NOS Nieuws - Algemeen

De Amerikaanse acteur Bud Cort is op 77-jarige leeftijd overleden. Hij maakte in 1971 naam als hoofdrolspeler in de zwarte komedie Harold and Maude van regisseur Hal Ashby, tegenover actrice Ruth Gordon.

De film gaat over een depressieve jongen die geobsedeerd is door de dood en een vriendschap aanknoopt met een 79-jarige vrouw die in de Tweede Wereldoorlog de nazi-kampen heeft overleefd. Haar eigenzinnige levenslust geeft de jonge Harold een nieuwe kijk op het leven.

Aanvankelijk was de film een flop bij de critici en publiek, maar in de loop der jaren groeide de film uit tot een cultfavoriet onder een groeiende schare fans. Succes in Hollywood betekende dat evenwel niet voor Cort. Hij bleef werken als acteur, maar voornamelijk in bijrolletjes of B-films.

Zo dook hij op in tv-series als Criminal Minds en Arrested Development, en speelde in films als Heat, Dogma en Wes Andersons The Life Aquatic with Steve Zissou.

Het is niet bekendgemaakt waaraan Cort is overleden. Een vriend zegt alleen dat Cort al langere tijd ziek was.

Het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) daalde vorig jaar voor het eerst in jaren, met 62.000. Hiermee komt het totale aantal zzp'ers uit op 1,2 miljoen. De daling was het sterkst onder jongeren, meldt het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS).

In het eerste halfjaar van 2025 zijn veel zzp'ers in loondienst gegaan. En in de laatste zes maanden van vorig jaar zijn er minder mensen gestart als freelancer. "Dat heeft er waarschijnlijk mee te maken dat de Belastingdienst strenger handhaaft op schijnzelfstandigheid, zzp'ers die in feite werknemer zijn", zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen.

Minder jonge zelfstandigen

Opvallend is de daling onder jongeren. In 2024 werkten ruim 100.000 van hen als freelancer, vorig jaar zakte dat naar 86.000. De afname is vooral groot in de zorg, met 5000 minder jonge zzp'ers.

Volgens het CBS is niet precies vast te stellen of dit met schijnzelfstandigheid te maken heeft. "Het zou heel goed kunnen, het kan ook zijn dat werkgevers geen risico wilden nemen en dachten: laten we ze maar in dienst nemen", verklaart Van Mulligen.

Die afname onder jongeren heeft niet geleid tot banenverlies, want uit de cijfers blijkt dat het totaal aantal jonge werkenden is toegenomen. Volgens Van Mulligen heeft dat ook te maken met de krapte op de arbeidsmarkt. Er is nog heel veel vraag, ook naar jongeren, maar die zijn nu wat vaker in loondienst en werken dus minder vaak als zzp'er.

Het overgrote deel van alle zelfstandigen die vorig jaar als werknemer aan de slag ging, heeft nu een flexibel arbeidscontract. Volgens de CBS-hoofdeconoom heeft dat te maken met de vrijheid die ze gewend waren als zzp'er.

Goedemorgen! De defensieministers van de NAVO-landen vergaderen verder in Brussel, terwijl shorttrackster Xandra Velzeboer bij de Winterspelen hoopt op een medaille op de 500 meter.

Eerst het weer: in de ochtend zijn er vooral in het zuiden, midden en oosten van het land perioden met regen. In de middag wordt het droger. Het is dan overwegend bewolkt, met zo af en toe een bui. De zon laat zich nauwelijks zien. Het wordt 6 tot 10 graden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het dodental sinds de start van de massale demonstraties in Iran is opgelopen tot ruim 7000, meldt de Iraans-Amerikaanse mensenrechtenorganisatie HRANA.

Volgens de organisatie kwamen tot nu toe 7002 mensen om het leven. Onder de doden zijn 6506 demonstranten, 214 leden van ordediensten, 216 kinderen en 66 burgers die niet demonstreerden.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het moet de nachtmerrie zijn van iedere schaatser: voor de belangrijkste race van je leven je schaatsen vergeten. Het overkwam Jenning de Boo gisteren voor de 1000 meter. Hij had ze in de bus laten liggen. Een flink paniekmoment, maar zilverenmedaillewinnaar De Boo bleef opvallend kalm, vertelde hij gisteravond:

Fijne dag!

Driekwart van de gemeenteraadsleden is herkiesbaar bij de verkiezingen op 18 maart, evenveel als vier jaar geleden. Opmerkelijk, want de agressie, intimidatie en bedreiging die raadsleden ervaren is sindsdien meer dan verdubbeld. Dat blijkt uit onderzoek van de regionale omroepen en de NOS, in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden.

De meeste mensen wilden raadslid worden omdat ze graag een bijdrage leveren aan de lokale samenleving. Het is heel bevredigend werk, want 86 procent is blij met wat ze bereikt hebben in de afgelopen raadsperiode. Maar de prijs is aanzienlijk: de grootste groep is er zo'n 20 uur per week druk mee; 42 procent doet het raadswerk naast een fulltimebaan. Tijdgebrek en werkdruk zijn dan ook de belangrijkste reden om te stoppen.

Een derde van de raadsleden heeft afgelopen bestuursperiode bovendien te maken gehad met agressie, bedreiging of (verbaal) geweld. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2022 en ruim zes keer zoveel als in 2015.

De intimidatie heeft ook effect, want van de bedreigden geeft 30 procent aan dat het invloed heeft op hun functioneren. Dat was vier jaar geleden nog 25 procent.

Vrouwen vaker bedreigd

Vrouwen worden vaker dan mannen bedreigd en uitgescholden. De afgelopen tijd gebeurde het vaak in verband met plannen voor een asielzoekerscentrum, maar ook een dispuut over het lokale zwembad of de komst van een verkeersdrempel in een 30-kilometer-zone blijkt al genoeg aanleiding te kunnen zijn voor verbaal geweld.

Online bedreigingen, agressie op straat, anonieme doodsverwensingen in de mail - het is bijna gewoon geworden, zeggen raadsleden.

Een zeer ervaren vrouwelijk raadslid in Zuid-Holland: "Ik ben op mijn privémail met de dood bedreigd vanwege een bijdrage in de raad. Later door iemand op een fatbike een tijdlang achtervolgd." Een VVD-raadslid in Gelderland kreeg eieren tegen zijn keukenraam. "Ik ben in een enorme vuurwerkbom beland die afgestoken werd tijdens een azc-protest", zegt een vrouw, ook uit Gelderland.

Complotdenkers kunnen ook hinderlijk zijn: "Helaas zijn er ook regelmatig commentaren op sociale media waarin gesteld wordt dat we een geheime agenda hebben en zijn er allerlei andere complotachtige theorieën over ons werk. Het kan allemaal tegenwoordig - je moet een dikke huid hebben", zegt een raadslid van een lokale partij in Noord-Brabant.

Nadenken over wat je zegt

Hoewel de grote meerderheid zegt dat dit alles geen invloed heeft op het raadswerk, doet het wel wat met raadsleden. "Je gaat zelfcensuur toepassen, vertelt dingen thuis niet", aldus een jonge vrouw in Limburg. "Je gaat nadenken over wat je wel en niet gaat zeggen of denkt soms, laat dit debat maar aan mij voorbijgaan", zegt een 34-jarige CDA'er.

Een vrouw namens Volt: "De eerste periode na het incident sta je niet fijn achter de microfoon, je gaat anders om met mensen buiten en in de raad."

Een raadslid in een middelgrote Utrechtse stad zegt: "Ik houd letterlijk en figuurlijk meer afstand van individuele inwoners." En erger: "Ik heb wel wat angstige gedachten gehad. Wel eens aan het einde van mede-D66'er Els Borst gedacht", zegt een man van 40 in Overijssel.

Actief als volksvertegenwoordiger

Elk geval van agressie en intimidatie is er een te veel, zegt Abdullah Uysal, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. "Samen met het ministerie en andere organisaties proberen wij deze uitwassen te voorkomen én nazorg te bieden, wanneer het onverhoopt toch gebeurt."

Dat het merendeel van de raadsleden nog altijd positief is over het raadslidmaatschap, herkent hij ook. "Het stemt ons positief dat er nog zo veel mensen actief willen zijn als volksvertegenwoordiger op lokaal niveau."

Het onderzoek

Nederland telt zo'n 8000 gemeenteraadsleden. In samenwerking met de NOS en de regionale omroepen vroeg de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden al haar leden een vragenlijst over hun werk in te vullen. Van hen hebben 1013 mensen gereageerd; 66 procent was man, 34 procent vrouw, redelijk in lijn met de verhouding in de gemeenteraden (64-36 procent).

Het gemiddelde raadslid is 55 jaar oud. De helft van de raadsleden is actief in gemeenten met minder dan 40.000 inwoners, de andere helft in gemeenten groter dan 40.000 inwoners. 40 procent van de respondenten heeft er nu één termijn opzitten, de rest zit langer dan vier jaar in de gemeenteraad.

Een man uit het Gelderse Lichtenvoorde die zestig slangen in huis heeft, moet op last van de rechter zijn huurhuis verlaten.

De woningcorporatie kreeg klachten van de buren over de muizenoverlast. Bij inspectie bleek de woning vol etenswaren, vogelvoer en oude vogelhokken te liggen, meldt De Gelderlander. Bij de inspectie werden op de bovenverdieping bakken met tientallen pythons gevonden.

De corporatie wilde met de man in gesprek over het houden van zo veel pythons in een huurwoning. De man weigerde dat, waarna de corporatie naar de rechter stapte.

Ontsnappen

De rechter oordeelde dat de man zo veel slangen fokte, dat het aangemerkt kan worden als een bedrijf. Ook vond de rechter dat slangen voor overlast en onrust in de wijk zouden kunnen zorgen omdat er altijd een risico is dat de dieren ontsnappen.

Daarnaast stelde de rechter dat de man open had moeten staan voor overleg met de corporatie. Hij moet binnen vier weken zijn huis verlaten.

De man stond in 2018 ook al eens voor de rechter vanwege een conflict met de woningcorporatie. De verhuurder kreeg meerdere klachten over de vogels die de man in huis had. De man hoefde het huis toen niet van de rechter te verlaten, maar moest wel minder vogels houden, zijn huis netjes houden en meewerken aan inspecties van de woningcorporatie.

De marechaussee heeft gisteravond een automobilist over de A2 bij Best achtervolgd.

De marechaussee wilde de auto controleren na een verkeersovertreding, meldt Omroep Brabant. De automobilist ging er vervolgens vandoor.

Na een achtervolging reed de automobilist de auto vast in het zand op de Glorieuxlaan in Vught waar werkzaamheden aan de gang waren.

Drie passagiers

De automobilist ging er rennend vandoor. Met meerdere politiewagens werd gezocht naar de automobilist, maar die werd voor zover bekend nog niet aangetroffen. In de auto zaten ook drie anderen. Zij worden niet verdacht van een strafbaar feit en mochten naar huis gaan.

De auto bleek te zijn van de moeder van een van de inzittenden. Het voertuig is in beslag genomen en wordt weer naar haar toegebracht.

Een auto van de marechaussee liep een lekke band op bij de achtervolging. Dat is niet gebeurd door contact met de auto die achtervolgd werd, benadrukt de marechaussee.

Het dodental sinds de start van de massale demonstraties in Iran is opgelopen tot ruim 7000, meldt de Iraans-Amerikaanse mensenrechtenorganisatie HRANA.

Volgens de organisatie kwamen tot nu toe 7002 mensen om het leven. Onder de doden zijn 6506 demonstranten, 214 leden van ordediensten, 216 kinderen en 66 burgers die niet demonstreerden. De vrees is dat het daadwerkelijke dodental nog veel hoger is, meldt HRANA, dat nog 11.730 meldingen van doden onderzoekt.

Informanten

De organisatie doet vanuit de VS onderzoek naar de protesten en geldt als een betrouwbare bron. De organisatie werkt met een netwerk van informanten in Iran en stelt alleen cijfers naar buiten te brengen als het zeker is van de dood van een persoon.

Het Iraanse regime heeft tot nu toe slechts eenmaal een dodental genoemd. Op 21 januari zei het dat 3117 mensen waren gedood bij de protesten, maar bij ongeregeldheden in het verleden gaf het ook vaak veel lagere aantallen dan het daadwerkelijke aantal. De geestelijk leider van het land ayatollah Khamenei erkende eerder al dat er duizenden doden waren gevallen.

Ruim 50.000 arrestaties

Bij de protesten raakten volgens HRANA ook 25.022 burgers gewond en werden 52.941 mensen gearresteerd. De dagenlange protesten braken eind december uit. Ze waren in het begin vooral gericht tegen de inflatie, maar al snel werd ook opgeroepen tot het vertrek van het streng-islamitische regime in land.

De VS heeft extra militairen, straaljagers en marineschepen richting Iran gestuurd. Onder meer het grote vliegdekschip Abraham Lincoln vaart in de Arabische Zee en president Trump overweegt een extra vliegdekschip die kant op te sturen.

Afgelopen vrijdag begonnen indirecte onderhandelingen tussen Iran en de VS in Oman. De tweede ronde van die gesprekken is volgende week en gaat onder meer over het atoomprogramma van Iran.

In Duitsland is even na middernacht een staking van 24 uur begonnen van piloten en cabinepersoneel van Lufthansa. De luchtvaartmaatschappij had preventief al een groot deel van de vluchten geannuleerd.

Onder meer vanaf de grote luchthaven in Frankfurt vertrekken vandaag vrijwel geen Lufthansa-vluchten. Maar ook veel Lufthansa-vluchten die vanaf andere landen naar Duitsland zouden vliegen zijn geannuleerd. Piloten van de vrachttak van Lufthansa staken eveneens.

Lufthansa zegt de impact op haar passagiers zoveel mogelijk te willen beperken. De luchtvaartmaatschappij meldt dat getroffen passagiers waar mogelijk worden omgeboekt naar andere luchtvaartmaatschappijen.

Treinkaartjes

Passagiers die binnen Duitsland hadden moeten vliegen, kunnen hun vliegtickets omwisselen voor treinkaartjes van spoorwegmaatschappij Deutsche Bahn.

De staking werd aangekondigd door vakbond voor piloten VC en cabinepersoneelsvakbond UFO. De bijna 5000 piloten van Lufthansa en Lufthansa Cargo willen een hogere bijdrage van hun werkgever voor pensioenen. Tot nu toe heeft Lufthansa geweigerd hierover te onderhandelen. Het stelt al betere salarissen te bieden dan de concurrenten.

Achthonderd banen

De cabinepersoneelsvakbond wil Lufthansa aan de tafel krijgen om te onderhandelen over nieuwe cao's voor werknemers van Lufthansa en dochteronderneming CityLine. Bij CityLine staan ongeveer 800 banen op de tocht omdat Lufthansa de dochteronderneming wil sluiten.

Lufthansa stelt dat CityLine-personeel aantrekkelijke overplaatsingsmogelijkheden naar andere luchtvaartmaatschappijen aangeboden heeft gekregen. Maar de vakbond wil onderhandelen over een sociaal plan voor iedereen.

Administratieve afdelingen

Het concern heeft al langer problemen en stelt door de hoge overheadkosten slecht te kunnen concurreren met andere maatschappijen. Al eerder legden stakingen van het personeel het vliegverkeer van Lufthansa plat.

Vorig jaar september kondigde Lufthansa aan tot 2030 4000 banen te schrappen. Die ontslagen vallen vooral in de administratieve afdelingen binnen het bedrijf.

De verdachte van de dodelijke schietpartij op een middelbare school en een nabijgelegen woning in Canada was een 18-jarige vrouw. Dat bevestigt de nationale politie van Canada. Ook is er meer bekend over de slachtoffers. Bij de aanslag werden acht mensen gedood, zeker 25 mensen raakten gewond. De schutter, Jesse van Rootselaar, bracht zichzelf daarna om het leven.

Volgens de reconstructie van de politie doodde de schutter gisteren eerst haar 39-jarige moeder en haar 11-jarige stiefbroer in haar ouderlijk huis. Daarna ging zij naar de middelbare school, waar zij een 39-jarige lerares en vijf leerlingen doodde. Dat zijn drie 12-jarige meisjes, een jongen van 12 en een jongen van 13.

De politie trof hen dood aan in het trappenhuis en in de bibliotheek.

Al langer in beeld bij politie

Over een motief is nog niets bekend. Wel staat vast dat Van Rootselaar, die als man geboren werd maar zich sinds haar twaalfde als vrouw identificeerde, mentale problemen had. De politie is in de afgelopen jaren meerdere keren langs geweest bij het ouderlijk huis.

De verdachte, die vier jaar geleden stopte met school, is eerder aangehouden en behandeld voor haar problemen. Hierbij speelden wapens een rol, vertelt de politie. Twee jaar geleden werden bij haar vuurwapens in beslag genomen. Ze had een vergunning, maar die was verlopen in 2024. Ook stonden er geen vuurwapens op haar naam geregistreerd. Bij het bloedbad vond de politie twee wapens.

De laatste keer dat de politie in contact met haar stond, was in het afgelopen voorjaar. De politie gaat ervan uit dat ze alleen handelde.

Canada in diepe rouw

De aanslag vond plaats in Tumbler Ridge, een gemeente met ruim 2000 inwoners in de westelijk gelegen Canadese provincie British Columbia. De middelbare school heeft ongeveer 175 leerlingen.

Premier Carney sprak geëmotioneerd zijn steun uit aan de nabestaanden. "Vandaag is hun eerste dag op aarde zonder iemand van wie zij heel veel houden", zei hij in het parlement. Hij kondigde aan dat alle vlaggen bij overheidsgebouwen in Canada de komende zeven dagen halfstok hangen.

De school in Tumbler Ridge blijft de rest van de week dicht en ook de basisschool in de gemeente blijft gesloten.

De Amerikaanse acteur James Van Der Beek is op 48-jarige leeftijd overleden. Hij was onder meer bekend van zijn rol als Dawson Leery in Dawson's Creek. Ook speelde hij gastrollen in de series One Tree Hill en How I met Your Mother.

Van Der Beek maakte in november 2024 bekend dat hij darmkanker had.

Zijn vrouw Kimberly Van Der Beek, zelf ook actrice, deelde het nieuws over het overlijden van haar echtgenoot op Instagram. "Hij heeft zijn laatste dagen met moed, geloof en waardigheid doorgebracht", schrijft ze.

Katie Holmes

Dawson's Creek werd in de VS uitgezonden van 1998 tot en met 2003 en was ook in Nederland op tv te zien. Ook Katie Holmes, Joshua Jackson en Michelle Williams speelden daarin. Vorig jaar kwam de cast nog bij elkaar om geld op te halen voor het goede doel. Van der Beek kon er niet bij zijn, maar kwam wel aan het woord in een videoboodschap.

Van Der Beek in een aflevering van Dawson's Creek:

"Ik heb deze diagnose in stilte verwerkt en stappen genomen om het op te lossen, met de steun van mijn fantastische familie", zei hij eerder over zijn diagnose tegen de show Today. "Er is reden tot optimisme en ik voel me goed."

Met zijn vrouw had hij zes kinderen. Vandaag schrijft ze dat er nog veel valt te vertellen over hem, onder andere over zijn wensen en zijn liefde voor de mensheid. "Die tijd zal komen. Voor nu vragen we rust en privacy terwijl we rouwen om onze geliefde echtgenoot, vader, zoon, broer en vriend."

Voordat er verkiezingen komen in Oekraïne, moeten er veiligheidsgaranties en een staakt-het-vuren met Rusland zijn, zegt de Oekraïense president Zelensky. Hij reageerde op vragen van journalisten naar aanleiding van een bericht van de Financial Times (FT) dat Zelensky bezig is met het organiseren van presidentsverkiezingen.

Ook schreef de FT dat de Oekraïense president is overgegaan op het organiseren van een referendum over een eventuele vredesovereenkomst met Rusland. Maar dat gebeurt dus nog niet, zei Zelensky in een audiobericht ."We gaan over op verkiezingen als de benodigde veiligheidsgaranties er zijn."

In december deed Zelensky de opvallende mededeling dat zijn land klaar zou zijn voor de verkiezingen, ook als de oorlog nog niet afgelopen was. Volgens hem zou het mogelijk zijn om binnen 60 tot 90 dagen verkiezingen te houden, mits Europa en de VS veiligheidsgaranties zouden bieden voor een veilige en eerlijke stembusgang.

Met zijn mededeling over de noodzaak van een bestand met Rusland voordat verkiezingen kunnen plaatsvinden, is hij van zijn eerdere uitspraak teruggekomen. De ambtstermijn van Zelensky zat er eigenlijk in mei 2024 al op, maar de Oekraïense wet staat geen verkiezingen in oorlogstijd toe.

Onrealistisch plan

In december was al duidelijk dat het idee om verkiezingen te houden onrealistisch is. De lijst met redenen daarvoor is lang. Zo kan de veiligheid niet worden gegarandeerd, is een deel van de Oekraïense bevolking gevlucht en zijn honderdduizenden militairen aan het front gestationeerd.

Zijn boodschap toentertijd leek vooral ingegeven door de wens van president Trump. Die heeft er sinds zijn aantreden meermaals op aangedrongen dat er verkiezingen worden gehouden in Oekraïne. Deze eis is ook terug te lezen in het 28-puntenplan waarmee Trump een einde hoopte te maken aan de oorlog.

Veel voorstellen in het plan-Trump stuiten op weerstand bij de Oekraïners. Zo staat er in dat Oekraïne grondgebied in de Donbas moet afstaan, ook gebied dat niet door de Russen is veroverd. Gesprekken over een bestand zijn "productief", zeggen Oekraïense en Amerikaanse delegaties de laatste tijd voortdurend, maar concrete resultaten zijn er niet.

Zaterdag meldde Zelensky dat Trump voor juni een bestand wil. "Ze (de Amerikanen) zeggen dat ze er alles aan willen doen om een einde te maken aan de oorlog", zei de Oekraïense president. Of dat gaat gebeuren, blijft ongewis. De gesprekken daarover met de Russen worden komende week in Miami in de Verenigde Staten hervat.

'Brutale aanvallen van Poetin'

De gesprekken tussen de Russen, Oekraïners en Amerikanen vinden plaats terwijl Rusland Oekraïne dagelijks aanvalt. Zo werden vannacht zeker vier mensen gedood bij een Russisch bombardement in de Oekraïense regio Charkiv.

Bondgenoten van het land doen ondertussen veel om Oekraïne te ondersteunen. Zo kondigde de Britse defensieminister Healey vandaag aan dat het Verenigd Koninkrijk 150 miljoen pond reserveert om in de VS wapens te kopen voor Oekraïne. "Samen moeten we Oekraïne van de nodige luchtverdediging voorzien, zodat het kan reageren op de brutale aanvallen van de Russische president Poetin", zei hij daarover.

Twee Russische vliegmaatschappijen willen toeristen evacueren uit Cuba. Dat zegt de Russische luchtvaartautoriteit Rosaviatsia. Daarna zijn de maatschappijen van plan om voorlopig niet meer op het eiland te vliegen, vanwege de grote brandstoftekorten waar Cuba mee kampt.

Canadese luchtvaartmaatschappijen treffen vergelijkbare maatregelen en zullen in de komende dagen naar verwachting een paar duizend passagiers ophalen.

De Cubaanse autoriteiten waarschuwden deze week dat er geen brandstof meer beschikbaar is voor buitenlandse vliegmaatschappijen. De maatregel duurt minstens een maand.

Het communistische land zakt met de dag verder in een economische crisis en een energiecrisis, sinds alle resterende aanvoerlijnen van olie zijn afgesneden door de Verenigde Staten. Het regime kijkt naar mogelijkheden om de blokkade te omzeilen. "We gaan niet instorten," zei vicepremier Oscar Perez-Oliva Fraga op de staatstelevisie.

Reisadvies nog op geel

Voor Nederlanders die naar Cuba willen reizen staat het reisadvies vooralsnog op geel. Wel waarschuwt het ministerie van Buitenlandse Zaken dat de energieproblemen de komende tijd kunnen toenemen. "De stroom valt vaak uit. Straatverlichting, verkeerslichten, geldautomaten en ook beveiligingsystemen kunnen uitvallen."

De situatie kan daardoor onveilig aanvoelen, schrijft het ministerie. Het adviseert reizigers altijd een opgeladen telefoon bij zich te hebben en powerbanks mee te nemen.

Vanuit Nederland gaan er al langer geen directe vluchten naar Cuba, maar onder meer Air France en Air Europa bieden nog wel reizen aan. De maatschappijen laten weten dat die voorlopig ook doorgaan. Ze zullen bij een tussenstop onderweg kerosine bijtanken.

Humanitaire hulp

Met de val van oud-bondgenoot Maduro en de toenemende druk vanuit de Verenigde Staten, staat Cuba er grotendeels alleen voor. Mexico schoot eerst nog te hulp met olieleveringen, maar stopte daarmee. Vorige week kondigde de Mexicaanse president Sheinbaum aan humanitaire hulp te sturen, deze week moet er een tweede lading aan goederen aankomen.

Langdurige stroomstoringen zijn al langer deel van het dagelijks leven van Cubanen, maar inmiddels stapelen de problemen zich op. Het land gaat gebukt onder grote armoede en er is een groot gebrek aan voedsel en medicijnen.

Nieuwsuur kijkt vanavond naar hoe de economische problemen op Cuba steeds groter worden, die uitzending is hier straks live te zien.

BMW roept wereldwijd honderdduizenden auto's van meerdere modellen terug wegens een probleem met de startmotor. De autoproducent wil niet zeggen hoeveel precies. In Nederland gaat het om 5500 auto's.

Bij controles is vastgesteld dat bij een magneetschakelaar na veel starts slijtage kan ontstaan. Daardoor kunnen auto's na verloop van tijd slechter of helemaal niet starten. Ook sluit het bedrijf kortsluiting niet uit waardoor de startmotor oververhit kan raken.

"In het ongunstigste geval ontstaat brand", laat het bedrijf weten. In dat geval ziet of ruikt de bestuurder rook tijdens het rijden of bij het verlaten van de auto. Eigenaren wordt aangeraden de auto niet met draaiende motor onbeheerd achter te laten.

Concreet gaat het om de 2-serie coupé, de 3-, 4- en 5-serie, de 6-serie Gran Turismo, de 7-serie, de X4, X5, X6 en Z4. "De eigenaren zullen zo spoedig mogelijk benaderd worden om het probleem te verhelpen," zegt een woordvoerder van BMW Nederland.

Het afgelopen najaar riep BMW wereldwijd 1,2 miljoen auto's terug, waarvan 14.000 auto's in Nederland. Toen was het probleem dat er water in de startmotor kon komen, waardoor eveneens kortsluiting en oververhitting kon ontstaan. In het najaar ging het om auto's die gebouwd waren tussen september 2015 en september 2021. Dit keer vooral - maar niet uitsluitend - om auto's geproduceerd tussen juli 2020 en juli 2022.

"Overal sneeuw maar niet in Cortina", "er ligt een armzalig beetje sneeuw" en "hittegolf in de winter", schreven Nederlandse kranten eind 1955. Vier weken voor de Olympische Winterspelen namen de zenuwen in Italië toe. Met trucks voerden militairen sneeuw aan uit andere delen van de Dolomieten.

Zulke zorgen zijn er niet voor de huidige editie. Het vriest in het noorden van Italië en op de pistes ligt voldoende (kunst)sneeuw. Toch maakt het Internationaal Olympisch Comité (IOC) zich zorgen over de toekomst van de Winterspelen. Klimaatverandering is goed merkbaar in skigebieden, zoals in de Alpen, en ideale winteromstandigheden worden minder vanzelfsprekend. De plaats Cortina d'Ampezzo is in februari nu 3,6 graden Celsius warmer dan tijdens de vorige Spelen.

Twee jaar geleden liet het IOC daarom onderzoeken hoe klimaatbestendig de Winterspelen zijn. "We hebben naar twee criteria gekeken", zegt Robert Steiger, van de Universiteit van Innsbruck. "Of er 30 centimeter sneeuw lag, de minimale hoeveelheid om te skiën, en of het elke nacht vroor." Zonder vorst wordt de sneeuw zacht. Dat leidt tot blessuregevaar en oneerlijke wedstrijden omdat niet alle skiërs op dezelfde ondergrond sporten.

Als een plek in minimaal negen van de tien winters aan de voorwaarden voldeed, gold deze als 'klimaatbestendig'. Voor 93 skigebieden werden toekomstscenario's bekeken op diverse momenten, rekening houdend met scenario's waarin de aarde meer of minder opwarmt.

Eerst het goede nieuws: ook in de toekomst blijven de Winterspelen mogelijk, blijkt uit het onderzoek. Zelfs als de aarde snel opwarmt zijn er ook in 2080 nog locaties om de Spelen te organiseren, ook in Europa.

In de meest realistisch geachte scenario's neemt het aantal geschikte skigebieden wel af. Op dit moment zijn de Spelen in 63 van de 93 gebieden betrouwbaar te organiseren. In 2050 zijn dat er 52 en aan het einde van de eeuw nog maar 46.

Sneeuwkanonnen zijn essentieel

De Paralympische Spelen, die plaatsvinden in maart na de reguliere Spelen, krijgen het moeilijker. Als de organisatie niet met die datum schuift, zijn er in 2050 nog maar 22 skigebieden klimaatbestendig. Op verzoek van opdrachtgever IOC wil Steiger niet zeggen welke van de 93 plekken niet meer geschikt zijn.

Steigers onderzoek gaat ervan uit dat pistes worden geprepareerd met sneeuwkanonnen. Zonder kunstmatige, formeel 'technische' sneeuw, daalt het aantal geschikte skigebieden dramatisch. Toch is het realistisch ervan uit te gaan dat organisaties sneeuwkanonnen gebruiken, benadrukt Steiger: "Het is in de praktijk moeilijk voor te stellen dat je een skiwedstrijd houdt zonder sneeuwproductie."

Zelfs zonder klimaatverandering zijn sneeuwkanonnen nodig voor zowel de gewone wintersport als de topsport, zegt Arjen de Graaf van de Nederlandse Ski Vereniging. "Neem een middelgroot skigebied als het Stubaital. Daar gaan dagelijks 20.000 mensen van een helling. Die verwachten goede kwaliteit en een bepaalde hardheid. Die krijg je niet met alleen natuursneeuw."

Met 120 kilometer per uur naar beneden

Ook voor wedstrijden worden pistes uitgebreid geprepareerd. Niet alleen met kunstmatige sneeuw. "Er wordt letterlijk water opgespoten, dat in het sneeuwdek trekt en bevriest", zegt De Graaf. "Je krijgt een knetterharde sneeuwijslaag zodat de omstandigheden voor de nummer 1 hetzelfde zijn als voor de nummer 30. En je veilig met snelheden van 120 tot 130 kilometer per uur naar beneden kan."

De Spelen gebruiken al kunstmatige sneeuw sinds de jaren tachtig. Bij de vorige spelen in Peking, een regio waar het nooit veel sneeuwt, was zelfs alle sneeuw kunstmatig. Daar kwam veel kritiek op. Voor het maken van sneeuw is water en stroom nodig.

Arjen de Graaf van de Nederlandse Ski Vereniging benadrukt dat het bedrijven van een skigebied, waaronder het maken van sneeuw, slechts een beperkt deel is van de totale broeikasgasuitstoot van wintersport. "Dat is 2 tot 4 procent", zegt De Graaf. "60 tot 80 procent zit in de reis naar de bestemming, en 15 procent zit in het verblijf. Het is dus veel belangrijker hoe je ernaartoe gaat: met het vliegtuig, de trein of bijvoorbeeld de elektrische auto."

Spelen moeten verduurzamen

In afwachting van Steigers onderzoek stelde het IOC de keuze voor de Spelen van 2030 en 2034 uit. Inmiddels is er gekozen voor de Franse Alpen en Utah, twee klimaatbestendige plekken.

Ook moet duurzaamheid een grotere rol gaan spelen. "Vanaf 2030 is klimaatactie een contractuele verplichting voor organisatoren", laat het IOC weten in een reactie. "Duurzaamheid moet in het DNA" en "organisatoren moeten toegewijd zijn aan het aanpakken van klimaatverandering, het beschermen van biodiversiteit en hun hulpmiddelen zo duurzaam mogelijk beheren".

Zo moeten regio's laten zien dat ze stadions, pistes en accommodaties zo min mogelijk nieuw bouwen. De Spelen mogen daarom over een groter gebied plaatsvinden. IJsstadion Thialf, in Heereveen, is zelfs in de running om de locatie te worden voor het schaatsen tijdens de Winterspelen van 2030 in de Franse Alpen. Ook moet de organisatie zoveel mogelijk hernieuwbare stroom gebruiken.

In 1956 kwam het, zoals altijd, wel goed met de Spelen. In januari begon het te sneeuwen en lagen de pistes er zelfs zonder sneeuwkanonnen goed bij.

"Schrijven is uitgesteld sterven", zei Cees Nooteboom in 2023 toen hem werd gevraagd wat er na zijn dood zou overblijven van zijn werk. Hij zou al met één regel poëzie tevreden zijn. Vandaag overleed hij, 92 jaar oud.

In 2023 had hij net zijn verzamelde gedichten uit de jaren 1955-2022 gepubliceerd, een pil van 656 pagina's. Maar als er één regel van hem zal voortleven, komt die misschien eerder uit zijn bekendste roman, Rituelen uit 1980: "Herinnering is als een hond die gaat liggen waar hij wil".

Nooteboom, auteur van reisverhalen, essays, romans en gedichten, stond in Nederland nooit in de lijstjes van belangrijkste schrijvers, zoals 'de Grote Drie' Hermans, Mulisch en Reve, maar over de grens werd hij wél beschouwd als een groot auteur. Daarom werd hij ook jaar in, jaar uit genoemd als kanshebber voor de Nobelprijs voor de Literatuur.

Het zaad van de onrust

In Nederland voelde hij zich nooit echt thuis. Hij werd gezien als een typisch Europese schrijver, en woonde ook op verschillende adressen in Europa. Sinds 1965 ging hij elke zomer naar zijn huis op het Spaanse eiland Menorca. Daarnaast had hij huizen in Amsterdam, Berlijn en Hofgut Missen, in Zuid-Duitsland aan de Bodensee.

Zijn leven lang had hij een drang om te zwerven, een neiging die hij toeschreef aan zijn vader, een zakenman die in 1945 omkwam bij het bombardement op het Bezuidenhout in Den Haag. "Het is jouw schuld dat ik almaar als een gek over de wereld moet draaien, jij hebt het zaad van die onrust in mij gezaaid", schreef hij erover.

Hij was ook een typische vertegenwoordiger van de rusteloze oorlogsjeugd. Op school wilde hij niet deugen. Hij werd van vier scholen, gymnasia en katholieke kostscholen, weggestuurd en werd op 17-jarige leeftijd door zijn stiefvader het huis uitgezet.

Philip en de anderen

Om in zijn levensonderhoud te voorzien, nam hij een baantje bij een bank, maar dat hield hij niet lang vol. Hij liftte naar Zweden en naar de Provence, "dromend van een meisje", een ervaring die hij gebruikte om, nog geen twintig jaar oud, te beginnen aan zijn roman Philip en de anderen. Voor het eerste hoofdstuk kreeg hij een voorschot van 300 gulden, waarvan hij voorlopig kon leven. Hij debuteerde er in 1954 mee.

De korte roman, een romantisch en vreemd verhaal waarin de hoofdpersoon liftend door Europa een meisje zoekt, werd een succes, waarna zijn uitgeverij nog hetzelfde jaar ook zijn eerste dichtbundel, De doden zoeken een huis, uitgaf. Daarin gaf de jonge dichter blijk van een preoccupatie met de dood die hij lang zou houden.

Che Guevara en de Twin Towers

Naar eigen zeggen had hij geen idee hoe het daarna verder moest. Hij ging reisverhalen schrijven voor Elsevier, de Volkskrant en de glossy Avenue, destijds een toonaangevend blad. Daarmee was hij opmerkelijk succesvol, niet alleen omdat ze goed geschreven waren, ook omdat hij vaak op het juiste moment op de juiste plek was.

Zo was hij in 1956 ooggetuige van de Hongaarse opstand, zag hij een paar jaar later guerrillaleider Che Guevara in Bolivia, was hij in 1968 bij de studentenopstand in Parijs en in 1989 bij de val van de Berlijnse Muur. In 1975 zag hij in New York de pas gebouwde Twin Towers, "iets wat nooit kan blijven en op een dag met een zucht in elkaar zakt".

Liesbeth List

Zijn reizen hadden hem in 1954 voor het eerst in Spanje gebracht, met de brommer. Het werd zijn tweede vaderland. In 1992 schreef hij er het reisboek De omweg naar Santiago over. Hij zei dat een jaar zonder Spanje een verloren jaar was. De leegte en de ongenaakbare rauwheid van het land staken volgens hem gunstig af bij de aangeharkte benauwdheid van Nederland, waar de ruimte steeds meer verdween en de mensen steeds neurotischer werden.

Ook in de liefde was hij rusteloos, al had hij in de jaren 60 en 70 veertien jaar een relatie met Liesbeth List. De zangeres was nooit gelukkig met hem, vertelde ze achteraf, omdat hij haar zag als een onbeduidend zangeresje en zichzelf als een groot schrijver, en hij volledig wilde bepalen wat ze wel en niet mocht doen.

Pas in 1980, een kwart eeuw na zijn debuut, had hij weer succes met een roman, Rituelen. Het werd door de recensenten geprezen en werd ook goed verkocht, al is ook dit boek sterk vervreemdend. Het gaat over een doelloze man die in twee fasen van zijn leven iemand ontmoet die door eigen keuze extreem eenzaam is en zelfmoord pleegt. Die twee zijn een vader en een zoon die elkaar nooit hebben gekend.

In 1991 schreef Nooteboom als Boekenweekgeschenk Het volgende verhaal over een ex-leraar klassieke talen die in een hotelkamer in Lissabon wakker wordt, nadat hij de vorige avond in zijn appartement in Amsterdam in slaap was gevallen. In Nederland werd het boek lauw ontvangen, maar in Duitsland werd het een bestseller, nadat het op tv enthousiast was besproken in een veelbekeken boekenprogramma. "Dat jullie Nederlanders zo'n schrijver hebben!", zei de gezaghebbende literair criticus Marcel Reich-Ranicki.

Het werd Nootebooms doorbraak naar een internationaal publiek. In Duitsland kreeg Het volgende verhaal talloze herdrukken en het werd in twintig talen vertaald.

Verbittering

Vanaf toen was hij in het buitenland een grotere schrijver dan in Nederland. Dat was reden voor een zekere verbittering bij hem, hoewel hij in Nederland toch in 2004 de P.C. Hooftprijs kreeg en in 2009 de Prijs der Nederlandse Letteren.

Waarom dan toch zo ontevreden?, werd hem eens gevraagd. Hij was rijk en beroemd en zijn boeken werden hoog geprezen in Duitsland, Italië, Spanje en tal van andere Europese landen. Wat maakte hem toch zo verbeten? "Alles", antwoordde hij. "Ik ben en blijf een Nederlandse schrijver, die ook in zijn eigen taalgebied gewaardeerd en gerespecteerd wil worden."

"Ik zit hier goed"

De laatste jaren bleef hij uit de publiciteit. In 2025 slaagde de schrijver Thomas Heerma van Voss er nog in de door hem bewonderde Nooteboom te interviewen. Hij trok naar zijn huis op Menorca, en werd pas na vijf dagen toegelaten.

Nooteboom zat in een rolstoel, had verschijnselen van parkinson, had flinke last van zijn longen, zijn geheugen was warrig, hij reageerde traag op vragen en had geen idee wie hij tegenover zich had.

Wel realiseerde hij zich dat het einde nabij was. "Ik weet dat het zo langzamerhand mijn beurt is", zei hij. "Er komt een moment waarop je zegt, dit was het, en heb je daar dan een beetje vrede mee ja of nee. Volgens mij heb ik dat. Ik zit hier goed, op deze fantastische plek. Ik wil dat je straks noteert dat ik hier goed zit, want dat is echt zo."

Schrijver Cees Nooteboom is vanmiddag op 92-jarige leeftijd overleden. Hij stierf "heel rustig op zijn geliefde eiland Menorca", heeft zijn uitgever De Bezige Bij laten weten.

Hij wordt beschouwd als een van de grootste Nederlandse naoorlogse schrijvers. Vooral in Duitsland heeft hij een grote status. Hij woonde gedurende zijn leven op verschillende plekken in Europa, zoals in Berlijn en zijn geliefde Spanje, op Menorca.

Nooteboom schreef reisverhalen, essays, romans en gedichten. Zijn boeken zijn in meer dan dertig talen vertaald. Hij won meerdere grote literaire prijzen. In 2004 won hij de P.C. Hooftprijs. In 1992 ontving Nooteboom de Constantijn Huygensprijs voor zijn hele oeuvre.

Bekende boeken van hem zijn De omweg naar Santiago (1992), dat geldt als een van de beste reisboeken ooit, en de roman Rituelen (1980). Dat laatste boek is in ruim tien verschillende talen verschenen en is ook verfilmd.

Uitgebreid interview

Nooteboom brak al zeer jong door met de korte roman Philip en de anderen, waarin de omzwervingen van de hoofdpersoon door Europa geschreven wordt, op zoek naar een liefde. Het duurde vele jaren voor hij dat succes een vervolg kon geven.

De afgelopen jaren bleef de schrijver weg uit de publiciteit, maar schrijver en bewonderaar Thomas Heerma van Voss sprak hem vorig jaar nog een keer. Er verscheen een uitgebreid interview in Trouw.

Zijn uitgever besluit: "We zullen de vriendschap, eruditie, bevlogenheid en eigenzinnigheid van deze internationaal gelauwerde schrijver missen".

Over weinig zijn Duitsers eensgezinder dan dat de bureaucratie in het land moet worden aangepakt. Talloze regels, eindeloze wachtrijen, benodigde stempels: het is in vele kroegen en kleedkamers een geliefd onderwerp om over te klagen.

De Duitse regering belooft de bureaucratie nu écht flink aan te pakken. Voor de volgende federale verkiezingen in 2029 moeten de kosten van regeldruk met een kwart zijn afgenomen. Dat moet jaarlijks 16 miljard euro opleveren en de economie een flinke steun in de rug geven.

Lange wachttijd crematoria

Jörg Schaldach loopt dagelijks tegen de last van bureaucratie aan. In zijn overvolle crematorium in het Oost-Duitse Meissen staan de kisten opgestapeld. "Toen ik in de jaren 90 begon, werd iemand een dag na de uitvaart gecremeerd, maar de wachttijd is enorm opgelopen." Nu worden de lichamen ruim een week na de uitvaart gecremeerd, vertelt Schaldach.

"Het cremeren zelf is hetzelfde gebleven", vervolgt de directeur, die in ruim dertig jaar naar eigen schatting 300.000 mensen heeft gecremeerd. "Het verschil met de jaren 90 is het papierwerk. Waar het vroeger één dubbelzijdig A5-blaadje was, is het nu een stapel van bijna honderd pagina's." Door problemen met digitalisering bij de burgerlijke stand is er een achterstand ontstaan bij de verwerking van iemands dood.

Schaldach laat de grote koelruimte zien waarin de overledenen in kisten liggen. Op elke kist ligt een stapel papieren, met persoonsgegevens en datum van overlijden. Op een enkele staat polizei geschreven. "Naar dat lichaam wordt nog onderzoek gedaan. Dat kan nog weken duren."

Via een gang waar eveneens kisten staan komen we in de nieuwe koelruimte, die nog deels in aanbouw is. Het aantal sterfgevallen in de vergrijsde regio neemt toe, maar de uitbreiding is vooral nodig omdat de wachttijd oploopt, zegt Schaldach. "We hebben inmiddels vijf keer zoveel opslag als in de jaren 90."

In een aangrenzende ruimte staan twee grote ovens, waar iedere 45 minuten twee overledenen worden gecremeerd. Met temperaturen rond de duizend graden gelden er vanzelfsprekend strenge veiligheidsregels. Begrijpelijk volgens Schaldach, toch zucht hij. "Ook op dit vlak is het papierwerk toegenomen. Iedere stekkerdoos moet gedocumenteerd zijn."

De directeur ergert zich zichtbaar aan de "bureaucratie-fetisjisten" in Duitsland. "Vroeger werd er meer nagedacht en met een gesprek en handdruk iets geregeld." Leidt digitalisering dan niet juist tot meer efficiëntie? Schaldach lacht smalend. "Het probleem is niet de computer, maar de mens. Die denkt niet meer zelf na."

Trend gekeerd

De wens om bureaucratie af te bouwen, leeft al langer in Duitsland. In 2006 werd de Normenkontrollrat (NKR) in het leven geroepen, een raad van economische experts die toeziet op afname van regeldruk. Na een aanvankelijke daling namen de kosten van bureaucratie de laatste jaren juist toe.

De bureaucratie kost Duitse bedrijven jaarlijks zo'n 62 miljard euro, becijferde het federale statistiekbureau. Het maakt Duitsland minder aantrekkelijk als vestigingsplaats, stelt denktank ZEW. Uit berekeningen van de Wereldbank bleek dat het afhandelen van een standaard exporttransactie 37 uur aan afhandeling van bureaucratie kost, de op één na slechtste score van de 21 onderzochte landen.

Toch ziet de NKR verandering. In het recente jaarverslag spreekt de expertraad van een afname van 3,2 miljard euro aan bureaucratiekosten. Een belangrijke oorzaak daarvan is de Bau-Turbo, een pakket aan maatregelen om woningbouw te versimpelen.

NKR-voorzitter Lutz Goebel is desondanks licht sceptisch, vertelt hij in zijn bedrijf voor machinebouw in Krefeld. "De regering is ambitieus, er zijn veel plannen, maar we moeten afwachten of ze het waarmaken." Niet ieder ministerie is even gemotiveerd, ziet hij.

Mentaliteit

De regeldrang zit diep in de Duitse haarvaten, zegt Goebel. "In Duitsland zijn we dol op rechtvaardigheid: het moet tot in de puntjes geregeld zijn." Dat vertaalt zich in zeer complexe wetgeving, waarbij elk detail is dichtgetimmerd. Als voorbeeld noemt hij EU-wetgeving, die nationaal omgezet moet worden. "Wij voeren dan strengere, ingewikkeldere wetten in dan buurlanden."

Mede daardoor verliest exportland Duitsland zijn positie in de wereldhandel, ziet Goebel. "De Amerikanen en Chinezen doen het simpeler en sneller dan wij." Na twee jaar recessie noteerde de Duitse economie het afgelopen jaar een verwaarloosbare groei van 0,2 procent. "Het gaat zo niet langer", zegt hij.

In het crematorium van Meissen is Jörg Schaldach weinig hoopvol. "Als ze wetten willen schrappen, dan gaan ze daar eerst nog jaren over nadenken en ondertussen neemt op een andere manier de bureaucratie wel weer toe", zegt hij cynisch. Zijn crematorium treft daarom al voorbereidingen om de opslag van kisten verder uit te breiden.

De sluiting van het luchtruim boven de Amerikaanse stad El Paso en de plotselinge intrekking van het vliegverbod heeft tot veel onduidelijkheid en woede bij lokale autoriteiten geleid. Het vliegveld ligt in de staat Texas aan de Mexicaanse grens.

Het bureau van de Amerikaanse luchtvaartautoriteiten (FAA) kondigde vanochtend aan dat het vliegveld tien dagen lang gesloten zou blijven vanwege "speciale veiligheidsredenen". De FAA zei dat de overheid mogelijk geweld met een dodelijke afloop zou gebruiken als een vliegtuig een directe dreiging vormde.

Het verbod zou gaan gelden binnen een straal van ongeveer 18 kilometer vanaf het vliegveld. Daaronder valt ook de militaire basis Fort Bliss. Enkele uren later meldde de FAA dat het verbod weer was ingetrokken en dat er geen gevaar meer was voor commerciële vluchten.

Zowel het vliegveld als de lokale autoriteiten zeggen hiervan niet vooraf op de hoogte te zijn gesteld.

'Invasie van drones'

Minister Duffy van Transport schrijft op X dat de FAA en het ministerie van Defensie reageerden op een "invasie van karteldrones". De Mexicaanse president Sheinbaum zegt dat zij geen enkele informatie heeft over drones bij de grens.

Het Amerikaanse Congreslid Veronica Escobar zegt dat het binnendringen van drones vanuit Mexico weliswaar ongewenst is, maar dat dit al voorkomt sinds er drones bestaan. "Dit is niet ongebruikelijk en voor zover ik weet was er niets bijzonders aan wat voor drone-invasie in de VS dan ook", citeert The New York Times haar.

De krant schrijft dat er in de laatste zes maanden van 2024 27.000 drones zijn gedetecteerd die vlak bij de grens vlogen. Die informatie deelde de vicevoorzitter van het anti-droneprogramma bij het ministerie van Binnenlandse Zaken vorig jaar met het Congres.

De krant sprak zelf met ingewijden die vertelden dat de sluiting het gevolg was van nieuwe anti-dronetechnologie van het ministerie van Defensie. Men zou bezorgd zijn geweest over de gevolgen voor andere vliegtuigen in het gebied.

Bevolking bang

De burgemeester van El Paso zei op een persconferentie dat de lokale autoriteiten nog in het duister tasten waarom het besluit om het luchtruim te sluiten werd genomen. "Onze gemeenschap werd bang gemaakt, omdat iemand heeft besloten ons luchtruim te sluiten. Je kunt dat niet zomaar doen", zei hij.

Door de sluiting van het luchtruim moesten ook medische vluchten uitwijken. Over de sluiting had eerst overlegd moeten worden met de stad, het vliegveld, de ziekenhuizen en de lokale autoriteiten, benadrukte hij. "Dat is nagelaten om dit te communiceren is onacceptabel."

De rechtbank in Den Haag heeft twee mannen veroordeeld tot een celstraf voor diefstal van een grote collectie Panini-voetbalplaatjes. Een 30-jarige man kreeg veertien maanden celstraf, waarvan vier voorwaardelijk, voor witwassen en diefstal met braak. Zijn 34-jarige handlanger werd alleen veroordeeld voor witwassen en kreeg acht maanden opgelegd, waarvan vier voorwaardelijk.

De collectie werd in de zomer van vorig jaar gestolen van een verzamelaar. Camerabeelden tonen aan dat de verzameling van drie miljoen plaatjes vanuit een opslagbox in Gouda werd ingeladen en vervolgens werd verplaatst naar een andere opslagbox in Rijswijk. Die stond op naam van een van de mannen.

Nadat de verdachten foto's hadden gemaakt van de plaatjes, boden zij deze online aan op veilingsites. De accounts die ze hiervoor gebruikten, stonden op hun eigen naam, meldt de rechtbank Den Haag.

Op de beelden waren vier personen te zien, van wie er vandaag drie voor de rechter verschenen. De derde verdachte is vrijgesproken omdat niet bewezen kon worden dat hij wist dat hij bezig was met diefstal.

In december meldde de politie nog op zoek te zijn naar de vierde man, maar voor zover bekend is hij niet opgepakt.

Grote waarde

De collectie had grote financiële en sentimentele waarde voor het slachtoffer. In een verklaring zei hij dat hij diep getroffen was door het verlies van zijn verzameling. Bovendien zei de man dat de voetbalplaatjes hem in de toekomst financiële zekerheid moesten geven.

Voordat de verdachten werden gearresteerd hadden zij al tienduizenden euro's verdiend aan de plaatjeshandel. Het is onbekend waar de rest van de plaatjes is gebleven. De verzamelaar ziet waarschijnlijk niets van zijn collectie terug.

In Frankrijk is een strafrechtelijk onderzoek geopend naar aanleiding van de dood van een baby die mogelijk babyvoeding met een giftige stof erin had gedronken. Dat meldt het Franse ministerie van Volksgezondheid in een bericht over teruggeroepen babyvoeding. Het gaat om het derde geval in korte tijd van een overleden baby die mogelijk vervuilde babyvoeding had gedronken.

Begin januari kwam de zaak rond de babyvoeding aan het licht, toen bekend werd dat partijen babypoeder waren teruggeroepen. De partijen worden geanalyseerd door de Franse autoriteiten, omdat er een giftige stof in was gevonden. Het gaat om de stof cereulide, die door een bacterie wordt veroorzaakt.

Vorige maand werd duidelijk dat het Franse Openbaar Ministerie onderzoekt of twee baby's zijn overleden aan de giftige stof in de babyvoeding. Een van de twee was 27 dagen oud en overleed in de stad Angers. Het andere kindje was twee weken oud en kwam uit Bordeaux. Daar komt nu het strafrechtelijk onderzoek naar het overlijden van een derde baby bij.

Nog niet bewezen

Het ministerie zegt in totaal ongeveer vijftig meldingen te hebben gekregen over baby's die ziek zijn geworden. Veertien van hen moesten naar het ziekenhuis.

Het departement benadrukt dat nog geen causaal verband is vastgesteld, en dat dus niet met zekerheid te zeggen is dat de baby's ziek zijn geworden of zijn gestorven door het drinken van de voeding. Daar loopt een onderzoek naar.

Terugroepactie

In totaal is in ruim zestig landen opgeroepen om de voeding niet meer aan kinderen te geven en de babyvoedingsproducten in te leveren bij de winkel. Gisteren meldden Franse media dat 24 gezinnen een rechtszaak zijn begonnen tegen de Franse staat en de fabrikanten van babyvoeding. Volgens de ouders moet er nog veel meer onderzoek worden gedaan naar partijen babyvoeding.

Ze vinden dat het terugsturen van de babyvoeding naar de fabrikanten niet volstaat, omdat die bedrijven op deze manier zelf de leiding over het onderzoek hebben. Ze nemen ook de staat mee in de zaak, omdat die volgens de gezinnen onder meer verantwoordelijk is voor "het belemmeren van de waarheidsvinding".

Eerder spande ook consumentenorganisatie Foodwatch in Frankrijk een zaak aan tegen Nestlé en twee andere babyvoedingsfabrikanten. De organisatie stelt dat de bedrijven en de Franse autoriteiten consumenten te laat hebben gewaarschuwd.

Correspondent Frankrijk Saskia Houttuin:

"Frankrijk is tot nu het enige Europese land dat sterfgevallen door mogelijk besmette flesvoeding onderzoekt. Dat de teller inmiddels op drie staat, zet de zaak hier nog verder op scherp. Ook al is nog onduidelijk of de baby's ziek zijn geworden door de cereulide-bacterie.

Maar juist over de onderzoeken die lopen leven nog veel vragen. Het is onduidelijk wanneer er meer duidelijkheid komt. Families die vermoeden dat hun kind ziek is geworden door flesvoeding, worden door de regering vaak doorverwezen naar de fabrikanten. Sommige families weigeren dat, omdat ze er geen vertrouwen in hebben dat de fabrikanten daar onafhankelijk onderzoek naar kunnen doen.

In Frankrijk is bovendien slechts één laboratorium dat cereulide kan detecteren en dat laboratorium zou maar weinig capaciteit hebben. Dit punt ligt voor de regering extra gevoelig, zeker omdat wetenschappers er al jaren geleden over aan de bel trokken."