Vier vragen over The Voice, dat vanavond 'op veilige manier' terugkeert
Vier jaar nadat RTL The Voice of Holland van de buis haalde na berichten over grensoverschrijdend gedrag en machtsmisbruik, keert het programma vanavond terug. Er zijn maatregelen genomen, maar veel blijft ook hetzelfde. Vier vragen over de terugkeer.
Wat is er veranderd?Sommige dingen zijn hetzelfde gebleven: de bekende draaistoelen zijn er weer, er zijn coaches die talenten kunnen kiezen om mee te werken en kijkers van de show bepalen voor een deel wie de finale wint.
Maar aan de achterkant is veel anders. De makers zeggen dat de show "op een veilige manier" is teruggebracht. Deelnemers mogen nooit meer alleen met een coach of medewerker zijn. Online contact verloopt via een speciaal uit te lezen app.
Ook zijn er begeleiders die de kandidaten bijstaan en zijn er extra vertrouwenspersonen. Daarnaast zijn achter de schermen op sleutelposities nieuwe mensen aangesteld.
Wat zien we van de veranderingen in de uitzending?Geen van de coaches van het laatste seizoen keert terug. Nieuw zijn Willie Wartaal, Dinand Woesthoff en Suzan & Freek. Ilse de Lange was wel al eerder coach, maar was dat voor het laatst in 2014.
Er zijn ook andere wijzigingen: alle afleveringen zijn al opgenomen. Ook is er geen live finale meer. In plaats van een finale waarbij mensen thuis konden stemmen, stemt nu een deel van het publiek op de tribunes. Dat is vooraf gescreend, zodat ze geen banden hebben met de finalisten.
Presentator Martijn Krabbé keert vanwege zijn uitgezaaide longkanker niet terug, maar is wel te horen als voice-over. Chantal Jansen blijft presentator en wordt nu bijgestaan door Edson da Graca.
Waarom werd het programma ook alweer van de buis gehaald?Directe aanleiding was een uitzending van BOOS in 2022 op YouTube waarin tientallen vrouwen meldden dat achter de schermen sprake was van grensoverschrijdend gedrag en machtsmisbruik. Ze zeiden onder meer lastig te zijn gevallen door coaches Ali B en Marco Borsato en bandleider Jeroen Rietbergen.
Al voordat de aflevering van BOOS online verscheen, legde RTL de opnames stil en werd The Voice of Holland na de tweede aflevering op 14 januari gestopt.
Producent ITV huurde een advocatenkantoor in om onderzoek te doen naar de misstanden. Dat was in maart 2023 klaar. Uit het onderzoek kwam naar voren dat sprake was van machtsongelijkheid, waardoor grensoverschrijdend gedrag makkelijker kon plaatsvinden. ITV bood excuses aan.
Namen werden niet genoemd en juridisch had het onderzoek geen consequenties. Dat leidde tot kritiek van advocaat Sébas Diekstra, die slachtoffers vertegenwoordigt. Hij stelde dat eindverantwoordelijken moedwillig buiten schot werden gehouden in het onderzoek.
Het Openbaar Ministerie deed ook onderzoek naar de misstanden bij The Voice. Rietbergen werd niet vervolgd wegens gebrek aan bewijs. De rechtszaken tegen Ali B en Marco Borsato stonden los van de beschuldigingen over The Voice. Ali B wel veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar voor verkrachting en poging tot verkrachting, Borsato werd vrijgesproken.
De vermeende verkrachting van een oud-kandidaat in 2018 door Ali B achtte de rechter niet bewezen. Het hoger beroep in die zaak dient in maart.
Maar nu is het programma dus terug, waarom eigenlijk?Er is sindsdien geen vergelijkbare talentenjacht geweest op de vrijdagavond die zo goed scoorde. In de laatste jaren van The Voice was wel sprake van mindere kijkcijfers dan bij de eerdere seizoenen. Maar de talentenjacht The Headliner, die vorig jaar op vrijdagavond werd uitgezonden, scoorde aanzienlijk minder.
"The Voice zit heel goed in elkaar en die draaiende stoelen bleken vanaf de eerste aflevering een schot in de roos", zei tv-expert en voormalig zenderdirecteur van SBS6 Tina Nijkamp daar eerder over:
En dat er inmiddels vier jaar zijn verstreken, helpt ook mee, zegt mediawetenschapper Dan Hassler-Forest van de Universiteit Utrecht. "Gevoelsmatig is het lastig te zeggen wanneer iets weer oké is, maar vier televisieseizoenen is een redelijk lange termijn." Hij denkt dat de makers de juridische kant eerst hebben afgewacht voordat ze weer aan de slag gingen.
"Het proces tegen Borsato is afgelopen en in de Top 2000 zag je eind vorig jaar ook dat hij weer veel werd aangevraagd. Daar kun je verschillend over denken. Maar ik denk dat de programmamakers kunnen laten zien dat ze met zorg zijn omgegaan met de klachten."
Ook denkt hij dat het format "niet zo besmet is dat het niet in een andere vorm kon terugkeren".