Zelensky herschikt staf om vertrouwen te herstellen
Een "significante herstart". Zo noemt de Oekraïense president Zelensky de ingrijpende veranderingen in zijn staf en de Oekraïense regering. Een nieuwe stafchef, allerlei nieuwe ministers en een gedwongen vertrek voor de baas van de inlichtingendienst.
De Oekraïense president voert de grootste herschikking in de leiding van het land door sinds het begin van de grootschalige Russische invasie, bijna vier jaar geleden. Die is volgens hem nodig omdat er "problemen waren die we niet naar het nieuwe jaar mee mogen nemen".
Voor Oekraïners is duidelijk dat hij het grootschalige corruptieschandaal in de energiesector van de afgelopen maanden bedoelt. Dat leidde al tot het vertrek van zijn controversiële stafchef Jermak.
Twee redenenZelensky wil laten zien dat hij de zorgen in Oekraïne serieus neemt, zeggen analisten. Bovendien hoopt hij dat de nieuwe aanstellingen verder zullen helpen in de moeilijke staakt-het-vuren-onderhandelingen met de Amerikanen.
"Er was intern en extern veel druk op Zelensky om iets te doen", zegt politicoloog Artem Bronzjoekov van de Oekraïense denktank Politika. "Met het vertrek van Jermak die alles onder zijn controle hield, is er nu ruimte voor een groep mensen met verschillende meningen die effectiever beslissingen kunnen nemen."
Zelensky wil Oekraïne voorbereiden op twee scenario's: het scenario dat diplomatieke druk op Rusland op korte termijn een wapenstilstand oplevert en het scenario dat de oorlog nog lang gaat duren.
Nieuwe stafschefDe belangrijkste wissel is de nieuwe stafchef Kyrylo Boedanov. De 40-jarige veteraan was hiervoor de baas van de Oekraïense militaire inlichtingendienst. Hij werd populair dankzij spectaculaire acties onder zijn leiding tegen Rusland. De afgelopen dagen nam Boedanov al een prominente rol in tijdens de onderhandelingen met Europese bondgenoten over de coalition of the willing in Parijs.
In Oekraïne was vooral verbazing dat Boedanov de positie accepteerde, ook omdat hij gezien wordt als een mogelijke rivaal voor Zelensky in de toekomst. Maar voor de president was het een logische keuze. Niet alleen omdat veel Oekraïners hem vertrouwen, maar ook omdat hij in tegenstelling tot zijn voorganger goede banden heeft met de Amerikanen.
Minister van DefensieEen andere veelzeggende verandering is de nieuwe minister van Defensie Michajlo Fedorov, een trouwe bondgenoot van Zelensky. Hij diende eerder als minister van Digitale Transformatie. In die rol was hij verantwoordelijk voor het opschalen van de drone-productie.
De 34-jarige Fedorov aasde al langer op zijn nieuwe post. De hoop in Kyiv is dat hij het leger verder kan moderniseren, gezien de snelle veranderingen in de manier van oorlogsvoering en de moeilijke situatie aan het front.
Vasyl MaljoekEr is ook een verandering die onvrede oproept: het vertrek van de effectieve inlichtingenbaas Vasyl Maljoek. Hij was onder meer verantwoordelijk voor operatie Spinnenweb vorig jaar, toen Oekraïne drones Rusland binnensmokkelde en daarmee een belangrijk deel van de bommenwerpervloot uitschakelde.
Zelensky zei dat Maljoek een andere positie krijgt binnen de diensten, maar de president gaf verder geen uitleg. Dat leidt tot speculaties dat Maljoek gestraft wordt, omdat hij met de SBoe het onderzoek naar het grootschalige corruptieschandaal niet in de kiem wist te smoren. Al denkt politicoloog Bronzjoekov dat de inlichtingenbaas juist opgeofferd wordt omdat zijn inlichtingendienst actie ondernam tegen anti-corruptie-instanties. "Zelensky wil laten zien dat hij stappen zet voor hervormingen", zegt de analist.
Dezelfde mensenCritici maken zich zorgen dat de 'herstart' niet tot de gewenste hervormingen leidt. Zelensky schuift misschien wel, maar het zijn weer dezelfde mensen uit zijn eigen entourage, ziet Jevhen Mahda van het Institute of World Policy in Kyiv. Hij denkt dan ook niet dat de laatste verschuivingen het vertrouwen onder Oekraïners zal herstellen.
"Zelensky komt niet met nieuwe gezichten, breidt de basis van zijn macht niet verder uit en legt de logica achter de beslissingen niet uit", zegt Mahda. Dat is problematisch voor een president die steeds vaker de kritiek krijgt dat hij de macht te veel naar zich toe trekt. De nieuwe minister-aanstellingen moeten nog door het parlement komen.
De populariteit van de mensen die nu naar voren geschoven zijn, zal Zelensky wel helpen, denkt Bronzjoekov. "Na al deze stappen zal de druk op Zelensky om in te grijpen afnemen. Met een beroemde stafchef en de andere aanstellingen, kan zijn binnenste kring niet meer zo snel van corruptie beticht worden", zegt de politicoloog. "Daarmee verstevigt hij zijn positie en kan hij makkelijker met bondgenoten praten, zeker met de regering-Trump."