NOS Nieuws - Algemeen

In het centrum van Parijs is gisteren een dode gevallen na de ongeregeldheden na de winst van Paris Saint-Germain in de finale van de Champions League. Een tiener raakte zwaargewond, hij ligt in coma.

Het Openbaar Ministerie meldt dat 277 mensen zijn aangehouden: 195 volwassenen en 82 minderjarigen. Het OM verwacht dat dat aantal uiteindelijk hoger zal liggen, omdat niet alle arrestaties zijn verwerkt.

Ze zijn opgepakt voor onder meer voor aanvallen op gezagsdragers, diefstal, vernieling, verstoring van de openbare orde en het illegaal dragen van wapens. Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar georganiseerde groepen die strafbare feiten hebben gepleegd.

De burgemeester van het centrum van Parijs, Catherine Lecuyer, roept op tot een verbod op bijeenkomsten op de Champs-Élysées, melden Franse media.

Volgens de burgemeester leek het op een "stedelijke guerrillaoorlog" en moet het Franse kabinet ingrijpen: "De staat moet erkennen dat ze niet in staat is deze mensenstromen te beheersen, en deze bijeenkomsten verbieden voordat er dodelijke slachtoffers vallen in onze straten", aldus de burgemeester van het achtste arrondissement, met daarin onder meer de Arc de Triomphe en de Champs-Élysées.

Bekijk hier beelden van het feest en de ongeregeldheden in Parijs:

Een aantal winkels heeft uit voorzorg hun panden gebarricadeerd. Op beelden die op sociale media circuleren is te zien hoe onder meer dure kledingwinkels worden afgezet.

Eretocht

De spelers van PSG worden in de middag verwacht in Parijs, waar zij een eretocht maken over de Champs de Mars, het park bij de Eiffeltoren. Vanavond zullen ze worden ontvangen door president Emmanuel Macron in het Élysée. Ook staan nog evenementen gepland, onder meer in het stadion van Paris Saint-Germain.

Ook in andere steden, zoals Reims, Toulouse en Grenoble waren ongeregeldheden en zijn relschoppers opgepakt. Rond middernacht stond het totaal aantal arrestaties in Frankrijk op 426. In totaal raakten zes agenten gewond, van wie een "vrij ernstig", meldt de minister van Binnenlandse Zaken.

De Britse politie heeft een bom tot ontploffing gebracht die een 87-jarige inwoner van Norwich 66 jaar lang in haar tuintje had staan. "Gasten speelden er altijd mee, dat deed het goed op feestjes."

De zoon van Valerie Smith was eens thuisgekomen met de loodzware obus van zo'n 50 centimeter lang. Haar man, die ooit had gediend in het leger, verzekerde haar dat het ongevaarlijk was, "slechts een lege huls", citeert de BBC haar.

Daarop kwam het wapentuig rechtop naast een schuurtje te staan. "Mensen vonden het altijd prachtig. 'Waar heb je die vandaan', vroegen ze altijd", aldus Smith. "Ik maakte me er al die jaren geen zorgen over - en nu nog steeds niet."

Opgeblazen

De 24-jarige student Ewan Barnard dacht daar anders over toen hij de bom afgelopen week tegenkwam bij het onkruid wieden in Smiths tuin. Hij belde meteen de politie - wat hem zelfs nog een standje opleverde van Smith.

De agenten oordeelden dat het wel degelijk om een gevaarlijk voorwerp ging. Het was een oefenbom waarmee lichtpijlen kilometers hoog de lucht in konden worden geschoten. De EOD bracht het ding daarom op een andere plek gecontroleerd tot ontploffing.

Hoewel voor de operatie haar hele straat werd afgesloten en omwonenden in een straal van 100 meter hun woning uit moesten, bleef Smith thuis. "Ik zei: 'Nee hoor, ik zit er al 60 jaar naast en ik blijf nog wel een paar jaartjes langer'."

Barnard was meer onder de indruk van zijn vondst. "Ik hoop maar dat ik er niet nog eens een tegenkom."

Het is flink gaan regenen in Laos. Terwijl er geen tijd te verliezen is, dreigt het water de zoekactie naar de twee laatste vermiste goudzoekers in een ondergelopen grot te vertragen.

De Finse duiker Mikko Paasi, die samen met andere internationale reddingswerkers te hulp is geschoten, vertelde aan persbureau AP dat de grot tot aan de tweede kamer onder water stond, waardoor duikers niet naar binnen konden. Het waterpeil wordt met pompen verlaagd.

Vijf andere goudzoekers konden al worden gered, na anderhalve week klem te hebben gezeten in de grot. Zij worden behandeld in een ziekenhuis in de buurt en maken het goed.

Zo werd de eerste goudzoeker vrijdag uit de grot gehaald:

Acht goudzoekers afkomstig uit een dorp in de buurt kwamen anderhalve week geleden vast te zitten toen de grot volstroomde met water door zware regenval en een aardverschuiving. Een van hen wist te ontkomen en schakelde hulp in.

Volgens een Thaise krant hebben de goudzoekers houten dienbladen gegeten om in leven te blijven. Die dienbladen worden gebruikt voor het zoeken naar goud.

Nog dieper de grot in

Volgens de Amerikaanse omroep CNN wordt aangenomen dat de twee laatste vermisten eerder dan de andere goudzoekers de zeer nauwe grot in waren gegaan.

De Maleisische duiker Lee Kian Lie, die ook deelneemt aan de operatie, vertelt aan persbureau AP dat reddingswerkers de geredde mannen gevraagd hebben hoe het diepere deel van de grot eruitziet. "We zullen verder zoeken op basis van de informatie die we hebben. Misschien kunnen we de andere twee ook nog bereiken."

"Als claustrofobie een vorm zou hebben, dan zou dit het zijn", beschreef de Finse duiker Paasi de grot al eerder. Volgens hem spraken de overlevenden van een smalle spleet in de vijfde kamer die mogelijk een doorgang is naar een nog dieper deel van het grottenstelsel. Daar is nog niet gezocht. "Dat geeft ons hoop dat we, als we die smalle doorgang kunnen passeren, de zesde kamer kunnen bereiken en kunnen zien wat daar is."

De vierde editie van de Nacht Tegen Seksueel Geweld heeft een recordbedrag aan donaties binnengehaald, ruim 300.000 euro. De mars in Rotterdam wordt jaarlijks gehouden om geld in te zamelen tegen straatgeweld en aandacht te vragen voor dat probleem.

De deelnemers liepen 10 of 20 kilometer door de stad langs plekken waar vrouwen zich onveilig voelen. Aan de editie dit jaar deden bijna 2300 wandelaars mee, onder wie de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten.

De eerste deelnemers kwamen rond 03.00 uur over de finish, na 06.00 liepen de laatste binnen. Daarna volgde een gezamenlijk ontbijt in de Laurenskerk.

Ov en betere straatverlichting

Plan International organiseerde de mars in 2023 voor de eerste keer. Toen werd er 81.000 euro opgehaald door een kleine 500 lopers. Dit keer stond de teller aan het einde van de nacht op ruim 320.000 euro. Dat was wel minder dan het streefbedrag van 3,5 ton.

In Nederland voelt een op de vier vrouwen zich geregeld onveilig op straat, schrijft Plan International op basis van recent onderzoek. Bijna tweederde van hen deelt op straat wel eens haar locatie uit veiligheid, iets meer dan de helft kiest een langere route met meer verlichting. Met de mars hoopt de organisatie daarin verandering te brengen.

Plan International gebruikt het geld om internationaal steden veiliger te maken voor vrouwen, door bijvoorbeeld betere straatverlichting of openbaar vervoer te financieren. Ook wordt er gewerkt aan gedragsverandering van mannen met trainingen over gelijke rechten en respectvol gedrag.

'Positieve energie'

Directeur Garance Reus-Deelder spreekt van een "ongelooflijk krachtige en solidaire nacht". "De energie was enorm positief, maar de urgentie was tegelijkertijd pijnlijk duidelijk: iedereen die hier loopt eist een stad waar iedereen zich veilig voelt."

Volgens de organisatie waren er voor zover bekend geen incidenten tijdens de mars. Vorig jaar werden bij verschillende nachtelijke marsen voor vrouwenrechten van de Dolle Mina's deelnemers lastiggevallen met opmerkingen en betastingen.

De nachtbetogingen destijds volgden op de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude, die na een avondje stappen in Amsterdam werd vermoord op de terugweg naar huis. Onder de noemer 'Wij eisen de nacht op' werd toen door heel het land aandacht gevraagd voor de onveiligheid op straat voor vrouwen.

In Rome zijn tientallen paarden op hol geslagen nadat vuurwerk was afgestoken door een politieagent. Meerdere ruiters raakten gewond. Een 22-jarige soldaat liep gebroken ribben en een doorboorde long op. Ongeveer vijftien paarden raakten gewond.

Ze namen deel aan de generale repetitie voor een militaire parade op 2 juni ter ere van de Dag van de Republiek die in het centrum van Rome wordt gehouden. Sommige dieren werden bereden, andere werden aan de hand geleid.

Een verkeersagent die meedeed aan de oefening, stak vuurwerk af op ongeveer 200 meter van de paarden. De onverwachte knallen, die geen deel uitmaakten van de geplande oefening, veroorzaakten paniek bij de dieren die aan de ceremonie meededen.

Ongeveer 35 paarden renden weg en kwamen terecht op de drukke Via Cristoforo Colombo, waar automobilisten ze filmden terwijl ze over de weg galoppeerden. Het laatste paard werd bij zonsopgang teruggevonden, zo'n 14 kilometer van de plek van het incident.

Automobilisten filmden het incident:

Een 41-jarige agent heeft bekend het vuurwerk te hebben afgestoken. "We waren met z'n allen uit eten geweest en we wilden de repetities voor de parade vieren", citeert de krant Corriere della Sera uit een verhoor. "Het is allemaal mijn schuld, mijn excuses, het spijt me. Ik wilde deze verstoring niet veroorzaken."

Volgens de politiechef van Rome schaadt het incident het imago van het korps.

Een meteoor is boven het noordoosten van de VS in de dampkring geschoten. Uit meerdere staten kwamen meldingen van een vuurbal, knallen en trillende huizen.

Gistermiddag rond 14.00 uur plaatselijke tijd schoot het stuk ruimtepuin over de staten New Hampshire, Massachusetts en Rhode Island, in de buurt van Boston. Getuigen spreken van een spoor door de middaglucht.

Waar de meteoor passeerde was een dubbele knal te horen. De schokgolf die ontstond doordat de ruimtesteen zich door de atmosfeer verplaatste, veroorzaakte ook trillingen op de grond. Berichten over gewonden door bijvoorbeeld brekend glas zijn er niet.

120.000 kilometer per uur

Volgens NASA schoot de meteoor op zo'n 60 kilometer boven de grond over met een snelheid van 120.000 kilometer per uur. De American Meteor Society schat dat het een steen is geweest met de omvang van ongeveer een meter. Dat is flink groter dan reguliere vallende sterren, die vaak niet groter zijn dan enkele centimeters.

De experts denken niet dat er iets op aarde is neergekomen. De kans is groot dat het hele object is verbrand in de atmosfeer. Als er wel iets de aardoppervlakte bereikt heeft, is dat in de Atlantische Oceaan terechtgekomen.

Eerder dit jaar schoot er nog een meteoor door de Nederlandse lucht. Brokstukken daarvan veroorzaakten wat schade op de grond in Duitsland.

George Lucas geldt als het brein achter Star Wars, maar waren de sciencefiction-films ooit zo populair geworden zonder zijn ex-vrouw? Bij haar dood wordt Marcia Lucas (80) geroemd voor haar invloed op zijn vroege werk, als klankbord en editor. "Ik ben er nog altijd trots op dat ik Obi-Wan Kenobi vermoord heb."

George en Marcia leerden elkaar kennen in het turbulente filmwereldje van de jaren 60. Ze maakten deel uit van een vernieuwend groepje filmmakers dat een nieuwe periode voor Hollywood ging inluiden: Steven Spielberg, Martin Scorsese, Francis Ford Coppola waren persoonlijke vrienden naast inspirerende vakgenoten.

Nog voor Jaws, Taxi Driver of The Godfather brak in 1973 George Lucas al door met American Graffiti, een coming-of-agefilm die met een nostalgische blik terugkeek op de vroege jaren 60. Marcia, die vanwege het betere salaris was opgeklommen van filmarchivaris naar editor, verzorgde daarbij de montage voor haar echtgenoot. Ze kreeg meteen een Oscarnominatie voor haar eerste speelfilm.

Authentiek

Het succes van de film opende voor George de deur naar zijn passieproject: een sciencefictionverhaal in a galaxy far, far away dat boven de gebruikelijke pulpproducties moest uitstijgen. De oorspronkelijke editor zat echter vast in de oude reflex.

"Hij behandelde het materiaal alsof het om een slapstickkomedie ging, terwijl authenticiteit de bedoeling was", herinnerde Marcia in een zeldzaam interview. "De karakters moesten echt aanvoelen, de emoties moesten authentiek zijn. Maar in plaats van subtiel spel koos hij steeds voor de theatrale versie."

Omdat Marcia de bedoeling van haar man wel begreep, mocht zij het werk overnemen. Hele scènes moesten opnieuw worden gesneden. Zo had zij bijvoorbeeld grote invloed op de climax van de film, waarin de rebellen hun aanval op de Death Star uitvoeren: door Darth Vader tegelijkertijd de aanval te laten openen, stond er ineens veel meer op het spel en werd de eindstrijd spannender.

Dood Obi-Wan

Marcia was ook bij verhaallijnen de sparringpartner voor George. Het was haar idee om halverwege de film Luke Skywalkers mentor Obi-Wan te vermoorden. "Hoe meer ik erover dacht, hoe enthousiaster ik daarover werd", zei George ooit. "Dit maakte de dreiging van Vader ineens veel groter."

In een overlijdensbericht schrijft haar familie dat Marcia met haar werk "emotionele intelligentie, ritme en menselijkheid" bracht in de films waaraan ze werkte. "Ze had de zeldzame eigenschap om de waarheid te vinden in een scène en emotie, vaart en duidelijkheid op het scherm te brengen."

Het leverde haar een Oscar op voor Star Wars en later zou ze terugkeren voor de andere twee films uit de trilogie. Ook werkte ze aan films van filmvrienden Scorsese en Coppola, zoals Taxi Driver en The Rain People.

Marcia verkoos uiteindelijk haar gezin boven het drukke werk, wat leidde tot spanningen in haar huwelijk. Een bittere scheiding volgde in 1983. George koos ervoor haar voortaan dood te zwijgen. "Ik kreeg maar weinig waardering toen we getrouwd waren en totaal niets meer toen we gescheiden waren", verwoordde Marcia het zelf.

Zo was ze pijnlijk afwezig in het boek dat Lucas liet samenstellen over het bedrijf dat ze samen hadden opgezet, Lucasfilm. "Ik keek in de index en Marcia Lucas had maar één vermelding. Eén paragraaf op één pagina: 'Marcia Lucas was een assistent-editor met wie ik trouwde in 1969'. Dat was pijnlijk. Een mes in mijn hart."

Marcia zei weg van de ego's in Hollywood een vervullend leven te hebben gehad. Wat haar ex zonder haar deed met zijn Star Wars-imperium kon haar niet altijd bekoren. Zonder haar aandacht voor de emoties had George te veel aandacht voor allerlei technische snufjes van het filmmaken, was haar mening. "George verloor zich in de mogelijkheden, de special effects, karakters uit de computer."

Het kwam volgens haar de verhaallijn niet ten goede. Zoals een scène in de eerste prequel waarin de latere Darth Vader afscheid neemt van zijn moeder. "Man, wat had ik dat graag gesneden", zegt ze met rollende ogen en een briesende zucht. "Ik had emotie laten zien, hun gezichten. Nu is het: sorry dat ik moet gaan - en weg is hij. Totaal geen warmte."

België heeft gisteravond en vannacht te maken gehad met zwaar noodweer, met op verschillende plaatsen hevige hagelbuien, onweer en veel regen. Op sommige locaties vielen hagelstenen met een diameter van ongeveer 5 centimeter. Volgens de VRT is er aanzienlijke schade ontstaan aan onder meer auto's, serres en tuinmeubelen.

Op beelden uit verschillende plekken in België is de impact van de hagelstenen te zien:

In de provincie Namen werden bewoners verrast door snel stijgend water. De Franstalige omroep RTBF meldt dat sommige mensen zelfs vast kwamen te zitten op hun daken. In het dorp Onoz, in de buurt van Charleroi, waren er ook enkele modderstromen als gevolg van de zware regenval.

De hulpdiensten kregen meer dan 300 meldingen binnen. "Dit heb ik zelden meegemaakt", zei korpschef Marc Gilbert tegen de VRT over de omvang van het noodweer.

Ook bezoekers van een dancefeest werden overvallen door zware regen- en hagelbuien. Volgens Het Laatste Nieuws liepen meerdere mensen lichte verwondingen op door de grote hagelstenen die uit de lucht vielen.

De Belgische weerdienst KMI had gisteren code oranje afgegeven vanwege plaatselijke, mogelijk hevige onweersbuien. Voor de Nederlandse provincies Limburg en Noord-Brabant gold sinds gisteravond code geel vanwege stevige onweersbuien. Die waarschuwing werd vanochtend om 07.00 uur beëindigd.

Goedemorgen!

Eerst het weer: Vandaag wisselen wolkenvelden en zonnige perioden elkaar af. In de middag ontstaan vooral in het oosten een paar buien, lokaal gepaard met onweer. Het wordt 19 tot 25 graden

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

In Parijs zijn gisteravond rellen uitgebroken na de Champions League-finale. Er zijn zeker 283 mensen opgepakt en 6 agenten gewond geraakt. Mensen gingen in de Franse hoofdstad de straat op om de winst van Paris Saint-Germain te vieren, waarna het uit de hand liep. Die club won in Boedapest na strafschoppen met 4-3 van Arsenal.

Na de wedstrijd werd er op meerdere plekken in Parijs brand gesticht en vuurwerk afgestoken. Ook werd de confrontatie met de politie gezocht. Al het busvervoer in Parijs werd stilgelegd, omdat het door de grote menigtes op straat niet meer mogelijk was om veilig te rijden.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een fietsenmaker in Groningen werd opgepakt nadat hij een lokfiets van de politie had veiliggesteld tegen een accudief. Hoewel hij tegen agenten uitlegde dat hij de fiets wilde beschermen, werd hij verdacht van heling. Na uren op het bureau mocht hij weer gaan en werd de zaak geseponeerd. De fietsenmaker zegt dat het incident veel indruk op hem heeft gemaakt en dat hij alleen het goede wilde doen.

Israël heeft een strategisch gelegen kasteel uit de kruisvaardertijd ingenomen in Libanon. Het is in ruim 25 jaar tijd het diepste punt dat Israëlische troepen hebben bezet in het land.

Kasteel Beaufort bij de plaats Nabatiye ligt op een hoge plek die uitziet over de rivier Litani, die lang gold als de officieuze grens voor de inzet van grondtroepen in het buurland. Al sinds de middeleeuwen wordt deze fortificatie op een heuveltop gezien als een belangrijk punt om de omliggende regio te beheersen.

Het Israëlische leger maakte de verovering vanmorgen vroeg bekend met een foto van militairen bij de ruïnes van het kasteel. Volgens een woordvoerder is het nodig zo ver op te rukken, om te voorkomen dat Hezbollah aanvallen uitvoert op Israël en Israëlische troepen in Libanon.

De Israëlische gevechtszone in Libanon schuift hiermee opnieuw dieper het land in. Inwoners uit steeds meer dorpen en steden worden door het Israëlische leger opgeroepen om verder naar het noorden te evacueren. Israël wil de aanvallen op Hezbollah intensiveren.

Volgens de woordvoerder zijn er de afgelopen dagen luchtaanvallen uitgevoerd in de omgeving van het kasteel, naast beschietingen door tanks en artillerie. Militairen zijn nu bezig met de omgeving te ontmijnen en willen in dit gebied "terroristische infrastructuur vernietigen en saboteurs uit schakelen". De woordvoerder houdt de optie open de operatie naar andere gebieden uit te breiden.

Beaufort werd sinds de bouw in de twaalfde eeuw gebruikt door christelijke kruisvaarders, hun islamitische tegenstanders, de Mammelukken en Ottomanen die daarna aan de macht kwamen en de Franse troepen die hen weer opvolgden. De Palestijnse PLO gebruikte het als basis tot Israël hen verdreef en het kasteel bezet hield tot de terugtrekking uit Libanon in 2000.

Inwoners ontheemd

Eerder riep Israël het gebied ten zuiden van de rivier Litani uit tot een bufferzone. Die zone is nu verder opgeschoven tot aan de rivier Zahrani, zo'n 10 kilometer verderop in het noorden en zo'n 40 kilometer van de grens met Israël. Het Israëlische leger heeft meer militairen opgeroepen.

Inwoners in het nieuw uitgeroepen gebied in Zuid-Libanon hebben het dringende advies gekregen om weg te gaan. Duizenden Libanezen worden gedwongen om te vluchten. De oproep gold expliciet voor de inwoners van Tyrus, de vijfde stad van het land. Zij moeten naar het noorden waar volgens hulpverleners nauwelijks opvangplekken meer zijn.

Meer dan een miljoen Libanezen zijn ontheemd door de Israëlische aanvallen en de evacuatiebevelen. Volgens het Libanese ministerie van Gezondheid zijn er meer dan 3200 mensen gedood en raakten meer dan 9800 gewond door Israëlische aanvallen.

Illegale bezetting

Samen met de door Israël ingestelde 'gele lijn' beslaat het evacuatiegebied nu zo'n 2000 vierkante kilometer van Libanon, ongeveer een vijfde van het land.

Net als in Gaza zegt Israël het gele-lijngebied, zo'n 6 procent van Libanon, te gebruiken als "bufferzone" om aanvallen van Hezbollah af te weren. Het gebied is grotendeels ontvolkt en veel plaatsen zijn met de grond gelijkgemaakt door het Israëlische leger, om te voorkomen dat inwoners terug kunnen keren. Wie die grens toch passeert, loopt het risico om beschoten te worden.

De bezetting van het gele-lijngebied door Israël is illegaal volgens internationaal recht. Het is een vooruitgeschoven grens op zo'n acht kilometer van de door de Verenigde Naties vastgestelde Blauwe Lijn. Die lijn geeft sinds 2000 de officieuze grens aan tussen Israël en Libanon. Door het gebied te bezetten schendt Israël de territoriale integriteit en soevereiniteit van dat land, zei universitair hoofddocent internationaal strafrecht Marieke de Hoon eerder.

Officieel geldt sinds 16 april een wapenstilstand tussen Libanon en Israël, maar Hezbollah zat niet aan tafel bij het afspreken daarvan. Zowel Israël als Hezbollah schendt dit bestand dagelijks en veel.

Glasvezeldrones

Het besluit van Israël om verder naar het noorden van Libanon op te rukken heeft volgens Israël te maken met de vele aanvallen die Hezbollah uitvoert met glasvezeldrones. Die blijken effectief te zijn en leggen een zwakke plek van het Israëlische leger bloot. De drones dragen explosieven en worden met een dunne glasvezelkabel bestuurd, waardoor het signaal niet verstoord kan worden.

De explosieve drones kunnen met gemak grote schade aanrichten bij de Israëlische tanks, waardoor die onbruikbaar worden. Ook lukt het Hezbollah om vanuit Zuid-Libanon het noorden van Israël te bereiken met de kleine drones; het Israëlisch verdedigingssysteem heeft grote moeite om ze te detecteren en neer te halen. Israëlische militairen zeggen dat ze de drones pas een paar seconden voor de inslag opmerken.

Sinds het staakt-het-vuren tussen Libanon en Israël vorige maand zijn er bij aanvallen van Hezbollah zeker 12 militairen gesneuveld, waarvan acht door drones. In totaal kwamen 24 militairen sinds het begin van de oorlog begin maart om het leven.

Het Israëlische leger probeert met onder meer netten de drones te onderscheppen. Daarvoor heeft het tot nu toe zo'n 158.000 vierkante meter aan netten ingezet. Deze worden op provisorische wijze over militaire bases en tanks gehangen in de hoop de drones te stoppen voordat ze hun doel raken. Volgens premier Netanyahu werkt een "speciaal team" aan een oplossing. Hij gelooft dat zwaardere aanvallen op Hezbollah daar onderdeel van zijn.

Israël zegt Hezbollah met "brute kracht" aan te vallen voor de droneaanvallen. Het is nog maar de vraag in hoeverre het innemen van steeds meer Libanees grondgebied helpt tegen dat soort aanvallen. Mogelijk wil Israël Hezbollah onder druk zetten door meer grond te bezetten in Libanon.

De pro-Iraanse militante beweging mengde zich in de oorlog in het Midden-Oosten begin maart, nadat de Iraanse ayatollah Khamenei werd gedood bij Amerikaans-Israëlische aanvallen.

Hezbollah heeft gezegd zich niet over te geven en wil dat Israël zich volledig terugtrekt. De groep wil ook niet dat de Libanese regering verder onderhandelt met Israël over een langdurig bestand en heeft opgeroepen tot een opstand tegen de regering. Hoewel de militante beweging verzwakt is, tonen de glasvezeldrones aan dat Hezbollah weer wat van zijn slagkracht terug heeft.

Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Meike Wijers, correspondent Australië, Nieuw-Zeeland en Pacifische eilanden.

Luister hier:

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Meike had nooit gedacht aan de andere kant van de wereld te belanden. Ze wilde altijd graag de grens over, andere culturen en landen ontdekken. Tijdens een reis door Latijns-Amerika had ze gedacht daarheen te verkassen. Maar door haar toenmalige Australische vriend belandde ze eerst in Londen en vervolgens down under.

Direct toen ze voet zette op Australische bodem was ze verkocht door de rauwe natuur, de mooie vogels en de mensen. Het land fascineert Meike, omdat het vol tegenstrijdigheden zit. Het is een land opgebouwd uit migranten, maar de laatste jaren is ook hier het anti-migratiegeluid gegroeid. Ook speelt nog altijd de omgang met de oorspronkelijke bewoners, de aboriginals, die ongemakkelijk voelt. En dan zijn er nog de duizenden eilanden die in haar gebied vallen met eigen culturen en gebruiken die zo interessant zijn.

Toen Meike vertrok zeiden mensen tegen haar: bereid je maar voor, je zal het niet heel druk hebben. Maar daar merkte Wijers de afgelopen jaren niks van. Ze ligt naar eigen zeggen te weinig op het strand, waar ze zo graag komt. De combinatie van dat strand en de multiculturele stad Sydney maakt dat Meike voorlopig niet aan vertrekken denkt. "Ook al was het nooit een droom van me, is dat het wel geworden. Het blijft gewoon een hele interessante plek om te werken en een hele fijne plek om te wonen."

Volgende week: een gesprek met Rolien Creton, correspondent in Kopenhagen. Heb je een vraag aan haar, stuur die dan naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lars Hulshof

Het Amerikaanse leger heeft opnieuw een boot in de Stille Oceaan aangevallen. Daarbij werden gisteren drie mannen gedood, meldt het Amerikaanse Southern Command op X.

In het bericht stelt het Amerikaanse leger dat inlichtingendiensten hadden vastgesteld dat het schip zich op een bekende drugssmokkelroute bevond en betrokken was bij drugssmokkel.

Het is de tweede aanval in twee dagen. Eergisteren werden er ook al drie mannen gedood bij een soortgelijke aanval vanuit de lucht.

De regering-Trump voert sinds september geregeld aanvallen uit op boten in de Caraïbische Zee en de oostelijke Stille Oceaan. Volgens Trump zijn die gericht op drugskartels. Daarbij zijn in totaal meer dan 200 mensen gedood.

Geen bewijs

Het Amerikaanse leger plaatste bij het bericht op X een video van de aanval. Daarop is niet te zien of het inderdaad om drugssmokkel gaat. Bewijs daarvoor wordt door de Amerikaanse regering ook niet geleverd.

Op de aanvallen is veel kritiek, omdat ze volgens deskundigen in strijd zijn met het internationaal recht.

President Trump zegt dat Amerika in oorlog is met drugskartels in Latijns-Amerika. Hij ziet de aanvallen als noodzakelijk om de toestroom van drugs naar de VS tegen te houden en lijkt zich daarmee te beroepen op een vorm van zelfverdediging.

Eerder zei politicoloog Friso Dubbelboer tegen de NOS dat die onderbouwing "buitengewoon dun" is, "om niet te zeggen afwezig". Volgens Dubbelboer, gespecialiseerd in maritieme conflicten, ondermijnt Trump het zeerecht.

Op de A67 bij Lierop is een man overleden na een ongeluk. De politie meldt dat het slachtoffer door een auto is aangereden op de rijbaan.

Het is nog niet duidelijk hoe de man op de weg terecht is gekomen. De politie onderzoekt of hij al eerder op de weg lag, of op de snelweg liep. In de buurt ligt een parkeerplaats.

De melding van het ongeval kwam rond 01.00 uur binnen bij de politie. Die doet onderzoek naar de identiteit van het slachtoffer.

De A67 bij Lierop is in de richting Venlo afgesloten. Het verkeer wordt omgeleid.

Grote delen van Australië gaan al weken gebukt onder een enorme muizenplaag. Boeren zien hoe de diertjes hun akkers vernielen en zaaisel opeten. Scholen zeggen dat boeken worden aangevreten. Het ministerie van Onderwijs heeft een speciale taskforce opgericht om scholen te helpen bij het bestrijden van muizen in de gebouwen.

Boeren zijn veel geld kwijt aan de schade en bestrijding van de muizen. Zo moeten ze gewassen opnieuw planten en geven ze veel geld uit aan gif. Ook beschadigen muizen landbouwmachines, omdat ze bedrading en slangen aanvreten. De kosten komen bovenop de door de afsluiting van de Straat van Hormuz gestegen brandstof- en kunstmestprijzen.

Op sommige scholen in West-Australië, met name op het platteland, moeten leraren voor de schooldag begint eerst in beschermende pakken uitwerpselen en dode muizen in de klas opruimen, meldt ABC News. Schoolleiders zeggen dat er een groot tekort is aan schoonmakers en dat de extra taken het personeel overbelast.

Geur van rottend ongedierte

Vorige week moest een school in Morawa in West-Australië dicht. De school had een gif gebruikt dat niet is toegestaan voor gebruik in gebouwen, omdat dat ook schadelijk kan zijn voor mensen. Daarom moet de school eerst goed worden gereinigd. Een leerling zegt tegen ABC News dat de muizen overal in school zaten en dat in sommige klaslokalen de geur van rottend ongedierte ondraaglijk was.

Jonathon Arnott, voorzitter van een vereniging voor schoolleiders, zegt dat sommige scholen wekelijks het tapijt laten reinigen en dat leerkrachten de plaag inmiddels inzetten als lesmateriaal. "Op een school wordt de snelheid waarmee muizen zich voortplanten ingezet in de wiskundeles."

Recordoogst

De muizenplaag vindt zijn oorsprong in de recordoogst van vorig jaar, zegt boerin Belinda Eastough tegen de BBC. Bij het oogsten van grote hoeveelheden graan wordt er ook gemorst. En de muizen eten die graankorrels op de grond graag. "Toen kregen we zomerregen, wat de groei van jonge scheuten stimuleerde. Dus in plaats van alleen biefstuk, kregen ze biefstuk en salade. Het was een waar muizenparadijs."

Eastough schat dat er per hectare zo'n 9000 muizen zijn, terwijl er al van een plaag wordt gesproken bij 800 muizen per hectare. Op veel boerderijen krioelt het van de muizen.

Muizen planten zich razendsnel voort. Met zes weken zijn ze al geslachtsrijp. En ze kunnen elke drie weken zes tot tien jongen krijgen.

In Parijs zijn bij ongeregeldheden honderden mensen opgepakt. In de Franse hoofdstad was het een groot feest nadat Paris Saint-Germain de finale van Champions League in Boedapest had gewonnen. Maar er waren ook rellen.

De Franse krant Le Monde meldde rond middernacht dat er zeker 283 mensen zijn opgepakt. Een politieagent raakte gewond, een kiosk in de buurt van de Champs-Élysées werd in brand gestoken en minstens zes voertuigen werden beschadigd. Ook probeerden mensen een politiebureau in het centrum van de stad aan te vallen, meldt de politie aan Franse media.

Daarnaast zijn er vernielingen aangericht aan een bakkerij en een restaurant, werd er met vuurwerk gegooid en werden er vreugdevuren aangestoken. De politie greep in, raakte slaags met relschoppers en zette traangas in.

Busvervoer stilgelegd

Relschoppers zijn ook de ringweg rond het centrum van de stad opgelopen, wat tot verkeershinder leidde. In de loop van de avond werd besloten om het openbaar vervoer per bus stil te leggen, omdat het door de grote menigtes op straat niet meer mogelijk was om veilig te rijden.

Vanwege de finale tussen Paris Saint-Germain (PSG) en Arsenal waren in Franse steden meer dan 20.000 agenten op de been. In Parijs zijn zo'n 8000 agenten ingezet. Ook in andere steden, zoals Reims, Toulouse en Grenoble waren ongeregeldheden en zijn relschoppers opgepakt. Rond middernacht stond het totaal aantal arrestaties in Frankrijk op 426. In totaal raakten zes agenten gewond, van wie een "vrij ernstig", meldt de minister van Binnenlandse Zaken.

Bekijk hier beelden van het feest en de ongeregeldheden in Parijs:

De onrust begon al voordat PSG de wedstrijd, die werd gespeeld in Boedapest, na strafschoppen won. PSG wist daarmee voor de tweede keer op rij de Champions League te winnen. Ook bij de finale van vorig jaar waren er rellen en plunderingen in Parijs.

Zondag wordt het team in Parijs gehuldigd. De verwachting is dat zo'n 100.000 fans de spelers zullen onthalen. President Macron ontvangt het team van PSG dan ook in het Élysée. In een verklaring steekt het paleis de loftrompet voor het Franse voetbal: "Slechts een paar dagen voor het WK onderstreept dit succes de uitmuntendheid van het Franse voetbal."

Na een reeks afzeggingen door bekende artiesten overweegt president Trump de plannen voor een grootscheepse Amerikaanse onafhankelijkheidsviering drastisch terug te brengen. In plaats van concerten door populaire bands wil Trump zelf een toespraak geven, schrijft hij op zijn sociale medium Truth Social.

Aanstaande 4 juli vieren de Verenigde Staten 250 jaar onafhankelijkheid. Volgens de oorspronkelijke planning zouden verschillende concerten plaatsvinden tijdens een zestien dagen durend evenement op de Mall in hoofdstad Washington. Die concertreeks zou volgende maand van start gaan.

Maar de afgelopen dagen hebben grote namen zich teruggetrokken. Artiesten Young MC, Morris Day, Commodores, Poison-zanger Bret Michaels en countryzangeres Martina McBride zeggen niet meer te willen optreden tijdens de viering. De artiesten zeggen dat ze werden misleid door de organisatie over de politieke kleur van het evenement.

Na de vijfde afzegging liet Trump van zich horen. Hij noemde de artiesten "derderangs" en suggereerde dat ze podiumvrees hebben. In plaats van de concerten, schreef Trump, zou hij misschien een grote toespraak houden tijdens een politieke bijeenkomst onder het motto 'Amerika is terug'.

Ook voorspelde Trump dat hij een groter publiek zou trekken dan alle artiesten die niet meer willen meedoen. "In feite ben ik, volgens velen, de Nummer Een Attractie Wereldwijd", schreef hij op zijn platform Truth Social. Trump voegde eraan toe dat hij "een veel groter publiek" trekt "dan Elvis op zijn hoogtepunt" en dat "zonder gitaar".

Ondertussen gaan de voorbereidingen van het evenement in Washington door. De grootste blikvanger staat al op zijn plek: een bijna 30 meter hoge tijdelijke arena in de tuin van het Witte Huis waar 5000 toeschouwers straks kunnen kijken naar de Ultimate Fighting Championship (UFC), een mixed martial arts-evenement dat in een kooi plaatsvindt.

Trump promoot het met veel enthousiasme. Niet geheel toevallig valt het kampioenschap samen met Trumps 80ste verjaardag.

Op het Finse platteland, vlak bij de grens met Rusland, is een luchtvaartuig uit de Eerste Wereldoorlog opnieuw ontworpen: de zeppelin. De moderne versie is bedoeld voor verkenning, bewaking en het verzamelen van inlichtingen. Komende week worden de zeppelins ingezet bij een Finse NAVO-oefening.

Op het terrein van de Finse producent Kelluu in Joensuu staat een 12 meter lange zeppelin, vastgemaakt aan een trolley. Flessen vol waterstofgas zorgen ervoor dat de zeppelin, net als heliumballonnen, vanzelf opstijgt. Een waterstofmotor met een propeller aan de achterkant stuwt hem voort en geeft hem richting.

"We wilden een luchtvaartuig bouwen dat het gat tussen satellieten en drones dicht", vertelt uitvinder en producent Jiri Jormakka. "Toen dachten we opeens aan de zeppelins van honderd jaar geleden."

De moderne zeppelins kunnen twaalf uur achtereen vliegen, aanmerkelijk langer dan drones. Tegelijkertijd zijn ze in staat om een veel groter gebied te verkennen en te bewaken en inlichtingen te verzamelen. En in tegenstelling tot satellieten kunnen ze op hetzelfde punt blijven zweven.

Russische verstoringen

Samen met zijn compagnon begon Jormakka acht jaar geleden te experimenteren, een proces van falen en steeds opnieuw proberen. "We hadden geen geld en mochten gratis een deel van een oude boerderij gebruiken", vertelt hij.

Een groot voordeel was dat ze op het platteland alle ruimte hadden om verschillende prototypen de lucht in te sturen. Bovendien blijkt de locatie van de producent een goede greep, op enkele tientallen kilometers van Rusland. "We hebben in dit gebied veel te maken met Russische verstoring van elektronische signalen", vertelt Jormakki. "Daardoor hebben we veel ervaring opgebouwd en zijn we op veel voorbereid."

Finland deelt een ruim 1300 kilometer lange grens met Rusland. De groeiende dreiging vanuit de andere kant stimuleert de innovatie binnen de Finse defensie-industrie. Daarbij specialiseren de Finnen zich in defensie vanuit de lucht.

Zo werd in samenwerking met een Finse universiteit het Fins-Poolse satellietbedrijf Iceye opgericht. Dat maakt satellieten die gebruikmaken van goedkope, kleine observatiesatellieten die de aarde in kaart brengen met behulp van radargolven in plaats van traditionele camera's. Daardoor hebben deze satellieten geen last van slecht weer of wolken. Inmiddels is dit microsatellietenbedrijf het grootste in zijn soort. Het specialiseert zich onder meer in defensietoepassingen.

Los van de VS

Dit soort innovatie is belangrijk voor Europa, dat probeert los te komen van de militaire afhankelijkheid van de VS. Volgens Iro Särkkä van het Finse Instituut voor Internationale Betrekkingen is het daarbij essentieel dat Europese landen taken gaan verdelen.

"Het heeft geen zin als alle Europese landen zich in alle defensie-richtingen gaan specialiseren", aldus Särkka. "Ze moeten in groepjes samenwerken. En dat betekent dat een land soms nationale belangen opzij moet zetten, een stap achteruit moet doen en zeggen: als jullie dit beter, sneller en goedkoper kunnen produceren, dan richten wij ons op een andere taak."

Bij de zeppelinproducent in Joensuu bereiden ze zich voor op de NAVO-oefening van volgende week, die op verschillende locaties in Finland zal worden gehouden. De zeppelins kunnen inmiddels zonder piloot routes afleggen, waarbij gebruik wordt gemaakt van kunstmatige intelligentie.

De zeppelins zullen volgende week tot heel wat reacties leiden, grinnikt Jorimakki. "Sommige mensen denken dat vliegende schotels met buitenaardse wezens de aarde hebben bereikt."

De VS begon de oorlog met de belofte om Iran tot vergaande concessies te dwingen. Maar nu er meer en meer naar buiten komt over een eventueel conceptakkoord, lijkt vooral Teheran veel van zijn belangrijkste eisen overeind te houden.

Een definitieve overeenkomst is nog ver weg. Op cruciale onderdelen liggen beide landen nog mijlenver uit elkaar. Bovendien waarschuwen politici in Teheran dat de recente vooruitgang niet moet worden overschat. Het proces blijft kwetsbaar en omkeerbaar.

Wat staat er in het conceptakkoord?

Volgens diplomaten gaat het voorlopig om een raamwerk dat ruimte moet creëren voor verdere onderhandelingen. Het voorstel bevat onder meer een tijdelijk niet-aanvalsverdrag tussen Washington en Teheran. Gedurende zo'n zestig dagen zouden beide landen afzien van militaire aanvallen, terwijl verder wordt onderhandeld over veel moeilijkere dossiers, zoals het nucleaire programma van Iran, sancties en de toekomst van de Straat van Hormuz.

De zeestraat zou geleidelijk worden heropend voor scheepvaartverkeer. Ook wordt gesproken over toegang van Iran tot de helft van zijn bevroren buitenlandse tegoeden, die naar schatting in totaal zo'n 24 miljard dollar bedragen.

Opvallend is verder het idee van een internationaal investeringsfonds voor de wederopbouw van Iran. Volgens Iraanse bronnen van The New York Times zou dat fonds uiteindelijk kunnen oplopen tot 300 miljard dollar, een bedrag dat nog niet is bevestigd door andere betrokkenen.

De meest gevoelige kwestie, Irans verrijkt uranium, wordt doorgeschoven naar een volgende onderhandelingsronde.

Vanuit Teheran gezien: een verrassend sterke positie

Toen de oorlog in februari begon, waren de Amerikaanse eisen veel verdergaand. Washington wilde een einde aan het Iraanse nucleaire programma en zware beperkingen op de regionale invloed van Iran. Sommige Amerikaanse politici spraken zelfs openlijk over regimeverandering. Geen van die doelen is voorlopig bereikt.

Iran behoudt volgens de huidige voorstellen controle over zijn nucleaire infrastructuur. De verrijking zou hooguit tijdelijk worden bevroren. Ook blijft het voorlopig onduidelijk wat er uiteindelijk gebeurt met de bestaande uraniumvoorraad.

Voor veel Iraanse politici is dat cruciaal. De oorlog draait voor hen niet in de eerste plaats om sancties of kernenergie, maar om afschrikking en veiligheid - een garantie dat de VS niet opnieuw militair zal ingrijpen.

Volgens Ali Hashem, Iran-expert en onderzoeker bij Lancaster University, verklaart dat ook waarom Iran weinig haast maakt. "In Teheran leeft de overtuiging dat een akkoord pas waarde heeft als het echt veiligheid en economische verlichting oplevert. Daarom probeert Iran eerst tastbare stappen te zien, zoals toegang tot bevroren tegoeden en verlichting van de blokkade, voordat het verdergaande concessies doet."

Die benadering verklaart waarom Iran het proces bewust lijkt te vertragen. "In Iran geldt één principe: niets is overeengekomen totdat alles is overeengekomen", zegt Hashem. "Daarnaast wil ayatollah Mojtaba Khamenei dat alle belangrijkste machtscentra, van hervormers tot hardliners, achter het akkoord staan. Dat maakt de besluitvorming trager, maar moet voorkomen dat een deal later van binnenuit wordt ondermijnd."

In de schaduw van Obama

Trump kan wijzen naar de opening van de Straat van Hormuz en een tijdelijke bevriezing van delen van het Iraanse nucleaire programma. Maar vergeleken met het akkoord dat zijn voorganger Obama in 2015 sloot over het nucleaire programma van Iran, is de opbrengst nihil.

Destijds exporteerde Iran vrijwel zijn volledige voorraad verrijkt uranium, schroefde het zijn nucleaire programma fors terug en accepteerde het vergaande internationale inspecties. Nu lijkt Teheran zijn nucleaire infrastructuur grotendeels te behouden en hooguit tijdelijk te stoppen met verrijken.

Dat is politiek ongemakkelijk voor Trump, die zich in 2018 juist terugtrok uit Obama's nucleaire akkoord omdat het volgens hem niet streng genoeg was.

Het echte gevecht moet nog beginnen

Juist dit gebrek aan een tastbare overwinning maakt veel diplomaten weinig optimistisch over een snel einde aan de oorlog. Er is nog geen akkoord over de definitieve toekomst van het nucleaire programma, de omvang van de sanctieverlichting of de rol van Iran in de regio.

Hashem wijst erop dat ook de situatie in Libanon nadrukkelijk deel uitmaakt van de Iraanse eisen. "Teheran ziet de veiligheid van Hezbollah en een einde aan het Israëlische offensief in Libanon als onderdeel van een breder regionaal akkoord."

Het grootste obstakel blijft echter het wederzijdse wantrouwen. Vooral in Teheran overheerst de vraag niet zozeer of een deal mogelijk is, maar of Washington zich er deze keer aan zal houden.

Zelfs als Trump groen licht geeft, eindigt deze oorlog dus niet automatisch met een duurzame vrede. Het huidige voorstel lijkt daarom meer op een soort pauze, terwijl de belangrijkste punten onopgelost blijven.

Door technische problemen op het Franse spoor hebben honderden passagiers van twee Italiaanse hogesnelheidstreinen de nacht door moeten brengen in de trein. Het gaat volgens Franse media om 841 reizigers.

De twee treinen van de maatschappij Trenitalia waren onderweg naar Parijs; een van de twee kwam vanuit Milaan. Aan het begin van de avond werden de treinen omgeleid vanwege wisselstoringen. De treinen werden vervolgens spoorwegen opgestuurd waar hogesnelheidstreinen normaliter niet overheen rijden.

'Een nachtmerrie'

Aan het eind van de avond kwamen de treinen tot stilstand bij het plaatsje Buffon, ten noordwesten van Dijon. Reizigers klaagden via sociale media over het gebrek aan water, licht en stroom.

Deze passagier zette verschillende foto's van de situatie op X.

Trenitalia bestrijdt de kritiek. Via Franse media zegt het bedrijf dat "beide treinen voorzien bleven van actieve airconditioning" en dat er teams ter plekke waren om "het algemene comfort in de wagons te garanderen".

Maar de regionale krant Le Bien Public sprak verschillende passagiers die een heel ander verhaal vertellen. Volgens hen was de situatie "een nachtmerrie" en "compleet gestoord". Passagiers zeggen tegen de krant dat er praktisch geen treinpersoneel langskwam en dat de informatievoorziening zeer gebrekkig was. Rond 22.00 uur zou er een kleine snack zijn uitgedeeld.

Volgens verschillende reizigers mochten ze vanochtend rond 08.00 uur de treinen even verlaten om frisse lucht te halen.

De Franse nieuwssite BFM Business laat dit X-bericht zien:

De problemen werden pas zaterdagochtend verholpen en de twee treinen arriveerden rond 10.30 uur op station Gare de Lyon in Parijs. Totale vertraging: twaalf tot dertien uur.

Hij is direct, provoceert graag en heeft naar eigen zeggen "de uitstraling van een koelkast". Toch is de 74-jarige Wolfgang Kubicki vanaf vandaag de nieuwe leider van de Duitse liberale partij FDP. Er wacht hem een zware opgave: het reanimeren van de doodverklaarde partij.

Op het partijcongres in Berlijn is Kubicki met 59 procent van de stemmen verkozen, boven een meer progressieve kandidaat. De rechtse liberaal probeerde in zijn toespraak de linkse vleugel voor zich te winnen. "Samen vormen we een liberale familie." Kubicki belooft de partij terug in het centrum van de macht te brengen.

De FDP verkeert in een diepe crisis. Na jaren geruzie als coalitiepartij in de regering-Scholz (2021-2024) kwam de FDP bij de Bondsdagverkiezingen vorig jaar niet meer boven de kiesdrempel van 5 procent uit. Ook in de meeste deelstaten is de partij niet meer vertegenwoordigd.

Positionering

De partij verenigde decennialang zowel linkse als rechtse liberalen. Sinds de oprichting in 1948 heeft de FDP vrijwel de gehele resterende eeuw geregeerd. Ze hielp de CDU-regeringen van Adenauer en Kohl aan een meerderheid, evenals de SPD-regeringen van Brandt en Schmidt.

Na het verkiezingsdebacle van vorig jaar stapte FDP-voorman Lindner op. Zijn opvolger Dürr maakt vandaag plaats voor Kubicki, het bekendste overgebleven gezicht van de partij. De Noord-Duitse advocaat staat voor een klassiek-liberaal verhaal, met nadruk op een strenge begroting en individuele vrijheid.

De verkiezing ging gepaard met een interne machtsstrijd. Een andere oudgediende meldde zich onverwacht als tegenkandidaat: Europarlementariër Marie-Agnes Strack-Zimmermann (68). Zij vreest dat de partij te rechts en populistisch wordt. Tijdens haar speech klonk zowel gejuich als boegeroep. Ze kreeg uiteindelijk bijna 40 procent van de stemmen.

De partij ziet kansen voor een wederopstanding, als vluchtheuvel voor teleurgestelde CDU-kiezers. Dat kan kansrijk zijn, nu de regering van Merz impopulair is. Dankzij de hoge kiesdrempel maken nieuwe (protest)partijen weinig kans. De FDP heeft een stevige partijstructuur en regeerervaring, maar kan zich toch als buitenstaander presenteren.

Gemis voor CDU

Bondskanselier Merz heeft de FDP onlangs doodverklaard. "De FDP is definitief van het politieke toneel verdwenen", zei hij in maart. Iedere stem op de FDP is een verloren stem en moet daarom voortaan naar de christendemocraten gaan, aldus Merz.

Een bikkelhard oordeel, terwijl het verdwijnen van de FDP eigenlijk een gemis voor de CDU zou moeten zijn. Door het uitsluiten van de AfD blijven er uitsluitend linkse coalitie-opties over. De centrumrechtse partij van Merz is daarom gedwongen met links te regeren, wat uiteindelijk de AfD in de kaart speelt.

In reactie op Merz' doodverklaring noemde Kubicki hem een Eierarsch, een eikel. Hij valt vaker op met grove uithalen: de Turkse president Erdogan werd eens "kleine rioolrat" genoemd. Tijdens de coronapandemie werd een bekende gezondheidsexpert als "idioot" betiteld; Kubicki was luid criticus van vrijheidsbeperkende maatregelen.

Kubicki is met zijn uitspraken een graag gezien mediafiguur, onder meer bij tabloidkrant Bild, waarvan de uitgever de FDP in het verleden heeft gesteund. Een vleugje populisme is Kubicki niet vreemd. Het zorgt er in ieder geval voor dat de partij niet in de vergetelheid raakt.

De vraag is of Kubicki hiermee niet de links-progressieve vleugel binnen de partij van zich vervreemdt. De machtsstrijd bij de leiderschapsverkiezing zal een waarschuwing voor hem zijn.

Omgang met de AfD

Een mogelijk twistpunt vormt de omgang met de AfD. Kubicki sluit een coalitie met de rechts-radicale partij weliswaar uit, maar staat open om samen te werken bij moties en stemmingen. Dat wordt door een deel van de partij afgewezen, in lijn met andere politieke partijen: de zogeheten Brandmauer.

Politicoloog Constantin Würthmann van de Universiteit van Mainz denkt dat Kubicki hiermee een deel van het electoraat afschrikt. "De sociaalliberale stem gaat om deze reden niet naar de FDP, maar naar de Groenen." Hij ziet meer kansen voor een meer progressieve liberale partij, vergelijkbaar met D66 in Nederland. "Wie wat conservatiever denkt, gaat meestal toch al naar de CDU."

Het is in ieder geval belangrijk dat de partij na jaren interne strubbelingen voor een duidelijke koers kiest. "Een partij die zelf twijfelt, overtuigt geen twijfelende burgers", aldus Würthmann.

Bij drie deelstaatverkiezingen in het najaar in Oost-Duitsland lijkt de FDP opnieuw onder de kiesdrempel te belanden. De hoop wordt gevestigd op de volgende Bondsdagverkiezingen. Op federaal niveau is licht herstel in de peilingen te zien, met zo'n 4 procent. Een mogelijk Kubicki-effect.