Er staan Cuba ingrijpende economische hervormingen te wachten waarbij het socialistische model van het land een beetje wordt losgelaten. De Nationale Assemblee van de Volksmacht is akkoord gegaan met 175 veranderingen die door de Cubaanse machthebbers zijn aangekondigd, onder druk van Amerikaanse sancties.
Een van de belangrijkste veranderingen is dat bedrijven, banken en de vastgoedsector worden geprivatiseerd. Tot nu toe gaat de staat daarover. Die staatsbedrijven worden nu particuliere commerciële ondernemingen met aandelen. Particuliere banken krijgen toegang tot de financiële sector van Cuba.
De hervormingen maken ook de weg vrij voor particuliere vastgoedontwikkeling op het eiland. Verder wordt het mogelijk staatseigendommen aan nationale en buitenlandse organisaties en personen te verkopen.
De Assemblee ging unaniem akkoord met de hervormingen die zijn voorgesteld door de Cubaanse premier Manual Marrero. Het Cubaanse bewind staat geen politieke partijen toe, maar in dat parlement zitten wel leden uit lokale gemeenschappen. Voormalig president Raúl Castro heeft zijn steun uitgesproken voor de veranderingen.
'Zweren socialisme niet af'
Als de hervormingen inderdaad zo worden uitgevoerd, zijn het de meeste ingrijpende veranderingen aan Cuba's socialistische staatsmodel sinds de revolutie van 1959. Het land schuift ermee een flink stuk op richting een vrijemarkteconomie.
De hervormingen zijn echter zeker niet het begin van het einde van het socialistische staatsmodel, bezwoer de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel. Vlak voor de stemming van de assemblee riep hij de leden op om vertrouwen te houden in het socialistische Cuba.
"We zweren het socialisme niet af", zei hij. "Waarover wordt gedebatteerd hier is het dilemma hoe we het proces van socialistische opbouw moeten voortzetten, dat te lijden heeft gehad onder de langste blokkade in de geschiedenis, opgelegd door de grootste wereldmacht."
Edwin Koopman, Zuid-Amerika-deskundige:
"Het Cubaanse bewind wordt hiertoe gedwongen door de economische situatie. Die is dramatisch door de maandenlange olieblokkade van de VS. De bevolking lijdt, alles staat stil. De economie is ingestort, er komen bijna geen toeristen meer. Er moet wat gebeuren om te voorkomen dat het land helemaal instort. Er is ook angst voor protesten: eerdere opstanden in Cuba waren altijd in de warmste maanden.
Daarnaast zijn de machthebbers ontzettend bang dat de VS gaat ingrijpen zoals ze in Venezuela hebben gedaan. Trump heeft daar ook mee gedreigd. Ze zijn bang dat hij zijn pijlen na de Iran-deal op Cuba zal richten. Dus de boodschap aan het volk is: houd je stil, en de boodschap aan Trump: niet ingrijpen, want we gaan bewegen.
Wordt Cuba dan nu een vrije markt? Nee, want er klinkt ook door dat de staat een vinger in pap houdt. Dat wordt ook bevestigd door de president. Die zegt: we doen dit om het socialisme te waarborgen, en dan weet je van te voren al dat het geen totale vrijheid van ondernemen wordt.
Cuba heeft al jarenlang te kampen met Amerikaanse sancties, maar president Trump heeft die de afgelopen maanden enorm opgeschroefd om de Cubaanse regering onder druk te zetten. Ook heeft Trump gedreigd de macht over het eiland over te nemen.
Brandstoftekorten
De Amerikaanse sancties zijn gericht tegen individuen, onder wie de familie van Castro en president Miguel Díaz-Canel, maar ook tegen Cuba als geheel. Daardoor is het land, dat er economisch al niet goed voor stond, de afgelopen maanden verder in de problemen geraakt.
Er zijn brandstoftekorten, de stroom valt regelmatig uit en Cubanen hadden dit jaar te maken met flinke prijsstijgingen in de winkels. Díaz-Canel zei dat de hervormingen daarom dringend en noodzakelijk zijn.
De Verenigde Naties zijn kritisch over de sancties. Die zouden vooral de meest kwetsbare mensen raken en levens in gevaar brengen.
Correspondent Nina Jurna maakte in april deze reportage over de problemen op Cuba:
