NOS Nieuws - Algemeen

Iran zegt dat een akkoord met Oman over de vrije doorvaart in de Straat van Hormuz nabij is. Het ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat er wordt gewerkt aan een gezamenlijke verklaring. Vanuit Oman is geen update gegeven over de stand van de onderhandelingen.

Sommige internationale media melden ook dat een tijdelijk akkoord tussen de VS, Oman en Iran dichtbij is. Anonieme bronnen hebben details gelekt over een conceptversie. Daarbij moet worden benadrukt dat er veel onduidelijkheid is en nog niets officieel is bevestigd.

Vaarroute

Gezien de complexiteit van het dossier kunnen de onderhandelingen zomaar stuklopen op het laatste moment. Maar volgens het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zijn Teheran en Muscat het ruwweg eens over de coördinaten van de geplande vaarroute door de Straat van Hormuz.

Als "derde partijen" geen roet in het eten gooien, kan er snel een overeenkomst worden gesloten met Oman, zo wordt woordvoerder Baghaei van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken geciteerd in staatsmedia. Volgens hem kan de beoogde vaarroute voor een periode van twee tot vier maanden worden gebruikt.

'Eerste zestig dagen geen tol'

Deze claim komt grofweg overeen met wat de Amerikaanse nieuwssite Axios meldt. Anonieme bronnen zeggen dat de geplande overeenkomst voor zestig dagen zou gelden, met de mogelijkheid tot verlenging. De eerste zestig dagen zou Iran geen tol heffen voor commerciële schepen in de belangrijke zeeroute.

De scheepvaart vanuit de Golf van Oman zou noordelijk door de zeestraat varen door Iraanse wateren. Andersom loopt de voorgestelde terugweg vanuit de Perzische Golf door Omaanse territoriale wateren. Er zouden ook afspraken worden gemaakt over het ruimen van zeemijnen.

Als de informatie klopt én wordt goedgekeurd, betekent het een overwinning voor Iran. De Verenigde Staten hebben herhaaldelijke geëist dat Iran geen controle krijgt over de toegang tot een van de belangrijkste toevoerroutes voor olie en gas ter wereld. Die concessie is nu min of meer al gedaan, stelt een anonieme bron uit een land in de regio tegenover persbureau Reuters.

Opperste leider

Volgens het Amerikaanse persbureau AP moet de conceptversie van de deal nog worden nog worden goedgekeurd door de Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei. Dat zeggen functionarissen uit niet nader genoemde landen in de regio tegen het persbureau.

Contact met de opperste leider is "erg moeilijk", zei president Pezeshkian vanavond op Iraanse staatstelevisie. Mojtaba Khamenei zou zwaar gewond zijn geraakt door luchtaanvallen aan het begin van de oorlog. Hij is sindsdien niet meer in openbaar gezien.

'Mogelijk morgen of de dag erna'

"Het kan morgen gebeuren of de dag erna. Er is veel vooruitgang geboekt", reageerde Trump toen hij in de staat Californië door journalisten werd bevraagd over de publicatie van Axios.

Het Iraanse regime blijft volhouden dat het niet direct onderhandelt met de VS, maar volgens de nieuwssite wordt dat wel degelijk gedaan. De Amerikaanse toponderhandelaar Witkoff zou herhaaldelijk hebben gebeld met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi en diens Omaanse ambtsgenoot Badr al-Busaidi.

Halverwege juli vielen de Iraanse strijdkrachten commerciële schepen aan in de Straat van Hormuz. De VS reageerde met zware bombardementen op Iraanse doelen. Deze geweldsescalatie betekende het einde van een tijdelijke wapenstilstand tussen de twee vijanden.

Een 67-jarige man uit Oisterwijk is vanmiddag verdronken nadat hij van een boot was gesprongen op de Bergsche Maas bij Waspik. Zijn lichaam werd na een urenlange zoektocht gevonden.

Rond 15.30 uur werden de hulpdiensten gealarmeerd, meldt Omroep Brabant. De man was samen met een aantal anderen onderweg op een boot op de Brabantse rivier, aldus de politie. Op een gegeven moment sprong het hele gezelschap overboord.

De politie vermoedt dat de opvarenden bang waren voor een aanvaring doordat de brandstof op was en de boot dus "mogelijk niet kon uitwijken". Op de 67-jarige man na wisten de andere opvarenden zichzelf in veiligheid te brengen.

Sonarboot

De man uit Oisterwijk kwam niet meer boven water. Aanvankelijk zocht de brandweer naar hem met duikers. Na 17.30 uur zocht de politie mee met een sonarboot, waarmee met speciale geluidsapparatuur de echo van mensen onder water kan worden opgevangen.

De burgemeester van de Spaanse exclave Ceuta waarschuwt voor het grote aantal minderjarigen dat is achtergebleven na de massale oversteek van vorige week. Onder de ongeveer 2500 achterblijvers bevinden zich volgens hem 1100 alleenreizende minderjarigen.

De opvangcapaciteit in Ceuta, dat aan Marokko grenst, is ingericht op slechts negentig minderjarigen. Door het tekort aan opvangplaatsen slapen migranten noodgedwongen op het strand, op straat of op begraafplaatsen.

Volgens Juan Jesús Vivas, burgemeester en president van Ceuta, brengen de overvolle opvangcentra een groot risico met zich mee voor de openbare orde en veiligheid. Hij noemt de situatie "volstrekt onhoudbaar" en heeft de Spaanse regering om extra hulp gevraagd.

Voedsel en dekens

Liefdadigheidsorganisaties en buurtbewoners zien ook kinderen en zwangere vrouwen die op straat slapen. Hamza Sitouni Moreno, een 40-jarige bewoner van Ceuta, vertelt aan persbureau Reuters dat hij kinderen die op straat sliepen naar een opvang bracht, maar dat ze daar werden geweigerd.

Uit veiligheidsoverwegingen liet hij een jong meisje in zijn auto slapen en heeft hij geïmproviseerde schuilplaatsen gemaakt voor andere kinderen, die hij voedsel en dekens gaf. "Er zijn zoveel mensen aangekomen... de autoriteiten kunnen dit niet aan", zegt hij.

Van de ongeveer 72.000 mensen die vorige week illegaal vanuit Marokko Ceuta binnenkwamen, is het grootste deel inmiddels teruggekeerd. De Spaanse overheid heeft gisteren al 25 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de opvang van de minderjarigen. De Spaanse jeugdminister Sira Rego reist vrijdag naar de exclave om de situatie te beoordelen.

Alleenstaande minderjarige migranten mogen volgens de Spaanse wet niet zomaar worden teruggestuurd. Op basis van een hervorming van de Spaanse immigratiewet uit 2025 moeten alleenstaande minderjarigen uit overbelaste gebieden binnen vijftien dagen na afronding van hun dossier worden herverdeeld over andere regio's.

Die wetswijziging werd ingevoerd na de sterke migratiestroom naar de Canarische Eilanden van de jaren daarvoor, die de opvangcentra daar zwaar onder druk had gezet. De leider van Ceuta vindt dat andere regio's moeten doen wat er in de wet staat.

Maar de conservatieve en rechtse politieke partijen zijn daar faliekant tegen. Zo zei de leider van radicaal-rechtse partij Vox, Santiago Abascal, vandaag dat "geen enkele euro" van Spaans belastinggeld naar de minderjarige migranten mag gaan.

Gouden bergen bleken een illusie

Het is onduidelijk of de achtergebleven migranten asiel hebben aangevraagd en of Spanje ze daartoe de kans heeft gegeven. De Nederlandse asielminister Van den Brink zei dat Spanje dat in het EU-spoedberaad van gisteren niet verder heeft toegelicht. Asielaanvragen van Marokkanen worden meestal afgewezen, omdat de EU Marokko als een veilig land beschouwt.

Zeker 75 mensen kwamen vorige week om het leven tijdens de oversteek van de EU-grens met Marokko. De meesten verdronken tijdens het zwemmen. De grote toestroom leidde tot grote bezorgdheid binnen de EU.

Zoubeir was een van de velen die droomden van een beter leven in Europa, vertelde hij aan de NOS. Maar de gouden bergen die hem op sociale media als Instagram en TikTok waren voorgespiegeld, bleken een illusie. Volgens hem liet de mislukte migratiepoging vooral zien hoe misleidend sociale media kunnen zijn.

Beelden van de stormloop van afgelopen vrijdag:

Een kind is vanavond om het leven gekomen toen het werd aangereden door een bestelbus in het centrum van Dordrecht.

De bestuurder van de bestelbus is aangehouden. Hij wordt verdacht van het veroorzaken van een verkeersongeluk met de dood tot gevolg, zegt een politiewoordvoerder.

Het ongeluk vond plaats rond 18.30 uur op de Voorstraat in Dordrecht, meldt omroep Rijnmond. Over de toedracht is nog niets bekendgemaakt.

Een omstander deed een reanimatiepoging, maar snel werd duidelijk dat niemand meer iets kon doen voor het slachtoffer. Een opgeroepen traumahelikopter met een medisch team landde niet, maar keerde onverrichterzake terug. Het kind bleek toen al te zijn overleden.

De politie wil nog niets zeggen over de identiteit en leeftijd van zowel het slachtoffer als de bestuurder van de bestelbus.

De problemen bij de energiecentrales in het oosten van Europa leiden tot een hogere energieprijs in Nederland. Vooral voor mensen met een dynamisch energiecontract is dat ongunstig: de energieprijs beweegt dan mee met de markt, anders dan bij een vast contract.

De prijs waarvoor stroom nu wordt ingekocht ligt in Nederland tussen de 150 en 200 euro per megawattuur. Dat was vorige maand nog rond de 80 euro.

Te warm

Door de lage waterstand van de rivieren komen energiecentrales in Europa in de problemen. Enerzijds kunnen de fabrieken minder of geen koelwater binnenhalen, anderzijds mogen ze ook geen gebruikt koelwater meer lozen, omdat de rivier dan te warm wordt.

Bij het opwekken van energie komt veel warmte vrij, om die warmte op te vangen gebruiken ze het koelwater. Dat water, dat dus warm wordt, belandt daarna weer in de rivieren. Althans, zo zou het normaal gaan. Door de lage waterstand is er onvoldoende koelwater en ook de hogere temperatuur van het water is een probleem.

De rivieren warmen sneller op door de lage waterstand. Als het water te warm is, mag het gebruikte koelwater volgens Europese regels niet meer geloosd worden. "Dat is om de ecosystemen te beschermen, de planten en vissen. Maar ook drinkwater: dat nemen we uit de rivier en willen we niet te warm hebben", vertelt Jasper Verschuur, universitair docent bij de TU Delft.

Stilgezet

De problemen spelen nu vooral in Frankrijk, Roemenië, Hongarije en Bulgarije. Centrales draaien op lagere capaciteit of helemaal niet, zoals in Hongarije. Daar is de kerncentrale van Paks stilgezet.

Het drijft de energieprijzen flink op. De landen gaan massaal op zoek naar nieuwe energie. Doordat de hele energiemarkt in Europa met elkaar is verbonden, leidt de grote vraag in die landen ook tot een hogere prijs in Nederland.

Gascentrales aangezet

Overdag geeft dat nog niet veel problemen want dan is er voldoende voorraad vanuit zonne-energie. "Maar 's avonds gaat de zon weg en dan wordt er ook meer stroom gebruikt want iedereen is thuis. Dat leidt er allemaal toe dat er meer vraag is en dan moeten de gascentrales hier aan", vertelt Jan Vorrink van netbeheerder Tennet.

Het opstarten van de gascentrale drijft de prijs nog verder omhoog, omdat dat duurder is. Daar komt nog eens bij dat vanwege de onrust in het Midden-Oosten ook de gasprijs is gestegen. "De gasprijs is de laatste bron die de energievraag afdekt en heeft een grote invloed op de prijs", vertelt René Peters van onderzoeksbureau TNO.

De Nederlandse energieproductie hoeft nog niet af te schalen door de lage waterstand. Dat zou wel kunnen gebeuren als het water boven de 28 graden komt. "In Nederland staat ongeveer de helft van de grote energiecentrales langs de zee. Die onttrekken zoutwater en dat lozen ze weer diep in de zee. Dat is minder kwetsbaar. De andere helft staat langs rivieren en die zijn wel kwetsbaar voor dit soort situaties. Vooral centrales langs de Maas zijn extra kwetsbaar", vertelt universitair docent Verschuur.

De Maas is momenteel behoorlijk warm. Bij Maastricht tikt die de 25 graden aan. Of die kritieke grens van 28 graden bereikt wordt, is nog afwachten. "Dat is lastig te voorspellen. Het is afhankelijk van hoeveel regen er gaat vallen en of er een grote hittegolf aankomt."

Als er een nieuwe energiecentrale wordt gebouwd, is het daarom handiger om die langs zee te bouwen, vindt Verschuur. Door klimaatverandering wordt het warmer, zowel op het land als in het water. "De voorspelling voor de rivieren laat zien dat de temperaturen veel vaker veel hoger zullen zijn. Dat zou betekenen dat centrales langs de rivieren in de toekomst vaker hiermee te maken krijgen."

In de Spaanse provincie Barcelona is een van de grootste laboratoria voor de productie van crystal meth in Europa opgerold, meldt de politie. Bij de vangst is 2500 kilo crystal meth in beslag genomen, die was opgelost in een lading vloeibaar vanille-extract.

De Spaanse autoriteiten zeggen dat de organisatie achter de drugs een tak is van het Mexicaanse drugskartel Jalisco New Generation (CJNG). Naast het drugslaboratorium zijn ook verschillende logistieke locaties opgerold waar de drugs werd opgeslagen en verwerkt.

De organisatie zou de methamfetamine, beter bekend als crystal meth, vanuit Mexico hebben gesmokkeld. De drugs waren opgelost in zo'n 12 ton vloeibaar vanille-extract. Om crystal meth te verkrijgen moest de drugs uit de vloeistof worden gehaald.

Bij invallen in Barcelona, Lleida en Tarragona zijn in totaal dertien verdachten aangehouden, die ervan worden verdacht deel uit te maken van een criminele organisatie. Twaalf van hen blijven voorlopig vastzitten.

De Spaanse politie deed de operatie samen met de Franse antidrugsbestrijdingsdienst. Het onderzoek ernaar begon in juni. De Franse autoriteiten ontdekten in de stad Le Havre een zeecontainer die vanuit Mexico onderweg was naar Spanje, waarin het vanille-extract zat.

Vanaf het moment dat de container Spanje binnenkwam, volgden de autoriteiten de zending. Onderzoekers ontdekten dat de lading een grote hoeveelheid opgeloste drugs bevatte en brachten de betrokken personen in kaart.

De politie heeft vier nepagenten aangehouden in Emmen. Zij worden ervan verdacht ten minste drie oudere mensen te hebben opgelicht in Twente. Mogelijk hebben ze meer mensen gedupeerd.

De nepagenten werden vorige week vrijdag opgepakt, meldt RTV Oost.

Volgens de politie hadden de nepagenten een dag eerder gebeld met twee oudere inwoners van Enschede en Lonneker, een dorp vlak bij Enschede.

Ze hingen een verhaal op over een inbraak in de buurt en kondigden aan dat er een politieagent zou langskomen om waardevolle spullen veilig te stellen.

Even later stond een nepagent voor de deur die de gedupeerden overrompelde en ze in hun eigen huis bestal van sieraden, contant geld en pinpassen.

Aan de voordeur

Een derde gedupeerde werd niet vooraf gebeld, maar aan de voordeur verrast door een nepagent. Ook zij of hij werd beroofd.

De politie kon de vier nepagenten niet veel later aanhouden. Het gaat om twee mannen van 23 en 28 jaar uit Emmen, een vrouw van 21 uit Emmen en een man van 30 uit Emmer-Compascuum.

Bij de verdachten werd niet alleen nagemaakte politiekleding maar ook de buit aangetroffen.

Meer slachtoffers

Onderzocht wordt nog wie van de vier precies schuldig is aan wat. Daarbij benadrukt de politie dat de nepagenten mogelijk meer slachtoffers hebben gemaakt.

"Bij de verdachten zijn namelijk spullen aangetroffen die mogelijk van één of meerdere andere slachtoffers zijn", aldus de politie, die gedupeerden vraagt zich te melden.

Overal in Nederland

Nepagenten, die al dan niet met een babbeltruc aan de deur staan en sieraden of andere waardevolle spullen stelen, zijn een groot probleem in Nederland. Vorig jaar werden ruim 10.000 incidenten met nepagenten geregistreerd. De politie pakte in 2025 ruim 500 verdachten op die zich voordeden als agent. In 2024 ging het om ruim 350 verdachten.

Om vooral oudere bewoners weerbaarder te maken tegen nepagenten, begon de politie in april in het oosten van het land een campagne in het Nedersaksisch: "Pas op veur laaienlichters en neppliessie!".

"Want of 't nou in 't Twents, Achterhoeks, Noordwest-Overijssels, Veluws of Sallands is. 'n Gewaarschuwd mens telt veur twee!", aldus de politie toen.

Door een cyberaanval op een logistieke partner van Bol en de Bijenkorf zijn mogelijk persoonlijke gegevens van klanten op straat beland. De webwinkels hebben klanten hiervoor gewaarschuwd in een e-mail. Als gevolg van de situatie kunnen bestellingen vertraging oplopen of worden geannuleerd.

Cybercriminelen hebben mogelijk toegang gehad tot het systeem van CEVA Logistics. Dit bedrijf voert logistieke operaties uit voor de twee webwinkels. Het incident heeft betrekking op de uitvoer van bestellingen uit één distributiecentrum van Bol, meldt het bedrijf in een e-mail aan een deel van zijn klantenbestand.

Naam en telefoonnummer

Volgens Bol zijn de eigen systemen niet getroffen. Voor de klanten die er een e-mail over hebben gehad, bestaat het risico dat hun naam, adres, postcode, telefoonnummer of andere privédata is gelekt. Het is onduidelijk hoe groot de groep mogelijke slachtoffers is.

Ook bij de Bijenkorf is nog niet duidelijk hoeveel klanten mogelijk zijn getroffen door het datalek bij CEVA Logistics. "Er is een extern onderzoek gestart naar de oorzaak, omvang en mogelijke gevolgen van het incident", meldt het bedrijf aan klanten.

Bol en de Bijenkorf zeggen dat er momenteel geen aanwijzingen zijn dat betaalgegevens, wachtwoorden of inloggegevens van klanten zijn betrokken bij het incident.

Lek zaterdag gemeld door CEVA

Bol zegt dat het 1 augustus te horen kreeg van CEVA Logistics dat er mogelijk een datalek was geweest. De Autoriteit Persoonsgegevens is op 3 augustus ingelicht over de situatie. De klanten die mogelijk het slachtoffer zijn geworden, kregen vandaag een e-mail.

De NOS heeft Bol gevraagd waarom klanten niet eerder op de hoogte zijn gesteld. Een woordvoerder zegt dat er eerst grondig moest worden onderzocht wat er precies aan de hand was en welke klanten mogelijk zijn getroffen. "Dat is iets waar we gelijk heel erg ons best op hebben gedaan. We willen de klanten in een keer zo goed mogelijk informeren en niet twee of drie keer."

Fietsenfabrikant Accell vraagt uitstel van betaling aan. Dat is in veel gevallen een voorstadium van een faillissement. De fabrikant is onder meer bekend van de merken Batavus, Sparta, Babboe en Koga.

Het bedrijf uit Heerenveen kwakkelt al langere tijd. In de coronacrisis konden veel onderdelen niet geleverd worden, waardoor het bedrijf niet kon voldoen aan de vraag naar nieuwe fietsen. Tegen de tijd dat het logistiek weer soepel liep, bleef het bedrijf zitten met een enorme voorraad aan fietsen.

Eerder dit jaar werd er nog een deal gesloten met schuldeisers na een reorganisatie. Onderdeel van de deal was dat het bedrijf in handen kwam van de schuldeisers.

Die oplossing was niet voor de lange termijn, er werd daarom een zoektocht gestart naar een nieuwe eigenaar. "Daarbij zijn gesprekken gevoerd met verschillende geïnteresseerde partijen, meerdere biedingen beoordeeld en is geprobeerd goedkeuring van toezichthouders te verkrijgen voor een mogelijke fusie", schrijft Accell in een persbericht.

Daaruit kwam geen goede oplossing, waardoor het bedrijf concludeerde dat het uitstel van betaling moest aanvragen. Topman Jonas Nillson spreekt van een "zeer verdrietige en frustrerende situatie".

Accell heeft al een reeks reorganisaties achter de rug. Het sloot vorig jaar zomer de laatste fabriek in Nederland, in Heerenveen. Het productieproces werd verplaatst naar Hongarije en Frankrijk.

3700 mensen in vijftien landen

Bij Accell werken bijna 3700 mensen, verspreid over vijftien landen. Het hoofdkantoor staat in Amsterdam, maar het kantoor van de belangrijkste merken staat nog altijd in Heerenveen.

In die plaats werd in 1904 ook Batavus opgericht. Eind jaren 80 ging het fietsenmerk failliet en kwam het via een ander bedrijf in handen van de Accell Group. Vorige maand liet Accell nog weten dat het merk Sparta zou verdwijnen. Het zou opgaan in Batavus, meldde fietsvakblad Nieuwsfiets.

Begin 2024 raakte het dochterbedrijf Babboe in opspraak vanwege fouten bij de productie. Frames van de bakfietsen waren breekbaar en de verkoop werd op last van de NVWA stilgelegd. Het bedrijf moest tienduizenden bakfietsen terugroepen.

Een afgedankte rakettrap van ruimtevaartbedrijf SpaceX is vanochtend vermoedelijk op de maan ingeslagen. De botsing vormde geen gevaar voor de aarde, maar roept wel de vraag op hoe om te gaan met achtergelaten ruimtepuin, zegt ruimtecriminoloog Yarin Eski.

Een rakettrap is een afzonderlijk raketonderdeel met eigen motor en brandstoftank. De trap van het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk had een lengte van 14 meter en een gewicht van 4000 kilo en vloog met zo'n 8700 kilometer per uur op de maan af.

De inslag was voorspeld voor 08.35 uur Nederlandse tijd, maar werd niet live vastgelegd. De trap zou zijn neergekomen in de buurt van de Einstein-krater, aan de moeilijk waarneembare westelijke rand van de maan.

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA verwacht dat daar een krater van ongeveer 18 meter breed en 3,5 meter diep is ontstaan door de inslag. Na een flits zouden tonnen maanstof en gesteente zijn weggeslingerd. De Zuid-Koreaanse satelliet Danuri en NASA's onbemande ruimtesonde Lunar Reconnaissance Orbiter gaan foto's van de inslagplek maken.

Falcon 9-raket

Het gaat om de bovenste trap van een Falcon 9-raket, die op 15 januari 2025 vanuit Florida werd gelanceerd. De raket bracht twee commerciële maanlanders op weg naar de maan. Na het loslaten daarvan bleef de trap in de ruimte achter.

Normaal gesproken verbranden zulke rakettrappen in de dampkring of komen ze in de oceaan terecht. Deze trap bleef zonder brandstof in een langgerekte baan rondzweven en kon niet meer worden bestuurd. Door zonneactiviteit en zwaartekracht veranderde de baan uiteindelijk zo dat het object op de maan neerstortte. Volgens SpaceX was de inslag onbedoeld.

Ongeveer eens in de zes dagen slaat volgens NASA een meteoroïde met vergelijkbare energie in op de maan. Meteorietinslagen vinden dagelijks plaats, doordat de maan geen atmosfeer heeft die naderende objecten afremt, zoals de aarde wel heeft.

Inslagen op de maan van door de mens gemaakte ruimteobjecten zijn zeldzamer. In maart 2022 stortte na een maanmissie een Chinese rakettrap neer. NASA liet in 2009 juist opzettelijk een rakettrap op de maan neerkomen om de opgeworpen wolk maanmateriaal te onderzoeken. Sinds de jaren 60 van de vorige eeuw zijn tal van objecten op de maan terechtgekomen. Volgens de Britse omroep BBC zijn het er naar schatting drieduizend.

'Geen space police'

Rondzwervend afval in de ruimte en op de maan is een groeiend probleem, zegt ruimtecriminoloog Yarin Eski van de Vrije Universiteit Amsterdam. "Er is wetgeving, maar er is geen space police of een andere concrete handhavende instantie."

Volgens hem laat de maaninslag zien hoe lastig het is om machtige ruimtevaartbedrijven verantwoordelijk te houden voor schade die ze veroorzaken. Het Ruimteverdrag uit 1967 vormt het belangrijkste internationale juridische raamwerk, maar gaat niet over crimineel gedrag, zegt Eski. Ook bestaat er geen internationaal strafrecht voor wat hij "ruimtemilieudelicten" noemt.

Eski wijst daarbij op eerdere tests van SpaceX die mislukten, zoals in januari vorig jaar toen een Starship, het grootste en krachtigste ruimtevaartuig ooit gebouwd, uiteenviel tijdens een testvlucht. Musk schreef daarna dat "succes onzeker is, maar vermaak gegarandeerd".

Onverschillige houding

De universitair hoofddocent vindt dergelijke reacties veelzeggend. "Het wordt gepresenteerd als iets spectaculairs, terwijl andere landen en het milieu met de gevolgen kunnen blijven zitten. Het is een buitengewoon onverschillige houding."

Tegelijkertijd zijn overheidsorganisaties als NASA voor hun ruimtevaartprogramma's steeds afhankelijker geworden van de kennis en de technologie van bedrijven.

Dat bemoeilijkt volgens Eski het ter verantwoording roepen van bedrijven als SpaceX. "De VS willen terug naar de maan, mede omdat China daar ook naartoe wil. Die astropolitieke wedloop kun je niet los zien van de manier waarop met ruimteafval wordt omgegaan."

Ook andere wetenschappers waarschuwen voor de langetermijneffecten van ruimtepuin en pleiten voor meer regels. Doordat de ruimte steeds voller raakt met objecten die in een baan rond de aarde draaien, wordt het steeds moeilijker om buiten de baan van de aarde te komen.

De Russische droneproducent Vladimir Tkatsjoek is zwaargewond geraakt door een explosie van zijn auto in Jekaterinenburg. Dat meldt het Russische staatspersbureau Tass. Bij de explosie zou zijn chauffeur zijn omgekomen.

Tass meldt niet of de autoriteiten uitgaan van een aanslag. Wel meldt het persbureau in een later bericht dat Tkatsjoeks naam is aangetroffen op de website Myrotvorets. Dat is een controversiële Oekraïense website waarop "vijanden van Oekraïne" worden geplaatst, vaak met allerlei persoonsgegevens.

Jekaterinenburg ligt zo'n 1500 kilometer ten oosten van Moskou. De dronefabriek van Tkatsjoek, Uraldron, ligt vlak bij die stad. De fabriek maakt onder meer drones voor het Russische leger.

Tkatsjoek heeft ook een Telegramkanaal met 650.000 volgers. Op dat Telegramkanaal wordt de explosie bevestigd. De schrijver van dat bericht stelt dat het incident gisteren plaatsvond en dat Tkatsjoek op de intensivecareafdeling ligt. Zijn toestand zou stabiel zijn.

Aanslag bij restaurant

Het is de tweede explosie binnen enkele dagen in Rusland. Afgelopen weekend veroorzaakte een explosie bij een restaurant in Moskou vijf doden en negentien gewonden. De Russische autoriteiten spraken van een terreuraanslag. Russische media schrijven dat een vrouwelijke bezorger een cadeau kwam afleveren.

Toen ze werd tegengehouden door een beveiliger, ontplofte het pakket. Volgens de media wist de vrouw waarschijnlijk niet wat de inhoud van het pakket was. Zowel zij als de beveiliger zou de explosie niet hebben overleefd.

In het restaurant was op dat moment een "besloten evenement" aan de gang. Al snel verschenen op Russische Telegramkanalen berichten dat het zou gaan om de verjaardag van de hooggeplaatste generaal Aleksandr Tsjajko, die sinds mei dit jaar de opperbevelhebber is van de Russische luchtmacht en ruimtevaart. Enkele dagen eerder was hij 55 jaar geworden.

Zijn aanwezigheid in het restaurant is nog altijd niet bevestigd. Wel meldt het Russische onderzoeksinitiatief Agentstvo vandaag dat zijn schoonzoon is overleden bij de aanslag. Dat baseert het nieuwsmedium op gelekte informatie uit twee overheidsdatabases. Zijn vrouw, de dochter van de generaal, zou een van de gewonden zijn, maar dat is niet bevestigd.

Niet opgeëist

In beide gevallen is de explosie niet opgeëist. De Russische ambassade in Italië wees echter naar Oekraïne als schuldige en schreef dat Oekraïne de Italiaanse gemeenschap in Rusland wilde intimideren.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken herplaatste dat bericht. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken deed dit af als een leugen en benadrukte dat Italië Oekraïne steunt.

Oekraïne heeft niet gereageerd op de beschuldigingen. In het verleden heeft het land weleens een aanslag op Russisch grondgebied opgeëist, maar dat gebeurt lang niet altijd.

Belangenorganisatie COC Nederland heeft een International Pride Award gewonnen. COC Nederland, opgericht in 1946, is de oudste nog bestaande belangenorganisatie voor lhbti+-rechten ter wereld. COC Nederland-directeur Marie Ricardo nam de prijs in ontvangst.

Het COC zet zich actief in voor een diverse en inclusieve samenleving. Het verbindt de regenboogbeweging en komt op voor emancipatie, acceptatie en gelijke rechten voor alle lhbti+-personen.

De organisatie kreeg de prijs van de Verenigde Naties specifiek voor de steun aan initiatieven en mensen in heel moeilijke omstandigheden, zegt directeur Ricardo. "Denk aan landen waar het verboden is om homoseksueel te zijn, of landen waar zelfs de doodstraf erop staat."

Het COC is volgens Ricardo voor deze mensen "een luisterend oor". "We ondersteunen ze met coaching, we denken met hen mee hoe ze in hun eigen omgeving verandering teweeg kunnen brengen en we ondersteunen ze met geld."

Moed en leiderschap

Ricardo noemt de prijs "ontzettend belangrijk". "Het is een erkenning voor het werk dat wij al tachtig jaar doen en de veertig jaar dat wij bewegingen internationaal ondersteunen."

De prijs is een initiatief van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) en ILGA World. Andere winnaars zijn de Zuid-Afrikaanse viceminister Mmapaseka Steve Letsike, de Chileense activist Marcela Dimonty, de Ugandese transgender predikant Aggie Dennett Harmon en de Indiase belangenbehartiger voor mensen met een beperking en bondgenoot van de lhbti+-gemeenschap, Satendra Singh.

Met de International Pride Awards worden personen en organisaties onderscheiden die zich met moed, leiderschap en vastberadenheid inzetten voor meer gelijkheid voor lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender, intersekse en queer personen wereldwijd.

De prijzen zijn dit jaar overhandigd tijdens een speciale ceremonie op de WorldPride Human Rights Conference in de Beurs van Berlage in Amsterdam, die plaatsvindt als onderdeel van WorldPride.

Een huisarts in Rhoon, bij Rotterdam, moet onmiddellijk haar werk neerleggen. Dat heeft de inspectie gezondheidszorg en jeugd besloten.

Over de vrouw kwamen meerdere meldingen binnen bij de inspectie. Na een onderzoek concludeert de inspectie dat er sprake is van "een zeer risicovolle situatie voor de veiligheid van patiënten en de zorg". Het zou gaan om een praktijk met zo'n 4000 patiënten.

Wat precies de risico's voor patiënten zijn, meldt de inspectie niet. Wel gaat het om een uitzonderlijk geval, zegt een woordvoerder.

De huisarts krijgt een zogenoemde LOOB-maatregel opgelegd. De inspectie moet het handelen van de huisarts binnen acht weken voorleggen aan het regionaal tuchtcollege voor de gezondheidszorg. Dat college beoordeelt uiteindelijk of het handelen van de arts verwijtbaar is, of ze geschikt is om haar beroep uit te oefenen en of ze haar werk kan hervatten.

Acuut gevaar

De LOOB-maatregel bestaat sinds 2018 en werd sindsdien zes keer opgelegd. "Normaal gesproken kunnen wij niet iemand dwingen om te stoppen", zegt de inspectiewoordvoerder. "Dat is in principe aan het tuchtcollege. In uitzonderlijke gevallen kunnen we dat wel op deze manier."

Er moet volgens de woordvoerder een acuut gevaar zijn voor meerdere patiënten. Daarnaast besluit de inspectie alleen tot zo'n maatregel "als de betrokkene absoluut niet wil stoppen".

De huisarts moet er zelf voor zorgen dat haar praktijk wel kan doorgaan, schrijft de inspectie. Dit kan bijvoorbeeld door een waarnemend huisarts in te huren. Als dat niet lukt, moet ze overleggen met de zorgverzekeraar. Ook moet de vrouw patiënten informeren over de maatregel.

In 2023 kreeg een huisarts in Brunssum de LOOB-maatregel opgelegd. Deze man was veroordeeld voor seksueel misbruik van patiënten.

Een Mexicaanse influencer is doodgeschoten terwijl hij aan het livestreamen was. De 25-jarige Cesar Gastelum was op het moment van de schietpartij met vrienden een video aan het opnemen in de Mexicaanse stad Culiacán. Het is nog onduidelijk wat de aanleiding is.

Het gebeurde gisteravond 20.00 uur lokale tijd buiten een fastfoodrestaurant. Twee mannen op een motor reden op de influencer af, waarop een van de mannen hem van dichtbij door het hoofd schoot, schrijft de Mexicaanse krant El Universal. Beide mannen hadden een helm op en gingen er na de schietpartij vandoor. Ze zijn nog voortvluchtig.

Gastelum en zijn vrienden hadden felgekleurde oranje jassen aan, die normaal gesproken worden gedragen door maaltijdbezorgers. Lokale media schrijven dat de politie door hun kleding eerst dacht dat het slachtoffer een bezorger was.

Het onderzoek loopt en de politie bekijkt camerabeelden uit de omgeving, schrijft de BBC. De influencer had ruim een half miljoen volgers op TikTok en postte voornamelijk komedievideo's. Volgens de regionale nieuwssite Los Noticieristas keken duizenden volgers naar de livestream op het moment dat hij werd doodgeschoten.

Bendegeweld

Het is niet bekend of Gastelum bedreigingen heeft ontvangen in het verleden. In een van zijn posts is hij te zien bij het graf van een andere influencer, Leobardo Aispuro, die in december 2024 werd doodgeschoten. Zijn moord is volgens de politie mogelijk gelinkt aan geweld tussen twee rivaliserende groepen van het Sinaloakartel.

Bendegeweld is in Sinaloa, waar Culiacán de hoofdstad van is, volledig uit de hand gelopen. Prominente kartelbaas Ivan 'El Mayo' Zambada, een van de oprichters van het Sinaloakartel, werd in juli 2024 opgepakt. Sindsdien woedt er een bendeoorlog in de Mexicaanse staat.

Niet de eerste keer

Het is niet de eerste keer dat een Mexicaanse influencer wordt gedood tijdens het livestreamen. Vorig jaar mei werd de 23-jarige Valeria Márquez doodgeschoten terwijl ze live was op TikTok in haar schoonheidssalon vlak bij de stad Guadalajara. Márquez had ruim 100.000 volgers op TikTok.

Volgens de autoriteiten stopten twee mannen voor de deur van haar salon. Een man kwam binnen en droeg een mondmasker. Hij vroeg aan de influencer: "Ben jij Valeria?". Toen Márquez dat bevestigde trok hij een pistool en schoot hij haar dood, schrijft de BBC.

Haar dood werd onderzocht als vrouwenmoord. Afgelopen juli pakten de lokale autoriteiten Ramon Angel Alvarez Ayala op, leider van een criminele cel gelinkt aan het Jalisco New Generation-kartel. Hij wordt naast de moord op Márquez ook verdacht van de moord op Carlos Manzo, de voormalige burgemeester van de stad Uruapan.

De fusie tussen AkzoNobel en concurrent Axalta is een gelopen race. De aandeelhouders van zowel het Nederlandse als Amerikaanse concern stemden vandaag massaal in met het plan om te fuseren tot de tweede verfproducent ter wereld. In totaal stemde 98,87 procent van de aandeelhouders van AkzoNobel in met de fusie, bij Axalta was dit 99 procent.

Dit betekent dat de twee bedrijven eind dit jaar beginnen met samensmelten, als ook de toezichthouders akkoord zijn. Voor AkzoNobel, producent van merken als Sikkens en Flexa, betekent dit dat er na vele decennia een einde komt aan de notering aan de beurs in Amsterdam. De aandelen van het nieuwe concern zullen worden verhandeld op de Amerikaanse beurs.

Daartegenover staat dat de nieuwe verfgigant, met een verwachte jaaromzet van 17 miljard dollar, in Nederland gevestigd wordt en daar dus ook belasting zal betalen. De huidige topman van AkzoNobel, de Fransman Greg Poux-Guillaume, zal het nieuwe bedrijf gaan leiden. De topman van Axalta, Rakesh Sachdev, wordt voorzitter van de raad van commissarissen.

Hoe het nieuwe concern gaat heten is nog niet bekend.

Salarisruzie

Op de aandeelhoudersvergadering ontstond vandaag wel een stevige woordenwisseling tussen beleggersclub VEB en de leiding van AkzoNobel. Topman Poux-Guillaume voelde zich persoonlijk beledigd door de vraag of hij zijn voorkeur voor de fusie mogelijk liet leiden door de kans op een hoger salaris. In het beste geval kan zijn jaarsalaris verdubbelen, naar zo'n 19 miljoen euro.

De raad van commissarissen benadrukte dat het niet om een overname gaat, maar om een "fusie van gelijken". Datzelfde antwoord volgde op vragen over de hoge salarissen in het nieuwe bedrijf en op de vraag of een verminderde blik op duurzaamheid geen maatschappelijke weerslag krijgt. "We zien de impact van klimaat en de groeiende ongelijkheid in de samenleving. Welk signaal geeft dit af?", vroeg een bezorgde aandeelhouder.

AkzoNobel benadrukte dat duurzaamheid "in het DNA" van de nieuwe verfproducent zal blijven: "Anders verliezen wij ook. Maar in een fusie moet je samen met het DNA van een ander bedrijf. Er zijn veel bedrijven aan de andere kant van de oceaan die duurzaamheid volledig negeren. Voor ons is het glas daarom halfvol."

Over de hoge salarissen benadrukte de raad van commissarissen dat de basissalarissen voor de top hetzelfde blijven. Een mogelijke verdubbeling kan alleen behaald worden als alle doelen worden behaald, bijvoorbeeld die van het verlagen van de kosten.

Van de Zoutindustrie tot AkzoNobel

Het huidige AkzoNobel ontstond in 1994 toen het Nederlandse chemie- en verfconcern Akzo de Zweedse concurrent Nobel Industries kocht. De wortels van Nobel voeren terug tot de bedrijven van chemicus Alfred Nobel uit de negentiende eeuw.

De historie van Akzo begon bij de oprichting van de Koninklijke Nederlandse Zoutindustrie in 1918. Via diverse fusies en overnames ontstond in 1969 Akzo, een samenvoeging van de Algemene Kunstzijde Unie (AKU) en Koninklijke Zout Organon (KZO).

Na de overname van Nobel kocht AkzoNobel in 2008 de Britse verfproducent ICI, bekend van het merk Dulux. De overname viel veel duurder uit dan gedacht. In 2017 probeerde het Amerikaanse PPG de verzwakte Nederlandse concurrent in handen te krijgen. Dat leidde tot een heftige overnamestrijd, waarbij AkzoNobel het zelfs aan de stok kreeg met ontevreden aandeelhouders. Om die tevreden te stellen verkocht AkzoNobel de lucratieve chemische divisie.

AkzoNobel ging verder als louter producent van verf en coating. Door dalende omzetten moest zwaar in de kosten worden gesnoeid. In 2017 wilde AkzoNobel fuseren met het Amerikaanse Axalta. Dat ging op het laatste moment niet door vanwege een bod van het Japanse Nippon Paint. Omdat ook die overname vervolgens niet doorging, proberen AkzoNobel en Axalta het nu opnieuw.

Bij een kinderdagverblijf in Amsterdam-West is de afgelopen week tot twee keer toe een explosief afgegaan. Niemand raakte gewond. De politie heeft vannacht twee minderjarige verdachten opgepakt.

Een motief voor de twee explosies is nog onbekend, meldt stadsomroep AT5.

"We zijn ontzettend geschrokken", reageert een medewerker van het kinderdagverblijf aan de Bos en Lommerweg. "Maar we blijven gewoon open."

Rond 04.00 uur

De eerste explosie bij het kinderdagverblijf was afgelopen zaterdagnacht rond 04.00 uur. Afgelopen nacht ging rond dezelfde tijd opnieuw een explosief af.

De schade bleef in beide gevallen beperkt. Kort na de explosie van afgelopen nacht wist de politie in de buurt de twee verdachten aan te houden. Zij zitten in volledige beperkingen. Dat betekent dat zij uitsluitend contact mogen hebben met hun advocaat en hun ouders.

Te vroeg

De politie wil verder niets over de zaak zeggen behalve dat er onderzoek plaatsvindt. "Daarbij worden alle scenario's onderzocht en wordt bekeken of er een verband bestaat tussen beide incidenten", aldus de politie. "Het is op dit moment nog te vroeg om te zeggen of er daadwerkelijk een verband bestaat."

De brandweer heeft de duinbrand die vanmiddag ontstond bij een strandopgang bij Wassenaar onder controle.

De brand brak uit rond 14.30 uur, dicht bij de normaal drukbezochte strandopgang Wassenaarse Slag, meldt Omroep West.

Het nabijgelegen hotel Duinoord, met 23 kamers, werd voor alle zekerheid ontruimd. De hotelgasten werden opgevangen bij een voetbalvereniging in de buurt.

Meer dan honderd brandweerlieden werden opgeroepen om het vuur te bestrijden. Er werd niet alleen met water geblust. Brandweerlieden probeerden ook met brandzwepen het vuur uit te slaan. Rond 17.30 uur kwam het bericht dat de brand onder controle was. Hoelang het nablussen gaat duren, is nog niet bekend.

Gebied verlaten

Bezoekers kregen het advies om het strand en het duingebied bij de Wassenaarse Slag te verlaten.

In een NL-alert werden bewoners achter de duinen gewaarschuwd om bij rookoverlast ramen en deuren te sluiten en de mechanische ventilatie uit te zetten.

Over de oorzaak van de duinbrand is nog niets bekend.

Al decennia eet een groot deel van de Nederlanders te veel. Obesitascijfers stijgen en er is meer fastfood beschikbaar dan ooit, blijkt uit cijfers van het CBS. Er is de afgelopen twintig jaar bijna een verdubbeling geweest van het aantal fastfoodzaken. Het lijkt de overheid niet te lukken om Nederlanders gezonder te laten eten.

Bij fastfood denken we aan een snelle hap en een "vette bek", maar het CBS gebruikt een veel bredere definitie van fastfood. Praktisch al het eten dat 'snel' over de toonbank gaat, zoals in ijssalons, eetkramen en lunchrooms, valt hieronder. Net als de populaire pokébowls, saladebars en gezonde afhaalbroodjes. Het tegengaan van plekken met ongezond eten blijkt lastig, ook al wil de overheid een gezondere samenleving.

Snelheid, gemak en lage prijzen

De afgelopen tien jaar is het aandeel mensen met overgewicht gelijk gebleven: ongeveer de helft van alle volwassenen. Er is wel een toename in obesitas: ruim een op de zes heeft inmiddels ernstig overgewicht. Dat betekent dat de doelstellingen van het Nationaal Preventieakkoord om overgewicht terug te dringen naar alle waarschijnlijkheid niet worden bereikt.

"Het aantal uren dat we per week bezig zijn met het bereiden van voedsel, is de afgelopen jaren enorm afgenomen", vertelt Jaap Seidell. Hij is voedingswetenschapper, emeritus hoogleraar Voeding en Gezondheid aan de Vrije Universiteit. "Mensen zijn door drukte en allerlei redenen steeds minder in staat om hun eigen maaltijd te maken. We willen snelheid, gemak én lage prijzen."

Gezondere leefomgeving

Tegelijkertijd willen gemeentes een gezondere leefomgeving met minder fastfood. "In wijken met lagere inkomens zie je sneller fastfoodketens verschijnen, veel meer dan in wijken met hogere inkomens", zegt Seidell op basis van zijn eigen bevindingen. "Ook in de buurtsupermarkten daar zorgt het ongezonde eten voor een groot deel van de omzet."

Dat er bij cijfers over obesitas meteen naar snackbars wordt gewezen, irriteert Frans van Rooij van de vereniging Professionele Frituurders (ProFri): "Er zijn minder snackbars dan tien jaar geleden, maar toch is er meer obesitas. Aan wie ligt het dan?"

Van Rooij wijst naar de "ongezonde leefpatronen van mensen" als voornaamste oorzaak van de gezondheidsproblemen. "Je moet er gewoon niet te veel van eten", zegt hij over ongezond voedsel. "Een wekelijkse frietmaaltijd past prima bij mensen met een gezond leefpatroon."

Volgens Seidell gaat het vooral om wat we tussendoor eten, de impulsmomenten. Zo zijn er de afgelopen decennia steeds meer fastfoodplekken verschenen op plekken als stations. "Daar gaan mensen snel overstag voor de verleiding", zegt Seidell.

Deze gewoonte begint volgens hem al op middelbare scholen. "Zolang er supermarkten in de buurt zijn die frikandelbroodjes en energiedrankjes verkopen voor weinig geld, worden tieners constant verleid tot ongezonde keuzes."

De emeritus hoogleraar ziet in winkelstraten of andere dure locaties vaak aanbieders van ongezond eten de panden intrekken. "Zo werkt het systeem; het aanbieden van ongezond eten is het meest lucratief. De kosten zijn laag, de prijs is hoog, en er is altijd de behoefte van mensen."

Omgevingsplan

Met een zogeheten omgevingsplan kunnen gemeentes iets doen tegen de toename van fastfoodketens. "Daar is een wet voor aangenomen, maar de uitvoering blijkt in de praktijk lastig. Zo registreerde Dunkin' Donuts zich als bakkerij en wees het bedrijf naar bakkerijen die óók donuts verkopen toen de gemeente de komst wilde verbieden." Hetzelfde geldt volgens Seidell voor fastfoodpizzatenten, die wijzen naar Italiaanse restaurants in de buurt.

Er wordt aan gewerkt, met wat tegenslagen, en gemeentes hebben behoefte aan sturing vanuit de landelijke overheid, merkt Seidell. "Heel veel Nederlanders willen best gezond leven, maar worden voortdurend verleid om voor de ongezonde keuzes gaan."

Voor de natuurbrand bij Venray in Limburg is het sein brand meester gegeven. De brand was al sinds vanochtend onder controle en heeft zich sindsdien niet verder uitgebreid.

De brandweer is nog bezig met nabluswerkzaamheden; de brand is nog niet volledig gedoofd. Een woordvoerder van de Veiligheidsregio Limburg-Noord weet niet hoe lang dat nog gaat duren. Eerder sprak de veiligheidsregio over enkele dagen. Ook blijft het gebied de komende tijd onder toezicht om eventuele oplaaiingen snel te signaleren en te bestrijden.

Premier Jetten bracht vanmiddag een bezoek aan het gebied. "Als je de auto uitstapt in het hart van het gebied waar de brand heel heftig heeft gewoed, dan krijg je echt wel kippenvel", aldus Jetten bij de regionale omroep L1 Nieuws. "Je ziet een zwartgeblakerd landschap waar unieke stukken natuur volledig zijn verwoest."

Harde wind

De brand in natuurgebied Boschhuizerbergen bij Oostrum (gemeente Venray) brak eergisteren aan het einde van de ochtend uit. Het vuur verspreidde zich snel door de harde wind en de hoge temperaturen. Gisternacht is de brandweer de hele nacht bezig geweest met blussen.

Verslaggever Simone Tukker keek met de brandweer mee bij het nablussen:

De veiligheidsregio waarschuwt dat het gebied rond de Boschhuizerbergen nog altijd gevaarlijk is en roept mensen op uit de omgeving weg te blijven, zodat de hulpdiensten hun werk kunnen doen.

In het gebied, waar ook het Pieterpad doorheen loopt, wonen weinig mensen. Ten noordoosten van Oostrum liggen enkele dorpen. Inwoners van onder meer Holthees en Smakt kregen maandag rond 17.00 uur een NL-alert vanwege de rook. Omwonenden kunnen nog stankoverlast hebben, waarschuwt de veiligheidsregio.

Beschermde status

Door de brand is een Natura 2000-gebied naar alle waarschijnlijkheid grotendeels verloren gegaan. "Je wil dit als natuurbeheerder niet meemaken", zegt Loek Hendrikx van Stichting Het Limburgs Landschap bij L1 Nieuws.

De kern van het brandgebied is een Natura 2000-gebied en heeft dus een beschermde status in de Europese Unie. Het doel daarvan is om zeldzame planten, dieren en hun leefomgeving te behouden en zo de biodiversiteit in Europa te beschermen.

Jeneverbessen

"Er liggen ook bijzondere stukken natuur, zoals een jeneverbesstruweel. Zoals we het nu inschatten, is die kern helemaal verloren gegaan. Dat is echt heel zuur. Dit is een enorme klap voor de natuur. Ik denk dat we onze wonden moeten likken en een traantje moeten wegpinken", zegt Hendrikx.

"We weten op dit moment nog niet wat we zullen aantreffen, maar we denken dat alles is verbrand. De natuur is heel veerkrachtig en zal zich na verloop van tijd herstellen. Maar dat het jeneverbesstruweel terugkomt, ga ik met die 130 jaar oude bomen niet meer meemaken."

Ook is het niet zeker of de jeneverbes zich er überhaupt opnieuw zal vestigen. Hendrikx: "Jeneverbessen groeien op oude gronden en dat was hier het geval. Het is een zwarte bladzijde. Ik heb collega's die al tientallen jaren bij Het Limburgs Landschap werken en zo'n grote brand hebben zij nog nooit meegemaakt."

Bij een aanval gericht op apparaten die zijn bedoeld om bitcoins te beveiligen, zijn volgens een analyse van het Amerikaanse bedrijf Galaxy voor tientallen miljoenen aan bitcoins gestolen. Het gaat volgens het bedrijf zeer waarschijnlijk om minstens 1.596 bitcoins met een waarde van ruim 88 miljoen euro.

De bitcoins konden gestolen worden doordat apparaten van het Canadese bedrijf Coinkite niet goed waren afgesteld. Het bedrijf verkoopt apparaten die digitale toegangscodes maken voor het beschermen van iemands bitcoins.

De apparaatjes lijken op een soort rekenmachines die mensen thuis kunnen gebruiken. De bitcoins worden niet op het apparaat opgeslagen, maar het apparaat maakt wel een geheime toegangscode die de cryptomunten beveiligt.

Die toegangscodes horen niet gekraakt te kunnen worden, maar dat bleek door een fout toch het geval. Dat betekent dat in sommige omstandigheden iemand anders, met een gekraakte code, toegang kon krijgen tot bitcoins van eigenaren die dachten ze goed te hebben beschermd.

Klanten lopen nog risico

Coinkite waarschuwt dat klanten nog steeds risico lopen dat hun cryptomunten gestolen worden. Het bedrijf adviseert deze mensen om hun bitcoins onmiddellijk te verplaatsen naar een veilige plek.

Galaxy zegt dat zeer waarschijnlijk van ruim zevenduizend bitcoin-adressen cryptomunten zijn gestolen. Mogelijk is de totale schade hoger dan nu bekend: het Amerikaanse bedrijf verwacht nu dat die op kan lopen tot omgerekend 111 miljoen euro.

Het is onduidelijk of er ook Nederlandse slachtoffers zijn.

Oproep

Heb jij een apparaat van Coinkite en zijn jouw cryptomunten (mogelijk) gestolen door deze aanval? Deel je verhaal door een e-mail naar oproep@nos.nl te sturen.

De aanval begon vorige week in de nacht van woensdag op donderdag, schrijft Galaxy. Volgens het bedrijf werden in 41 minuten voor ruim 60 miljoen euro aan bitcoins gestolen. Later werden meer cryptomunten gestolen. Wie er achter de aanvallen zit of zitten is niet bekend.

De fout waardoor de dieven de toegangscodes konden kraken, zat volgens een analyse van het Amerikaanse bedrijf Block al sinds 2021 in de software van de apparaten, maar schijnt al die tijd niet opgemerkt te zijn. Coinkite zegt dat het bedrijf nog onderzoek doet en later meer details publiceert.