NOS Nieuws - Algemeen

Een Irakees die ervan wordt verdacht onder meer de aanslagen op meerdere Joodse instellingen in Nederland te hebben gecoördineerd is opgepakt en wordt in de Verenigde Staten berecht. Dat maakte het Amerikaanse ministerie van Justitie bekend.

Mohammad Baqer Saad Dawood al-Saadi wordt verdacht van een reeks aanslagen in Europa, waarbij hij in de meeste gevallen een aansturende rol zou hebben gehad.

Volgens Amerikaanse justitie zit hij achter de explosie bij een synagoge in Rotterdam op 13 maart, een explosie bij een Joodse school in Amsterdam op 14 maart, brandstichting bij een Amerikaanse bank op de Amsterdamse Zuidas op 15 maart en een poging tot brandstichting bij een gebouw van Christenen voor Israël in Nijkerk op 3 april.

Mesaanval

Ook zou al-Saadi een coördinerende rol hebben gehad bij onder meer de explosie bij de synagoge in Luik, het in brand steken van vier ambulances van een Joodse hulporganisatie in Londen, brandstichting bij Joodse instellingen in Londen en de mesaanval op twee Joodse mannen in Londen.

De Irakees is volgens zijn advocaat opgepakt in Turkije. Hij werd waarschijnlijk begin deze week aan de VS uitgeleverd, meldt CNN op basis van vluchtdata van een toestel van het ministerie.

Uit afgeluisterde telefoongesprekken blijkt volgens Amerikaanse justitie dat al-Saadi verwijst naar Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiyyah, kortweg Ashab al-Yamin en sprak over de aanslagen in onder meer Nederland en België. Ashab al-Yamin is de relatief onbekende terreurorganisatie die de aanslagen in Nederland, België en het Verenigd Koninkrijk heeft opgeëist.

'Meerdere teams'

Al-Saadi zou in de opnames hebben gezegd dat hij "meerdere teams" runt in Europa en dat hij geen verdere hulp nodig had omdat "dingen hier goed gaan". Wel zou hij hulp hebben gevraagd voor geplande aanslagen in de Verenigde Staten en Canada en daar geld voor hebben geboden.

Volgens de Amerikaanse aanklager is de Irakees een commandant binnen Kataib Hezbollah, een radicale, pro-Iraanse sjiitische militie in Irak die nauwe banden onderhoudt met terreurgroep Hezbollah in Libanon. In die hoedanigheid zou al-Saadi opdrachten uitvoeren van de Iraanse Revolutionaire Garde.

Generaal Soleimani

Als ondersteunend bewijs voor zijn betrokkenheid bij Iran zijn in de aanklacht onder meer foto's opgenomen waarop de Irakees te zien is met de Iraanse generaal Soleimani, die aan het hoofd stond van de elite-eenheid van de Revolutionaire Garde, de Quds-brigade. De generaal werd in 2020 door de Amerikanen gedood met een raketaanval.

Hoewel Nederland nog niet heeft gereageerd op de aanhouding van de Irakees, meldde zowel premier Jetten als minister Van Weel (Justitie) direct na de aanslagen dat een link met Iran werd onderzocht. In een rapport dat de in Den Haag gevestigde denktank ICCT in maart schreef, werd gezegd dat meerdere signalen richting Iran wijzen.

Voor de aanslagen in Rotterdam werden vier verdachten aangehouden. Voor de brandstichting bij de Amerikaanse bank is één verdachte aangehouden. Voor de andere twee aanslagen in Nederland wordt nog gezocht naar de daders.

De gemeente Wijdemeren heeft inwoners "overvallen" met het besluit om vluchtelingen op te vangen in Loosdrecht, erkent waarnemend burgemeester Mark Verheijen. Hij zegt dat in een videoboodschap die vandaag op de website van de gemeente is verschenen.

"Vorige maand namen wij als gemeente het besluit over te gaan tot tijdelijke noodopvang voor maximaal zeventig asielzoekers in ons gemeentehuis. Over de snelheid van dat besluit en de communicatie is al veel gezegd. U bent daardoor overvallen, en dat had anders gekund en anders gemoeten."

Namens de gemeente biedt Verheijen excuses aan voor de communicatie rondom het besluit. Hij wil de komende tijd verder in gesprek met de inwoners "om ervoor te zorgen dat Loosdrecht een veilige en leefbare plek blijft en we met z'n allen een succes maken van deze opvang".

'Snel handelen'

Bij de noodopvanglocatie in Loosdrecht kwam het de afgelopen tijd tot gewelddadige anti-azc-demonstraties. Zo werd er afgelopen dinsdag brand gesticht en werd de brandweer gehinderd bij het blussen.

Inwoners benadrukten dat er niet met hen gesproken was over de tijdelijke opvang van asielzoekers en dat ze zich voor het blok gezet voelden. De gemeente Wijdemeren werd op 13 april benaderd door het COA met het verzoek voor een crisisnoodopvang. Op 17 april maakte de gemeente bekend dat het maximaal 110 mensen zou gaan opvangen in het voormalige gemeentehuis van Loosdrecht. Dat zou vanaf 22 april zijn - vijf dagen later.

Demonstraties

Na de aankondiging waren er demonstraties. Op 24 april liet de gemeente weten dat de opvang later begint, niet eerder dan 6 mei, om zo meer tijd te hebben voor inspraak van omwonenden. Ook werd aangekondigd dat het college besloten had dat er een kleiner aantal asielzoekers komt: niet 110, maar 70.

Op de eigen website lichtte de gemeente die keuzes toe. Wijdemeren schreef dat "het college vond dat zij snel moesten handelen" nadat het verzoek van het COA binnenkwam. "Achteraf vindt het college dat ze hier iets meer tijd voor had moeten nemen."

Uiteindelijk arriveerden de eerste asielzoekers op 12 mei in de noodopvang. Dat is ook de dag dat een demonstratie uit de hand liep en er brand gesticht werd bij het pand, waar op dat moment mensen binnen waren.

Tot 1 november

In de videoboodschap zegt Verheijen dat de noodopvang in Loosdrecht gewoon zal doorgaan.

Ook benadrukt hij dat de opvang uiterlijk op 1 november stopt. Daarna krijgt het gebouw een andere bestemming en wordt het niet meer ingezet als locatie voor de opvang van asielzoekers, zegt de burgemeester.

De Europese grensbewakingsdienst Frontex zag in de eerste vier maanden van dit jaar een sterke afname van het aantal keren dat de grenzen van de Europese Unie illegaal werden overgestoken. Frontex noteerde 28.500 illegale oversteken, een daling van 40 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

De afgelopen maanden was het relatief slecht weer, maar de afname is ook het gevolg van strengere controles op migratieroutes en samenwerking met landen waarvandaan migranten naar de EU vertrekken, stelt de dienst.

Verschillende routes

De migratieroutes in het oostelijke en het centrale deel van de Middellandse Zee, naar Griekenland en Italië, werden nog altijd het meest gebruikt. Maar het aantal illegale oversteken via die routes nam af met respectievelijk 32 procent en 46 procent.

Het aantal mensen dat vanuit West-Afrikaanse landen naar de Canarische eilanden kwam, die bij Spanje horen, daalde nog harder. Frontex telde 78 procent minder ongedocumenteerden op die route. De dienst wijst op de recente samenwerking van Spanje en de EU met Mauritanië, Senegal en Gambia om illegale migratie tegen te gaan.

Alleen de ongeoorloofde migratiestroom in het westelijke deel van de Middellandse Zee nam de afgelopen maanden toe, met zo'n 50 procent. Omdat het via andere migratieroutes lastiger geworden is om Europa te bereiken, proberen meer mensen nu via Algerije naar Spanje te komen.

De illegale overtochten naar Europa blijven extreem gevaarlijk. Dit jaar zijn tot nu toe meer dan 1200 mensen overleden op de Middellandse Zee.

'Vertekend beeld'

Hulporganisatie Save the Children was twee weken geleden kritisch op Frontex. Volgens de organisatie geven de cijfers van Frontex een vertekend beeld van het aantal migranten dat vanuit aankomstland Griekenland verder reist via de zogenoemde Balkanroute. De organisatie zegt dat het aantal vluchtelingen op die route waarschijnlijk niet gedaald is.

De steeds strengere grenscontroles zouden leiden tot meer 'ondergrondse' routes waarop migranten niet worden gedetecteerd. Het zijn vooral kinderen die op zulke routes nog meer gevaar lopen, stelt de organisatie.

Frontex zei in een reactie het niet eens te zijn met de conclusies van Save the Children. De cijfers kloppen volgens de dienst wel degelijk. Frontex ontkent niet dat mensensmokkelaars een gevaar vormen voor kwetsbare mensen op de vlucht, maar betwist dat strengere grensbewaking ertoe leidt dat asielzoekers veel vaker in ondergrondse netwerken terechtkomen.

Jeanine Hennis-Plasschaert, de speciale gezant voor Libanon van de Verenigde Naties (VN), krijgt een nieuwe rol binnen het internationale samenwerkingsverband. Ze wordt ondersecretaris-generaal voor Veiligheid en Beveiliging en komt te werken onder de secretaris-generaal van de VN António Guterres.

Hennis-Plasschaert was sinds 2024 speciaal gezant voor Libanon, de hoogste VN-vertegenwoordiger in het land. Daarvoor had ze ruim vijf jaar dezelfde rol in Irak. "Ze brengt meer dan 30 jaar ervaring in de diplomatie, bemiddeling en internationale veiligheid met zich mee", is te lezen in een persbericht over haar benoeming.

Ze volgt Gilles Michaud op, een Canadees. Wie de nieuwe VN-gezant in Libanon wordt, is nog niet bekendgemaakt.

Minister van Defensie

Voordat ze voor de Verenigde Naties ging werken was Hennis-Plasschaert onder meer Kamerlid in de Tweede Kamer en minister van Defensie. Voor haar overstap naar de landelijke politiek was Hennis-Plasschaert parlementariër in het Europees Parlement.

Toen ze in de Tweede Kamer zat gold ze als vertrouweling van voormalig premier en huidig NAVO-chef Mark Rutte. In 2017 trad ze af als minister nadat een jaar daarvoor twee Nederlandse militairen om het leven waren gekomen tijdens een VN-missie in Mali.

Hennis-Plasschaert nam door ontslag te nemen als minister de verantwoordelijkheid voor fouten die waren gemaakt bij de controle op de veiligheid van de oefenmunitie tijdens de missie.

Recent sprak de NOS met Hennis-Plasschaert over de onderhandelingen tussen de regering van Libanon en Israël:

Israël en Libanon hebben afgesproken hun fragiele staakt-het-vuren met 45 dagen te verlengen. Dat heeft het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt na twee dagen overleg in Washington.

Volgens de woordvoerder van het ministerie moeten de gesprekken bijdragen aan een duurzame oplossing. "We hopen dat deze gesprekken leiden tot blijvende vrede tussen de twee landen, volledige erkenning van elkaars soevereiniteit en veiligheid langs hun gezamenlijke grens", schrijft de woordvoerder op X.

De door de VS geleide bemiddeling tussen Libanon en Israël vindt parallel plaats aan diplomatieke inspanningen om het conflict tussen de VS en Iran te beëindigen. Iran heeft gezegd dat het beëindigen van Israëls oorlog in Libanon een van de eisen is voor een akkoord over het bredere conflict.

De Libanese delegatie was in Washington aanwezig ondanks bezwaren van de Libanese Hezbollah-militie. Israël zegt dat Hezbollah ontwapend moet worden als onderdeel van een bredere vredesovereenkomst met Libanon.

De wapenstilstand werd op 16 april aangekondigd door de Amerikaanse president, maar in de praktijk gaat de oorlog door. Israëlische grondtroepen blazen dagelijks huizen en infrastructuur op in het deel van Zuid-Libanon dat het ongeoorloofd bezet houdt.

Het Israëlische leger maakt van het gebied, net als in Gaza, een militaire bufferzone om te voorkomen dat er aanvallen van Hezbollah kunnen worden uitgevoerd.

Aanvallen opgevoerd

Terwijl de gesprekken vandaag in Washington ten einde liepen, gaf het Israëlische leger evacuatiebevelen uit voor de zuidelijke stad Tyrus, waar het naar eigen zeggen infrastructuur van Hezbollah had aangevallen.

Een correspondent van AFP meldde een reeks aanvallen, waarvan twee in de buurt van Tyrus. Staatsmedia berichtten dat een andere aanval gericht was op een centrum van een lokale maatschappelijke organisatie in de buurt van een ziekenhuis.

Het Libanese ministerie van Volksgezondheid meldde dat de luchtaanvallen op het district Tyrus minstens 37 mensen hebben verwond, onder wie zes ziekenhuispersoneelsleden, negen vrouwen en vier kinderen.

Israël heeft de afgelopen dagen de luchtaanvallen en artilleriebeschietingen in Zuid-Libanon opgevoerd. Volgens het leger zijn die gericht tegen Hezbollah-strijders en infrastructuur.

Het conflict heeft grote gevolgen voor de bevolking in Libanon. Vooral in het zuiden, in de Beka-vallei en in de zuidelijke buitenwijken van Beiroet zijn veel mensen getroffen. Meer dan een miljoen Libanezen zijn ontheemd geraakt, wat neerkomt op ongeveer een vijfde van de bevolking.

Bijna 3000 doden

In sommige gebieden zijn hele dorpen verwoest door Israëlische aanvallen. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat sommige aanvallen mogelijk neerkomen op oorlogsmisdaden.

De huidige gevechten begonnen begin maart, kort nadat de VS en Israël samen aanvallen uitvoerden op Iran. Hezbollah reageerde met raketbeschietingen op Israël, waarna Israël grootschalige luchtaanvallen uitvoerde en een grondoffensief in Zuid-Libanon begon.

Volgens de Libanese autoriteiten zijn bijna 3000 mensen gedood sinds de oorlog begon. Bijna 9000 mensen zijn gewond geraakt door Israëlische beschietingen. In deze cijfers wordt geen onderscheid gemaakt tussen militanten en burgers. Israël zegt dat er in dezelfde periode achttien militairen en vier burgers zijn gedood door Hezbollah.

Het was een nieuwe klap voor de broze relatie tussen de Mexicaanse en Amerikaanse regering. Dinsdag publiceerde CNN een exclusief onderzoek, waarin stond dat de CIA sinds vorig jaar bezig is met een "uitgebreide campagne" in Mexico, waarbij moordaanslagen op hooggeplaatste kartelleden worden voorbereid, gefaciliteerd of direct gepleegd.

Als voorbeeld werd een bomaanslag op een kartelbaas genoemd, gepleegd in maart op een snelweg vlak buiten Mexico-Stad. Volgens het Amerikaanse medium "een gerichte moord, gefaciliteerd door CIA-agenten".

De focus van de operatie van inlichtingendienst CIA zou liggen op minder bekende doelwitten, die binnen de structuur van Mexicaanse criminele organisaties leidinggevende rollen hebben. "De werkwijze verschilt niet veel van antiterrorismemissies die gericht zijn op het uitschakelen van groeperingen in het Midden-Oosten en elders in de wereld", meldden betrokkenen aan CNN. Mexicaanse autoriteiten zouden niet altijd op de hoogte zijn van deze operaties op hun grondgebied.

Zowel de CIA als de Mexicaanse regering was er snel bij om de berichten tegen te spreken. "De Mexicaanse regering verwerpt categorisch elke versie die het bestaan van dodelijke, geheime of unilaterale operaties door buitenlandse instanties op nationaal grondgebied normaliseert, rechtvaardigt of suggereert", schreef de Mexicaanse minister van Veiligheid Harfuch. Een woordvoerder van de CIA noemde het onderzoek "onjuist en sensationeel".

CIA-operaties in stroomversnelling

De afgelopen weken duiken steeds meer berichten op over de niet-geautoriseerde aanwezigheid van CIA-agenten in Mexico. In april kwam het publiek daar bij toeval achter, toen twee CIA-agenten omkwamen bij een auto-ongeluk nadat zij hadden deelgenomen aan een inval van een drugslaboratorium in de noordelijke deelstaat Chihuahua, met nog twee andere CIA-agenten en de plaatselijke politie.

Activiteiten van buitenlandse agenten op Mexicaans grondgebied zonder federale toestemming is een overtreding van de Mexicaanse grondwet, benadrukte president Claudia Sheinbaum. Daarnaast zei ze te hopen dat dit een incident was.

Maar volgens het eerdergenoemde onderzoek van CNN is dat allerminst het geval. Met het label van "buitenlandse terroristische organisatie" dat meerdere Mexicaanse kartels van de VS hebben gekregen en de aanstelling van Ron Johnson, een voormalig paramilitair officier van de CIA, als nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Mexico, zijn de operaties van het Amerikaans agentschap in Mexico in een stroomversnelling gekomen.

Iets wat John Ratcliffe, de directeur van de CIA, al had aangekondigd toen hij onder Trump werd aangesteld: er zouden meer geheime operaties en anti-kartelmissies komen.

Trump te vriend houden

Mexico probeert sinds de terugkeer van Trump het Witte Huis tevreden te houden op veiligheidsgebied. President Sheinbaum heeft sindsdien tientallen hooggeplaatste kartelleden laten uitleveren, duizenden militairen ingezet in de strijd tegen kartels en als kers op de taart dit jaar 'El Mencho', leider van het Jaliscokartel, laten uitschakelen. Die laatste operatie werd overigens uitgevoerd met inlichtingen van de CIA, een samenwerking die Sheinbaum met klem benadrukte.

Maar die samenwerking lijkt meer op eenrichtingsverkeer. Begin mei werd dat eens te meer duidelijk, toen de Amerikaanse regering zonder Mexico vooraf in te lichten enkele prominente Mexicaanse politici, allen uit de partij van Sheinbaum, in staat van beschuldiging stelde vanwege samenwerking met het Sinaloakartel.

De VS eist de uitlevering van deze narcopolitici. Sheinbaum wees erop dat Washington eerst bewijs moet leveren, en is in Mexico een onderzoek gestart naar deze politici.

Lastig parket

Politici uitleveren aan de VS zou Sheinbaum in eigen land op grote kritiek komen te staan, hen niet vervolgen zou de relatie met Trump op het spel zetten. Het brengt haar in een steeds lastiger parket, zeker nu de Amerikanen nadrukkelijker achter corrupte Mexicaanse politici aangaan. Volgens The New York Times heeft de Amerikaanse regering deze week federale aanklagers opdracht gegeven om terrorismewetten te gebruiken tegen Mexicaanse functionarissen die betrokken zijn bij de drugshandel.

Terry Cole, directeur van de Drug Enforcement Agency (DEA), zinspeelde daar ook op tijdens een getuigenis afgelopen dinsdag in de Amerikaanse Senaat. "Het lijdt geen twijfel dat de drugshandelaren en hooggeplaatste politici in Mexico al jarenlang onder één hoedje spelen", zei hij. Die politici moeten even hard aangepakt worden, vond hij.

Claudia Sheinbaum wil er publiekelijk weinig woorden over kwijt. "Wij willen een goede relatie met de Amerikaanse regering", zei ze deze week. "Waar liggen onze grenzen? Bij de verdediging van de soevereiniteit en bij respect voor het Mexicaanse volk." Nu die soevereiniteit steeds meer in het geding is, is de vraag hoeveel klappen de afbrokkelende relatie tussen Mexico en de VS nog aankan.

Rusland wil bondgenoot Belarus veel dieper de oorlog intrekken. Dat zegt de Oekraïense president in een videoboodschap op X. Hij zegt zich te baseren op inlichtingen van de Oekraïense veiligheidsdienst.

Er zouden nieuwe gesprekken zijn met de Belarussische leider Loekasjenko om Oekraïne "of een NAVO-land dat grenst aan Belarus" aan te vallen. Volgens Zelensky heeft Oekraïne de details van die gesprekken in handen gekregen. De NAVO-landen die aan Belarus grenzen zijn Polen, Litouwen en Letland.

Rusland viel eerder al Oekraïne aan vanuit Belarus. Dat gebeurde bijvoorbeeld op 24 februari 2022, toen Rusland de grootschalige aanval op Oekraïne begon. Belarus en Rusland oefenden vorig jaar tijdens de oefening Zapad-2025 een aanval op de Suwalki-corridor. Dat gebied wordt vaak het kwetsbaarste gebied van de NAVO genoemd.

Het is niet voor het eerst dat Oekraïne waarschuwt dat Rusland een nieuwe invasie voorbereidt vanuit Belarus. Eerder deze maand waarschuwde de woordvoerder van de grenswacht dat Belarus en Rusland samen werken aan logistieke routes en andere infrastructuur.

Zelensky waarschuwde in april ook dat er nieuwe militaire infrastructuur wordt gebouwd in Belarus.

Rusland is daarnaast van plan het kantoor van de Oekraïense president aan te vallen, net als de locaties waar overheidsfunctionarissen en de legerleiding zich bevinden, zei Zelensky vandaag.

Hij zei dat Oekraïne documenten in handen heeft met plannen voor die aanvallen. Bij zijn bericht heeft hij ook meerdere foto's geplaatst waarop de Russische plannen te zien zouden zijn.

Zelensky deelde luchtfoto's die uit de Russische plannen zouden komen:

De aanvalsplannen zijn niet nieuw, zegt Zelensky. "Nu, na Iran, zijn ze weer actief geworden en proberen ze ons te lokaliseren en onze bewegingen te volgen."

Hij benadrukt dat deze aanvallen niets af zouden doen aan de Oekraïense vastberadenheid. "Sommige mensen in Moskou snappen nog steeds niet dat de Oekraïners hun onafhankelijkheid nooit zullen opgeven, met of zonder Bankova." De Bankovastraat is de straat in Kyiv waar het presidentieel kantoor staat.

Rusland heeft niet op de beschuldigingen gereageerd.

De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied wil de vergunningen van de kooksgasfabrieken van Tata Steel in IJmuiden intrekken. Aanleiding zijn aanhoudende overschrijdingen van milieunormen, waaronder te hoge uitstoot van zogenoemde zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), die schadelijk zijn voor mens en milieu.

Volgens de omgevingsdienst zijn eerdere maatregelen, zoals dwangsommen, onvoldoende effectief gebleken. Tata Steel kreeg tot april 2025 de tijd om de uitstoot terug te dringen, maar de overtredingen zijn niet gestopt. Voor één fabriek is inmiddels de maximale dwangsom van ruim 17 miljoen euro bereikt.

De intrekking van de vergunningen betekent niet dat de fabrieken direct dichtgaan. De omgevingsdienst wil eerst bepalen hoe de installaties veilig en gecontroleerd kunnen worden gesloten. Voorafgaand aan een definitief besluit krijgen Tata Steel en andere betrokkenen de kans om te reageren.

Tata Steel laat weten te onderzoeken of de kooksgasfabrieken sneller kunnen sluiten dan gepland, maar zegt dat dit technisch en logistiek complex is. Het bedrijf stelt dat de aankondiging van de omgevingsdienst zorgt voor onzekerheid binnen het bedrijf.

Staalproductie

Bij de kooksgasfabrieken van Tata Steel in IJmuiden wordt kooks geproduceerd door steenkool in ovens te verhitten. Wat overblijft noem je kooks, een gezuiverde vorm van steenkool. Kooks zijn een belangrijk onderdeel voor staalproductie. Ze worden gebruikt om ijzererts te smelten.

Wordt het een vrouw? Iemand van kleur? Een Australiër? Of weer een witte Britse man?

Weinig acteurs zullen de rol van de Britse spion James Bond afwijzen. Wie hem goed neerzet, is verzekerd van langdurig werk en kan het gebruiken als springplank voor een lange filmcarrière. Na Daniel Craigs laatste Bond-film (No Time to Die, 2021) is die felbegeerde rol weer beschikbaar. De audities zijn nu officieel begonnen, meldt vakblad Variety.

Amazon MGM Studios, de rechthebbende van de James Bond-franchise, heeft casting-expert Nina Gold ingeschakeld, die eerder de casting deed voor onder meer fantasy-serie Game of Thrones en de Star Wars-films.

Veel Britse favorieten

Een duidelijke profielschets voor een ideale Bond is er niet. Het personage heeft een mix van charme, intellect en fysieke kracht. In het verleden werd hij gespeeld door witte mannen, Brits of Iers, die 30 tot 40 jaar waren in hun eerste film. Het waren vaker wel dan niet gevestigde acteurs, maar niet per se grote filmsterren.

Namen waarop gewed kan worden bij de bookmakers passen grotendeels in deze traditie. Topfavoriet Callum Turner is wit, Brits en 36. De top 10 bestaat ook vooral uit witte Britse mannen, van wie acht Engelsmannen en één Schot. Uitzondering is nummer drie Jacob Elordi, die - mocht hij de rol krijgen - na George Lazenby de tweede Australische Bond zou zijn. Ook zou hij met zijn 28 jaar vrij jong zijn.

Wat foto's van mogelijke kanshebbers:

Wie op zoek gaat naar een vrouw of een acteur van kleur moet wat verder naar beneden in de lijst. Op plek 12 staat Damson Idris (34), die in de voor een Oscar voor Beste Film genomineerde Formule 1-film F1 speelde. De eerste vrouw staat een plekje lager. Dat is Sydney Sweeney (28), bekend van HBO-series The White Lotus en Euphoria. Zij zou dan ook de eerste Amerikaanse Bond zijn.

De nieuwe Bond moet in ieder geval het bekende iconische zinnetje overtuigend kunnen uitspreken. Alle eerdere varianten daarvan op een rijtje:

Als de nieuwe Bond eenmaal bekend is gemaakt, komt een einde aan een lange periode van onzekerheid. Die periode begon nadat Amazon de filmstudio MGM had gekocht, inclusief de rechten op de Bond-franchise.

In eerste instantie was er sprake van een samenwerking met de traditionele producenten Barbara Broccoli en Michael G. Wilson. Maar vorig jaar werd duidelijk dat Amazon uiteindelijk de volledige creatieve controle heeft overgenomen, wat leidde tot gemengde reacties onder fans. Sommigen maken zich zorgen dat de Amerikaanse eigenaar de Britse charme te veel zal veranderen, anderen zien kansen voor nieuwe ideeën en een snellere productie.

Onder Amazon zouden uitbreidingen van de franchise, zoals spin-offs rond bekende Bond-personages of -schurken, mogelijk zijn. Tegelijk waarschuwen experts dat te veel uitbreiding kan leiden tot James Bond-moeheid, zoals is gebeurd bij sommige Marvel- en Star Wars-producties.

Uiterst zorgvuldig

Barbara Broccoli, die nu geen creatieve zeggenschap meer heeft, stond jarenlang bekend als de hoedster van het merk, terwijl Amazon vooral een lucratieve en actieve exploitatie lijkt na te streven. Over hoe radicaal veranderingen zullen zijn, blijft Amazon stil, maar het is duidelijk dat de franchise een nieuwe richting krijgt.

Maar eerst moet die iconische rol, na vijf jaar wachten, worden ingevuld.

Courtenay Valenti, hoofd film bij Amazon MGM, benadrukte dat de nieuwe '007' uiterst zorgvuldig wordt gekozen. "Samen met een team van topfilmmakers willen we recht doen aan Bonds erfenis."

Interne memo

De Britse tabloid The Daily Mail verwees vorig jaar naar een interne memo van Amazon. Daarin zou staan dat de nieuwe Bond mannelijk zou blijven. Ook zou hij Brits moeten zijn of afkomstig uit een land uit het Britse Gemenebest. Jacob Elordi zou dan nog in aanmerking kunnen komen. Amazon heeft het bestaan van die memo nooit bevestigd.

De politie Groningen heeft een jongen uit de gemeente Stadskanaal aangehouden. Hij wordt verdacht van vernielingen aan een woning aan de Oranjestraat. Hij zou met stenen de ramen van het pand hebben ingegooid.

Gisteren werd bekend dat in de gemeente in Oost-Groningen twee moeders worden verdacht van ernstige mishandeling van twee kinderen. Daarop werden ruiten ingegooid bij de woningen van de moeders en bij een woning van familie van een van hen.

Er zijn vernielingen aangericht op de Julianastraat, de Koninginnelaan en de Oranjestraat. De jongen zou op dat laatste adres de ramen hebben kapotgemaakt. De politie denkt niet dat hij ook wat te maken heeft met de vernielingen bij de andere adressen.

De politie is op zoek naar meer verdachten en heeft camerabeelden waarop mensen te zien zijn. Via deze beelden hoopt de politie meer verdachten op te sporen.

Omdat de jongen die vandaag werd aangehouden minderjarig is, is nog onbekend hoelang hij kan worden vastgehouden. Daar moet de rechter-commissaris een besluit over nemen zodra hij wordt voorgeleid.

Noodverordening tot maandag

Nadat het nieuws over de mishandeling gisteren bekend werd, ontstond onrust in Stadskanaal. Toen aan de huizen vernielingen werden aangericht en werd opgeroepen tot verdere acties heeft de burgemeester een noodverordening ingesteld voor het gebied waar de woningen staan.

De noodverordening geldt tot maandag en houdt onder meer in dat de politie toezicht houdt. Vandaag riep de burgemeester inwoners op tot kalmte. "Ik begrijp de woede en het verdriet dat mensen voelen en dat gevoel deel ik", zei hij. Volgens hem belemmeren de vernielingen het onderzoek van de instanties. "Ik doe een dringende oproep aan inwoners: laat de politie en justitie hun werk doen", aldus burgemeester Sloots.

Waar Loosdrecht de laatste weken geregeld in het nieuws was vanwege grimmige demonstraties tegen de noodopvang van asielzoekers, zijn er steeds meer mensen die een ander geluid willen laten horen.

Zo waren in Loosdrecht zelf de laatste weken geregeld betogingen van mensen die wel voorstander zijn van de noodopvang. Die werden echter overschaduwd door de anti-azc-protesten en rellen waarbij onder andere Defend-groepen en het extreemrechtse netwerk Identitair Verzet aanwezig waren.

Uit een recente peiling van het EenVandaag opiniepanel kwam naar voren dat het soort azc-protesten zoals in Loosdrecht door een ruime meerderheid wordt afgekeurd. Wel hebben de meeste mensen er begrip voor dat er demonstraties tegen de komst van azc's zijn.

Demonstraties die zoals in Loosdrecht gepaard gaan met geweld raken mensen heel erg, zegt directeur van stichting Vluchtelingenwerk Sjoerd Warmerdam. "Zeker vluchtelingen worden er heel angstig van."

Hij noemt het "heel zorgelijk" dat vluchtelingen worden aangewezen als veroorzaker van problemen "waar ze helemaal geen aandeel in hebben", zoals bijvoorbeeld de woningcrisis. Hij vindt het niet goed dat die woede zich tegen hen richt en vindt het daarom belangrijk om het positieve geluid over vluchtelingen ook te laten horen.

Dringend behoefte

Hij staat daarin niet alleen. Zo is de 'Samen Leven'-poster van de stichting 17.000 keer aangevraagd. "We willen daarmee laten zien dat we staan voor een open en sterke samenleving, voor en met vluchtelingen", zegt Warmerdam. Ook ziet hij dat mensen nu in actie willen komen en zich aanmelden als vrijwilliger.

Morgen begint de organisatie met een actie waaraan volgens hem dringende behoefte is. "Dat horen we van vluchtelingen zelf en het is niet voor niets zo dat zoveel mensen al een poster hebben aangevraagd en aan ons vragen: 'Ik wil in actie komen, wat kan ik doen'?"

Ingelise de Jongste begon een kaartenactie, nadat relschoppers dinsdag het voor opvang bestemde deel van het gemeentehuis hadden bestookt met vuurwerk en fakkels en vervolgens de brandweer tegenhielden. Zij deed een oproep op sociale media genaamd #kaartenregen. "Zeg nee tegen geweld bij azc's en laat toekomstige bewoners weten dat ze wél welkom zijn. Stuur een kaartje met een lief bericht in welke taal dan ook", schrijft ze.

Tegen de NOS zegt ze dat ze daarmee de asielzoekers en hulpverleners wil steunen en ook een signaal wil afgeven aan de politiek: dat geweld zoals in Loosdrecht gezien moet worden als terreur en dat dit niet het beleid mag bepalen.

Ook anderen hebben een oproep gedaan om een kaart te sturen naar een COA-adres met een verwelkomende tekst. Dat juicht de initiatiefneemster toe; ze ziet het als een teken dat de boodschap breed gedragen wordt.

'Voelen ons gesteund'

Aan de verschillende oproepen om een kaart te sturen is massaal gehoor gegeven. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers Noord-Holland, Flevoland en Overijssel (COA Midden-Noord) laat weten dat het vandaag vijf postzakken vol brieven heeft binnengekregen. Ook zijn er bloemen en cadeaus gestuurd.

Het COA zegt dat zowel de bewoners als de medewerkers "enorm geraakt zijn door de vele kaartjes, bloemen en lieve berichten uit het hele land". De organisatie voelt zich daardoor "ontzettend gesteund" en noemt het "bijzonder om te merken hoeveel mensen de bewoners, medewerkers en de gemeente een hart onder de riem willen steken".

Vandaag heeft premier Jetten met hulpverleners van brandweer en politie, medewerkers van het COA en vrijwilligers uit de vluchtelingenopvang gesproken.

Op X zegt Jetten dat hij "geraakt is door hun ervaringen en de wijze waarop zij zich elke dag inzetten voor onze samenleving". Hij benadrukt dat het kabinet "onvoorwaardelijk staat voor de veiligheid van agenten, hulpverleners en hulporganisaties".

Burgemeester: excuses voor slechte communicatie Loosdrecht

De gemeente Wijdemeren heeft inwoners "overvallen" met het besluit om vluchtelingen op te vangen in Loosdrecht, erkent waarnemend burgemeester Mark Verheijen in een videoboodschap die vandaag op de website van de gemeente Wijdemeren is verschenen.

Hij zegt dat de communicatie over het besluit "anders had gekund en had gemoeten". Hij biedt daar namens de gemeente zijn excuses voor aan. Verheijen benadrukt dat er tot maximaal 1 november dit jaar vluchtelingen in het pand verblijven. Daarna zijn er andere plannen voor het gebouw en wordt het niet meer ingezet als locatie voor de opvang van asielzoekers, zegt de burgemeester.

Hij wil de komende tijd verder met bewoners van de plaats in gesprek "om ervoor te zorgen dat Loosdrecht een veilige en leefbare plek blijft en we met z'n allen een succes maken van deze opvang."

Het Franse luxeconcern Louis Vuitton Moët Hennessy (LVMH) doet modehuis Marc Jacobs van de hand. Het merk wordt verkocht aan de Amerikaanse bedrijven WHP Global en G-III Apparel Group, die beide al een aantal andere modemerken bezitten.

De kopers schrijven in een persbericht dat ze 850 miljoen dollar bijeenbrengen om de deal te financieren. Voor het einde van het jaar moet de verkoop zijn afgerond.

Ontwerper Marc Jacobs blijft na de overname aan als creatief directeur. "Verandering is onvermijdelijk. Wat blijft is mijn onwrikbare liefde voor mode en het plezier dat ik daaraan beleef. De belofte van nieuwe mogelijkheden is waar ik me op verheug en wat mij inspireert", schrijft Jacobs op Instagram.

Het Amerikaanse modehuis stond al langer in de etalage. Het merk werd in 1984 opgericht door Jacobs en kwam in 1997 in handen van LVMH. In hetzelfde jaar werd de modeontwerper benoemd tot creatief directeur van Louis Vuitton, waarvoor hij, naast zijn eigen label, bijna twee decennia actief bleef.

Het komt niet vaak voor dat LVMH een merk verkoopt. De luxesector heeft echter te maken met teruglopende omzetten. Veel grote modehuizen hebben last van inflatie, geopolitieke spanningen en een consument die kritischer wordt op kwaliteit, duurzaamheid en exclusiviteit.

De financieel topvrouw van LVMH zei vorig jaar dat het concern niet vasthoudt aan merken "als we geloven dat ze geen goede aanvulling zijn of wij niet de juiste operator zijn".

Met de verkoop kan het Franse conglomeraat zich meer richten op zijn duurdere aanbod, zoals Louis Vuitton, Christian Dior en Loewe.

Joint venture

De twee kopers richten een joint venture op om Marc Jacobs samen te runnen. WHP Global is al eigenaar van Vera Wang en het Nederlandse jeansmerk G-Star. De G-III Apparel Group bezit onder meer Karl Lagerfeld en DKNY.

In Rusland is afgelopen woensdag het lichaam van de dissident Nina Michailovna Litvinova aangetroffen op straat in het centrum van Moskou. Russische staatsmedia melden op basis van politiebronnen dat het gaat om zelfdoding en dat de 80-jarige vrouw een afscheidsbrief heeft achtergelaten.

Zij is een zus van de bekende dissident Pavel Litvinov en kleindochter van Maxim Litvinov, een Russische regeringsfunctionaris en ambassadeur in de VS in de jaren 30 en 40.

Haar nicht, Maria Slonim, deelt een fragment van de brief van Litvinova op Facebook. Ze hekelt de Russische media die dat niet doen in haar bericht. Ze zegt dat de media de motivatie van Litvinova niet bekend willen maken en geeft president Poetin de schuld van de dood van haar nicht.

Oorlog in Oekraïne

"Sinds Poetin Oekraïne is binnengevallen en onschuldige mensen vermoordt, en bij ons eindeloos duizenden mensen in de gevangenis gooit, die daar lijden en sterven, omdat ze net als ik tegen oorlog en moord zijn", aldus Litvinova.

Ze beschrijft hoe ze aan het einde van haar krachten is, blijkt uit de citaten die Slonim deelt. "Ik heb geprobeerd hen te helpen, maar mijn krachten zijn op en ik lijd dag en nacht onder mijn machteloosheid."

Steun politieke gevangenen

Van de jaren 60 tot de jaren 80 steunde Litvinova politieke gevangenen in de Sovjet-Unie en sinds 2000 in Rusland, schrijft de mensenrechtenorganisatie Memorial.

De laatste jaren was ze bijvoorbeeld aanwezig bij de rechtszaken tegen de historicus Joeri Dmitriev en de mensenrechtenactivist en Memorialvoorzitter Oleg Orlov. Ook stond ze talloze onbekende dissidenten bij, schrijft Memorial.

"Nina Michailovna bleef altijd in de schaduw van haar broer, grootvader en andere familieleden en prominente dissidenten", schrijft Memorial. "Maar deze stille en bijna onopvallende steun aan de vervolgden was een weloverwogen strategie.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfdoding helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

De politie heeft twee jongens van 15 en 17 jaar uit Amsterdam aangehouden voor betrokkenheid bij de dood van een 73-jarige man in de stad. Het lichaam van het slachtoffer werd begin deze week in zijn huis in de Jordaan gevonden.

Familieleden schakelden maandag de politie in, nadat ze al een tijd geen contact meer met de man hadden gekregen. Agenten troffen die dag in de woning zijn lichaam aan.

De politie vermoedde al snel dat de bewoner door een misdrijf om het leven was gekomen, en dat het slachtoffer mogelijk al langere tijd in de woning lag. Vermoedelijk is hij op Koningsdag voor het laatst in leven gezien.

Verdachten langer vast

De politie kwam de twee verdachten uit Amsterdam na "intensief recherchewerk" op het spoor. Ze zijn gisteren op straat aangehouden, meldt stadsomroep AT5.

De twee zitten in volledige beperkingen, wat inhoudt dat ze alleen met hun advocaat mogen spreken. Ze zijn voorgeleid aan de rechter-commissaris, die bepaalde dat beiden langer blijven vastzitten.

Achter de schermen van het Friese festival Oerrock gaat het dit keer anders dan andere jaren. Het evenement draait voor het eerst volledig op zonnestroom. Zo wil de organisatie ervoor zorgen dat de opbouw, lichten en apparatuur geen uitstoot veroorzaken terwijl Krezip, Jan Smit en andere artiesten optreden.

In de weilanden bij Ureterp liggen 12.500 zonnepanelen. "Dat zijn er wel heel veel, maar we hebben ze nodig om onze batterijen op te laden", vertelt Sil Faber van de duurzaamheidscommissie van Oerrock. Tijdens eerdere edities experimenteerde het festival al met zonnestroom. Inmiddels investeert het minimaal 200.000 euro in de energie-infrastructuur, vertelt Faber. "Nu loopt er een directe kabel van het zonnepark naar het festivalterrein, zodat we op die manier CO2-neutraal kunnen draaien."

'Dat is geluk hebben'

Festivals gebruiken meestal dieselgeneratoren om stroom op te wekken. In dit geval ligt het festivalterrein naast een zonnepark. De eigenaar daarvan is familie van de voorzitter en een van de hoofdsponsors van Oerrock. Daarmee heeft het festival ook de middelen om de omslag te maken, ziet Rob van Wegen. Hij is duurzaamheidscoördinator bij diverse festivals, waaronder Into The Great Wide Open en Oerol.

Dat is geluk hebben, zegt festivalonderzoeker Martijn Mulder van de Erasmus Universiteit over het zonnepark bij Oerrock. "Niet elk festival heeft veel zonnepanelen om de hoek liggen." Hij vindt het mooi wat Oerrock doet en hoopt dat meer festivalterreinen dit kunnen gaan doen.

Zo is Lowlands aan de slag gegaan om een zonnepark bij het parkeerterrein aan te leggen, zegt Mulder. "In Engeland zijn festivals hier veel mee bezig, maar vaak kunnen ze op piekmomenten nog bijna niet anders dan dieselaggregaten inzetten."

Directeur Anna van Nunen van Eurosonic Noorderslag ziet ook andere voorbeelden. "Into The Great Wide Open experimenteert heel veel en heeft het festival helemaal uitstootvrij kunnen organiseren", zegt ze.

Eurosonic houdt jaarlijks een conferentie over verduurzaming van festivals. Daar merkt Van Nunen dat een dieselaggregaat nog steeds de makkelijkste en goedkoopste optie is om een festival van stroom te voorzien. Into The Great Wide Open verving dat onder meer met een waterstofgenerator.

Het Amerikaanse Burning Man vindt Van Nunen een andere inspiratiebron. "Een deel van dat festival heeft een hele week off grid geleefd met uitklapbare zonnepanelen en mobiele batterijen", zag ze. Wel denkt ze dat dit moeilijk te kopiëren is in Nederland.

Vegetarisch eten

Een kwart tot een derde van de uitstoot van een festival komt door energieverbruik. "Het is dus bewonderenswaardig dat Oerrock heeft besloten om in deze post te snijden", zegt Van Wegen. "Dit ligt binnen hun macht. Zij zeggen: we fixen dit, en daar hebben ze serieuze inzet voor geleverd."

De grootste bron van uitstoot zijn de reisbewegingen die bezoekers maken, zegt onderzoeker Mulder. "Ongeveer een derde tot de helft van de uitstoot wordt hierdoor veroorzaakt."

Sommige festivals proberen ook dat te verminderen. "Zo kunnen mensen in bepaalde gevallen korting op de trein krijgen of er worden pendelbussen ingezet", zegt Mulder. Tegelijkertijd ziet duurzaamheidscoördinator Van Wegen dat het lastig is hier iets aan te doen. "Dan moet je op een of andere manier zeker 40.000 bezoekers aanmoedigen om duurzamer te reizen."

Afval verminderen is een ander punt. "Per bezoeker blijft er zo'n 1,5 tot 2 kilo aan afval achter", zegt Mulder. Van Wegen vult aan dat festivals ook vegetarisch eten promoten. "Alleen hangt het erg af van de doelgroep van het festival of dit lukt."

Bewolkt

Oerrock begint traditiegetrouw op Hemelvaartsdag en duurt drie dagen. Echt zonnig is het dit jaar niet. "Nee, we hebben geen probleem", zegt Faber daarover. "Door die duizenden panelen hebben wij voldoende capaciteit en vermogen om onze batterijen op te laden. Ook als het de hele dag regent."

Op een scherm houdt de organisatie de hele dag in de gaten hoeveel energie er in de batterijen zit en hoeveel verbruikt wordt. "In een worstcasescenario kijken we of we op tijd dingen kunnen afschakelen, zoals bijvoorbeeld de koelcontainers", vertelt Faber. Die blijven wel even koud.

Ook in het geval van een grote stroomstoring hoeven de bezoekers niet meteen naar huis. "De podia hebben hun eigen batterij", vertelt Faber. "Dus als er een totale black-out is, draait het podium gewoon door."

Honderdduizenden Harries, zo worden fans van Harry Styles genoemd, zijn de komende dagen in Amsterdam te vinden voor een concertreeks van de Britse popster. Hij geeft maar liefst tien concerten in de Johan Cruijff Arena - een aantal dat nog geen enkele andere artiest bereikte.

Bij elk concert is er plek voor 50.000 bezoekers. Niet alle shows zijn uitverkocht; met name voor de laatste vier concerten zijn nog tickets beschikbaar, zegt concertorganisator Mojo. In de doorverkoop zijn kaarten soms zelfs voor de helft van de prijs te krijgen, tot frustratie van veel fans.

Na Amsterdam treedt Harry Styles twaalf keer op in Wembley in Londen. Ook die concerten zijn niet allemaal uitverkocht.

Wat levert zo'n concertreeks Amsterdam en Nederland economisch op? Econoom Walther Ploos van Amstel van de Hogeschool van Amsterdam zegt dat Styles' komst met name voor hotels en verhuurders van appartementen geld in het laatje brengt. Hij schat dat een gemiddelde Harry Styles-bezoeker zo'n 400 euro uitgeeft aan hotels, horeca en vervoer.

"Voor een tweepersoonskamer in Amsterdam voor twee nachten ben je al snel 400 euro kwijt. Daarnaast is het hoogseizoen en is de toeristenbelasting sinds dit jaar omhoog gegaan." Door die oplopende kosten verwacht hij dat bezoekers uitwijken naar plaatsen buiten de hoofdstad, zoals Haarlem of Amersfoort, zodat accomodaties in de regio meeprofiteren.

Jong publiek

Ook Airbnb ziet een duidelijke toename in het aantal zoekopdrachten naar verblijven rond Amsterdam in de komende tien dagen, met name vanuit gen Z'ers, geboren tussen ongeveer 1997 en 2012. Dat zijn na twintigers en dertigers een belangrijke doelgroep van de artiest, die eerder in boyband One Direction zat.

Ploos van Amstel vraagt zich af in hoeverre deze bezoekers na het concert nog de binnenstad in gaan, een museum bezoeken of uitgebreid uit eten gaan. "Het is een veel jonger publiek dan bijvoorbeeld dat van bijvoorbeeld artiesten als Paul Simon of Adele. Die hebben een oudere fanbase met meer bereidheid om veel te besteden aan een weekend, of er nog een paar dagen aan vastplakken."

Amsterdam is de enige stad op het Europese vasteland waar Styles optreedt tijdens zijn Together, Together-tournee. Zo'n marathonreeks heet een concert residency: de artiest blijft op één plek, terwijl fans moeten reizen. Volgens concertorganisator Mojo komt 30 tot 40 procent van alle bezoekers uit het buitenland.

Week op vakantie

Ploos van Amstel zegt dat zulke residencies misschien voordelig zijn voor artiesten, maar dat er voor veel fans een behoorlijk prijskaartje aan hangt. "Inclusief vliegtickets ben je als buitenlandse bezoeker al snel tussen de 1500 en 2000 euro kwijt voor twee personen. Daarvan kun je ook een week op vakantie."

Meer dan de helft van de bezoekers van het concert komt uit Nederland. Volgens Ploos van Amstel leveren de concerten economisch gezien nauwelijks iets op, behalve inkomsten uit benzineverkoop of reiskosten voor de NS. De economische effecten zijn dus gering en vooral lokaal. In totaal schat hij de impuls van alle bezoekers voor de stad op 120 miljoen euro.

Veel belangrijker dan de injectie in de lokale economie is volgens hem het effect voor de stad op de lange termijn. Hij ziet dat bezoekers die ooit voor Amsterdam Dance Event (ADE) of een concert naar de hoofdstad zijn gekomen, daar later in hun leven terugkeren.

"Tijdens hun bezoek aan Amsterdam hebben ze gezien hoe mooi en divers de stad is en bijvoorbeeld hoe goed het openbaar vervoer werkt. Dat smaakt naar meer, omdat je er goede herinneringen aan overhoudt." Wat hem betreft zijn de concerten "een geweldig uithangbord voor Amsterdam", al is de vraag in hoeverre de hoofdstad dat nodig heeft.

TikTok-rijen

Sandra Poelmann is marketingmanager bij amsterdam&partners, een stichting die voor de gemeente meedenkt over citymarketing. Met reclameborden in de stad van kussende stellen proberen ze Harries de komende weken na hun concert ook te verleiden tot culturele uitjes, zoals een bezoek aan musea, theater of horeca.

Het doel van de campagne is om de concertbezoekers beter over Amsterdam te spreiden en hen te stimuleren hun geld te besteden aan activiteiten die 'het verhaal van de stad vertellen', aldus Poelmann. "Daar hoort cultuur bij."

Ze zegt dat de campagne ook een tegenbeweging vormt tegen alles wat op TikTok over Amsterdam voorbijkomt, zoals kraampjes met stroopwafels, bier en patat. "Zo worden ze verleid om toch iets anders te doen." Dat is niet alleen goed voor de spreiding van bezoekers, maar op deze manier kunnen ook culturele instellingen de vruchten plukken van de grote aantallen concertbezoekers.

Het schip De Majesteit maakt al decennialang deel uit van het uitzicht vanaf de Maasboulevard in Rotterdam. Of dat zo blijft moet nog blijken, want het 100 jaar oude schip staat te koop, meldt de regionale omroep Rijnmond.

Klemens en Christine Key waren ruim dertig jaar eigenaar van het schip, of zoals zij liever zeggen: mochten dertig jaar lang op haar passen. "De Majesteit is een stuk cultureel erfgoed. Het is het bezit van alle Rotterdammers. Althans, we hopen dat iedereen er zo naar kijkt", zegt Christine Key.

Elvis Presley

De raderstoomboot is sinds 1999 in gebruik als feestlocatie, maar deed daarvoor dienst als cruiseschip. In de Tweede Wereldoorlog raakte De Majesteit zwaar beschadigd bij bombardementen in 1945. Daarna werd het schip hersteld en in 1951 weer in de vaart genomen. Het schip is in meerdere films te zien, zoals in de film G.I. Blues uit 1960 met Elvis Presley.

Klemens Key wordt 65 en daarmee vindt het stel het een goed moment om afstand te doen van de bijzondere boot. Enkele jaren geleden probeerden ze ook al een koper te vinden, maar toen brak de coronatijd aan. Key: "Toen mochten we een tijd niets. Na corona is het helemaal stilgevallen. Niet alleen wat betreft de gasten, maar ook ons vaste personeel had een andere baan gevonden. Daarom zijn we het vanaf dat moment rustiger aan gaan doen."

Het schip wordt volgende maand geveild. Bieden kan vanaf 450.000 euro, maar het echtpaar vermoedt dat het schip veel meer zal opbrengen. Opvallend genoeg gaat het niet per se naar de hoogste bieder.

Het stel bepaalt wie de nieuwe eigenaar wordt. Klemens Key: "We hopen dat het schip voor Rotterdam behouden blijft. En dat we op vrijdagmiddag nog een biertje aan boord kunnen drinken."

Het kabinet komt met een plan om legkippen verplicht te vaccineren. Uit experimenten is gebleken dat de vaccins werken en dat de eieren van gevaccineerde kippen goed te verhandelen zijn.

De afgelopen jaren zijn er meerdere proeven gedaan met het vaccineren van kippen. Daaruit blijkt dat de kans op een grote vogelgriepuitbraak bij een bedrijf duidelijk vermindert.

De vraag was alleen of handelspartners buiten de Europese Unie de eieren van gevaccineerde kippen zouden accepteren. Nederland is met belangrijke afnemers, zoals Canada en de Verenigde Staten, in overleg om voor elkaar te krijgen dat ze de eieren blijven inkopen.

Volgens staatssecretaris Erkens (Landbouw) staat er dus niks meer in de weg om de kippen in Nederland te vaccineren. Hij wil voor het einde van het jaar met een plan komen. Op termijn wil hij de vaccins ook beschikbaar stellen voor kippen die als hobby door mensen worden gehouden.

Ook mensen vaccineren

Sinds oktober vorig jaar is er op 51 boerderijen vogelgriep vastgesteld. Ruim 2,25 miljoen vogels zijn daarom afgemaakt. Sinds april neemt het aantal besmettingen af en sinds een aantal weken is de ophokplicht in een groot deel van Nederland ingetrokken.

Toch is volgens experts nog altijd waakzaamheid geboden. Zo is vandaag op een pluimveeboerderij in Biddinghuizen ook weer vogelgriep vastgesteld.

Om te voorkomen dat de vogelgriep zich verder via mensen verspreidt, wil Erkens ook mensen die veel in aanraking komen met het virus laten vaccineren. Het gaat bijvoorbeeld om varkens- en pluimveehouders, dierenartsen en medewerkers van kinderboerderijen.

De rechtbank in Den Bosch heeft een 44-jarige man veroordeeld tot drie jaar cel, waarvan één jaar voorwaardelijk, voor zijn rol in een drugslab in België en het verbergen van het lichaam van een overleden man.

De man, Cornelis S., ging in oktober vorig jaar met het latere slachtoffer naar een loods in het Belgische Torhout. Naar eigen zeggen wist hij toen nog niet dat daar amfetamine werd geproduceerd. Toch bleef hij er werken toen hem werd verteld dat ze er speedolie zouden maken.

Tijdens het maken van de drugs raakte een slang los, waardoor het slachtoffer werd blootgesteld aan chemicaliën en overleed.

Bestelbus

De verdachte vervoerde het lichaam vervolgens naar Boxmeer en liet het drie dagen in een bestelbus liggen. Daarna werd het door iemand anders overgeladen in een andere auto. Een voorbijganger trof het lichaam daarin aan en waarschuwde de politie.

De rechtbank vindt dat de man bewust heeft geprobeerd de dood en de omstandigheden daarvan verborgen te houden. Zo meldde hij het overlijden niet en bracht hij het lichaam niet naar een ziekenhuis of de politie. Volgens de rechters wilde hij voorkomen dat duidelijk zou worden dat er in een drugslab was gewerkt.

Verstandelijke beperking

De verdediging stelde dat de man het lichaam juist niet wilde achterlaten en dat hij slechts een kleine rol had in het drugslab. Maar de rechtbank ging daar niet in mee.

Volgens de rechters heeft de verdachte met zijn handelen ook het onderzoek bemoeilijkt en ervoor gezorgd dat nabestaanden geen waardig afscheid konden nemen.

Bij de verdachte is sprake van onder meer een posttraumatische stressstoornis, depressieve klachten en een licht verstandelijke beperking. Daarom is een deel van de straf voorwaardelijk. Ook moet hij zich laten begeleiden door de reclassering.

De Amerikaanse president Donald Trump en president Xi van China ontmoetten elkaar deze week. Ze praatten over handel en economische samenwerking, maar het ging ook over AI. De landen zijn verwikkeld in een strijd om kunstmatige intelligentie. Wie ontwikkelt het sterkste AI-model?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Volgens AI-deskundige Paul Verhagen doen de Verenigde Staten het beter als het gaat om grote AI-modellen zoals ChatGPT en China bij praktische toepassingen, zoals robots en drones. Ondertussen probeert de VS China af te remmen met exportbeperkingen op krachtige computerchips.

In deze aflevering van De Dag kijken we hoe AI de relatie tussen de twee grootmachten beïnvloedt. Is het alleen concurrentie? Of ontstaat er ook druk om samen te werken? Volgens Verhagen is de hele wereldorde aan het kantelen. "Ik denk dat die spanning verder oploopt. Maar ik verwacht ook dat er een nieuwe driehoeksverhouding ontstaat tussen de Verenigde Staten, China en Europa."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Max Smedes
Eindredactie: Rosanne Sies