NOS Nieuws - Algemeen

Met 85 procent van de stemmen geteld gaat het pro-Netanyahu-blok met 53 zetels aan kop bij de Israëlische parlementsverkiezingen. Het blok rond oppositieleider Gadi Eisenkot staat op dit moment op 48 zetels. Het aantal zetels voor de Arabische partijen staat op 19, een historisch record.

De Likud-partij van Netanyahu verliest met deze uitslag zes zetels en gaat van 32 naar 26. De pas een jaar geleden opgerichte partij van Eisenkot, Yashar, zou uitkomen op 21 zetels. Israëlische media verwachten niet dat de cijfers op korte termijn door de Centrale Verkiezingscommissie worden bijgewerkt.

Bij de verkiezingen van november 2022 behaalde het rechtse en ultraorthodoxe blok van Benjamin Netanyahu nog een duidelijke meerderheid van 64 zetels. Het kon hierdoor simpel en snel een stabiele coalitie smeden.

Met de nieuwe zetelverdeling is een overzichtelijke formatieperiode vrijwel uitgesloten. De Knesset, het Israëlische parlement, kent 120 zetels en met de huidige cijfers komt geen enkel blok op eigen kracht aan de benodigde 61 zetels om een meerderheidsregering te vormen.

Een ingewikkelde formatie kan op papier voorkomen worden door met de Arabische partijen in zee te gaan. Dit is na de Hamas-aanslagen van 7 oktober 2023 echter omstreden. Netanyahu heeft al laten weten dat dit voor hem sowieso geen optie is. Partijen die dit wel overwegen, zouden volgens hem "verraad" plegen en "een schande" begaan.

Omgekeerd hebben de Arabische partijen al klip-en-klaar gesteld dat de uitslag volgens hen een uitgelezen kans is om "de bloedige regering van Netanyahu" naar huis te sturen. "Hij heeft het leven van elke Arabische burger tot een hel gemaakt", zei Yousef Jabareen, de voorman van de Arabische Gezamenlijke Lijst.

Oud-legerleider Eisenkot sluit een samenwerking met de Arabieren weliswaar niet expliciet uit, maar heeft wel nadrukkelijke voorwaarden gesteld aan partijen die in een coalitie willen komen. Die moeten onder meer Israël als een Joodse staat erkennen, instemmen met een algehele dienstplicht en Hamas zien als een terroristische organisatie die ontmanteld moet worden. In de praktijk ligt een akkoord daarom niet voor de hand, ook omdat andere partijen uit Eisenkots blok tegen samenwerking met Arabische partijen zijn.

Golan, leider van de centrumlinkse oppositiepartij De Democraten en ook onderdeel van het blok-Eisenkot, pleitte vandaag wel voor samenwerking. "We mogen Netanyahu's racistische tweedeling tussen Joodse stemmen en Arabische stemmen niet langer accepteren", schreef hij op sociale media.

Sterke, rechtse regering

Hoewel zowel de partij van Netanyahu als zijn blok op een fors verlies staan, zei de huidig premier van Israël vannacht al "een sterke, nationale, rechtse" regering te willen. Volgens hem was gebleken dat de rechtervleugel een "grote meerderheid" heeft behaald onder de "zionistische kiezers" van Israël.

De opkomst voor de parlementsverkiezingen was hoog met 77,7 procent, het hoogste percentage sinds 1999. Ook veel Israëliërs die buiten Israël wonen, kwamen naar het land om hun stem uit te brengen, vaak uit onvrede over het beleid van de regering van Netanyahu en de oorlog in Gaza.

Ook in plaatsen waar vooral Arabieren wonen, lag de opkomst hoger dan bij eerdere verkiezingen. Zo'n 20 procent van de Israëlische bevolking is Arabisch.

Tienduizenden ouderen met een alarmknop voor noodsituaties lopen risico om in levensgevaarlijke situaties terecht te komen. Dat meldt EenVandaag op basis van eigen onderzoek. Het 2G-netwerk waarmee deze knoppen verbonden zijn, wordt binnenkort uitgezet.

De alarmsystemen kunnen door kwetsbare ouderen worden ingedrukt bij bijvoorbeeld een val in huis, als ze zich plots niet lekker voelen of bij een onveilige situatie, zoals onbekenden aan de deur. Door de knop in te drukken, wordt een alarmsignaal gestuurd naar vooraf ingestelde contactpersonen. Dit kunnen familieleden of bijvoorbeeld de huisarts zijn.

Uit het onderzoek van EenVandaag blijkt dat zo'n 30.000 tot 80.000 mobiele alarmsystemen functioneren op 2G-netwerken. Dit zijn bijvoorbeeld seniorentelefoons, noodknoppen of alarmhorloges. Daarnaast zijn veel van deze systemen zelfs nog te koop.

Verkopers Bol, Thuiszorgwinkel.nl en LifeWatcher hebben na navraag laten weten de advertenties op hun sites aan te passen of producten om te willen ruilen, schrijft EenVandaag.

Verouderde netwerken

Seniorenvereniging ANBO hoorde een paar weken geleden van de problemen toen ze werd benaderd door EenVandaag. De ANBO had eerder wel een melding van een vrouw uit Zeist ontvangen. Die meldde dat het apparaat waarmee ze normaal kon parkeren niet werkte. Dat functioneerde ook op 2G.

Na de vragen van EenVandaag dook de vereniging in de problemen en besloot ze ook een waarschuwing te plaatsen op haar site.

Telecomproviders stoppen met de 2G- en 3G-netwerken omdat deze verouderd zijn. Odido zette het netwerk in 2023 al uit. KPN zal dit eind 2027 doen.

Provider KPN heeft al een artikel op zijn website geplaatst om mensen te waarschuwen. "Wij communiceren aan onze klanten dat we stoppen met de dienst", laat een KPN-woordvoerder weten. Maar het wordt ingewikkeld als die partijen via het netwerk weer een dienst leveren aan hun klanten, zoals bijvoorbeeld bij alarmknoppen. Daar heeft de provider geen zicht op.

Wel kunnen mensen via een hulpnummer controleren of hun systeem met 2G of 3G verbonden is. Hij waarschuwt wel dat dit enkel werkt voor klanten van KPN. Als de systemen via het netwerk van een andere provider lopen, kan dat niet via dat nummer.

'Levensgevaarlijk'

Het is al langer bekend dat de netwerken worden afgesloten, legt de woordvoerder van ANBO uit. Maar dit is maar bij een heel klein publiek bekend. Zo kwam de Autoriteit Consument & Markt eind 2023 al met een waarschuwing voor de gevolgen hiervan. "Maar veel mensen weten dit niet."

ANBO waarschuwt voor levensgevaarlijke situaties als de systemen plots niet werken. Als iemand bijvoorbeeld in de badkamer valt en alleen woont, maar de knop om hulp in te roepen werkt niet, legt de woordvoerder uit. "Dat kan soms tot de dood leiden."

ANBO roept mensen dan ook op om hun apparaat te controleren en, als het onduidelijk is, contact op te nemen met de leverancier. Ook raadt hij aan dat desnoods kinderen van de ouderen meekijken.

Ook hoopt de seniorenvereniging dat de overheid een rol op zich neemt, door middel van bijvoorbeeld een campagne. Daarmee zou een zo groot mogelijk publiek moeten worden bereikt.

De Braziliaanse oud-presidentskandidaat Flávio Bolsonaro is aangekomen in Miami in de Verenigde Staten, melden persbureau Reuters en AP. Op beelden is te zien dat Bolsonaro en zijn gezin uit een privéjet stappen.

De zoon van oud-president Jair Bolsonaro vluchtte het land uit nadat hij afgelopen weekend de presidentsverkiezingen in Brazilië had verloren van zittend president Lula da Silva. Er kwamen berichten dat hij onderweg was naar de Verenigde Staten, waar hij welkom was.

Eerder meldden media dat Bolsonaro en zijn gezin daar gisteravond zouden zijn aangekomen. Het Braziliaanse Hooggerechtshof droeg Bolsonaro een dag na zijn verlies in de verkiezingen op om zijn paspoorten in te leveren, in verband met een onderzoek naar witwaspraktijken.

Bij D66 en het CDA klinkt steeds meer kritiek op minister Eelco Heinen van Financiën. Achter de schermen is te horen dat hij te solistisch te werk gaat en voor zijn beurt spreekt.

Vanmorgen, na een overleg met de ChristenUnie over steun voor het Belastingplan, zorgde de VVD-minister opnieuw voor irritatie bij de coalitiegenoten. Heinen suggereerde dat hij een oplossing heeft voor de aanpassingen aan box 3, die de staatskas de komende jaren vele miljarden gaan kosten. "Ik denk dat ik een puzzel heb gelegd die op breed draagvlak kan gaan rekenen", zei hij.

Maar navraag bij de andere coalitiepartijen leert dat het nog niet zo ver is: er is geen sprake van een deal binnen de coalitie, er ligt geen dekkingsvoorstel. "Hier spreekt hij niet namens het hele kabinet", zo is te horen. Terwijl de regel is dat een minister altijd namens het hele kabinet spreekt, dat heet eenheid van kabinetsbeleid.

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker, die vlak na Heinen naar buiten kwam, zei dat haar in elk geval geen dekking is voorgelegd en dat hij dus niet zomaar op haar steun kan rekenen. Sterker nog, zij maakt zich zorgen dat het probleem nog altijd niet is opgelost.

Markuszower

Opvallend is dat Heinen gisteren op eigen houtje een gesprek met fractieleider Gidi Markuszower voerde. Andere coalitiepartijen en kabinetsleden waren daar niet van de op de hoogte. De ex-PVV'er heeft zeven zetels in de Tweede Kamer, maar is niet door het kabinet uitgenodigd voor begrotingsgesprekken.

Toch was hij dinsdagochtend op het ministerie van Financiën om te praten over mogelijke steun voor het Belastingplan.

Markuszower was na afloop enthousiast. Hij zegt dat hij weinig eisen stelt. "Ik heb een goed gesprek gehad met minister van Financiën en ik hoop dat het leidt tot een pakket dat beter is." Steun geven aan het Belastingplan vindt Markuszower belangrijk omdat hij anders vreest voor verkiezingen. "Niemand zit te wachten op Jesse Klaver als premier."

Minister Heinen vindt het niet gek dat hij zelfstandig met Markuszower heeft afgesproken. Dat is nodig, zegt hij, in zijn zoektocht naar zo veel mogelijk steun. "Laten we nou met iedereen in het parlement open spreken. Kijken of we wensen kunnen inpassen en zo werken aan een breed draagvlak."

Niet de eerste keer

Er klinkt al langer kritiek bij CDA en D66 op het eigenzinnige optreden van Heinen. Eind augustus wankelde het kabinet er zelfs even door. De minister van Financiën had die maand met de financieel woordvoerders van meerdere oppositiepartijen gesproken over steun voor de begroting en het belastingplan. Dat was los van de gesprekken die de top van het kabinet tegelijkertijd met de fractieleiders van diezelfde partijen had.

Heinen kwam toen al snel naar buiten met de mededeling dat "de puzzel" met de oppositiepartijen gelegd was, terwijl dat volgens D66 en CDA nog helemaal niet het geval was. Er was geen sprake van een akkoord.

'Onbuigzaam'

De minister van Financiën maakte een conceptbegroting die volgens hem op een meerderheid in de Tweede Kamer kon rekenen, maar onder anderen D66-premier Jetten en CDA-vicepremier Van den Brink vonden het verhaal veel te rechts. Hiermee zou de deur voor Pro, de grootste oppositiepartij in Tweede en Eerste Kamer, dichtgesmeten worden.

Begin oktober moest Heinen daarnaast toegeven dat zijn eerste plan voor een dekking voor het box-3-gat te veel op het bordje van relatief kleine spaarders terechtkwam. Dat had hij vanuit zijn hyperfocus op een oplossing onderschat, zei hij in de Tweede Kamer.

Ook bij meerdere oppositiepartijen die deze dagen met hem om tafel zitten, is te horen dat de minister van Financiën zich "weinig constructief" opstelt in gesprekken, "onbuigzaam" is als het over hun voorstellen gaat, en in zijn "eigen financiële werkelijkheid leeft".

De tijd dringt ondertussen. CDA-leider Bontenbal wil snel duidelijkheid over de uitkomst van de onderhandelingen. "Wat ik heel belangrijk vind is dat we er deze week uitkomen. Het duurt mij veel te lang, ik had in de zomer al een deal willen hebben."

Oppositiepartijen voeren de druk op. "Voor je het weet moet je terug naar de kiezer en dat wil ik voorkomen", zei Pro-leider Klaver gisteravond.

Een enorme klap voelden de passagiers van de twee treinen die op elkaar botsten in Spanje. Kort daarna lagen er overal doden en gewonden. De autoriteiten hebben tot nu toe 64 doden bevestigd.

Tot nu toe lijkt het er erop dat een trein van achteren is ingereden op de andere trein, die op dat moment stilstond. In Spaanse media doen reizigers hun verhaal. "Je leven flitst in een seconde voor je ogen voorbij zonder dat je het beseft", zegt een van de passagiers tegen de krant El País. Iemand anders vertelt dat koffers door de lucht vlogen.

Radiostation Onda Cero spreekt een man die in de stilstaande trein zat. Zo'n vijf minuten nadat die was gestopt, voelde hij "een zeer, zeer, harde klap". "Ik zat in het gangpad en werd vier of vijf stoelen verder geslingerd." Na de botsing lagen er dode mensen in de wagon, zegt hij.

Op de plek van het ongeluk zijn veel gewonden:

Weer een andere passagier zegt dat iemand een metalen voorwerp op zich heeft gekregen. "Uiteindelijk lukte het ons een deur te openen en eruit te komen", legt hij uit. Sommige passagiers hadden volgens hem gebroken benen. Gewonde passagiers worden met een bus weggevoerd van de plek van het ongeluk, ziet een verslaggever van El País.

Veel familieleden van de slachtoffers zijn naar de plek van het ongeluk gekomen. Een vrouw met de naam Laura vraagt aan een agent naar haar neef, die in de trein naar Sevilla zat en het ongeluk heeft overleefd. Ze wil weten naar welk ziekenhuis hij wordt gebracht.

Op station Atocha in Madrid worden familieleden van slachtoffers bijgestaan. Zij komen vaak "erg nerveus" aan, zegt een hulpverlener. "Sommigen kunnen geen contact krijgen met hun familielid, vandaar hun bezorgdheid. Anderen zijn erin geslaagd om met hun familielid te spreken en zijn rustiger."

De regering van Andy Burnham lanceerde vandaag zijn eerste begroting met de gebruikelijke rituelen. Minister Healey van Financiën presenteerde zijn befaamde rode koffertje met de begrotingsstukken in Downing Street, een traditie die teruggaat tot 1860, gevolgd door een Lagerhuisdebat. Het was een begroting met een duidelijke linkse inslag, maar wat vooral opviel was de terughoudendheid in de plannen van de Labour-regering.

Het minimumloon gaat verder omhoog. Twintig miljoen huishoudens krijgen deze winter een subsidie van 120 euro om energierekeningen te kunnen betalen. De regering schaft de vaste leveringskosten voor gasgebruik af. Een korting op de brandstofaccijnzen wordt verlengd tot de zomer van 2027. Er komen belastingverhogingen voor de banksector en gokindustrie. De begroting stond daarmee nadrukkelijk in het teken van de "cost of living crisis".

"Dit is dan ook een begroting voor de werkende Britten", zei Healey in het begrotingsdebat. Maar al met al waren het bescheiden uitgaven die gepaard gingen met bescheiden belastingverhogingen.

Contrast

De voorzichtige begroting vormt een scherp contrast met de ambitieuze toespraak van premier Burnham op het jaarlijkse partijcongres van Labour in september. De premier beloofde een kostbaar systeem voor ouderenzorg op te zetten, een dossier waar opeenvolgende regeringen zich al jarenlang op stuklopen.

Even controversieel was de belofte om de staatspensioenen te versoberen. Burnham wil het Britse districtenstelsel op de schop nemen door een meer evenredig kiesstelsel in te voeren. Ook zette hij de deur open voor een terugkeer van het Verenigd Koninkrijk naar de Europese Unie.

Die speech veroorzaakte grote politieke deining door de torenhoge ambities. Maar het kwam wel met een belangrijk voorbehoud: Burnham wil deze plannen pas invoeren na de volgende Lagerhuisverkiezingen, die waarschijnlijk pas in 2029 plaatsvinden. Dat wierp meteen de vraag op wat zijn regering de komende drie jaar gaat doen. De begroting van vandaag was een eerste, voorzichtig antwoord op die vraag, maar het geeft meteen de beperkingen aan van de Britse regering.

Casinobegroting

Sinds de wilde begrotingsplannen van de Conservatieve premier Liz Truss loopt het Verenigd Koninkrijk aan de leiband van de obligatiemarkten. In 2022 presenteerde Truss haar beruchte "mini-budget". Het was een casinobegroting vol fikse belastingverlagingen, maar waarin Truss niet duidelijk maakte hoe ze deze maatregelen zou financieren. De reactie van de obligatiemarkten was onverbiddelijk: de rente op de Britse staatsleningen steeg in rap tempo.

De onrust op de financiële markten was zo groot dat Truss snel gedwongen was grote delen van haar ambitieuze plannen te schrappen. Voor haar was het al te laat, haar premierschap was na 49 dagen alweer voorbij. Maar de effecten daarvan ijlen nog steeds na. De rente op Britse staatsleningen is sindsdien onveranderd hoog gebleven.

Het vertrouwen in de Britse economie had zo'n knauw opgelopen dat de opeenvolgende regeringen van Rishi Sunak, Keir Starmer en Andy Burnham te maken kregen met een kapitaalmarkt die met grote scepsis naar hun begrotingsplannen keek. Al te grote uitgaven of ambitieuze plannen dreigden snel afgestraft te worden op de financiële markten.

Beperkte beweegruimte

Nog altijd beperkt dit de financiële beweegruimte van de Britse overheid. Van de G7-landen betalen de Britten de hoogste rente op tienjaarlijkse staatsleningen. De Britse regering geeft jaarlijks nu meer geld uit aan renteaflossingen dan aan onderwijs of defensie. Healey presenteerde het dan ook nadrukkelijk als een "do not harm"-begroting om de obligatiemarkten gerust te stellen. "We doen dit met grote verantwoordelijkheid, we houden vast aan strenge fiscale regels."

Het verklaart waarom de regering vandaag geen drastische koerswendingen of dure plannen presenteerde. Deze voorzichtige aanpak laat een aantal cruciale vragen onbeantwoord. Net als alle andere NAVO-landen heeft het Verenigd Koninkrijk zich gecommitteerd aan een fikse verhoging van de defensie-uitgaven, maar het is nog steeds onduidelijk hoe de Britten die gaan financieren. Die beslissing is nu tot volgend jaar uitgesteld.

De kritiek van de oppositie, van links tot rechts, was dan ook eensluidend: het ontbreekt deze regering aan ambitie. "Healey moet deze begroting benutten om taaie beslissingen te nemen, maar in plaats daarvan schuift hij de problemen voor zich uit", zegt Andrew Griffith van de Conservatieve Partij.

De Labour-regering laat zich echter niet van de wijs brengen door de kritiek. De voorzichtige aanpak is een doelbewuste keuze met een belofte van radicale hervormingen in een later stadium. Healey: "We creëren nu wat ademruimte met hoop voor de toekomst."

Bij het gemeentehuis in Oldebroek is gistermiddag een pakket met een dood dier afgeleverd. In een bijgesloten brief staat dat het college niet genoeg doet tegen de wolf. Burgemeester Haseloop-Amsing van de Veluwse gemeente keurt de actie af en wil zo snel mogelijk beveiligingscamera's laten plaatsen.

Tijdens een commissievergadering gisteravond maakte de burgemeester het incident bekend, schrijft Omroep Gelderland. Ze vertelde dat baliemedewerkers het pakket verdacht vonden en de politie inschakelden. Om welk dier het ging, zei ze niet.

Intimidatie is niet de manier

De burgemeester begrijpt dat er grote zorgen zijn over de wolf, maar vindt dit te ver gaan. "Hoewel wij de wanhoop heel goed begrijpen, doen we wat we kunnen."

Volgens Haseloop-Amsing zijn de mogelijkheden voor maatregelen tegen de wolf beperkt, omdat de provincie en het kabinet grotendeels daarover gaan. "En intimidatie is niet de manier om iets voor elkaar te krijgen."

Eerder dode dieren

Het is niet voor het eerst dat de gemeente met dode dieren te maken krijgt. Anderhalve week geleden legden onbekenden uit protest langs een weg zo'n zes schapen die door wolven waren doodgebeten. Half juli werd een dood schaap voor het gemeentehuis achtergelaten. Iets eerder werd een kar met een tiental doodgebeten schapen op een kar door het dorp gereden.

Onderzoek

Wie het pakket heeft afgeleverd, is nog onbekend. De politie doet buurtonderzoek in de omgeving van het gemeentehuis. Of er aangifte is gedaan, is ook niet bekend.

Booking.com mag het personeel verplichten om 40 procent van hun werktijd op kantoor te zijn. Als iemand vijf dagen werkt, komt dat dus neer op twee dagen naar kantoor.

De ondernemingsraad van de hotelboekingssite wilde niet akkoord gaan met die verplichting en daarop stapte het bedrijf naar de rechtbank in Amsterdam. En de rechter geeft Booking nu gelijk.

De rechter is het eens met Booking dat "elkaar ontmoeten op kantoor kan bijdragen aan het bevorderen van onderlinge verbinding, opleiding en ontwikkeling en effectieve samenwerking tussen teams en teamleden onderling."

Amsterdam is standplaats

Ook vindt de rechter een verplichting acceptabel omdat het aanmoedigen van medewerkers om vaker naar het kantoor in Amsterdam te komen niet werkte. Op dit moment is namelijk maar 27 procent van de medewerkers minstens 40 procent van de werktijd op kantoor.

Verder zegt de rechter dat de hotelboekingssite nooit heeft uitgedragen een bedrijf te zijn waar je nooit naar kantoor hoeft te komen. "Werknemers zijn aangenomen met Amsterdam als standplaats. Zij hebben zelf invloed gehad op hun reistijd door hun keuze van woonplaats en kunnen daar ook verandering in brengen."

Booking laat in een reactie weten blij te zijn met de uitspraak. Het bedrijf noemt de verplichting expliciet "geen omslag, maar een aanscherping van hun huidige beleid".

Er komt nu een overgangsperiode van een half jaar totdat de verplichting ingaat. Ook kunnen er nog uitzonderingen gemaakt worden voor individuele medewerkers die in de problemen komen door het nieuwe beleid.

Tijdverlies en extra kosten

De ondernemingsraad van Booking was tegen omdat meer op kantoor werken volgens de or een verslechtering betekent voor een deel van de medewerkers. Bijna de helft van de 6000 medewerkers vulde een enquête van de ondernemingsraad in. 87 procent zei tevreden te zijn met de huidige regels.

Veel mensen zeiden volgens de or dat ze last zullen hebben van het tijdverlies en extra kosten vanwege woon-werkverkeer. Ook verwachtten ze minder gefocust te kunnen werken.

Booking zegt dat ze in gesprek zullen blijven met de ondernemingsraad.

Corona

Tijdens de coronapandemie schakelden bedrijven met kantoorpersoneel massaal over op thuiswerken. Dat beviel veel werknemers en het werd een blijvertje. Maar sommige bedrijven willen de laatste jaren toch dat werknemers weer vaker naar kantoor komen.

Aletta Jacobs (1854-1929) krijgt een standbeeld in het centrum van Den Haag. Het beeld van de feministe moet uiterlijk eind 2028 worden onthuld aan de Wijnhaven, dicht bij de Haagse campus van de Universiteit Leiden.

Al in 2017 kwam oud-Kamervoorzitter en toenmalig PvdA-gemeenteraadslid Jeltje van Nieuwenhoven met het plan om eens een vrouw op een sokkel in Den Haag te zetten.

En ook al was Jacobs geboren in het Groningse Sappemeer, als voorvechter van vrouwenkiesrecht en de eerste vrouwelijke arts van Nederland was zij volgens de gemeente Den Haag uitermate geschikt om in de stad een beeltenis te krijgen.

Honderdste sterfdag

Aanvankelijk was het plan om een standbeeld te onthullen voor de viering van honderd jaar vrouwenkiesrecht in 2019, maar dat lukte niet. Nu probeert de gemeente de beeltenis ruimschoots voor de herdenking van de honderdste sterfdag van Jacobs op 10 augustus 2029 te plaatsen.

Ondertussen is de beoogde locatie ook veranderd, schrijft de regionale omroep West. Eerst zou het beeld bij de Hofvijver komen, maar die plek is volgens wethouder Van Basten Batenburg niet geschikt.

"De schaal en uitstraling van het beoogde beeld verhouden zich niet goed tot het groene karakter en de overige beelden langs de Hofvijver", schrijft de wethouder. De nieuwgekozen plaats dicht bij de campus vindt ze wel een "passende locatie".

Eerste feministische golf

Jacobs werd in 1854 geboren als achtste van elf kinderen in een joods gezin. Als eerste vrouw in Nederland haalde zij haar bul aan de universiteit en werd ze arts. Na haar afstuderen aan de Rijksuniversiteit Groningen ging ze naar Londen, waar zij zich specialiseerde in kindergeneeskunde en als vrouwenarts.

Ze werd een belangrijk gezicht in de eerste feministische golf. Zo streed Jacobs voor het vrouwenkiesrecht en gelijkheid in het huwelijk.

Ze werd medeoprichter en voorzitter van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht. In september 1919 werd mede door haar inzet het vrouwenkiesrecht ingevoerd.

Bij de Rijksuniversiteit Groningen staat al een beeld van Jacobs. Ze is ook opgenomen in de Canon van Nederland, de lijst met de belangrijkste thema's uit de vaderlandse geschiedenis.

Op het vliegveld van Eindhoven zijn twee explosieven gevonden. Het gaat om explosieven die zijn overgebleven uit de Tweede Wereldoorlog.

Volgens een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee gaat het om een mortiergranaat en een voorlopig nog onbekend voorwerp. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie komt de bommen onschadelijk maken.

Het vliegverkeer op Eindhoven Airport ondervindt geen hinder van de vondst.

De explosieven werden ontdekt tijdens grondwerkzaamheden. Die hangen samen met de grote renovatie van de luchthaven die begin volgend jaar begint.

WO II-nieuwsbrief

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

De benzineprijs is de afgelopen tijd weer gedaald nadat die halverwege deze maand nog op een record stond. Op dit moment betaal je gemiddeld 2,55 euro. Tijdens de piek van twee weken geleden zag United Consumers dat er gemiddeld 2,73 euro werd gevraagd voor een liter benzine. Ook de prijs voor diesel is deze week wat lager, maar de prijs daalde niet zo hard als bij benzine.

United Consumers krijgt dagelijks de adviesprijzen van vijf grote benzineketens. Maar deze prijs wordt vaak alleen gehanteerd langs de snelweg. Tankstations van de snelweg af en onbemande stations zijn vaak veel goedkoper.

Het is opvallend dat de prijzen aan de pompen dalen omdat de afgelopen weken de olieprijs weer omhoog ging. De prijs voor een vat olie is nu zo'n 115 dollar. Sinds april was die niet zo hoog.

Abnormale tijden

"In normale tijd doet de benzineprijs wat de olieprijs doet. Maar nu zie je dat drie factoren de benzine- en dieselprijs bepalen", zegt energiedeskundige Jilles van den Beukel. "Op dit moment wordt de prijs net zo goed bepaald door de transportkosten en raffinagekosten."

Hoewel de kosten om olie de wereld over te vervoeren flink zijn gestegen de afgelopen tijd, zijn deze kosten al een aantal weken geleden meegenomen in de prijs aan de pomp. Raffinaderijen rekenen op dit moment juist minder om ruwe olie te verwerken tot benzine en diesel. Volgens Van den Beukel kan dat zijn omdat er de afgelopen tijd meer geraffineerde olieproducten op de markt zijn gekomen.

Toch is niet de verwachting dat de prijs voor benzine en diesel aan de pomp op de lange termijn blijft dalen. "Ik denk dat de lange termijn opwaarts is, zolang er niets wezenlijks verandert in het Midden-Oosten", zegt Van den Beukel.

De politie heeft tientallen servers in beslag genomen in een internationaal onderzoek naar een malafide hostingbedrijf. Het bedrijf wordt ervan verdacht medeplichtig te zijn aan het faciliteren van cybercriminaliteit.

Het hostingbedrijf hield zich volgens de politie bezig met onder meer het verspreiden van kinderporno, phishingactiviteiten en ransomaanvallen. De servers werden in een datacentrum in Limburg in beslaggenomen.

Volgens de politie deed het bedrijf zich voor als een zogenoemde bulletproof hostingprovider (zie kader). De onderneming adverteerde onder meer met volledige anonimiteit voor gebruikers.

Bulletproof hosting

Bulletproof hosts worden de foute hostingbedrijven genoemd. Ze richten zich specifiek op een criminele klantenkring, die zich bijvoorbeeld bezighoudt met phishing, het versturen van spam of het opslaan van kinderporno. Ze adverteren op ondergrondse fora dat klanten uit het zicht blijven van de autoriteiten en dat er anoniem betaald kan worden met cryptomunten.

De politie heeft door de inbeslagname de gegevens van meer dan 3000 klanten in handen die gebruikmaakten van de servers voor criminele activiteiten.

Bij het onderzoek zijn ook de Amerikaanse veiligheidsdienst FBI en de Duitse politie betrokken geweest. Zij hebben onder meer verdachten opgespoord en cryptovaluta in beslaggenomen.

Er is een nieuwe opsporingsmethode om ernstige coldcasezaken op te lossen. Een pilot van het Openbaar Ministerie en het Nederlands Forensisch Instituut, waarbij gebruik wordt gemaakt van particuliere DNA-databanken, is succesvol afgerond. Daarom zal deze werkwijze bij meer zaken worden ingezet.

Met de methode is het mogelijk om DNA op de plaats van een misdrijf te vergelijken met DNA-profielen van databanken die daar toestemming voor hebben gegeven. Op die manier wordt het eenvoudiger om via (verre) familieleden een verdachte op te sporen. Ook kan de methode helpen om de identiteit van onbekende slachtoffers vast te stellen.

"Ik heb er vertrouwen in dat we in de toekomst dankzij deze methode zaken gaan oplossen", zegt Mirjam Warnaar, landelijk officier forensische opsporing.

Alleen bij ernstige zaken

Het OM bepaalt op dit moment wanneer de nieuwe methode precies mag worden ingezet. Dit zal in ieder geval alleen gebeuren bij moordzaken en andere ernstige strafzaken, zegt Warnaar. "Zoals een onderzoek naar een serieverkrachter."

Een andere voorwaarde is dat er geen aanknopingspunten meer zijn. Ook zal per zaak toestemming worden gevraagd aan de rechter-commissaris.

Aanknopingspunt Heuvelmoord

De nieuwe methode werd sinds 2023 ingezet bij zes zaken, waaronder bij de zogenoemde Heuvelmoord. Bij twee zaken werden er nieuwe aanknopingspunten gevonden.

De Heuvelmoord draait om de dood van de 68-jarige Sjef Leukel in Berg en Terblijt. Een onbekende man drong in 2004 de woning binnen van Leukel en zijn vrouw, en viel hen aan. Sjef Leukel kwam om het leven, zijn vrouw raakte zwaargewond.

Tijdens de pilot zijn in DNA-databanken twee mogelijke verwanten van de dader gevonden, die in de Verenigde Staten wonen. Om dat spoor verder te onderzoeken, loopt er nu een rechtshulpverzoek aan de VS.

Bij een botsing tussen twee passagierstreinen in Spanje zijn tientallen mensen om het leven gekomen. Het dodental is inmiddels opgelopen tot 64, melden de lokale autoriteiten. Minstens 55 mensen zijn opgenomen in verschillende ziekenhuizen in de regio.

Het ongeluk was vanochtend op de hogesnelheidslijn tussen Madrid en Andalusië, tussen de plaatsen Los Yébenes en Urda, ten zuiden van Madrid.

Liveblog

Volg het laatste nieuws over de treinbotsing ook in ons liveblog.

De AVE-trein van spoorwegmaatschappij Renfe zou van achteren zijn ingereden op een stilstaande trein. Volgens El Mundo zou dat met meer dan honderd kilometer per uur zijn gegaan.

De stilstaande trein stond daar op bevel van spoorwegbeheerder Adif vanwege een probleem met een sein. El Mundo meldt dat uit eerste onderzoek blijkt dat de AVE-trein die informatie niet op tijd ontving.

Volgens een inzittende uit de stilstaande trein stond de trein al vijf tot tien minuten stil. Hij begrijpt niet hoe het in deze technologische tijd mogelijk is dat de andere trein die informatie niet op tijd ontving.

Rijtuigen ontspoord

Op beelden is te zien dat twee rijtuigen zijn ontspoord en van een helling naar beneden zijn gevallen. Hulpdiensten zijn ter plaatse. Op het traject is het treinverkeer stilgelegd. Het treinverkeer wordt voorlopig ook niet hervat. Volgens El País zijn zeker tachtig treinen later op de dag geannuleerd.

Gevreesd wordt dat het dodental nog oploopt omdat de reddingsteams de bodem van de verongelukte wagons nog niet hebben kunnen bereiken. In de twee treinen zaten naar verluidt zo'n 550 mensen.

Overheidsbronnen melden dat een menselijke fout mogelijk de oorzaak is van het ongeluk. Op het spoor wordt gewerkt met een geautomatiseerd seinsysteem, maar dat zou zijn uitgevallen. Tijdens deze storing zou een medewerker de dienstregeling hebben hervat, waarna de treinen op elkaar botsten.

El País sprak een passagier die in een van de achterste wagons van een van de treinen zat. Ongeveer 40 minuten na vertrek voelde deze passagier "een harde klap".

Bij nieuwsmedium Onda Cero zegt een passagier door de trein te zijn geslingerd. Na de klap lagen er volgens deze passagier overleden mensen in het gangpad. Een andere reiziger zegt dat er mensen met gebroken benen waren.

Bloeddonaties gevraagd

De Spaanse premier Sánchez zegt op X dat hij "verslagen" is door het ernstige treinongeluk. Hij betuigt zijn medeleven aan alle slachtoffers en hun families.

De minister van Volksgezondheid García zei op nationale televisie dat alle ziekenhuizen in de omgeving zijn gewaarschuwd. Volgens haar hebben de ziekenhuizen in de regio voldoende bedden op de intensive care beschikbaar om zwaargewonde reizigers te kunnen verzorgen. Het bloedtransfusiecentrum in Madrid heeft "een dringende oproep gedaan voor bloeddonaties".

Gemeenten in de buurt van het ongeluk roepen inwoners op om voorlopig niet naar lokale gezondheidscentra te gaan. Zo blijven daar zoveel mogelijk plekken beschikbaar voor de behandeling van gewonde reizigers.

Familie opgevangen

Spoorwegmaatschappij Renfe heeft een telefoonnummer geopend voor familieleden van de passagiers. Op het station Atocha in Madrid wordt een ruimte ingericht om familieleden van inzittenden op te vangen. Verschillende mensen hebben zich daar al gemeld, onder wie Carlos Larquin.

Zijn tante Silvia was onderweg met een van de treinen, zegt hij bij El País. Zodra hij via de media hoorde over het ongeluk, probeerde hij haar te bellen. "Ik weet niet of ze nog leeft of gewond is, want ze neemt haar telefoon niet op."

Derde ongeluk in jaar tijd

Het is het derde grote treinongeluk op het Spaanse spoor dit jaar. In januari gebeurden er binnen drie dagen twee ernstige ongelukken.

Bij het eerste ongeluk, in de buurt van Córdoba, ontspoorde een hogesnelheidstrein. Die kwam op het naastgelegen spoor terecht en botste daar op een andere hogesnelheidstrein. Bij de botsing kwamen meer dan veertig mensen om het leven.

Drie dagen later botste een regionale trein bij Barcelona op brokstukken van een ingestorte muur langs het spoor. De machinist van de trein kwam daarbij om het leven.

Na de twee ongelukken kondigde de Spaanse machinistenvakbond Semaf een driedaagse staking aan. De vakbond eiste meer veiligheid op het spoor.

Diego Martín Fernández, secretaris-generaal van Semaf, waarschuwde eerder al dat dit soort ongelukken konden gebeuren door achterstallig onderhoud aan spoortrajecten die nog volop worden gebruikt. Volgens hem moet er veel meer worden geïnvesteerd in de aanleg van nieuwe spoorlijnen.

De stakingen waren na één dag al voorbij. De vakbond bereikte een akkoord over aanvullende veiligheidsmaatregelen.

De Oekraïense president Zelensky komt vandaag naar Den Haag voor onder meer een bezoek aan koning Willem-Alexander. Zelensky wordt aan het begin van de avond ontvangen op Paleis Huis ten Bosch, zegt de Rijksvoorlichtingsdienst.

Vooraf zal hij overleg voeren met premier Jetten, minister Yesilgöz van Defensie en minister Berendsen van Buitenlandse Zaken. De Oekraïense president spreekt ook met kopstukken uit het Nederlandse en Oekraïense bedrijfsleven.

Het bezoek komt op de dag dat Nederland een steunpakket voor Oekraïne heeft aangekondigd. Het kabinet stelt in totaal 1,2 miljard euro aan niet-militaire steun beschikbaar voor de komende drie jaar.

Minister Sjoerdsma is in Kyiv

Minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking kondigde dat vanochtend aan tijdens een bezoek aan Kyiv. Hij is in de Oekraïense hoofdstad om te praten met vertegenwoordigers van de Oekraïense overheid en met Nederlandse bedrijven die in Oekraïne actief zijn.

Sjoerdsma wijst op de zware winter die het land tegemoetgaat. "Het is voor de veiligheid van ons allemaal ook van groot belang dat we de Oekraïners blijven steunen zodat ze de strijd kunnen volhouden. Daarom zet het kabinet nu een extra stap."

Bezoek Zelensky live bij de NOS

Het bezoek van president Zelensky aan premier Jetten is vanmiddag live te zien bij de NOS. Kijk vanaf 13.45 uur live mee, met om 15.30 uur de persconferentie.

Je kunt het bezoek volgen via de livestream in de NOS-app en op NOS.nl. De persconferentie is hier te volgen.

Dit jaar nog wordt daarom 40 miljoen euro overgemaakt naar het Ukraine Energy Support Fund, een fonds opgericht door de Europese Commissie en het Oekraïense ministerie van Energie om de zwaar getroffen energie-infrastructuur in het land te herstellen. Deze ligt door aanhoudende Russische luchtaanvallen zwaar onder vuur.

De Oekraïense hoofdstad Kyiv wordt praktisch dag en nacht bestookt met raketten, waardoor de stroom nu al vaak uitvalt terwijl de winter nog niet eens echt is begonnen.

Geld naar wederopbouw

Het kabinet stelt ook 55 miljoen euro beschikbaar zodat Oekraïne bij het Nederlandse bedrijfsleven onderdelen kan bestellen die nodig zijn om de energie-infrastructuur draaiende te houden. Verder gaat 136 miljoen naar bedrijven die willen helpen bij de wederopbouw van Oekraïne. Daarnaast helpt het kabinet bedrijven die naar Oekraïne willen exporteren om de financiële risico's te beperken.

Coen van Oostrom van werkgeversorganisatie VNO-NCW die met de minister meereisde, zegt dat de opgave in Oekraïne enorm is. "Nederlandse bedrijven kunnen daarin een belangrijke rol spelen. Dan moeten we wel nauw samenwerken met de Oekraïense overheid en de knelpunten voor bedrijven wegnemen."

Het steunpakket betekent niet dat er extra geld wordt uitgetrokken voor Oekraïne. Van de 1,2 miljard euro komt 878 miljoen euro uit het coalitieakkoord, de 327 miljoen extra werd op Prinsjesdag bekendgemaakt.

Noorwegen en Finland bellen met Poetin

Het bezoek van Zelensky aan Den Haag komt aan de vooravond van mogelijke onderhandelingen over een einde aan de oorlog. Die moeten plaatsvinden ergens begin komende maand. Een exacte datum is er nog niet voor gesprekken tussen Russische, Amerikaanse en Oekraïense delegaties in Abu Dhabi. Europa zit niet aan tafel, vooralsnog.

De Finse president Stubb en de Noorse premier Støre hebben gisteren wel op eigen initiatief gebeld met de Russische president Poetin. Dit hadden zij op voorhand afgestemd met Oekraïne, Denemarken was hier desondanks niet blij mee. De Deense premier Frederiksen waarschuwt dat "soloacties" de eenheid van Europa onder druk kunnen zetten.

Zelensky heeft in een reactie daarop zijn steun uitgesproken voor de actie van Noorwegen en Finland.

Mogelijk bespreekt Zelensky de rol van Europa vandaag ook met Jetten, net als de rol van het Internationaal Strafhof (ICC). Na de oorlog zou het ICC zich moeten buigen over oorlogsmisdaden begaan tegen Oekraïne. Dat Rusland verantwoordelijk wordt gehouden voor deze oorlog is een belangrijk punt voor Oekraïne, net als veiligheidsgaranties.

In de Servische hoofdstad Belgrado is kort na middernacht een minderjarige jongen doodgeschoten nadat hij een lid van een speciale politie-eenheid had aangevallen met twee messen. De agent bewaakte de Israëlische ambassade.

De Servische minister Dacic van Binnenlandse Zaken spreekt van een terroristische aanslag. De terreurdreiging in het land is verhoogd naar het hoogste niveau. Op belangrijke plaatsen in Servië is er meer politie.

De jongen werd na zijn mesaanval doodgeschoten door de beveiliger zelf. Volgens de minister handelde de beveiliger uit zelfverdediging en raakte hij daarbij lichtgewond aan zijn gezicht. Hij is naar het ziekenhuis gebracht. Servische media melden dat hij waarschijnlijk vandaag weer naar huis mag.

Volgens Dacic was de jonge aanvaller afkomstig uit de stad Sabac, ten westen van Belgrado. Hij was in beeld bij de nationale veiligheidsdiensten en een aanhanger van Islamitische Staat, aldus de minister. Bij de aanval zou hij "Allahoe akbar" hebben geroepen en op zijn Instagram-account zouden afbeeldingen met IS-symbolen staan.

Personeel van het Amphia Ziekenhuis in Breda riskeert vanaf 1 november een wielklem als ze hun auto parkeren buiten de parkeervakken bij de personeelsingang. Notoire overtreders kunnen uiteindelijk hun parkeerrecht voorgoed kwijtraken.

Het ziekenhuis zegt tegen Omroep Brabant overlast te hebben van foutparkeerders. "Hierdoor ontstaan onveilige situaties omdat de doorgang voor ander verkeer wordt beperkt." Ook leidt het volgens een woordvoerder soms tot schade aan andere voertuigen.

Onvoldoende parkeerplaatsen

Voor de ongeveer 5000 mensen die het ziekenhuis in dienst heeft zijn er 1609 parkeerplaatsen bij de personeelsingang beschikbaar. Op sommige momenten is dat onvoldoende, geeft de woordvoerder toe. Vooral bij slecht weer op maandagen, dinsdagen en donderdagen en tijdens dienstwisselingen tussen 14.00 en 16.00 uur kan het druk zijn.

Wanneer medewerkers geen plek kunnen vinden, moeten ze dat melden bij de beveiliging. Die zoekt dan naar een oplossing. Te vaak lost het personeel het zelf op door de auto buiten het vak te parkeren, meent Amphia.

Strengere maatregelen

Het ziekenhuis heeft al verschillende pogingen ondernomen om het personeel op het parkeerbeleid te wijzen. Zo kregen medewerkers een waarschuwingskaartje onder hun ruitenwisser en werden ze persoonlijk aangesproken door beveiligers. Ook via het intranet van het ziekenhuis werden medewerkers op hun parkeergedrag gewezen.

Het had allemaal niet het gewenste effect, dus gaat het ziekenhuis over op strengere maatregelen. Beveiligers gaan wielklemmen bij foutparkeerders aanbrengen en de overtreding registreren. Ook volgt een officiële waarschuwing. Bij de derde overtreding mag de medewerker een week lang niet parkeren op het parkeerterrein. Wie daarna nog een keer in de fout gaat, kan zijn parkeerrecht definitief verliezen.

Kleine groep

Volgens Amphia houdt het overgrote deel zich wel aan de regels. "De maatregel richt zich op een kleine groep die herhaaldelijk buiten de vakken parkeert."

Het luxe cruiseschip Villa Vie Odyssey, dat bezig was met een "eeuwigdurende reis" rond de wereld, is gestrand voor de kust van Cambodja. De Amerikaanse rederij meldt in een verklaring dat de brandstofkosten in Azië dusdanig hoog zijn dat het bedrijf de prijzen niet kan doorberekenen aan de passagiers.

Volgens het bedrijf waren de maandelijkse kosten per hut opgelopen van 1600 euro naar 7000 euro. "Het volledig doorberekenen van de stijging aan de bewoners is geen realistische oplossing", staat in de verklaring. Persbureau Bloomberg meldt dat er zo'n tweehonderd passagiers aan boord waren.

In de middag van boord

Alle passagiers kregen maandagochtend in de Cambodjaanse havenplaats Sihanoukville te horen dat zij die middag nog het schip moesten verlaten. Volgens de rederij is het besluit niet zomaar genomen: om op brandstof te besparen bleef het schip al langer in havens liggen en voer het met een lagere snelheid.

Toen het schip twee jaar geleden vertrok voor zijn wereldreis, konden passagiers een hut kopen met prijzen die uiteenliepen van 90.000 tot 812.000 euro. Ook kon er gehuurd worden: de huurprijzen lagen rond de 2200 euro per maand. Vooral Amerikanen, Canadezen en Britten maakten hier gebruik van.

Permanente bewoners zonder huis

Omdat de rederij had gezegd dat het schip non-stop de wereldzeeën zou bevaren waarbij het elke 3,5 jaar 425 havens, 147 landen en 7 continenten zou aandoen, woont een aantal bewoners permanent op de Villa Vie Odyssey. Zij hebben geen woning op het vasteland. De rederij heeft toegezegd deze mensen te helpen met het vinden van vervangende woonruimte.

De Villa Vie Odyssey is een meer dan 30 jaar oud cruiseschip dat een grondige opknapbeurt heeft gehad. Het vertrok in oktober 2024 uit de haven van Belfast met vier maanden vertraging. Er waren toen problemen met de roeren en het certificeren van het schip.

De rederij schrijft de komende maanden te onderzoeken of een doorstart mogelijk is.

De Partij voor de Dieren doet opnieuw een poging om onverdoofd slachten te verbieden. De partij wil dat dieren altijd van tevoren worden bedwelmd, dus ook bij de rituele slacht.

In het wetvoorstel, dat vandaag naar de Tweede Kamer gaat, staan meer maatregelen. "Het doel van de wet is om het lijden van dieren bij de slacht zoveel mogelijk te beperken", zegt Kamerlid Ouwehand. Er moet als het aan de Partij voor de Dieren ligt ook gestopt worden met CO2-bedwelming bij varkens en het gebruik van een elektrisch waterbad bij kippen, eenden en kalkoenen.

Daarnaast wil de partij dat hoogzwangere dieren niet meer op transport gezet worden naar het slachthuis. Verder moet er een einde komen aan het onverdoofd kiepen van eenden, kippen en kalkoenen uit kratten op een lopende band.

De partij vindt het bovendien belangrijk om niet alleen naar de slacht te kijken. Ouwehand heeft daarom eerder ook een andere wet ingediend, die ervoor moet zorgen dat de manier waarop dieren worden behandeld in de intensieve veeteelt ingrijpend verandert. "Met onze wetsvoorstellen maken we een omslag naar dierwaardige veehouderij", zegt ze.

Beperking godsdienstvrijheid

Vijftien jaar geleden probeerde de Partij voor de Dieren ook al de onverdoofde slacht te verbieden. Dat wetsvoorstel sneuvelde in de Eerste Kamer, mede vanwege de godsdienstvrijheid.

Volgens islamitische en joodse religieuze voorschriften moeten dieren onverdoofd worden geslacht. Een verbod hierop is een beperking van de godsdienstvrijheid, maar de Partij voor de Dieren vindt het dierenleed zwaarder wegen. De Raad van State oordeelde recent dat er inmiddels ook meer ruimte is om daarvoor te kiezen, nu er al een verbod geldt in andere landen en het denken over dierenwelzijn is veranderd.

Niet alle rituele slacht verloopt onverdoofd. Staatssecretaris Erkens (Landbouw) liet eerder dit jaar weten dat twee derde van de dieren tijdens het Offerfeest al wordt bedwelmd voordat ze met een halssnede worden geslacht.

Erkens zei deze maand "persoonlijk" voor een verbod op onverdoofd slachten van dieren te zijn. Ook in de Kamer is in principe een meerderheid. Wel ligt dit onderwerp gevoelig, dus willen partijen nog wel goed de wettekst bekijken. Het is dus nog niet op voorhand te zeggen of de wet het dit keer wel gaat halen.

Het nieuws over de verzorgster van safaripark Beekse Bergen die omkwam na een panteraanval is een "grote schok voor de hele dierentuinwereld", zegt de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen. Volgens de organisatie is een dodelijke aanval door een dierentuindier "extreem zeldzaam".

De verzorgster van Beekse Bergen was zaterdag alleen aan het werk in het binnenverblijf van twee Perzische mannetjespanters toen ze door een van de dieren werd aangevallen. Ze liep ernstige verwondingen op aan haar hoofd en nek en overleed gisteren.

"Medewerkers zijn verdrietig en reageren verslagen", zegt een woordvoerder van Beekse Bergen. Andere dierenparken leven mee. "Iedereen voelt hoe heftig dit is. Dit zal nog heel lang nadreunen", zegt Wineke Schoo, directeur van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen.

Handje vol incidenten bekend

In Nederland zijn slechts enkele van dit soort incidenten in dierentuinen bekend. De laatste aanval op een medewerker was zeer waarschijnlijk in 2003, zegt Schoo. Toen overleed een 36-jarige medewerker van Beekse Bergen na een aanval door een olifant. Twee jaar eerder raakte een verzorger van Ouwehands Dierenpark zwaargewond bij een aanval door een leeuw.

Ook zijn er meldingen van een beeraanval in DierenPark Amersfoort in 1981 en een dodelijke tijgeraanval in Diergaarde Blijdorp in 1979. Volgens de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen zijn die incidenten echter niet te vergelijken met de recente panteraanval. "Dierentuinen waren toen heel anders. Er was veel minder bekend over het gedrag van dieren en er was minder wet- en regelgeving."

Tegenwoordig moeten dierenparken voldoen aan zeer strenge veiligheidseisen. Ze worden gecontroleerd op de inrichting van de verblijven, de verzorging van de dieren en de veiligheid voor mens en dier. Bij gevaarlijke diersoorten zijn er extra controles. De Europese Vereniging van Dierentuinen (EAZA) inspecteert de parken en er is ook toetsing vanuit de Nederlandse branchevereniging.

"In elke branche gebeuren ongelukken, maar gelukkig komt het in de dierentuinwereld maar zelden voor", zegt Schoo. Hoe het nu toch kon misgaan, is nog onduidelijk. Volgens Beekse Bergen hangen er geen camera's in het verblijf.

'Onderzoek van groot belang'

De verzorgster had veel ervaring. Ze begon op haar zeventiende in het dierenpark en werkte er bijna veertig jaar, waarvan acht jaar met de panters. Vanwege het slechte weer zaten de dieren in het binnenverblijf, waar de verzorgster aan het werk was. Normaal gesproken wordt vermeden dat medewerkers zich in dezelfde ruimte bevinden als roofdieren.

"We zouden heel graag willen weten wat er is gebeurd", zegt een woordvoerder van Beekse Bergen. Het park schakelt een extern bedrijf voor onafhankelijk onderzoek naar de aanval. Ook de Arbeidsinspectie is een onderzoek gestart.

Volgens de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen zijn de onderzoeken van groot belang, ook voor andere dierentuinen. "Iedereen wil weten wat er is gebeurd", zegt Schoo. De uitkomsten kunnen mogelijk ook voor andere parken waardevolle lessen opleveren. "Nu weten we alleen wat de gevolgen zijn."

Panters blijven in het park

Safaripark Beekse Bergen blijft open, zo is besloten na overleg met de familie van de omgekomen verzorgster. In het park komt een condoleancetafel met een boek waarin bezoekers hun medeleven kunnen betuigen. Ook voor medewerkers wordt een speciale plek ingericht.

Voor de Perzische mannetjespanters heeft de aanval geen gevolgen. "Het zijn roofdieren en ze hebben natuurlijk gedrag vertoond. Hoe cru het ook is, de dieren kunnen hier niets aan doen", zegt Beekse Bergen. Tenzij uit onderzoek blijkt dat er iets aan de hand is met de dieren, gaat de verzorging van de panters in Beekse Bergen dus door.