NOS Nieuws - Algemeen

De politie Oost-Nederland heeft rond kerst 1077 brieven verstuurd naar mensen die in één jaar tijd meerdere verkeersovertredingen op hun naam kregen. In de brief staat dat het rijgedrag van de ontvanger zorgen baart en dat er iets moet veranderen, meldt Omroep Gelderland.

'Team verkeer vindt dat zorgelijk en daarom ontvangt u deze brief', kregen de veelplegers te lezen. Met de brief hoopt de politie in Gelderland en Overijssel mensen bewuster te maken.

'Met het aantal overtredingen dat u in de aangegeven periode heeft begaan, bracht u niet alleen uzelf, maar ook andere weggebruikers in gevaar. Daarom adviseren wij u dringend om uw verkeersgedrag positief aan te passen.'

Negentien boetes

De brieven zijn gestuurd aan mensen die tussen 1 oktober 2024 en 1 oktober 2025 vier of meer boetes op naam kregen na een staandehouding. Boetes via flitspalen tellen niet mee.

Volgens de politie is er een verband tussen het aantal verkeersovertredingen en het risico om bij een verkeersongeval betrokken te raken. Daarom staat in de brief dat de ontvanger het komende jaar doelgericht gecontroleerd kan worden. Bij een nieuwe overtreding kan de politie de weggebruiker naar het CBR sturen voor een cursus.

De ontvangers zijn 16 jaar of ouder; ook mensen zonder rijbewijs kunnen de brief krijgen, bijvoorbeeld na overtredingen op de fiets.

"234 personen hadden zelfs zes boetes of meer op naam en de leeftijdsgroep tot 30 jaar is de grootste doelgroep. Er is zelfs iemand met negentien boetes op naam", aldus een politiewoordvoerder tegen Omroep Gelderland.

Wanneer een agent een weggebruiker staande houdt, is te zien of diegene eerder een waarschuwingsbrief heeft ontvangen. Als in het jaar daarna minder dan vier bekeuringen worden uitgeschreven, stopt de monitoring.

Dat een oogst te goed kan zijn, voelt tegenstrijdig. Het is het geval bij de Nederlandse telers. Door een goed groeiseizoen vorig jaar, zitten zij nu met tenminste een miljoen kilo groenten zonder bestemming.

Het is in de boerenwereld een bekende kwaal, zegt Thijs Geijer, sectoreconoom bij ING. "Ze zeggen weleens: de grootste ramp is geen ramp. Want groeit het te goed, dan is er veel aanbod in de markt en dus een lage prijs."

Het gebeurt nu bij gewassen als aardappels, wortelen en kolen. Door het warme en droge voorjaar is er een bulkend overschot van. Bovendien zijn sommige groenten te groot voor verkoop in de supermarkt.

Volle opslag

Zo ook bij Johan Pals. Hij zit met een overschot aan kolen en die zijn ook nog eens ontzettend groot. Exemplaren in de supermarkt wegen tussen de 700 gram en een flinke kilo. In zijn restpartij weegt één kool al meerdere kilo's.

Dat komt door een ander overschot: die van zijn aardappelen. Doordat daar minder vraag naar is, bleef zijn opslag vol. De kolen konden daardoor niet op tijd worden geoogst, en dus groeiden ze maar door. En dan wil geen winkel ze hebben.

190.000 kilo kool

Het is altijd moeilijk van restpartijen af te komen, maar nu nog meer, zegt Pals. Momenteel ligt er 190.000 kilo van zijn biologische kool te wachten op een nieuwe eigenaar. Die hoopt Pals te vinden met hulp van No Waste Army.

Die organiseert hiervoor zijn grootste 'reddingsactie' tot nu toe. "We kregen zoveel hulpvragen, daar moesten we wat mee", zegt medeoprichter Thibaud van der Steen.

Geïnteresseerden kunnen terecht bij zes telers verspreid over het land. Ze halen daar voor een vast bedrag een tas met groenten op of doneren geld aan de Voedselbank. Of het wordt verwerkt tot soep of sauzen.

Zo ook de ruim 50.000 hokkaido pompoenen van Chris Poelen uit het Gelderse Groesbeek. Mensen mogen ze komen ophalen, of de houdbaarheid wordt opgerekt door ze te verwerken in een ander product.

Poelen zit nu met een overschot, in tegenstelling tot in 2024. Door het koude en natte weer had hij toen juist minder dan gedacht. "Soms is het hollen en dan weer stilstaan. De natuur bepaalt. Dat is het leven van de boer."

De ene keer een overschot, dan weer een tegenvaller. Het is een bedrijfsrisico van de ondernemer, stelt ook landbouworganisatie LTO. "En het is dus ook aan de ondernemer om daarop te anticiperen", zegt een woordvoerder.

Imperfectie

Volgens No Waste Army is een belangrijke oorzaak van de grote hoeveelheid overgebleven en afwijkende groenten, dat supermarkten strenge specificaties hebben. "Terwijl: de natuur bepaalt, niet de keten. Daar moeten we naar terug."

Nu bepalen in veel gevallen inkopers een jaar van tevoren wat van het land moet komen, zegt de ondernemer. "Maar je weet niet van tevoren wat er kan worden geoogst, en hoe dit eruit ziet."

Volgens Van der Steen is er bij supermarkten wel de wil om te veranderen, maar loopt het systeem achter. "Te grote kolen kunnen bijvoorbeeld niet over banden, of passen niet in een kratje. Daardoor kunnen ze er niks mee."

Supermarkten zeggen dat ze wel degelijk iets doen tegen voedselverspilling. Zo biedt Jumbo kleinere appels toch aan. En in Albert Heijn is spinazie met hagelschade verkrijgbaar. Aldi zegt actief met telers aan oplossingen te werken wanneer er een groenteoverschot is.

Minibloemkool

De rol van de consument is volgens Van der Steen niet verwaarloosbaar. Die zou zich bewuster moeten zijn van wat er in Nederland wordt geoogst. En dus ook moeten meebewegen als een oogst mee- of tegenvalt.

Thijs Geijer ziet dat de supermarkt biedt wat de consument wil, en dat moet aan steeds meer eisen voldoen. Probleem is dat consumenten minder goed dan voorheen weten hoe ze afwijkende groenten kunnen verwerken.

"Daar waren we vroeger heel bedreven in. Nu is gemak belangrijk en zijn huishoudens kleiner. Minibloemkolen en -watermeloenen zijn populair. Via prijzen is de vraag wel te beïnvloeden, maar mensen gooien hiervoor niet hun hele eetpatroon om."

President Trump herhaalde het afgelopen nacht nogmaals: hij wil Groenland hebben. Het Witte Huis had eerder al eens gesuggereerd dat de VS militair geweld daarbij niet uitsluit.

Trump stelt dat het hem gaat om de veiligheid van de VS, maar deskundigen betwijfelen dit. Groenland heeft inderdaad een militair-strategische ligging, maar is ook rijk aan zeldzame grondstoffen. Het land is een autonoom deel van het koninkrijk en mede NAVO-lid Denemarken.

In vijf vragen en antwoorden leggen we uit waar het de Amerikanen om gaat en of de grondstoffen van Groenland een grotere rol spelen.

Heeft de VS voet aan de grond in Groenland?

De VS is militair actief in Groenland sinds de Tweede Wereldoorlog. Toen wilden de Amerikanen voorkomen dat de Duitsers het eiland zouden aanvallen. Oude Amerikaanse bases op Groenland liggen er nog, sommige bedolven onder het ijs.

De VS heeft er ook nog een actieve militaire basis: Pituffik Space Base. Vanuit hier kan de VS ballistische raketten waarnemen die vanuit Rusland of Europa worden afgevuurd richting de VS.

Deze basis mag dankzij een verdrag uit 1951 worden uitgebreid wanneer de Amerikanen dat willen. Wel moet de Groenlandse bevolking vooraf geraadpleegd worden.

"Er is dus echt een lange traditie van Amerikaanse aanwezigheid in Groenland", zegt Louise van Schaik, expert geopolitiek bij Instituut Clingendael. Mede daarom is het inlijven van Groenland volgens haar militair niet nodig. "Er is een grote bereidwilligheid om de Amerikanen daar hun gang te laten gaan."

Trumps bewering dat de Denen te weinig doen aan veiligheid, valt volgens haar ook te betwisten "Tegen eerdere pogingen van China om er vliegvelden te openen om grondstoffen te delven, is opgetreden door Denemarken én de VS."

Welke delfstoffen heeft Groenland?

Groenland is voor de Amerikanen vooral belangrijk vanwege de grondstoffen, legt Van Schaik uit. Het heeft veel uranium, dat slechts in een paar landen in de grond zit. "Omdat de sneeuw op het eiland steeds sneller smelt, zijn de kritieke grondstoffen makkelijker bereikbaar", zegt ze, al blijft het delven vanwege gebrek aan infrastructuur niet heel eenvoudig.

Daarnaast zijn er andere kritieke ruwe materialen, die belangrijk zijn voor de productie van militaire goederen, zegt de Clingendael-onderzoeker. "De stoffen in de Groenlandse grond kunnen militaire technologieën sterker of lichter maken. De elementen zijn moeilijk winbaar, maar zijn voor specifieke toepassingen enorm waardevol."

Ook Europese landen hebben belang bij de grondstoffen, omdat zij minder afhankelijk willen worden van landen als China. Dat land heeft jarenlang ingezet op mijnbouw en raffinagecapaciteit. "Omdat landen de zeldzame aardmetalen tijdens conflicten als drukmiddel kunnen inzetten, wil Europa z'n eigen boontjes kunnen doppen."

Kan de VS alleen door het land in te nemen grondstoffen krijgen?

Denemarken en Groenland zijn niet per se tegen het delven van grondstoffen door de Amerikanen, zegt de Clingendael-expert. Wel willen ze vooraf afspraken, bijvoorbeeld zodat het op een veilige manier gaat en inwoners van Groenland er niet ziek van kunnen worden.

De VS gebruikt verschillende manieren om Groenland onder druk te zetten, stelt Van Schaik. "Ze dreigen met militair handelen en hebben ook gezegd dat ze Groenland kunnen kopen."

Ook kan de VS proberen af te dwingen dat Amerikaanse bedrijven een voorkeursbehandeling krijgen bij delving in Groenland. "Zoals bij de grondstoffendeal met Oekraïne gebeurde." Dan kunnen de Amerikanen zeggen dat ze grondstoffen delven in ruil voor militaire bescherming tegen Rusland of China. Ook kan de VS voorstellen dat de Amerikanen een deel van de inkomsten van de grondstoffen krijgt."

Gaat het dan alleen over grondstoffen?

Groenland is ook interessant door de ligging van scheepvaartroutes tussen verschillende werelddelen.

Het gaat ook over invloedssferen, stelt van Schaik "Als je die logica volgt is het de vraag: 'hoe groot wil je eruit zien op de wereldkaart'?" Met Groenland erbij zou de VS er 2.166.000 vierkante kilometer op vooruit gaan. Dat is ruim 51 keer de oppervlakte van Nederland.

Hoe nu verder?

De NAVO overweegt een Groenlandmissie om Trump tevreden te stellen. De Deense minister van Buitenlandse Zaken gaat volgende week op bezoek bij de Amerikaanse buitenlandminister Rubio.

Diplomaten hopen dat de NAVO-bondgenoten daarmee de plannen voor een militaire actie van de VS ontmoedigen.

De Denen en Groenlanders geven zich dus niet zomaar gewonnen. Zelfs niet als Trump dreigt met het gebruik van militaire middelen.

Goedemorgen! Op het Malieveld komen vandaag betogers samen, om te demonstreren tegen het regime in Iran en om het Iraanse volk te steunen. En de eerste wedstrijden in de eredivisie na de winterstop worden gespeeld.

Eerst het weer: In het zuidoosten valt in de ochtend nog wat sneeuw, geleidelijk wordt het overal droog en breekt de zon door. Op de meeste plaatsen blijft het licht vriezen. Zondag is een droge en zeer koude dag, maandag kan er weer winterse neerslag vallen en daarna is het met de kou even gedaan.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Groenland moet onderdeel van de VS worden om ervoor te zorgen dat het niet in handen valt van China of Rusland, heeft de Amerikaanse president Trump gezegd in een persconferentie in het Witte Huis. "We gaan iets met Groenland doen, of ze het nou willen of niet. We gaan niet in de situatie komen dat Rusland of China ons buurland wordt."

Al voor het begin van zijn tweede termijn zei Trump dat de VS het dunbevolkte eiland moest inlijven; de afgelopen weken noemde hij het steeds vaker. Trump zegt dat er rond Groenland veel Chinese en Russische oorlogsschepen zijn, maar voor die claim is geen bewijs.

Ander nieuws uit de nacht En dan nog even dit:

Ook gisteren bleef het winterweer Nederland flink bezighouden. In Utrecht werd het dak schoongemaakt van een groot bedrijfspand. Dit gebeurt preventief, zodat het gebouw veilig blijft.

En ondertussen trotseerden ook tal van mensen de sneeuw en gladheid, om anderen te helpen. Van vervoer voor mensen met een beperking tot een maaltijdbezorgdienst voor ouderen.

Fijne zaterdag!

Een Fransman van 74 is veroordeeld tot zes maanden voorwaardelijke celstraf, omdat hij een ei heeft kapotgeslagen op het hoofd van politicus Jordan Bardella. Dat is de leider van Rassemblement National (RN), de radicaal-rechtse partij die opgericht werd door Jean-Marie Le Pen en tot voor kort werd geleid door diens dochter Marine. Eerder heette de partij Front National.

Het incident vond in november plaats bij een boekpresentatie van Bardella. De gepensioneerde boer moet ook een boete van 1000 euro betalen, evenals een schadevergoeding van 500 euro en 600 euro als bijdrage voor juridische kosten. De man werd in 2022 ook al veroordeeld, omdat hij een ei had gegooid naar de zeer rechtse presidentskandidaat Éric Zemmour. Bardella hield aan de actie geen verwondingen over.

Veroordeling

RN wil in 2027, als Emmanuel Macron na twee termijnen aftreedt, de nieuwe president leveren. Le Pen mag vanwege een veroordeling niet deelnemen aan de presidentsverkiezingen. Als haar veroordeling in hoger beroep blijft staan, wordt Bardella mogelijk kandidaat.

De veroordeelde man bood zijn excuses aan voor de "gewelddadige" daad. Hij zei tegen de rechter dat hij kiezers "met een minimum aan geweld wilde waarschuwen voor het maximale geweld dat alle Fransen te wachten staat" als Bardella daadwerkelijk aan de macht komt.

In het Brabantse dorp Sprang-Capelle, vlakbij Waalwijk, is vannacht een cocaïnewasserij aangetroffen. Dat meldt de politie via sociale media. De wasserij was in bedrijf toen een arrestatieteam van de politie iets voor 2.00 uur binnenviel. Uit beelden van een lokale fotojournalist blijkt dat er ook een auto in beslag is genomen. Of er ook mensen zijn aangehouden, is niet bekend.

Het pand wordt nu onderzocht door de Landelijke Faciliteit Ontmantelen, en zal door de politie worden bewaakt tot het onderzoek morgenochtend verdergaat. Wie er achter de wasserij zit en hoe de politie deze op het spoor kwam, is niet bekend.

Een cocaïnewasserij is een faciliteit waarbij cocaïne wordt teruggewonnen uit materiaal waarin het verstopt zit, zoals vloeistoffen of kleding. Er worden dus geen drugs geproduceerd.

In deze video van Omroep Brabant wordt uitgelegd hoe een cocaïnewasserij werkt:

Groenland moet onderdeel van de VS worden om ervoor te zorgen dat het niet in handen valt van China of Rusland, zo heeft president Trump opnieuw gezegd in een persconferentie in het Witte Huis. "We gaan iets met Groenland doen, of ze het nou willen of niet." Verderop in de persconferentie herhaalde hij dat en zei hij dat het "op een fraaie manier" of "op een iets moeilijkere manier" gaat gebeuren.

Trump zei verder dat als de VS niets doet, Rusland of China Groenland overneemt. "En we willen Rusland en China niet als buur." Rusland is overigens een buurland van de VS: de Amerikaanse staat Alaska en het oostelijkste puntje van Rusland liggen enkele tientallen kilometers uit elkaar.

De uitspraken van Trump volgen na een week waarin de spanningen over de toekomst van Groenland opliepen. Al voor zijn tweede termijn begon, bijna een jaar geleden, heeft Trump erop gehamerd dat het gigantische, dunbevolkte eiland in de Atlantische Oceaan moet worden ingelijfd door de VS. De afgelopen weken noemt hij het eiland, een onafhankelijk land dat bij het Deense koninkrijk hoort, steeds vaker. Volgens Trump "wemelt het" van de Chinese en Russische oorlogsschepen rond Groenland, een claim waarvoor geen bewijs is.

Komende week is er overleg tussen de Amerikaanse minister Rubio en de Deense regering. Trump noemde zichzelf op de persconferentie "een groot fan van Denemarken", maar hij zei ook "dat het feit dat je er 500 jaar geleden met een boot aankwam niet betekent dat je het land bezit".

'Je beschermt je eigendom'

De VS heeft al een militaire basis op het eiland, waar zo'n honderd Amerikaanse militairen gestationeerd zijn. Volgens een verdrag met Denemarken uit 1951 mogen de Amerikanen dat aantal naar believen uitbreiden. Maar Trump zei tijdens de persconferentie dat de VS het eiland moet "bezitten". "Je beschermt als land je eigendom, je beschermt geen verdragen", aldus de president.

De afgelopen weken hebben kopstukken uit de regering-Trump verschillende plannen genoemd om Groenland in te lijven, zoals het 'kopen' van het eiland door de inwoners een smak geld aan te bieden. Maar ook annexatie door het Amerikaanse leger blijft een optie, aldus Trump en zijn ministers. Hij herhaalde dat op vrijdagavond: Groenland wordt Amerikaans, "goedschiks of kwaadschiks".

Einde van de NAVO

De leiders van Europese landen als Frankrijk, Duitsland en het VK hebben de afgelopen week publiekelijk gezegd dat alleen de Groenlanders en Denen kunnen beslissen over hun onderlinge band. Die landen zijn ook met de VS lid van het militaire bondgenootschap NAVO. Als de VS besluit om met geweld Groenland in te nemen, zo waarschuwde de Deense premier Frederiksen afgelopen week, "is dat het einde van de NAVO".

In deze video zie je welke belangen er allemaal spelen rond Groenland:

De Venezolaanse oppositieleider en Nobelprijswinnaar Maria Corina Machado gaat mogelijk meepraten over de toekomst van Venezuela, zegt de Amerikaanse president Trump. Volgens hem reist Machado volgende week dinsdag of woensdag naar Washington voor een ontmoeting.

Het zou Trumps eerste ontmoeting worden met Machado. Het is niet bekend over welke onderwerpen ze mee zou mogen praten. Afgelopen weekend liet Trump zich nog enigszins laatdunkend over haar uit. "Ze heeft niet de steun of het respect binnen het land", zei hij.

Veiligheidsgaranties

Trump sprak in het Witte Huis ook met bestuurders van oliebedrijven. Volgens hem zal zijn land beslissen welke oliebedrijven actief mogen zijn in Venezuela. Trump beloofde oliebedrijven "totale veiligheid" als ze na de val van Maduro in Venezuela investeren. Hij wil daarvoor 100 miljard dollar vrijmaken.

In Venezuela heerst een gespannen rust sinds de Amerikaanse aanval vorig weekend, waarbij president Maduro en zijn vrouw werden ontvoerd en meegenomen naar New York. De Amerikanen beschuldigen Maduro en zijn regime van het leiden van een drugskartel dat op grote schaal drugs naar de VS smokkelt.

'Correcte regeringswissel'

Kort na de aanval zei Trump dat de VS Venezuela gaat "runnen" zolang hij dat nodig acht om een "veilige, correcte en verstandige" regeringswisseling tot stand te brengen.

Ook was hij van meet af aan duidelijk over zijn plannen met de Venezolaanse olie. "Zoals iedereen weet is de Venezolaanse olie-industrie failliet, compleet failliet al heel lang. Ze pompen bijna niets op vergeleken met wat ze kunnen. Wij gaan de grote Amerikaanse oliemaatschappijen daar binnenbrengen, miljarden dollars laten investeren, de kapotte infrastructuur opknappen en geld verdienen voor dat land", zei hij vorig weekend.

De autoriteiten in de Amerikaanse staat Minnesota zijn een eigen onderzoek begonnen naar het doodschieten van een vrouw door een agent van immigratiedienst ICE in Minneapolis.

De aanklager van Hennepin County roept voor dat onderzoek naar de dood van de 37-jarige Renee Nicole Good het publiek op video's en eventueel ook ander bewijs rechtstreeks naar haar kantoor te sturen.

Op die manier moet een "grondig en transparant" onderzoek worden uitgevoerd, zo staat in een persbericht op de site van de aanklager. Er is een site geopend waar mensen bijvoorbeeld documenten, verklaringen en video's kunnen delen.

FBI-onderzoek

Met het eigen onderzoek gaat de aanklager, Mary Moriarty, in tegen het besluit van de regering-Trump om het onderzoek enkel te laten uitvoeren door de federale dienst FBI, en dus de onderzoeksinstanties van de staat Minnesota buitenspel te zetten.

Op een persconferentie zei Moriarty, een Democraat, te vrezen dat ze onvoldoende bewijs zou krijgen van de FBI om een besluit over vervolging van de ICE-agent te kunnen nemen. De burgemeester van Minneapolis, Jacob Frey, uitte ook al felle kritiek op het overnemen van het onderzoek door de FBI.

De regering, waaronder president Trump zelf, zei dat de ICE-agent handelde uit zelfverdediging. Good zou haar auto als wapen hebben gebruikt.

Nieuwe beelden

Ondertussen doken er vandaag ook nieuwe beelden van het incident op, gefilmd vanuit het perspectief van de ICE-agent die Good doodschoot. Op de beelden van de telefoon van agent Jonathan Ross is te zien hoe Good nog tegen hem zegt: "Het is oké, kerel, ik ben niet boos op jou."

Ook wordt hij geprovoceerd door een andere vrouw, volgens Amerikaanse media de vrouw van Good. Aan het einde van de video rijdt de auto naar voren en is een doffe klap te horen.

De bewuste video. De beelden kunnen als schokkend worden ervaren:

Meerdere Amerikaanse media berichten over de video, die onder meer door nieuwszender CNN is geverifieerd bij de regering. De video werd als eerste gedeeld door de nieuwssite Alpha News. Het is niet bekend hoe de site aan de video is gekomen.

Volgens vicepresident Vance, die de video plaatste op X, bewijzen de beelden dat Ross daadwerkelijk in gevaar was en handelde uit zelfverdediging.

De dood van Good, een moeder van drie kinderen, leidde tot verontwaardiging en protesten in meerdere steden. Een wake voor haar in Minneapolis trok duizenden mensen.

Een dag later schoot de grenspolitie twee mensen neer in Portland in de staat Oregon, wat ook leidde tot protesten. Komend weekend zijn er honderden demonstraties gepland in het hele land vanwege de gebeurtenissen van afgelopen week.

Sinds het aantreden van Trump begin vorig jaar is het aantal arrestaties door immigratiedienst ICE fors gestegen. De immigratiedienst doet invallen in steden en verricht daarbij op grote schaal arrestaties.

Een zeldzaam exemplaar van een stripboek van Superman is verkocht voor 15 miljoen dollar (bijna 13 miljoen euro), een recordbedrag voor een stripboek. De strip - Action Comics No. 1 - komt uit 1938 en werd toen voor 10 dollarcent verkocht. Kenners gaan ervan uit dat er nu nog zo'n honderd exemplaren van bestaan.

De strip werd verkocht bij online veilinghuis ComicConnect. Topman Vincent Zurzolo meent dat het boekje het begin van het superheldengenre markeert en tot de waardevolste stripboeken ter wereld behoort. "Dit is de heilige graal onder de stripboeken. Zonder Superman en zijn populariteit zouden er geen Batman of andere legendarische superhelden zijn."

De strip verhaalt hoe Superman is ontstaan en hoe hij van een andere planeet op aarde kwam. Ook wordt verteld hoe Superman als zijn alter ego Clark Kent op aarde leefde.

Recordbedrag

Wie de strip verkocht en gekocht hebben is niet bekend. Volgens Zurzolo wilden beiden anoniem blijven.

Nooit eerder werd zoveel geld voor een stripboek neergelegd. "Het overtreft het vorige record voor een stripboek, dat afgelopen november werd gevestigd toen een exemplaar van Superman nr. 1 op een veiling werd verkocht voor 9,12 miljoen dollar. Het zegt ook veel over de belangrijkheid van dit boek", aldus Zurzolo.

Amerikaans acteur

Het stripboek kwam eerder in het nieuws, toen het in 2000 werd gestolen uit het huis van de Amerikaanse acteur Nicolas Cage in Los Angeles. In 2011 dook het weer op, toen het werd gevonden door een man die in Californië de onbekende inhoud van een verlaten opslagloods kocht.

De vinder gaf de strip terug aan de acteur, die hem kort daarna verkocht op een veiling, waar de strip ruim twee miljoen opleverde. Een flinke winst: Cage kocht het stripboek vier jaar voordat het uit zijn huis gestolen werd voor 150.000 dollar.

In 2021 ging een ander exemplaar van Action Comics No. 1 nog voor 3,25 miljoen dollar onder de hamer.

De omstreden gebedsgenezer Tom de Wal is gisteravond gearresteerd in Tilburg. Hij voerde op straat gebedsgenezingen uit nadat hij door de politie een kerk was uitgezet en de burgemeester de gebedsgenezingen had verboden.

Tom de Wal richtte in 2016 de religieuze organisatie Frontrunners Ministries op. Hij claimt dat hij mensen tijdens diensten kan genezen van ziektes als kanker en MS. Ook zou hij mensen 'bevrijden' van homoseksualiteit en autisme.

De Wal werd gearresteerd tijdens een interview met Omroep Brabant:

De genezingsdiensten van Frontrunners Ministries zouden dit weekend plaatsvinden in een Van der Valk-Hotel in Eindhoven. De hotelketen besloot het evenement te annuleren nadat protesten waren aangekondigd. Een woordvoerder van Van der Valk zei daarover tegen Omroep Brabant: "Er is met zowel politie, de gemeente en de organisatie zelf contact geweest, maar Van der Valk heeft het besluit zelfstandig genomen."

De Wal zei in een video-reactie dat er sprake is van "leugens en laster" van onder meer de lhbti-organisaties. Volgens hem heeft Frontrunners Ministries nog nooit gebeden voor homogenezing.

Demonstratie

Frontrunners Ministries besloot uit te wijken naar een kerkgebouw in Tilburg. Ook hier was hij niet welkom: de gemeente heeft de bijeenkomst verboden omdat er geen vergunning voor was. De Wal en kerkgangers besloten de dienst toch door te zetten, waarop agenten alle aanwezigen naar buiten geleidden.

Omdat De Wal buiten met de gebedsgenezing doorging, hebben agenten hem op straat gearresteerd, bevestigt een woordvoerder van de politie.

Zo'n 25 Dolle Mina's en leden van lhbti-organisaties hadden zich verzameld voor de ingang van de kerk. De politie heeft de omgeving afgezet met linten. "De demonstratie is verder rustig verlopen. Iedereen is daar nu weg", aldus de woordvoerder.

Iets voor middernacht zei De Wal in een video op Instagram weer vrij te zijn gelaten, maar nog wel boetes en andere 'juridische consequenties' te verwachten. "Het is een bizarre gebeurtenis, dat dit in Nederland kan", zegt hij in de video. Hij verwijst naar de vrijheid van godsdienst die door de politie zou zijn geschonden. "Maar goed, wij gaan door. We laten ons niet stoppen. Dat is mijn boodschap."

Mohammed Bashir uit Beuningen staat zelf nog steeds versteld van zijn heldenactie eergisteren in een winkelcentrum in Nijmegen. Toen een man een andere man aanviel met een hakbijl, aarzelde hij geen seconde en overmeesterde met enkele anderen de dader. "Ik had echt het gevoel dat we nú moesten ingrijpen", zegt de 35-jarige Bashir tegen Omroep Gelderland.

In winkelcentrum Dukenburg klonk woensdag rond 15.30 uur geschreeuw. Bashir hoorde dat en ging erop af. "Toen zag ik dat er een ruzie gaande was tussen twee mannen. Een van de mannen liep er daarna vandoor. Toen dacht ik: oh, nu is het klaar. Alleen, toen pakte hij een bijl uit zijn tas en liep hij weer richting de andere man. Hij bleef het slachtoffer maar achtervolgen en bleef maar zwaaien met die bijl."

Veel kinderen

De man met de bijl struikelde. "Ik had toen echt het gevoel dat ik nú moest ingrijpen om te voorkomen dat er iets traumatisch zou gebeuren. Niet alleen voor mezelf, maar er waren ook heel veel kinderen in het winkelcentrum. Je zag eerst wel dat mensen het moeilijk vonden om in te grijpen, want er loopt toch iemand te zwaaien met een bijl. Maar toen hij struikelde moest er wel iets gebeuren, want toen verloor hij de overmacht."

Bashir greep de man in zijn nek en trok hem naar achteren. Ook hield hij de hand met de bijl erin vast zodat anderen het wapen konden afpakken. "Het was echt heel heftig om mee te maken en ik zat vol adrenaline. Anderen zijn op hem blijven zitten totdat de politie de man meenam."

Gewond

De 45-jarige aanvaller uit Nijmegen zit sindsdien vast. Bij de aanval raakte een 39-jarige plaatsgenoot gewond. Hij is met onbekende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht.

Twee dagen later is Bashir nog steeds verbaasd over zijn eigen actie. "Ik herken mezelf eigenlijk niet in die beelden. Normaal spring ik nooit tussen mensen in als ze ruziën, al helemaal niet wanneer er wapens bij betrokken zijn. In het moment had ik het gevoel dat ik gewoon iets moest doen."

Het KNMI heeft de weerswaarschuwing code oranje voor Groningen, Friesland en de Waddeneilanden verlengd tot morgenochtend 09.00 uur. "We roepen weggebruikers op niet de weg op te gaan", aldus het weerinstituut.

De waarschuwing gold tot 21.00 uur vanavond, maar vannacht houdt het winterse weer aan, waardoor het KNMI nog niet afschaalt naar code geel.

Als gevolg van de waarschuwing van het KNMI heeft vervoersmaatschappij Qbuzz besloten om zaterdagochtend ook niet te gaan rijden. Qbuzz verzorgt in Groningen en Friesland zowel streek- als stadsvervoer. In Friesland blijven de bussen tot zeker 11.00 uur binnen, in Groningen tot 09.00 uur. Morgenochtend wordt om 7.00 uur (Groningen) en 9.00 (Friesland) bekeken hoe de dag er verder uit gaat zien.

Koudeprotocol van Rijkswaterstaat

Rijkswaterstaat stelt dit weekend vanwege extreem lage temperaturen een koudeprotocol in. Dat betekent dat mensen die met pech langs de weg komen te staan direct worden geholpen.

Daarom worden dit weekend extra bergers en weginspecteurs ingezet, zodat gestrande reizigers snel naar een veilige locatie met voorzieningen zoals een tankstation kunnen worden gebracht.

"Het is onwenselijk dat gestrande weggebruikers langdurig in extreem koude omstandigheden op een berger moeten wachten", zegt Rijkswaterstaat.

Extra ANWB-wegenwachten

De ANWB heeft extra wegenwachten opgeroepen om dit weekend te werken. Hierdoor moet het mogelijk zijn mensen binnen half uur te helpen en naar een veilige locatie te brengen.

Het koudeprotocol van Rijkswaterstaat geldt tot maandagochtend. Het is niet bekend tot hoe laat.

Een inzamelingsactie voor de grotendeels door brand verwoeste Vondelkerk heeft al ruim 180.000 euro opgehaald. Begin volgende week hoopt Stadsherstel Amsterdam de monumentale kerk in te kunnen om de schade verder te inventariseren.

De Vondelkerk in Amsterdam vloog een uur na de jaarwisseling in brand. De brand is vermoedelijk door vuurwerk veroorzaakt. De schade wordt op miljoenen geschat.

Precies een week geleden begon eigenaar Stadsherstel een inzamelingsactie voor de Vondelkerk. De organisatie koopt monumentale panden op en restaureert deze om ze vervolgens te verhuren of een maatschappelijke functie te geven. Het gebouw werd ontworpen door Pierre Cuypers, die ook bouwmeester is van het Rijksmuseum en Centraal Station in de hoofdstad.

"Binnen een paar maanden" moet duidelijk worden hoe hoog het schadebedrag is en hoeveel de verzekering dekt. Toch is Stadsherstel Amsterdam alvast een inzamelingsactie gestart.

"De ervaring leert bij dit soort projecten waar brand is geweest dat de verzekering nooit toereikend is en er altijd een tekort blijft", zegt Stella van Heezik, woordvoerder van Stadsherstel. "Het zou zonde zijn als we dan niet verder zouden kunnen met de restauratie." Een streefbedrag voor de inzamelingsactie is er daarom nog niet.

Nog geen streefbedrag

De organisatie wordt bedolven onder reacties. "Zo veel zelfs dat we niet eens iedereen meer persoonlijk kunnen beantwoorden en bedanken", zegt Van Heezik. "We zijn aan het nadenken of we nog iets kunnen terugdoen voor alle donateurs, maar dat is nog wat pril. Als alles lukt, gaan we dat natuurlijk goed vieren."

Maandag hoopt Stadsherstel de Vondelkerk in te kunnen. Van Heezik: "In het souterrain kunnen we dan bijvoorbeeld kijken hoe het ervoor staat met het archief. Vandaag is een steiger aan de voorgevel geplaatst zodat we een deel van de muur kunnen veiligstellen. Het is niet zo dat het hele pand instort, maar bepaalde muurdelen van de kerk moeten wel verstevigd worden."

Vorige week maakte Nieuwsuur deze reportage bij de Vondelkerk:

Organisaties die van de Vondelkerk gebruikmaakten, moesten door de brand halsoverkop op zoek naar nieuwe onderkomens. Zo ook Maira Evers, oprichter en eigenaar van creatief bureau Gardeners met 35 werknemers. "De brand is verschrikkelijk voor de kerk, omwonenden, de stad en voor ons."

"Tegelijkertijd is het hartverwarmend hoeveel mensen met ons meedenken", zegt Evers. "Een hostel om de hoek bood ons deze week gelijk onderdak aan - en dat ontroerde enorm. Vanaf begin volgende week stelt Monks in de Houthavens tijdelijk een vleugel met alle faciliteiten in hun gebouw beschikbaar."

Ze verwacht dat de heropbouw van de kerk jaren gaat duren. "Het is de plek waar ik mijn bedrijf heb opgebouwd en bijna zeventien jaar heb gezeten. Ik wil hoe dan ook dat de Vondelkerk terugkeert, niet alleen voor ons, maar vooral voor de stad."

Een ander bedrijf dat een verdieping huurde in de Vondelkerk kan terecht in de Muiderkerk. Kerkgemeenschap Liberty Church is uitgeweken naar de Posthoornkerk.

Andere initiatieven

Naast de actie van Stadsherstel zijn er diverse andere initiatieven. Zo haalde Stichting Hart voor het Vondelpark al eerder 10.000 euro op en staat een inzamelingsactie op GoFundMe al op ruim 32.000 euro.

Ook zanger Dotan, die in mei in de Vondelkerk zou optreden, haalt geld op voor de kerk. Dotan schreef donderdag op Instagram dat "elke euro" die hij met zijn concert ophaalt naar de wederopbouw van de kerk uit 1872 gaat. De zanger treedt nu op in De Duif, een andere monumentale Amsterdamse kerk, gelegen aan de Prinsengracht.

De politie laat weten dat het onderzoek naar de toedracht van de brand nog steeds in volle gang is en er "vanuit het strafrechtelijke" gedeelte geen nieuws te melden is.

De eigenaar van de bar in Crans-Montana waar in de nieuwjaarsnacht veertig mensen omkwamen, is aangehouden en zit in voorlopige hechtenis, melden Zwitserse media. Het Openbaar Ministerie had een bevel tegen hem uitgevaardigd, omdat de angst bestond dat de Fransman het land zou ontvluchten.

Er loopt een strafrechtelijk onderzoek naar de uitbater en zijn vrouw. Het tweetal runde de bar samen en wordt verdacht van "dood door nalatigheid, lichamelijk letsel door nalatigheid en het veroorzaken van een brand door nalatigheid".

De beslissing om eigenaar Jacques Moretti vast te houden komt van een rechter in het Zwitserse kanton Wallis. Het onderzoek naar de dodelijke cafébrand richt zich ook op zijn vrouw en mede-eigenaar Jessica Moretti, maar zij wordt niet vastgehouden.

Niet brandveilig

Tijdens de jaarwisseling brak er brand uit in bar Le Constellation, die zich razendsnel verspreidde. De brand ontstond rond 01.30 uur in de kelder van de bar. Op beelden is het vermoedelijke begin van de brand te zien. Mensen hebben flessen vast met ijsfonteinen, die te dicht bij materiaal aan het plafond komen, dat vervolgens vlamvat. Het vuur greep snel om zich heen.

Bij de brand raakten ook meer dan honderd mensen ernstig gewond. Van velen wordt gevreesd dat zij alsnog zullen overlijden.

In 2019 werd de bar voor het laatst op brandveiligheid gecontroleerd, maakte burgemeester Féraud deze week bekend. De geluidswerende matten die aan het plafond waren bevestigd, werden volgens hem nooit op brandveiligheid getest.

Dag van nationale rouw

In Zwitserland is vandaag een dag van nationale rouw vanwege de dodelijke cafébrand. De slachtoffers werden herdacht tijdens een ceremonie. Daarbij waren onder anderen de Franse president Macron en de Belgische premier De Wever aanwezig. Bij de brand kwamen ook Belgen en Fransen om het leven. Ook families van de slachtoffers waren erbij.

Verder luidden door het hele land kerkklokken om 14.00 uur ter nagedachtenis aan de slachtoffers, gevolgd door een minuut stilte.

De Iraanse justitie heeft gedreigd met zware straffen voor demonstranten. Het hoofd van de rechterlijke macht zegt dat betogers "streng en maximaal zullen worden aangepakt, zonder genade". Een openbaar aanklager in de hoofdstad Teheran zegt dat mensen die vernielingen aanrichten of geweld gebruiken de doodstraf tegemoet kunnen zien.

De uitspraken zijn een reactie op de aanhoudende protesten tegen het regime, die eind december uitbraken. Ze begonnen uit frustratie over de enorme inflatie. Inmiddels zijn ze uitgegroeid tot protesten tegen het regime en het gebrek aan politieke vrijheid en voor vrouwenrechten. Iraniërs eisen het vertrek van het strenge islamitische regime.

Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr:

In Iran zijn sinds gisteren het internet en het telefoonverkeer afgesloten. Na de grote protesten van gisterenavond zijn er vandaag weer mensen de straat op gegaan. Vooral vanavond worden er weer grote aantallen mensen verwacht.

Omdat het internet en het telefoonverkeer plat liggen, is het moeilijk om een volledig beeld te krijgen. Op beelden die wel mondjesmaat naar buiten komen zijn vernielingen te zien, gebouwen die in brand staan, en er klinken soms schoten. Ook zijn er beelden van demonstranten die gemoedelijk met elkaar de straat op gaan. Ze scanderen leuzen als 'dood aan de dictator', 'lang leve de shah' (koning) en 'vrijheid vrijheid vrijheid'.

Op onderstaande beelden zijn protesten in Mashad en Teheran te zien. De beelden zijn geverifieerd door persbureaus Reuters en AP:

Volgens de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie HRANA zijn er zeker 42 doden gevallen in het land. Ook zouden ruim 2200 mensen zijn gearresteerd. Slachtofferaantallen zijn niet met zekerheid vast te stellen, omdat er geen vrije nieuwsgaring is in Iran. Daarom is het, ook voor buitenlandse journalisten, bijna onmogelijk een betrouwbaar beeld te schetsen van de situatie in het land.

Betogers worden op de staatstelevisie getypeerd als "terroristische vertegenwoordigers" van de grote vijanden van Iran: Israël en de VS. De opperste leider, ayatollah Khamenei, zei vanochtend op de staatstelevisie dat de demonstranten "van hun eigen straten een puinhoop maken om de president van een ander land te behagen".

De protestgolf is de grootste sinds de dood van Mahsa Amini in 2022. De Iraanse werd opgepakt door de moraalpolitie omdat zij haar hoofddoek volgens de agenten te los droeg. Na haar arrestatie overleed ze aan de gevolgen van fysiek geweld, bleek uit onderzoek.

In onderstaande video zie je beelden van Iraanse staatstelevisie waarin voor het eerst over de protesten wordt bericht:

In Iran werden in de eerste negen maanden van 2025 meer dan duizend mensen geëxecuteerd. Dat is volgens cijfers van Amnesty International het hoogste aantal in de afgelopen vijftien jaar.

Iran is een van de landen waar het vaakst de doodstraf wordt voltrokken, samen met China, Saudi-Arabië, Somalië en de Verenigde Staten.

Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr:

"Hoe het verder zal gaan daar verschillen de meningen over. Bij eerdere protestgolven hebben we gezien dat het regime toch weer terugvalt op de onderdrukking van mensen. De Iraanse justitie heeft vandaag gedreigd met zware straffen tegen demonstranten. Het lijkt alsof Iraanse leiders geen andere effectieve oplossingen hebben voor alle uitdagingen waar het land voor staat, zowel in het binnenland als het buitenland.

Wel zijn mensen vastberaden. Het blijft moedig om in Iran de straat op te gaan, iedereen weet dat het levensgevaarlijk kan zijn. Ook hoor ik van veel mensen dat ze wel zouden willen gaan, maar het simpelweg te riskant vinden. Er zitten thuis nog veel meer mensen die die woede en teleurstelling voelen, maar die durven gewoonweg niet."

Weinig mensen zullen hebben verwacht dat 2026 zou beginnen met een inval van Venezuela door de VS. Maar het is al lange tijd duidelijk dat het Amerikaans beleid voor Latijns-Amerika in de tweede termijn van Trump radicaal is veranderd ten opzichte van voorganger Biden.

Verhoogde militaire aanwezigheid in het Caribisch gebied, aanvallen op veronderstelde drugsboten, inmenging in verkiezingen: Trump laat zich nadrukkelijk gelden in de regio. Latijns-Amerika is immers de achtertuin van de VS, zo zeggen Trump en buitenlandminister Rubio, en alleen de VS bepaalt wat daar gebeurt.

Met de inval in Venezuela en de ontvoering van Maduro is duidelijk geworden hoe ver de Amerikanen bereid zijn te gaan om hun beleid in de regio te laten gelden.

Deze landen in de regio maken zich zorgen, zeker gezien de uitspraken van Trump en zijn kabinetsleden in de dagen na de aanval op Venezuela:

Cuba

"Als ik in Havana woonde en in de regering zat, zou ik me zorgen maken." Het zijn de woorden van Rubio afgelopen zondag, in een interview met NBC News. Als zoon van Cubaanse migranten, opgegroeid in de conservatieve latino-gemeenschap in Miami, heeft hij een enorme afkeer van het communistische regime op het eiland.

Venezuela lijkt wat dat betreft een eerste stap om het Cubaanse regime te verzwakken: Cuba is grotendeels afhankelijk van Venezolaanse olie en daar is nu een stop op gezet door de Amerikanen. Rubio hoopt dat een totale economische ineenstorting van het noodlijdende eiland zal leiden tot de val van het door hem zo gehate regime.

Nicaragua

In Venezuela heeft de VS sinds dit weekend een grote vinger in de pap en Cuba zal, zo verwacht de VS, zelf ineenstorten. Een volgend mogelijk doelwit is Nicaragua, waar de dictator Ortega, samen met zijn vrouw en 'co-president' Rosario Murillo, sinds 2007 de scepter zwaait.

Nicaragua heeft geen olie of gas zoals Venezuela, maar heeft wel grote hoeveelheden goud en zilver. Daarnaast is het Nicaraguaanse regime een ideologische tegenstander van de VS en een land dat beschuldigd wordt van een rol in drugshandel naar de VS.

Mexico

Drugshandel door georganiseerde misdaad is ook het hete hangijzer in de relatie tussen Mexico en de VS. In een interview met Fox News zei Trump gisteravond nog dat de volgende fase "grondaanvallen op kartels" zullen zijn, en dat Mexico de facto wordt bestuurd door drugskartels.

Doelwitten in buurland Mexico aanvallen is iets waar Trump en zijn kabinetsleden vaker op hebben gehint. Maar met het WK voetbal op komst, dat de landen samen met Canada organiseren, en gezien de hechte handelsrelatie, lijkt dat voorlopig geen realistisch scenario.

Colombia

Zodra het woord drugs valt, kijkt Washington ook naar Colombia. Trump en de Colombiaanse president Petro hebben een zeer moeizame relatie en de Amerikanen beschuldigen Petro van drugssmokkel. Na de inval van Venezuela werd het Colombiaanse leger naar de grens met het buurland gestuurd en de Colombiaanse president viel de VS hard aan op sociale media.

Toen Trump vervolgens zei dat Colombia binnenvallen hem goed in de oren klonk, liepen de spanningen verder op. Inmiddels hebben de twee leiders telefonisch gesproken en is Petro zelfs uitgenodigd in het Witte Huis, maar vanwege de ideologische verschillen en de enorme cocaproductie in Colombia, de grondstof voor cocaïne, blijft de relatie tussen de twee landen instabiel.

Panama

Het lijkt alweer een eeuwigheid geleden, maar Trump was nog niet geïnstalleerd als president van de VS toen hij zijn pijlen richtte op Panama. Hij weigerde de inzet van militaire middelen uit te sluiten om het Panamakanaal, een cruciale waterweg die de Stille Oceaan verbindt met de Atlantische Oceaan, over te nemen.

Volgens Trump speelt China een te grote rol in Panama en betalen Amerikaanse schepen te veel om door het kanaal te varen. Onder de rechtse president Mulino is de Chinese invloed in Panama teruggedrongen en Trump heeft het al een tijd niet meer over het Panamakanaal gehad, maar het land blijft op de radar van de Amerikanen.

Verkiezingen in de rest van de regio

Los van militaire interventies zullen de VS naar verwachting in 2026 ook niet stilzitten bij de verkiezingen die worden gehouden in een aantal landen. Het eerste land is Costa Rica, dat op 1 februari naar de stembus gaat. Koploper in de peilingen is de conservatieve Laura Fernández, die verregaande maatregelen voorstelt om de toegenomen criminaliteit in het land aan te pakken. Oftewel, een kandidaat die Trump zal kunnen bekoren.

Ook Peru, Brazilië en Colombia, drie van de grootste landen in Zuid-Amerika, kiezen nieuwe presidenten in het aanstaande jaar. Voor Trump een perfect moment om zijn grip op wat hij ziet als 'zijn achtertuin' verder te verstevigen.

Andere landen in de regio en hun relatie met de VS:

D66, CDA en VVD willen samen een minderheidskabinet vormen. Dat is de belangrijkste conclusie die de onderhandelaars met informateur Letschert hebben getrokken bij hun gesprekken op landgoed De Zwaluwenberg.

De drie onderhandelende partijen hebben de partijleiders van meerdere oppositiepartijen uitgenodigd om over steun te praten. Ze willen kijken of ze over grote onderwerpen al afspraken kunnen maken.

De drie partijleiders lichtten hun keuze tijdens een persmoment toe:

Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft zowel in de Tweede als Eerste Kamer bij lange na geen meerderheid. Bewindslieden kunnen vooraf niet rekenen op steun en moeten bij elk wetsvoorstel steun zoeken bij een of meer oppositiepartijen.

De drie partijen hebben samen 66 zetels in de Tweede Kamer en dat zijn er tien te weinig. In de Eerste Kamer komen ze zelfs 16 zetels tekort. "Het wordt hard werken voor de nieuwe kabinetsploeg", zei Jetten, "maar we denken dat we het kunnen."

Uitzonderlijk

Het is zeer uitzonderlijk dat politieke partijen ervoor kiezen om het vanaf de start van hun coalitie zonder meerderheidssteun te doen. De VVD was er ook zeker geen voorstander van en wilde tot het laatst proberen JA21 erbij te krijgen. Maar dat stuitte op verzet van D66.

In tegenstelling tot Denemarken en Zweden kent Nederland geen traditie van minderheidskabinetten. Er zijn wel zulke kabinetten geweest, bijvoorbeeld Rutte I, maar dat kabinet kreeg gedoogsteun van de PVV. CDA-leider Bontenbal spreekt over een "nieuwe politieke realiteit". "Het zou mooi zijn als we naar een nieuwe politieke cultuur gaan."

Oppositiepartijen reageerden vanavond kritisch op het geplande minderheidskabinet. JA21 spreekt van een gemiste kans, de PVV denkt dat er volgend jaar weer verkiezingen zijn en GroenLinks-PvdA noemt het een "riskant politiek experiment".

Marleen de Rooy over de kansen en risico's

"Om dit te laten slagen moeten partijen elkaar wat gunnen en dat is een echte breuk met de politiek van de afgelopen jaren. Het valt en staat dus met de houding van de partijen in de Kamer.

De hoop is dat zo'n minderheidskabinet ook kansen biedt omdat je soms kan rekenen op steun van links, bijvoorbeeld over stikstof en soms van rechts, bijvoorbeeld over migratie. Maar het is onbekend terrein, ook voor deze drie partijen.

De oppositie reageert nog niet erg enthousiast. Volgende week worden partijen bij de informateur uitgenodigd om te praten over het geven van steun. Het kan zijn dat de drie partijen wel steun krijgen op sommige thema's, bijvoorbeeld stikstof, migratie of geld voor defensie.

Maar dan komt direct de andere belangrijke vraag: willen oppositiepartijen ook bezuinigen steunen, de pijnlijke keuzes. Want voor de lusten zijn andere partijen nog wel te porren, maar als het om bezuinigen gaat is het een stuk lastiger.

Het kan nu snel gaan. Helemaal zeker is het niet, maar ze hopen zelfs al midden februari op het bordes te staan."

Vorm

D66, VVD en het CDA onderhandelen al enige weken met elkaar en na een korte onderbreking rondom de feestdagen hoopte informateur Letschert dat deze week een besluit zou vallen over in welke vorm de drie partijen verder zouden gaan. Letschert sprak over een "cruciale week".

De VVD hoopte op aansluiting van JA21, zo maakte partijleider Yesilgöz keer op keer duidelijk. De partij van Joost Eerdmans heeft negen zetels, waarmee deze coalitie op 75 zetels zou komen. Er hoeft dan maar één zetel gevonden worden bij de oppositie om een meerderheid in de Tweede Kamer te hebben. Verder krijgt het kabinet een duidelijkere rechtse signatuur en dat wilde de VVD graag.

Gebrek

Maar D66 heeft grote bezwaren tegen de toetreding van JA21 tot een kabinet waarvan partijleider Jetten de premier zal worden. Op allerlei onderwerpen verschillen D66 en JA21 behoorlijk van elkaar, zoals bij klimaat, stikstof, asiel en Europese samenwerking.

D66-leider Jetten denkt ook dat het moeilijker wordt om steun van PvdA-GroenLinks te krijgen als JA21 in het kabinet zit. Het kabinet-Jetten zou met twee rechtse partijen een rechtsere signatuur hebben en daar zal GroenLinks-PvdA alleen maar hard oppositie tegen willen voeren.

VVD-leider Yesilgöz zei op de persbijeenkomst dat ze graag met JA21 had samengewerkt. "We moeten nog in kaart gaan brengen hoe we dat precies willen gaan doen." Ze benadrukt dat de keuze voor een minderheidskabinet "niet bij gebrek aan beter" is.

De Surinaams-Nederlandse schrijfster Astrid Roemer is op 78-jarige leeftijd in haar woonplaats Paramaribo overleden. Roemer gold als een van de meest invloedrijke auteurs binnen de Nederlandstalige Caribische literatuur. Uitgeverij Prometheus bevestigt haar overlijden.

Astrid Heligonda Roemer werd in 1947 geboren in Paramaribo. Ze brak in Nederland in 1982 door met het boek Over de gekte van een vrouw, een experimentele roman over de complexiteit van het vrouw-zijn. Later volgde onder meer de romantrilogie Onmogelijk moederland over de dekolonisatie van Suriname.

De trilogie wordt gezien als haar magnum opus. Roemer zelf noemde het haar 'drieling'. Na Gewaagd leven (1996), Lijken op liefde (1997) en Was getekend (1999) werden de werken in 2001 gebundeld tot Onmogelijk Moederland. Aan de hand van verschillende personages beschreef zij Suriname in de laatste dertig jaar van de twintigste eeuw.

Eigenzinnig

In 2016 kreeg Roemer tot haar grote verrassing de P.C. Hooft-prijs voor haar oeuvre. Nooit eerder kreeg zij een Nederlandse literaire prijs. De jury prees Roemer voor haar romans die leiden tot "literaire verbeeldingen van de geschiedenis van Suriname".

In 2021 werd haar als eerste auteur van Surinaamse afkomst de Prijs der Nederlandse Letteren toegekend, maar tot een feestelijke uitreiking kwam het niet. Het organiserend comité schrapte de ceremonie omdat Roemer omstreden uitspraken had gedaan over oud-legerleider Desi Bouterse, die was veroordeeld voor de Decembermoorden.

Roemer stond bekend om haar uitgesproken en eigenzinnige mening. Behalve romans schreef ze ook poëzie, toneelstukken, kinderboeken en korte verhalen. De Surinaamse website Starnieuws vindt dat Roemer "een literair nalatenschap achterlaat die van blijvende betekenis is voor Suriname, het Caribisch gebied en de Nederlandstalige literatuur. Haar werk blijft gelezen, bestudeerd en besproken, zowel nationaal als internationaal."

On a Woman's Madness

Dat Roemer ook internationaal werd erkend, bleek wel toen Over de gekte van een vrouw door Lucy Scott werd vertaald in het Engels. On a Woman's Madness werd in 2023 onder meer genomineerd voor de National Book Award, een grote Amerikaanse literaire prijs. Ook werd het boek opgenomen op de longlist van de International Booker Prize.

De Bijenkorf schrapt vanaf komende maand zo'n 167 banen. De warenhuisketen noemt het een "noodzakelijke maatregel door de veranderende marktomstandigheden".

Er verdwijnen 57 functies op het hoofdkantoor en in de winkels moeten 110 mensen vertrekken. Daar werken nu zo'n 2250 mensen alleen voor de Bijenkorf zelf. Ook werken er nog 2200 mensen voor winkels van andere merken in de Bijenkorf. Alle zeven winkels in Nederland blijven wel open.

Op dit moment zegt De Bijenkorf aan een "aangescherpte strategische koers" te werken, waardoor er veranderingen binnen de winkels nodig zijn. Een woordvoerder geeft aan dat de markt snel verandert en uitdagend is.

Nieuwe koers

De Bijenkorf is al meer dan 155 jaar een vast onderdeel van het Nederlandse winkelstraatbeeld. In de vorige eeuw groeide De Bijenkorf met grote warenhuizen uit tot een icoon in de winkelstraat, met op het hoogtepunt twaalf filialen door het land.

Vanaf 1999 wisselde De Bijenkorf regelmatig van eigenaar. Toen fuseerde moederbedrijf KBB met Vendex, van het voormalige V&D. Sinds begin 2011 is de Bijenkorf onderdeel van Selfridges Group Ltd., in bezit van investeringsmaatschappijen uit Thailand en Saudi-Arabië.

Deze eeuw werden al een aantal flinke hervormingen uitgevoerd. In 2014 sloten de filialen in Arnhem en Enschede. Twee jaar later volgden de vestigingen in Groningen, Breda en Den Bosch.

In 2015 stopte De Bijenkorf bovendien met de Dwaze Dagen, de bekende uitverkoop, omdat die volgens de toenmalige topman niet meer pasten bij het imago. De Bijenkorf wilde zich meer richten op het hoogste segment.

In de jaren daarna schrapte de winkelketen honderden banen op verschillende momenten, zowel op kantoor als in de winkels.

Leegstaande panden

Dat De Bijenkorf deze reorganisatie nu uitvoert, vindt retail-econoom Peter van Heerde van de Rabobank niet verrassend. "Warenhuizen hebben al langer moeite om overeind te blijven, dat geldt eigenlijk voor de hele non-food detailhandel."

Volgens Van Heerde is V&D daar een goed voorbeeld van. "Er komen steeds meer winkels op die hun eigen merk verkopen. Dus dat De Bijenkorf, dat meerdere merken verkoopt, er zich niet aan kan onttrekken is niet vreemd. Er is veel concurrentie, dus dan moet je bij blijven sturen om te zorgen dat je overeind blijft."

Dat winkels het lastig hebben is te zien in het aantal leegstaande winkelpanden. Dat neemt steeds verder toe, blijkt vandaag uit cijfers van marktonderzoeker Locatus. Begin deze maand stonden er in Nederland ruim 14.000 winkelpanden leeg en nam het totaalaantal winkelpanden af. Dat is volgens Van Heerde bijna volledig toe te schrijven aan het online winkelen.

Online versus fysiek

De enorme vlucht van het online shoppen betekent dat fysieke winkels zich anders moeten opstellen om de klant toch te kunnen trekken, zegt Van Heerde. Online en fysieke winkels bedienen daardoor steeds meer andere behoeftes. "Als je een gemaksshopper bent, moet je online gaan. Speelt beleving meer een rol, dan ga je naar de winkel. Fysieke winkels blijven daardoor inzetten op het prikkelen van zintuigen om te zorgen dat consumenten blijven komen."

Ook De Bijenkorf probeert die belofte waar te maken. Zo zet de warenhuisketen al langere tijd in op het premium segment, en dat is volgens Van Heerde vrij uniek. "Hoewel het warenhuis eerder echt moeite had zich te onderscheiden, doen ze dat sinds de overname door Selfridges door de focus te leggen op luxe."

Maar om ervoor te zorgen dat die beleving waargemaakt wordt, heb je goed personeel nodig. En dat is voor winkels in deze tijd een uitdaging, ziet Van Heerde. "Je hebt te maken met grote arbeidstekorten, maar hebt ook goed gekwalificeerd personeel nodig dat de service kan gaan bieden. En dat is een groot probleem dat nu in de retail speelt."