NOS Nieuws - Algemeen

De politie heeft drie socialemedia-accounts offline gehaald die veelvuldig persoonsgegevens deelden van mensen binnen de Iraanse gemeenschap in Nederland.

De maatregel volgt op meerdere aangiftes en tientallen meldingen van doxing die binnenkwamen bij de politie in Den Haag. Volgens de politie gebeurt dat veel sinds de demonstraties in Iran.

Doxing is het online delen van persoonsgegevens, vermoedelijk met kwade bedoelingen en om te intimideren, en is sinds 2024 strafbaar. Op de accounts werden onder meer foto's en namen van mensen uit de Iraanse gemeenschap gedeeld.

Er is nog niemand aangehouden, maar de politie sluit niet uit dat dat nog gebeurt. Een woordvoerder zegt dat er één verdachte in beeld is.

Demonstraties in Iran

In Iran gaan sinds eind december steeds vaker mensen de straat op om te protesteren tegen het regime en onderdrukking. De staat treedt hard op, volgens bronnen zijn duizenden Iraniërs om het leven gekomen.

Ook in Nederland spreken onder anderen Iraanse Nederlanders zich uit tegen het regime van ayatollah Khamenei.

Zo was er vandaag nog een demonstratie vlak bij de Iraanse ambassade in Den Haag. Actievoerders van Amnesty International betoogden tegen de onderdrukking van de bevolking van Iran.

Demissionair staatssecretaris Tielen (Jeugd, Preventie en Sport) wil de verkoop van speelzand voorlopig niet aan banden leggen. Het AD meldde gisteren dat verschillende soorten speelzand mogelijk asbest bevatten. Tielens collega in België, minister Beenders van Consumentenzaken, wil de producten uit de winkels. Maar daar wil de staatssecretaris hier zich niet aan wagen: zij wil eerst de onderzoeksresultaten van de NVWA afwachten. "Het punt met gezondheidsrisico's is dat je zoveel mogelijk ongerustheid wil voorkomen. En ook geen extra ongerustheid wil creëren."

Hoelang het onderzoek van de NVWA gaat duren, is nog onduidelijk. Tot die tijd zijn er nog veel vragen. Daarom hebben we er vier voorgelegd aan experts en de antwoorden op een rij gezet.

1. Om wat voor zand gaat het?

"Het gaat deels om educatief speelgoed en deels om knutselspeelgoed", zegt David de Vreede van het Expertisecentrum Asbest & Vezels. Hij heeft als adviseur geholpen bij het onderzoek van het AD. "Het gaat bijvoorbeeld om zandtafeltjes, waarin kinderen figuren schrijven of tekenen. Of kleurpennetjes van zand."

Er gaan ook verhalen rond dat het om plakzand gaat, zogenoemd kinetisch zand. "Dat is niet onderzocht", zegt De Vreede. "Maar dat hoeft niet te betekenen dat daar geen asbest in zit."

2. Mijn kind heeft met speelzand gespeeld. Moet ik me zorgen maken?

Volgens Martin van den Berg, emeritus hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht, is het lastig om daar een eenduidig antwoord op te geven. "Het algemene idee is dat je zoveel mogelijk moet wegblijven van asbestvezels, omdat ze in je lichaam niet afgebroken worden. Dan komen ze in je longen terecht en veroorzaken daar permanente irritatie. Naarmate je meer aan asbest wordt blootgesteld, krijg je meer irritatie. Uiteindelijk kunnen die lokale irritaties leiden tot kanker."

Toch roept Van den Berg op tot kalmte als kinderen niet lang zijn blootgesteld. Hij wijst erop dat vooral mensen die langdurig, beroepsmatig zijn blootgesteld aan asbest ziek worden. "Als speelzand niet het favoriete speelgoed was van je kind, is er geen reden tot paniek."

3. Ik heb speelzand in huis. Wat moet ik er nu mee?

In Vlaanderen vragen de scheidingsstations om het zand in een dubbele zak te stoppen en dat dan luchtdicht af te voeren, afgesloten met tape. "Dat klinkt verstandig om ook hier te doen", zegt Van den Berg. "Als je die zakken vult, doe dat dan buiten met handschoenen aan en een mondkapje op met de hoogste beschermingsklasse. En maak het zand nat, want dan komen de asbestvezels niet in de lucht terecht en adem je het niet in."

Ruim ook niet restjes speelzand op met een stofzuiger, zegt toxicoloog Paul Scheepers van de Radboud Universiteit. "Aan de achterkant komen asbestvezels er dan weer uit. En je hebt een besmette stofzuiger en stofzuigerzak."

Pas vooral op als je een verjaardagspartijtje hebt gehad waarbij iedereen door speelzand heen liep, vertelt Scheepers. "Binnen de kortste keren ligt het door heel het huis. Dan krijg je te maken met langdurige blootstelling en is het echt verstandig om deskundigen te bellen voor advies over je gezondheid en om het zand te laten opruimen."

4. Hoe komt asbest in speelzand terecht?

Ook hier is niet met zekerheid een antwoord op te geven. Maar volgens De Vreede lijkt het er niet op dat de asbestvezels bewust zijn toegevoegd. "Als dat in het productieproces zou gebeuren, zou de verontreiniging gelijkmatig zijn."

Dat lijkt nu niet het geval. "Als je kijkt naar de onderzochte producten, dan bevat het ene bakje wel asbestvezels en het andere niet. Dat maakt het aannemelijk dat het gesteente waaruit het zand is gemaakt, al van nature asbest bevatte. Wij adviseren fabrikanten en importeurs: ga voor plantaardige alternatieven. Ook van maiszetmeel kun je speelzand maken."

De Verenigde Staten hebben een verdachte opgepakt van de dodelijke aanslag op het Amerikaanse consulaat in Benghazi in 2012. Dat heeft minister Bondi van Justitie laten weten.

Bij de aanslag in Libië kwamen vier Amerikanen om het leven, onder wie de toenmalige ambassadeur Christopher Stevens. De hoofdverdachte werd in 2020 veroordeeld tot bijna twintig jaar cel.

De nu opgepakte verdachte heet Zubayar al-Bakoush en is volgens The New York Times de derde persoon die is aangehouden in de zaak. Het is niet bekend in welk land hij werd aangehouden. Hij is inmiddels aangekomen in de VS. Zijn zaak zal worden behandeld door een rechtbank in Washington.

Bakoush speelde volgens Bondi een sleutelrol bij de aanslag en werd meer dan tien jaar gezocht. Hij wordt beschuldigd van moord, terrorisme en brandstichting. Volgens de VS was hij lid van een extremistische militie.

Gecoördineerde aanslag

Bij de aanslag, op 11 september 2012, werd het gebouw waarin het consulaat was gevestigd aangevallen met mortieren en raketten en in brand gestoken. Ook een bijgebouw van de inlichtingendienst CIA werd aangevallen.

De Benghazi-aanslag werd voor de regering-Obama een hoofdpijndossier. Toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton stelde dat de aanslag een gevolg was van uit de hand gelopen demonstraties in de stad. In 2015 verweerde Clinton zich urenlang voor het Amerikaanse Congres tegen aantijgingen dat de medewerkers op het consulaat slecht beveiligd waren.

Systematisch gefaald

Later concludeerde een onafhankelijke commissie dat het ministerie van Buitenlandse Zaken systematisch gefaald had. De diplomaten werden inderdaad onvoldoende beveiligd, ondanks herhaalde verzoeken om verbetering.

Ook was de aanslag niet het gevolg van een gewelddadig protest, maar ging het om een op zichzelf staande gecoördineerde terroristische aanslag van de jihadistische beweging Ansar al-Sharia, een militie die nauwe banden had met al-Qaida.

De Amerikaanse president Trump ligt onder vuur vanwege het delen van een video met racistische beelden. Daarop zijn oud-president Obama en diens vrouw Michelle te zien, die als apen zijn afgebeeld. Inmiddels is het bericht verwijderd van Truth Social, het sociale medium van Trump.

Volgens het Witte Huis waren de beelden per ongeluk door een medewerker geplaatst. Het filmpje werd aanvankelijk nog door het Witte Huis verdedigd.

De video ging over onbewezen fraude bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020, die Trump verloor van zijn Democratische opponent Biden. Aan het einde van het filmpje zat een kort beeld van twee apen, met de hoofden van de Obama's erop geplakt. Op de achtergrond klinkt het nummer The Lion Sleeps Tonight.

Het filmpje leidde tot een storm van kritiek, ook uit Trumps eigen partij. Zo riep de zwarte Republikeinse senator Tim Scott op de video te verwijderen. Hij noemt het "het meest racistische dat ik ooit uit dit Witte Huis heb gezien". Ook meerdere prominente Democraten zoals Hillary Clinton, burgemeester Zohran Mamdani van New York en Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez reageerden met verontwaardiging.

Woordvoerder Karoline Leavitt van het Witte Huis verdedigde de video aanvankelijk en zei erbij dat de beelden uit een meme afkomstig zijn. Daarin wordt Trump afgebeeld als koning van de jungle en verschillende Democraten als andere personages in de stijl van de Disney-film The Lion King. "Stop met de nepverontwaardiging en bericht over iets dat echt van belang is voor het Amerikaanse publiek", gaf Leavitt de pers mee.

De Britse politie heeft twee woningen van Peter Mandelson doorzocht in verband met corruptieverdenkingen tegen hem. De voormalige Labour-minister en Eurocommissaris (72) zou tienduizenden euro's hebben ontvangen van zakenman Jeffrey Epstein en vertrouwelijke regeringsinformatie aan hem hebben doorgegeven. Bekend is dat Mandelson zeer nauwe contacten met de Amerikaanse zedendelinquent Epstein onderhield, ook na diens veroordeling in 2008 voor het uitlokken van prostitutie.

De doorzoekingen waren vandaag in woningen in Londen en het Zuid-Engelse graafschap Wiltshire. Een woordvoerder van de politie in Londen zei niet expliciet dat het woningen van Mandelson waren, maar zijn toelichting was duidelijk. "De doorzoekingen houden verband met een onderzoek naar ambtsmisdrijven in het openbaar bestuur waarbij een 72-jarige man betrokken is."

De kwestie-Mandelson heeft zijn partijgenoot premier Starmer in grote moeilijkheden gebracht. Hij benoemde Mandelson in 2024 tot Brits ambassadeur in de VS, terwijl toen al bekend was dat hij op goede voet had gestaan met de in 2019 overleden Epstein. Starmer zette de benoeming door, omdat hij hoopte dat Mandelson goed met de Amerikaanse president Trump overweg zou kunnen.

Tijdens het vragenuur gisteren in het Britse Lagerhuis bood Starmer zijn excuses aan. Hij zei dat Mandelson over zijn contacten met Epstein was ondervraagd, maar dat Mandelson gelogen had.

Een deel van de 14.000 bedrijven die op de wachtlijst staan voor een stroomaansluiting, wekt met diesel eigen stroom op. Het gaat tegen alle vergroeningsplannen in, maar wachtende ondernemers zien geen andere uitweg. Het kan nog jaren duren voordat ze daadwerkelijk een stroomaansluiting hebben die volstaat en die tijd hebben ze niet.

"We hebben echt alles geprobeerd, maar dit is de meest haalbare oplossing op de korte termijn", zegt Rutger Schuur van laadpalenfabrikant Flexicharge. Naast zijn bedrijfspand in aanbouw in Den Bosch staat een rode dieselaggregaat te brommen, net iets kleiner dan een compacte personenauto. Elke twee weken gaat er 800 liter diesel in.

Hoeveel ondernemers als Schuur er in het land zijn? Niemand die het weet, want cijfers over aggregaten worden voor zover bekend niet bijgehouden. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei weet wel dat er ondernemers zijn die naar dieselgeneratoren grijpen, net als netbeheerder Enexis en de koepelorganisatie van omgevingsdiensten in Nederland.

Meer aggregaten verhuurd

Aggregaatverhuurder Atlas Copco in Zwijndrecht heeft ook geen landelijke cijfers, maar ziet de vraag wel toenemen. "We hebben er nog wel wat om te verhuren, maar niet meer veel," zegt Geert Jansens.

"Er zijn bedrijven die geen netaansluiting kunnen krijgen", weet hij. "Of ze hebben een aansluiting, maar willen hun productie uitbreiden. Dan hebben ze een grotere aansluiting nodig, maar die kunnen ze niet krijgen. Dan kun je er een generator bijplaatsen."

Als consument merk je er misschien nog weinig van, maar het stroomnet in Nederland is op bepaalde tijdstippen erg vol. Netbeheerders laten niet zomaar nieuwe bedrijven toe tot het net, omdat het anders overbelast dreigt te raken. Dat belemmert duizenden bedrijven in hun groei.

Een aggregaat kan dan dus een oplossing zijn, maar wel een met grote nadelen. Ook als je je niet bekommert om de CO2-uitstoot van zo'n aggregaat, plaatst niemand zo'n ding voor de lol. Het kost geld om het apparaat te huren en de diesel die erin moet, is nog duurder.

Bij laadpaalondernemer Schuur in Den Bosch gaat er dus elke twee weken 800 liter diesel in. Als de bouw van z'n fabriek eenmaal is voltooid, moet hij nog veel vaker bijtanken.

"Het voelt ook wel krom dat wij, als fabrikant van laadpalen, nu met diesel moeten werken", zegt Schuur naast zijn generator. "We wilden echt een klimaatneutraal gebouw maken, want wij zijn onderdeel van de energietransitie. Dan is het gek dat we toch gebruik moeten maken van diesel. Maar we hebben echt alles geprobeerd en dit is de meest haalbare oplossing op korte termijn."

Uitbreiding kost tijd

Flexicharge staat op de wachtlijst bij netbeheerder Enexis. Enexis-bestuurder Han Slootweg baalt ook van de dieselaggregaten die bedrijven plaatsen. "Ik zou dat liever niet hebben, maar ik begrijp het wel."

Hij kan bedrijven echt niet sneller aan elektriciteitsaansluitingen helpen, zegt hij. Uitbreiding van het net kost veel tijd, bijvoorbeeld omdat vergunningen moeten worden aangevraagd en omwonenden inspraak moeten krijgen. En dan is er nog het personeelstekort.

"Het is echt een uitdaging om voldoende mensen te vinden", zegt Slootweg. "Vooral technische vakmensen zijn schaars. En daar zijn er heel veel van nodig bij ons en op een heleboel andere plekken."

Tien jaar wachten

Het kan volgens hem nog wel tien jaar duren voordat de netwerkproblemen zijn opgelost. "Ik snap helemaal dat bedrijven de netbeheerder en dus ook Enexis daarop aanspreken. Dat is volstrekt logisch. Maar we doen al alles om dit probleem op te lossen."

Ondernemer Schuur zou eind dit jaar alsnog een aansluiting moeten krijgen. "Daar moet ik wel vertrouwen in hebben", zegt hij met een lachje. Hij twijfelt of het echt gaat lukken. "Ik hoor natuurlijk ook om mij heen dat het vaak toch langer duurt."

Hoe kan het dat het Nederlandse stroomnet overvol is geraakt? Dat legden we eerder uit in deze video:

De politieagent die vorige week bij een aanhouding in het centrum van Utrecht een vrouw schopte ging te ver. Ook de inzet van de wapenstok bij het incident was niet iedere keer gepast. Onderzoek door een onafhankelijke commissie heeft dat uitgewezen, zegt politiechef Midden-Nederland Yvonne Hondema. Er zijn geen disciplinaire gevolgen voor de agent, maar de leiding gaat wel met hem in gesprek.

Hondema noemt de aanhouding, waarvan videobeelden op sociale media rondgingen, terecht. Wel erkent ze dat delen van het toegepaste geweld niet aan het toetsingskader voldoen. "We hebben allemaal de trap gezien. Daarna escaleerde de situatie en dat is nooit het doel van politieoptreden. Hier moeten en willen we van leren."

Volgens de politiechef ging de agent af op een melding van onrust bij het Bollendak bij winkelcentrum Hoog Catharijne. Toen hij twee vrouwen aansprak omdat ze een andere vrouw "onheus bejegenden", werd hij uitgescholden en beledigd. Hij hield een 23-jarige vrouw uit De Koog aan, deelde daarbij een trap uit en sloeg verschillende keren met een wapenstok. Ook een 39-jarige man uit Rotterdam werd opgepakt, voor belediging en belemmering.

Beelden van het incident werden veel gedeeld:

Bij een aanhouding mag een politieagent geweld gebruiken, benadrukt Hondema. "Bijvoorbeeld om mensen van je af te houden. Dat is een grote verantwoordelijkheid, en dat betekent ook dat wij er heel zorgvuldig mee omgaan. En dat we dat geweld ook altijd laten toetsen."

Dat toetsen is in dit geval ook gebeurd, door een commissie met mensen van buiten de politie en deskundigen van binnen de organisatie. De groep heeft geconcludeerd dat een aantal van de 'geweldmomenten' door de beugel kon. "Dat moest hij doen voor de aanhouding en om mensen van zich af te houden", zegt Hondema in een interview met de NOS. "Maar er waren ook een paar momenten die echt anders hadden gemoeten." Ze doelt daarmee op de trap en een deel van de inzet van de wapenstok. "De collega moest het binnen een split second beslissen, maar in dit geval is het niet de-escalerend geweest."

Ondergedoken

Deze week werd bekend dat de agent en zijn gezin zijn ondergedoken. Hij heeft ernstige bedreigingen ontvangen en zijn persoonlijke informatie is gedeeld op sociale media.

Hondema roept op elkaar met respect te blijven behandelen. "Meningen over ons optreden staan soms lijnrecht tegenover elkaar. Dat er bedreigingen worden geuit naar onze betrokken collega is volstrekt onacceptabel. Dat geldt ook voor de vele discriminerende opmerkingen die wij online zien onder het geplaatste filmpje."

Eens met conclusie

De twee vrouwen op de video zijn het eens met de conclusie dat er "deels disproportioneel geweld" tegen hen is gebruikt, laat hun advocaat Anis Boumanjal weten in een reactie. "Mijn cliënten zijn ook verheugd om te horen dat de politie daar haar verantwoordelijkheid voor wil nemen en lering uit wil trekken", zegt hij.

Het tweetal heeft aangifte gedaan van mishandeling, poging tot zware mishandeling en schending van de geweldsinstructie. Boumanjal vertelde vorige week aan Nieuwsuur dat er ook sprake zou zijn geweest van racisme, maar dat wordt in de aangifte niet genoemd. De beoordeling van de zaak is aan het Openbaar Ministerie.

Miljoenen mensen zullen de komende weken de Olympische Winterspelen volgen. De ogen zullen niet alleen gericht zijn op de prestaties van de topsporters, maar ook op wat ze dragen.

In de Italiaanse modehoofdstad Milaan paraderen vanavond tijdens de openingsceremonie de atleten in hun teamtenues. Dat de Spelen ook steeds meer om mode draaien, is een recente ontwikkeling, vertelt modejournalist Susan Sjouwerman.

"Het idee dat je je beste modebeentje voorzet, leeft pas sinds de laatste jaren breed. Het ene land is daar iets meer mee bezig dan het andere." Ze wijst erop dat modehuis Ralph Lauren in 2008 begon met het ontwerpen van kleding voor het Amerikaanse team.

Volgens Sjouwerman heeft het speciaal laten ontwerpen van de teamoutfits onder meer te maken met de verdere commercialisering van het sportevenement. Landen zijn steeds meer bezig met branding, zegt ze. "Ze denken: 'We willen medailles winnen maar willen ons land ook zo goed mogelijk neerzetten.' En kleding is een van de beste manieren om dat te doen. Je kan daarmee de identiteit, geschiedenis en de ambachten van een land goed laten zien."

Publieksfavoriet

Een van de landen die daar volgens Sjouwerman in is geslaagd, is Mongolië. De outfits van het Mongolische team vallen goed bij het publiek en op sociale media wordt er lyrisch over gesproken.

Mongolië heeft gekozen voor een merk uit eigen land, Goyol Cashmere. De ontwerpers lieten zich inspireren door de traditionele kledingstukken die Mongoolse strijders tussen de 13de en 15de eeuw droegen. De lange gewaden en tunieken zijn gemaakt van kasjmier, dat Mongoliërs al duizenden jaren gebruiken om zich te beschermen tegen de barre winters.

De outfits van het Amerikaanse team zijn eveneens een van de favorieten bij het publiek. Ook deze Winterspelen zijn ze ontworpen door Ralph Lauren. Deze keer wilde het modehuis Amerikaanse knusheid uitstralen, met veel wit en motiefjes op de kleding. Ook is gekozen voor de olympische ringen en de Amerikaanse vlag op de voorkant van de truien. De sporters konden meebeslissen over de ontwerpen.

Voor Sjouwerman valt Haïti tijdens deze Spelen ook op met de kleding. "De vrouwelijke deelnemer draagt onder meer een pufferrok. Door het volume en de kleurstelling van de rok lijkt de outfit op de jurken die traditioneel gedragen worden door Haïtiaanse vrouwen."

Hoewel het land maar twee sporters naar Italië stuurt, doet dat niets af aan de boodschap. Het ontwerp laat een rood paard zien tegen een groene tropische achtergrond en azuurblauwe zee. Het dier staat symbool voor de onafhankelijkheid van het land.

De Italiaans-Haïtiaanse ontwerpster Stella Jean wilde oorspronkelijk de revolutionaire leider Jean Toussaint Louverture afbeelden, maar dat was tegen de regels van het Internationaal Olympisch Comité. Het reglement staat politieke symbolen of uitingen niet toe.

Niet alle landen kiezen voor een opvallend ontwerp. Zo werkt Canada samen met het populaire sportkledingmerk Lululemon en is er gekozen voor een functionele outfit. Sporters zijn gekleed in onder meer rode en groen-blauwe pufferjassen en gevoerde broeken. Op de kleding is ook een esdoornblad afgebeeld, het nationale symbool van Canada.

Ook de Spanjaarden lopen in het rood en geel van de Spaanse vlag er relatief ingetogen bij tijdens de openingsceremonie.

De Nederlandse olympiërs lopen tijdens de openingsceremonie rond in kleding van Fila. Voor de huldiging na afloop van de Spelen in Nederland is gekozen voor Denham. Dat Nederlandse jeansmerk verzorgde twee jaar geleden tijdens de Zomerspelen in Parijs ook de kleding van de olympiërs.

"De outfits van Denham zijn typisch Nederlands, veel blauw en oranje met een knipoog naar denim en duidelijk sportief. Het past prima bij het beeld van de Nederlander die er hip maar casual bijloopt in toffe jeans met sneakers eronder", zegt Sjouwerman.

De modejournalist zou het mooi vinden als een ontwerper in de toekomst outfits maakt die op de Nederlandse klederdracht geïnspireerd zijn. "Wellicht gebeurt dat nog, nu we zien hoe sommige andere landen dat doen."

Gegevens van medewerkers van de Autoriteit Persoonsgegevens en de Raad voor de rechtspraak zijn gelekt. Dat schrijven de staatssecretarissen Rutte van Justitie en Veiligheid en Van Marum van Binnenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer.

Volgens de demissionaire bewindspersonen zijn gegevens buitgemaakt binnen "in ieder geval" deze twee organisaties. Daarmee wordt niet uitgesloten dat ook andere instanties getroffen zijn door een datalek.

"Tot nu toe is bekend dat werkgerelateerde gegevens van medewerkers, zoals naam, zakelijk e-mailadres en telefoonnummer, zijn ingezien door onbevoegden", staat in de brief. Volgens Rutte en Van Marum zijn er maatregelen getroffen en zijn medewerkers op de hoogte gesteld.

Het is niet duidelijk van hoeveel medewerkers er gegevens zijn gelekt. Bij de Autoriteit Persoonsgegevens waren er in 2024 320 voltijdsbanen.

Wachtwoorden wijzigen

De Kamerbrief komt na een oproep van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), het expertisecentrum van de overheid op het gebied van online veiligheid. Dat meldde maandag dat "actief misbruik" werd gemaakt "van een kwetsbaarheid in het systeem".

Het gaat om een systeem dat wordt gebruikt voor het beheer en de beveiliging van mobiele apparaten, apps en content. Het NCSC riep organisaties die de software gebruiken op zich te melden. Ook adviseerde het expertisecentrum instanties om alle wachtwoorden te wijzigen van accounts die op het systeem zijn aangesloten.

Volgens het NCSC is het lastig vast te stellen of en waar er nog meer misbruik is gemaakt van data. "De actor verwijdert mogelijk de sporen na het misbruik, waardoor dit niet meer eenvoudig is vast te stellen."

Het NCSC houdt de situatie in de gaten, terwijl binnen de overheid wordt onderzocht of er nog meer organisaties zijn getroffen.

In Oman hebben de VS en Iran hun eerste overleg in lange tijd over het Iraanse atoomprogramma beëindigd. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken spreekt van "een goede start". Over de vraag of de onderhandelingen worden voortgezet, wilde minister Abbas Araghchi zich nog niet uitlaten.

"We zijn bezig het wantrouwen weg te nemen", zei de minister na de gesprekken in de Omaanse hoofdstad Muscat. Hij benadrukte in die gesprekken naar eigen zeggen dat beide partijen zich "moeten onthouden van dreigementen".

De indirecte onderhandelingen werden geleid door de minister van Buitenlandse Zaken van Oman, Badr al-Busaidi. Hij had eerst een ontmoeting met Araghchi. Daarna sprak Al-Busaidi met speciaal gezant van de VS voor het Midden-Oosten Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van president Trump.

De Omaanse minister schrijft dat er "zeer serieus is onderhandeld". Volgens hem is het doel nu om de partijen opnieuw bij elkaar te brengen.

De delegaties gaan voor het zover is eerst overleggen met hun leiders in Teheran en Washington, meldde Araghchi na afloop. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken schrijft dat de beslissing over verdere onderhandelingsrondes "in overleg met de twee hoofdsteden wordt genomen".

Militaire vuurkracht

De onderhandelingen in de Golfstaat zijn bedoeld om de spanningen tussen de twee landen weg te nemen. Die zijn hoog opgelopen na Amerikaanse bombardementen op Iraanse nucleaire installaties in juni vorig jaar en de dreigementen vanuit Washington na het bloedig neerslaan van protesten door het Iraanse regime.

De VS heeft een vliegdekschip en andere oorlogsschepen naar de regio gestuurd. De VS beschikt daarmee over de militaire vuurkracht om een aanval uit te voeren als het land dat zou willen. De Arabische Golfstaten vrezen dat een aanval een regionale oorlog zou kunnen ontketenen waar ook zij bij betrokken kunnen raken.

Vanuit het perspectief van Teheran gaan de gesprekken over het nucleaire programma van Iran en een mogelijke versoepeling van de sancties tegen het land. Voor de VS gaat het ook over het raketprogramma van Iran en de Iraanse steun aan Hamas, Hezbollah in Libanon en de Houthi's in Jemen.

Andere onderwerpen

Qatar, Turkije en Egypte hebben voorafgaand aan het overleg in Oman een raamwerk van voorstellen gepresenteerd, meldde Al Jazeera eerder. Volgens die voorstellen zou Iran zijn uraniumverrijking fors moeten beperken.

Ook zou Iran het bezit van ballistische raketten en de bewapening van bondgenoten in de regio moeten beperken. Die twee onderwerpen zijn tot nu toe onbespreekbaar geweest voor Iran. Minister Araghchi liet ook vandaag weten "geen ander onderwerp met de VS te bespreken" dan het kernprogramma.

Van Amerikaanse zijde is nog niet gereageerd op de eerste gesprekken in Oman. Vooraf hadden Amerikaanse functionarissen de verwachtingen voor de onderhandelingen getemperd.

Bij een veehouder in Noord-Holland zijn afgelopen dinsdag 38 koeien in beslag genomen. Volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) waren de dieren ernstig verwaarloosd.

Tijdens een controle bleek dat de runderen onder slechte omstandigheden werden gehouden. De dieren lagen in hun eigen ontlasting en konden zich verwonden aan scherpe hekken. Meerdere runderen waren kreupel en verschillende kalfjes stonden in de kou. Daarnaast was het water in drinkbakken bevroren, waardoor de dieren daar niet uit konden drinken. Ook had een aantal kalfjes geen voer.

Om welk Noord-Hollands bedrijf het gaat, wil de NVWA om privacy-redenen niet zeggen. "Het gaat om een bedrijf in een kleine plaats, dus dat is te herleidbaar", zegt een woordvoerder tegen NH Nieuws.

Situatie niet verbeterd

Het is volgens de NVWA niet de eerste keer dat er bij deze veehouder is ingegrepen. Bij eerdere inspecties zijn al dwangsommen opgelegd om de situatie te verbeteren, maar dat heeft niet geholpen. De veehouder moet de opgelegde dwangsommen nu betalen en er wordt een proces-verbaal opgemaakt.

Daarnaast loopt er een strafrechtelijk traject tegen de veehouder. Hij is veroordeeld tot een houdverbod, waardoor hij maar een beperkt aantal dieren mag houden. De veehouder is in hoger beroep gegaan. Die zaak loopt nog.

De in beslag genomen runderen zijn inmiddels ondergebracht bij verschillende gespecialiseerde opvanglocaties, meldt de woordvoerder.

Het Franse voedingsmiddelenbedrijf Danone roept ook in Nederland baby- en kindervoeding terug omdat er mogelijk de giftige stof cereulide in zit. Het gaat om batches van een aantal producten met de merknaam Nutrilon.

De terugroepactie volgt op vergelijkbare stappen van het Zwitserse voedingsmiddelenbedrijf Nestlé en overleg met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Nestlé riep begin januari in tal van Europese landen twee producten terug omdat er mogelijk cereulide in een van de gebruikte ingrediënten zat. Het vervuilde ingrediënt kwam uit China. Kinderen die de stof binnenkrijgen, kunnen last krijgen van braken, buikpijn en diarree.

Grenswaarde verlaagd

De Europese levensmiddelenautoriteit EFSA heeft maandag besloten om voor baby's de grenswaarde voor de aanwezigheid van cereulide te verlagen. Op grond daarvan heeft Danone na overleg met de NVWA besloten tot een vrijwillige terugroepactie van veertien Nutrilon-producten. Danone benadrukt dat de babyvoeding die na de terugroepactie nog in de winkel ligt, veilig is.

Vorige week riep Danone in Duitsland al drie batches van het babyvoedingsmiddel Aptamil terug. Daar zijn er vandaag in Duitsland en Oostenrijk tientallen bijgekomen.

In Frankrijk loopt een onderzoek naar een verband tussen met cereulide vervuilde babymelk van Nestlé en het overlijden van twee baby's.

De Noorse kroonprinses Mette-Marit heeft in een schriftelijke verklaring haar excuses aangeboden voor haar vriendschap met zedendelinquent Jeffrey Epstein. Het is de tweede keer dat de prinses reageert op het voorkomen van haar naam in de vrijgegeven documenten over de zaak-Epstein.

"Ik wil mijn diepste spijt betuigen voor mijn vriendschap met Jeffrey Epstein", stelt de Noorse prinses in een verklaring verspreid door het koninklijk huis. "Het is belangrijk voor mij om mijn excuses aan te bieden aan iedereen die ik heb teleurgesteld." Volgens Mette-Marit "weerspiegelt een deel van de berichten die ik met Epstein heb uitgewisseld niet wie ik wil zijn".

Ook biedt Mette-Marit haar excuses aan voor de situatie waarin ze de Noorse koninklijke familie heeft gebracht. "Met name de koning en koningin."

In dezelfde persverklaring schrijft het Noorse koninklijk huis dat de prinses graag dieper wil ingaan op wat er is gebeurd, maar dat dat nu nog niet kan. "De kroonprinses bevindt zich in een zeer veeleisende situatie. Ze hoopt op begrip dat ze tijd nodig heeft om zichzelf te herpakken."

Onder vuur

Het Noorse koningshuis is ernstig in verlegenheid gebracht door de onthullingen over Mette-Marit, die als vrouw van kroonprins Haakon de toekomstige koningin is. Vorige week doken e-mailuitwisselingen op tussen Mette-Marit en de Amerikaanse zedendelinquent Epstein, daterend van 2011 tot en met 2014. De prinses komt honderden keren voor in de Epstein-documenten.

Uit de berichten blijkt dat Mette-Marit contact had met Epstein na zijn veroordeling voor seksueel misbruik. In een van de e-mails vroeg ze of het ongepast is als "een moeder twee naakte vrouwen met een surfplank voorstelt als telefoonbeginscherm van haar 15-jarige zoon".

Ook bracht Mette-Marit in januari 2013 vier dagen door in Epsteins huis in Palm Beach in Florida. Het Noorse koningshuis zegt daarover dat zij daar vier dagen verbleef met een vriendin, en Epsteins huis "had geleend".

Een week geleden reageerde Mette-Marit op haar vroegere vriendschap. Ze zei dat ze een "foute inschatting" had gemaakt en noemde hun contact "ronduit gênant".

Negatief daglicht

De Noorse koninklijke familie staat ook op een negatieve manier in de schijnwerpers omdat Mette-Marits oudste zoon Marius Borg Høiby momenteel terechtstaat voor 38 misdrijven. Hij wordt onder meer verdacht van vier verkrachtingen. Høiby is een kind van de prinses uit een eerdere relatie, en is geen officieel lid van het koningshuis.

Al tientallen jaren is het Noorse koningshuis erg populair onder de bevolking, maar dinsdag publiceerde de publieke omroep NRK een enquête waarin 76 procent van de Noren aangeeft dat hun vertrouwen in de prinses is afgenomen. 44 procent van de Noren vindt Mette-Marit ongeschikt om koningin te worden.

BBB-minister Keijzer (Asiel en Migratie) weigert cijfers naar buiten te brengen over hoeveel asielzoekers gemeenten moeten opvangen. De wet schrijft dit wel voor, maar de demissionaire minister is niet van plan om dit te doen.

Keijzer schuift het publiceren van de cijfers door naar haar opvolger, die naar verwachting later deze maand wordt beëdigd. Kamerleden vermoeden dat ze geen slecht nieuws aan de gemeenten wil vertellen.

Het draait allemaal om de spreidingswet, een wet die de verdeling van asielzoekers over Nederland regelt. In die wet is bepaald dat vóór 1 februari van het jaar bekend moet zijn hoeveel asielzoekers gemeenten naar verwachting moeten opvangen. Uit die cijfers kan blijken dat bepaalde gemeenten meer opvangplekken moeten regelen.

'Kan nog veel gebeuren'

Na vragen van de Tweede Kamer om de cijfers na het verstrijken van de deadline alsnog te krijgen, schrijft Keijzer in een korte brief terug waarom ze de precieze cijfers niet deelt.

Volgens haar kunnen er nog heel veel statushouders uit de asielketen doorstromen naar een woning. En bovendien gaan de strengere asielwetten, die de Eerste Kamer op korte termijn gaat behandelen, ook veel betekenen voor het aantal asielzoekers dat een plek nodig heeft, redeneert de demissionair minister.

Daarom zou ze naar eigen zeggen niet hoeven delen hoe het er nú voor staat. Terwijl het dus onzeker is of en hoe de asielwetten effect gaan hebben en gemeenten over de huidige situatie geïnformeerd moeten worden. In de wet staat duidelijk dat de minister vóór 1 februari de verwachte cijfers moet delen.

Geconfronteerd door de NOS met de constatering dat ze zich niet aan de wet houdt, reageert minister Keijzer met: "O, vindt u?"

Ook ambtenaren wijzen haar op die wet, zo staat in de zogenoemde beslisnota. Dat is een document dat bij openbare stukken hoort om inzicht te krijgen in de adviezen van topambtenaren.

"De afgelopen dagen hebben wij een aantal gesprekken met u gevoerd", schrijven de ambtenaren. "En inmiddels hebt u aangegeven op dit moment de capaciteitsraming niet vast te willen leggen en publiceren in de Staatscourant."

Keijzer maakte na die gesprekken dus een andere keuze. "Ik ga niet iets presenteren waarvan iedereen weet dat het er straks anders uitziet", zegt ze desgevraagd tegen de NOS. "Ik vind het niet verstandig en vind het netjes om het aan mijn opvolger te laten."

Niet populair

Kamerlid Ceder van de ChristenUnie heeft moeite met de aanpak van de demissionair minister. "Het beeld kan ontstaan dat minister Keijzer wil vertrekken zonder dat ze een bepaalde last heeft opgelegd", aldus Ceder. Het is niet populair om tegen sommige gemeenten te zeggen dat zij volgens de wet waarschijnlijk meer moeten doen aan asielopvang, zeker niet met de gemeenteraadsverkiezingen van komende maand in aantocht.

Keijzer reageert dat het haar daar niet om te doen is; cijfers nu delen zou niet een realistisch beeld opleveren. Ze schrijft wel dat er nu in totaal een tekort zou zijn van 38.000 plekken. Maar ze maakt niet duidelijk waar die plekken geregeld moeten worden.

Kamerlid Westerveld van oppositiepartij GroenLinks-PvdA is geïrriteerd en vindt dat de gemeenten duidelijkheid moeten krijgen. "De minister houdt zich niet aan de wet", zegt Westerveld.

Niet de slechtste optie

Het kabinet van aankomend premier Jetten wil doorgaan met de spreidingswet, terwijl het huidige demissionaire kabinet van VVD en BBB er eigenlijk vanaf wilde. Maar die wet blijft dus gelden.

Bij betrokkenen rondom het minderheidskabinet in wording is afkeuring te horen over hoe demissionair BBB-minister Keijzer met deze kwestie omgaat. Tegelijkertijd valt daar te horen dat wat er nu gebeurt misschien niet eens de slechtste optie is.

Want als Keijzer nu alsnog wordt gedwongen om cijfers te delen over hoeveel asielzoekers gemeenten moeten opvangen, vrezen de partijen dat ze te lage cijfers deelt. En dan is het aankomende kabinet misschien verder van huis, want gemeenten kunnen beter meteen een realistisch beeld krijgen van hoeveel opvangplekken ze moeten regelen.

Kamerlid Westerveld van GroenLinks-PvdA ziet voor nu ook even geen verdere opties. "Ik denk dat er niks anders opzit dan te wachten op het nieuwe kabinet." Over ruim twee weken, mogelijk op 23 februari, zal het eerste minderheidskabinet van D66-leider Jetten worden beëdigd.

Van biatlon tot freestyleskiën, en natuurlijk het langebaanschaatsen: de Olympische Winterspelen zijn een vierjaarlijks hoogtepunt voor berg- en ijssporten. Vandaag begint in Milaan en Cortina d'Ampezzo de vijfentwintigste editie.

Dat de Winterspelen er komen, is niet meer vanzelfsprekend. Kandidaat-steden trekken zich terug, en door het opwarmende klimaat kan het ook op steeds minder plekken. Het Internationaal Olympisch Comité maakt zich zorgen daarover.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Ayolt Kloosterboer van NOS Sport is al een week in de Italiaanse Alpen. Hij vertelt hoe deze Spelen zijn georganiseerd. Het doel was om zo veel mogelijk bestaande faciliteiten te gebruiken. Dat voorkomt verspilling, maar het gevolg zijn heel lange reistijden tussen de locaties. Het zijn de minst compacte Spelen ooit.

Rob Ramaker van de NOS-klimaatredactie verdiepte zich in het beleid van het Internationaal Olympisch Comité en de onderzoeken over de toekomst van de Winterspelen, nu sneeuw steeds schaarser wordt door klimaatverandering.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel & IJsbrand Terpstra

De bitcoin is de laatste weken bezig met een flinke duikvlucht. En daar lijkt maar geen einde aan te komen. In de eerste week van dit jaar schommelde de prijs van de cryptomunt nog rond de 80.000 euro. Vanmorgen zakte de prijs voor één bitcoin naar 51.000 euro. Vorig jaar was de bitcoin op het hoogtepunt in oktober nog meer dan 100.000 euro waard.

Eén specifieke oorzaak voor de onrust over de cryptomunt is er niet aan te wijzen. "Er zijn zóveel mogelijke oorzaken. Het is bijna niet meer bij te houden", zegt Dennis Post, cryptodeskundige bij consultancybureau EY en hoogleraar op Nyenrode Business Universiteit.

De daling van zo'n 25 procent in een maand tijd wordt volgens Post vooral veroorzaakt door flinke onzekerheid op de financiële markten over de wereldeconomie, de geopolitieke onrust in de wereld en de inflatie die wereldwijd maar lastig onder controle komt. "Beleggers vluchten dan naar veilige havens, beleggingen die minder hard schommelen."

Geen nieuw stapje

Beleggingsexpert Jeroen Blokland denkt dat een soort stilgevallen ontwikkeling van cryptomunten meer van invloed is op de scherpe daling. "Bitcoin mist al een tijdje een katalysator", zegt hij. "Nieuws over regulering bijvoorbeeld. Een nieuw stapje dat bitcoin verder helpt op weg naar een volwassen beleggingscategorie."

Twee jaar geleden schoot de prijs van de bitcoin hard omhoog toen grote vermogensbeheerders de handel in bitcoin aanboden. Dat gebeurde met de introductie van zogenoemde exchange-traded funds (ETF's). Zo'n ETF volgt de actuele koerswaarde. Dat maakte het voor meer beleggers makkelijk om in te stappen in bitcoins, waar maar een beperkt aantal van is.

Begin vorig jaar schoot de bitcoin verder omhoog door beloftes van de herkozen Amerikaanse president Trump om de regels voor cryptomunten te versoepelen. Daarvan is vooralsnog niets gekomen.

Zo'n aanjager is er momenteel niet, zegt Blokland. "Die bitcoin-ETF was in 2024 echt een wow-moment. Het maakte bitcoin toegankelijker. Aan zulke ontwikkelingen schort het nu een beetje."

EY-analist Post noemt zulke beleggingsproducten van de bitcoin een mede-oorzaak van de scherpe daling van nu. Omdat de dure bitcoin door onder meer ETF's toegankelijker is geworden voor gewone beleggers, kunnen die ook zorgen voor een scherpere koersdaling. Bijvoorbeeld als veel particuliere beleggers uit schrik massaal verkopen. "Dat hebben we deze week gezien."

De koers zakt ook omdat sommige mensen bitcoins hebben gekocht van geld dat ze hebben geleend, zegt Blokland. Dit worden hefboomconstructies genoemd. Bij die lening wordt afgesproken dat als in dit geval de bitcoin onder een bepaalde prijs komt, je hem moet verkopen. Dat is om grote verliezen te voorkomen. Maar dit soort afspraken zorgen voor een domino-effect waardoor de koers nog meer daalt. "Dat zie je ook hier."

Niet het einde

Slecht nieuws creëert met name bij particuliere beleggers sneller paniek dan bij professionele. Het hoofd koel houden is volgens Blokland belangrijk. "Nu zie je weer mensen onder een steen vandaan kruipen en zeggen dat de bitcoin niets waard is. Particuliere beleggers zijn hier heel gevoelig voor. Ik zeg altijd: kijk even niet op X of LinkedIn."

Post vindt ook niet dat het einde is ingezet van de bitcoin. "De digitale munt is al tig keer doodverklaard. Maar als je in een breder perspectief kijkt, dan is de daling uit 2018 en 2022 percentagegewijs best vergelijkbaar met die van nu. Dus ik denk echt niet dat we nu het einde van de bitcoin- of cryptomarkt zien."

De Duitse politie heeft een jongen van 12 aangehouden op verdenking van het doodsteken van een 14-jarige jongen. Het lichaam van Yosef werd vorige week woensdag gevonden in een meer in de buurt van zijn woonplaats Dormagen, ten zuiden van Düsseldorf.

Uit het onderzoek bleek dat Yosef op een gewelddadige manier om het leven is gebracht. De autopsie maakte duidelijk dat de jongen is overleden aan snij- en steekwonden. Yosef, die in 2018 met zijn familie vanuit Eritrea naar Duitsland vluchtte, was onderweg naar zijn schietvereniging toen hij werd aangevallen.

Volgens de politie was het een geplande actie van de verdachte. De jongens hadden ruzie en de verdachte zou zijn gepest. Er zijn geen aanwijzingen dat de verdachte een racistisch motief had.

Het Openbaar Ministerie en de gemeente Dormagen loofden vorige week een beloning uit van 10.000 euro voor de informatie die zou leiden tot de identificatie en veroordeling van de dader. Het is onduidelijk of de aanhouding het gevolg is van een tip.

Stad in rouw

De dood van de tiener heeft de stad in de deelstaat Noordrijn-Westfalen flink opgeschud. Yosef was een bekend gezicht in Dormagen, waar hij met zijn familie woonde. Hij was actief bij meerdere clubs en had veel vrienden in de stad. Er was een dag na zijn dood al meer dan 42.000 euro opgehaald voor zijn familie.

Afgelopen weekend werd er een herdenkingsmars georganiseerd en vandaag vond er een afscheidsdienst plaats. "Deze daad zal een wond achterlaten bij de familie en in de samenleving die misschien nooit zal helen", zei de burgemeester bij de dienst.

De provincie Noord-Holland heeft een online meldpunt voor onveilige plekken geopend. Inwoners kunnen hier aangeven waar zij zich onveilig voelen.

Op de website van de provincie kunnen inwoners op een geografische kaart aangeven op welke wegen, fietspaden of bushaltes in de provincie zij zich onveilig voelen, schrijft de regionale omroep NH.

Het is al langer de wens van de provincie om een meldpunt te openen. Na de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude in augustus, kwam het idee in een stroomversnelling.

46 meldingen

"Iedereen zou zich onderweg veilig moeten voelen en veilig moeten zijn, overdag en 's nachts", zegt gedeputeerde Jeroen Olthof. "Dat dit voor veel vrouwen en meisjes nu geen vanzelfsprekendheid is, moet veranderen. Daar kunnen en willen wij als beheerder van fietsroutes, bushaltes en andere locaties aan bijdragen."

De provincie heeft in de afgelopen maanden 46 meldingen ontvangen. Inwoners melden onder meer kapotte verlichting of vragen om extra verlichting bij fietspaden en bushaltes. Ook vragen bewoners de provincie struiken tussen wegen en fietspaden weg te halen, om het gevoel van veiligheid te vergroten.

Op plekken waar kleine aanpassingen niet genoeg zijn, doet de provincie samen met vrouwen en deskundigen extra onderzoek.

TikTok is zo verslavend dat het daarmee de Europese regels overtreedt. Tot die voorlopige conclusie komt de Europese Commissie. Het onderzoek naar het van oorsprong Chinese bedrijf begon in februari 2024.

De Commissie stelt dat TikTok allerlei functies heeft die zeer verslavend werken voor gebruikers. Het algoritme is zo ontworpen dat gebruikers eindeloos blijven scrollen. De app weet per gebruiker hoe ze zolang mogelijk de aandacht kunnen vasthouden.

En als iemand toch zijn telefoon weglegt, nodigen pushberichten de gebruiker uit om terug te keren naar de app. Wie op een notificatie klikt, krijgt direct een nieuwe stroom berichten met filmpjes die automatisch afspelen.

Hoge boete

Het geheel zorgt er volgens de Commissie voor dat gebruikers de dienst dwangmatig gebruiken. Dit kan schadelijk zijn: TikTok vormt een gevaar voor de mentale en fysieke gezondheid, stelt de Commissie. Voor minderjarigen geldt dit risico nog sterker.

Als voorbeeld noemt de Commissie het gebruik van TikTok 's nachts, wanneer het ­zeker voor minderjarigen beter zou zijn dat ze slapen. Het bedrijf is hiervan op de hoogte, maar biedt toch een verslavende dienst aan. Volgens de Commissie heeft het bedrijf onvoldoende in kaart gebracht wat hiervan de risico's zijn.

TikTok kan op deze voorlopige bevindingen reageren. Als het bedrijf zich onvoldoende weet te verweren, hangt het een forse boete boven het hoofd. Die kan oplopen tot maximaal 6 procent van de jaaromzet van het socialemediabedrijf. De boete zou daarmee in de miljarden lopen. Daarnaast kan het bedrijf worden verplicht om veranderingen door te voeren.

Strenge eisen

De Europese Commissie baseert zich op de regels die zijn vastgelegd in de Digital Services Act (DSA). Deze Europese wetgeving is in 2022 ingevoerd en stelt strenge eisen aan bedrijven die in Europa digitale diensten aanbieden. De wetgeving gaat op veel punten verder dan in bijvoorbeeld de Verenigde Staten.

Naast TikTok wordt ook socialemediabedrijf Meta, het moederbedrijf van Facebook, onderzocht. Ook X, voorheen Twitter, ligt onder het vergrootglas van de Commissie. X kreeg eind vorig jaar een boete opgelegd van zo'n 120 miljoen euro.

TikTok was niet direct bereikbaar voor commentaar, maar liet via persbureau ANP weten de voorlopige bevindingen van de Europese Commissie "op alle mogelijke manieren" te zullen aanvechten. Volgens het bedrijf schetst de Commissie "een onjuist en ongefundeerd beeld" van het platform.

Bij een zelfmoordaanslag in een moskee in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad zijn zeker 31 doden gevallen. Daarnaast raakten er zo'n 170 mensen gewond, schrijft een hoge functionaris van Islamabad, Irfan Memon, op X.

De aanslag in de sjiitische moskee, die nog niet is opgeëist, vond plaats tijdens het vrijdaggebed. Het sjiisme is samen met soennisme een van de twee hoofdstromingen in de islam. In Pakistan hangen met afstand de meeste moslims de soennitische stroming aan.

Op beelden en foto's die rondgaan op sociale media is te zien hoe mensen buiten worden behandeld aan hun verwondingen. Binnen liggen lichamen op een bebloed tapijt, tussen puin en glas. Er is nog weinig bekend over wat er precies is gebeurd.

De eerste beelden na de aanslag, de beelden kunnen als schokkend worden ervaren:

De Pakistaanse president Zardari en premier Sharif hebben de aanslag inmiddels veroordeeld en de nabestaanden van de slachtoffers gecondoleerd.

Sjiieten in Pakistan zijn vaker het doelwit van aanslagen. Vaak worden die dan opgeëist door terreurgroep Tehrik-e-Taliban (TTP), de Pakistaanse Taliban die banden heeft met de Afghaanse Taliban, of een terreurgroep die nauw verbonden is met Islamitische Staat.

Devi Boerema, correspondent Zuid-Azië:

"Islamabad is in het verleden meerdere keren getroffen door terreuraanslagen. In 2008 waren er meerdere aanslagen in de stad. Zo vielen er in september van dat jaar 55 doden toen een vrachtwagen met explosieven het Marriot-hotel probeerde binnen te rijden.

Sindsdien is de beveiliging in en rond de hoofdstad opgevoerd. Het leidde ertoe dat Pakistaanse veiligheidsdiensten strakker gingen samenwerken. In de jaren daarna groeide het gevoel van veiligheid. Islamabad leek gevrijwaard van het militante geweld dat bijvoorbeeld bewoners aan de grens met Afghanistan meemaken.

Dat veranderde in november, toen een zelfmoordterrorist een aanslag pleegde bij het hek van een streng beveiligde rechtbank. Een aanslag zoals vandaag, op een moskee op de heilige vrijdag, is opnieuw een knauw voor het gevoel van veiligheid in de Pakistaanse hoofdstad. Ondanks strenge veiligheidsmaatregelen kan een zelfmoordterrorist veel schade aanrichten."

De aanslag komt op een moment waarop het geweld in Pakistan toeneemt. Zo kampt het land in het zuidwesten met aanvallen van separatistische militanten, waarbij volgens de autoriteiten bijna 200 mensen om het leven zijn gekomen.

Verder is de spanning met buurland Afghanistan flink opgelopen, wat in het grensgebied al meerdere keren leidde tot gevechten.

Volgens Pakistan voeren militanten vanuit Afghanistan de afgelopen jaren steeds vaker aanslagen uit in Pakistan, en weigeren de Taliban daartegen op te treden. In november was er nog een aanslag in Islamabad bij een rechtbank. Daarbij vielen twaalf doden. Volgens Pakistan werd die aanslag gepleegd door een Afghaan.