NOS Nieuws - Algemeen

Wekdienst 21/6: Toespraak Jetten bij monument Molukkers • FBK Games in Hengelo

1 hour 47 minutes ago

Goedemorgen! Premier Jetten houdt in Rotterdam een toespraak bij de onthulling van een nationaal monument voor de Molukkers in Rotterdam en op het WK voetbal komen onder meer Spanje en Saudi-Arabië in actie.

Eerst het weer: in het oosten regent het eerst nog en in het zuiden komen enkele buien voor. Op de meeste plaatsen begint de dag echter droog met flink wat zon. Ook vanmiddag is de zon goed aanwezig. Er steekt een matige oost- tot noordoostenwind op. In het noorden wordt het daardoor zo'n 24 graden, verder zuidwaarts is het warmer. In Brabant en Limburg wordt het 30 tot 32 graden. Slechts heel lokaal vormt zich vanmiddag nog een (onweers)bui.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Koning Willem-Alexander kwam direct na de klinkende zege van Nederland op Zweden opvallend ad rem uit de hoek. "Ik heb Gianni Infantino misschien wat suggesties gedaan voor de Vredesprijs voor de komende jaren", zei hij met een lach.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De Franse politie deed maandag een inval in een voorstad van Parijs. Ze verwachtten in het huis van een familielid van een verdachte drugshandelaar drugs te vinden en dat klopte. Maar ze deden ook een onverwachte vondst; een gestolen schilderij van de Spaanse schilder Pablo Picasso.

Bronnen melden aan de krant Le Parisien dat het schilderij eerder is gestolen uit een opslag in Parijs. Wanneer is onduidelijk.

Volgens de krant gaat het om een portret van Marie-Thérèse Walter (1909-1977). Zij was een muze van de kunstenaar en voor hem een inspiratie voor vele schilderijen en sculpturen. De waarde van het kunstwerk wordt geschat op miljoenen euro's.

Het Franse Openbaar Ministerie heeft naar aanleiding van de toevallige vondst een onderzoek ingesteld naar de diefstal. Vier mensen zijn gearresteerd.

Fijne dag!

Israël bezet steeds meer van Gaza, Palestijnen aan de grens leven in angst

2 hours 35 minutes ago

Het Israëlische leger bezet een steeds groter deel van de Gazastrook. Het leger zou op dit moment meer dan 60 procent van het grondgebied bezet houden en premier Netanyahu spreekt openlijk over meer.

Palestijnen die vlak bij het bezette gebied wonen, leven in angst. "We lijden elke dag door schietpartijen en explosies van de andere kant", vertelt Mohammed Hassan Abu Mansi. Hij woont met zijn gezin in het vluchtelingenkamp Maghazi, op zo'n 150 meter van de 'gele lijn'.

Die term verwijst naar de bestandslijn die Israël en Hamas in oktober overeenkwamen bij een staakt-het-vuren, na bemiddeling door de Verenigde Staten. De naam is afgeleid van het kaartje dat de Amerikaanse president Trump deelde, waarop de grens in het geel was getekend. Achter die lijn zou het Israëlische leger zich moeten terugtrekken.

Deze grens kende Israël meer dan 50 procent van de Gazastrook toe en is gemarkeerd met gele betonblokken. BBC en persbureau Reuters meldden op basis van analyses van satellietbeelden dat het Israëlische leger de blokken dieper Gaza in verplaatst, soms zelfs met honderden meters.

Palestijnse bewoners vertellen aan de NOS dat de grens dichterbij komt. "De gele lijn valt nu binnen ons gebied. Eerder was die op 500 meter hiervandaan, maar ze hebben hun gebied nu uitgebreid tot vlak bij ons", vertelt Taysir Muhammad Abdul Jawad. Ook hij woont in het Maghazi-kamp.

Palestijnen die in de buurt van de gele lijn komen, lopen het risico beschoten te worden door het Israëlische leger. Minister Katz van Defensie waarschuwde in oktober al dat iedereen die de gele lijn overschrijdt "onder vuur genomen zou worden". In verklaringen schrijft het Israëlische leger vaak te schieten bij "vermoedelijke bedreigingen".

Een Israëlische reservist vertelde vorig jaar aan Sky News dat zijn eenheid vaak het bevel kreeg om te schieten op iedereen die gebieden betreedt die door het leger als verboden worden aangemerkt, ongeacht of ze een bedreiging vormen. Door de verschuivingen is het voor de Palestijnen niet altijd duidelijk waar de grens precies loopt.

Nieuwe oranje lijn

Behalve de gele lijn is er inmiddels ook een andere lijn die Gaza doorkruist. Persbureau Reuters kreeg in april een kaart in handen die Israël onder hulporganisaties had verspreid. Naast de gele lijn is daarop ook een oranje lijn te zien.

Palestijnen kunnen er volgens Israël blijven wonen, maar hulporganisaties moeten het leger om toestemming vragen om in het gebied tussen de lijnen hun werk te mogen doen. Hulpverlenen daar is gevaarlijk. Sinds maart zijn er zeker drie Palestijnse medewerkers van Unicef en de Wereldgezondheidsorganisatie gedood.

Met deze oranje lijn houdt het leger van Israël inmiddels ruim 60 procent van Gaza bezet. "Mijn opdracht is om verder te gaan, stap voor stap", zei premier Netanyahu eind mei. "We zullen alles aanpakken wat overblijft." Hij voegde eraan toe te beginnen met 70 procent.

Etnische zuivering

Volgens Taysir wonen er momenteel zo'n 50.000 mensen in het Maghazi-kamp. Hij vraagt zich af waar zij straks heen moeten. Als Netanyahu zijn plannen doorzet en 70 procent van Gaza inneemt, wonen er straks zo'n 2 miljoen Palestijnen op 120 vierkante kilometer. De angst bij de bewoners is dat het een permanente situatie zal zijn. "Ze proberen ons te verdrijven", zegt Taysir.

Minister Katz van Defensie zei eerder dat het uiteindelijke doel van de Israëlische regering is om grote aantallen Palestijnen Gaza te laten verlaten door middel van vrijwillige migratie. Israël zegt aanwezig te zullen blijven zolang Hamas niet ontwapend is. Volgens mensenrechtenorganisaties komen de Israëlische plannen neer op etnische zuivering van de Gazastrook.

Toch denken veel inwoners van Gaza niet aan weggaan. "Ik weet zeker dat mensen niet zullen vertrekken", zegt Taysir. "Ze hebben de middelen niet en sterven liever hier." Ook Mohammed Hassan Abu Mansi moet niet denken aan het verlaten van Gaza. "Ons land is ons dierbaar. We bidden dat we hier kunnen blijven."

Van onze correspondent... Daisy Mohr (Midden-Oosten)

3 hours 17 minutes ago

Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Daisy Mohr, correspondent in het Midden-Oosten.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Sinds 2002 woont Daisy al in de Libanese hoofdstad Beiroet. Ze ging erheen om Arabisch te studeren, vond in haar eerste week daar al de liefde waar ze later mee trouwde en begon snel met werken voor de krant Het Parool. "Ik was gefascineerd door die contrasten, al die verschillende landen wilde ik graag ontdekken en de politiek natuurlijk".

Mohr werkte jarenlang voor kranten en achter de schermen produceerde ze verhalen voor haar voorgangers op deze post. In die ruim 20 jaar daar gebeurden er hele grote dingen: van de invasie van Irak tot de zoveelste oorlog nu met Israël. En al die jaren loopt Mohr rond in die gebieden waar het ook onrustig en onveilig is. "Ik probeer altijd te blijven op plekken waar het risico behapbaar is. Maar het is veel lastiger als je woont op de plek waar het oorlog is. Ons gezin woont nu in de oorlog."

Sinds 2019 is ze de correspondent voor de NOS in het Midden-Oosten. Ze gaat altijd op pad met haar vaste cameravrouw Edmee van Rijn, die ook even inbelt in de podcast. Met een tasje vol snacks trekken ze als team van twee vrouwen samen naar de verhalen en dat heeft zo z'n voordelen. "Voor ons gaan deuren open, die voor mannen gesloten blijven." Het regelen van visa vinden veel correspondenten heel vervelend, maar Mohr geniet ervan. "Ik heb van m'n hobby m'n werk gemaakt."

En met Daisy Mohr is deze serie Van onze correspondent tot een eind. In het najaar maken we weer nieuwe afleveringen met andere correspondenten. Wil je reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Max Smedes & Rosanne Sies

Spanning rond inhuldiging Moluks monument: gaat Jetten excuses aanbieden?

3 hours 21 minutes ago

Komen er excuses van premier Jetten of niet? Dat is vandaag de grote vraag bij de inhuldiging van het Nationaal Moluks Monument in Rotterdam.

Jetten kondigde maandag aan dat hij een toespraak zal houden bij het nieuwe monument. Het is goed mogelijk dat hij excuses gaat aanbieden voor de behandeling van de eerste generatie Molukkers, die 75 jaar geleden naar Nederland werden gehaald.

Veel Molukse beroepsmilitairen vochten tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië van 1945 tot 1949 mee aan Nederlandse kant. Na deze oorlog mochten zij van de Indonesische regering niet meer terug naar hun geboortegrond, de eilandengroep Molukken.

Nederland haalde de Molukse mannen en hun families in 1951 naar Nederland. Eenmaal hier werden de Molukkers ontslagen uit militaire dienst en onder erbarmelijke omstandigheden gehuisvest, onder meer in de voormalige Duitse concentratiekampen Westerbork en Vught.

"Het was een schande", zegt programmamaker Rocky Tuhuteru, die de inhuldiging van het monument presenteert. "Dat Jetten er vandaag bij is, is een belangrijk signaal: eindelijk erkenning. Ik ben benieuwd wat hij gaat zeggen."

Werken in meelfabriek

Het monument komt aan de Lloydkade, een van de plekken waar Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen aankwamen. Ook de opa's en oma's van Nina Nussy (29) gingen hier van boord. "Ze werden met bussen naar Kamp Amersfoort gebracht voor een medische check", zegt ze. Van daaruit ging de familie van haar vader naar kamp Vught, de familie van haar moeder naar kamp Almere.

Nussy zit in de organisatie die zich heeft ingezet voor de komst van het monument. Ze vindt het belangrijk om de eerste generatie te eren, want hen is veel leed aangedaan, vertelt ze.

Het was de bedoeling dat de 12.500 Molukkers een half jaar zouden blijven. Zij verwachtten dat Nederland hen zou helpen bij hun terugkeer, maar dat gebeurde niet. De opa van Nussy ging werken in een meelfabriek. "Terwijl hij daarvoor eersteklas soldaat was. Dat doet wat met je eigenwaarde."

Bovendien moest de opa van Nussy tijdelijk 60 procent van zijn inkomen afstaan aan de Nederlandse staat voor huisvesting en volledige verzorging. "Dat voelt alsof je er zelf voor hebt gekozen om geschoffeerd te worden", zegt Nussy.

Alles terugbetalen

De grootouders van Tuhuteru (67) maakten hetzelfde mee. "Ze kregen een voorschot voor meubels, maar moesten alles tot op de laatste cent terugbetalen. Dat was vernederend." Het voelt ook scheef, zegt hij. "Je hebt een heel land leeggehaald als het gaat om kruidnagels en nootmuskaat, maar als het gaat om een vloerkleedje, moet alles worden terugbetaald."

Zijn moeder, die als tiener in Nederland kwam, bleef daardoor altijd wantrouwend tegenover de Nederlandse overheid. "Ze zei vaak in het Moluks: 'Geloof een Nederlander nooit. Je krijgt stront voor je goedheid.'"

Nussy wil dat vandaag in het teken staat van de Molukse gemeenschap en hun geschiedenis. "Het monument is echt voor en door de gemeenschap gerealiseerd." Daarom voelt de komst van de premier voor haar dubbel. "Ik snap op zich dat Jetten zo'n moment aangrijpt, maar het gaat nu niet meer over wat wij als gemeenschap hebben neergezet, maar of er mogelijk excuses komen."

Te laat

En zelf hoeft ze geen excuses. "Dan zou het gaan over mijn opa's en oma's, maar die liggen al een aantal jaar onder de grond, plat gezegd." Om diezelfde reden vindt ze het een lastige vraag of er herstelbetalingen moeten komen. "Aan wie ga je dan geld uitkeren? Ook van de tweede generatie zijn er steeds minder mensen."

Eerherstel vindt ze wel belangrijk. "Daarvoor moet je met de gemeenschap in gesprek."

NOS Stories volgde Molukse jongeren in hun Molukse wijk in Vught:

Ook Tuhuteru vindt het te laat voor excuses en herstelbetalingen. Hij vindt het wel belangrijk dat er een onderzoek komt naar de vraag waarom de Molukkers nooit teruggingen, zoals zij wel hadden verwacht. "We kunnen daar nu alleen over speculeren. Wat is de rol van de Nederlandse overheid geweest en die van Indonesië? Heeft de VS daar de hand in gehad?"

Tuhuteru vindt het moedig dat Jetten nu naar voren stapt. "Ik hoop dat hij zegt: 'Mijn voorgangers hebben fouten gemaakt, ten koste van u.' Als hij woorden van die strekking kiest, dan werk je aan herstel."

Inhuldiging monument live bij NOS

De NOS zendt de ceremonie ter gelegenheid van de inhuldiging van het monument live uit vanaf 13.15 uur op NPO 1 en op NOS.nl. De uitzending wordt gepresenteerd door Mark Visser. Ook de inhuldiging van het monument rond 15.30 uur is live te volgen op NOS.nl en in de app.

Vicepresident Vance aangekomen in Zwitserland voor onderhandelingen Iran

5 hours 37 minutes ago

De Amerikaanse vicepresident Vance is aangekomen in Zwitserland voor de onderhandelingen tussen de VS en Iran. Ook de onderhandelaars van Pakistan, premier Sharif en een legerchef zijn onderweg. De Iraanse delegatie is er al.

Voor vertrek zei Vance dat hij "een dag of twee" in Zwitserland zal blijven. Ook was hij hoopvol over de voortgang van de gesprekken over het Iraanse nucleaire programma en "de kwestie van het staakt-het-vuren in Libanon".

In aanloop naar de gesprekken meldde Iran gisteren dat het de Straat van Hormuz weer heeft afgesloten voor scheepvaart, omdat Israël het bestand met Hezbollah dat sinds vrijdag geldt heeft geschonden. Het dodental van die Israëlische aanvallen in het zuiden van Libanon is inmiddels opgelopen naar 32, meldt nieuwszender Al Jazeera.

Vance: spanning neemt af

Het Israëlische leger zegt dat tientallen locaties van Hezbollah zijn aangevallen na schendingen van het bestand door de sjiitische militie. Het leger stelt dat het defensief opereert in Libanon.

Hezbollah, dat door Iran wordt gesteund, zegt dat er werd gereageerd op de Israëlische strijdkrachten die oprukten richting de zuidelijke plaats Nabatiye. Hezbollah zegt het bestand te respecteren, maar stelt wel dat het recht heeft zich te verzetten tegen Israëlische pogingen om Libanees grondgebied in te nemen.

'Spanning neemt af'

De Amerikaanse vicepresident zei voor vertrek dat het "ondanks de krantenkoppen" in Libanon beter gaat en "de spanning iets afneemt".

Vance zei verder dat niets erop wijst dat de zeestraat wordt afgesloten door Iran. President Trump reageerde op de Iraanse mededeling over de waterweg met het dreigement om tol in te voeren in de smalle zeestraat als er niet binnen 60 dagen een definitieve overeenkomst is met Iran.

Voorlopige overeenkomst

De gesprekken tussen de VS en Iran onder begeleiding van Pakistan en Qatar zouden eigenlijk vrijdag beginnen. Toen zeiden de Iraniërs af vanwege de oplaaiende gevechten in Libanon.

Afgelopen week ondertekenden Trump en de Iraanse president Pezeshkian een voorlopige overeenkomst waarin onder meer werd afgesproken dat de Straat van Hormuz per direct weer zou worden geopend. De termijn van 60 dagen die staat voor de onderhandelingen, kan worden verlengd.

KNMI waarschuwt opnieuw voor onweer en hagel in Limburg

8 hours 44 minutes ago

Het KNMI heeft opnieuw gewaarschuwd voor zwaar onweer met hagel en harde windstoten in Limburg. Voor die provincie werd enkele uren code oranje afgegeven.

Volgens het weerinstituut kunnen hagel, veel regen in korte tijd en zware windstoten in het zuiden en zuidoosten van het land plaatselijk tot overlast leiden.

In het hele land, met uitzondering van Friesland en Groningen, geldt code geel wegens de de hitte overdag. Het kan zondag 32 graden worden.

Uitzonderlijk veel ontladingen

Vrijdagavond en -nacht ging het in grote delen van het land flink tekeer. Zo waaiden in de provincie Groningen meer dan 350 bomen om. Bij Emmen kwam een vrouw om het leven toen een boom op haar auto viel.

In het Twentse dorp Mander trad door de vele regen een beek buiten zijn oevers, waardoor een restaurant onder water liep waar op dat moment een bruiloftsfeest werd gehouden.

Het KNMI mat tijdens het onweer van vrijdag op zaterdag meer dan 188.000 ontladingen van bliksem in de lucht. Dat was uitzonderlijk veel.

Franse politie doet inval om drugs en vindt werk van Picasso

9 hours 13 minutes ago

De Franse politie heeft bij een huiszoeking vanwege drugscriminaliteit per toeval een gestolen schilderij van de Spaanse schilder Pablo Picasso gevonden.

Agenten deden maandag een inval in een voorstad van Parijs. Ze verwachtten in het huis van een familielid van een verdachte drugshandelaar drugs te vinden en dat klopte. Er werden 20 kilo cannabis en duizenden euro's aan contanten in beslag genomen.

Maar in het huis vonden ze ook een schilderij van Picasso. Bronnen melden aan de krant Le Parisien dat het schilderij eerder is gestolen uit een opslag in Parijs. Wanneer is onduidelijk.

Muze

Volgens de krant gaat het om een portret van Marie-Thérèse Walter. Zij was een muze van de kunstenaar en voor hem een inspiratie voor vele schilderijen en sculpturen. De waarde van het kunstwerk wordt geschat op miljoenen euro's.

Het Franse Openbaar Ministerie heeft naar aanleiding van de toevallige vondst een onderzoek ingesteld naar de diefstal. Vier mensen zijn gearresteerd.

Weer doden in Gaza bij Israëlische aanvallen, onder wie kinderen en journalist

11 hours 22 minutes ago

Israël heeft opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op meerdere plekken in de Gazastrook. Minstens negen mensen zijn daarbij gedood, onder wie twee kinderen en een journalist van Al Jazeera.

De eerste aanval was afgelopen nacht. Een appartementengebouw in Gaza-Stad werd gebombardeerd, een waarschuwing om te evacueren bleef uit. Twee kinderen kwamen daarbij om, zusjes van 4 en 14 jaar. Ook twee anderen zijn gedood, meldt persbureau Reuters.

"Ik zat thuis. De raket kwam zonder waarschuwing", zegt de neef van de zusjes tegen persbureau AP. Hij en zijn vrouw raakten gewond bij de aanval. "Dit staakt-het-vuren waar de bezetter en de onderhandelaars het over hebben... is het wel echt een staakt-het-vuren? We zijn burgers. Ik heb nog nooit een wapen vastgehouden", zei de man.

Weer een journalist gedood

Later op de dag vuurde Israël een raket af op het vluchtelingenkamp Bureij in centraal Gaza. Drie mensen werden daar gedood, onder wie een journalist van Al Jazeera. De nieuwszender bevestigt zijn dood. De man, Ahmed Wishah, werkte als cameraman voor de zender. Zijn broer Mohamed werkte ook voor Al Jazeera en werd in april gedood bij een Israëlische aanval.

De aanval "weerspiegelt een voortdurend systematisch beleid om journalisten als doelwit te nemen en de waarheid het zwijgen op te leggen", schrijft Al Jazeera in een verklaring. Inmiddels zijn twaalf journalisten van de zender gedood bij Israëlische aanvallen.

Een andere aanval was gericht op een groep mensen in het tentenkamp al-Mawasi, meldt AP. Waarom zij doelwit waren, is niet bekendgemaakt. Eén persoon werd gedood, acht anderen raakten gewond. Slachtoffers zijn naar het Nasser-ziekenhuis gebracht.

Het Israëlische leger voerde later op de dag nog een aanval uit op een groep mensen in Gaza-Stad. Vier mensen raakten daar gewond. Bij een ander incident zou een vrouw zijn doodgeschoten door Israëlische troepen, in de stad Beit Lahiya, schrijft de Israëlische krant The Times of Israël.

'Wapenstilstand'

Het is de zoveelste reeks aanvallen door Israël sinds het ingaan van een broos staakt-het-vuren. Deze week werd duidelijk dat ruim duizend Palestijnen zijn gedood in de afgelopen maanden. Het bestand ging vorig jaar oktober in, maar nog altijd zijn er beschietingen en bombardementen in de Gazastrook.

In dezelfde periode werden volgens het Israëlische leger vijf militairen gedood. Datzelfde leger beweert steevast alleen militanten van de terreurbeweging Hamas te doden of mensen die militaire zones betreden. Toch worden met regelmaat ongewapende burgers gedood. Israël zegt in sommige gevallen onderzoek te doen, maar vaak loopt dat op niets uit.

Het Israëlische leger bevestigt de aanval waarbij cameraman Wishah werd gedood. Het leger beweert dat hij een "Hamas-terrorist" was. Dat is een terugkerend fenomeen: wanneer Palestijnse journalisten in Gaza worden gedood door het Israëlische leger volgt meestal de beschuldiging dat ze voor Hamas vechten. Bewijs daarvoor blijft vaak uit. Zeker 260 Palestijnse journalisten zijn gedood sinds het begin van de oorlog in oktober 2023.

Noodverordening van kracht in Zandvoort vanwege provocerende jongeren

12 hours 24 minutes ago

In Zandvoort is de komende dagen een noodverordening van kracht. De gemeente heeft daartoe besloten om voorbereid te zijn op drukte en mogelijke ongeregeldheden, zoals met Pinksteren. Ook gisteravond was het onrustig.

Volgens de gemeente zijn er aanwijzingen dat groepen dit weekend de confrontatie willen zoeken met elkaar of de politie. Er is vrees voor gewonden en schade aan gebouwen, staat in de officiële bekendmaking van de noodverordening.

Gisteren zag de politie in Zandvoort groepen jongeren "die niet aanspreekbaar waren op hun gedrag" en die zich "in hoge mate provocerend en intimiderend" gedroegen.

Geen gezichtsbedekkende kleding

Tot maandagavond laat hebben politie en handhaving extra bevoegdheden op het strand, de boulevard en rond het station. Groepen die overlast geven, kunnen worden weggestuurd of uit elkaar worden gehaald. Het is verboden om rond te lopen met dingen waarmee gestoken zou kunnen worden, zoals glaswerk, parasols en stokken. Ook mag niemand gezichtsbedekkende kleding dragen.

Rond Pinksteren, toen het ook warm en druk was in Zandvoort, waren er op en rond het strand veel incidenten. Vanwege opstootjes en een dreigende sfeer besloten sommige strandtenten eerder te sluiten. Kort erna werden het strand en de boulevard aangewezen als veiligheidsrisicogebied. Later werd een noodverordening ingezet.

Spaanse premiersvrouw wordt vervolgd en moet paspoort inleveren

13 hours 58 minutes ago

De vrouw van de Spaanse premier Sánchez wordt strafrechtelijk vervolgd. Ze moet terechtstaan voor onder meer corruptie en machtsmisbruik. Begoña Gómez moet zich twee keer per maand bij de rechtbank melden en ze moet haar paspoort inleveren.

Justitie in Spanje doet al twee jaar onderzoek naar Gómez. Aanleiding was een klacht van een vakbond die banden heeft met extreemrechts, politieke tegenstanders van Sánchez. Gómez zou haar positie als vrouw van de minister-president hebben gebruikt om haar carrière aan een universiteit in Madrid te bevorderen en lucratieve deals voor de universiteit binnen te halen. Ook wordt ze verdacht van het lobbyen voor overheidssteun voor bedrijven waar ze zakelijke belangen in had.

Een onderzoeksrechter heeft nu bepaald dat er een rechtszaak komt en dat Gómez het land niet uit mag. De krant El País schrijft op basis van bronnen uit Gómez' omgeving dat de premiersvrouw beroep gaat aantekenen tegen het besluit.

'Politieke vervolging'

Het besluit leidt tot woede bij de socialistische partij van Pedro Sánchez. Die zegt dat Gómez onschuldig is en om politieke redenen wordt vervolgd. Op X deelt de partij berichten van bestuurders en politici die kritiek uiten op het besluit van de rechter. Veel van die posts hebben de hashtag YoConBegoña (ik sta achter Begoña).

Aan de andere kant probeert de conservatieve oppositie een slaatje te slaan uit de naderende rechtszaak. De Partido Popular wil dat de regering-Sánchez aftreedt en dat er vervroegde verkiezingen komen. De volgende parlementsverkiezingen staan in principe gepland voor volgend jaar.

Meer schandalen

De socialistische partij van Sánchez kampt met meer beschuldigingen van corruptie. Vorige maand nog werd het partijkantoor doorzocht en een van Sánchez' voorgangers, oud-premier Zapatero, aangeklaagd voor corruptie, witwassen, deelname aan een criminele organisatie en valsheid in geschrifte.

Ook een broer van Sánchez, een minister en minder bekende partijleden worden in verband gebracht met strafbare feiten. Overigens zijn er ook bij prominente politici van de oppositie verdenkingen van corruptie.

Gómez en Sánchez zeggen dat ze niets verkeerd hebben gedaan. Toen het onderzoek naar zijn vrouw in 2024 werd aangekondigd, overwoog Sánchez korte tijd om op te stappen. Hij hekelde de "ongekende aanval" op zijn vrouw en zei dat hij "hulpeloos moet toekijken hoe er dag in, dag uit met modder naar haar wordt gegooid".

Doden door Russische aanvallen op Zaporizja en Charkiv, ook Rusland meldt aanvallen

14 hours 10 minutes ago

In de Oekraïense regio Zaporizja zijn zeker vijf mensen gedood bij Russische luchtaanvallen, meldt gouverneur Fedorov op Telegram. Ook zijn tien mensen gewond geraakt. Mogelijk liggen er nog mensen onder het puin, schrijft Fedorov.

Volgens de gouverneur heeft Rusland zeker negen raketaanvallen uitgevoerd op de hoofdstad van zijn regio. De dreiging is niet voorbij, waarschuwt hij. Het luchtalarm is in de afgelopen uren verschillende keren afgegaan.

Ook in de regio Charkiv zijn twee mensen gedood, schrijft The Kyiv Independent. Russische drones en bommen troffen daar vannacht meerdere flatgebouwen. Zeker dertien mensen raakten gewond, onder wie vier kinderen. President Zelensky heeft gewaarschuwd voor nieuwe grootschalige Russische aanvallen.

Ook Oekraïense aanvallen

Oekraïne voerde ook aanvallen uit, op olie- en gasinstallaties op de Krim, die door Rusland is bezet. Daar werden ook dertien Russische militaire doelwitten en een brug geraakt. Zelensky bevestigt die aanvallen.

Het Russische ministerie van Defensie zegt dat het afgelopen nacht 177 drones heeft neergehaald. Twee drones waren op koers naar Moskou, zegt de burgemeester van de Russische hoofdstad. Of er schade is, is niet bekendgemaakt.

Afrikaanse en Caribische leiders willen excuses van landen voor trans-Atlantische slavenhandel

14 hours 31 minutes ago

Afrikaanse en Caribische leiders hebben landen die profiteerden van de trans-Atlantische slavenhandel opgeroepen om formele excuses aan te bieden en herstelbetalingen te doen. Ze deden dat op een conferentie in Ghana.

De oproep is het gevolg van een VN-resolutie waarin de trans-Atlantische slavenhandel werd bestempeld als "de ernstigste misdaad tegen de menselijkheid".

De VN-resolutie werd in maart met 123 stemmen aangenomen. Alle Afrikaanse en Caribische landen stemden voor. De Verenigde Staten, Israël en Argentinië stemden tegen en Nederland en 51 andere lidstaten onthielden zich van stemming. De resolutie riep landen op om in gesprek te gaan over herstelbetalingen voor nazaten en tot slaaf gemaakten.

Van erkenning naar maatregelen

In Accra, de hoofdstad van Ghana, het land dat het initiatief had genomen voor de resolutie, was de afgelopen dagen de Next Steps-conferentie. Die had tot doel om het debat te verschuiven van erkenning naar concrete maatregelen, waaronder stappen om compensatie op grond van het internationaal recht af te dwingen.

Trans-Atlantische slavenhandel

De Trans-Atlantische slavenhandel was de handel in slaven vanaf de 16e eeuw uit Afrika naar Amerika door Europeanen. In een periode van ruim 300 jaar werden naar schatting 12 miljoen Afrikanen gevangengenomen en onder erbarmelijke omstandigheden naar Amerika vervoerd.

Veel tot slaaf gemaakten overleefden de overtocht niet. De Europeanen, zoals Nederland met de West-Indische Compagnie (WIC), verkochten Afrikanen en verdienden daar geld mee.

De tot slaaf gemaakten werden veelal op plantages tewerkgesteld, waar ze zeer zwaar lichamelijk werk moesten doen. Ze konden om het minste of geringste lijfstraffen krijgen. De grootschalige slavenhandel eindigde in de tweede helft van de 19e eeuw.

"Niemand in deze zaal kan persoonlijk verantwoordelijk worden gehouden voor de gruweldaden van de trans-Atlantische slavenhandel", zei de Ghanese president Mahama tegen de afgevaardigden uit ruim tachtig landen op de conferentie.

Onder meer de presidenten van Senegal, Namibië, Liberia, Sao Tomé en Principe waren aanwezig, net als ministers uit tientallen andere landen. "De geschiedenis vraagt ons niet om schuld te erven, maar wel verantwoordelijkheid", zei Mahama.

De gevolgen van de slavenhandel blijven volgens de Ghanese president "doordachte, gecoördineerde en duurzame internationale samenwerkingen" vereisen. Ook zei hij dat de slavernij nog steeds voelbaar is in Afrika, het Caribisch gebied en in de Afrikaanse diaspora.

Ontmenselijkt

De oproep tot excuses is onderdeel van een negentienpuntenplan voor herstelbetalingen dat aan het eind van de conferentie werd goedgekeurd. Zo werd ook opgeroepen tot de oprichting van een wereldwijd herstelfonds en de teruggave van geroofde objecten.

Landen die profiteerden van de trans-Atlantische slavenhandel zouden "volwaardige, formele en onvoorwaardelijke excuses" moeten aanbieden "als een fundamentele stap op weg naar verzoening, het opbouwen van vertrouwen en herstelrecht". Welke landen excuses zouden moeten aanbieden, werd niet aangegeven.

Franse erkenning

De Franse president Macron was online bij de conferentie aanwezig. Hij zei dat tot slaaf gemaakte mensen "uit hun thuisland werden weggerukt, gedeporteerd, ontmenselijkt en als handelswaar werden behandeld".

Ook stelde Macron dat herstelbetalingen niet moeten worden gezien "als een eindpunt of als een cheque die wordt uitgeschreven om het verhaal af te sluiten". Vorige maand werd in Frankrijk een bijna 350 jaar oude slavernijwet afgeschaft.

Buitenaardse wezens of noodsituatie? Brazilianen opgeschrikt door vreemd bericht

16 hours 32 minutes ago

In verschillende Braziliaanse regio's hebben mensen vannacht een vreemd bericht ontvangen op hun mobiele telefoon.

In het verzonden bericht, vergelijkbaar met een NL-Alert, stond het woord 'misantropie', dat haat tegen de mensheid betekent. Het woord was in sommige berichten geschreven met een cijfer erbij, als 'misantropi4'.

Vermoedelijk was het alarmeringssysteem van de overheid gehackt, melden de Braziliaanse autoriteiten. Het systeem is uit voorzorg offline gehaald.

Onder meer in de miljoenensteden São Paulo en Rio de Janeiro kwamen meldingen binnen van het incident. Ook in de hoofdstad Brasilia en in Curitiba, Belo Horizonte en Campo Grande kregen burgers het bericht.

Geen noodsituatie

Het ging om een bericht van het hoogste waarschuwingsniveau, Alerta Extremo. Bij dat niveau geeft de telefoon ook een luid alarmsignaal af, ook als het apparaat op stil staat. Die berichten worden alleen verstuurd bij levensbedreigende weersverschijnselen, natuurrampen of noodsituaties.

Regionale autoriteiten lieten snel via sociale media weten dat het bericht niet door hen was verstuurd en dat er geen sprake was van een noodsituatie. "Er is geen noodweer voorspeld in deze stad", benadrukten autoriteiten van de deelstaat Paraná.

Het bericht zou verstuurd zijn door iemand die van buitenaf toegang had tot het systeem, meldt de landelijke overheidsdienst op X. Het systeem wordt zo snel mogelijk weer in gebruik genomen, "zodra de veiligheidssituatie dat toelaat."

Buitenaardse wezens?

De meeste gebruikers kregen het bericht midden in de nacht, uren na de WK-zege van Brazilië op Haïti. Op sociale media laten veel mensen weten erdoor in verwarring te zijn geraakt. "Dit is het laatste waar je op zit te wachten als je dronken in je bed ligt", schrijft iemand.

"Ik dacht dat het het einde van de wereld was", schrijft een ander. "Wat betekent misantropi4?" vroegen gebruikers zich af.

Al snel werd het incident een grap op sociale media, schrijft de Braziliaanse nieuwssite GloboNews. Burgers deelden berichten over mogelijke buitenaardse wezens.

De autoriteiten hebben aangekondigd binnenkort meer bekend te maken over het incident en met mogelijke maatregelen te komen.

Noodweer legt meer dan 350 bomen plat in Groningen: 'Het was echt heel heftig'

17 hours 1 minute ago

Bij noodweer gisteravond en vannacht zijn in de provincie Groningen meer dan 350 bomen omgewaaid of zwaar beschadigd geraakt. Alleen al langs de N362 tussen Delfzijl en Scheemda raakten zo'n 200 bomen beschadigd. Op de provinciale weg bij Hoogezand vielen meer dan veertig bomen om.

"Een kaalslag", zegt Jan van der Meide van de provincie bij RTV Noord. "Ik heb mensen gesproken die zeiden dat ze nog nooit zoiets hadden meegemaakt. Zelfs vanochtend gingen er nog bomen om. Die waren vannacht instabiel geraakt; een zuchtje wind was voldoende."

In de provincie zijn al de hele dag meer dan 120 hoveniers en boomspecialisten in touw om de bomen en takken klein te zagen en weg te halen. "Dat gaat voorspoedig, hoor ik", aldus Van der Meide. Hij gaat ervan uit dat alle versperde wegen vanavond weer open zijn.

Zware windstoten

De grootste schade door het noodweer lijkt te zijn aangericht ten oosten van de stad Groningen. Bij zware windstoten gingen er vooral in Hoogezand, Veendam, Delfzijl en in de wijde omgeving van die plaatsen veel bomen plat.

Van der Meide schat dat uiteindelijk een procent van het totale bomenbestand dat de provincie in beheer heeft, is gesneuveld. De provincie Groningen heeft zo'n 35.000 bomen. "En dan heb ik het nog niet over de schade aan bomen van gemeenten."

"Ik heb net even een rondje gelopen bij mij in de buurt: het is ongelooflijk hoeveel schade je ziet. Het was echt heel heftig", vervolgt Van der Meide. "Er zijn huizen beschadigd, daken van woningen afgewaaid. En, tja, als er dan bomen in de weg staan, dan gaan ze."

Windvangers

Volgens hem ging het om gezonde bomen die juist nu vol in het blad zitten. "Daarmee vormen ze een soort windvangers. Bovendien waren ze nat door de regen en daardoor extra zwaar."

Wat ook niet hielp is dat de bodem, zeker op enige diepte, juist weer heel droog is. "Daardoor heeft de wortel minder houvast dan normaal", aldus Van der Meide. "Dat is ook de reden dat er vanochtend nog bomen omgingen."

Vandaag gaat de aandacht vooral naar het opruimen van de omgewaaide bomen. Later, zo belooft Van der Meide, worden ze allemaal vervangen door nieuwe bomen.

Bushra uit Syrië wacht al jaren op asieloordeel: 'Onwetendheid maakt me zenuwachtig'

17 hours 47 minutes ago

Met het nieuwe Europese migratiepact verandert er veel voor de tienduizenden asielzoekers in Nederland. Velen moeten nog langer wachten op een verblijfsvergunning. Dat geldt ook voor de 31-jarige Bushra Youssef. Ze is uit Syrië naar Nederland gekomen en wacht al bijna drie jaar. Wanneer ze hoort of ze hier mag blijven of niet is niet duidelijk.

"Het is onzeker en dat maakt me zenuwachtig", zegt Youssef in een gesprek met de NOS. "Ik weet niet hoe mijn toekomst eruitziet, want ik weet niet of ik terug moet naar Syrië. Ik weet niet of ik moet stoppen met Nederlands leren. De situatie hier is heel ingewikkeld."

In Nederland wachten ruim 54.000 mensen op antwoord in hun asielprocedure. Om vaart te krijgen in de Europese asielprocedures trad vorige week het Europese asiel- en migratiepact in werking. Wie zich aanmeldde vóór 12 juni valt nog onder de oude regels. Asielzoekers die na die datum een aanvraag doen, moeten binnen zes maanden antwoord krijgen.

Youssef noemt de nieuwe regels fijn voor de mensen die recent zijn aangekomen. "Maar het voelt oneerlijk. Zeker voor de mensen die al heel lang wachten." Het zou kunnen dat ze nog eens drie jaar op een besluit moet wachten, want het is de bedoeling dat de asielwachtlijst in Nederland in drie jaar wordt weggewerkt.

Alles op de fiets

Om enigszins grip te krijgen op haar leven probeert Youssef bezig te blijven. De afgelopen jaren in Nederland was ze druk met het leren van de taal. Ze probeert aan opdrachten te komen bij een castingbureau. Ze wil werken, al mag dat in de meeste gevallen niet. Om de rest van haar tijd te vullen doet Youssef vrijwilligerswerk bij Vluchtelingenwerk Nederland. "Ik probeer er het beste van te maken."

Alles wat ze doet, doet ze op de fiets. "Ik hou ervan om iedere dag te fietsen, zeker toen ik hier net kwam", zegt ze. "Naar werk, naar de Nederlandse les... Het zorgt ervoor dat ik meer ontspannen ben en ik heb het gevoel dat ik toch sportief bezig ben. Het geeft wat rust op een drukke dag."

Toen Youssef in september 2023 asiel vroeg in Nederland schatte de IND de wachttijd rond de vijftien maanden. Inmiddels wacht ze 33 maanden en is er nog geen antwoord. Ze zegt bang te zijn dat ze niet in Nederland wordt geaccepteerd en terug moet naar Syrië. Volgens Youssef is er geen plan B en kan ze niet terug vanwege de veiligheid.

Dat is geen optie, zegt ze. Ze behoort tot een minderheid en is niet veilig in haar moederland. Ze gaat er liever niet dieper op in, omdat ze bang is dat ze haar familie in Syrië daarmee in gevaar brengt.

Samen toekomst bouwen

Sinds de val van het Assad-regime achtte het vorige kabinet Syrië weer veilig genoeg om mensen terug te sturen. Dat schreef toenmalig demissionair minister Van Weel in een brief aan de Tweede Kamer vorig jaar. Dat besluit kon op veel kritiek rekenen van vluchtelingenorganisaties.

De man van Youssef komt ook uit Syrië. Hij kwam een jaar eerder naar Nederland, heeft asiel gekregen en werkt als software-ingenieur. Het koppel is afgelopen april getrouwd en Youssef woont bij hem. "We hebben samen gebouwd aan onze toekomst. We hebben ons huis ingericht. Mijn leven is hier."

Ze zegt elke dag haar aanmelding bij de IND te checken. De onzekerheid zorgt ervoor dat ze haar vuur een beetje kwijtraakt. "Maar ik probeer sterk te zijn. Ik probeer mezelf verder te ontwikkelen en aan mijn carrière te denken. Als ik kan werken dan wil ik werken."

Tijd van personeelstekorten

Twee weken geleden schreef minister Aartsen van Werk en Participatie in een brief aan de Tweede Kamer dat hij de komende jaren asielzoekers en statushouders aan werk wil helpen. Uit cijfers blijkt dat statushouders langzaam integreren. Het kabinet vindt het niet uit te leggen dat sommigen niet mogen of kunnen werken, in een tijd van grote personeelstekorten.

Er zit voor Youssef vooralsnog niets anders op dan te wachten. "Ik voel veel emoties en ik denk veel na, maar ik probeer gewoon afleiding te zoeken. Als ik antwoord krijg, dan kan ik echt beginnen met mijn leven hier in Nederland."

Houston, we have a fanwalk: duizenden lopen mars voor Nederland-Zweden

18 hours 3 minutes ago

Duizenden Nederlanders en andere voetbalfans hebben in Houston meegelopen met de Oranjemars naar het stadion waar het Nederlands elftal zijn tweede WK-wedstrijd speelt. Oranje speelt in het NRG Stadium in de Texaanse stad tegen Zweden.

Fans hadden zich vroeg in de ochtend al verzameld bij een ander stadion. Daar begonnen ze om 08.45 uur (lokale tijd) aan hun tocht van zo'n vier kilometer.

De KNVB meldt op basis van lokale autoriteiten dat er zo'n 15.000 mensen meeliepen, ongeveer evenveel als bij het eerste WK-duel in Dallas. De tocht werd opnieuw aangevoerd door de bekende oranje dubbeldekker.

Het feest in Houston in beeld:

Aanhangers van het Zweedse elftal kwamen op een andere locatie bijeen en liepen ook gezamenlijk naar het stadion.

De KNVB had voor de tocht een hittewaarschuwing afgegeven. Rond 09.00 uur was het al zo'n 30 graden in Houston. Het stadion heeft overigens airco.

Bij de mars waren de oud-Oranje-spelers Edwin van der Sar en Wesley Sneijder aanwezig. Ook minister van Sport Mirjam Sterk (CDA) was erbij. In het stadion werd Nederland aangemoedigd door koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Ariane.

Sneijder genoot volop van het Oranjefeest in Houston:

Het is traditie dat Oranje-supporters voor wedstrijden op grote toernooien een fanwalk doen. Bij de eerste WK-wedstrijd van Oranje, vorige week in Dallas, liepen ook veel niet-Nederlanders mee.

Ook in Houston leek dat het geval te zijn. Voetbalclub Houston Dynamo FC, die uitkomt in de Major League Soccer, had de eigen fans opgeroepen zich aan te sluiten bij de fanwalk en daar hebben veel mensen gehoor aan gegeven.

De lokale zender Fox26 deed live verslag van de tocht en sprak voorafgaand met fans, die veelal 'gewoon' Amerikaans bleken te zijn. Een verslaggever van de zender stelde bij aanvang ook vast dat er ondanks het vroege tijdstip "drankjes voor volwassenen" werden gedronken.

Iran zegt Straat van Hormuz weer te sluiten na Israëlische aanvallen in Libanon

18 hours 28 minutes ago

Iran zegt dat het de Straat van Hormuz weer heeft afgesloten voor de scheepvaart, omdat Israël vannacht het bestand met Hezbollah heeft geschonden. Israël voerde aanvallen uit op het zuiden van Libanon, nadat Israëlische strijdkrachten naar eigen zeggen waren bestookt met vijftig projectielen van Hezbollah.

Het dodental van de Israëlische aanvallen is inmiddels opgelopen naar 32, meldt Al Jazeera. Het Israëlische leger zegt dat tientallen locaties van Hezbollah zijn aangevallen na schendingen van het bestand door de sjiitische militie.

Hezbollah, dat door Iran wordt gesteund, zegt dat er werd gereageerd op de Israëlische strijdkrachten die oprukten richting de zuidelijke plaats Nabatiye. Hezbollah zegt het bestand te respecteren, maar stelt dat de groep wel het recht heeft om zich te verzetten tegen Israëlische pogingen om Libanees grondgebied in te nemen.

Voorwaarde

Gistermiddag om 15.00 uur ging er een nieuw bestand in tussen Israël en Hezbollah, om een einde te maken aan de aanvallen in Libanon. Een einde aan de strijd daar is een belangrijke voorwaarde voor de intentieverklaring die de VS en Iran de afgelopen week ondertekenden.

"De VS is verplicht Israël te dwingen om te stoppen met de aanvallen op Libanon", zegt een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Iran stelt dat de sluiting van de Straat van Hormuz "de eerste stap is van de reactie op het schenden van vertrouwen door de vijand".

Geen duidelijkheid

Het is niet duidelijk of de smalle zeestraat daadwerkelijk is afgesloten door de Iraniërs. De Iraanse Revolutionaire Garde waarschuwt dat als schepen erdoorheen proberen te varen hun veiligheid niet kan worden gegarandeerd.

De Amerikaanse vicepresident Vance zegt dat niets erop wijst dat de zeestraat wordt afgesloten door Iran. Het Amerikaanse leger in de Golfregio laat weten dat Iran de Straat van Hormuz niet controleert.

Volgens de Amerikanen is het scheepvaartverkeer in de zeestraat vandaag toegenomen, "terwijl Amerikaanse troepen in het gebied bleven opereren om de vrije scheepvaart te waarborgen".

JD Vance vertrekt binnen enkele dagen naar Zwitserland voor onderhandelingen met Iraanse vertegenwoordigers. Wanneer dat precies gebeurt, hangt af van "diplomatieke protocollen", zegt hij.

Eerste speech nieuwe PvdD-leider Teunissen, volgt verbrede koers van voorganger

19 hours 39 minutes ago

Klimaat, dieren en natuur moeten op 1 staan, maar er is meer dat kwetsbaar is. Dat is de boodschap van de nieuwe leider van de Partij voor de Dieren, Christine Teunissen. Ze gaf vandaag op een congres in Den Bosch haar eerste speech sinds ze het roer van de partij deze maand overnam van Esther Ouwehand.

Teunissen solliciteerde in haar toespraak voor "de vacature van klimaatdrammer". Dat was een tijd de geuzennaam van D66'er Rob Jetten, maar volgens de fractievoorzitter van de PvdD is hij veranderd "in een minister-president die niet meer dramt" en "die zich heeft overgeleverd aan de fossiele VVD".

Het kabinet van D66, VVD en CDA doet volgens de leider van de Partij voor de Dieren veel te weinig om klimaatverandering tegen te gaan. Ze noemde het openen van Lelystad Airport, "miljarden belastinggeld in de bodemloze put die Tata Steel heet" en het afschaffen van de CO2-heffing voor grote bedrijven.

Hoe het dan wel zou moeten, wist Teunissen ook. Wat haar betreft moet er een einde komen aan de bio-industrie, iets waar de partij al sinds jaar en dag vurig voor pleit. Ook moet er scherper worden gekozen voor zon- en windenergie en moeten de grote vervuilers "eindelijk" betalen voor hun vervuiling: "Zodat Nederland kiest voor een economie binnen de grenzen van de planeet."

Bommen in asielzoekerscentra

De eerste speech van Teunissen ging niet alleen over dieren, natuur en klimaat. In navolging van de koersverbreding van Ouwehand, die niet bij iedereen goed is gevallen, had de nieuwe partijleider ook aandacht voor andere aspecten van "het meest kwetsbare". Ze sprak over het lot van Palestijnen, vluchtelingen en de "guurrechtse wind" in Nederland die "alles verwoest wat kwetsbaar is".

Ook hier kreeg het kabinet-Jetten kritiek. "In plaats van te normeren, wil het kabinet op de koffie bij extreemrechts", zei Teunissen zonder een partij te noemen. Terwijl het volgens haar gaat om "een ideologie van waaruit bommen in asielzoekerscentra worden geplaatst". En dus volgt Teunnissen het verbrede pad van haar voorganger "met een koersvaste donkergroene beweging voor alles wat leeft".

De Partij voor de Dieren zit met drie zetels in de Tweede Kamer. De Eerste Kamerfractie van drie leden is na onenigheid over de koers uiteengevallen in twee delen.

Meer dan 188.000 bliksemontladingen door noodweer gisteravond: 'Dit is uitzonderlijk'

20 hours 2 minutes ago

Volgens het KNMI zit er niet vaak zo veel energie in de lucht als gisteravond het geval was. De tropisch warme dag van gisteren eindigde met donder, bliksem en hevige regenbuien, met schade en een dode als gevolg.

Daarbij mat het KNMI meer dan 188.000 ontladingen van bliksem in de lucht. Dat is uitzonderlijk, vertelt een woordvoerder. "De energie in de lucht was bijzonder hoog."

In het onweerarchief van het KNMI valt te zien dat er in de afgelopen jaren slechts een aantal keer onweersbuien zijn voorgekomen waarbij er meer dan 100.000 bliksemontladingen werden gedetecteerd.

Klimaatverandering

Of de hevigheid van het onweer gisteren valt te wijten aan klimaatverandering valt niet met zekerheid te zeggen. Recent onderzoek van het KNMI laat zien dat de trends wat betreft onweer, hagel en windstoten "veel onzekerder zijn dan werd gedacht". Of het verschijnsel bliksem vaker in Nederland zal gaan voorkomen, valt ook nog niet te voorspellen, volgens het weerinstituut.

Wat het KNMI wel ziet, is dat het aantal zware buien met extreme neerslag is toegenomen. Waar in de tweede helft van de vorige eeuw gemiddeld nog zo'n vijf dagen per jaar zware neerslag werd gemeten, zijn dat er in deze eeuw zo'n negen per jaar.

Het KNMI verwacht dat deze trend zich voortzet en dat er vaker extreme buien in de zomer zullen voorkomen. Het weerinstituut schrijft dat klimaatverandering daar op verschillende manieren invloed op heeft. Doordat het warmer is, neemt onder meer de hoeveelheid waterdamp in de atmosfeer toe. Dat kan buien intenser maken.

Voor een buienwolk zijn namelijk drie ingrediënten nodig, schrijft het KNMI. "Vocht, een onstabiele atmosfeer en iets wat de lucht omhoog laat bewegen. Dit laatste kan een regenfront zijn, een heuvel waar een lucht tegenop beweegt of voldoende warmte aan de grond."

Zware buien zoals die van gisteren ontstaan vaak bij hoge temperaturen of vlak na een warme periode. Als warme, vochtige lucht zich met koude lucht vermengt, kan zich dat snel ontwikkelen tot een onweersbui.

Als lucht opstijgt, koelt deze af en neemt de vochtigheid toe. Doordat warme lucht stijgt en koudere lucht valt, bewegen luchtstromen met elektrisch geladen deeltjes langs elkaar en kan elektrische lading ontstaan. Als de lading groot genoeg is, kan er bliksem ontstaan.

Veel schade

Het noodweer van gisteren veroorzaakte veel schade: bomen waaiden om, een woning vloog in brand na een blikseminslag, een stortvloed spoelde een bruiloftsfeest weg en een jonge vrouw kwam om het leven doordat een boom een auto raakte. In Midden-Nederland werd een NL-Alert verstuurd vanwege de extreme weersomstandigheden. Er werd opgeroepen binnen te blijven en alleen 112 te bellen in levensbedreigende situaties.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid waarschuwde in januari nog dat Nederland onvoldoende is voorbereid op veiligheidsrisico's door extreme regen. Het kabinet werd onder meer geadviseerd om ervoor te zorgen dat het makkelijker wordt om vroegtijdige weerwaarschuwingen af te geven en informatie over (grond)waterstanden en stresstesten breder te delen.

De aankomende dagen blijft het erg warm, met temperaturen die oplopen tot 32 graden. Door de aanhoudende hitte geldt er tot dinsdag een code geel. Ook is er in het zuiden opnieuw kans op onweer.

Ook in België, Duitsland en Frankrijk hoge temperaturen en onweer

20 hours 11 minutes ago

Net als in Nederland kampen ook Duitsland, België en Frankrijk met hoge temperaturen. Waar hier de warme dag gisteren in noodweer eindigde, was dat bij onze buurlanden niet anders.

In België raasde gisteravond onweer door het land dat gepaard ging met hevige wind. Het stormachtige weer leidde onder meer tot een omgewaaide molen en in 140 meldingen bij de brandweer van de Vlaamse Ardennen over omgewaaide bomen en afgerukte takken, schrijft de Belgische omroep VRT.

Ook de brandweer in de regio Zuid-West-Vlaanderen kreeg 170 meldingen, onder meer voor een woning waar de bliksem was ingeslagen. Daarnaast raakte een man gewond door een dakpan die was weggewaaid. In Welden in Oost-Vlaanderen waaide een boom op een auto, zonder fatale gevolgen. "Ik heb heel veel geluk gehad dat de stam niet op mij viel", zegt de bestuurder.

Bliksem ingeslagen op sportfestival

In Duitsland is het eveneens warm, met temperaturen van 30 graden of meer. Ook hier ging het warme weer in de avond gepaard met onweer en bliksem. In de plaats Rastatt in de deelstraat Baden-Württemberg raakten negen mensen gewond toen de bliksem insloeg bij een handbalevenement.

Naar verluidt logeerden de getroffenen in tenten en probeerden ze te voorkomen dat deze wegwaaiden. Het gaat om acht volwassenen en een kind van 13 jaar oud. Geen van hen verkeert in levensgevaar.

Ook vanavond worden er in Duitsland onweersbuien verwacht, met sterke windstoten en hagelstenen.

'Warmste dagen ooit'

In Frankrijk lopen temperaturen op tot ver boven de 30 graden. In sommige regio's worden temperaturen van 40 graden verwacht. In zestig departementen is code oranje afgekondigd, inwoners van die gebieden is geadviseerd om binnen te blijven, voldoende te drinken en fysieke inspanning te vermijden.

Het weeragentschap waarschuwt dat vanavond in een aantal departementen zware onweersbuien worden verwacht.

Het Franse weerinstituut meldt dat morgen en overmorgen de warmste dagen ooit gemeten kunnen worden in het land.

In de hoofdstad Parijs is op een school een doek opgehangen waarop staat: '35 graden in het klaslokaal is te warm':

Checked
1 hour 17 minutes ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed