NOS Nieuws - Algemeen

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een deel van het diplomatieke personeel en hun familieleden opgedragen Saudi-Arabië te verlaten. Het gaat om 'niet-essentieel personeel' van de Amerikaanse ambassade in de hoofdstad Riyad en de consulaten in het land.

Dit besluit volgt op een reeks dodelijke aanvallen in het land door de door Iran gesteunde Houthi-rebellen uit buurland Jemen. De vrees bestaat dat het conflict dat deze zomer weer oplaaide verder escaleert.

Burgerslachtoffers

Saudi-Arabië steunt in Jemen de internationaal erkende regering en wordt daarom bestookt door de Jemenitische Houthi-strijders. De laatste tijd hebben de Houthi's het geweld opgevoerd, naar eigen zeggen als vergelding voor aanvallen op Houthi-doelen in Jemen.

In een nieuw reisadvies zegt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken: "Door Iran gesteunde Houthi's voeren vijandelijkheden uit tegen Saoedi-Arabië, waaronder aanvallen op burgerluchthavens en andere kritieke infrastructuur. Dit heeft geleid tot burgerslachtoffers en ernstige verstoringen van het reisverkeer. Er is een risico dat deze vijandelijkheden snel verder escaleren buiten het directe gebied."

Volgens Amerikaanse overheidsbronnen van persbureau Reuters zullen ook familieleden van ambassadepersoneel uit andere Golfstaten moeten vertrekken. Het ministerie zei daar niets over.

Internationale luchthaven

Onder meer luchthavens in Saudi-Arabië en energiecentrales waren deze maand het doelwit van de Houthi's, met doden tot gevolg. Zo kwam gisteravond bij een aanval op een vliegveld in Dammam iemand om het leven en raakten acht anderen gewond. Ook de internationale luchthaven in Riyad werd deze maand getroffen.

Persbureau AP meldt dat er gisteren wel weer vliegtuigen opstegen en landden op de luchthaven in hoofdstad Riyad. Grote luchtvaartmaatschappijen zoals Lufthansa en Air France hebben hun vluchten naar Riyad vooralsnog geannuleerd tot half november. Saudische maatschappijen voerden gisteren wel vluchten uit.

Britse straaljagers

Deze week werd bekend dat het Verenigde Koninkrijk Saudi-Arabië te hulp schiet. De Britse luchtmacht gaat het Saudische luchtruim beschermen tegen aanvallen van de Houthi's. Het land stuurt onder meer een aantal Typhoon-straaljagers. Volgens het Britse ministerie van Defensie gaat het om een missie met een defensief doel: de straaljagers zullen geen aanvallen uitvoeren.

De steun volgt op een verzoek van de Saudische regering. Het Verenigd Koninkrijk geeft Saudi-Arabië al langer defensieve steun in de strijd tegen de Houthi's. Zo kunnen Saudische gevechtsvliegtuigen gebruikmaken van Britse tankvliegtuigen om in de lucht bij te tanken.

Er zijn nog altijd websites onbereikbaar nadat die uit voorzorg offline zijn gehaald. Dat gebeurde na een lek in de programmeertaal PHP. Zo is de website overheid.nl nog niet bereikbaar, evenals de site van Meld Misdaad Anoniem. Ook de sites van 113 en Centrum Seksueel Geweld waren nog tot laat offline.

Een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken laat weten dat het nog niet duidelijk is wanneer overheid.nl weer beschikbaar komt. Sommige sites nemen langer de tijd om hun systemen te updaten en zijn daarom nog niet online.

Ruim honderd gemeenten, provincies en waterschappen maken voor de verspreiding van officiële brieven gebruik van het raadssysteem Notubiz. De website van die organisatie is online, maar niet elk onderdeel is voor gemeenten of provincies te gebruiken.

Officiële documenten van onder meer de gemeenten Den Haag, Almere, Breda, Haarlem, Den Bosch en Delft en van de provincies Overijssel, Gelderland en Friesland, kunnen niet worden ingezien. NotuBiz wil vanavond eerst testen of de updates goed zijn doorgevoerd en gaat ervan uit dat alle pagina's morgenochtend weer beschikbaar zijn.

Update

Een programmeertaal is een taal waarmee programmeurs websites, apps en software kunnen bouwen. Ongeveer 70 procent van alle websites wereldwijd gebruikt de programmeertaal PHP of een variatie daarop. Daarom gingen er vandaag zoveel websites offline, ook internationaal.

Om 16.00 uur vanmiddag voerde de organisatie achter de programmeertaal PHP een beveiligingsupdate door die gebruikers konden installeren. Daardoor konden websites weer veilig opstarten. Veel sites zijn weer in de lucht, maar voor een aantal andere geldt dat dus niet.

Ook internationaal gingen websites uit voorzorg offline. Naast Nederland konden overheidswebsites van België, Finland, Duitsland en Frankrijk niet worden gebruikt. Voor België en Frankrijk is dat nog steeds het geval.

Nadat de Amerikaanse organisatie achter de programmeertaal PHP, PHP Foundation, gisteren communiceerde dat het vandaag een beveiligingsupdate zou doorvoeren, grepen hackers de aankondiging aan om het lek te lokaliseren en informatie erover te verspreiden. De informatie had misbruikt kunnen worden; kwaadwillenden hadden websites die gebruikmaken van de programmeertaal binnen kunnen dringen om daar klantdata te stelen.

In 2024 waren er al aanwijzingen dat er iets mis was aan de programmeertaal PHP. Maar door andere, concretere problemen werden de aanwijzingen overschaduwd, schrijft PHP Foundation op zijn eigen site.

Daarna werd het eerste lek gevonden op 11 augustus door onderzoekers van het beveiligingsbedrijf Calif in samenwerking met OpenAI. Daarvoor werd een speciaal AI-model gebruikt. Het tweede lek werd op 24 augustus ontdekt door beveiligingsbedrijf Wiz, dat eigendom is van Google.

Geen indicatie van misbruik

Volgens de PHP Foundation, zijn er vooralsnog geen signalen dat de kwetsbaarheden in de programmeertaal hebben geleid tot misbruik van bedrijven via hun websites. Dat beamen het Nederlandse NCSC en het Amerikaanse CISA, beide gespecialiseerd in cybersecurity. Zij zeggen geen actief misbruik van het lek te hebben gezien.

De strijd tussen de Republikeinen en de Democraten in de Verenigde Staten heeft een nieuw dieptepunt bereikt. De Republikeinse gouverneurskandidaat Vivek Ramaswamy in de staat Ohio ligt onder vuur omdat hij de biologische moeder van zijn Democratische tegenstander Amy Acton heeft ingezet om haar zwart te maken.

In de video beschuldigt Donna Arthur, de moeder van Acton, haar dochter er onder meer van een leugenaar te zijn en gelogen te hebben over haar hele leven. Ook zegt Arthur dat de 60-jarige Acton hulp nodig heeft en roept ze mensen op om niet op haar te stemmen. De video duurt een minuut en is door een lokale politieke blogger op sociale media als eerste gedeeld.

Het reclamespotje kwam gisteren online en krijgt kritiek uit zowel Republikeinse als Democratische hoek, omdat Acton geconfronteerd wordt met haar pijnlijke jeugd. De gouverneurskandidaat heeft namelijk al sinds haar jeugd geen contact meer met haar biologische moeder.

Verkrachting

Acton werd als 12-jarig kind samen met haar broer bij haar moeder weggehaald vanwege zware mishandeling, verwaarlozing en seksueel misbruik. Ze zou door haar stiefvader zijn verkracht.

Het campagneteam van Acton heeft rechtbankdocumenten gedeeld met Amerikaanse media waarin haar verhaal wordt bevestigd. In de documenten, die ook zijn ingezien door persbureau Associated Press (AP), blijkt dat de stiefvader van Acton in 1978 werd aangeklaagd voor de verkrachting van Acton.

De verkrachtingen hebben volgens de documenten tussen 1976 en 1978 plaatsgevonden. De aangifte werd gedaan door de biologische vader van Acton.

Het was enige tijd onduidelijk door wie het spotje werd gefinancierd. De video had namelijk niet de verplichte vermelding "paid for" waaruit blijkt wie er voor de advertentie heeft betaald. Acton wees al snel naar Ramaswamy.

Het campagneteam van de 41-jarige Ramaswamy bevestigde vandaag dat het achter de omstreden video zit. De Republikein heeft laten weten 4 miljoen dollar uit te trekken om het spotje, ondanks de kritiek, verder te verspreiden.

Nog voordat Ramaswamy de video bevestigde, zei zijn woordvoerder tegen Amerikaanse media niet te weten wat er tussen Acton en haar biologische moeder is gebeurd. "Maar we weten wel dat Amy Acton een pathologische leugenaar is. Ze heeft een ernstig probleem met de waarheid."

Politiek gewin

Acton heeft verbolgen gereageerd op het spotje. "Ik ga iemand niet normaliseren die beweert dat mijn jeugd slechts iets is waarover ik klaag." Op sociale media heeft Acton een verklaring van haar broer gedeeld waarin hij Ramaswamy ervan beschuldigt het seksueel misbruik van zijn zus te gebruiken voor eigen politiek gewin.

"Deze wanhopige, walgelijke aanval onthult precies wie Vivek Ramaswamy in de kern is: een ellendige man, die bereid is iedereen pijn te doen, zolang hij daarmee krijgt wat hij wil", zegt broer Philip Stearns.

'Stop met klagen'

De video werd veel gedeeld op sociale media, onder meer door de zoon van president Trump, Donald Trump Jr. en de extreemrechtse complotdenker Laura Loomer. Prominente Republikeinen zoals Nikki Haley en Meghan McCain uitten kritiek op het reclamespotje en vonden die te ver gaan.

Vicepresident JD Vance waarschuwde Republikeinen om te "stoppen met klagen" over het spotje. Tijdens een campagnebezoek aan Ohio zei hij dat hij "walgt" van de kritiek uit Republikeinse hoek en dat "politiek een harde wereld is". Hij riep zijn Republikeinse partijgenoten op om zich te focussen op het winnen van de tussentijdse verkiezingen.

Het is niet bekend of het reclamespotje Ramaswamy stemmen zal kosten. Volgens Amerikaanse peilingen is het een nek-aan-nekrace in Ohio.

Jarenlang stond de Mat '64, ook wel Apekop genoemd, symbool voor de trein in Nederland. Vandaag reed de iconische trein voor het laatst een reguliere reizigersdienst.

Eigenlijk had de trein in 2016 al afscheid genomen van het spoor. Toen haalde de NS de laatste treinstellen uit de dienstregeling. Vorig jaar keerde de Apekop onverwachts terug op het traject tussen Amersfoort en Ede-Barneveld Zuid.

Vervoerder Keolis kampte met een tekort aan treinen, omdat een deel van het bestaande materieel werd opgeknapt. Daarom huurde het bedrijf een Mat '64 van Stichting 2454CRW, een groep vrijwilligers die oude treinen beheert en onderhoudt.

Toen de treinen terug in de dienstregeling kwamen, leverde dat enthousiaste reacties op:

Vandaag vertrok de Apekop om 12.25 uur voor zijn laatste reguliere rit uit Barneveld Zuid. Eind dit jaar krijgt de stichting de museumtrein weer in eigen beheer.

De Mat '64 (Materieel '64) was het laatste treintype dat in Nederland werd gebouwd. De eerste exemplaren reden in 1961 op het spoor. Op het hoogtepunt reden er honderden van rond, voornamelijk als stoptrein.

De treinen kregen vanwege hun opvallende neus de bijnaam 'Apekop'. Het ontwerp met een bolle neus lijkt wat op de Hondekop, die tien jaar ouder is.

De politie in Londen doet onderzoek naar de vermoedelijke verkrachting van een vrouw in de gebouwen van het Britse parlement. De verdachte is een voormalig leider van de Noord-Ierse partij DUP, Jeffrey Donaldson (63), die tussen 2015 en 2024 in het Lagerhuis zat. Hij werd vorige week al tot een gevangenisstraf van vijftien jaar veroordeeld voor verkrachting en seksueel misbruik van twee meisjes tussen 1985 en 2008.

De nieuwe verdenking gaat over de beschuldiging van verkrachting in 2016. Het vermeende slachtoffer is een Noord-Ierse vrouw die door Donaldson in het Lagerhuis werd rondgeleid. "Donaldson stelde haar voor aan invloedrijke mensen, nam haar mee naar een diner in het ledenrestaurant en bracht haar daarna naar de DUP-kantoren in hetzelfde gebouw", schrijft Belfast Telegraph.

Eerst aanranding

De krant schreef hier in juli al over. Toen luidde de beschuldiging nog dat Donaldson geprobeerd had om haar te kussen en dat hij zijn hand op haar rok zou hebben gelegd. De politie zegt nu tegen de krant en de BBC dat de verdenking luidt dat hij de vrouw heeft verkracht.

De zaak werd in eerste instantie onderzocht door de politie in Noord-Ierland, maar werd op 13 oktober overgedragen aan de politie in Londen, omdat de verkrachting daar zou hebben plaatsgevonden. De Londense politie zegt dat het onderzoek zich in een vroeg stadium bevindt. Donaldson is nog niet aangehouden of verhoord.

Echtgenote

In de zaak waarvoor Donaldson vorig week werd veroordeeld, is ook zijn vrouw door een jury schuldig bevonden. Ze heeft haar man geholpen bij de verkrachting en het misbruik van de twee minderjarigen. De rechtbank moet de straf die ze krijgt nog uitspreken.

Donaldson en zijn vrouw gaan tegen de veroordelingen in beroep.

Paus Leo XIV heeft geen verdere behandelingen nodig na zijn operatie vorige week. Dat melden zijn artsen in een verklaring aan het Vaticaan.

Bij de paus is weefsel afgenomen voor onderzoek. Er is gekeken naar de bouw, structuur en eventuele afwijkingen van zijn lichaamsweefsels. Uit het onderzoek is gebleken dat zijn ziekte beperkt is gebleven tot de oorspronkelijke plek.

Bij de 71-jarige Leo werd vorige week longkanker vastgesteld tijdens een operatie. Hij werd geopereerd aan een longknobbeltje, dat werd ontdekt bij een medische controle. Het knobbeltje bleek kwaadaardig.

De operatie verliep succesvol en zonder complicaties. Het onderste deel van de rechterlong van de paus werd verwijderd.

Mis in het ziekenhuis

Ook zijn herstel verloopt goed. Vorige week werd al duidelijk dat de paus weer goed kan eten en dat hij ademhalingsoefeningen doet.

Afgelopen vrijdag droeg de paus in het ziekenhuis een mis op en deelde hij de communie uit. Bij de mis bedankte paus Leo de zorgmedewerkers voor de zorg die ze verrichten "voor kwetsbare patiënten, en vooral wat zij voor hem hebben gedaan en blijven doen".

Afgelopen zaterdag werd hij ontslagen uit het ziekenhuis. Toen waren de resultaten van bloedonderzoeken en scans van zijn borstkas al goed, ook had de paus een "geschikte" algehele klinische toestand.

In Straatsburg en Brussel zijn vanmorgen doorzoekingen gedaan in kantoren van het Europees Parlement. De invallen zijn onderdeel van het lopende onderzoek naar mogelijk misbruik van EU-geld door de opgeheven radicaal-rechtse fractie Identiteit en Democratie (ID).

Deze fractie is in 2024 opgeheven en werd opgevolgd door Patriotten voor Europa (PfE). Volgens PfE zijn doorzoekingen gedaan in administratieve kantoren van de opgeheven ID-fractie. De PfE-top zegt in een verklaring dat de nieuwe fractie volledig losstaat van het onderzoek.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door EPPO, het Europees Openbaar Ministerie. Deze instantie bevestigt tegenover de NOS dat er doorzoekingen gedaan zijn op "het terrein van het Europees Parlement in Frankrijk en België", maar geeft verder geen details.

Ook invallen afgelopen zomer

Afgelopen zomer waren in hetzelfde onderzoek invallen gedaan in Spanje, Frankrijk, Italië en België. Leden van de ID-fractie worden ervan beschuldigd ruim 4 miljoen euro aan gemeenschapsgeld onrechtmatig te hebben gebruikt. Zo zouden bedrijven van vertrouwelingen opdrachten hebben gekregen zonder de aanbestedingsprocedures.

De fraude zou gepleegd zijn tussen 2019 en 2024. In die periode waren onder andere de Nederlandse PVV, het Franse Rassemblement National en de Italiaanse Lega lid van ID.

Veroordeling Le Pen

De Franse presidentskandidaat Marine Le Pen is veroordeeld wegens fraude met EU-geld. Aanvankelijk mocht ze niet meer meedoen aan de verkiezingen van volgend jaar, maar die straf werd afgelopen juli in hoger beroep teruggedraaid.

Le Pen blijft wel schuldig aan het illegaal doorsluizen van miljoenen Europees geld naar de geldkas van haar partij. Dat gebeurde in de periode tussen 2006 en 2014 toen ze Europarlementariër was. Le Pen heeft de zaak tegen haar steeds afgedaan als een politiek gemotiveerd proces.

Meta, het moederbedrijf van Facebook, moet 25 miljard dollar betalen omdat het gebruikers misleid heeft over hoe en door wie hun gegevens gebruikt zijn. Facebook wist dat andere partijen bij gebruikersgegevens konden, maar ontkende dit. De rechter in de Amerikaanse staat New Mexico legt het sociale mediabedrijf daarom vandaag de miljardenboete op.

De uitspraak volgt op een zaak rondom het schandaal bij databedrijf Cambridge Analytica. Dat databedrijf heeft via Facebook tientallen miljoenen gebruikersgegevens misbruikt om president Trump te helpen bij de verkiezingen in 2016. Met de data konden gerichte advertenties worden geplaatst die Amerikanen te zien kregen.

Het was de grootste schending van privacy in de geschiedenis van Facebook. Hoewel het sociale netwerk hiervan wist, ondernam het nauwelijks actie. In 2018 is Cambridge Analytica door dit schandaal gestopt.

Overtredingen wetgeving

Jaren later klaagde de staat New Mexico Facebook aan. In september oordeelde een jury dat Meta misleidende beweringen heeft gedaan over de toegang tot gebruikersgegevens. Het techbedrijf heeft zich meer dan 43 miljoen keer schuldig gemaakt aan overtredingen van de consumentenwetgeving in New Mexico. Het is de bedoeling dat het geld van Meta naar het onderwijs in de Amerikaanse staat gaat.

De Arabische partijen in Israël kunnen na de verkiezingen van volgende week een doorslaggevende rol spelen bij de vorming van een regering zonder premier Netanyahu. Joodse oppositieleiders moeten dan wel bereid zijn om met ze samen te werken. Zo'n samenwerking ligt sinds de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023 extra gevoelig. Toch zet de Verenigde Arabische Lijst erop in.

Op een kleine parkeerplaats in het centrum van de bedoeïenenstad Lakiya in het zuiden van Israël maken de inwoners zich klaar voor een campagnebijeenkomst van de Verenigde Arabische Lijst. Er worden nog snel wat banners opgehangen aan bomen en auto's. Partijleider Mansour Abbas kan elk moment arriveren.

De Palestijnse inwoners hier hebben heel andere zorgen dan hun Joodse landgenoten. "We hebben enorm geleden onder deze racistische regering", vertelt Ismail Abli. "Onze woningen worden gesloopt en we hebben te maken met geweld." Ayoub al-Baz noemt de toegenomen criminaliteit binnen de Arabische gemeenschap. "Deze regering heeft gefaald om dit aan te pakken."

'Stem kan verschil maken'

De banners hangen inmiddels en een paar auto's zijn nog snel aan de kant gezet. Mansour Abbas komt tien minuten later aan dan gepland. Sommige van de ongeveer dertig inwoners die op de bijeenkomst zijn afgekomen gaan zitten op witte plastic stoelen. "Jullie stem op de Verenigde Arabische Lijst kan het verschil maken", roept Abbas. De microfoon gebruikt hij niet. "Jullie stem kan deze racistische regering ten val brengen."

Abbas hoopt dat hij straks in de coalitie terechtkomt en de situatie voor de Palestijnse inwoners in Israël kan verbeteren. Maar de meeste Joodse oppositieleiders sluiten een samenwerking met Arabische partijen uit.

"Alle politieke leiders, zowel in de coalitie als in de oppositie, zeggen het één voor de verkiezingen en doen daarna totaal iets anders", vertelt Abbas aan de NOS. "We zijn burgers met volledige politieke rechten. We zullen niet accepteren dat wie dan ook ons uitsluit."

Arik Rudnitzky van de denktank Israel Democracy Institute legt uit dat de Joodse oppositieleiders rekening houden met de gevoelige en gespannen situatie binnen de Joodse gemeenschap na de terreur van 7 oktober. "Een meerderheid van de bevolking leeft nog steeds met dat trauma."

Toch kunnen de Arabische partijen een belangrijke partner zijn voor de Joodse oppositieleiders om premier Netanyahu te verslaan. De Knesset, het Israëlisch parlement, heeft 120 zetels. Voor een meerderheidscoalitie zijn dus minimaal 61 zetels nodig. Volgens recente peilingen behaalt zowel Netanyahu met zijn coalitie als het oppositieblok die meerderheid niet.

Met de zetels van de Verenigde Arabische Lijst erbij kan dat beeld veranderen. De andere Arabische partijen, verenigd in de Gezamenlijke Lijst, willen zelf geen deel uitmaken van de nieuwe regering. Maar ze sluiten niet uit dat ze een regering van buitenaf steunen, door bij bepaalde wetsvoorstellen mee te stemmen.

Rudnitzky denkt dat het uitsluiten van Arabische partijen vooral politieke campagne is. Hij wijst op 2021, toen Mansour Abbas met zijn partij toetrad tot de coalitie van Naftali Bennet en Yair Lapid. Ook toen was er veel weerstand tegen samenwerking met een Arabische partij, maar uiteindelijk kwam die coalitie er toch.

Opkomstcijfer wordt cruciaal

Volgens Rudnitzky speelt vooral de opkomst onder Palestijnse inwoners in Israël een belangrijke rol. "Als de Verenigde Arabische Lijst bijvoorbeeld 7 of 8 zetels haalt, dan is het lastig voor te stellen hoe Joodse partijen de optie uitsluiten om hen als potentiële coalitiepartner te beschouwen."

De grote vraag is of het Abbas lukt om genoeg mensen naar de stembus te krijgen. Het opkomstpercentage onder Palestijnse Israëliërs was bij voorgaande verkiezingen relatief laag. Het schommelt vaak rond de 50 procent. Landelijk was de opkomst bij de vorige verkiezingen 70 procent.

Toch denkt de partijleider dat het dit keer anders zal zijn. "We zien meer enthousiasme en een sterkere wil onder inwoners om te gaan stemmen."

De inwoners die op de bijeenkomst zijn afgekomen beamen dat. "Het discriminerende beleid van deze regering heeft maatschappelijk bewustzijn gecreëerd", vertelt Ismail Abli. "Mensen beseffen nu dat als ze politiek onverschillig blijven, Israël uiteindelijk regeringen kan krijgen die nog extremer zijn dan deze."

Ook Ayoub al-Baz denkt er zo over. Hij refereert aan de extreemrechtse ministers Ben-Gvir en Smotrich uit de huidige regering. "We zijn ons meer bewust van de situatie en gemotiveerder om te stemmen en hen uit hun functie te verwijderen."

De musicalserie Glee krijgt definitief een doorstart. Dat bevestigen de Amerikaanse streamingsdiensten Disney+ en Hulu. De serie was tussen 2009 en 2015 een grote hit. Bedenker Ryan Murphy liet vorige maand al weten dat hij een nieuw script had geschreven.

In de serie, die zich afspeelt op een school in Ohio, richten leerlingen een nieuw koor op: New Directions. Onder leiding van hun docent proberen ze met het koor succesvol te worden. Ondertussen krijgen de koorleden te maken met onder meer verliefdheid, pesterijen en allerlei persoonlijke problemen.

Uiteraard wordt er ook veel gezongen in de musicalserie. Zo groeide de Glee-versie van Don't Stop Believin' van Journey uit tot een internationale hit. De serie was in Nederland te zien op RTL 5.

Murphy vertelde vorige maand in het tv-programma Entertainment Tonight dat hij contact heeft gehad met tien leden van de oorspronkelijke cast. "Het was heel hartverwarmend en ze hadden veel vragen, maar ze waren allemaal erg enthousiast."

Overleden acteurs

Ruim tien jaar na het laatste seizoen zijn drie acteurs uit de serie overleden. Een van de hoofdrolspelers, Cory Monteith, overleed in 2013 aan een overdosis alcohol en drugs. Mark Salling maakte in 2018 een einde aan zijn leven, vlak voor hij terecht zou staan voor het bezit van kinderporno. Naya Rivera verdronk in 2020 tijdens het zwemmen met haar zoontje.

Over de precieze verhaallijn en de cast van de doorstart is nog veel onduidelijk. De details worden nog geheimgehouden.

113

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

In een trein in de stad Groningen is vanmorgen een vrouw van een kind bevallen. Het Dagblad van het Noorden sprak een getuige die rond 08.00 uur op station Groningen Europapark instapte.

De trein was nog maar nauwelijks vertrokken of de getuige hoorde een vrouw kermen. "Toen twee oerschreeuwen en een soort 'klonk', het geluid van een tas met twee flessen die valt", citeert de krant haar.

"Iemand schreeuwde: 'Er ligt een baby op de grond!'. En dat was zo, er lag een baby'tje op de grond."

Medereizigers belden de hulpdiensten en informeerden of er een arts in de trein zat. Iemand zei: "De baby is oké, dat was denk ik om de moeder gerust te stellen", aldus de getuige. De trein werd op het hoofdstation van Groningen opgewacht door hulpdiensten die moeder en kind meenamen.

Vervoerder Arriva wil in verband met de privacy van de betrokkenen niet zeggen hoe ze eraan toe zijn. Dagblad van het Noorden hoorde van een tweede getuige dat ze het goed maken.

Om nog meer rellen in de Amsterdamse wijk Floradorp te voorkomen heeft burgemeester Femke Halsema cameratoezicht ingesteld. Sinds de gemeente vorige week het jaarlijkse vreugdevuur op oudejaarsavond afwees, is het onrustig in de wijk. Er waren rellen en de ME moest meerdere keren worden ingezet. De camera's blijven tot 7 januari hangen.

Buurtbewoners waren boos toen zij vorige week hoorden dat hun alternatieve plan voor een kleiner vreugdevuur op oudejaarsavond niet mocht plaatsvinden.

Vorig jaar werd het vreugdevuur op oudejaarsavond om veiligheidsredenen verboden. Daarom stelden buurtbewoners voor om dit jaar een kleiner vuur in een open container te ontsteken. Dit zou volgens de brandweer alsnog te gevaarlijk zijn. Halsema nam het advies van de brandweer over, wat tot boosheid onder de bewoners leidde.

Mensen verzamelden zich vervolgens op straat en stichtten meerdere brandjes. Ook bekogelden zij de politie met vuurwerk. Maandag ging het weer mis in de wijk en moest de mobiele eenheid (ME) worden ingezet. Twee verdachten werden opgepakt.

Onveiligheidsgevoelens

De regionale omroep NH schrijft dat de camera's zowel in als rondom de wijk zijn geplaatst.

Buurtbewoners zouden zich onveilig voelen. "De incidenten vormen een gevaar voor de openbare orde", schrijft de gemeente. "Hierdoor zijn onveiligheidsgevoelens bij buurtbewoners ontstaan. Ook bestaat er vrees voor verdere verstoringen in dit gebied."

De politie zei al eerder dat buurtbewoners zich zorgen maakten. Agenten en jongerenwerkers waren de laatste dagen in de wijk aanwezig om contact met de bewoners te maken.

De Europese Unie vindt de berichtgeving van The Wall Street Journal dat Elon Musk verantwoordelijk is voor het minder functioneren van Starlink in Oekraïne "uiterst zorgwekkend" en eist een onmiddellijk herstel van de volledige gebruiksmogelijkheden.

"Oekraïne heeft satellietinternet nodig voor de communicatie tussen zijn militairen, om zijn burgers te beschermen en om de drones te besturen die het voor de verdediging van haar grondgebied nodig heeft", zei een woordvoerder van EU-Commissievoorzitter Von der Leyen.

Het Oekraïense leger merkte vorige week dat zijn militaire versie van Starlink plotseling minder goed werkte. Dat had onder meer tot gevolg dat de Oekraïense militaire drones niet harder dan 160 kilometer per uur kunnen vliegen. De Kyiv Post hoorde van bronnen dat ze op zijn minst 450 kilometer per uur moeten halen om Russische Shahed-drones te onderscheppen.

Ook verloor het Oekraïense leger de verbinding met drones die voor aanvallen op Russische doelen worden ingezet.

Reactie Musk

Starlink-eigenaar Elon Musk verwees vragen om uitleg door naar president Trump. De militaire versie van Starlink valt onder het gezag van het Amerikaanse ministerie van Defensie, Trump is opperbevelhebber van de Amerikaanse strijdkrachten.

Maar The Wall Street Journal schrijft op basis van Amerikaanse functionarissen en andere bronnen dat Musk zelf het besluit nam om de mogelijkheden van Starlink voor Oekraïne in te perken. Hij zou er wel met Trump over hebben overlegd. CBS News bevestigt op basis van eigen onderzoek dat het zo gegaan is. Musk reageerde niet op de vraag van CBS om een reactie.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Rubio, zei gisteren dat noch Trump noch iemand anders van de Amerikaanse regering opdracht heeft gegeven om de gebruiksmogelijkheden van Starlink voor Oekraïne in te perken.

IRIS2

De EU werkt aan een soortgelijk satelliet-netwerk als Starlink, dat IRIS2 gaat heten. Dat moet uit meer dan 300 satellieten gaan bestaan en zowel voor civiele als militaire doeleinden worden gebruikt. "Oekraïne kan zich daar volledig bij aansluiten", aldus Von der Leyens woordvoerder.

Rusland en Oekraïne hebben vandaag bereidheid getoond om de onderhandelingen met elkaar te hervatten met de VS als bemiddelaar. Er zou binnen enkele weken een bijeenkomst kunnen worden gepland, maar er zijn nog geen harde afspraken gemaakt en veel is onduidelijk.

De Amerikaanse topdiplomaat Witkoff heeft in Sint-Petersburg ruim drie uur overleg gehad met president Poetin. Na afloop zei het Kremlin dat Rusland "in principe" klaar is voor hervatting van het overleg met Kyiv en Washington.

Deze onderhandelingen kunnen ergens rond 10 november plaatsvinden, zei de diplomaat Oesjakov volgens Russische staatsmedia. Hij noemde Abu Dhabi als mogelijke locatie. Witkoff zou volgens de Russen hebben voorgesteld dat een team van diplomaten met elkaar om tafel gaat. De Amerikaanse diplomaat heeft er zelf nog niets over gezegd.

Nieuwe raketaanval op Kyiv

De Oekraïense president Zelensky heeft positief gereageerd op het Amerikaanse voorstel, schrijft persbureau Reuters. Hij spreekt de hoop uit dat er zo snel mogelijk een bijeenkomst komt voor onderhandelaars van de drie landen. Op zo'n bijeenkomst kunnen vredesvoorstellen worden besproken en de mogelijkheid om een top te organiseren voor leiders, zegt Zelensky via WhatsApp tegen journalisten.

Kort na de reactie van Zelensky klonk in de Oekraïense hoofdstad Kyiv het luchtalarm. Volgens burgemeester Klitsjko voert Rusland opnieuw een zware luchtaanval uit met ballistische raketten. Er is nog niets bekend over slachtoffers.

Hoewel het officiële doel van de gesprekken het beëindigen van de oorlog in Oekraïne is, spraken Witkoff en Poetin ook over handel:

De formulering "in principe" geeft aan dat het Kremlin een slag om de arm houdt. Het is nog maar de vraag of de drie partijen het eens kunnen worden over de details van een bijeenkomst. De verhoudingen tussen de Oekraïense president Zelensky en Amerikaans president Trump hebben recent een nieuw dieptepunt bereikt.

Zelensky heeft er steeds op gehamerd dat volgens hem alleen een directe bijeenkomst tussen hem en Poetin de impasse kan doorbreken. De Russische president heeft tot nu steeds herhaald dat hij alleen met Zelensky wil afspreken als er al een akkoord is bereikt.

President Zelensky zei vandaag tegen Fox News dat hij bereid is de oorlog langs de huidige frontlinie te bevriezen, als dat zou kunnen betekenen dat er een einde aan de oorlog komt. Hij herhaalde dat er daarvoor in ruil wel sterke veiligheidsgaranties moeten komen voor Oekraïne.

Vrijlating 74-jarige Amerikaan

Rusland heeft na het overleg in Sint-Petersburg de 74-jarige Stephen Hubbard vrijgelaten. Hij werd in 2022 gevangengenomen door het Russische leger. Rusland beschuldigt Hubbard ervan dat hij als huurling heeft gevochten in het Oekraïense leger. Hubbards advocaten weerspreken dat.

De 74-jarige man is volgens The New York Times erg verzwakt. Hij zou gemarteld en ondervoed zijn. Hubbard is inmiddels onderweg naar Texas, waar zijn gezondheid verder zal worden onderzocht.

Trump heeft op zijn platform Truth Social gemeld dat de vrijlating op zijn verzoek zou hebben plaatsgevonden en dat Rusland "uit respect voor president Trump" niets in ruil hoefde. Hubbards vrijlating was echter niet mogelijk geweest als sancties tegen Rusland waren doorgegaan, schreef de Amerikaanse president in zijn volgende post.

Trump schorste afgelopen vrijdag tijdelijk een Amerikaans sanctiepakket tegen Rusland. Die sancties waren een maand geleden al aangenomen en door hemzelf ondertekend.

Dieseldeal

Ook werd vandaag aangekondigd dat de eerste tanker met 40.000 ton Russische diesel morgen richting de VS vertrekt. Dat zei de Russische vicepremier Novak via Russische media. "Daaropvolgende zendingen zullen zeker volgen", zei hij.

President Poetin benadrukte ook in de gesprekken met Witkoff dat Rusland grote hoeveelheden kunstmest zou kunnen leveren aan de Amerikaanse markt. Op 9 oktober hief Rusland het zelfopgelegde verbod op de export van diesel op, nadat er een akkoord met Trump was gesloten om diesel aan de internationale markt te leveren.

De politie denkt dat de 29-jarige Hajar uit Amsterdam om het leven is gebracht in een antikraakpand in de Amsterdamse wijk Buitenveldert. Agenten doen vandaag onderzoek in het gebouw. Voor de deur staat een container van de forensische opsporing van de politie.

De 29-jarige vrouw werd vorige week vrijdag dood gevonden in het water aan de Amsteldijk in Amsterdam, na bijna twee weken vermist te zijn geweest. Kort na de vermissing zeiden de politie en haar familie al dat ze zich ernstig zorgen maakten over haar welzijn.

Gisteren werd er een verdachte opgepakt. Het gaat om een 23-jarige man met de Somalische nationaliteit zonder vaste woon- of verblijfplaats. Hij kwam op zijn zesde naar Nederland en heeft een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd. Volgens Het Parool gaat het om Abdi A.

Agenten troffen A. gisterochtend aan bij zijn ouderlijk huis in de Noord-Hollandse gemeente Koggenland, waar ze waren afgegaan op een melding van mishandeling. De pleegvader van de verdachte bleek daar te zijn mishandeld. Een agent herkende A. van het opsporingsbevel in de zaak-Hajar dat diezelfde ochtend onder alle politiekorpsen was verspreid.

Buurtbewoners

Volgens een buurman met wie de NOS in het dorp Spierdijk sprak kwam A. al in de nacht van maandag op dinsdag naar de huizen toe waarin zijn pleegouders inmiddels gescheiden van elkaar wonen. De vriend van de pleegmoeder bevestigt dat de verdachte 's nachts op de stoep stond. Daarna is hij weggegaan, zeggen hij en een buurman.

In de ochtend was A. weer terug, met een hamer. Hij kwam "verhaal halen" bij zijn pleegouders, zegt de buurtbewoner. De sporen daarvan zijn nog te zien vanaf de weg. De ingeslagen ramen van de beide huizen zijn afgedekt met houten platen. Ook de voorruiten van auto's op het terrein zijn vernield.

Na die vernielingen was de pleegvader van de verdachte aan de beurt. Volgens de buurtbewoner werd de man door zijn pleegzoon aangevallen met diezelfde hamer. Het jongere broertje van de verdachte was ook thuis, vertelt de buurman.

Buiten levensgevaar

Niet alleen de kapotte ramen herinneren aan wat zich hier gisteren heeft afgespeeld. De buurman ging na het politieonderzoek naar binnen in het huis van de pleegvader, vertelt hij. "Dat had ik beter niet kunnen doen. Overal was bloed."

Toen de politie gisterochtend arriveerde om de verdachte op te pakken, werd de pleegvader gewond naar het ziekenhuis gebracht. Daar kreeg hij volgens de buurman veertien hechtingen in zijn hoofd.

De man ligt nog steeds in het ziekenhuis, maar is inmiddels buiten levensgevaar, zegt de burgemeester die vanmorgen bij de pleegmoeder langsging om haar een hart onder de riem te steken. De vrouw is erg geschrokken, zegt de burgemeester.

Huiszoeking in Amsterdam

Zij en haar ex namen de verdachte, zijn zusje en broertje lang geleden in huis, blijkt uit gesprekken met buurtbewoners. "Het was nog een klein jochie", zegt een buurtbewoonster. De verdachte werd geboren in Somalië en kwam op zijn zesde naar Nederland.

Waarom de verdachte in het pleeggezin werd geplaatst met zijn jongere broertje en zusje wordt niet duidelijk uit de gesprekken met buurtbewoners. Uiteindelijk ging hij op zijn zestiende weg bij het gezin. Of dat gedwongen was of niet, wordt niet duidelijk.

"Daarna heeft hij nog ergens anders gewoond en toen is hij uit beeld geraakt", zegt een buurman. Volgens de politie heeft de verdachte geen vaste woon- of verblijfplaats.

De verdachte zit vast en mag alleen contact hebben met zijn advocaat. Deze week wordt hij voorgeleid.

Het Israëlische leger heeft tientallen vrijwilligers opgepakt die op de bezette Westelijke Jordaanoever Palestijnen hielpen met de olijvenoogst, zeggen Amerikaanse en Israëlische mensenrechtenorganisaties.

Zo'n tachtig vrijwilligers plukten olijven met Palestijnse boeren in Nahalin, vlakbij Bethlehem, toen het Israëlische leger en de politie ze arresteerde, zegt Rabbis for Human Rights, een van de mensenrechtenorganisaties die aanwezig was.

Een van de arrestanten is de Joods-Amerikaanse politicus Brad Lander, een bondgenoot van de burgemeester van New York, Zohran Mamdani. Hij is namens de Democraten kandidaat voor het Huis van Afgevaardigden.

Lander zegt op sociale media dat ze "simpelweg olijven aan het oogsten waren in een boomgaard" op de bezette Westelijke Jordaanoever. "De bezetting is volgens het internationaal recht een misdaad. Het oogsten van olijven is volgens geen enkele wet die mij bekend is een misdaad."

De groep werd in twee bussen naar het politiebureau gebracht. Lander zegt op sociale media dat hij met een "waarschuwing" is vrijgelaten, maar dat andere vrijwilligers nog vastzitten.

Volgens de Israëlische autoriteiten bevonden de vrijwilligers zich in een "gesloten militaire zone". Rabbis for Human Rights zegt daar niet van op de hoogte te zijn. Het is niet bekendgemaakt waarom het gebied tot een gesloten militaire zone was verklaard.

Een van de vrijwilligers zegt op Instagram dat kolonisten van de nabijgelegen illegale nederzetting Beitar Illit het Israëlische leger en de politie hadden ingeschakeld.

Kolonistengeweld

De vrijwilligers, met onder meer de Amerikaanse, Britse en Israëlische nationaliteit, waren daar om de Palestijnen te beschermen tegen het geweld van Israëlische kolonisten. De jaarlijkse olijfoogst is een belangrijke inkomensbron voor de Palestijnse bewoners van de Westelijke Jordaanoever.

Vorige week vrijdag vielen tientallen Israëlische kolonisten Palestijnen aan tijdens de oogst in een olijfboomgaard in het dorp Abu Falah. Ook staken ze olijfbomen in brand en gooiden ze stenen naar Palestijnen. De Amerikaanse fotojournalist Heidi Levine van The Washington Post werd door een groep kolonisten mishandeld. Ook werden haar spullen gestolen.

Een dag later hebben Israëlische kolonisten Palestijnen en Europese diplomaten aangevallen in het Palestijnse dorp Taybeh. Ook vertegenwoordigers van de katholieke kerk werden toen aangevallen.

Zorgverzekeraar VGZ heeft een brief gestuurd aan de burgemeesters van de 34 gemeenten in Nederland die geen gemeentepolis aanbieden. De zorgverzekeraar wil daarover met hen in gesprek. Sommige gemeenten hebben de regeling afgeschaft, andere hebben hem nooit gehad. VGZ vindt dat alle gemeenten de gemeentepolis zouden moeten aanbieden.

De gemeentepolis is een basisverzekering met een aanvullende verzekering die gemeenten samen met een zorgverzekeraar aanbieden aan mensen met een laag inkomen. De gemeente betaalt een deel van de kosten.

Onder meer Utrecht, Breda en Groningen schaften de gemeentepolis al af vanwege de hoge kosten. Mensen die gebruik maakten van die regeling, moeten zich nu 'gewoon' verzekeren. Als ze dezelfde zorg willen moeten ze een hogere premie betalen. Meestal kunnen of willen ze dat niet. Het gevolg is dat ze niet verzekerd zijn voor zorgkosten buiten de basisverzekering, zoals mondzorg en fysiotherapie. Ze gaan dan dat soort zorg mijden. Zo gaan mensen soms niet naar de tandarts, ondanks problemen met hun gebit.

Dat kan uiteindelijk juist tot hogere kosten leiden. Het Instituut voor Publieke Economie (IPE) pleitte daarom onlangs in een rapport voor een landelijke regeling om mensen met een laag inkomen te beschermen tegen hoge zorgkosten.

Het instituut adviseert de meer dan driehonderd lokale regelingen te vervangen door één landelijke aanpak. Daarmee moet zorgmijding worden voorkomen en moeten alle lage inkomens bescherming krijgen.

In Nederland maken 580.000 mensen gebruik van een gemeentepolis. 90.000 mensen zouden er ook baat bij hebben, maar wonen in een gemeente die de polis niet aanbiedt. Nog eens 70.000 anderen kunnen de polis wél aanvragen in hun gemeente, maar doen dat niet omdat de gemeente te weinig bijdraagt aan de premie.

VGZ wil gemeentepolis behouden

VGZ ziet meer in het behoud van de gemeentepolis dan in een landelijke regeling. Daarom roept de zorgverzekeraar gemeenten die de polis niet aanbieden op om opnieuw naar de mogelijkheden te kijken.

"We willen voorkomen dat de overheid een hele eigen regeling in het leven gaat roepen", zegt een VGZ-woordvoerder. "Dat kost heel veel werk, terwijl nog steeds veel gemeenten een gemeentepolis hebben die zijn werk goed doet."

Volgens VGZ zouden gemeenten meerdere pakketten moeten aanbieden. Niet iedereen gebruikt even veel zorg, en als er maar één pakket in een gemeente wordt aangeboden, dan sluit dat vaak niet aan op alle doelgroepen. Daardoor zijn veel inwoners die gebruikmaken van de gemeentepolis oververzekerd.

De regeling valt onder de Participatiewet en gemeenten bepalen zelf of ze eraan meedoen. Doordat veel gemeenten moeten bezuinigen, kiezen ze voor uitgaven waar ze vanaf kunnen, zoals de gemeentepolis. Dat levert op korte termijn winst op.

Maar uit een kosten-batenanalyse van onderzoeksbureau Rebel blijkt dat een fatsoenlijke bijdrage aan de gemeentepolis op termijn goedkoper is voor gemeenten dan het opvangen van de schulden die ontstaan door bijvoorbeeld langdurige zorgmijding.

Tandartsbus

Preventieacties zijn geen onderdeel van de gemeentepolis, maar VGZ zegt de gemeentepolis wel te zien als een manier om meer aan preventie te doen. "We willen juist meer inzetten op preventie, zodat we uiteindelijk de druk op de zorg kunnen verlichten." De zorgverzekeraar noemt als voorbeelden speciale preventieacties voor mensen met overgewicht in Brabant en een tandartsbus in Den Haag, waar mensen gratis hun gebit kunnen laten controleren.

Ook zorgverzekeraars CZ en Menzis zijn voorstander van de gemeentepolis. "We zien binnen gemeenten die gestopt zijn met de regeling dat schulden toenemen en er sprake is van zorgmijding uit angst voor onverwachte extra kosten", zegt een woordvoerder van Menzis. Zorgverzekeraar CZ laat weten dat het ook een brief gaat versturen aan alle gemeenten zonder gemeentepolis.

Zilveren Kruis ziet juist meer in een landelijke regeling. De gemeentepolis biedt volgens de verzekeraar onvoldoende zekerheid, omdat niet iedere gemeente de regeling heeft en de inhoud per gemeente verschilt. Wel zegt Zilveren Kruis de gemeentepolis te blijven aanbieden zolang er geen landelijke wettelijke regeling is.

Postcodediscriminatie

De verschillen in bijdrage tussen gemeenten zijn aanzienlijk. Hoeveel inwoners zelf betalen voor hun zorgverzekering hangt mede af van hun postcode.

Zo was in een uitzending van Pointer te zien dat een inwoner van de gemeente Diemen 64 euro per maand betaalt voor een gemeentepolis. In de naastgelegen gemeente Ouder-Amstel kost dezelfde polis maar 33 euro per maand. Daar draagt de gemeente dus meer bij.

84 gemeenten dragen minstens 40 euro per maand bij, terwijl 53 gemeenten minder dan 20 euro bijdragen. De overige 167 gemeenten zitten daartussenin.

Het is nog niet duidelijk of de 34 gemeenten die geen gemeentepolis aanbieden ingaan op de oproep van VGZ.

De Mexicaanse regering is een onderzoek begonnen naar de mogelijke deelname van leden van Mexicaanse drugskartels aan de oorlog in Oekraïne. Aanleiding is een video die circuleert op sociale media, waarin mannen die meevechten in het Oekraïense leger de namen noemen van twee van bekendste Mexicaanse kartels.

Volgens president Sheinbaum gaat haar regering "proberen te achterhalen hoe Mexicanen, in dit geval personen die mogelijk tot een criminele groepering behoren, betrokken zijn geraakt bij een gewapend conflict in Europa". De mannen zouden "geworven kunnen zijn door een particulier bedrijf dat deelneemt aan dergelijke conflicten, door een leger of door een overheid", zegt ze.

Sinaloa- en Jaliscokartel

In de video is een groep gewapende mannen te zien in een bos. Volgens de man die filmt komen ze terug van een missie. Een andere man zegt dat degene die filmt onderdeel is van La Chapiza. Dat is de factie van het Sinaloakartel die wordt geleid door de zonen van drugsbaas Joaquín 'El Chapo' Guzmán. Vervolgens scandeert hij ook de naam van het Jaliscokartel.

Al sinds de zomer van 2025 melden meerdere onderzoeksplatforms dat de Mexicaanse inlichtingendienst Oekraïne heeft gewaarschuwd dat kartelleden zich hebben aangemeld voor het Internationale Legioen van het Oekraïense leger. Vrijwilligers uit andere landen kunnen zich daar inschrijven om mee te vechten tegen Rusland. Maar niet eerder waren er daadwerkelijk video's opgedoken van kartelleden aan het Oekraïense front.

Speciale drones

Kartels zouden vooral mensen naar Oekraïne sturen om hen te bekwamen in het gebruik van zogeheten first-person view-drones (FPV-drones). Daarbij ziet de bestuurder van de drone livebeelden van de camera van de drone, waardoor het lijkt alsof die zelf meevliegt.

In Mexico gebruiken criminele organisaties zulke drones in toenemende mate, om drugs te smokkelen of de territoria van rivalen te bestoken met explosieven die aan deze drones vastzitten. Zo heeft het Jaliscokartel zelfs een eigen eenheid die zich toelegt op het gebruik van drones, meldde onderzoeksplatform InSight Crime vorig jaar.

Sinds de oorlog in Oekraïne is het aantal aanvallen met explosieve drones in Mexico toegenomen: naast rivaliserende groeperingen zijn ook overheidsgebouwen en politiepatrouilles doelwit geweest.

Naar schatting werden vorig jaar in Mexico zeker 120 aanvallen met drones uitgevoerd. Honderden mensen kwamen daarbij om het leven. In de staat Michoacán worden zelfs chemicaliën aan explosieven op drones vastgemaakt, zo liet de lokale politie aan de NOS zien.

Dit vertelden Mexicaanse agenten vorig jaar over de gebruikte wapens:

Aan de grens gebruiken mensensmokkelaars drones om patrouilles van de Amerikaanse grensbewaking te monitoren, voordat groepen migranten door irreguliere tunnels en andere grensovergangen worden geleid. Ook worden daar drones gebruikt om doses van de verslavende pijnstiller fentanyl naar de VS te vliegen.

Afgelopen vrijdag kondigde de Amerikaanse regering nog een algeheel droneverbod aan de grens met Mexico aan om deze mensen- en drugssmokkel te bestrijden.

Strategie uit Oekraïne?

De Mexicaanse autoriteiten hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in technologie om drones uit de lucht te kunnen halen, bijvoorbeeld met stoorzenders of jammers. Kartels lijken daar op te anticiperen door drones met glasvezelkabels te gebruiken, een strategie die één op één lijkt overgenomen uit Oekraïne.

Eerder deze maand werden in de staat Sinaloa nog vijftien FPV-drones met daarbij vijftien rollen glasvezelkabels in beslag genomen. Niet eerder werden in Mexico drones met glasvezelkabels aangetroffen.

De mogelijke deelname van Mexicaanse kartelleden is koren op de molen van Rusland. De Russische inlichtingendienst SVR beweerde gisteren op Telegram dat de VS inmiddels onderzoekt of er banden zijn tussen Oekraïense en Mexicaanse drugskartels. Rusland stelt dat er zeker tachtig Mexicanen zijn geïdentificeerd die gevechtservaring opdoen bij de Oekraïense strijdkrachten.

Oekraïne heeft niet gereageerd op de berichten over Mexicanen die aan Oekraïense zijde zouden meevechten.

Een beperkte groep mensen kan weer bestellingen plaatsen bij Albert Heijn. Dat laat het bedrijf op zijn website weten. Eerder zei de supermarktketen tot vandaag geen boodschappen te kunnen bezorgen. Zondag zei het dat bezorgers vanaf vrijdag pas weer gaan rijden.

Het gaat om klanten met een zogenoemde bezorgbundel en zakelijke klanten. Zij zijn hierover vandaag geïnformeerd.

De supermarkt schrijft dat het de systemen weer "stap voor stap" opstart. Toch is de situatie nog lang niet als vanouds. Albert Heijn benadrukt dat pas eenderde van de gebruikelijke bezorgcapaciteit beschikbaar is. De klantenservice is gedeeltelijk beschikbaar.

Begin vorige week had Ahold Delhaize, het moederbedrijf van Albert Heijn, te maken met een cyberaanval. Hierom haalde het bedrijf zijn systemen offline. Dit leidde al snel tot lege schappen in de supermarkten. Het bedrijf heeft hiervan maandag aangifte gedaan bij de politie.

Internetlek

Het nieuws komt op de dag dat veel websites uit de lucht zijn gehaald wegens een lek in PHP. Dit is een van de meest gebruikte programmeertalen. Uit voorzorg gingen de sites van DigiD, MijnOverheid en RTL Nieuws uit de lucht. Ook de Schiphol haalde zijn app tijdelijk uit de lucht.

Een woordvoerder van Ahold Delhaize zegt tegen het ANP op dit moment geen verband te zien met de recente cyberaanval bij de supermarktketen. "Voor zover we nu kunnen overzien, is er geen aanleiding om dit aan te nemen." Het onderzoek naar de cyberaanval loopt nog.

Websites die uit voorzorg offline waren gehaald, komen langzaam aan weer terug online. Iets voor 16.00 uur voerde de organisatie achter de programmeertaal PHP een beveiligingsupdate door, die gebruikers konden installeren. Daardoor kunnen websites weer veilig opstarten.

De afgelopen uren haalden veel organisaties hun websites uit de lucht vanwege twee grote lekken in de programmeertaal PHP, die wereldwijd voor veel websites wordt gebruikt. Een programmeertaal is een taal waarmee je een computer vertelt wat hij moet doen. Programmeurs gebruiken de talen om websites, apps en software te bouwen.

Waar komt dit beveiligingslek opeens vandaan, en zijn je gegevens veilig? Lees meer in onderstaand artikel door onze techredacteur:

Iets voor 17.00 uur was de website van RTL, waarop onder meer RTL Nieuws publiceert, weer online. Ook techwebsite Tweakers was rond die tijd weer bereikbaar. Websites van verschillende ziekenhuizen en gemeenten waren eveneens uit de lucht en komen gaandeweg weer online.

Overheden

De belangrijke Nederlandse overheidswebsite mijn.overheid.nl was iets na 18.00 uur weer bereikbaar. De site van DigiD was rond 20.30 weer online. DigiD kon op andere sites wel worden gebruikt om in te loggen, ondanks dat de website offline was.

Internationaal werden verschillende overheidswebsites tijdelijk offline gehaald, zoals in België, Finland, Frankrijk en Duitsland. Iets voor 17.00 uur was de website van de Finse overheid weer bereikbaar.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen over het lek in ons liveblog.

Ondanks de beveiligingsupdate kunnen er nog nieuwe problemen optreden. Zo zou het kunnen dat veel meer mensen dan normaal opeens een PHP-update willen downloaden, waardoor de servers overbelast raken. Ook kunnen software-updates altijd misgaan. De kans dat de bewuste websites later vanavond of zelfs morgen nog offline zijn, lijkt echter klein.

Volgens de Amerikaanse organisatie achter de programmeertaal PHP, PHP Foundation, zijn er vooralsnog geen signalen dat de kwetsbaarheden in de programmeertaal hebben geleid tot misbruik van bedrijven via hun websites. Dat beamen het Nederlandse NCSC en het Amerikaanse CISA, beide gespecialiseerd in cybersecurity. Zij zeggen geen actief misbruik van het lek te hebben gezien.

PHP

PHP Foundation communiceerde gisteren dat het vandaag een beveiligingsupdate zou doorvoeren. Hackers grepen de aankondiging aan om het lek te lokaliseren en informatie erover te verspreiden. Die informatie kunnen kwaadwilligen misbruiken, bijvoorbeeld door websites die gebruikmaken van de programmeertaal binnen te dringen en klantdata te stelen.