NOS Nieuws - Algemeen

De gezamenlijke kerken zijn een actie begonnen om tijdelijk vluchtelingen op te vangen. Ze roepen plaatselijke kerken en parochies op om statushouders onderdak te bieden in bijvoorbeeld een bijgebouw van de kerk of een lege pastorie.

Actie Onderdak is een initiatief van de Raad van Kerken in Nederland. Daarbij zijn negentien christelijke kerken en organisaties aangesloten, waaronder de Rooms-Katholieke Kerk, de protestantse PKN en de gereformeerde NGK. De Raad van Kerken spreekt van "een interkerkelijke actie in de volle breedte".

De actie richt zich op statushouders. Die hebben weliswaar een verblijfsvergunning, maar ze krijgen vaak geen woning in de aan hen toegewezen gemeente. Dat komt mede door de vastzittende woningmarkt.

Daardoor blijven statushouders noodgedwongen langer in een asielzoekerscentrum wonen en dat leidt weer tot een tekort aan plekken voor nieuwe asielzoekers. Het initiatief is volgens de Raad van Kerken dan ook bedoeld om ruimte te creëren voor mensen die nieuw aankomen in azc's.

Onderdak voor drie maanden

Alle lokale kerkenraden en parochiebesturen hebben vandaag een brief gekregen. Daarin staat de vraag of ze voor een periode van drie maanden een plek kunnen bieden aan gezinnen met statushouders die wachten op huisvesting in de betreffende plaats.

Het idee is dat de statushouders hun nieuwe omgeving vast leren kennen, zegt de Raad van Kerken. Het is volgens de raad ontstaan "vanuit gastvrijheid, barmhartigheid en solidariteit".

'Minister is enthousiast'

De Raad van Kerken zegt het plan te hebben besproken met asielminister Van den Brink. Die draagt het plan volgens de raad "een warm hart" toe.

Het plan is uitgewerkt in samenwerking met het ministerie en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Het COA draagt er volgens de raad zorg voor dat de statushouders na drie maanden kunnen doorstromen naar een nieuwe plek.

Het Rotterdamse Pro-raadslid Kevin van Eikeren moet verschillende uitspraken over ondernemer Wim Beelen rectificeren. Dat heeft de rechtbank in Den Haag bepaald. Van Eikeren noemde Beelen onder meer een proleet en een patjepeeër. Multimiljonair Beelen, onder meer bekend van het Rotterdamse attractiepark Spelen bij Beelen, spande vervolgens een zaak aan.

Van Eikeren had onder meer op radio bij de regionale omroep Rijnmond gezegd dat Beelen met zijn pretpark "de samaritaan speelt" terwijl het hem "puur om het geld gaat". Daarnaast zei Van Eikeren dat Beelen in Amsterdam geprobeerd heeft om politieke partijen om te kopen door hoge donaties te doen.

Het raadslid moet van de rechter binnen 72 uur een bericht op Instagram en LinkedIn plaatsen waarin hij erkent dat zijn uitingen onrechtmatig waren.

1850 euro

Beelen had het raadslid voor de rechter gedaagd omdat de uitspraken zijn reputatie en zakelijke contacten zouden schaden. De rechtbank vindt dat het Pro-raadslid onvoldoende heeft onderbouwd dat Beelen een speculant zou zijn. Naar het oordeel van de rechter heeft Van Eikeren persoonlijke meningen als feiten gebracht. Omdat Beelen in het gelijk is gesteld, moet Van Eikeren de kosten van het proces betalen. Die bedragen ruim 1850 euro.

Tijdens de zitting in het kort geding, eerder deze maand, sprak de rechter nog de hoop uit dat de mannen het onderling konden uitpraten, maar dat lukte niet. Daarom heeft de rechter nu een oordeel geveld.

Dwangsom

Beelen eiste ook dat Van Eikeren zich in de toekomst van soortgelijk commentaar onthoudt. Voor elke overtreding wilde hij dat een dwangsom van 17.500 euro zou worden opgelegd. Daar gaat de rechtbank niet in mee.

Ondernemer en miljonair Wim Beelen nam in Rotterdam-Zuid het noodlijdende pretpark Rivoli over van Hennie van der Most. Het park heette eerst Spelen bij Beelen, maar is inmiddels omgedoopt tot Zuidyard.

In Frankrijk is een man gearresteerd die verdacht wordt van het stichten van een brand in het stadhuis van Limoges, afgelopen zaterdag.

Franse media melden op basis van een bron dicht bij het onderzoek dat hij op een lijst staat van de Franse veiligheidsdienst vanwege banden met een links-extremistische beweging.

De man is bekend bij de politie omdat hij in het verleden geweld tegen agenten heeft gepleegd. Volgens sommige Franse media is de man 34 jaar oud, andere media schrijven dat hij 40 jaar oud is.

Ongeregeldheden

Protesten tegen de hoge kosten van het levensonderhoud leidden afgelopen weekend tot grote ongeregeldheden in veel plaatsen in Frankrijk.

Ook in Limoges brak geweld uit in het stadscentrum. Enkele relschoppers drongen het stadhuis binnen en staken het in brand.

Daarbij stortte een klokkentoren in die op de monumentenlijst staat.

De Franse anti-terreureenheid doet onderzoek naar de brand in het stadhuis.

Nederland heeft het minimale doel voor gas behaald om de winter uit te zingen. Staatsbedrijf Energiebeheer Nederland (EBN) meldt dat de gasopslag voor 64 procent gevuld is. Daarmee voldoet Nederland aan de minimale Europese eis.

EBN was twee maanden geleden door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat gevraagd om te helpen de gasvoorraad aan te vullen. Normaal wordt dit door commerciële energiebedrijven gedaan in de zomer, als de gasprijs laag is. Maar door de oorlog in het Midden-Oosten waren de gasprijzen naar recordhoogte gestegen.

Nederland wilde de gasvoorraad deze winter voor 80 procent gevuld hebben. Maar in augustus bleek dit met een vulgraad van 45 procent niet meer haalbaar. Daarom werd het doel verlaagd naar de eis van 64 procent die de Europese Unie lidstaten oplegt.

Vermoedelijk gaat het verder vullen van de opslagen nog wel door. De Gasunie meldt vandaag dat de voorraad al is doorgestegen naar 65,5 procent.

Een fietser is vanochtend in een betonnen put gevallen op straat in Eindhoven. In de straat wordt aan het riool gewerkt. De weg was daarom afgezet met borden.

De vrouw is door de hulpdiensten uit het gat gehaald en met onbekende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. Hoe het nu met haar gaat, is onbekend.

Borden

De weg is vanwege de werkzaamheden enkele weken afgesloten voor verkeer. Automobilisten kunnen momenteel niet door de straat rijden. Volgens Omroep Brabant negeren tientallen fietsers echter de borden en fietsen ze toch over de straat of via het fietspad om de opengebroken putten heen.

Volgens de omroep waren de gaten eerder afgezet met extra bouwhekken. Die waren net weggehaald omdat de straat vandaag weer wordt dichtgemaakt. De politie en gemeente doen onderzoek naar het ongeval.

Gat onder container

Gisteren viel een man in Den Bosch in een metersdiep gat onder een ondergrondse container. De oudere man raakte daarbij gewond. Het is niet bekend hoe het nu met hem gaat.

Volgend jaar wordt reizen met de trein opnieuw een stuk duurder. Gemiddeld gaat de prijs van een treinkaartje bij NS met 4,7 procent omhoog.

De "inkomsten uit treinkaartjes zijn nodig om nieuwe comfortabele treinen aan te schaffen, de gestegen kosten te betalen en te blijven investeren in goede voorzieningen", zegt Daan Schut, die in de raad van bestuur van NS verantwoordelijk is voor de tarieven.

Reizen in de daluren wordt wel voordeliger. Reizigers kunnen met zogeheten PrijsTijd Deals in plaats van 60 procent, maximaal 80 procent korting krijgen op een treinkaartje, meldt NS.

In de loop van volgend jaar komen deze treinkaartjes op de dag zelf beschikbaar. Nu moeten reizigers nog minimaal een dag van tevoren boeken.

De treinvervoerder wil ook met de overheid in gesprek over een "eventueel vervolg" van het zomerabonnement waarmee reizigers in de zomermaanden voor 49 euro per maand onbeperkt in de daluren en weekenden konden reizen.

Railrunner

Niet alle prijzen gaan omhoog. Zo blijft de prijs gelijk van een Railrunner, waarmee kinderen voor 2,50 euro onbeperkt kunnen reizen.

Ook blijven het Kids Vrij-abonnement waarmee kinderen tot en met 11 jaar gratis meereizen en het Dal Voordeel-abonnement voor jongeren tussen de 12 en 17 jaar gratis.

Prijzen al jaren omhoog

Dit jaar zijn de prijzen van treinkaartjes gemiddeld met 6,52 procent gestegen, ongeveer evenveel als in 2025. Het jaar daarvoor, in 2024, gingen de prijzen niet omhoog dankzij compensatie van de overheid (120 miljoen euro).

Vorig jaar maakte NS voor het eerst in jaren weer winst. Meer mensen namen de trein waardoor de spoorvervoerder zwarte cijfers kon schrijven met een nettowinst van 380 miljoen euro. NS had in 2024 nog te maken met een verlies van 141 miljoen euro.

NS kampte jarenlang met tegenvallende resultaten. Na de coronapandemie keerden niet alle treinreizigers terug, vanwege het vele thuiswerken. Ook stegen de kosten harder dan de inkomsten. Zo gingen onder meer de lonen en de kosten voor materieel omhoog.

Abonnementhouders

Reizigersorganisatie Rover is enthousiast over de kortingdeals waarmee reizigers voortaan tot 80 procent korting kunnen krijgen. Ook is Rover tevreden dat NS hun advies overneemt om deze kaartjes met flinke kortingen ook op de dag van vertrek aan te bieden.

Dit is vooral goed nieuws voor reizigers die maar af en toe de trein pakken, zegt Rover-directeur Daan Zieren. "Mensen beslissen heel vaak pas op de dag zelf wanneer ze van A naar B reizen. Als er op dat moment nog voldoende plek is in een rustige trein, is het logisch dat je die reiziger ook dan beloont met een voordeliger tarief."

Maar het steekt bij Rover dat abonnementhouders niet kunnen profiteren van deze hoge kortingen terwijl zij al jarenlang hogere kosten op hun bordje krijgen.

Inflatie

In de nieuwe ticketprijzen die vanaf 2027 gelden, zit onder meer een eerder afgesproken zogeheten inhaalindexatie verwerkt over de inflatie in de jaren 2020 tot 2023. Destijds gingen de tarieven nog minder hard omhoog dan de inflatie.

Zo was de inflatie over heel 2022 vastgesteld op 10 procent terwijl de prijs voor een treinkaartje gemiddeld met 1,8 procent omhoog ging. De reizigersorganisatie is niet te spreken over de zogeheten inhaalindexatie.

"Nu NS eindelijk weer reizigersgroei ziet, wordt de reiziger weer gestraft met een grote tariefverhoging", zegt Rover-directeur Zieren. "Door steeds maximaal gebruik te maken van de ruimte die NS krijgt om tarieven te verhogen, houdt het bedrijf zelf verdere reizigersgroei tegen."

Bij een golf van droneaanvallen in Sudan zijn de afgelopen dagen volgens medisch personeel en mensenrechtenorganisaties meer dan 160 mensen omgekomen.

Ook in de hoofdstad Khartoem vielen doden. Daar kwamen bij een droneaanval van de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) drie kinderen om.

In Khartoem was het juist de laatste tijd relatief veilig en zijn niet vaak drone-aanvallen. De stad is in handen van het regeringsleger en de frontlinie is best ver weg. Maar de RSF heeft drones die lange afstanden kunnen afleggen.

De meeste dodelijke slachtoffers vielen in de stad Abyei in het zuidwesten van Sudan. Zeker 80 mensen kwamen daar om het leven toen een drone insloeg bij een verkeersknooppunt.

Mensen stonden daar te wachten op vervoer naar huis nadat ze naar de markt waren geweest. Ook raakten zeker 19 mensen gewond. Deze aanval wordt toegeschreven aan de regering omdat die plaatsvond in gebied dat in handen is van de RSF.

Dodelijker en onvoorspelbaarder

In Sudan vechten het regeringsleger en de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) al ruim drie jaar tegen elkaar. De burgeroorlog brak uit nadat de leiders van beide partijen samen een staatsgreep hadden gepleegd en het daarna niet eens werden over de verdeling van de macht.

Door de komst van drones zijn de aanvallen dodelijker en onvoorspelbaarder geworden. Drones worden op heel veel vlakken ingezet. Om infrastructuur aan te vallen bijvoorbeeld, water- en elektriciteitscentrales, dammen. Maar er worden ook heel veel burgerdoelen geraakt, zoals vluchtelingenkampen.

Volgens een recent rapport van de Verenigde Naties zijn er in de eerste vijf maanden van dit jaar ongeveer 1000 mensen in Sudan om het leven gekomen bij die drone-aanvallen.

Hele leven ontwricht

De twee partijen krijgen de drones uit het buitenland. Die van het regeringsleger uit Iran en Turkije en volgens Sudanese media recent ook uit Pakistan. De paramilitairen gebruiken Chinese drones die via smokkelroutes door de Verenigde Arabische Emiraten het land binnen zouden komen.

De komst van drones betekent voor de bevolking van Sudan dat hun hele leven wordt ontwricht. Aan de frontlinie waar de meeste drones worden ingezet hebben mensen soms eigen bunkers gegraven bij hun huis, ze moeten ook constant op de vlucht en raken hun onderdak kwijt. Mensen durven soms niet meer naar de markt of naar hun land om het te bewerken. En dit duurt al 3,5 jaar.

Een leerling van het Fons Vitae Lyceum in Amsterdam hoeft niet over te gaan naar de tweede klas van de havo. Dat heeft de rechter bepaald in een zaak die de moeder van de jongen had aangespannen. Volgens de moeder had de school hem meer begeleiding moeten bieden, maar daar gaat de rechter niet in mee.

Vorig schooljaar bleken de resultaten van de brugklasser volgens de school niet voldoende om over te gaan naar de tweede klas. Omdat het Fons Vitae Lyceum geen vmbo-afdeling heeft, moest de jongen naar een andere school.

Zijn moeder wilde daar een stokje voor steken via de rechter. De jongen spreekt thuis vooral Engels en Nederlands is niet zijn moedertaal. De school heeft hem toegelaten terwijl die informatie bekend was, zei ze.

'Zorgvuldig en begrijpelijk'

Volgens de moeder is er onvoldoende hulp geboden om de jongen te helpen bij zijn taalachterstand. Daarnaast voerde ze aan dat hij mentaal een zwaar jaar had. Dat alles zou ertoe geleid hebben dat zijn resultaten achterbleven.

De rechter ziet het anders: de school heeft voldoende onderbouwd waarom de jongen niet kon overgaan naar 2 havo, schrijft stadsomroep AT5. Docenten hebben niet alleen gekeken naar cijfers, maar ook naar werktempo, getoond begrip van de lesstof en de snelheid waarmee nieuwe lesstof werd verworven.

Ook is de leerling volgens de rechter voldoende begeleid bij zijn taalachterstand. "Er is een zorgvuldige en begrijpelijke afweging gemaakt", staat in de uitspraak.

Aan de school

Het is altijd aan een school om te bepalen of een leerling wel of niet over gaat. De rechter kan alleen ingrijpen als de beslissing overduidelijk onjuist of onbegrijpelijk is, of als het besluit onzorgvuldig is genomen.

Het is nog niet bekend of de moeder in hoger beroep gaat tegen de uitspraak.

De Oekraïense president Zelensky heeft met de Amerikaanse buitenlandminister Rubio gesproken over de levering van cruciale luchtafweerraketten en de situatie rondom Starlink. Dat schrijft Zelensky op X.

Het gesprek komt naar aanleiding van berichtgeving van de Kyiv Independent en de Washington Post, die schrijven dat de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth de levering van Patriot-onderscheppingsraketten aan Oekraïne nog niet heeft goedgekeurd.

"Dit alles wijst erop dat er een politiek besluit is genomen om de steun aan ons te vertragen", reageerde Zelensky daarop. "We willen begrijpen wat er aan de hand is, waarom dit gebeurt en waar dit allemaal naartoe leidt."

De vertraging van de cruciale raketten komt te midden van toenemende Amerikaanse druk op Kyiv om concessies te doen om de oorlog te beëindigen. President Trump zei gisteren tijdens een persconferentie dat "Rusland zich, eerlijk gezegd, prima heeft opgesteld wat betreft Oekraïne" en het "misschien beter is dat er iemand anders onderhandelt vanuit Oekraïne".

Tekort aan Patriots

Sinds de zomer kampt Oekraïne met een tekort aan de belangrijke Patriot-raketten. Dat maakt de bevolking kwetsbaar voor aanvallen met ballistische raketaanvallen, krachtige, snelle raketten waar zonder de Patriots moeilijk tegen te verdedigen is.

In de tussentijd voert Rusland de aanvallen op Oekraïne op: het land wil Oekraïne op de knieën krijgen deze winter met aanvallen op de energie-infrastructuur. Oekraïne vreest dat de VS de wapens achterhoudt om het land onder druk te zetten.

Ook waren er berichten afgelopen week dat het Oekraïense leger opeens geen inlichtingen meer kreeg van de VS en geen toegang meer had tot Starshield, de militaire tak van het Amerikaanse satellietnetwerk Starlink. Dat systeem is essentieel voor de militaire communicatie van de top van het Oekraïense leger.

Gisteren vroeg de Oekraïense president Zelensky tijdens een virtuele ontmoeting met een groep van Amerikaanse senatoren om de druk op Trump op te voeren. De groep politici bestond uit zowel Republikeinen als Democraten die Oekraïne steunen. Republikein Thom Tillis zei na afloop dat het Congres "ervan overtuigd blijft dat het Oekraïne en onze Europese bondgenoten moet steunen om een einde te maken aan de brute agressie van Rusland en een duurzame vrede te bewerkstelligen".

Overleg in Oslo

Vandaag is er een overleg in Oslo met Zelensky en speciale gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner, tevens Trump's schoonzoon. Bij het overleg zijn ook de Noorse minister-president Jonas Gahr Støre en de Finse president Alexander Stubb betrokken. Stubb zei dat "Ruslands illegale agressieoorlog tegen Oekraïne en de algemene veiligheidssituatie in Europa" besproken zullen worden.

Later vandaag houden Zelensky, Stubb en Støre een persconferentie.

Ondertussen gaan de aanvallen in Oekraïne gewoon door. Bij een Russische drone-aanval gisteravond op een park in Charkiv kwamen zes mensen om het leven, onder wie twee kinderen. Vijftien anderen raakten gewond, waaronder zeven kinderen.

Volgens lokale autoriteiten gaat het hoogstwaarschijnlijk om een Russische drone met straalaandrijving.

Videoland mag alle sportlicenties en abonnees van Viaplay Nederland overnemen. Toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft de overname vanmorgen goedgekeurd. Daarmee zijn sporten als Formule 1, Engels voetbal, darts en hockey binnenkort bij Videoland te zien.

Voor de overname was goedkeuring van de ACM nodig, omdat onderzocht moest worden of Videoland niet te groot zou worden. Dat is niet het geval, oordeelde de ACM. Voor kijkers en adverteerders zouden er geen nadelen zijn, vooral omdat Videoland op dit moment met name films, series en programma's uitzendt.

Ook zijn de sportrechten die overgaan tijdelijk van aard, stelt de ACM. Viaplay Nederland mocht tot en met 2029 de Formule 1 in Nederland uitzenden. Als dit contract afloopt kunnen andere zenders proberen de licentie over te nemen.

Niet te groot

Het Scandinavische Viaplay zit al jaren in grote financiële problemen. Om die reden trekt het zich uit heel veel landen terug.

Videoland was altijd onderdeel van RTL Nederland. Ruim een jaar geleden kreeg uitgever DPG toestemming van de ACM om RTL over te nemen. Het uit België afkomstige DPG geeft in Nederland kranten uit zoals het AD, de Volkskrant, Trouw, Het Parool en verschillende regionale kranten.

De ACM verwacht niet dat DPG met de sportrechten en abonnees van Viaplay nu te groot wordt op de advertentiemarkt. Het aantal kijkers en adverteerders bij Viaplay was volgens de ACM niet groot genoeg.

PostNL wil een extra vergoeding van 80 miljoen euro voor komend jaar. Het postbedrijf zegt dat kosten blijven oplopen omdat steeds minder mensen en bedrijven brieven per post versturen, maar PostNL wel wettelijk verplicht is de post te bezorgen.

"De kosten die voortvloeien uit een wettelijke verplichting kunnen niet bij het bedrijf worden neergelegd. Deze onzekerheid legt een onacceptabele druk op het postbedrijf en onze medewerkers. Bovendien tast het de concurrentiekracht en investeringsruimte van PostNL als geheel aan", zegt Maurice Unck, directeur post bij PostNL.

Het postbedrijf roept het kabinet daarnaast ook op om de nieuwe Postwet snel in te voeren. Deze wet ligt sinds 2020 bij de Tweede Kamer. Op dit moment moet PostNL zich aan regels houden uit 2009. De postmarkt is sindsdien heel erg veranderd. Zo is volgens PostNL de hoeveelheid post de afgelopen 20 jaar met 70 procent afgenomen.

Eerdere verzoeken zijn afgewezen

Het is niet de eerste keer dat PostNL geld vraagt aan het kabinet. Ook voor dit jaar en vorig jaar heeft het bedrijf subsidieaanvragen gedaan. Het vorige kabinet heeft dit verzoek altijd afgewezen en er loopt op dit moment nog een juridische procedure voor deze aanvragen. PostNL stelt dat het in 2025, 2026 en 2027 in totaal 148 miljoen kwijt is doordat het bedrijf zich nog aan de verouderde regels moet houden.

Afgelopen juli paste PostNL de bezorgtijd van post al aan. Sindsdien wordt brievenpost binnen twee dagen bezorgd en niet binnen één dag. Als de nieuwe Postwet wordt ingevoerd dan mag het postbedrijf maximaal drie dagen doen over bezorging van brieven en kaarten.

PostNL wil nog verder afschalen en in de toekomst ook op zaterdag geen post meer bezorgen.

De inwoners van de Canadese provincie Alberta hebben zich in een referendum uitgesproken tegen onafhankelijkheid. Nog niet alle stemmen zijn geteld, maar volgens de Canadese zender CBC is nu al duidelijk dat ruim driekwart van de stemmers ervoor heeft gekozen om bij Canada te blijven.

De uitkomst is een opsteker voor de Canadese premier Carney. Hij had in de campagne opgeroepen tot nationale eenheid en wees vooral op de gevaren die uitgaan van de Verenigde Staten. Canada heeft stabiliteit nodig vanwege de handelsoorlog en de wens van president Trump om het land in te lijven, zei Carney.

Hij heeft dan ook verheugd gereageerd op de uitkomst van het referendum. "De mensen in Alberta hebben een duidelijke keuze gemaakt", schrijft hij in een verklaring. "Canada is veel groter dan de som van zijn delen."

Ook de premier van de provincie, Danielle Smith, is tegen afscheiding. Zij had het referendum niettemin uitgeroepen onder druk van separatistische partijgenoten.

Het olierijke Alberta is veruit de rijkste provincie van Canada. Van oudsher staan inwoners kritisch tegenover de landelijke regering in Ottawa, onder meer omdat ze vinden dat ze relatief veel belasting afdragen.

Niet-bindend

Het referendum was niet bindend. Inwoners van Alberta werd gevraagd of ze ofwel bij Canada willen blijven ofwel een "proces richting onafhankelijkheid" willen starten, in de vorm van een later referendum dat wel bindend zou zijn.

Niet meer dan 23 procent lijkt voor dat laatste te hebben gestemd, meldt CBC. Het is nog niet bekend wat de opkomst was.

Een Japanse ruimtemissie is succesvol begonnen aan een reis naar Marsmaan Phobos. Het is de bedoeling om zo'n 10 gram materiaal van die maan mee terug te nemen naar aarde. Voor de internationale missie met de naam MMX (Martian Moons eXploration) is ruim 500 miljoen euro uitgetrokken.

Aan boord van de raket zijn het verkenningswagentje Idefix en een lander die over enkele jaren daadwerkelijk wat grond moet gaan opzuigen. Het is de bedoeling dat de missie volgend jaar zomer aankomt bij Mars.

De raket werd gelanceerd in Japan:

De Frans-Duitse Idefix, een wagentje van 25 kilogram ter grootte van een magnetron vernoemd naar Asterix' hondje, zal dan eerst landen op de oppervlakte van Phobos. Het zal een goede plek uitzoeken waar het moederschip uiteindelijk enkele uurtjes kan neerkomen om te boren en monsters te verzamelen. Dat zal pas in 2028 of 2029 gebeuren. De terugreis naar aarde moet in 2031 klaar zijn.

Mars heeft twee manen: de grotere Phobos en de kleinere Deimos. Het zijn naast onze eigen maan de enige manen bij de binnenste planeten van ons zonnestelsel. De manen zijn flink kleiner dan onze eigen: Phobos is maar 20 kilometer in doorsnee, Deimos ongeveer de helft daarvan. Doordat ze door hun geringe omvang ook minder zwaartekracht hebben, is landen op het oppervlak geen sinecure.

Doel van de missie is uitvogelen hoe de manen van Mars zijn ontstaan. Zijn die het gevolg van een eeuwenoude botsing met de planeet die Marspuin de ruimte in slingerde? Of gaat het om planetoïden die in de zwaartekracht van de planeet zijn getrokken? Aan de kenmerken van het materiaal dat meegenomen wordt, moet die vraag beantwoord kunnen worden.

Het moet de eerste keer worden dat materiaal (uit de buurt) van Mars teruggehaald wordt naar aarde. Eerder verzamelden de Apollo-astronauten al rotsen en gruis van onze eigen maan en haalde NASA met een sonde een handjevol gruis van planetoïde Bennu.

Of die primeur echt voor deze missie zal zijn, wordt nog spannend: China is van plan in 2028 een retourtje Mars te lanceren, die in hetzelfde jaar terugkeert als deze missie. NASA heeft ook Marsmonsters verzameld met de Perseverance Rover, maar er zijn nog geen concrete plannen om die op te halen.

Een autoverzamelaar uit Borne heeft gisteren zijn politie-Porsche verkocht op een veiling. De Porsche 911 uit 1979 van de voormalige Rijkspolitie ging voor ruim twee ton naar een nieuwe eigenaar. "Een mooie opbrengst en de nieuwe eigenaar heeft straks een heel speciale auto", vertelt de verkoper anoniem bij RTV Oost.

De Nederlandse Rijkspolitie maakte van 1962 tot 1996 gebruik van verschillende Porsche-modellen als surveillancewagens. De 911 Targa was niet alleen snel en opvallend op de Nederlandse snelwegen, maar dankzij het open dak konden agenten rechtop staan in de auto om met handgebaren andere weggebruikers te waarschuwen.

Gestript

Hoewel de politie door de jaren heen honderden Porsches in gebruik had, bleven er maar weinig in originele staat bewaard. De meeste werden gestript en daarna als 'gewone' auto doorverkocht. Eén origineel exemplaar ging naar een verzamelaar uit Borne. Vanwege zijn gezondheid kon hij er weinig gebruik meer van maken, dus wilde hij er iemand anders blij mee maken, vertelt hij.

Volgens de regionale omroep was er veel interesse en kwamen de biedingen tot een seconde voor sluiting nog binnen. De winnaar van de veiling heeft 202.000 euro voor de auto betaald. Daar komen nog 6000 euro veilingkosten bij.

De verkoper is er tevreden mee. "De vorige politie-Porsche die werd geveild, leverde 250.000 Amerikaanse dollars op. Dat was destijds een record voor de Amerikaanse markt. Voor zover ik heb kunnen nagaan, is dit een record voor de Europese markt."

Geen minimumbod

De verkoper nam een gok door geen minimumbod in te stellen, er was dus geen ondergrens. Dat is een geliefde tactiek voor veilinghuizen, maar een risico voor de verkoper. Het pakte goed uit voor de verzamelaar. "Het lastige met dit soort auto's is dat ze nooit te koop komen. Omdat je dus geen referentiekader hebt, heb je geen idee wat je kunt verwachten. Maar het is uiteindelijk een mooie opbrengst geworden."

Wie de nieuwe eigenaar is, is niet bekendgemaakt. "Dat hoor ik later pas. Het protocol luidt dat binnen een week het geld moet zijn bijgeschreven. Daarna vindt de overdracht plaats. En dan hoop ik ook te horen wie de nieuwe eigenaar is geworden."

De anonieme verzamelaar kijkt terug op mooie herinneringen met de auto: "Ik heb er heel leuke dingen mee gedaan. Rally's mee gereden, maar bijvoorbeeld ook ritjes gemaakt met politiemensen die met pensioen gingen en er zelf ooit nog in hadden gereden. Dat waren soms zelfs heel emotionele uitstapjes."

In Frankrijk is het afgelopen nacht rustig gebleven, melden Franse media. In diverse steden was een avondklok van kracht nadat in het weekend rellen waren uitgebroken bij protesten tegen het regeringsbeleid en de stijgende kosten voor levensonderhoud.

In onder meer Parijs, Lille, Lyon, Nice en Bordeaux mochten minderjarigen gisteravond en vannacht in bepaalde gebieden niet de straat op.

Premier Lecornu zegt op X dat de maatregel eraan bijgedragen heeft om afgelopen nacht de vrede te bewaren. De avondklok is daarom komende nacht ook weer van kracht op plekken waar de lokale autoriteiten dat nodig vinden. Verder sprak hij zijn dank uit aan de politie en lokale autoriteiten voor hun inzet.

Politie massaal aanwezig op straat

In Parijs gold de maatregel in het centrum voor de Place de la République en in de straten rond Les Halles niet alleen voor jongeren maar voor iedereen.

Op beelden is te zien dat de politie massaal aanwezig was op straat en dat het gebod goed werd nageleefd.

In Lyon was het gisteravond even onrustig toen er voor het ingaan van de avondklok een bijeenkomst werd gehouden van mensen die hun solidariteit wilden tonen met de door rellende jongeren getroffen winkeleigenaren en de oproerpolitie.

Een extreemrechtse groep sloot zich aan bij die bijeenkomst en trok daarna door het centrum van de stad tot ze op de oproerpolitie stuitten en uiteen gingen.

In Bordeaux geldt de avondklok tot 26 oktober in wijken die zwaar werden getroffen door de plunderingen van 17 oktober. In Lille blijft de avondklok ook komende nacht van kracht. Het uitgaansverbod geldt ook in omliggende gemeenten als Douai, Wattignies en Denain.

Berlijn krijgt zo goed als zeker een zeer links bestuur. Verkiezingswinnaar Die Linke sloten dit weekend een voorlopig akkoord met de Groenen en de SPD. De toppen van die partijen gaven gisteravond groen licht voor de plannen, waaronder het onteigenen van grote vastgoedbedrijven.

Daarmee ligt de weg vrij voor Elif Eralp om burgemeester van Berlijn te worden, als eerste vrouw met een migratieachtergrond en überhaupt de eerste Linke-politicus in die functie.

De weerstand tegen een links stadsbestuur is groot. Onder anderen bondskanselier Merz wil een links bestuur in Berlijn voorkomen.

Antisemitisme

Die Linke liggen namelijk zwaar onder vuur vanwege beschuldigingen van antisemitisme. Het gaat daarbij met name om kritiek op Israël, wat door veel Duitse partijen gelijk wordt gesteld aan Jodenhaat. "Joden zijn in Berlijn niet meer veilig als Eralp burgemeester wordt", zegt de in Nederland opgegroeide Joodse CDU-minister van Onderwijs, Karin Prien.

Eralp weet hoe schadelijk alleen al de verdenking van antisemitisme is. Ze herhaalt daarom keer op keer dat ze het leven van Joodse Berlijners zal beschermen. Radicale leden, zoals Hannah Bruns, die de aanslagen van Hamas op 7 oktober 2023 niet wil veroordelen en die het bestaansrecht van Israël ontkent, worden uit de partij gezet.

De formerende partijen in Berlijn hebben een verklaring ondertekend waarin het bestaansrecht van Israël wordt erkend. Dat heeft tot verdeeldheid binnen Die Linke geleid. "Staten hebben geen bestaansrecht, mensen hebben dat wel", zei parlementslid Vanessa Emde. De partijtop besluit vandaag of zij uit de partij gezet wordt.

Daarnaast worden Die Linke aangevallen om vermeende contacten met de georganiseerde criminaliteit in Berlijn. Leden van de beruchte Remmo-clan waren op het Linke-verkiezingsfeest in de wijk Neukölln, maar werden in de loop van de avond weggestuurd. Een Bondsdaglid uit die wijk stuurde vriendelijke chats naar een Remmo-lid. Ook deze politicus is op een zijspoor gezet.

Nie wieder ist jetzt

Het is koorddansen voor Eralp, want Die Linke hebben mede vanwege het pro-Palestijnse standpunt de verkiezingen gewonnen. De socialistische partij is echter bereid op dit punt in te binden, om het belangrijkste dossier binnen te halen: een radicale omslag in het woonbeleid.

Dat lijkt te lukken. De drie partijen hebben afgesproken de vijf grootste vastgoedbedrijven te onteigenen. Met een lening van maximaal 16 miljard euro moeten 160.000 woningen in handen van de deelstaat worden gebracht, om huurverhogingen te stoppen. Ook kleinere verhuurders krijgen strengere regels opgelegd.

De CDU/CSU, gesteund door rechtse media als Bild en Welt, zet alles op alles om een links bestuur te voorkomen. CSU-leider Söder spreekt van een terugkeer van het communisme en wil, net als andere deelstaatpremiers, de financiering van Berlijn stopzetten. De CDU-jongeren voeren campagne met 'Nie wieder ist jetzt', een leus die gewoonlijk tegen de AfD wordt gebruikt.

De partijen zetten vooral druk op de SPD en de Groenen om niet met Die Linke in zee te gaan. Bondskanselier Merz riep de SPD vorige week direct op tot inkeer te komen. "Stop hiermee", herhaalde hij dit weekend. Zulke inmenging met een lokale formatie door de kanselier wordt als een no go beschouwd, evenals de eigen coalitiepartner zo onder druk te zetten.

Binnen de landelijke SPD neemt de kritiek ook toe. Minstens twintig Bondsdagleden spreken zich in een verklaring uit tegen de Berlijnse formatie. Fractievoorzitter Miersch zegt "aanzienlijke twijfels" te hebben over Die Linke. Ook bij de Groenen keren enkele prominenten zich tegen samenwerking met de Berlijnse Linke.

Anderen hekelen juist dat de CDU zich hier zo stellig over uitspreekt, terwijl ze zelf steeds vaker op lokaal niveau met de rechts-radicale AfD samenwerkt. Zo stemden in Heidenau de CDU en AfD onlangs voor een verbod op Stolpersteine, herdenkingstekens aan de Holocaust. Ook stemden meerdere CDU'ers hoogstwaarschijnlijk voor een AfD'er als parlementsvoorzitter in Saksen-Anhalt.

Blauwdruk

Er speelt meer voor de CDU/CSU. Een succesvolle coalitie van Linke, Groenen en SPD kan een blauwdruk vormen voor een toekomstige landelijke regering. Door het inzakken van de CDU/CSU in de peilingen komt zo'n linkse optie steeds meer in beeld. In Mecklenburg-Voor-Pommeren formeert de populaire SPD'er Manuela Schwesig al zo'n linkse coalitie. Zij wordt als toekomstige SPD-leider en -kanselierskandidaat beschouwd.

Zo legt de Berlijnse formatie extra druk op de landelijke coalitie, die toch al met onderlinge spanningen en wantrouwen kampt. Tegelijk is er in Berlijn geen stabiel alternatief voor handen. Een coalitie van CDU, Groenen en SPD heeft weliswaar een kleine meerderheid, maar linkse Groenenpolitici sluiten deze optie uit.

Als de federale regering een links bestuur in de hoofdstad niet weet te voorkomen, kan ze actief het deelstaatbestuur traineren. Met federale wetgeving kan bijvoorbeeld het onteigeningsplan worden verboden, evenals voorgenomen royalere asielwetgeving. Jarenlang conflict tussen hoofdstad en regering ligt op de loer.

CNN-presentator Christiane Amanpour verlaat de zender na 43 jaar. In een afscheidsbericht zegt ze volgend jaar mei met haar programma Amanpour te stoppen, vanaf begin volgend jaar worden de dagelijkse uitzendingen al afgeschaald naar eenmaal per week.

Amanpour (68) begon in 1983 als assistent bij de nieuwszender, die drie jaar eerder was opgericht. Hoewel ze aanvankelijk van haar baas te horen kreeg dat ze niet uit het juiste hout was gesneden om correspondent te worden, groeide ze uit tot een van de bekendste gezichten van CNN.

Ze klom op van verslaggever tot internationaal correspondent. In de loop der jaren werd ze uitgezonden naar verschillende internationale conflicten, zoals de burgeroorlog in Bosnië, de genocide in Rwanda en de conflicten in Afghanistan en Oekraïne. Zelf zei ze dat haar gemengde Brits-Iraanse afkomst haar de unieke kans gaf uiteenlopende perspectieven goed uit te leggen.

Zonder opgaaf van reden

Amanpour zwijgt over de reden waarom ze nu een stap terugdoet. "Na vele maanden nadenken en veel slapeloze nachten heb ik besloten afscheid te nemen van CNN, mijn partner in 43 fantastische jaren", schrijft ze in een afscheidsbericht. "Ik zal altijd blijven duimen voor CNN en zijn onafhankelijke journalistiek. Onthoud: altijd de waarheid, nooit neutraal."

Het vertrek komt op een moment dat CNN een nieuwe eigenaar krijgt, het mediaconglomeraat Skydance. Dochteronderneming Paramount daarvan kreeg recent toestemming om Warner Bros. over te nemen. Daarmee komt de zender CBS onder dezelfde paraplu.

Journalistieke onafhankelijkheid

Doordat Skydance-eigenaar David Ellison nauwe banden heeft met de Amerikaanse president Trump, zijn er zorgen over de toekomstige koers van CNN. Hoewel defensieminister Hegseth zei dat "de zender maar zo snel mogelijk in handen van David Ellison moet komen", hield Skydance vol dat de journalistieke onafhankelijkheid gegarandeerd zou blijven. Zo houdt CNN dezelfde hoofdredacteur.

Bij CBS had de overgang wel invloed op de inhoud. De nieuwsafdeling onder de nieuwe manager Bari Weiss werd beticht van zelfcensuur en sommige medewerkers verloren hun baan. Ook kwam er na 33 jaar een einde aan The Late Show, waarin president Trump geregeld op de hak werd genomen.

Goedemorgen! In Florida komen Libanon, Israël en de VS samen om te onderhandelen over vrede tussen Israël en Hezbollah en PSV speelt in de Champions League tegen FC Porto.

Eerst het weer: vandaag start de dag overal zonnig. Later vanmiddag neemt in het zuiden de bewolking en kans op regen toe. Met een matige tot vrij krachtige zuidoostenwind wordt het 11 tot 13 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De nacht in Frankrijk is, voor zover bekend, rustig verlopen. In meerdere Franse steden was een avondklok ingesteld, nadat dit weekend massaal werd gereld en geplunderd. De maatregel gold voor delen van de hoofdstad Parijs, voor de zuidelijke steden Lyon en Nice en voor Lille, in het noorden van Frankrijk.

In Parijs gold de avondklok tussen 23.00 uur en 06.00 uur in het centrum voor de Place de la République en de straten rond Les Halles, meldt de Franse omroep BFMTV. De avondklok daar was van kracht voor iedereen, op andere plekken mochten specifiek jongeren niet op straat komen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het 35-jarige turnicoon Sanne Wevers heeft gisteren, na het mislopen van een plek in de finale van de WK turnen in Rotterdam, aangekondigd dat ze een punt achter haar loopbaan zet. Wevers had vooraf aangegeven dat dit WK waarschijnlijk haar laatste toernooi zou worden. Ze wilde haar carrière afsluiten in eigen land.

Fijne dag!

Een kapper in Australië wordt geprezen om zijn snelle optreden nadat een parlementslid voor zijn zaak werd aangereden. Ricky Jefferies, eigenaar van kapsalon Ricky Chops, overmeesterde de bestuurder die ervan wordt verdacht opzettelijk op haar te zijn ingereden.

Jefferies was net klaar met het knippen van een jong gezin toen hij buiten een harde klap hoorde. Toen hij naar buiten keek, zag hij dat een bestuurder van een Toyota LandCruiser parlementslid Helen Haines had aangereden. Zij raakte daarbij zwaargewond.

"Het was bizar. Ik rende meteen naar buiten om te zien wat er aan de hand was", vertelde hij aan verslaggevers. Ricky Chops ligt naast het partijkantoor van Haines, in de stad Wangaratta in de deelstaat Victoria, op zo'n drie uur rijden ten noordoosten van Melbourne.

Kofferbak

Jefferies pakte een mes uit de zak van de verdachte en trok de verdachte uit de auto. Vervolgens hield hij de man in bedwang totdat de politie arriveerde. De Australische premier Albanese heeft het snelle handelen van Jefferies geprezen en noemt hem een held.

De aanrijding vond gisteren plaats. De 65-jarige parlementariër Haines werd aangereden bij haar kantoor. Ze stond bij de kofferbak van haar auto toen een bestuurder op haar inreed. Daarbij raakte ze naar verluidt bekneld tussen twee auto's.

Een 43-jarige man werd kort daarna aangehouden. Volgens The Guardian Australia gaat het om een milieuactivist die zich jarenlang inzette tegen houtkap in het noordoosten van de deelstaat Victoria.

Over een motief is nog niets bekend. De vader en stiefmoeder van de verdachte hebben een verklaring uitgebracht waarin staat dat ze al meer dan twintig jaar bevriend zijn met het slachtoffer. In de verklaring staat niet in hoeverre de verdachte zelf haar ook kende. Ze noemen het incident "verwoestend en onbegrijpelijk".

Doordat ook antiterreur-autoriteiten bij de zaak betrokken zijn, bestaat de vrees dat het om politiek geweld gaat. Dergelijke incidenten zijn zeldzaam in Australië.

Geamputeerd

Haines werd na de aanrijding per traumahelikopter naar een ziekenhuis in Melbourne gebracht, waar zij vannacht werd geopereerd. Haar toestand is nog altijd kritiek. Volgens de Australische omroep ABC moest een van haar benen worden geamputeerd.

Volgens premier Albanese wijst voorlopig onderzoek erop dat de bestuurder eerst een U-bocht maakte voordat hij op Haines inreed. Albanese spreekt van een aanslag op de parlementariër. Op de plek waar Haines werd aangereden, zijn bloemen neergelegd.

Lichtpuntje

"In deze donkere en moeilijke tijd is het een lichtpuntje dat een omstander Helen in Wangaratta te hulp schoot. Daarbij bracht hij mogelijk ook zichzelf in gevaar. Die persoon is vandaag een held", zei Albanese in het programma Today van televisiezender Nine.

Jefferies zegt in reactie dat hij zichzelf niet als held ziet. "Ik was gewoon iemand die de kans had om in te grijpen op een manier die redelijk veilig was."

Na acht jaar stilte spreekt Apu weer in de populaire Amerikaanse animatieserie The Simpsons. De geliefde Indiase supermarktmanager had jarenlang geen tekst nadat forse kritiek was ontstaan op de stereotype manier waarop het karakter werd neergezet. Zijn stem wordt nu ingesproken door de Indiaas-Amerikaanse stemacteur Sunil Malhotra, en niet meer door een witte acteur.

Het tekenfilmfiguur Apu Nahasapeemapetilon werkt in The Simpsons, een serie die inmiddels bijna veertig jaar oud is, als manager van supermarkt Kwik-E-Mart in de fictieve stad Springfield. Daar kreeg hij regelmatig te maken met de capriolen van vaste klant Homer Simpson en beleefden zij tal van avonturen, waaronder een reis naar de Himalaya.

Popcultuur

Er was al langer discussie over Apu. Het personage had een dik, aangezet Indiaas accent en werd ingesproken door de witte Amerikaanse acteur en komiek Hank Azaria. Critici vonden dat hij te stereotyperend en discriminerend werd neergezet. Die kritiek kreeg brede aandacht door The Problem with Apu uit 2017, een documentaire die de manier bekritiseert waarop Zuid-Aziatische mensen worden afgebeeld in de popcultuur.

Na de dood van George Floyd in 2020 nam de aandacht voor representatie en diversiteit in Hollywood verder toe. Ook de makers van The Simpsons kwamen daardoor onder druk te staan. Daarop besloot Azaria, die in The Simpsons meerdere personages vertolkt, te stoppen als stem van Apu.

De laatste keer dat Apu sprak was in een aflevering in oktober 2017. Met de komst van Malhotra krijgt het personage nu weer een stem. Dat moet bijdragen aan een representatiever beeld van het Indiase personage.

Zo klonk de nieuwe Apu:

Ook Apu's vrouw Manjula heeft een nieuwe stemactrice gekregen. Zij wordt voortaan ingesproken door de Indiaas-Amerikaanse actrice Janina Gavankar. Malhotra en Gavankar lieten op Instagram weten verheugd te zijn over het nieuws. "De terugkeer van Apu voelt als een herovering. Het voelt echt als zijn thuiskomst."

De discussie rond het stereotyperende karakter van Apu stond niet op zichzelf. In 2020 maakten de producenten van The Simpsons bekend dat witte acteurs geen niet-witte personages meer zouden inspreken. Ook andere personages kregen daarna een nieuwe stemacteur die beter aansluit bij de achtergrond van het personage.