NOS Nieuws - Algemeen

Amsterdam komt moeilijk af van hardnekkig imago dat op Koningsdag alles mag

3 hours 15 minutes ago

"Amsterdam is te druk, de gemeente roept op om niet meer te komen." Die waarschuwing klinkt bijna elk jaar op Koningsdag in de hoofdstad, de drukste dag van het jaar voor Amsterdam.

Door overvolle kades, bootjes en buitensporig alcohol- en drugsgebruik raakten de hulpdiensten in Amsterdam vorig jaar overbelast. Spoedmeldingen stonden in de wacht en vooral minderjarigen hadden eerste hulp nodig.

Horecaondernemers in de binnenstad merken dat de feestdag al jaren onder druk staat en dat de sfeer op momenten grimmig wordt. Sommige cafés houden daarom tijdens Koningsdag bewust de deuren dicht.

'Openluchtfestival'

Tegen die achtergrond wil burgemeester Halsema met nieuwe maatregelen de eerste stappen zetten om het 'alles-kan-en-alles-mag-imago' van Amsterdam te doorbreken. "Op dit moment is Koningsdag niet overal en altijd veilig, niet altijd feestelijk en niet altijd Amsterdams; dat moet anders", zegt ze.

Met name de binnenstad is op Koningsdag uitgegroeid tot een "grootschalig, niet altijd gereguleerd en moeilijk beheersbaar openluchtfestival", aldus Halsema. De gemeente neemt daarom maatregelen om bezoekers beter te spreiden.

Zo gaan festivals aan de randen van de stad langer door en zijn overvolle bootjes in de binnenstad verleden tijd. Er geldt een maximum van twaalf opvarenden en een schipper per boot. Wie zich niet aan de regels houdt, riskeert een boete van 80 euro voor particulieren tot 800 euro voor ondernemers.

Daarnaast wordt strenger gehandhaafd op illegale alcoholverkoop en feesten en worden er meer EHBO'ers ingezet op fietsen, die de druk op de ambulances moeten verminderen.

Openlijke geweldplegingen

Over het aantal incidenten op Koningsdag is volgens de politie geen exact beeld. Wel is het aantal gevallen van openlijke geweldpleging in twee jaar tijd verdubbeld: van 28 in 2023 naar 57 in 2025. Een dieptepunt vorig jaar was de verkrachting van een Ierse vrouw op klaarlichte dag op de Keizersgracht, waarvan beelden op sociale media rondgingen.

Mick Werkendam is namens de gemeente verantwoordelijk voor het crowdmanagement tijdens Koningsdag. "De afgelopen twee jaar werd Koningsdag op een zaterdag gevierd. Omdat het nu een maandag is, hopen we dat het alcoholgebruik lager ligt. Meer mensen moeten de dag erna weer werken."

Werkendam zegt dat op de rivier de Amstel, voordat de bootjes de binnenstad invaren, genoeg ruimte is om te controleren of de opvarenden zich aan de regels houden. Het is volgens hem echter niet te voorkomen dat mensen vervolgens vanaf de kade alsnog bootjes instappen. "Als boten in het centrum stilliggen, kun je een handhavingsteam sturen."

Belangrijke factoren

Jort Vos, mede-eigenaar van café De Blaffende Vis in de populaire wijk de Jordaan, juicht de nieuwe maatregelen toe. "Ik ben ook gebaat bij een leuk feestje waarbij mensen geen eigen drank of middelen meenemen." Toch verwacht hij dat er weinig zal veranderen, "behalve dat er meer toezicht komt en dat mensen zich bewuster zijn van de maatregelen".

Volgens Vos blijken regels in de praktijk lastig te handhaven. Bezoekers kunnen de Westerstraat al een paar jaar alleen via zijstraten verlaten, maar dat loopt niet altijd soepel. Zo lopen mensen die in de zijstraten hebben geplast toch weer de straat in. Naarmate de dag vordert, hebben ze steeds meer lak aan de regels.

Vanaf volgend jaar wil de gemeente de Noordermarkt en de Westerstraat aanwijzen als evenemententerrein. Dat gebeurt ook op drukke plekken tijdens de jaarlijkse Pride, om bezoekersstromen beter te reguleren. Vos hoopt dat dit ook meer ruimte oplevert voor ondernemers.

"Onze verantwoordelijkheid ligt bij het tegengaan van excessen. Maar omdat het evenement nu nog in de openbare ruimte plaatsvindt, mogen we geen beveiliging inzetten en niet handhaven. Dat wringt".

Veiligheid

Er zijn ook cafés die dit jaar tijdens Koningsdag de deuren gesloten houden, zoals R. de Rosa in de Jordaan. "De overlast voor buurtbewoners door wildplassers op straat, de grimmige sfeer aan het einde van de avond en de extra druk die dat oplevert. Het zijn allemaal dingen die niet opwegen tegen de leuke kanten van Koningsdag", zegt eigenaar Floris Burgers.

In zijn wijk staan tal van megabarren en podia. "Het voelt soms als een festival." Dat de opzet zo groot is terwijl er niet voldoende toiletten (dit jaar 519, zes meer dan vorig jaar) zijn, noemt hij onlogisch. "Het evenement zou meer moeten worden verspreid naar plekken waar je de veiligheid kunt waarborgen."

Burgers ziet dat de gemeente wel probeert de drukte in goede banen te leiden, maar concludeert vooral dat de aantrekkingskracht van het centrum en de Jordaan te groot is.

Agent schiet op man in Kapelle na ruzie in relationele sfeer

6 hours 19 minutes ago

In Kapelle heeft de politie vannacht een man neergeschoten. Eerder meldde de politie dat het incident in Goes had plaatsgevonden.

De politie kwam in actie na een melding over een ruzie waarbij sprake zou zijn van een vuurwapen. Volgens de politie Zeeland ging het om een ruzie in de relationele sfeer.

Agenten gingen erheen en pasten de Benaderingstechniek Gevaarlijke Personen toe. Deze procedure wordt ingezet wanneer er een sterk vermoeden is dat een verdachte een vuurwapen bij zich draagt.

Meerdere keren geschoten

Doordat de verdachte geen gehoor gaf aan de herhaalde bevelen van de politie, voelde een agent zich genoodzaakt om meerdere keren te schieten. De man werd daarbij in zijn arm geraakt.

De 46-jarige man uit Goes werd vervolgens aangehouden en onder begeleiding van de politie naar het ziekenhuis gebracht voor verdere behandeling.

De rijksrecherche doet onderzoek. Dat is normaal wanneer agenten hun dienstwapen gebruiken. Er wordt dan beoordeeld of het handelen van de agent rechtmatig was.

'Schutter Correspondents' Dinner wilde aanslag plegen op regering-Trump'

7 hours 5 minutes ago

De man die vannacht buiten de balzaal van het Correspondents' Dinner werd opgepakt, was van plan een aanslag te plegen op mensen uit de regering-Trump. Dat meldt CBS News op basis van twee bronnen.

De verdachte zou niet specifiek hebben gezegd dat de aanslag op de president was gericht, maar wel op regeringsfunctionarissen, aldus het Amerikaanse medium.

Tal van leden uit de regering-Trump waren aanwezig bij het jaarlijkse diner met de politieke pers, onder wie vicepresident JD Vance, buitenlandminister Rubio, minister van Financiën Scott Bessent, minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr., de directeur van de nationale inlichtingendienst Tulsi Gabbard en FBI-directeur Kash Patel.

Leraar uit Los Angeles

De 31-jarige Cole Allen uit een voorstad van Los Angeles zou de verklaring na zijn arrestatie hebben afgelegd aan agenten. De man werkte als leraar en heeft volgens zijn LinkedIn-pagina een masterdiploma in de computerwetenschappen. Hij is daarnaast gameontwikkelaar.

Op bewakingsbeelden, die de president op Truth Social deelde, is te zien hoe de man langs een beveiligingspost rent. Agenten van de Secret Service rennen op hem af.

Bekijk hier de beelden:

Een agent werd beschoten door de schutter, die bewapend was met een jachtgeweer, een pistool en messen. Hij werd geraakt op zijn kogelwerende vest en werd voor behandeling kort overgebracht naar het ziekenhuis. Verder raakte niemand gewond.

Volgens de plaatsvervangend directeur van de Secret Service werd Allen "bij het eerste contact" tegengehouden. Trump bedankte de geheime dienst voor het "snel en moedige" handelen.

Over het motief van de dader is nog niets bekend. Persbureau Associated Press meldt dat de verdachte 25 dollar heeft gedoneerd aan de Democratische kandidaat Kamala Harris tijdens haar presidentiële campagne in 2024.

Allen zou in het hotel hebben verbleven waar het diner was. Volgens Trump denken de inlichtingendiensten dat hij alleen handelde. De openbaar aanklager meldt dat de verdachte morgen voor de rechter moet verschijnen om zijn aanklacht aan te horen.

Trump hamert op komst balzaal

Ruim een half uur na de schietpartij hield Trump een persconferentie, nog steeds gekleed in smoking. Hij maakte een kalme indruk en sloeg een opvallend verzoenende toon aan tegen journalisten. "Dit was heel onverwacht", begon Trump.

Het Correspondents' Diner vond plaats in het Hilton Hotel, op zo'n 10 minuten rijden van het Witte Huis. "Het is niet bepaald een veilig gebouw", zei Trump over de locatie waar president Ronald Reagan in 1981 een moordaanslag overleefde.

Het incident onderstreepte volgens de president de noodzaak van zijn langgekoesterde plan voor een eigen balzaal in het Witte Huis, een prestigeproject waar de rechter eind maart nog een stokje voor stak. De 400 miljoen dollar kostende balzaal zou dronebestendig zijn en worden voorzien van kogelwerend glas. "Vandaag de dag hebben we een beveiligingsniveau nodig dat waarschijnlijk nog nooit eerder is voorgekomen."

'Laten niemand samenleving overnemen'

Na het schietincident werd het Correspondent's Dinner geannuleerd. Trump wil het gala binnen 30 dagen alsnog laten plaatsvinden. "We gaan het nog een keer doen. We laten niemand onze samenleving overnemen en gaan geen evenementen afzeggen", zei hij.

Het was al de derde keer in drie jaar tijd dat een schutter gevaarlijk dicht bij de Amerikaanse president kwam. In juli 2024 overleefde Trump tijdens zijn presidentiële campagne een moordaanslag, toen de 20-jarige Matthew Crooks het vuur op hem opende.

Twee maanden later werd Ryan Routh gearresteerd, die Trump ook wilde vermoorden. Hij verschool zich in de struiken van de Trump International Golf Club met een geweer terwijl Trump aan het golfen was. Hij is veroordeeld tot levenslang.

Wekdienst 26/4: Kernramp Tsjernobyl herdacht • Vrijmarkt voor Koningsdag begint al in Utrecht

7 hours 42 minutes ago

Goedemorgen! Vandaag wordt de kernramp van Tsjernobyl herdacht en begint in Utrecht de vrijmarkt voor Koningsdag al vroeg.

Het weer: vandaag schijnt de zon volop, al trekken in de middag ook wat sluierwolken over. Bij een zwak tot matige noordoostenwind wordt het 12 graden in het noorden tot 17 graden in het zuidoosten. De komende dagen blijft het zo goed als droog met een mix van zon en wolken. Later in de week meer zon en oplopende temperaturen.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Amerikaanse president Trump is vannacht tijdens het Correspondent's Dinner geëvacueerd, nadat een man met meerdere wapens een veiligheidscontrolepost had bestormd. De verdachte, volgens Amerikaanse media een 31-jarige leraar uit Californië, kon worden overmeesterd.

Een agent van de Secret Service werd geraakt door een kogel van de schutter, maar werd gered door zijn kogelwerende vest, zei Trump. Er raakte niemand gewond.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit:

Demonstranten van protestbeweging Extinction Rebellion blokkeerden gisteren de snelweg A12 ter hoogte van De Meern. Het zorgde voor woedende reacties van automobilisten:

Van onze correspondent... Dick Drayer (Caribisch Gebied)

8 hours 30 minutes ago

Van onze correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Dick Drayer, correspondent Caribisch gebied.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Wie denkt aan een correspondentschap op Curaçao, denkt aan eindeloze witte stranden, felblauw water, cocktails en het echte vakantiegevoel. Maar Dick vertelt in de podcast dat hij nog nooit zo hard heeft gewerkt in z'n leven als op dit eiland. En hij komt zelden op het strand, maar zit liever achter z'n bureau om te lezen.

Dick woont al meer dan 20 jaar op Curaçao en heeft een flink netwerk opgebouwd in die jaren. "Als iets aan de ene kant van het eiland gebeurt, hoor ik het snel". Zo kwam hij erachter dat er twee keer vliegtuigen bijna op elkaar waren gebotst, toen de VS de aanval op Venezuela inzette. Daarvoor is Drayer genomineerd voor een Tegel, een journalistieke prijs, in de categorie nieuws/primeur. De uitreiking is op 6 mei.

Maar het ontrafelen van nieuws op Curaçao heeft ook een keerzijde. Drayer vluchtte weleens na publicatie van een verhaal. Want als er iets verschijnt in de Nederlandse media wordt Dick als vrijwel enige correspondent erop aangekeken. Hoe beïnvloedt dat je werk?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Lars Hulshof

Trump over mislukte aanslag bij Correspondents' Dinner: verdachte had meerdere wapens

10 hours 15 minutes ago

De man die door de beveiliging probeerde te breken bij het Correspondents' Dinner had meerdere wapens bij zich. Ook droeg hij een kogelwerend vest. Dat vertelde president Trump op een persconferentie kort na het incident. Bij het jaarlijkse diner, waar pers, politici en beroemdheden samenkomen, waren schoten te horen buiten de balzaal.

Op bewakingsbeelden, die de president op Truth Social deelde, is te zien hoe een man langs een beveiligingspost rent. Agenten van de Secret Service rennen op hem af. "Hij is neergehaald door de dappere mensen van de Secret Service", zei de president.

Zo werd Trump afgevoerd:

De verdachte is volgens CNN een 31-jarige leraar en videogameontwikkelaar uit het zuiden van Californië. Het vermoeden is dat de man alleen handelde. De verdachte zou niet gewond zijn geraakt, maar is wel naar het ziekenhuis gebracht voor controle.

De politiechef van Washington zegt dat de schutter vermoedelijk een hotelgast was. Het is nog onbekend wie zijn beoogde doelwit was. Op de vraag of Trump denkt dat hij het doelwit was van de verdachte, reageerde de president: "Volgens mij wel."

De openbaar aanklager meldt dat de verdachte morgen wordt voorgeleid. Over zijn motief kan de politie nog niets zeggen.

'Paar meter afstand'

Eerder op de avond vertelde een CNN-journalist live op tv dat hij zich "op een paar meter afstand van een schutter bevond toen die aan het schieten was".

Correspondent Verenigde Staten Rudy Bouma was ook bij het diner in Washington: 

"We hadden net het voorgerecht op en toen hoorden meerdere collega's die schoten, waarop de Secret Service naar binnen stormde met heel veel mensen. Iedereen dook onder de tafels.

Onder onze tafel zaten onder anderen een serveerster en een lokale televisieverslaggeefster. Zij waren echt doodsbang. De serveerster zat te bidden en de verslaggeefster was in tranen. Zij werd getroost door iemand.

Dat duurde even en vervolgens werden Trump en allerlei andere politici onder bewaking naar buiten geleid. Vervolgens gingen we in een soort lockdown. Dat heeft zeker anderhalf uur geduurd. De vraag was: gaat het diner überhaupt nog door? Eerst leek het er even op dat dit het geval was en dat Trump weer terug zou komen, maar er wordt een nieuwe datum geprikt.

Ik bleef zelf wel kalm, maar ik zag dat heel veel mensen flink in paniek waren. Het is toch heel beangstigend want de zaal was in een kelder. Je zit met heel veel mensen daar. Daardoor heb je het gevoel: als hier een schutter binnenkomt, kan ik geen kant op. In die zin was het absoluut een spannend moment."

"We zouden het vanavond over vrijheid van meningsuiting hebben", zei president Trump op de persconferentie. "Deze avond zou mensen dichterbij elkaar moeten brengen. Dat heeft het op een bepaalde manier toch gedaan. De hele zaal was verenigd."

Ook refereerde Trump aan de mislukte moordaanslag in 2024 tijdens een campagnebijeenkomst. "Het is niet de eerste keer dat we zijn aangevallen."

Schutter opgepakt bij Correspondents' Dinner, Trump en kabinet in veiligheid gebracht

12 hours 25 minutes ago

De Amerikaanse president Trump is door agenten van de Secret Service geëvacueerd tijdens het jaarlijkse Correspondents' Dinner van het Witte Huis. Dat gebeurde nadat er geschoten was.

Een politiefunctionaris zegt dat iemand het vuur opende in het hotel waar Trump aan het dineren was. Dat gebeurde buiten de balzaal waar het evenement plaatsvond. Er is een verdachte aangehouden.

Iemand met een geweer probeerde door de beveiliging van het persdiner te breken, zegt de FBI. Volgens verschillende bronnen probeerde diegene de zaal binnen te dringen. De verdachte heeft ook op een agent van de Secret Service geschoten. Die agent werd geraakt op zijn kogelwerende vest. Volgens een collega maakt hij het goed.

Zo werd Trump afgevoerd:

Aanwezigen zeggen dat er ineens heel veel mensen van de Secret Service de zaal binnenkwamen, dat er paniek was en dat mensen onder tafels schuilden of vluchtten.

CNN meldt dat Trump in veiligheid is gebracht. Dat geldt ook voor vicepresident Vance en first lady Melania. Niemand is gewond.

Ook andere topfunctionarissen van de Trump-regering die het diner bijwoonden, werden geëvacueerd. Veel van de 2600 aanwezigen zochten dekking.

Correspondent Verenigde Staten Rudy Bouma is bij het diner in Washington:

"Totale chaos hier vanavond, nadat Secret Service-mensen hier gewapend naar binnenstormden. Kennelijk omdat er een schutter in het hotel was. Het was even totaal onduidelijk wat er aan de hand was. Heel veel mensen probeerden te vluchten of doken onder de tafel.

De zaal wordt geëvacueerd. Het diner is afgelast voordat het überhaupt begonnen was. Het feest is over. Je ziet heel veel mensen hier toch wel redelijk in paniek en geschrokken over wat er net gebeurd is."

Het diner is afgeblazen en wordt ergens in de komende dertig dagen hervat. President Trump wilde dat het vanavond nog zou doorgaan, maar daar zijn de veiligheidsdiensten voor gaan liggen.

"De politie heeft ons verzocht het pand te verlaten, conform protocol, wat we onmiddellijk zullen doen", schrijft de president in een nieuw bericht op Truth Social.

'Snel en moedig'

Ook bedankt de president de Secret Service en de politie voor hun werk. "Ze handelden snel en moedig. De schutter is opgepakt."

Het was voor het eerst dat Trump bij het persdiner aanwezig was. Traditiegetrouw is de president altijd de belangrijkste gast, maar Trump liet tot nu toe alle edities aan zich voorbijgaan.

Bij het jaarlijkse White House Correspondents' Dinner komen pers, politici en beroemdheden samen om te laten zien dat ze elkaar waarderen en om elkaar op de hak te nemen.

Explosief in bus eist 13 levens in Colombia, geweld escaleert

14 hours 55 minutes ago

Een explosief in een bus heeft in het zuidwesten van Colombia aan dertien mensen het leven gekost. De bus reed over de Pan-Amerikaanse snelweg in Cajibío toen het explosief afging, schrijft de gouverneur van het departement waar deze gemeente ligt. 38 mensen raakten gewond.

De ravage op de plek waar de bom ontplofte is enorm:

Generaal López, commandant van het Colombiaanse leger, noemde de explosie "een terroristische daad". Op een persconferentie gaf hij de schuld aan twee rebellengroeperingen. Deze groepen maakten deel uit van de inmiddels opgeheven Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia (FARC) en houden zich niet aan het vredesakkoord dat in 2016 met de staat werd gesloten.

Ook president Petro veroordeelt de aanval op de bus. Hij noemt de daders terroristen, fascisten en drugshandelaren. In de regio vechten illegale gewapende groeperingen die banden hebben met de drugshandel.

Zeker 26 incidenten

Het is het zoveelste gewelddadige incident van de afgelopen dagen in de regio. Volgens de autoriteiten escaleert het geweld.

De afgelopen twee dagen waren er minstens 26 andere criminele incidenten in het zuidwesten van Colombia. Volgens López hadden vooral burgers daar last van.

Bij de eerdere aanvallen raakte niemand gewond. Het ging onder meer om een schietpartij op een politiebureau en een aanval op een radarinstallatie van het vliegveld in El Tambo. Daar haalden de autoriteiten zaterdag drie met explosieven geladen drones neer.

Bijeenkomst

De escalatie van het geweld in het zuidwesten zorgde ervoor dat allerlei hooggeplaatste functionarissen zaterdag bij elkaar kwamen voor een overleg.

Ook de minister van Defensie, Sánchez, was erbij, net als regionale gouverneurs en lokale bestuurders. De bijeenkomst was nog bezig toen de dodelijke explosie plaatsvond. De functionarissen willen dat de overheid "daadkrachtig" in actie komt.

Vredesonderhandelingen tussen VS en Iran verder uit zicht, conflict zit muurvast

16 hours 48 minutes ago

De kans lijkt klein dat de Verenigde Staten en Iran op korte termijn zullen onderhandelen over een einde aan de oorlog in het Midden-Oosten. Een rechtstreekse ontmoeting tussen de landen stond al niet op de agenda, maar ook van indirecte vredesonderhandelingen bleek vandaag geen sprake.

Na een volle dag van gesprekken vertrok een Iraanse delegatie in de avond uit de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. De onderhandelaars lieten een lijst achter met eisen voor een einde aan de oorlog. Later op de dag zou een Amerikaanse delegatie naar Pakistan komen, maar door dat bezoek ging een streep.

"Als ze willen praten, hoeven ze alleen maar te bellen!!!", schreef de Amerikaanse president Trump op zijn platform Truth Social. De stekker werd uit het bezoek getrokken, omdat Trump het niet de moeite waard zou vinden.

'Te veel werk'

Volgens Trump gaat er te veel tijd verloren aan reizen en is het te veel werk. Ook claimt de president dat de Amerikanen alle troeven in handen hebben en de Iraniërs niet.

Gisteren nog zei de woordvoerder van het Witte Huis dat Islamabad kon rekenen op de komst van een Amerikaanse vertegenwoordiging. De delegatie, bestaande uit Trumps schoonzoon Kushner en speciaal gezant Witkoff zouden door Trump naar Pakistan zijn gestuurd "om naar de Iraniërs te luisteren".

In Islamabad waren veel veiligheidsmaatregelen van kracht vanwege de komst van de delegaties:

Amerikanen of niet, de Iraanse minister Araghchi van Buitenlandse Zaken keek positief terug op zijn gesprekken met Pakistan. Hij noemde het een "zeer vruchtbaar bezoek".

Volgens Araghchi heeft zijn delegatie een "werkbaar kader" geleverd om de oorlog in Iran voorgoed te beëindigen. Maar het valt nog te bezien of de VS "diplomatie serieus neemt", schreef de minister op X.

De minister vertrok na zijn bezoek aan Islamabad naar de Omaanse hoofdstad Muscat, om de banden met dat land aan te halen. Volgens het semi-officiële Iraanse persbureau Mehr keert hij daarna terug naar Pakistan.

Rudy Bouma, correspondent Verenigde Staten:

"De afgebroken plannen tonen opnieuw aan hoe muurvast het conflict zit. Trump zegt weliswaar 'alle troeven in handen te hebben', maar het zijn de Iraniërs die door de afsluiting van de Straat van Hormuz de wereldeconomie gijzelen.

Trump zegt ook alle tijd te hebben, maar volgende week loopt de termijn van 60 dagen af waarin een president zonder toestemming van het Congres oorlogshandelingen mag verrichten. En dat is dan nog Trumps minste zorg.

Trouwe MAGA-coryfeën laten hem in de steek en zijn populariteitscijfer daalt razendsnel, met de tussentijdse Congresverkiezingen in zicht. Als de Republikeinen die verliezen, is Trump vleugellam. Zijn zelfverzekerde uitspraken zijn dan ook voor de bühne, in werkelijkheid zit hij flink klem."

Bemiddelaar Pakistan kijkt ook tevreden terug op de dag. De Pakistaanse premier Sharif zegt dat hij ook met de Iraanse president Pezeshkian heeft gebeld. Hij noemde het gesprek constructief en benadrukte in een bericht op X dat hij zich blijft als een "eerlijke en oprechte bemiddelaar". Ook zegt hij de "voortdurende betrokkenheid" van Iran te waarderen.

Pakistaanse agenda

Pakistan bemiddelt niet zonder reden. Het land kampt onder meer met energietekorten door de blokkade van de Straat van Hormuz. Ook loopt Pakistan het risico om zelf de oorlog ingezogen te worden, omdat het een verdedigingspact heeft met Saudi-Arabië, dat wekenlang werd bestookt door Iran.

Pakistan deelt een 900 kilometer lange grens met Iran en heeft de grootste sjiitische moslimgemeenschap ter wereld buiten Iran.

Verslagen Viktor Orbán weg uit Hongaars parlement, gaat zijn partij reorganiseren

17 hours 59 minutes ago

Vertrekkend premier Viktor Orbán van Hongarije neemt zijn parlementszetel niet in na de verkiezingsnederlaag van zijn partij Fidesz. Hij wil zich naar eigen zeggen gaan bezighouden met de "reorganisatie" van zijn nationalistische politieke beweging.

Orbán zat decennia in het Hongaarse parlement en was de afgelopen zestien jaar ook premier. Deze maand moest hij zijn nederlaag erkennen bij de parlementsverkiezingen. Sindsdien was zijn politieke toekomst onzeker.

In een videoboodschap op X zegt Orbán dat hij besloten heeft zijn zetel terug te geven aan zijn partij. Wel is hij bereid om aan te blijven als leider van Fidesz, als daar op een komend partijcongres genoeg steun voor is. "Ik ben nu niet nodig in het parlement, maar bij de herstructurering van de patriottistische beweging."

"Ik heb onze gemeenschap bijna vier decennia geleid", vervolgt hij. "Dit kamp is altijd de meest verenigde en hechte politieke gemeenschap van Hongarije geweest."

Sneer

Oppositieleider Péter Magyar en zijn Tisza-partij wonnen twee weken geleden de Hongaarse verkiezingen met grote overmacht. Magyar wil de relatie met Brussel herstellen en heeft beloofd de corruptie in zijn land aan te pakken.

De centrumrechtse politicus, naar verwachting de volgende premier, haalde vandaag op sociale media uit naar Orbán. "De 'dappere' straatvechter is nog steeds niet in staat tot één ding: verantwoordelijkheid nemen", sneerde hij.

Brandweerauto slaat na botsing over de kop, vijf gewonden

18 hours 50 minutes ago

Op de provinciale weg N35 tussen Wierden en Nijverdal zijn vijf mensen gewond geraakt bij een ongeluk met een brandweerwagen. De wagen sloeg over de kop en kwam naast de weg terecht, meldt de regionale omroep Oost.

De brandweerwagen was onderweg naar een melding van een heidebrand toen het voertuig in botsing kwam met een taxi. Hoe dat kon gebeuren, wordt onderzocht.

Bij het ongeluk kwamen veel hulpdiensten ter plaatse. Ook werd er een traumahelikopter uit Duitsland opgeroepen.

Vier inzittenden van de brandweerauto zijn naar het ziekenhuis gebracht. Ook de bestuurder van de taxi is naar het ziekenhuis vervoerd.

Eerste Kamerlid Greet Prins (72) overleden, was nog bij stemming asielwet

18 hours 57 minutes ago

Greet Prins, vicefractievoorzitter van het CDA in de Eerste Kamer, is op 72-jarige leeftijd overleden. Het Eerste Kamerlid leed aan de zenuw- en spierziekte ALS.

Prins zat sinds 2019 in de Eerste Kamer. Afgelopen dinsdag stemde ze nog tegen de veelbesproken asielwet. Haar partij besloot daartoe nadat de wijziging die ertoe moest leiden dat hulp aan illegalen niet strafbaar werd, was weggestemd.

Prins overleed afgelopen nacht thuis in Nieuwkoop. "In de laatste maanden spaarde zij gedurende de week haar energie om haar parlementaire werk zo goed mogelijk te kunnen blijven doen", schrijft het CDA in een verklaring. "Dat tekent haar plichtsbesef en haar betrokkenheid bij het ambt dat zij met zoveel overtuiging vervulde."

Het CDA noemt Prins een betrokken en bevlogen volksvertegenwoordiger. "Het idee dat je er niet alleen voor jezelf bent, maar juist ten dienste van de ander, vormde een rode draad in haar denken en handelen."

Zorgmanager van het Jaar

Voor haar werk als Kamerlid was Prins onder meer werkzaam bij het UWV. Ze was ook voorzitter van Philadelphia Zorg, een zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Daar werd zij in 2011 verkozen tot Zorgmanager van het Jaar.

Milieucrisis in Gaza door grote bergen afval: 'Kinderen hebben huidziekten'

19 hours 7 minutes ago

In Gaza groeit de dreiging van een milieucrisis. Al ruim twee jaar ligt de verwerking van afval vrijwel stil en stapelt het vuil zich op. Grondwater en landbouwgrond raken erdoor verontreinigd, maar voorzieningen om de bergen met afval af te voeren, zijn er veel te weinig.

Ook staat nog steeds ruim de helft van Gaza onder volledige controle van Israël. Palestijnen mogen daar niet komen en dus zijn ook afvalverwerkingsplaatsen daar niet toegankelijk.

Journalisten van Bloomberg analyseerden afgelopen zomer satellietbeelden van Gaza en concludeerden dat er zo'n 350 plekken zijn waar het afval zich ophoopt. Een van de grotere afvalbergen ligt in Gaza-Stad, op de plek waar voor de oorlog een populaire markt was. Nu ligt er naar schatting zo'n 300.000 kubieke meter aan vuil.

Zoals veel vuilnisbelten ligt ook de enorme stortplaats in Gaza-Stad midden in een woongebied. In de wijk wonen veel ontheemde Palestijnen, hun tenten staan pal tegen de bergen afval aan en kinderen spelen er tussen het vuil.

"Veel kleine kinderen hebben nu last van huidziekten", zegt Masoud Jundiya. Hij woont vlak bij de vuilnisbelt. "We kunnen niet slapen door de insecten en de stank. Als het regent, verergert de stank. Als het waait of juist als de zon schijnt, constant die stank. Wij willen onze mensenrechten. We vragen de internationale gemeenschap met een oplossing te komen, ons te helpen na alles wat ons is gebeurd."

Ook Ibrahim Al-Shanbari woont er in de buurt: "We zijn deze vuilnisbelt beu. We hebben last van de muggen, de vliegen. We lijden eronder. Dit veroorzaakt ziektes bij mij en anderen, bij ouderen en bij jongeren."

Afvoeren kost maanden

Onlangs begon de VN samen met lokale organisaties met het afvoeren van de berg in Gaza-Stad naar een tijdelijke stortplaats verderop. Maar dat kost veel tijd, zegt Amjad Shawa van het Palestijnse NGO netwerk. Er is een gebrek aan machines en apparatuur en aan een wagenpark om deze grote hoeveelheden te vervoeren. Daardoor kost het maanden." Ook zijn wegen verwoest en is brandstof schaars.

Bovendien blijven inwoners dagelijks ook weer nieuw afval bij de berg dumpen. "Ook de dagelijkse afvalinzameling ligt vaak stil. Er zijn geen afvalcontainers of andere locaties waar mensen terechtkunnen, dus ze hebben geen andere optie dan hier hun vuil te brengen", zegt Shawa.

Door het gebrek aan materieel is ook recyclen lastig, terwijl dat juist zo belangrijk is in Gaza. Want door de Israëlische blokkade zijn de tekorten in Gaza nog steeds groot en dus lopen er constant mensen tussen het vuil te zoeken naar materialen die nog zijn te gebruiken.

De zorgen over het effect op de volksgezondheid zijn groot, maar de medische zorg is zo goed als ingestort en er is een tekort aan medicatie.

"Muggen en andere insecten en ongedierte verspreiden ziektes. Zeker als de temperaturen weer gaan stijgen, neemt het gevaar toe. Dus als er geen oplossing komt, zal de humanitaire situatie verder verslechteren", zegt Shawa.

Dode bij kettingbotsing op A12 vlak bij Duitse grenscontroles

19 hours 31 minutes ago

In Babberich, in Gelderland, is op de A12 vlak bij de Duitse grens iemand overleden bij een kettingbotsing. Bij het ongeluk waren zeven auto's betrokken.

Volgens Omroep Gelderland rukten de hulpdiensten massaal uit, met vier ambulances en een traumahelikopter. Die landde op de snelweg.

De A12 richting Duitsland is nog tot 21.00 uur afgesloten in verband met het onderzoek naar het ongeval en de bergingswerkzaamheden.

De oorzaak van het ongeluk is onduidelijk. Mogelijk heeft het iets te maken met de Duitse grenscontroles waardoor geregeld files ontstaan op de snelweg.

Vaker ongelukken

Op ongeveer dezelfde plek ging het vaker mis. Zo was er begin vorige maand een zware kettingbotsing met vijf voertuigen. Drie mensen raakten gewond, onder wie een kind.

Burgemeester Boumans van Doetinchem was daarna woedend en riep de Duitse grensgemeenten op om maatregelen te nemen. "De controles leiden tot aanzienlijke verkeershinder in onze kleine dorpen en tot ernstige ongevallen."

'Pa Tokkie' Gerrie Ruijmgaart (73) overleden

19 hours 49 minutes ago

Amsterdammer Gerrie Ruijmgaart is overleden. Hij werd begin deze eeuw bekend als pa Tokkie, door zijn verschijning in een documentaire en een realityserie. Ruijmgaart was 73 jaar.

De familie Ruijmgaart-Tokkie maakt zijn overlijden bekend in een video op TikTok. "Wij zijn van de Tokkies en willen mededelen dat Gerrie Ruijmgaart helaas is overleden. Pa Tokkie voor sommigen. Wij willen iedereen bedanken die hem door de jaren heen heeft gesteund." De familie vraagt ook om privacy.

Een doodsoorzaak is niet bekendgemaakt. Wel werd bij Ruijmgaart een paar jaar geleden keelkanker vastgesteld. Sindsdien moest hij ademen door een gat in zijn hals, waardoor praten lastig ging.

Last van achternaam

De familie Tokkie was vanaf 2003 te zien in meerdere televisieprogramma's die draaiden om een volledig uit de hand gelopen burenruzie. De achternaam Tokkie werd synoniem voor asociaal gedrag en kwam als zodanig in de Dikke Van Dale te staan.

Twee jaar geleden verscheen er een nieuwe documentaire, waarin de familieleden vertelden veel last te hebben gehad van de negatieve publiciteit rond hun achternaam.

"Probeer maar werk te krijgen, je school af te ronden zonder gepest te worden. Denk je dat je een huis kan krijgen als je een Tokkie bent?", zei Nathalie Tokkie twee jaar geleden tegen de NOS. "Het is voor ons een hel geweest."

Het gesprek dat de NOS twee jaar terug voerde met de familie Tokkie:

Gerrie Ruijmgaart nam het minder zwaar op: "Ik ben nog nooit uitgelachen door het hele land, hoor."

Rutte zei sorry

Toenmalig premier Rutte gebruikte de term 'tokkie' in 2016 in de Tweede Kamer. Hij noemde mensen die Sylvana Simons racistisch hadden bejegend "doorgeslagen tokkies". Dat kwam hem op een boze reactie te staan van Lion Tokkie. Hij kwam zelf niet voor in de televisieseries, maar vond dat zijn achternaam niet meer gebruikt moest worden als synoniem voor aso.

Rutte bood daarop excuses aan. "Ik zal uw achternaam niet meer gebruiken als typering voor mensen die in mijn ogen geen positieve bijdrage aan de samenleving leveren", schreef hij in een brief aan Lion Tokkie.

Het volle stroomnet en woningbouw: 'Kijken naar slimmere oplossingen'

20 hours 28 minutes ago

Het volle stroomnet leidt ertoe dat veel woningbouwplannen vooruit worden geschoven of helemaal worden afgeblazen. Toch is er een manier die het mogelijk maakt om nieuwe huizen neer te zetten: netbewust bouwen.

Net als in Utrecht gaat het stroomnet in delen van Noord-Brabant vanaf 1 juli op slot, met als grootste knelpunt de regio Eindhoven. Volgens de provincie verschilt de oorzaak, maar het gevolg is hetzelfde. Vanaf de zomer zijn op sommige plekken geen nieuwe of zwaardere aansluitingen meer mogelijk en krijgt woningbouw geen voorrang meer voor een aansluiting op het net.

Op dit moment wordt in kaart gebracht wat de concrete gevolgen zijn, maar de provincie Noord-Brabant houdt rekening met een grote kans op vertraging in de woningbouw. Brabant wil dat er tot 2030 zo'n 157.000 woningen bij komen en de gemeente Eindhoven wil er daarvan 30.000 voor zijn rekening nemen.

Piekmomenten

Die Eindhovense woningen zijn onder andere bedoeld voor werknemers van chipmachinefabrikant ASML. Dat bedrijf helpt de gemeente financieel om de woningbouw te versnellen. Toch wordt een groot deel van die plannen geraakt door het volle stroomnet, zegt de gemeente.

"Het probleem is dat het energienet overbelast wordt op piekmomenten", zegt sectorbankier bouw Leontien de Waal van ABN Amro. "We doen te veel dingen op hetzelfde moment en door die overbelasting kunnen daar geen nieuwe woningen bij die ook weer op dat net komen."

Volgens De Waal werd er bij het bouwen van woningen lange tijd pas op het laatste moment een aansluiting bij de netbeheerder aangevraagd. Nu het net vol is, moet een projectontwikkelaar die wil bouwen andersom beginnen. "Je moet nu eerst vragen wat kan en mag op een bepaalde plek. In Utrecht en Eindhoven kan er niet zoveel en dus raken plannen op een stapel, tenzij je heel anders gaat bouwen en ervoor zorgt dat er minder stroom op pieken wordt verbruikt of teruggeleverd."

Slimmere oplossingen

"Onze ontwikkelaars zijn genoodzaakt om te kijken naar slimmere oplossingen om de vraag naar stroom terug te brengen", zegt Fahid Minhas, directeur van projectontwikkelaarsvereniging Neprom.

Een van de ontwikkelaars die zoeken naar manieren om het piekverbruik op te vangen, is Heijmans, dat op dit moment op een netbewuste manier woningen bouwt in Eindhoven en IJsselstein.

"Wat we hier doen, is rekening houden met het energienet, door energie lokaal op te wekken met zonnepanelen of een warmtekoude-installatie", zegt Lonneke Zuijdwijk, directeur vastgoed bij Heijmans. Begin vorige maand begon het bedrijf met de bouw van tientallen woningen in Eindhoven, waarbij rekening wordt gehouden met het overbelaste net.

Zo haalt de ontwikkelaar warmte en kou uit de grond, die worden verwerkt door een warmtepomp. Volgens Heijmans is een gezamenlijke warmtepomp minder belastend voor het stroomnet.

"Daarnaast hebben we batterijen en een energie-aansluiting die ervoor zorgt dat je die piekvraag goed kan verdelen", zegt Zuijdwijk. Zo zorgen de woningen voor bijna een derde minder piekbelasting is de bedoeling.

Kijk hier hoe zo'n netbewust gebouwde woning werkt:

"Zo kunnen we toch blijven doorbouwen en we krijgen makkelijker toestemming van de gemeente", zegt Zuijdwijk. Heijmans is al een paar jaar bezig met netbewust bouwen. "Dat houdt in dat je huizen energiezuiniger gaat maken met behulp van slimme apparatuur", zegt De Waal.

Wel brengt deze vorm van bouwen de nodige kosten met zich mee, ziet Minhas van Neprom. "Je maakt een woning wel 10 à 15.000 euro duurder. Je moet namelijk vaak collectieve warmtesystemen (WKO) maken, buurtbatterijen voor opslag en soms ook een lokaal net met een groepscontract. Dat vraagt om extra investeringen." En de bouwsector staat volgens Minhas al flink onder druk door gestegen bouwkosten, loonkosten en de lange bezwaarprocedures.

'Totaalkleurplaat'

Volgens bankier De Waal is netbewust bouwen een deel van de totaaloplossing, maar ze benadrukt dat er meer nodig is om het hele probleem op te lossen.

"Niet alles kan en niet alles kan op ieder moment", zegt Minhas. "Huiseigenaren zijn gewend dat stroom uit het stopcontact vanzelfsprekend is, maar netcongestie vraagt om een andere mindset." Volgens hem is het allerbelangrijkst om als een speer het net uit te breiden.

"Het is een soort totaalkleurplaat, zegt De Waal. "Jaarlijks wordt er slechts 1 procent aan de woningvoorraad toegevoegd door nieuwbouw. De bestaande voorraad moet ook worden verduurzaamd. Daar loop je ook tegen netcongestie aan en daar moeten dus ook oplossingen voor gevonden worden."

Belgisch militair vliegtuig beschoten in Haïti

20 hours 47 minutes ago

In Haïti is een Belgisch militair transportvliegtuig beschoten. Aan boord van het toestel zaten zo'n tachtig militairen uit Tsjaad, die daar waren voor een VN-missie. Niemand raakte gewond.

Volgens de krant Het Laatste Nieuws gebeurde de beschieting afgelopen zondag tijdens een vlucht vanuit Santo Domingo in de Dominicaanse Republiek naar Port-au-Prince in buurland Haïti. Na de vlucht werden twee kogelinslagen gevonden; één op het staartvlak en één bij een motor.

Bij het voorbereiden van de missie was al rekening gehouden met eventuele beschietingen. Daarom bleef het toestel zo kort mogelijk op Haïtiaanse bodem. Pas bij terugkomst in de Dominicaanse Republiek werd de schade opgemerkt. Het Belgische ministerie van Defensie denkt dat er vlak voor de landing in Haïti op het toestel is geschoten.

Chaos

De Belgische minister Francken van Defensie bevestigt het incident in een kort bericht op X en benadrukt dat de bemanning "veilig en wel" is. Uit voorzorg is een tweede geplande vlucht naar Haïti geschrapt. Het beschoten toestel is inmiddels teruggekeerd naar België.

Haïti wordt al jaren geteisterd door bendegeweld. Zo vielen er eind vorige maand nog zeventig doden toen gewapende mannen dorpen binnendrongen en huizen in brand staken. Bij de internationale luchthaven worden vaker vliegtuigen en helikopters beschoten.

Een internationale troepenmacht van de VN helpt het Haïtiaanse leger om de orde in het land te herstellen. Port-au-Prince is inmiddels weer onder controle, maar dat geldt niet voor de rest van het land, waar nog honderden bendes actief zijn.

NOS op 3 maakte twee jaar geleden deze video over het geweld in Haïti:

Oorlogsmuseum Medemblik blij met WOII-materiaal: 'Breng het naar ons'

22 hours 49 minutes ago

Het Oorlogsmuseum Medemblik ontving het afgelopen jaar een grote hoeveelheid vaak uniek materiaal uit de Tweede Wereldoorlog. Om zoveel mogelijk documenten, spullen en foto's te behouden, roept het museum mensen op niets weg te gooien en het juist bij hen in te leveren. "Achter elk voorwerp schuilt een verhaal."

Ook dit jaar ziet er veelbelovend uit voor het museum. Zeker in aanloop naar 4 en 5 mei neemt het aantal donaties weer toe, tot groot genoegen van collectiebeheerder Erik IJskes. Hij is vrijwilliger en draait overuren om alles zorgvuldig te registreren en te documenteren.

"Wij zijn er heel blij mee, omdat we zo beter kunnen laten zien wat er tijdens de oorlog is gebeurd. Soms is een verhaal heel persoonlijk", vertelt hij aan de regionale omroep NH.

Eisenhower Certificate

Zo ontving het museum via een tante van IJskes een zogeheten Eisenhower Certificate van een ver familielid. "Zij heeft als verpleegster het leven gered van meerdere geallieerde oorlogsvliegers. Voor haar inzet ontving ze dit eerbetoon namens de Amerikaanse president", zegt IJskes.

Het Oorlogsmuseum merkt dat het werkterrein groeit nu de landelijke bekendheid toeneemt. Waar de focus eerst vooral op lokale verhalen lag, ontvangt het museum nu spullen uit het hele land.

"We kregen van een familie uit Hoorn foto's van vlak na het bombardement op Rotterdam. Hun opa had daar met een klein fotocameraatje rondgelopen en alles vastgelegd. Het is een compleet album geworden, vol unieke foto's", vertelt IJskes. "En het mooie is dat overal staat bijgeschreven waar elke foto is genomen. Echt heel bijzonder."

Van Kleffelsteen tot bestekset

In zijn werkruimte, achter in het museum, laat de collectiebeheerder het ene na het andere voorwerp zien. "Dit is een Tinhead, een betonnen beeld van het hoofd van een soldaat. En dit is een Kleffel-steen, een porseleinen steen die langs Duitse landingsbanen werd geplaatst om licht te reflecteren. Deze komt uit Venlo. En hier ligt nog een bestekset uit een Duitse kantine."

Het Oorlogsmuseum wil zoveel mogelijk verhalen naar buiten brengen. Zo is het de bedoeling dat de foto's in de toekomst digitaal te bekijken zijn. Ook zijn er inmiddels vierhonderd interviews afgenomen met ooggetuigen en nabestaanden over lokale gebeurtenissen tijdens de oorlog.

Nog volle zolders

Het museum hoopt dat mensen spullen blijven brengen, omdat ze anders bang zijn dat waardevolle spullen en de bijbehorende verhalen verloren zullen gaan.

"De zolders liggen nog vol, dat weet ik zeker. De laatste tijd hebben we best wat materiaal uit huisruimingen binnengekregen, zoals spullen die zijn nagelaten door overledenen. Soms is er bij de volgende generatie minder interesse", zegt IJskens. "Breng het dan naar ons, wij zullen er goed voor zorgen."

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Tientallen luiaards voor dierenpark in Florida omgekomen van de kou

23 hours 34 minutes ago

Nog voordat een nieuwe dierentuin in de Amerikaanse staat Florida open zou gaan, zijn 31 luiaards die er zouden worden gehuisvest, al doodgegaan. Sloth World in Orlando zou deze lente de deuren openen. Het dierenpark is speciaal gericht op luiaards (sloths) en de dieren werden vanuit verschillende landen ingevlogen.

Een groot aantal dieren verbleef tijdelijk in een magazijn. Onder meer de BBC schrijft dat in december 2024 21 luiaards afkomstig uit Guyana al in dat magazijn omkwamen door de kou.

In februari 2025 kwamen er nog eens twaalf luiaards aan op die plek, vanuit Peru. Twee van die dieren waren al dood bij aankomst. De overige dieren waren sterk vermagerd en bezweken niet veel later.

Veel te koud

Volgens de Florida Fish and Wildlife Conservation Commission (FWC) had het gebouw geen stromend water en elektriciteit. Daarom werden er elektrische kachels neergezet, die de stroom van een ander gebouw gebruikten. Door kortsluiting vielen de kachels uit.

De FWC constateert dat het bij een meting ongeveer 7 graden in het magazijn was. Luiaards zijn gewend aan temperaturen tussen de 21 en 30 graden. Ook voldeed een aantal kooien niet aan de eisen.

Virus onder de leden

Eigenaar Ben Agresta van Sloth World ontkent tegenover de lokale tv-zender Fox35 Orlando dat de dieren omkwamen door de kou. "De luiaards hadden een virus onder de leden waarvan de symptomen nauwelijks zichtbaar waren, zelfs niet na de autopsie."

Toezichthouder FWC heeft geen boetes opgelegd of de vergunning ingetrokken. Tegen Fox35 Orlando zegt FWC dat er "geen sprake was van opzettelijk wangedrag".

Duidelijk is dat Sloth World niet meer open zal gaan. Agresta zegt dat faillissement wordt aangevraagd. Dertien luiaards van Sloth World zijn overgebracht naar een andere dierentuin in Florida. Daar gaan ze eerst een maand in quarantaine en worden ze medisch onderzocht.

Kabinet houdt DigiD-contract bij Solvinity, ondanks zorgen van Kamer

1 day ago

Het kabinet heeft besloten dat het DigiD-contract met het cloudbedrijf Solvinity de komende twee jaar niet wordt opgezegd. Staatssecretaris Van der Burg zegt in een brief aan de Tweede Kamer dat het niet mogelijk is om snel over te stappen naar een ander bedrijf. Begin mei wordt de verlenging van het bekritiseerde contract ondertekend.

Cloudbedrijf Solvinity komt mogelijk op korte termijn in handen van een Amerikaans bedrijf. Dat baart de Tweede Kamer zorgen. Die uitte al meerdere keren bedenkingen.

Deze week nog deed de Kamer een dringend beroep op het kabinet om af te zien van een verlenging, als Solvinity daadwerkelijk gekocht wordt door een bedrijf uit de Verenigde Staten. De Kamer is bang dat de Nederlandse gegevens onder Amerikaanse wetgeving niet veilig zijn.

Alternatief per 2028

GroenLinks-PvdA-Kamerlid Barbara Kathmann wilde dat het contract dit jaar al wordt opgezegd, in plaats van te wachten tot 2028.

Van der Burg deelt de zorgen van de Kamer, maar om er nu op korte termijn een streep onder te zetten, is niet mogelijk, schrijft de staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid. Nu overstappen naar een andere partij zou de "continuïteit en veiligheid van de dienstverlening" in gevaar brengen.

Zo'n overstap is volgens het ministerie een "langdurig traject" en vraagt een "zorgvuldige voorbereiding en uitvoering". Wel zal er worden gewerkt aan het opzetten van een nieuwe aanbesteding voor alternatieven voor DigiD, per 2028.

Alle Nederlandse gegevens

De kwestie speelt al langere tijd. Met DigiD worden gegevens van alle Nederlanders uitgewisseld met de overheid zoals de Belastingdienst, maar ook met zorgverzekeraars, pensioenfondsen en de studiefinanciering.

Het oorspronkelijk Nederlandse bedrijf Solvinity zorgde dat al deze gegevens opgeslagen konden worden, inmiddels is het ook in Britse handen. De onrust in de Kamer, onder aanvoering van Barbara Kathmann, ontstond toen vorig jaar duidelijk werd dat Solvinity gekocht zou worden door het Amerikaanse IT-bedrijf Kyndryl.

De Nederlandse gegevens gaan dan onder Amerikaanse wetgeving vallen en de VS kan bijvoorbeeld, als het land Nederland wil dwarsbomen, overheidsdiensten blokkeren of stilleggen. Ook experts waarschuwen: er zouden problemen kunnen ontstaan met het doen van belastingaangifte of andere zaken die via DigiD geregeld worden.

Herstel

Eerder vandaag meldde de NOS via de app/site, teletekst en radio dat het kabinet de motie van deze week over het DigiD-contract met cloudbedrijf Solvinity naast zich neer heeft gelegd door het contract met twee jaar te verlengen.

Dat klopt niet: de Kamer had gevraagd het contract na 2028 niet meer te verlengen. Het besluit van het kabinet gaat dus niet in tegen de motie van de Tweede Kamer. Dit bericht is aangepast.

Checked
1 hour 47 minutes ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed