NOS Nieuws - Algemeen

In iets meer dan een week tijd zijn er in Kameroen zeker acht vrouwen gedood. Politici en beroemdheden in het land uiten hun zorgen en roepen de overheid op om meer te doen om vrouwen en meisjes te beschermen.

Het aantal vrouwen dat gedood wordt in het land stijgt al jaren. Tussen januari en april dit jaar werden zeker 50 vrouwen vermoord, volgens de officiële cijfers. In het hele jaar daarvoor waren dit er 77.

De Kameroense profvoetballer Nchout Njoya Ajara riep deze week online op om een einde te maken aan de "tragische golf" van geweld tegen vrouwen. "Een vrouw zijn in Kameroen zou nooit een risico moeten zijn."

"Stilzwijgen is medeplichtigheid", luidde haar boodschap op Facebook. "Mijn gedachten en gebeden zijn bij de families van de slachtoffers, maar vandaag moeten gebeden vergezeld worden van acties en gerechtigheid."

Correspondent Afrika Maurice Lede:

Vrouwen en meisjes in Kameroen hebben te maken met diepgewortelde ongelijkheid en discriminatie. In veel gemeenschappen worden mannen gezien als machtiger dan vrouwen, wat geweld tegen vrouwen in stand kan houden. Financiële afhankelijkheid van een partner kan het ook lastiger maken om een gewelddadige relatie te verlaten.

Discriminerende wetten en onvoldoende juridische bescherming maken het moeilijk om daders verantwoordelijk te houden. Hierdoor krijgen slachtoffers niet altijd de bescherming en hulp die zij nodig hebben.

Door aanhoudende conflicten en humanitaire crises zijn vrouwen en meisjes bovendien extra kwetsbaar voor geweld.

Kameroen werkt al jaren aan het terugdringen van geweld tegen vrouwen. Sinds 2011 heeft de regering meerdere keren het doel gesteld om dit geweld te halveren. Recente ontwikkelingen laten zien dat geweld tegen vrouwen een ernstig en structureel probleem blijft.

In juni dit jaar spraken meerdere ministers ook al hun zorgen uit over de stijging. Ze benadrukten dat het merendeel van de moorden op de vrouwen geen willekeurige geweldsincidenten waren. In de meeste gevallen werden de vrouwen vermoord door echtgenoten, familieleden en buren.

De regering kondigde toen aan noodopvanglocaties voor vrouwen en kinderen te openen en speciale balies voor vrouwen bij politiebureaus. De minister van Communicatie riep de hele samenleving op om zich in te zetten om het bewustzijn over geweld tegen vrouwen te vergroten.

Mensenrechtenorganisaties en oppositiepartijen verwijten de regering echter dat er te weinig vooruitgang wordt geboekt.

De werkzaamheden op een deel van de hogesnelheidslijn duren langer dan verwacht, meldt ProRail. Bij een aantal viaducten zijn de herstelwerkzaamheden volgens de spoorbeheerder complexer dan eerder werd gedacht.

ProRail verwacht dat het deel tussen Hoofddorp en Rotterdam in 2028 zo'n drieënhalve maand dicht blijft voor werkzaamheden bij het viaduct bij Rijpwetering. In 2029 zal het spoor nog eens vijftig dagen buiten gebruik zijn, schat ProRail in.

Eerder zei de spoorbeheerder dat het traject minstens 82 dagen dicht moest voor de herstelwerkzaamheden bij Rijpwetering. Uit onderzoek blijkt dat niet alleen schadeherstel nodig is, maar ook aanpassingen aan funderingen en landhoofden.

"De werkzaamheden hebben onvermijdelijk gevolgen voor reizigers, vervoerders en omgeving", waarschuwt ProRail. De spoorbeheerder onderzoekt of omrijdroutes mogelijk zijn voor het (internationale) treinverkeer tussen Amsterdam en Rotterdam.

Langzamer rijden

Door fouten in de constructie bij tien viaducten moeten treinen op een deel van het hsl-traject al jaren langzamer rijden. Tussen Leiderdorp en Hoofddorp mogen treinen maximaal 120 kilometer per uur rijden in plaats van 300 kilometer per uur.

De spoorbeheerder verwacht dat de treinen in 2031 over alle viaducten weer de maximumsnelheid kunnen rijden.

Uit het archeologisch museum van Villena, nabij de Spaanse stad Alicante, is een groot deel van een prehistorische gouden schat gestolen. Dieven sloegen vanochtend vroeg toe en namen onder meer ringen, armbanden en kommen mee.

De kunstroof was "supersnel en superprofessioneel", zegt een woordvoerder van de gemeenteraad van Villena tegen Spaanse media. De dieven waren slechts vier minuten in het museum.

Het lijkt erop dat zij gebruik hebben gemaakt van een afleidingsmanoeuvre. Om 05.15 uur ging het alarm af in het plaatselijke sportcentrum. Terwijl de politie met die melding bezig was, ging om 05.20 uur het alarm in het museum af. Toen agenten daar ter plaatse kwamen, waren de criminelen er al met de buit vandoor.

De gestolen voorwerpen maken deel uit van de zogenoemde schat van Villena, daterend uit de bronstijd. Die bestaat uit zo'n 10 kilo aan voornamelijk gouden artefacten, maar er zitten ook voorwerpen van zilver, ijzer en amber tussen. De schat werd in 1963 gevonden door archeoloog José María Soler nadat een gezonken schip tevoorschijn was gekomen in een drooggevallen rivierbedding bij het stadje.

De politie is nog bezig in kaart te brengen hoeveel kunstvoorwerpen gestolen zijn. Volgens de burgemeester van Villena gaat het om het "merendeel" van de schat. Het stadje "is er kapot van", zegt hij. "Ik sta te trillen op mijn benen. Deze schat is onderdeel van ons erfgoed, van onze rijkdom."

Steeds gewelddadiger

In een rapport concludeert Europol deze week dat diefstallen uit Europese musea steeds gewelddadiger worden. Een nieuw soort kunstdieven, soms door criminele organisaties gerekruteerd via sociale media, gebruikt bijvoorbeeld explosieven en vuurwapens om in te breken.

Ook is de aandacht van de kunstdieven verschoven van schilderijen naar edelmetalen, edelstenen en voorwerpen met grote cultuurhistorische waarde.

In het rapport wordt onder meer verwezen naar de juwelenroof in het Louvre in Parijs en de diefstal van Roemeense kunstschatten uit het Drents Museum vorig jaar. In Assen werd de buitendeur van het museum met een explosief opgeblazen. Binnen sloegen de dieven met sloophamers vitrines kapot.

Vandaag werd het in het oosten en zuiden van ons land nog ruim 30 graden, maar het zal de laatste keer deze maand zijn dat het zo warm werd. De recordwarme zomer van 2026 zal eindigen met lagere temperaturen, en af en toe flinke buien.

Dat begint vanavond al. Er zijn al onweersbuien ontstaan boven Frankrijk, en die worden de komende uren groter en trekken naar ons land. Vanavond en vannacht onweert het waarschijnlijk op veel plaatsen, met het zwaartepunt in een lijn van Noord-Brabant naar Friesland.

Maar dat is niet honderd procent zeker, de koers van onweersbuien is lastig te voorspellen en het zou ook op andere plaatsen flink kunnen gaan onweren.

Op de natste plaatsen valt 20 tot 40 millimeter regen, genoeg voor lokale wateroverlast. Bovendien zijn er mogelijk windstoten waardoor takken van bomen af kunnen breken.

Warme nacht

Ondanks de buien wordt het vannacht niet koud. De minimumtemperatuur ligt op een vrij hoge 16 tot 18 graden. Morgen wordt het wel een stuk minder warm dan vandaag, dan is het in het noorden maximaal 22 graden en in het zuiden 23 of 24.

Vroeg in de ochtend is er af en toe nog wat zon, vooral in het westen en zuidwesten. In de loop van de middag is er opnieuw kans op flink onweer, overal in het land maar waarschijnlijk het meest in het oosten en noordoosten.

Dan is er ook weer kans op hagel en zware windstoten. Op zee en op het IJsselmeer is het oppassen, er is een grote kans op een snelle weersomslag op het water, met windstoten tot 75 kilometer per uur.

Opgewarmd zeewater

In het weekend is het waarschijnlijk voorbij met het onweer, maar regen kan er nog steeds vallen. Vanwege het uitzonderlijk warme zeewater in de Noordzee valt de meeste regen waarschijnlijk in de westelijke kustprovincies en op de Wadden.

De laatste dagen van deze zomer verlopen qua temperatuur heel gemiddeld: het wordt 21 tot 23 graden. Voor het record van deze warme zomer maakt dat allemaal niet meer uit: dat blijft hoe dan ook staan.

De enorme ravage in Nepal en Tibet lijkt het gevolg van een tikkende tijdbom die onopgemerkt is gebleven totdat het te laat was. Dat is de eerste inschatting die deskundigen amper een dag later maken over de afgebroken gletsjer in de Himalaya. Hoewel de komende dagen en weken meer duidelijk moet worden over wat zich heeft voltrokken, is het mogelijk dat die tijdbom mede aan het tikken is gebracht door de opwarming van de aarde.

"Op nieuw satellietbeeld van vanochtend kun je heel duidelijk zien dat een deel van een gletsjer is afgebroken. Het gaat om een afmeting van ongeveer 1,5 bij 1 kilometer", vertelt hoogleraar berghydrologie Walter Immerzeel van de Universiteit Utrecht. "Hoe dik precies weet ik niet, maar denk aan 100 of 200 meter. Die massa is door een steile vallei naar beneden gekomen en is toen in de grensrivier tussen Tibet en Nepal gekomen."

Over de verdere omstandigheden zijn nog vragen. "Inwoners hebben aangegeven dat de rivierstroming een tijdje eerst wat minder werd", vertelt aardwetenschapper Tjalling de Haas van de Universiteit Utrecht. "Dat kan erop duiden dat de rivier geblokkeerd is door een verschuiving. Dan ontstaat er een soort dam, waarachter rivierwater zich begint op te hopen." Dat wordt een tijdelijk meer.

Vaker natuurgeweld

Maar die natuurlijke dam kan doorbreken, bijvoorbeeld door de steeds verder stijgende druk van de groeiende hoeveelheid water, of doordat er in één keer een flinke massa in terechtkomt. "Hoe dat nu precies is gebeurd, dat is niet duidelijk. Er kan bijvoorbeeld nog meer zijn afgebroken dat in dat opgehoopte rivierwater terecht is gekomen." Toch zijn er ook nog andere scenario's. Hoe dan ook: er is een gigantische vloedstroom ontstaan.

Zeker Immerzeel kent de Langtang-vallei goed. Hij bezocht de regio sinds 2012 zo'n twintig keer en deed jarenlang onderzoek in een zijvallei op enkele kilometers van de grenspost waar gisteren de verwoestende stortvloed overheen kwam. Het is een gebied dat wel bekend is met natuurgeweld: in 2015 was er een zware aardbeving waarbij duizenden doden vielen. Ook in zijn onderzoeksvallei kwamen mensen om.

De beelden van de grenspost tussen Nepal en Tibet gingen gisteren de wereld over:

Toch zag ook Immerzeel een ramp van deze omvang op deze specifieke plek niet aankomen. "Dit soort super-extreme gebeurtenissen kun je niet echt voorspellen of zien aankomen." Ook zijn collega-wetenschapper De Haas denkt er zo over. "Die berggebieden zijn heel groot en er zitten overal en nergens rotswanden die kunnen instorten. Waar precies is moeilijk te voorspellen."

Minutenwerk

Zelfs als je het in de gaten hebt, is het minutenwerk, vertelt overstromingsrisico-onderzoeker Tim Busker van de Vrije Universiteit in Amsterdam. "Tussen het afbreken van de gletsjer en het moment dat de vloedgolf de grensovergang bereikte zaten zeven minuten. Dat is te weinig. Dan zouden mensen dus heel snel in actie moeten komen. Ik heb wel gelezen dat er levens zijn gered met waarschuwingen van de overstromingsdienst, maar dat was meer benedenstrooms."

Of na de ramp van gisteren het gevaar definitief geweken is, is nog niet duidelijk. In theorie kan er op een ander punt door alle verschuivingen opnieuw een grote ophoping van water ontstaan, en kan hetzelfde proces zich opnieuw voltrekken, al is de schaal dan waarschijnlijk kleiner dan gisteren. China en Nepal waarschuwen dat er inmiddels een nieuw stuwmeer is ontstaan, wat mogelijk tot een nieuwe overstroming kan leiden.

Meer opwarming, meer instabiele bergen

Dit probleem kan zich in een veranderend klimaat vaker voordoen. Hoogleraar Immerzeel: "Het is nu natuurlijk een enorme samenloop van omstandigheden die het tot zo'n grote ramp maakt." Het is een heel smalle vallei, de bebouwing is dicht langs de rivier en het regenseizoen valt samen met het smeltseizoen.

Maar ook zonder al die factoren die het tot een grote ramp maken, zal het proces dat hieraan ten grondslag ligt zich op een warmer wordende planeet vaker voordoen. "Ik denk dat die kans groot is door opwarming. De permafrost hoog in de bergen houdt de rotsen bij elkaar. Die smelt steeds verder. En dan heb je nog het smeltwater: als dat tussen de gletsjer en de rotsen in komt, dan kan het geheel gaan glijden."

Verdere opwarming van de aarde staat in berggebieden wereldwijd gelijk aan verdere ontdooiing en afsmelt. Zelfs als de verdere opwarming stopt, blijven de gletsjers nog eeuwen smelten, stelden wetenschappers vorig jaar nog vast. Daarmee zal het probleem zich vaker voordoen, op even grote of kleinere schaal.

Een dag na de dodelijke vloedgolf die door Nepal stroomde, wordt de impact zichtbaar. In dit verhaal laten ze zien welke natuurkracht het gebied trof:

Ook dit jaar worden minder statiegeldflessen- en blikjes ingezameld dan wettelijk is vereist. Dat verwacht producentenorganisatie Verpact. Hoewel het inzamelpercentage is gestegen, wordt de wettelijke doelstelling van 90 procent waarschijnlijk niet gehaald, staat in een jaarverslag.

Volgens een prognose wordt dit jaar tussen 77 en 81 procent van de statiegeldflessen ingezameld. Bij blikjes is dat tussen de 85 en 89 procent. De percentages zijn gebaseerd op basis van resultaten in het eerste halfjaar.

Sinds de invoering van het statiegeld op plastic flesjes en blikjes zijn de inzamelnormen nog nooit gehaald. Producenten en importeurs zijn sinds 2021 wettelijk verplicht om 90 procent van alle plastic flessen en blikjes in te zamelen en te recyclen. Verpact houdt zich daar namens het bedrijfsleven mee bezig.

Vorig jaar stond de teller op 78 procent voor flessen en 86 procent voor blikjes. Volgens Verpact is 129 miljoen euro aan statiegeld daardoor niet geïnd. Het niet-geïnde bedrag wordt besteed aan het statiegeldsysteem, zoals nieuwe inleverautomaten.

Dwangsommen

Nadat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) had gedreigd met dwangsommen, kwam Verpact dit jaar met een extra beloningssysteem. Zo liep er van mei tot en met juli een landelijke winactie waarbij deelnemers bij inlevering van statiegeldflessen- of blikjes een geldprijs konden winnen.

Ook begon de organisatie deze maand een loterij om mensen te stimuleren statiegeldverpakkingen in te leveren.

Daarnaast zijn er dit jaar 2500 extra inleverpunten bijgekomen. Verpact verwacht te kunnen voldoen aan de eis van de ILT om 5400 extra inzamelpunten neer te zetten voor 1 januari 2027.

De politie heeft eerder deze maand een 58-jarige man uit Breda opgepakt op verdenking van meerdere verkrachtingen tussen 2001 en 2011 rond Breda. De arrestatie is vandaag pas bekendgemaakt.

De man zit sinds 11 augustus vast. Deze week bepaalde de rechtbank dat hij zeker 90 dagen langer vast blijft zitten.

Hij wordt verdacht van zowel verkrachtingen als pogingen daartoe. Verdere details zijn niet bekendgemaakt. Ook is niet bekendgemaakt om hoeveel zaken het precies gaat.

DNA

De politie kwam hem op het spoor via DNA-verwantschapsonderzoek. Een directe match in de DNA-databank was er niet, maar uiteindelijk kon de man via DNA van een familielid toch worden geïdentificeerd.

Wethouder Tom de Nooijer (26) van de Gelderse gemeente Oldebroek heeft zijn excuses aangeboden voor een foto die hij deze week deelde. Daarop poseert hij in Transnistrië met een kalasjnikov.

Transnistrië is een zelfverklaarde, niet-erkende pro-Russische republiek die zich heeft afgescheiden van Moldavië. De wethouder noemt zijn bezoek aan de regio en het maken van de foto achteraf "onverstandig".

De Nooijer, wethouder voor de partij Christelijk Verbond Oldebroek (CVO), laat in een verklaring weten dat hij onlangs op vakantie was in Moldavië en vanuit zijn "historische interesse voor het Sovjetverleden" ook Transnistrië bezocht.

Daar schoot hij op een schietbaan. Volgens hem was het een privévakantie die losstaat van zijn werk als bestuurder in Oldebroek. De Nooijer zegt dat de foto niet was bedoeld "om een politiek statement af te geven".

'Onaangenaam verrast'

De wethouder deelde de foto deze week op zijn Instagrampagina. De Volkskrant berichtte daar gisteren over.

Burgemeester Tanja Haseloop-Amsing zei vandaag tegen Omroep Gelderland dat het college van Oldebroek onaangenaam verrast was door de foto. De wethouder wilde gisteren en vanochtend niet inhoudelijk reageren en geen excuses maken.

Oppositieleden uit de Oldebroekse gemeenteraad namen daar geen genoegen mee. Frank van 't Ende, fractievoorzitter van Sociaal & Duurzaam Oldebroek: "We vangen in Oldebroek tweehonderd Oekraïense vluchtelingen op. Zij zijn gevlucht voor het geweld dat hij voor een pro-Russische vlag staat te verheerlijken. Hier moet een reactie op komen."

Geerco André, voorzitter van de ChristenUnie-fractie in Oldebroek, noemde de foto "schokkend". "Het is vakantie, het is privé, maar er zijn grenzen. Het reisadvies voor deze regio is rood, deze foto heeft een militaristische uitstraling en Transnistrië onderhoudt nauwe banden met Rusland."

Aanblijven

De Nooijer kwam vanmiddag dus alsnog met excuses in een schriftelijke verklaring. Hij distantieert zich van de vlag met hamer en sikkel die op de foto te zien is en zegt dat hij graag wil aanblijven als wethouder.

Volgens de wethouder wordt de foto anders uitgelegd dan hij had bedoeld. Hij erkent dat zijn bezoek en de foto aanleiding hebben gegeven tot de ontstane ophef. "Dat is ongewild, ongewenst, en - zeker met de kennis, suggesties en vragen van nu - ook onverstandig geweest, in het licht van mijn verantwoordelijkheid in deze functie."

De Nooijer schrijft verder: "Hiermee wil ik dan ook een ieder die zich gekwetst voelt of die ik naar aanleiding van deze foto in een ongemakkelijke positie heb gebracht, mijn excuses aanbieden. Dit heb ik vanmorgen ook gedaan tijdens de vergadering van het college."

De Nooijer was voor zijn wethouderschap presentator bij het NPO 1-programma Ongehoord Nieuws.

Op een school in de buurt van Berlijn zijn twee mensen gedood, melden Duitse media. De slachtoffers zijn volgens de lokale nieuwssite MAZ een leerling van 18 en een man van 30 jaar oud. Het is niet duidelijk of er ook gewonden gevallen zijn.

De dader zou een 19-jarige man zijn. MAZ schrijft dat hij vermoedelijk de ex is van het 18-jarige slachtoffer. De 30-jarige man zou zijn gedood toen hij de dader wilde tegenhouden.

Het is niet duidelijk of de dader ook een leerling van de school in Gosen-Neu Zittau was. De gemeente ligt zo'n 8 kilometer ten zuidoosten van Berlijn.

De politie meldt dat ze rond 13.45 samen met de hulpdiensten arriveerde. Het gebied rond de school is afgezet en er is een verdachte aangehouden, meldt de politie.

Geen lessen

De directeur van de school heeft laten weten dat er morgen geen lessen zijn op school, maar dat de school wel open zal zijn voor leerlingen.

"Samen met onze medewerkers en professionele begeleiders willen we hen een veilige plek bieden waar ze samen kunnen komen, met elkaar kunnen praten en kunnen verwerken wat er is gebeurd", citeert MAZ de directeur.

Een recordaantal arrestaties in juli van de Amerikaanse immigratiedienst ICE. In een maand werden 50.000 mensen opgepakt. Tienduizenden van die mensen belandden niet buiten de landsgrenzen, zoals president Trump beloofde, maar in detentiecentra. Gevangenissen van ICE vol met immigranten. De omstandigheden daar zijn zo'n slecht dat er tientallen mensen zijn omgekomen volgens Human Rights Watch.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Correspondent Sjoerd den Daas ging naar zo'n detentiecentrum net onder New York waar elke week een wake wordt gehouden van vrijwilligers. Ze vertelden hem de verhalen van de mensen binnen. Wormen in hun eten, schimmel, met 10 man op een cel en geen zicht op medicijnen die de mensen zouden moeten slikken. Wat zegt dit over de koers van de Amerikaanse president trump met immigratiedienst ICE?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra & Lisa Konings

De Amerikaanse chipmaker Nvidia, het meest waardevolle bedrijf ter wereld, is met iets opvallends bezig: ervoor zorgen dat zijn klanten genoeg geld hebben, zodat ze (nog meer) Nvidia-chips kunnen kopen.

Nvidia's computerchips hebben het bedrijf enorm groot gemaakt, omdat ze nodig zijn voor de ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI).

De AI-chips die Nvidia ontwerpt, worden gekocht door grote techbedrijven. Zij gebruiken de rekenkracht om zelf AI-programma's te ontwikkelen, of verhuren de rekenkracht aan kleinere bedrijven die de chips niet zelf kunnen of willen kopen.

Nvidia is erg afhankelijk van die grote klanten, zegt Dennis Vink, hoogleraar ondernemingsfinanciering aan de Nyenrode Business Universiteit en bezitter van Nvidia-aandelen. "Als een van die grote klanten wegvalt, verliest Nvidia gelijk een groot deel van zijn omzet. Daarom willen ze ervoor zorgen dat meer klanten hun chips kunnen kopen."

Om dat te bereiken, laat Nvidia investeringsbedrijven 500 miljard dollar (429 miljard euro) verzamelen, zo kondigde het onlangs aan. Dat geld is bedoeld voor Nvidia-klanten: bedrijven die óók AI-chips willen gebruiken, maar minder geld hebben dan de grote techbedrijven.

Tienduizenden euro's per chip

"Nvidia wil dat de markt voor AI-chips groeit", zegt Arnout Boot, hoogleraar ondernemingsfinanciering aan de Universiteit van Amsterdam. "Dus zorgen ze ervoor dat hun klanten het geld hebben om te investeren in Nvidia-chips. Dat zijn niet de Googles en Amazons van deze wereld, maar de bedrijven die computercapaciteit gebruiken. Dat zijn wel duizenden bedrijven."

Reson8 is zo'n bedrijf. "Wij bouwen AI-toepassingen die spraak omzetten naar tekst, bijvoorbeeld tussen een arts en een patiënt", zegt oprichter Thomas Kluiters. De Nvidia-chips zijn nodig om dit soort programma te ontwikkelen: de AI-industrie noemt dat het 'trainen' van het programma.

"Op dit moment kosten die chips tussen de 20.000 en 60.000 dollar per stuk", zegt hij. "Je hebt vele tientallen van dit soort chips nodig, plus nog andere apparatuur. Dat betekent dat we behoorlijk afhankelijk zijn van Nvidia. Zij maken ook gewoon de beste chips. Daar kunnen we niet zo snel een alternatief voor vinden."

Door deze rol in de AI-industrie is Nvidia de laatste jaren zeer sterk gegroeid en verdient het enorm veel geld. Gisteravond maakte het bedrijf bekend dat het de afgelopen drie maanden 59,7 miljard dollar (ruim 51 miljard euro) winst maakte. Sinds 2024 boekte het een winst van in totaal meer dan 300 miljard dollar.

Concurrentie is risico voor NVIDIA

Toch gaat Nvidia niet zélf zijn klanten voorschieten met die pot van 500 miljard dollar, als die er komt. Het zijn de investeringsbedrijven die het geld bij elkaar verzamelen en vervolgens uitlenen aan bedrijven die de AI-chips willen kopen.

Een slimme manier om het zo te doen, vindt Vink van de Nyenrode-universiteit. "Op korte termijn zijn de risico's voor Nvidia zelf beperkt", zegt hij. "Dat ligt bij de investeringsbedrijven. Die zijn ook niet gek: ze zullen goed kijken hoe zo'n bedrijf ervoor staat. Een bank leent jou ook niet zomaar geld uit zonder naar jouw situatie te kijken."

Nvidia kan wel een rol spelen in de afspraken die een investeringsbedrijf met zo'n bedrijf maakt, door voor een deel van de lening garant te staan. Dat betekent dat Nvidia een deel van het risico op zich neemt, waardoor de investeerders iets meer zekerheid hebben dat zij in ieder geval een deel van hun geld terugzien als er iets misgaat, zegt UvA-hoogleraar Boot. "Nvidia kan dit doen omdat ze een buitengewoon sterke positie hebben."

Ondanks de miljarden die het verdient is er toch nog een risico, zegt Boot. "De ontwikkelingen op het gebied van AI zijn heel onzeker. De Nvidia-chips zijn nu nog heel belangrijk, maar wat brengt de toekomst precies? Wat doet de concurrentie? In deze riskante wereld is niets uitgesloten."

"Het is een serieus risico voor Nvidia als concurrenten net zulke goede AI-chips ontwikkelen", zegt ook Vink. Ook dat is een reden waarom het bedrijf geld regelt om nieuwe klanten te krijgen, zeg hij. "Ze proberen die afhankelijk te maken van Nvidia-chips, want ze willen de allergrootste blijven in deze markt."

Een man is deze week door een groep van tien verdachten toegetakeld en beroofd in een flat in Zoetermeer.

De groep wachtte hem op toen hij maandagavond rond 22.00 uur samen met een vrouw uit de lift stapte van een flat aan de Dunantstraat, meldt Omroep West.

Direct nadat hij was uitgestapt, werd hij meermalen geslagen en geschopt. Ook probeerde iemand hem met een mes te steken.

Tijdens de mishandeling werd de man bestolen. Na de mishandeling renden de verdachten via de vijfde verdieping naar de brandgangen.

Getuigen

De politie roept de hulp in van getuigen om de verdachten te achterhalen. De groep was geheel in het zwart gekleed en droeg gezichtbedekkende kleding.

Waarom de groep het specifiek op de man had voorzien, is niet bekendgemaakt. Ook over zijn verwondingen zegt de politie niets. De vrouw bleef ongedeerd.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) kreeg vorig jaar vijf keer zoveel meldingen over mislukte en slecht uitgevoerde botox- en fillerbehandelingen als in 2024. Het aantal steeg naar 175. Voor de inspectiedienst is het reden om bij het begin van het studiejaar studenten te wijzen op de gevaren van dergelijke ingrepen.

Volgens de IGJ zijn het vooral jongvolwassenen die hun rimpels willen verminderen of gaan voor vollere lippen.

Het risico zit hem volgens de inspectie vooral in het flink toegenomen aantal aanbieders van botox- en fillerklinieken. Uit de meldingen die de inspectie kreeg, blijkt dat een hoop nieuwe behandelaars niet over de juiste diploma's beschikken en onvoldoende kennis hebben om behandelingen uit te voeren.

De cliënten liepen hierdoor zwellingen op of kregen te maken met hangende ogen en ontstekingen rond de lippen. Er kwam zelfs iemand met een ernstige allergische reactie in het ziekenhuis te liggen.

Lage prijzen als lokkertje

Vaak werden de jongeren gelokt door extreem aantrekkelijke prijzen die fors lager waren dan wat gangbaar is, zegt Rosemarie Jansen, inspecteur bij de IGJ. "Wat dan weer voor jongeren de drempel verlaagt, omdat juist zij niet zoveel te besteden hebben." Ook wijst zij erop dat er vaak geen arts aanwezig is bij een behandeling. In Nederland is dat wel verplicht wanneer een injectie wordt gezet.

Zij adviseert jongeren en andere gebruikers om te vragen of er bij een ingreep een arts aanwezig is met een BIG-registratie, het bewijs dat iemand medische ingrepen mag uitvoeren. Mocht dat niet zo zijn, dan is dat volgens Jansen een duidelijke rode vlag.

"Uit onderzoek is gebleken dat jongvolwassenen zich lang niet altijd goed voorbereiden op een behandeling, terwijl het toch medische ingrepen zijn."

Extreem populair

Uit onderzoek van het Rotterdamse Erasmus MC uit 2024 bleek al dat botox-behandelingen extreem populair zijn. In 2019 werden in Nederland 250.000 behandelingen met botox uitgevoerd, in 2022 was dat gestegen tot 550.000. Het aantal filler-behandelingen steeg van 162.000 in 2019 naar 294.000 in 2022.

De inspectie zal in Nijmegen, Amsterdam, Zwolle en Breda met een pop-upkliniek aandacht vragen voor de risico's van dergelijke ingrepen.

De naam van Ratko Mladić zal voor altijd verbonden blijven met de val van de moslimenclave Srebrenica. In juli 1995 vielen zijn Bosnisch-Servische troepen de beschermde enclave binnen en in de dagen daarna werden bijna 8400 Bosnische moslimjongens en -mannen vermoord. Het was de grootste massamoord in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.

De voormalige Bosnisch-Servische generaal, die vandaag op 84-jarige leeftijd overleed, verbleef sinds 2011 in de gevangenis in Scheveningen. In 2017 werd hij door het Joegoslaviëtribunaal veroordeeld tot levenslang. Hij werd schuldig bevonden aan genocide en misdaden tegen de menselijkheid in de Bosnische burgeroorlog van 1992 tot 1995.

Op 11 juli 1995 reed Mladić het stadje Srebrenica binnen en verklaarde dat het nu "Servisch Srebrenica" was. Hij sprak van "een geschenk aan ons volk". "Eindelijk krijgen we onze wraak op de Turken in deze regio", zei hij voor de camera, verwijzend naar de 15de eeuw, toen Bosnië onderdeel werd van het Ottomaanse rijk.

De strijd tegen de Turks-Ottomaanse overheersers, die al voor de Eerste Wereldoorlog van de Balkan werden verdreven, vormde de basis van het Servische nationalisme van Mladić. Ook de Tweede Wereldoorlog speelde mee, toen de Duitse bezetter hulp kreeg van Kroatische fascisten, die honderdduizenden Serviërs vermoordden.

Schemerlamp

Van de Bosnische moslims in Srebrenica hadden velen hun toevlucht gezocht op de basis van de Nederlandse blauwhelmen, die namens de VN de enclave moesten beschermen. Mladić zei tegen commandant Karremans dat ze daar weg moesten. Met Nederlandse hulp werden de vrouwen en kinderen gescheiden van de mannen en in bussen naar moslimgebied gebracht. De meesten zouden hun man of vader nooit meer terugzien.

Het beeld van Mladić die Karremans naar huis stuurt met een schemerlamp voor zijn vrouw is een van de gênantste uit de Nederlandse geschiedenis.

25 jaar na de val van Srebrenica, in 2020, maakte de NOS er een serie over:

De 'slager van Bosnië', zoals Mladić ook wel werd genoemd, groeide op in Bosnië toen dat nog deel uitmaakte van Joegoslavië. Zijn vader, een communist, kwam in de Tweede Wereldoorlog om in de strijd van de partizanen tegen de Kroatische fascisten. Zijn moeder voedde Ratko en zijn broer en zus alleen op.

Mladić werd op zijn 19de beroepsmilitair in het Joegoslavische leger, waar hij in 1991 de rang van generaal bereikte, juist toen het land uiteenviel. Hij werd beschreven als iemand met een sterk karakter die geen tegenspraak duldde.

Hij werd militair commandant van de Bosnische Serviërs en werkte nauw samen met Radovan Karadžić, hun politiek leider.

De twee waren ervan overtuigd dat zij historisch in hun recht stonden. In 1992 riepen ze in Bosnië een eigen staat uit, de Republika Srpska. Ze wilden een zo groot mogelijk deel van Bosnië-Herzegovina veroveren in hun streven naar een 'Groot-Servië'.

Etnische zuivering

Gevoed door nationalisme werden de haatgevoelens tussen de bevolkingsgroepen aangewakkerd. Na de Tweede Wereldoorlog hadden Serviërs, Kroaten en Bosniakken (Bosnische moslims) - onder het ijzeren bewind van Tito - jarenlang vreedzaam samengeleefd. Er waren gemengde huwelijken gesloten en etniciteit was van ondergeschikt belang.

Maar plotseling werden moslims en Kroaten gedwongen hun dorpen te verlaten en waren marteling en verkrachting aan de orde van de dag. Bosnisch-Kroatische en moslimmannen werden opgesloten in concentratiekampen, waar ze werden gemarteld en uitgehongerd. Velen overleefden dat niet en hun lichamen werden gedumpt in massagraven.

Vrouwen, kinderen en ouderen kwamen terecht in vluchtelingenkampen in binnen- en buitenland. Hun dorpen waren etnisch gezuiverd en hun huizen ingenomen door Serviërs die uit andere gebieden in Bosnië waren gevlucht.

Mladić had ook de leiding over het beleg van Sarajevo, waar burgers continu onder vuur lagen van artillerie en sluipschutters. De belegering van de stad begon na het uitroepen van de onafhankelijkheid van Bosnië in april 1992 en duurde ruim 3,5 jaar.

Het leger van de Bosnische Serviërs - dat 180.000 manschappen telde - bestookte de stad vanuit de omringende bergen. Bijna 14.000 mensen in Sarajevo werden gedood, onder wie bijna 5500 burgers.

Persoonlijk drama

In 1994 beroofde Mladić' dochter Ana, een 23-jarige geneeskundestudent, zichzelf van het leven met het favoriete pistool van haar vader. Sommige media schreven dat zij depressief was en niet langer kon leven met de beschuldigingen van wreedheden aan het adres van haar vader. Andere media zeiden dat ze de rol die haar vader speelde niet meer aankon. Zelf hield Mladić vol dat ze door zijn tegenstanders was vermoord, maar daarvoor zijn geen aanwijzingen gevonden.

Zoon Darko zei in 2019 over zijn vader dat die het belangrijk vond dat je alles goed deed en dat je nooit mocht liegen, ook al was de waarheid nog zo moeilijk. Hij vertelde ook dat zijn vader een opvliegend karakter had. Darko bleef altijd geloven in zijn onschuld.

Held

Na de burgeroorlog wist Mladić met hulp van het Servische leger lang uit handen te blijven van de rechters van het Joegoslaviëtribunaal. Belgrado voelde er ook weinig voor de man die in de ogen van veel Serviërs een held was, uit te leveren. Maar Servië wilde lid worden van de Europese Unie en de druk om Mladić uit te leveren nam toe.

Servische troepen arresteerden hem uiteindelijk op 26 mei 2011 in Lazarevo, een dorp in het noorden van Servië, waar hij bij familie woonde. Hij had toen net zijn eerste hersenbloeding gehad. Een paar dagen later werd hij op het vliegtuig naar Den Haag gezet.

Hersenbloedingen

Het proces tegen Mladić werd verschillende keren uitgesteld. Eerst om hem de tijd te geven zijn dossier door te nemen, later omdat hij een andere advocaat eiste of te ziek was om in de rechtszaal te verschijnen.

Pas in 2012 ging het proces van start om in 2013 opnieuw te worden geschorst. Hij was toen vanwege nieuwe hersenbloedingen te ziek om terecht te staan.

Tijdens het proces hield de oud-legerleider vol dat hij slechts het Servische volk had gediend. "Net als mijn voorouders. Wij overleven altijd." Hij ontkende de genocide in Srebrenica en sprak van "een humanitaire evacuatie waarover alle partijen het eens waren".

Uit de rechtszaal verwijderd

Mladić werd op 22 november 2017 door het tribunaal in Den Haag veroordeeld tot levenslang wegens genocide en misdaden tegen de menselijkheid.

Halverwege de uitspraak wilde hij dat de uitspraak werd geschorst of versneld, vanwege zijn hoge bloeddruk. Toen de rechter dat afwees, schreeuwde hij: "Alles wat jullie zeggen is gelogen, vuile leugenaars, NAVO-tuig." Daarop liet de rechter hem uit de zaal verwijderen en moest hij de uitspraak in een andere ruimte volgen.

Gedurende het proces heeft hij geen enkel teken van berouw getoond voor zijn daden.

In 2021 werd het vonnis in hoger beroep bekrachtigd. Met de definitieve veroordeling van Ratko Mladić sloot het Joegoslaviëtribunaal zijn laatste zaak af.

In 2025 vroeg Mladić om medische redenen te worden vrijgelaten. Het VN-oorlogstribunaal oordeelde echter dat zijn toestand "broos, maar stabiel" was en dat daarmee geen noodzaak was ontstaan om hem vrij te laten.

De voormalige Bosnisch-Servische legerleider en oorlogsmisdadiger Ratko Mladic is vandaag op 84-jarige leeftijd in de gevangenis overleden. Dat is bevestigd door het VN-strafhof in Den Haag.

Hij zat sinds 2011 vast in een streng beveiligd deel van het gevangeniscomplex in Scheveningen, bestemd voor verdachten en veroordeelden van het Joegoslaviëtribunaal en het Internationaal Strafhof.

In 2017 werd hij door het tribunaal tot levenslang veroordeeld voor genocide en oorlogsmisdrijven in de Bosnische burgeroorlog (1992-1995).

Genocide in Srebrenica

Zijn beruchtste misdaad was de massamoord op meer dan 8000 Bosnische jongens en mannen in de enclave Srebrenica in 1995, de grootste moordpartij in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog. Het Nederlandse VN-bataljon Dutchbat kon dat destijds niet voorkomen.

Mladic ging in hoger beroep tegen de uitspraak van het tribunaal, maar hij werd in 2021 definitief veroordeeld. Hij heeft in totaal 15 jaar vastgezeten nadat hij op 26 mei 2011, na 16 jaar op de vlucht te zijn geweest, in Servië werd gearresteerd. Tijdens zijn proces toonde hij geen berouw voor zijn daden.

Mladic was al langere tijd ziek. Vorig decennium kampte hij met hersenbloedingen. Deze zomer heeft hij volgens zijn zoon vermoedelijk nog een beroerte gehad.

De Servische regering deed meerdere malen, deze week zelfs nog, een verzoek aan het tribunaal in Den Haag voor de vrijlating van Mladic zodat hij zijn laatste dagen in Servië zou kunnen doorbrengen. Die verzoeken werden afgewezen vanwege de ernst van zijn genocideveroordeling en zijn levenslange celstraf. Het is nog onduidelijk waar hij wordt begraven.

De verdachten van de mishandeling van een meisje in Stadskanaal moeten voor onderzoek naar het Pieter Baan Centrum. Daar zal aan eind van het jaar worden gekeken hoe ze zich gedragen, met elkaar en los van elkaar. Dat werd duidelijk tijdens de eerste regiezitting van de zaak, waar beide verdachten niet op kwamen dagen.

Drie maanden geleden kwam aan het licht dat een 6-jarig meisje in Stadskanaal langdurig is mishandeld. Ze werd opgesloten in een kelder, terwijl ze werd vastgebonden aan leidingen.

Ze werd ook geslagen en moest onder koude douches staan en haar eigen braaksel eten.

Door de mishandelingen was ze er zo slecht aan toe dat ze twee keer werd opgenomen in het ziekenhuis en zelfs in een kunstmatige coma werd gehouden.

De mishandeling zou een jaar hebben geduurd. Hoe het nu met het meisje gaat, zegt het Openbaar Ministerie niet, behalve dat ze veilig is en hulp krijgt.

Poging tot doodslag

De mishandelingen zouden zijn uitgevoerd door de 34-jarige moeder van het meisje, en een 31-jarige vriendin van de moeder. Het OM verdenkt beiden van poging tot doodslag, het ontnemen van de vrijheid van het meisje en het mishandelden van haar. De twee verdachten zitten in de gevangenis en moeten daar blijven, werd besloten tijdens de zitting.

Een jongen heeft de mishandelingen zien gebeuren. Er kan tot nu toe niet worden vastgesteld dat de jongen zelf ook mishandeld is. Hoe de situatie van hem mee wordt genomen in de zaak tegen de twee vrouwen, wordt later besloten.

33.000 pagina's gesprekken

De moeder van het meisje gaf eerder al aan het meisje te hebben mishandeld en dat vaak te hebben gefilmd. De moeder zei gedwongen te zijn door haar vriendin. Als ze de opdrachten niet uitvoerde, zou ze zichzelf pijn hebben moeten doen. Zo zou ze een keer onder dwang haar eigen haren in brand hebben gestoken.

Er is heel veel contact geweest tussen de twee vrouwen, bleek vandaag. Het Openbaar Ministerie onderzoekt 33.000 pagina's aan chatgesprekken. Ook worden foto's en video's onderzocht. "Het is een enorme klus", aldus de officier van justitie van het OM.

Ook het gedrag van de verdachten wordt onderzocht. De advocaat van de moeder van het mishandelde meisje nam daar een voorschot op. De moeder lijkt verstandelijk beperkt te zijn en te kampen met persoonlijkheidsproblematiek, vertelde de advocaat.

Niet ingegrepen

Het 6-jarige meisje had te maken met kindermarteling: langdurige, opzettelijke, ernstige kindermishandeling. Gisteren bleek uit onderzoek van de NOS dat dit de afgelopen jaren vaker is voorgekomen. Er is weinig bekend over deze meest vergaande vorm van kindermishandeling.

Bij het meisje uit Stadskanaal ging de mishandeling door ondanks meerdere meldingen bij Veilig Thuis. Ze kwam gewond naar school en viel in slaap in de les. De school trok verschillende keren vergeefs aan de bel. Uiteindelijk belandde het meisje in een kunstmatige coma in het ziekenhuis.

Hoe de organisaties binnen de jeugdzorg te werk zijn gegaan, wordt onderzocht door de inspectie. Wanneer dat klaar is, is niet duidelijk.

De volgende zitting in deze rechtszaak tegen de twee vrouwen is in november.

Een Australische vrouw is bevallen van een tweeling, een jongen en een meisje die geen familie van elkaar zijn. De vrouw was per ongeluk op natuurlijke wijze zwanger geraakt terwijl ze ook al draagmoeder was voor een ander stel.

De 27-jarige vrouw, van wie de identiteit niet is bekendgemaakt, had belangeloos aangeboden draagmoeder te zijn voor iemand zonder baarmoeder die ze via-via kende. Hoewel ze zelf al vijf kinderen had, wilde ze best nog een keer een zwangerschap meemaken.

In april 2025 werd na ivf een embryo ingeplant met het genetisch materiaal van de twee wensouders. Bij een gezondheidsscan een maand later bleek ze echter zwanger van een tweeling.

Parallele zwangerschap

De draagmoeder had blijkbaar niet het advies gevolgd om rond het begin van de zwangerschap geen onbeschermde seks te hebben. Daardoor was zij op natuurlijke wijze ook zwanger geraakt van haar partner, parallel aan het ivf-traject.

DNA-onderzoek na de bevalling afgelopen november wees uit dat de jongen die werd geboren van hun twee was, terwijl de wensouders een meisje hadden gekregen.

Hoewel beide stellen er ondanks de commotie gezamenlijk uit wisten te komen, moest een Australische rechter nog wel goedkeuren dat de twee kinderen bij hun biologische ouders zouden opgroeien: het is strikt genomen namelijk verboden om tweelingen bij een draagmoederschap uit elkaar te halen.

Contact houden

Daarom moest een rechter oordelen of de jongen en het meisje onder de Australische wet wel los van elkaar mogen opgroeien. De rechter oordeelde dat het geval "voldoende afwijkend" is om de wet niet strikt te volgen.

De rechter redeneerde dat de scheiding op zich voor de twee kinderen geen probleem zal zijn. Bovendien beloofden de vier ouders contact met elkaar te houden om de unieke band van de twee te onderhouden.

De rechter nam in haar vonnis zelfs nog mee dat hoewel het zesde kind voor de draagmoeder niet gepland was, "er geen enkele suggestie is dat het kind niet geliefd en welkom is".

"Ik zag een vloedgolf die zo'n 100 meter boven ons uit torende en over de markt raasde. Binnen enkele ogenblikken was de markt helemaal opgeslokt." Douanemedewerker Rajendra Dhungana was een van de Nepalezen die gisteren doodsangsten uitstonden, maar de enorme vloedgolf wel overleefden.

Veel landgenoten en toeristen hadden dat geluk niet. Inmiddels zijn honderden doden geborgen en worden zeker 1500 anderen vermist in Nepal en Tibet. De reddingsoperatie is in volle gang.

Volg het laatste nieuws in ons liveblog:

Tegen The Kathmandu Post zegt Dhungana dat hij eerst het gevoel had dat er een aardbeving had toegeslagen in het zwaar getroffen district Rasuwa. Eenmaal buiten zag hij die muur van water op zijn dorp afkomen. Samen met tientallen anderen vluchtte hij een nabijgelegen bos in. Hij zag ook hoe honderden auto's en vrachtwagens die bij zijn douanecheckpoint stonden, werden weggespoeld.

"Overal waar je kijkt, zie je verwoesting", zegt hulpverlener Tula Bahadur uit Rasuwa tegen persbureau Reuters. "De nederzettingen langs de rivier zijn helemaal weggespoeld. Vijf van mijn familieleden worden vermist."

De modderstroom vervolgde zijn verwoestende pad stroomafwaarts. De NOS heeft in beeld gebracht hoe de gebeurtenissen van gisteren zich afspeelden:

Op beelden is te zien hoe tientallen mensen worden weggesleept door de stortvloed in Gyirong, op de grens tussen Nepal en Tibet. "Een enorme modderstroom kwam recht op ons af", zegt Keshav Prasad Baral, een 68-jarige die in het ziekenhuis wordt behandeld aan zijn verwondingen.

"Hoe dichterbij de stroom kwam, hoe hoger en hoger hij werd. Toen hij ons huis binnenstroomde, probeerde ik de hand van mijn vrouw vast te pakken. Maar ze werd weggesleept door de modder." Enkele uren later werd hij door een helikopter geëvacueerd. "Mijn vrouw ligt nog steeds ergens onder de modder", zegt hij. "Ze is niet meer."

Een andere overlevende zegt dat hij zichzelf heeft weten te redden door in een mangoboom te klimmen. Vanuit die boom zag hij de ravage ontstaan.

Pelgrims vermist

In het gebied tussen Nepal en Tibet gaan regelmatig mensen op pelgrimstocht, zo ook gisteren. De leider van de spirituele Isha Foundation zegt dat er geen contact meer is met tientallen mensen die met zijn organisatie op pad waren. "Als je kijkt hoe groot de verwoesting is, ziet het er slecht uit. Het gebouw waar we vorige week nog onze immigratiepapieren invulden, is helemaal weggespoeld", zegt hij.

De directeur van een touroperator in het Himalaya-gebergte vloog met een helikopter over het rampgebied. "Er zijn geen nederzettingen of bouwwerken overeind gebleven. Alles is gewoon platgewalst", zegt hij tegen Reuters. "Iedereen die in hotels, restaurants of auto's zat, is volgens mij weg."

Gokarna Adhikari, een inwoner van Tupche, zegt tegen The Kathmandu Post dat er nagenoeg niets meer over is van zijn dorp. Een paar huizen staan nog overeind, maar "zelfs de woningen die van een afstandje nog intact lijken, zitten helemaal onder modder en puin." Van de meeste mensen die hij kent, is geen teken van leven meer vernomen.

Er klinkt kritiek over het haperende alarmeringssysteem, dat waarschuwingen zou moeten afgeven als er een verhoogd waterpeil wordt waargenomen. Maar volgens de overstromingsdienst ontstond de overstroming zo plotseling en was die zo krachtig dat de alarmsensoren werden weggespoeld voordat ze een signaal konden doorgeven.

"In Rasuwa hebben we gefaald", aldus de overstromingsdienst. "Maar we hebben wel lagergelegen gebieden kunnen waarschuwen waardoor potentieel honderden mensen zijn gered."

Maar die noodmeldingen hebben niet iedereen bereikt. Zo ging het mis in de afgelegen gemeente Uttargaya. Een leraar zegt dat een schoolbus niet is teruggekeerd, nadat die leerlingen was gaan ophalen na de overstromingen. "De verwoesting is enorm", zegt hij. "We kunnen eigenlijk niet bevatten wat er precies is gebeurd."

De financiële opsporingsdienst (FIOD) is gisteren binnengevallen bij verschillende panden van ondernemer Charles Ratelband. Dat bevestigen bronnen tegen de NOS.

De 46-jarige zoon van Emile Ratelband wordt verdacht van verduistering en witwassen. Ratelband zou vanaf 2022 23 miljoen euro hebben opgehaald bij beleggers. Dat geld zou gebruikt worden voor groene investeringen, in windturbines, zonneparken of waterstoftechnologie.

"Vermoedelijk werden deze gelden daarvoor niet gebruikt. Ook de beloofde rente wordt inmiddels niet meer uitbetaald", schrijft de FIOD in een persbericht over de doorzoekingen. De dienst noemt hierin Ratelband niet bij naam.

De verdwenen miljoenen zouden onder meer naar een privérekening van de verdachte zijn overgeboekt.

Onbereikbaar

Ratelband was niet bereikbaar voor commentaar. De receptionist van een van zijn bedrijven kon niet doorverbinden. Telefoonnummers van andere bedrijven werkten niet meer.

En een 06-nummer op de site van zijn bedrijf FutureEnergyFund bleek van een nietsvermoedende buitenstaander. "Ik heb al eens gevraagd mijn nummer van de site te halen", zegt de vrouw. "Toen was het een tijdje rustig, maar de laatste tijd krijg ik weer veel telefoontjes."

Ook de beleggers kunnen Ratelband niet bereiken. "Hij heeft een geheim nummer", zegt Menno Visser, die namens de andere beleggers in een stichting zit die toezicht houdt op WindShareFund, een van de andere bedrijven. "Ik kan hem alleen mailen. Normaal belt hij dan snel terug."

Amerikaans avontuur

Volgens Visser is Ratelband veel in de Verenigde Staten. Daar zou de ondernemer beleggers zoeken voor nieuwe groene fondsen die hij daar heeft opgezet. Uit een recente nieuwsbrief van WindShareFund blijkt dat Ratelbands Nederlandse bedrijven ook reclame maken voor het Amerikaanse GreenRock.

De Amerikaanse activiteiten gebruikt Ratelband ook als excuus om in Nederland (tijdelijk) geen rente te betalen aan de beleggers. "De rente is nu ongeveer een jaar opgeschort", zegt Visser. Dat zou te maken hebben met een fusie van Ratelbands fondsen in de VS. "Ik heb geen aanleiding om aan te nemen dat de uitbetaling daarna niet weer op gang komt. Ik vertrouw er nog steeds op dat het goed komt."

Landhuis

Charles Ratelband wordt al langer in verband gebracht met schimmige zaken. Zo schreef FTM-columnist Roel Gooskens al in 2020 dat Ratelband geld van beleggers in landgoed Mariëndaal bij Arnhem stak en dat hij sterk het vermoeden van fraude had.

Een jaar later kreeg Ratelbands bedrijf een tik op de vingers van de rechter. Volgens het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) had hij beleggers niet goed geïnformeerd.

Na jaren van speculatie en uitstel krijgen gamers vanavond eindelijk een uitgebreide blik op Grand Theft Auto VI. Ontwikkelaar Rockstar Games toont dan in een speciaal programma op Netflix nieuwe beelden uit het langverwachte spel.

Het programma Grand Theft Auto VI: An Extended Look is vanavond vanaf 21.00 uur Nederlandse tijd wereldwijd te zien. Zes uur later verschijnt de uitzending ook voor niet-abonnees op YouTube.

Hoewel het vervolg op het populaire Grand Theft Auto V uit 2013 pas in november uitkomt, zijn de verwachtingen enorm. "Dit wordt de grootste entertainmentrelease van de komende tien jaar", zegt gamejournalist Martin Verschoor van gamenieuwssite ID, voorheen Power Unlimited, in podcast De Dag.

"Misschien komt er een nieuwe Star Wars-film, misschien een nieuwe Spider Man-film, misschien staat Michael Jackson op uit de dood en komt hij met een nieuw album: niets wordt zo groot als deze release."

Gelekte beelden

Veel meer dan wat Rockstar in twee trailers en op zijn website heeft laten zien, weten we officieel nog niet. Bekend is dat GTA VI zich afspeelt in Leonida, een fictieve Amerikaanse staat die lijkt op Florida. Een belangrijke rol is weggelegd voor Vice City, de GTA-versie van Miami. En er zijn twee hoofdpersonen: Jason en Lucia.

Toch is een deel van de verrassing al weg. De afgelopen dagen zijn meerdere fragmenten naar buiten gekomen die zeer vermoedelijk afkomstig zijn uit GTA VI. De beelden zijn verspreid door iemand die zich Cyberleek noemt en zegt het spel in handen te hebben.

Rockstar bevestigt dat er beelden van GTA VI zijn gelekt. Het bedrijf zei gisteren dat het "hartverscheurend" is dat beelden van het spel voor de officiële presentatie naar buiten zijn gekomen.

De hacker zegt dat de beelden zijn verspreid vanwege het besluit om de game alleen uit te brengen als download, en niet meer op een disc. Maar of dat echt zo is, is maar de vraag: de hacker vraagt gebruikers ook om cryptogeld om bepaalde beelden naar buiten te brengen.

Details

Hack of niet, de video's van Cyberleek geven voor het eerst een kleine indruk van wat er straks allemaal mogelijk is in het spel. In de fragmenten is onder meer hoofdpersoon Jason te zien. Hij rijdt rond, speelt basketbal, tankt een auto en bezoekt een gamewinkel. Ook circuleren er beelden van een overval op een tankstation en van een druk strand.

Vooral dat laatste geeft een indruk van de schaal van de game. Op het strand zijn veel zogenoemde npc's te zien, personages die niet door de speler, maar door de game worden bestuurd. Ze lijken allemaal hun eigen bezigheden te hebben: sommigen zitten op het strand, anderen staan in groepjes in zee.

"Wat Rockstar elke keer doet als het een game uitbrengt, is de lat voor gaming omhoog trappen", zegt Verschoor. "Andere uitgevers kijken naar wat Rockstar doet."

Als voorbeeld noemt hij de aandacht die Rockstar besteedt aan details. In Red Dead Redemption 2, het cowboyspel dat Rockstar in 2018 uitbracht, krompen bijvoorbeeld de testikels van paarden wanneer die door de kou liepen.

"Dat soort kleine details stoppen ze erin", zegt Verschoor. "De verwachting is dat andere makers jarenlang niet aan GTA VI kunnen gaan tippen."

Miljoenen exemplaren verkocht

Vaststaat dat de verwachtingen voor GTA VI gigantisch zijn. Voorganger Grand Theft Auto V verscheen in 2013 en groeide uit tot een van de succesvolste games ooit. Wereldwijd zijn er inmiddels meer dan 230 miljoen exemplaren van verkocht. En ook nu wordt die game nog veel gespeeld.

Vanavond moet deels duidelijker worden hoe Rockstar dat succes wil overtreffen. Daarna moeten gamers nog een paar maanden wachten: het spel verschijnt op 19 november op de PlayStation en Xbox.