NOS Nieuws - Algemeen

In de VS is een man veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf, omdat hij aanslagen had gepleegd op Democratische politici. Vance Boelter schoot de parlementsvoorzitter van de staat Minnesota en haar man dood. Eerder in de nacht had hij ook een lokale senator en zijn vrouw in hun woning beschoten en verwond.

De 59-jarige schutter heeft de aanslagen van vorig jaar bekend en zo voorkomen dat hij de doodstraf kon krijgen. Nabestaanden uitten hierover in de rechtszaal hun boosheid en zeiden dat Boelter de doodstraf verdient.

De veroordeelde droeg oranje gevangeniskleding en was aan zijn enkels geboeid. Hij zweeg en keek de nabestaanden en overlevenden van de aanslagen niet aan toen zij hun verklaring voorlazen, schrijft persbureau AP.

'We moeten leven met onze wonden'

"De verdachte keek me in de ogen en haalde de trekker over", beschreef slachtoffer John Hoffman het moment van de aanslag. "Hij keek mijn vrouw aan en besloot hetzelfde te doen. Nu moeten we leven met onze wonden." Ze werden beiden getroffen door meerdere kogels en raakten zwaargewond.

Hoffmann zei dat hij gevochten heeft met de schutter en die uiteindelijk buiten de deur wist te krijgen. De politicus vertelde dat hij en zijn vrouw getraumatiseerd zijn door de aanval. "We moeten nu altijd een ontsnappingsplan hebben. Zo zouden mensen niet moeten leven", zei de hevig geëmotioneerde senator.

Aangebeld in de nacht

Boelter had zich voorgedaan als agent. Volgens de aanklager had hij een lijst van Democratische politici die hij wilde doden en had hij zijn doelwitten van te voren in de gaten gehouden. Tim Waltz, die meedeed als running mate bij de vorige presidentsverkiezingen, zou ook op de lijst hebben gestaan.

De aanslagpleger belde 's nachts aan bij zijn doelwitten en riep dat hij van de politie was. Politicus Kristin Bahner had het geluk dat ze niet thuis was toen Boelter voor de deur stond. Parlementsvoorzitter Melissia Hortman was wel thuis en werd van dichtbij dodelijk getroffen, evenals haar echtgenoot.

Na de aanslagen werd er een grote klopjacht op touw gezet om de dader te vinden. De schutter werd twee dagen later gevonden.

Volgens de aanklagers wilde de dader dat het scherp verdeelde parlement van de staat door de moorden conservatiever zou worden.

Na een heel warme periode was het afgelopen week voor Nederlandse begrippen eigenlijk heel gemiddeld zomerweer. De wind kwam uit het noordwesten en relatief koele lucht leidde tot temperaturen tussen 20 en 25 graden.

Heel af en toe viel er een beetje regen, maar door het aanhoudende gebrek aan regen is dit voor de droogte een spreekwoordelijke druppel op een gloeiende plaat.

Die koelere lucht was niet alleen in Nederland voelbaar. In grote delen van Scandinavië, Duitsland, Oostenrijk, Tsjechië en ook verder naar de Balkan waren de temperaturen iets lager dan gemiddeld voor deze tijd van het jaar. Op de grens tussen koude en warme lucht ontstaan komende dagen met enige regelmaat onweersbuien.

Meer regen op komst

Morgen en ook zaterdag wordt geen regen verwacht. De temperatuur gaat weer een beetje omhoog met zaterdag 20 tot 28 graden. Zondag koelt het ineens flink af en trekken er geregeld buien over het land.

Niet fijn als je precies die dag dingen buiten gepland hebt staan, al zullen er veel mensen ook blij zijn met even een stevige regenbui. Na zo'n lange droge periode ruikt het vaak heerlijk buiten als het regent. Dit wordt ook wel petrichor genoemd.

Volgende week warmer, mogelijk weer tropisch

Na het weekend is er eerst nog een bui mogelijk. Daarna is de kans groot dat er een nieuwe droge periode aanbreekt. De wind draait naar het zuiden en heel warme lucht vanuit Spanje en Frankrijk stroomt dan richting Nederland.

Daar was het de afgelopen dagen erg heet met 35 tot 40 graden. Met deze windrichting kunnen wij ook weer tropische temperaturen krijgen.

De 54-jarige man uit Roosendaal die vorige week dinsdag werd aangehouden op verdenking van brandstichting bij zes strandhuisjes in Wijk aan Zee, wordt nu ook verdacht van 'voorbereiding van moord dan wel doodslag'. Dat bevestigt het OM aan de NOS na berichtgeving van het Noordhollands Dagblad hierover.

In de nacht van woensdag 8 juli op donderdag 9 juli werd de brandweer gealarmeerd dat er brand was uitgebroken op het strand van Wijk aan Zee. Vijf strandhuisjes gingen in vlammen op, een zesde raakte zwaar beschadigd.

De mensen die in de huisjes lagen te slapen, konden ontkomen. Een vrouw liep brandwonden op, ook een brandweerman werd voor onderzoek overgebracht naar het ziekenhuis.

Relationele sfeer

Dinsdag 14 juli werd de man uit Roosendaal aangehouden op verdenking van brandstichting. Hij zit sindsdien vast. Waarom de verdenking is uitgebreid, wil het Openbaar Ministerie (OM) niet zeggen. Volgende week woensdag bekijkt de rechtbank of zijn voorlopige hechtenis verlengd wordt.

Het Noordhollands Dagblad schrijft dat op camerabeelden te zien zou zijn hoe de verdachte een tas onder een van de huisjes legt, wegloopt, waarna de brand uitbreekt. Er zouden problemen spelen in de relationele sfeer, aldus de krant. Het OM bevestigt dat niet.

Beelden van de brand:

De Europese Centrale Bank heeft de mogelijke ontwerpen voor de nieuwe eurobiljetten gepresenteerd. Mensen kunnen online meebeslissen over welk ontwerp de komende jaren op de nieuwe briefjes zal verschijnen.

Er valt te kiezen uit twee thema's, waar in totaal tien verschillende ontwerpen van zijn gemaakt. De thema's zijn bekende Europeanen, en vogels en rivieren. Sommige ontwerpen zijn meer getekend, terwijl andere een realistischer uiterlijk hebben. Sommige biljetten zijn verticaal, andere horizontaal (zoals we gewend zijn).

Op de 'culturele' biljetten staan dus bekende Europeanen die de afgelopen eeuwen belangrijke bijdragen hebben geleverd aan ons continent. Het zijn in volgorde van biljetwaarde de Grieks-Amerikaanse operazangeres Maria Callas, de Duitse componist Ludwig van Beethoven, de Pools-Franse wetenschapper Marie Curie, de Spaanse schrijver Miguel de Cervantes, de Italiaanse kunstenaar-uitvinder Leonardo da Vinci en de Oostenrijk-Hongaarse vredesactiviste Bertha von Suttner.

Op de achterkant van de briefjes staan zaken die met hun werkzaamheden verband houden: zo is er bij Marie Curie een school te zien en bij Beethoven een koor.

Zo zien deze ontwerpen eruit:

De eerste drie biljetten in de fotoreeks hierboven zijn van Nederlandse hand. Studio Joost Grootens uit Amsterdam heeft ze gemaakt. "Het ontwerp kan worden opgevat als een reflectie op hoe cultuur tot stand komt", staat bij het biljet.

Het andere thema beslaat rivieren en vogels. Op het biljet van 5 euro staat de rotskruiper, het briefje van 10 euro toont de ijsvogel en de bijeneter prijkt op het biljet van 20 euro. Daarnaast zijn nog de ooievaar (50 euro), de kluut (100 euro) en de jan-van-gent (200 euro). Op de achterkant staan de Europese instellingen, waaronder de Europese Raad en het Europees Parlement.

Dit zijn de vogels en rivieren:

Er komt geen nieuw briefje meer van 500 euro. Die biljetreeks is in 2019 al in de ban gedaan omdat vooral criminelen het gebruikten. De oude biljetten behouden in de toekomst wel hun waarde.

Het is voor het eerst sinds de introductie van de euro in 2002 dat de biljetten opnieuw ontworpen worden. Door de opfrisbeurt probeert de Europese Centrale Bank vervalsers voor te blijven. Behalve een nieuw ontwerp krijgen de biljetten ook nieuwe en verbeterde echtheidskenmerken.

Overigens is het niet zo dat het populairste ontwerp automatisch in productie wordt genomen. De ECB heeft het laatste woord bij het kiezen van het winnende ontwerp. De stem van het publiek is volgens de centrale bank een sleutelfactor, maar niet de enige factor die zal meebepalen.

De mening van een jury en een technische studie wegen ook mee ook bij het kiezen van het winnende ontwerp. Ook kan het zo zijn dat het finale ontwerp uiteindelijk nog iets wordt aangepast.

De enquete kan tot en met 21 september worden ingevuld. Ook De Nederlandsche Bank roept mensen op dat te doen. Eind dit jaar komt de ECB tot een definitief besluit. De nieuwe eurobiljetten komen in de jaren daarna in omloop, wanneer precies is nog niet bekend.

De nucleaire deal die Saudi-Arabië en de Verenigde Staten overeen zijn gekomen, geldt alleen als Saudi-Arabië de relatie met Israël normaliseert. Dat stelt de Amerikaanse president Trump vandaag.

Trump schrijft op zijn socialemediakanaal Truth Social dat "de deal zal worden goedgekeurd, maar dat is volledig afhankelijk van toetreding van Saudi-Arabië tot de zeer gerespecteerde en succesvolle Abraham-akkoorden".

Die akkoorden werden al getekend door vier andere Arabische landen die nu Israël formeel erkennen als land (de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Sudan en Marokko). Tot nu toe doet Saudi-Arabië dat nog niet en stelde het de eis dat er eerst een Palestijnse staat moet worden gesticht.

Oude voorwaarde

De eis lag al op tafel bij eerdere onderhandelingen tussen de VS en Saudi-Arabië over een nucleair programma. Tijdens het presidentschap van Joe Biden was de voorwaarde ook al dat Saudi-Arabië de relatie met Israël zou normaliseren.

Saudi-Arabië heeft nog niet op de woorden van Trump gereageerd, maar de Israëlische premier Netanyahu stelde dat het "een fantastische sprong voorwaarts zou zijn voor vrede in het Midden-Oosten" als Saudi-Arabië zich aansluit bij de Abraham-akkoorden.

Mohammed Bin Salman

Volgens Witte Huis-persvoorlichter Karoline Leavitt blijft de VS praten met Saudi-Arabië om de deal te formaliseren "en hopelijk sluiten ze zich dan snel aan bij de Abraham-akkoorden". Volgens haar heeft Trump na zijn bericht op Truth Social niet meer met de Saudische kroonprins Mohammad bin Salman gesproken, maar is de eis van Trump ook al in eerdere gesprekken op tafel gekomen.

Hoe de nucleaire deal er precies uit gaat zien als die door de VS en Saudi-Arabië wordt getekend, is nog niet bekend. Die zal waarschijnlijk voor dertig jaar gaan gelden, waarbij Amerikaanse bedrijven technologie en expertise leveren voor een atoomprogramma dat bedoeld is voor energievoorziening.

Daarbij zou mogelijk ook uiteindelijk uranium worden verrijkt in het land zelf. In zijn bericht op Truth Social stelt Trump echter dat "er geen verrijking van materiaal zal zijn" en dat Saudi-Arabië geen kernwapens gaat ontwikkelen.

In het zuidwesten van Duitsland is een vrouw ernstig gewond geraakt nadat een man haar had neergestoken en vervolgens in brand gestoken. De man sloeg op de vlucht, maar is later opgepakt.

Het incident vond rond 10.00 uur plaats in het winkelcentrum Milaneo in Stuttgart. Hulpdiensten brachten de gewonde vrouw (47) naar het ziekenhuis. Het is niet bekend in welke toestand ze nu verkeert.

In een relatie

Een helikopter werd ingezet tijdens de zoektocht naar de 54-jarige man. Rond 12.00 uur is hij gearresteerd. Volgens de politie kennen de man en vrouw elkaar en hadden ze een relatie. Er wordt nog onderzoek gedaan naar het motief.

Het winkelcentrum werd ontruimd. Er was geen sprake van een gevaar voor de bevolking vertelde een woordvoerder van de politie aan de Duitse krant Der Spiegel.

De Houthi's zijn deze dagen terug van nooit weggeweest in het nieuws. Ze beschoten Saudische olietankers en kondigden een maritieme blokkade aan in de Rode Zee. Mede daardoor steeg de olieprijs vandaag verder naar meer dan 100 dollar per vat.

Waarom mengen de Houthi's zich juist nu in het conflict? De antwoorden op vijf vragen over de Houthi's.

Wie zijn de Houthi's?

Jemeniet Hussein al-Houthi richtte in 1992 de Houthi's op als vreedzame verzetsbeweging in het noorden van Jemen. Ze horen bij de zaidieten, een sjiitische moslimminderheid in het land. De officiële naam van de beweging is 'Ansar Allah', wat 'aanhangers van God' betekent. Ze zijn het niet eens met hoe Jemen geregeerd wordt en vinden dat de regering hun woongebied in het noorden verwaarloost.

In 2011 rukten de Houthi's op en namen de Jemenitische hoofdstad Sanaa in, met een burgeroorlog tot gevolg. De officiële en internationaal erkende regering huisvest zich in de zuidelijke havenstad Aden.

De Houthi's zijn net als Iraniërs sjiitisch en hebben met name om tactische redenen een bondgenootschap gesloten. Daardoor zit Iran praktisch in de achtertuin van Saudi-Arabië. Ze zijn tegen invloed van de VS en Israël in de regio en zijn onderdeel van Irans afgezwakte As van Verzet. Ook Hezbollah in Libanon en Hamas in de Gazastrook horen daarbij.

Waarom laait het conflict tussen Saudi-Arabië en de Houthi's nu op?

Volgens de Houthi's zijn de aanvallen op Saudische olietankers een vergeldingsactie. Ze beschuldigen de Saudische leiders van het opleggen van "een onrechtvaardige en onderdrukkende belegering" van bijna twaalf jaar en "het plunderen van onze hulpbronnen en het opleggen van een alomvattende blokkade".

Saudi-Arabië leidt sinds 2015 een militaire coalitie tegen de Houthi's in de Jemenitische burgeroorlog. Die werd gestart door de toenmalige Saudische minister van Defensie Mohamed Bin Salman (MBS), tegenwoordig de de facto leider van het land. Hij dacht met bombardementen de Houthi's te kunnen verdrijven.

De luchtaanvallen kregen de Houthi's niet klein. Ook na Amerikaanse bombardementen bonden ze niet in.

Een in 2022 afgesproken staakt-het-vuren tussen de Saudiërs en Houthi's werd al vaker geschonden. Zo zijn de Houthi's gefrustreerd over de Saudische blokkade van havens en luchthavens in het door hen gecontroleerde gebied in het noordwesten van Jemen. Hetzelfde geldt voor een luchtaanval op de luchthaven van Sanaa vorige week, waarvoor ze het koninkrijk verantwoordelijk houden.

Hoe sterk zijn de Houthi's militair gezien?

Hoewel de Houthi's ooit begonnen als rebellen tegen de Jemenitische regering, hebben ze al jarenlang de macht over een groot gebied. Waar ze voorheen wapens en raketten kregen van Iran, heeft de beweging in de loop der jaren een eigen productieketen opgetuigd. Daarmee wisten ze al vaker de commerciële scheepsvaart in de Rode Zee grotendeels plat te leggen.

Welke schepen zijn doelwit?

Tot nu toe zijn bij beschietingen door de Houthi's twee olietankers geraakt, beide afkomstig uit Saudi-Arabië.
De tankers zouden de zeeblokkade van de rebellengroep hebben geschonden. De dreiging van de Houthi's is gericht tegen schepen die de Saudische havens aandoen.

De waarschuwing van de Houthi's voor de Rode Zee komt dus boven op de Iraanse dreiging tegen de scheepvaart aan de andere kant van het Arabische schiereiland, in de Perzische Golf. Het zou de aanzienlijke Saudische olie-export, die tot nu toe redelijk ongeschonden is gebleven, kunnen beïnvloeden.

Na de lange blokkade van de Straat van Hormuz, gaan er nu ook minder schepen door Bab al-Mandab, de kleine zeestraat gelegen tussen Somalië en Jemen. Die verbindt de Arabische Zee met de Rode Zee, de vaarroute naar het Suezkanaal.

Als tijdelijke oplossing biedt het Saudische staatsoliebedrijf Aramco ladingen ruwe olie aan vanuit de Middellandse Zee. Daarvoor zou de Egyptische haven Sidi Kerir worden gebruikt, meldt persbureau Reuters.

Wat zijn de economische gevolgen van het afsluiten van de Straat van Bab el-Mandeb?

Mocht de Bab el-Mandeb volledig worden geblokkeerd, dan raakt dat in de eerste instantie vooral de economie van Saudi-Arabië, zegt Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut voor geopolitiek (HIG).

Van tekorten in Europa is nu nog geen sprake. Op korte termijn is dat ook niet de verwachting. Maar door de huidige situatie kampt Europa wel met een hoge inflatie.

"We weten dat het altijd start met de prijs aan de pomp en hogere energieprijzen. Uiteindelijk zal dit natuurlijk over de hele linie effecten hebben op talloze producten en levensmiddelen."

De Bab el-Mandeb werd belangrijker voor Saudi-Arabië nadat die andere zeestraat, bij Hormuz, werd afgesloten. Via een pijpleiding wordt olie van de golfregio over land naar het westen getransporteerd, dat aan de Rode Zee ligt.

"Dagelijks werden er zo'n 4 miljoen vaten olie geëxporteerd vanuit de haven van Yanbu aan de Rode Zee, aan het einde van de Oost-Westpijpleiding. Het grootste gedeelte ging naar Azië, maar door de huidige dreiging is dat niet meer mogelijk."

Van de wereldwijde oliehandel ging zo'n 5 procent door de Bab el-Mandebstraat. Vooral Aziatische landen zoals China, Japan en India zijn daarvan afhankelijk. Don Michaloliákos maakt zich dan ook grote zorgen. "De oliemarkt stond al onder druk en daar komt het wegvallen van die Saudische levenslijn ook nog eens bij, dan wordt het wel heel erg lastig."

Minder mensen in de Gazastrook zijn ondervoed. Tegelijkertijd blijft honger voor een groot deel van de bevolking een hardnekkig probleem. Palestijnen blijven afhankelijk van hulp en die wordt door bezuinigingen moeilijker om vol te houden, concludeert de VN-voedselwaakhond in een nieuw rapport.

Het aantal burgers dat kampt met acute ondervoeding, met name kinderen, is volgens de organisatie fors gedaald. Voor 1,2 miljoen mensen geldt echter nog altijd een crisissituatie qua voedselonzekerheid. Ruim 200.000 mensen zitten volgens de gebruikte IPC-classificering in een noodsituatie, de laatste fase voor een hongersnood.

Hoewel er vrijwel nog dagelijks mensen worden gedood door Israëlische beschietingen heeft de wapenstilstand, die geldt sinds oktober vorig jaar, ervoor gezorgd dat meer gebieden worden bereikt met voedselpakketten.

Minder voedsel door bezuinigingen

Volgens de VN werd in november een piek in de hulpverlening bereikt. Die maand werden 2,1 miljoen mensen bereikt met voedselhulp. In mei was dat aantal gedaald tot 1,5 miljoen. De VN-waakhond vreest dat deze trend zal doorzetten aangezien er minder geld beschikbaar is.

Onder meer het Wereldvoedselprogramma van de VN wordt hard getroffen door bezuinigingen. Directeur Carl Skau zegt dat daardoor nu al minder voedsel wordt geleverd aan Palestijnen in Gaza. "Er is vooruitgang op het gebied van voedselveiligheid in Gaza, maar die is broos en kan snel omslaan."

Hij omschrijft de algehele humanitaire situatie in Gaza als "wreed". Er zijn grote tekorten aan sanitaire voorzieningen, medicijnen, zorg en water. Honderdduizenden mensen leven in tenten, omdat ze niet terug kunnen of mogen keren naar huis.

Wat doet het IPC?

The Integrated Food Security Phase Classification (IPC) is opgezet met als doel wereldleiders te voorzien van analyses over de voedselonzekerheid en hongersnoden in de wereld. Het IPC bestaat uit negentien organisaties en ngo's die voedselcrises wereldwijd monitoren.

Het IPC hanteert vijf categorieën van voedselonzekerheid. Volgens het IPC is er hongersnood als minstens 20 procent van de bevolking geen toegang heeft tot eten, een op de drie kinderen aan acute ondervoeding lijdt en er per dag twee mensen op de 10.000 doodgaan door honger.

In augustus vorig jaar jaar werd in een deel van de Gazastrook een hongersnood vastgesteld. Vanuit Israël werden deze rapportages afgedaan als gefabriceerd. De Israëlische regering heeft diverse VN-organisaties beschuldigd van vooringenomenheid.

In reactie op de aanslagen door Hamas op 7 oktober 2023 heeft Israël de Gazastrook militair bezet. Een groot deel van de enclave ligt in puin door bombardementen en beschietingen. De Israëlische regering heeft de enclave in de oorlog vele weken afgesloten van de toevoer van water, medicijnen en voedsel.

Het Internationaal Strafhof in Den Haag heeft een aanhoudingsbevel uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu op verdenking van onder meer het inzetten van honger als oorlogstactiek. De premier weerspreekt die beschuldiging en noemt het Strafhof partijdig.

Israël stelt dat Hamas op grote schaal voedsel heeft gestolen. De regering van de VS heeft hier echter geen bewijs voor gevonden, zo melden Amerikaanse media vorig jaar op basis van een intern rapport.

De 24-jarige Lisa Phoelich en haar ouders hadden de caravan en alles wat daarbij hoort net twee dagen uitgestald op camping La Grigne bij het Zuid-Franse dorpje Le Porge, pal aan de Atlantische Oceaan, in de buurt van Bordeaux. Toen zagen ze ineens een enorme rookontwikkeling. In de verte, maar toch dichtbij genoeg om te weten: dit kan weleens foute boel zijn.

Ze maakten er gisteren desondanks een leuk dagje aan het strand van, surfboards mee en genieten, maar bij terugkomst op de camping rond 18.30 uur was het duidelijk: de boel moest geëvacueerd worden.

"Iedereen moest zijn spullen in de auto gooien en wegrijden." Voor het gezin Phoelich betekende dit dat de caravan en alle grote spullen als tafels, stoelen en de surfboards moesten worden achtergelaten .

Ongunstige weersverwachtingen

"We hopen dat we nog weer terug kunnen naar de camping om deze op te halen, maar het is maar de vraag of ze deze brand onder controle krijgen", zegt Phoelich.

Hun lot ligt in handen van de lokale Franse autoriteiten, die doorgaans geen onnodige risico's nemen bij branden van deze omvang. Vanmiddag maakte de prefectuur van het departement Gironde, waar de brand woedt, bekend dat inmiddels meer dan 3400 hectare natuur is verwoest.

Meer dan 20.000 inwoners en toeristen zijn uit het gebied geëvacueerd. Hoe dit zich in de komende dagen gaat ontwikkelen, is moeilijk te zeggen. De weersverwachtingen zijn ongunstig: het waait er flink en de temperaturen blijven de komende dagen onverminderd hoog.

Deze mensen moesten vannacht hun huis uit:

De brand, die gisteren uitbrak in de plaats Saumos in de buurt van het toeristische Bassin d'Arcachon, is dan ook nog altijd niet onder controle, meldden de autoriteiten vanmiddag op X. De Europese Unie heeft inmiddels toegezegd zo snel mogelijk drie blusvliegtuigen naar het getroffen gebied te sturen.

Ook in het zuidoosten van Frankrijk, tussen Marseille en Nice, zijn bosbranden. Daar is 2700 hectare natuurgebied afgebrand, meer dan driehonderd mensen zijn geëvacueerd. De vijfhonderdvijftig brandweerlieden die daar actief zijn, worden ondersteund door vier Canadair-blusvliegtuigen, twee Dash-vliegtuigen en drie blushelikopters.

Nadat Lisa en haar ouders de kofferbak hadden volgegooid met alles wat nog meekon, reden zij op aanraden van de autoriteiten naar het dorpje Lacanau, ten noorden van de camping. Daar stonden honderden bedden klaar voor de evacuees. "Ook de brandweerlieden komen hier om elkaar af te lossen. Het was allemaal supergoed geregeld."

Paniek zag ze dan ook niet. Niet bij andere toeristen, niet bij de lokale bevolking. "Toen we onderweg waren zagen we sommige locals nog gewoon voor hun huis zitten." Toch is het een bijzondere situatie waar zij zich in bevinden, weet Phoelich. Ze vieren al tien jaar vakantie in deze regio, ze kennen er de weg, maar dit hebben zij nog nooit meegemaakt.

Hoe de boel zich gaat ontwikkelen, weten ze nog niet. Vanavond krijgen zij en haar ouders de laatste stand van zaken te horen. Terug naar hun woonplaats Amsterdam gaan zij in ieder geval niet. Vandaag is het gezin maar een beetje gaan shoppen om de tijd te doden. "We zijn hier pas twee dagen, en ik heb slechts één dag kunnen surfen. Ik hoop echt dat daar nog meer dagen bij komen."

Caravan in de fik

Voor vakantieganger Wouter is de situatie anders. Hij vertrok vandaag in allerijl als een van de laatsten van een kleine camping in de dezelfde regio als Phoelich. "Gisteren leek er weinig aan de hand, maar gedurende de nacht kwamen er waarschuwingen over de branden en vandaag hoorden we dat we van de camping af moeten." Rustig verliep dat niet, zegt hij. "Mensen waren in paniek."

Ook hij heeft zijn hele hebben en houwen moeten achterlaten, er was simpelweg geen tijd meer om de caravan achter de auto te koppelen. Vervolgens reden zij "via allerlei kleine weggetjes" weg bij La Porge omdat alle grote wegen in de regio zijn afgesloten, om vervolgens in een eindeloze file terecht te komen.

Ondertussen kreeg hij slecht nieuws: "Ik heb net te horen gekregen dat mijn caravan in lichterlaaie staat, samen met meerdere auto's. Flink wat regelwerk is het."

Bondskanselier Merz voert een stoelendans door in de Duitse regering. De wijzingen volgen op het opstappen van CDU/CSU-fractievoorzitter Jens Spahn, die onder vuur lag vanwege het omzeilen van het Duitse verbod op draagmoederschap. De herschikking moet voor stabiliteit in de regeringspartij zorgen.

Als nieuwe fractievoorzitter is Thorsten Frei aangewezen. Op dit moment is die rechterhand van Merz nog kabinetschef, een ministerspost op het kantoor van de kanselier. Die functie gaat naar de huidige minister van Volksgezondheid Nina Warken. Zij wordt op haar beurt weer opgevolgd door Carsten Linnemann, eveneens een vertrouweling van Merz.

De laatste twee benoemingen worden morgen bekendgemaakt, maar lekten vandaag al uit via Duitse media. Met de benoeming van Frei moet de fractie nog akkoord gaan.

Merz liet afgelopen weekend doorschemeren dat hij een herschikking van de regering overwoog. Hoe groot de stoelendans uiteindelijk wordt, is nog onduidelijk.

Afstand van Spahn

Met een nieuwe opstelling hoopt de CDU/CSU de rel rond Spahn snel te vergeten. De christendemocraat maakte vorige week bekend vader te zijn geworden met behulp van een draagmoedertraject in de VS. Dat is in Duitsland verboden en juist Spahn had als minister legalisering tegengehouden. Na ophef stapte hij op.

De gang van zaken wekte de indruk dat wetten en principes niet gelden voor politici zelf. Ook sloeg het een flinke deuk in de geloofwaardigheid van zowel Spahn als de partij. De christendemocraten kampen al met een geloofwaardigheidsprobleem, onder meer vanwege het verbreken van verkiezingsbeloftes.

Zo sprak Merz zich in de campagne uit tegen het aangaan van nieuwe schulden, maar besloot hij nog voor zijn regering was geformeerd tot het lenen van honderden miljarden voor defensie en infrastructuur. Dat wordt hem door kiezers en partijgenoten nog steeds vaak nagedragen.

Merz heeft zich intussen stevig gedistantieerd van Spahn. In een interview met ZDF bekritiseerde de bondskanselier de communicatiestrategie van zijn partijgenoot. Ook zei Merz dat de ophef te maken heeft met de "persoonlijkheid" van Spahn, een doodskus. Spahn was impopulair bij zowel veel kiezers als coalitiegenoot SPD, vanwege zijn harde onderhandelstijl en positie als rechtse hardliner.

Hij gold weliswaar als steunpilaar in de Bondsdag voor Merz, maar was in het verleden juist een tegenstreber om de macht in de CDU. De jonge machtspoliticus Spahn bleef daarom een mogelijke uitdager voor Merz (70). Zo vormt zijn vertrek een geluk bij een ongeluk voor de bondskanselier: het biedt de kans loyale figuren in zijn naaste kring te placeren.

Weinig vrouwen

Met Frei als fractieleider kiest Merz nu voor een vertrouweling op deze belangrijk post. De vijftiger met subtiel, Badens accent wordt in vrijwel alle profielen omschreven met één woord: vriendelijk. Ook bij de SPD staat hij bekend als betrouwbaar en goed geïnformeerd.

Merz is de afgelopen maanden herhaaldelijk bekritiseerd dat hij zich laat omringen door mannen die op hem lijken. Vrijwel geen enkele politieke topfunctie bij CDU/CSU wordt nu door een vrouw bekleed. Door Nina Warken tot kabinetschef te benoemen, krijgt een vrouw nu een invloedrijke functie. Tegelijk is het een functie in de schaduw; geen zichtbare of mediagenieke post.

Ook Oost-Duitsland is ondervertegenwoordigd in Merz' regering. Dat lijkt licht te veranderen met de verwachte benoeming van de Oost-Duitse Philipp Amthor tot speciale minister die de coördinatie met de deelstaten op zich neemt.

De christendemocraten hopen dat de rust in de CDU/CSU-tent snel terugkeert. In september wachten drie deelstaatverkiezingen in Oost-Duitsland. In Berlijn en Saksen-Anhalt lijkt de partij niet meer de grootste te worden, in Mecklenburg-Voor-Pommeren peilt de CDU zelfs onder de 10 procent. De rechts-radicale AfD staat juist op grote winst.

De CDU/CSU-fractie stemt volgende week over de nieuwe fractievoorzitter. Daarvoor moeten zij terugkomen van reces. De reis, bijvoorbeeld vanaf een ver vakantieadres, moeten zij zelf betalen, melden Duitse media deze week. Dat moet voorkomen dat de campagne gaat draaien om het inzetten van belastinggeld om intern gedoe bij de CDU/CSU op te lossen.

Het historisch centrum van Paramaribo is door Unesco op de lijst gezet van bedreigd werelderfgoed. Brandgevaar en twee omstreden bouwprojecten zijn daarvoor de belangrijkste redenen.

Het gaat om het grotendeels houten stadscentrum van de stad. Dat is van groot cultureel belang voor de bevolking en ook een toeristische trekpleister. Het centrum werd in 2002 op de Werelderfgoedlijst gezet.

De Unesco-lijst van bedreigd werelderfgoed is bedoeld als een waarschuwing en moet de regering ertoe aanzetten maatregelen te nemen om het erfgoed beter te beschermen. De waarschuwing betekent niet dat Paramaribo meteen zijn werelderfgoedstatus verliest, maar dat kan wel gebeuren als er niet wordt ingegrepen.

Omstreden bouwprojecten

De twee omstreden bouwprojecten zijn de Nationale Assemblee en de Yogh-parkeertoren. Tijdens de bouw is geen rekening gehouden met aanbevelingen van Unesco. Volgens Unesco en erfgoedadviseurs tasten de gebouwen het beschermde stadsgezicht aan, meldt de krant De Ware Tijd.

Ook het brandgevaar is een belangrijk punt. De huizen in het historisch centrum zijn voornamelijk van hout. Ze staan bovendien grotendeels leeg, wat zwervers aantrekt en het brandgevaar vergroot.

In 2025 brak er een grote brand uit waardoor een aantal historische panden zijn verwoest. Dit is niet een losstaand incident, er breekt vaker brand uit.

Sitemanager Stephen Fokké van de Stichting Gebouwd Erfgoed Suriname zegt tegen De Ware Tijd dat de maatregel van Unesco te verwachten was. Waarschuwingen zijn namelijk al jarenlang genegeerd. Fokké geeft aan dat de Surinaamse regering de consequenties had moeten zien aankomen.

De politie van Nijmegen mag vanaf vandaag preventief fouilleren vanwege ernstige geweldsincidenten tijdens de Vierdaagsefeesten. Bezoekers van het festival worden gecontroleerd op het meebrengen van wapens, drugs en drank.

Ook zijn er minder bezoekers welkom. In plaats van 8000, mogen er sinds gisteren nog 6000 mensen het festivalterrein Matrixx at the Park op. Daarnaast is er extra politiesurveillance.

Het festivalterrein in het Hunnerpark is sinds vandaag aangewezen als veiligheidsrisicogebied. Op en rond het festivalterrein hebben deze week meerdere geweldsincidenten plaatsgevonden.

Zorgen

"Ik maak mij zorgen over de veiligheid van bezoekers", reageert de Nijmeegse burgemeester Bruls. "Wij nemen daarom samen met de politie en de organisatie extra veiligheidsmaatregelen. Het is belangrijk voor de stad dat de Vierdaagsefeesten een leuk, veilig en verantwoord feest voor iedereen blijven."

Overigens laat de gemeente weten dat er niet meer incidenten zijn dan andere jaren, maar "de ernst wel opvalt".

Ernstige mishandeling

De maatregelen volgen na meerdere geweldsincidenten in de stad. Zo was er dinsdagavond een schietincident in de stad, waarbij een 18-jarige man uit Rotterdam om het leven kwam.

In diezelfde nacht blijkt ook een een beveiliger ernstig te zijn mishandeld, meldt de politie vandaag. Meerdere mannen hebben het slachtoffer "stevig geslagen en getrapt". Het slachtoffer moest worden nagekeken door ambulancepersoneel.

Het incident gebeurde rond 04.45 uur bij een fietsenstalling op het Stationsplein, schrijft Omroep Gelderland. Aan de mishandeling zou een woordenwisseling vooraf zijn gegaan.

De politie is op zoek naar getuigen. Ook personen die direct betrokken waren of beeldmateriaal hebben van het incident, worden gevraagd zich te melden.

Volgend jaar anders

In het onderzoek naar de dodelijke schietpartij is een 18-jarige man uit Rotterdam aangehouden. De man werd een dag later door de politie vrijgelaten, omdat hij niks met de schietpartij te maken had. Er is verder nog niemand aangehouden.

Behalve de maatregelen die nu zijn afgekondigd, wil Nijmegen volgend jaar ook andere wijzigingen doorvoeren. Zo zullen bij het festival in het Hunnerpark volgend jaar geen grote artiesten als Ronnie Flex of Lil Kleine optreden. Volgens de gemeente komen daar veel jongeren op af, met extra risico op incidenten.

Een Canadese advocaat is voor zes maanden geschorst voor het gebruik van door AI verzonnen rechtbankdocumenten. Ook in voorbereiding op een tuchtzaak die later tegen haar diende, ging ze in de fout.

In 2025 werd advocaat Mary Hyun-Sook Lee betrapt op het gebruik van AI bij een erfrechtszaak. Zowel op schrift als in de rechtszaal haalde ze niet-bestaande zaken aan. Een andere zaak die zij aanhaalde in haar betoog bleek inhoudelijk irrelevant, schrijft krant The Toronto Star. In een ander geval klopte de zaak die aangehaald wel, maar bleek de uitkomst niet te kloppen, is te lezen in haar tuchtzaak.

'Schuld van student'

De advocaat werd gevraagd om bewijsstukken te overleggen en kon dat niet. Toen zij daarop werd aangesproken, gaf zij uiteindelijk aan de rechter toe dat de documenten met AI waren gegenereerd. Maar zij stelde dat een assistent van haar, een rechtenstudent, dat had gedaan; zij was naar eigen zeggen "van de oude stempel" en had geen idee hoe ChatGPT werkte.

Een toezichtorgaan voor advocaten besloot zich op de zaak te storten. Nadat de advocaat aanvankelijk had geweigerd om de naam van de assistent te geven, gaf ze ten slotte toe dat ze geen assistenten of stagiairs in dienst had ten tijde van de zaak.

Weer in de fout

Het leidde tot een tuchtzaak. Uit haar zoekgegevens op haar computer die de tuchtraad had opgevraagd, bleek dat de vrouw kort nadat zij was betrapt opnieuw in de fout was gegaan, meldt The Toronto Star. Voor een vervolggesprek met de rechter van de eerste zaak gebruikte ze ChatGPT als hulpmiddel. Ze schreef in ChatGPT dat ze "zo stom was geweest" om zich te baseren op niet-bestaande bronnen en vroeg hoe ze zich verder kon voorbereiden om een tuchtzaak te voorkomen.

Ze is nu zes maanden geschorst en heeft een boete gekregen van 10.000 Canadese dollar, omgerekend ruim 6000 euro.

Eerste advocaat

Volgens The Toronto Star is het waarschijnlijk de eerste keer dat een uitspraak over foutief gebruik van AI in een tuchtzaak openbaar is gemaakt.

Ook in andere landen zijn gevallen bekend van advocaten die foutief gebruikmaakten van kunstmatige intelligentie. In Nederland kregen meerdere advocaten waarschuwingen na verkeerd gebruik van AI.

De politie heeft maandag in Noord-Holland een jonge man opgepakt die ervan verdacht wordt deel uit te maken van het sadistische online Com-netwerk.

De man heeft volgens het OM als lid van de groep '764' meisjes hebben gevraagd om zichzelf te snijden en de naam die hij online gebruikte op een muur te schrijven met hun eigen bloed. Ook zou hij hen hebben aangemoedigd om zijn naam op hun lichaam te schrijven met een stift.

Deze twee handelingen zijn volgens het OM bekende fenomenen binnen het sadistische online Com-netwerk. Die bestaat uit verschillende chatgroepen waarin leden wereldwijd kwetsbare jongeren ronselen en te dwingen tot onder meer mishandeling, seksueel misbruik, moord en aanslagen. De leden delen online in besloten chatgroepen op onder meer Telegram en Discord beelden van die zaken waarmee zij hun status binnen de groep proberen te vergroten.

Tientallen Nederlanders betrokken

Volgens een rapport dat onderzoekscentrum HCSS in maart publiceerde, zijn zeker zeventig Nederlanders betrokken bij deze beweging die aanzet tot plegen van extreem geweld zonder dat daar een duidelijke ideologische drijfveer achter zit. Daarom wordt dit soort geweld ook wel 'nihilistisch extremisme' genoemd. Met name jonge mannen voelen zich aangetrokken tot dit zogenoemde Com-netwerk.

Het openbaar ministerie geeft geen verdere informatie over de in Noord-Holland opgepakte jonge man omdat hij minderjarig was ten tijde van de handelingen waar hij van beschuldigd wordt.

Minderjarig slachtoffer

Het OM maakte ook bekend dat een 20-jarige verdachte die ook deel zou uitmaken van de 764-groep negentig dagen langer blijft vastzitten. Deze man werd op 10 juli aangehouden in Purmerend. Hij wordt ervan verdacht dat hij een minderjarig slachtoffer online dwong tot seksuele handelingen en het verwonden van zichzelf.

Eerder werden ook al verdachten opgepakt in onderzoek naar het Com-netwerk. Zo werd vorig jaar een 25-jarige man opgepakt die verdacht wordt van het oproepen van een de online sadistische groep No Lives Matter. Ook wordt hij verdacht van het aanzetten tot zelfbeschadiging, verkrachting en bezit van kinderporno.

Van de groep 764, waar de maandag in Noord-Holland opgepakte man ook deel van uitmaakte, werden eerder ook al meerdere leden opgepakt in Nederland.

In de Duitse stad Regensburg is een dode gevallen bij een roofoverval op een bank. De verdachte, een 20-jarige Duitse man, zou het slachtoffer met een mes hebben aangevallen.

De politie vermoedde aanvankelijk dat er sprake was van een gijzeling, maar onderzoekt het incident nu als moord en een roofoverval.

Het slachtoffer, vermoedelijk een bankmedewerker, wist na het geweld nog naar buiten te vluchten. De man werd met levensbedreigende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. Daar is hij overleden.

Urenlang

De dader hield zich ondertussen urenlang op in het gebouw. Hij werd aan het eind van de middag gearresteerd.

Hoeveel personen zich er in het gebouw bevonden ten tijde van de aanval, is onduidelijk. Twee andere bankmedewerkers hadden zich in een ruimte verschanst, maar werden rond 17.45 uur door speciale eenheden van de politie uit het pand gehaald.

De politie en reddingsdiensten werden vanmiddag massaal ingezet. Het gebied rond de bank was afgezet. De bank bevindt zich op de begane grond van een gebouwencomplex, waarboven appartementen zitten.

Drie mannen die sinaasappels, eieren, houtblokken, stenen en zelfs een verkeerbord van een viaduct gooiden in Zuid-Limburg zijn veroordeeld tot voorwaardelijke celstraffen. Ook moeten ze een taakstraf uitvoeren en een schadevergoeding aan de slachtoffers betalen.

Tussen november 2023 en februari 2024 gooiden Ziiyed H. (20), Natalian H. (21) en Johnny N. (21) stenen en andere voorwerpen naar auto's. Steeds gebeurde dat vanaf een viaduct op de Euregioweg tussen Brunssum en Landgraaf. Wat begon met eieren, werd daarna steeds erger.

De rechtbank noemt het "groepsgedrag", waarbij dodelijke slachtoffers hadden kunnen vallen. "Dit is geen kattenkwaad meer, dit zijn ernstige delicten. De bestuurders kunnen van geluk spreken dat ze ongedeerd zijn gebleven", zei de rechtbank tegen de verdachten.

Vijf automobilisten deden aangifte. Hun auto's werden geraakt door verschillende voorwerpen. Bij een van hen ging een steen dwars door de voorruit. De drie mannen moeten alle reparatiekosten terugbetalen.

Vierde verdachte

Tegen het drietal had het Openbaar Ministerie in juni een voorwaardelijke celstraf van 15 maanden geëist met een proeftijd van twee jaar. Dat neemt de rechtbank nu over, schrijft de regionale omroep L1.

Na het laatste stenengooi-incident werden vier verdachten aangehouden. Een van hen komt later voor de rechter, omdat de man nog minderjarig was op het moment van zijn arrestatie.

'Domme keuze'

Tijdens de rechtszaak werd het beeld geschetst van vier jongeren die telkens in dezelfde auto naar hetzelfde viaduct reden. Onderweg werd gelachen en werden filmpjes gemaakt.

De verdachten, afkomstig uit Landgraaf en Eygelshoven, zagen het gooien zelf vooral als "kattenkwaad". Een ander noemde het een "domme keuze". Na hun aanhouding zat het drietal een maand vast.

"Tijd om dit hoofdstuk af te sluiten", zei een van hen bij het verlaten van de rechtszaal. Zowel het OM als de verdachten kunnen in hoger beroep tegen de uitspraak, maar dat ligt niet in de lijn der verwachting.

Disciminatiemeldpunten in Nederland en België vinden dat er geen sprake was van discriminatie bij de optredens van Sophie Straat. Maandag vroeg ze bij een optreden in Gent voorafgaand aan een moshpit opnieuw ruimte te maken voor vrouwen, queer personen en mensen van kleur. Net als bij haar optreden tijdens Best Kept Secret vorige maand, vroeg ze "alle witte mannen naar achteren" te stappen.

Straat zegt dat ze niemand wilde uitsluiten, maar juist ruimte wilde maken voor mensen die zich in een moshpit minder veilig voelen. "Wat haar bedoeling ook was, mensen kunnen zich hierdoor gediscrimineerd voelen", zegt Discriminatie.nl. Het meldpunt kreeg daar "vele honderden klachten" over. "Wij begrijpen dat, maar zien op dit moment niet genoeg aanleiding om te denken dat er discriminatie was op basis van huidskleur of geslacht."

Het meldpunt zegt dat de artieste geen beledigende uitlatingen deed over witte mannen. "De oproep had alleen betrekking op één korte, eenmalige moshpit voor deze groepen. Bezoekers werden dus niet van het concert geweigerd."

In deze video van Nieuwsuur zie je wat een moshpit is en wat Straat vorige maand in Gent heeft gezegd:

Discriminatie.nl zegt geen verdere stappen te zetten wat betreft de meldingen. Het Openbaar Ministerie in West-Brabant heeft meerdere aangiftes ontvangen. Verdere mededelingen doet een woordvoerder niet. Ook de vraag of alle klagers bij het concert aanwezig waren, kan een woordvoerder niet beantwoorden.

De zaak speelt ook in België. Tijdens de Gentse Feesten verduidelijkte Straat haar eerdere oproep en vroeg zij bezoekers om zich eens wat vaker in andere mensen te verplaatsen. Volgens Belgische media klonk er applaus na haar oproep.

"Hoewel de uitspraak polariserend of kwetsend kan worden ervaren, moet ze in deze context worden gezien als een symbolische en artistieke uiting", zegt een woordvoerder van het Belgische discriminatiemeldpunt Unia tegen de Vlaamse omroep VRT. Het expertisecentrum ontving zo'n tweehonderd meldingen over het optreden. Die werden onderzocht, net als de uitspraken van Straat.

'Context doorslaggevend'

De context van de uitspraken was daarbij doorslaggevend, zegt de woordvoerder. "De uitspraak werd gedaan aan het eind van een artistiek optreden met een maatschappelijke en politieke boodschap over ongelijkheid." Ook waren er volgens Unia geen aanwijzingen dat witte mannen daadwerkelijk werden uitgesloten van het concert of van deelname aan de activiteiten.

"Volgens de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens genieten artistieke en politieke uitingen een ruime bescherming onder de vrijheid van meningsuiting, ook wanneer zij provoceren, choqueren of kwetsen", zegt de woordvoerder.

Alleen bij een daadwerkelijke oproep tot discriminatie, uitsluiting of haat kan die bescherming worden beperkt, aldus Unia. Elementen voor het inperken van die bescherming waren er niet.

Mikpunt van haatberichten en doodsbedreigingen

Sinds de eerste uitspraak kreeg Straat een stortvloed aan online haat over zich heen. In een Instagram-bericht eerder deze maand schreef ze over "een golf aan seksistische, antisemitische haatberichten en (doods)bedreigingen waarvan de ene explicieter en creatiever dan de ander".

Dat gebeurt volgens Straat niet alleen op het internet. "Online en in briefvorm, inclusief aangiftes en gerechtelijke aanklachten tegen mij, de mensen met wie ik werk en alle zalen en festivals waar ik speel deze zomer."

De zangeres verweet in het bericht ook het gebrek aan publieke solidariteit. "Waar zijn de (linkse) media? Waar blijven de statements vanuit de grote festivals? Het enige publieke narratief dat er te vinden is, is dat van rechtse media, zoals in de vorm van Johan Derksen die op nationale televisie roept: "Ik laat me niet piepelen door dat kutwijf" en "deze trut komt er niet mee weg".

Voor grote delen van de wijk De Esch in Rotterdam geldt vanaf vanavond iedere nacht een gebiedsverbod. Dat betekent dat het strafbaar wordt om in de wijk te zijn voor mensen die daar niet een goede reden voor hebben. Overtreders riskeren een boete. Volgens experts is zo'n gebiedsverbod uniek in Nederland.

Het verbod is bedacht vanwege de grote overlast die bewoners al jaren ervaren in de wijk, voornamelijk van mensen die van buiten de wijk komen. "Er is sprake van straatraces, drugs- en lachgasgebruik en prostitutie", zegt een van de bewoners. De overlast zou kort na de coronacrisis gestart zijn en al bijna drie jaar aanhouden.

Bekijk hier beelden van (een deel van) de overlast:

Het verbod geldt niet voor iedereen. In een brief aan de gemeenteraad laat burgemeester Carola Schouten weten dat onder andere bewoners, bezoek van bewoners en mensen die naar een evenement of horecagelegenheid in de wijk gaan, niet strafbaar zijn. Dat geldt ook voor mensen die werken in het gebied.

'Rust moet terugkeren'

Na drie maanden wordt het verbod geëvalueerd. Tot die tijd geldt het iedere nacht van 23.00 uur 's avonds tot 05.00 uur de volgende ochtend.

"De rust moet terugkeren in De Esch en bewoners moeten zich prettig en veilig voelen. Daarom maak ik gebruik van deze bevoegdheid", zegt Schouten. De gemeente plaatste eerder al betonblokken, schroefde het toezicht op en sprak met overlastgevers. Die maatregelen hielpen onvoldoende.

"Het gaat om tientallen, soms honderden mensen die in het weekend naar de wijk komen", zegt Christiaan de Jong. Hij is voorzitter van de wijkraad waar De Esch onder valt. De wijkraad stuurde eerder een brief naar de burgemeester waarin ze aandrong op actie.

De Jong erkent dat het gebiedsverbod een zwaar middel is. "Het is een hele stevige maatregel, maar er is een heel zorgvuldig proces aan voorafgegaan. Als wijkraad zijn we unaniem tot de beslissing gekomen dat dit het beste is."

Bewoners van de wijk zijn voorzichtig positief over de maatregel. "We waren behoorlijk ten einde raad", zegt een van hen. "Er moest echt iets veranderen, maar dat gebeurde maar niet. Dan word je heel moedeloos. Nu gebeurt er eindelijk iets."

"Het gedrag van die mensen is echt ongehoord. Vrouwen en kinderen gaan 's avonds de straat niet meer op", vult ze aan.

Een bewoner die de overlastgevers eens aansprak op hun gedrag, kreeg daarop een onprettige reactie. "Dat probeerde ik afgelopen jaar een keer. Daarna kreeg ik zes eieren tegen mijn raam gegooid."

Een andere bewoner: "Ik ben er redelijk depressief van geworden, ik ken ook mensen in de wijk die het gewoon niet meer zien zitten. Die slapen niet meer, het gaat soms wel door tot 05.00 uur 's ochtends."

Hoewel de overlast volgens gemeente en bewoners dus ernstig is, zeggen experts dat een gebiedsverbod een zwaar en uniek middel is. Het kan namelijk normaliter alleen aan individuen gegeven worden, niet aan iedereen die zonder reden in een bepaald gebied is.

"Ik ken geen andere Nederlandse gemeenten waar dit gebeurt", zegt hoogleraar openbare-orderecht Michel Vols van de Rijksuniversiteit Groningen. "Het is dus een ongekende actie van de burgemeester."

"Het is best een bizar verbod, want je creëert zo een soort no-go-area. De burgemeester zegt: 'ga hier niet naartoe'." Volgens Vols is dat een enorme beperking van de bewegingsvrijheid. "Stel je woont in de naastgelegen buurt en wilt 's avonds nog een blokje om met de hond, dan ben je strafbaar als je door De Esch wandelt", zegt hij. "Af willen van overlast is een gerechtvaardigd belang, maar dit is wel van dik hout zaagt men planken."

Hij ziet ook nog wel wat juridische bezwaren bij het verbod. "Waarom handhaaft de politie bijvoorbeeld niet beter op overlast in plaats van op iemands aanwezigheid in de wijk?"

Heterdaad nodig

De politie laat weten dat handhaven op overlast niet altijd gaat. "Op het moment dat bewoners overlast ervaren, melden ze dat. Wanneer later dan de politieauto aan komt rijden, stoppen de overlastgevers. En de agenten moeten de overlast zelf zien om iets te kunnen doen", zegt een woordvoerder.

Volgens de politie is het niet de bedoeling om mensen weg te sturen die de hond uitlaten of omdat ze voor woon-werkverkeer door de wijk moeten. "Het strafbaar stellen van aanwezigheid, biedt ons de handvatten om te kunnen handhaven op de overlast."

Een blokkade door een ijsberg heeft dramatische gevolgen voor een kolonie keizerspinguïns op Coulmaneiland. Het afgelopen jaar waren er bijna 70 procent minder kuikens dan gemiddeld, schrijven Zuid-Koreaanse wetenschappers in het wetenschappelijke tijdschrift Communications Earth & Environment. Minder stelletjes broedden in 2025 een ei uit en de kuikens die er wel waren gingen vaker dood.

De kolonie is een van de grootste wereldwijd en volgens de onderzoekers was het aantal kuikens hier in eerdere jaren redelijk stabiel. De blokkade van de ijsberg was zeer waarschijnlijk de oorzaak dat er vorig jaar ruim 21.000 kuikens minder waren. "Deze afname vonden we als onderzoekers bijzonder zorgwekkend", zegt hoofdonderzoeker Jeong-Hoon Kim. "Ik realiseerde me dat we getuige waren van iets ongewoons. Het is een ervaring die ik niet snel zal vergeten."

Een ijsschots brak af van de Nansen-ijsplaat en kwam in juli vorig jaar vast te zitten langs de smalle kuststrook in de buurt van de kolonie. De normale route van de keizerspinguïns naar zee - en dus ook naar hun voedsel - werd daarmee geblokkeerd. Door de ijsberg ontstond een soort klif van tientallen meters hoog waar de pinguïns niet vanaf konden.

Aan de oostelijke rand van de ijsberg was wel een smalle doorgang, maar het is onduidelijk of de keizerspinguïns die konden vinden. Sommige waarschijnlijk wel, denkt Kim. De onderzoekers zagen dat de kuikens die nog wel leefden ongeveer even zwaar waren als de jongen van andere kolonies uit de buurt. Kim noemt dat een lichtpuntje in het onderzoek: "Hoewel er veel minder jongen waren, hebben sommige kuikens het in elk geval wel overleefd."

Het onderzoek past bij de trend die te zien is onder keizerspinguïns, ziet Antarctica-onderzoeker Anton Van de Putte van het Instituut der Natuurwetenschappen in Brussel. Zo heeft natuurbeschermingsorganisatie IUCN de keizerspinguïn recent toegevoegd aan de lijst met bedreigde dieren. Door de opwarming van de aarde breekt zee-ijs rondom de Zuidpool eerder af of verdwijnt het sneller, terwijl dit juist het gebied is waar de jongen grootgebracht worden voor ze kunnen zwemmen.

"Het gebeurt natuurlijk vaker dat een ijsschots afbreekt, dat is een normaal proces op Antarctica. Maar door klimaatverandering kan het vaker voorkomen", legt de Belgische wetenschapper uit. "We zien dit de afgelopen vijf jaar steeds meer."

Het is momenteel winter op Antarctica, en toch is het ontzettend warm, ziet Van de Putte. "Deze temperaturen zijn voor een winterperiode heel erg hoog." Data van de Europese klimaatdienst Copernicus tonen aan dat het zee-ijs de laatste jaren afneemt. Afgelopen juni lag er 8 procent minder zee-ijs dan gemiddeld voor deze maand in grofweg de dertig jaren hiervoor.

Het zee-ijs op Antarctica bleef ondanks klimaatverandering voorheen lang stabiel, zegt Van de Putte. "Maar het lijkt erop dat we vijf tot drie jaar geleden een soort kantelpunt voorbij zijn. Het is het resultaat van de uitstoot van broeikasgassen. Het is jammer dat deze diersoorten daar zo door worden geraakt."

Daar komt bij dat weerfenomeen El Niño net is begonnen waardoor het mogelijk nog warmer kan worden. "Het is de laatste jaren echt een optelsom van verschillende factoren die het moeilijk maken voor de keizerspinguïns."

De voedingsmiddelendivisie van Unilever krijgt geen beursnotering in Nederland. In plaats daarvan kiest de producent van merken als Calvé, Cup-a-Soup en Hellmann's-mayonaise bij de afsplitsing van Unilever en fusie met het Amerikaanse McCormick voor een notering aan de beurs in Londen. Die staat voor halverwege volgend jaar gepland.

Toch houdt Nederland wel iets over aan de voedingsmiddelentak van Unilever, dat straks McCormick gaat heten. Het internationale hoofdkantoor van het nieuwe concern komt in Nederland. En ook blijft het voedselinnovatiecentrum van Unilever in Wageningen.

Enkele maanden geleden besloot Unilever definitief afscheid te nemen van voedingsmiddelen en zich alleen nog te richten op schoonmaak- en verzorgingsproducten. Het concern brengt de divisie met voedingsmiddelen onder bij de Amerikaanse specerijenproducent McCormick. Unilever krijgt zelf een belang van 9,9 procent in het concern.

Nederlandse oorsprong

Het hoofdkantoor van de nieuwe levensmiddelengigant blijft op de locatie van McCormick in de VS, waar het bedrijf al een notering aan de beurs van New York heeft. Het internationale hoofdkantoor komt dus in Nederland. Lang was er kans dat de tweede beursnotering in Amsterdam zou komen. Maar gekozen is voor Londen, waar Unilever ook een notering heeft.

Eerder splitste Unilever al de ijsdivisie af als The Magnum Ice Cream Company. Dit bedrijf kreeg zowel het hoofdkantoor als een eigen beursnotering in Amsterdam.

Unilever zelf vertrok eerder al met het hoofdkantoor uit Nederland. Het Nederlands-Britse concern ontstond in 1930 als fusie tussen de Nederlandse Margarine Unie en de Britse zeepproducent Lever Brothers. Als Brits-Nederlandse gigant konden de bedrijven goedkoper samen inkopen en fabrieken runnen. Unilever heeft nog wel een tweede beursnotering in Amsterdam.

Voeding vertrekt bij Unilever: