NOS Nieuws - Algemeen

Na opnieuw een hete dag zijn gisteravond en vannacht zware onweersbuien over het land getrokken, plaatselijk met hagelbuien en zware windstoten. Overal in het land ging het los. Veiligheidsregio's ontvingen veel meldingen van schade. Op verschillende plekken brak brand uit na blikseminslag.

Bij een woningbrand in Landsmeer is een persoon gewond geraakt. De brand ontstond rond 02.00 uur op de zolder van het huis. In een appartementencomplex in Nunspeet heeft kort brand gewoed. Bewoners moesten uit voorzorg hun woning verlaten en zijn tijdelijk opgevangen in een nabijgelegen café.

Uit het hele land kwamen beelden binnen van het onweer:

In het Groningse Toornwerd kwamen twee kalveren om bij een schuurbrand. De brandweer kon voorkomen dat het vuur oversloeg naar een nabijgelegen stal, waar zo'n 150 koeien stonden.

In Snelrewaard in de provincie Utrecht veroorzaakte de bliksem een grote brand aan een rieten dak. De brandweer meldde tijdens bluswerkzaamheden dat er geen mensen meer aanwezig waren in de woning.

Ook waren er branden in onder meer Amsterdam, Wassenaar, Geldrop, Helmond en Beek en Donk. Vermoedelijk allemaal door blikseminslagen.

Molen

In Eindhoven werden windstoten van 90 kilometer per uur gemeten. In buurgemeente Veldhoven kwam de kap van een molen los door de zware windstoten. Die kwam met wieken en al naast de molen terecht. Huizen en auto's in de buurt raakten beschadigd.

Op beelden is te zien dat de schade aan de molen groot is. Ook het moment dat de wieken loskwamen is vastgelegd:

Gisteravond was door blikseminslag het treinverkeer rondom Gouda verstoord. De NS meldde vannacht en vanochtend veel storingen op trajecten. Daarvan is niet duidelijk of ze verband houden met het onweer.

Meldkamers overbelast

Meldkamers van sommige veiligheidsregio's kregen dusdanig veel meldingen, dat die dreigden overbelast te raken. Zo kreeg veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland veel meldingen binnen van wateroverlast.

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant had het zo druk dat op een brandweerkazerne een extra meldkamer werd ingericht. Mensen in die regio werden opgeroepen de hulpdiensten alleen te bellen bij direct gevaar, zodat de meldkamer beschikbaar bleef voor spoedeisende situaties.

Code oranje voor onweer werd vannacht verlengd van 04.00 uur tot 05.00 uur. Om 05.36 werd code oranje voor heel Nederland opgeheven; nu geldt voor alle provincies alleen nog code geel voor hitte.

Volg alle weerupdates in ons liveblog:

De Verenigde Staten hebben opnieuw doelen in Iran aangevallen. Iran zegt als vergelding Amerikaanse militaire doelen in Koeweit en Bahrein te hebben aangevallen.

Het is de tweede dag op rij dat de VS aanvallen uitvoert in Iran, nadat vorige week een staakt-het-vuren werd overeengekomen tussen beide landen.

Volgens het Amerikaanse militaire commando in het Midden-Oosten (Centcom) zijn de aanvallen een reactie op een Iraanse droneaanval op een commerciële tanker in de Straat van Hormuz. Dat schip, de M/T Kiku, vaart onder Panamese vlag en had volgens Centcom meer dan twee miljoen vaten ruwe olie aan boord.

Centcom zegt dat Amerikaanse gevechtsvliegtuigen onder meer Iraanse militaire bewakingsinfrastructuur, communicatiesystemen, luchtafweerinstallaties, drone-opslagplaatsen en mijnenlegcapaciteit hebben aangevallen in de omgeving van de Straat van Hormuz. Volgens het Amerikaanse leger ging het om tien Iraanse militaire doelen op verschillende locaties in en rond de zeestraat.

"Iran had de kans zich aan het staakt-het-vuren te houden, maar koos ervoor dat niet te doen", schrijft het leger in een verklaring.

Dreigende taal Trump

Trump bevestigde de aanvallen op Truth Social en bezigde opnieuw dreigende taal richting Iran. Volgens hem kan er een moment komen waarop de VS "niet langer redelijk" kan zijn en "gedwongen worden de klus militair af te maken". Als dat gebeurt, "zal de Islamitische Republiek Iran niet langer bestaan".

Volgens Iraanse staatsmedia waren explosies op verschillende plekken te horen. IRIB, de Iraanse staatsomroep, zegt dat meerdere projectielen neerkwamen op het eiland Qeshm in de Straat van Hormuz.

Reactie Iran

De Iraanse Revolutionaire Garde zegt als vergelding raket- en droneaanvallen te hebben uitgevoerd op Amerikaanse militaire doelen in Koeweit en Bahrein. Dat meldt het semiofficiële Iraanse persbureau Tasnim. Het Bahreinse ministerie van Binnenlandse Zaken meldde eerder al dat het luchtalarm was afgegaan.

"Het schenden van het staakt-het-vuren is in strijd met artikel 1 van het memorandum en zal leiden tot een volledige stopzetting van alle diplomatieke processen", zegt de Revolutionaire Garde volgens de Iraanse staatszender Press TV.

Een anonieme Amerikaanse functionaris bevestigt tegenover persbureau Reuters dat Iran meerdere raketten en drones heeft afgevuurd op buurlanden, waaronder Bahrein en Koeweit. Volgens de hoge ambtenaar zijn er vooralsnog geen Amerikaanse slachtoffers of grote schade aan Amerikaanse locaties in de regio gemeld.

Staakt-het-vuren

Gisteren voerde de VS ook al aanvallen uit op Iraanse opslagplaatsen voor raketten en drones. Volgens het Amerikaanse leger was die reeks aanvallen ook een vergelding voor een Iraanse aanval op het vrachtschip M/V Ever Lovely in de Straat van Hormuz.

Iran voerde daarop aanvallen uit op aan de VS gelieerde militaire doelen in Bahrein. Met de nieuwe aanvallen komt het wankele staakt-het-vuren tussen de VS en Iran verder onder druk te staan. De afspraken in de vorige week overeengekomen intentieverklaring moesten juist een einde maken aan de vijandelijkheden rond de Straat van Hormuz.

De smalle zeestraat is sinds de ondertekening van het akkoord weer grotendeels geopend. Ook enkele schepen die onder de Nederlandse vlag varen, voeren donderdag voor het eerst sinds maanden weer door de Straat van Hormuz.

In Venezuela heeft een nieuwe aardbeving plaatsgevonden in de buurt van La Guaira. De nieuwe beving had een kracht van 5,6, meldt het Europees-Mediterraans Seismologisch Centrum (EMSC).

Het is nog niet duidelijk of er slachtoffers zijn. Parlementsvoorzitter Jorge Rodriguez zegt dat de autoriteiten de naschokken in de gaten houden.

De Venezolaanse regering meldt ondertussen dat het aantal mensen dat is omgekomen door de verwoestende aardbevingen van woensdag, is opgelopen tot 1430. Ook raakten 3200 gewond en zijn 3100 mensen dakloos geworden. Met tienduizenden mensen is nog altijd geen contact.

Buitenlandse hulpverleners

Volgens de Venezolaanse autoriteiten zijn inmiddels meer dan 1600 internationale hulpverleners aangekomen in het land en zijn er nog meer reddingsteams onderweg.

Ook Nederland heeft een reddingsteam van USAR (Urban Search and Rescue) met 64 mensen en acht honden naar het land gestuurd. Zij zijn vandaag geland en zijn direct ingezet.

Onder het puin is een levende baby gevonden:

Venezuela werd woensdag rond 18.00 uur lokale tijd getroffen door twee grote aardbevingen kort na elkaar. De eerste aardbeving had een kracht van 7,2 en de tweede een kracht van 7,5.

Bijna 7 miljoen Venezolanen zijn volgens de Internationale Organisatie voor Migratie getroffen door de aardbevingen. Onder hen zijn zo'n 2 miljoen mensen uit de hoofdstad Caracas.

Frustratie over hulpverlening

Ondertussen neemt de frustratie toe bij de Venezolanen. Zij verwijten de regering dat de noodhulp te langzaam op gang komt. Volgens hen is de regering onvoldoende voorbereid op de omvang van de ramp.

Reddingswerkers zijn op zoek naar overlevenden en lichamen onder het puin. Volgens familieleden van slachtoffers en vrijwilligers is er een tekort aan zwaar materieel en zijn de Venezolaanse autoriteiten te weinig aanwezig in het getroffen gebied.

In de zwaar getroffen havenstad La Guaira graven sommige mensen met hun handen door het puin op zoek naar vermiste familieleden. De toegang naar het gebied wordt beperkt door de autoriteiten omdat de verkeersdrukte de reddingsoperatie bemoeilijkt.

Verschillende evenementen werden vandaag afgelast vanwege de hitte. Zo gingen festivals in de regio Rotterdam niet door na een oproep daartoe van de veiligheidsregio en de GGD GHOR.

Festivalorganisatoren en bezoekers waren teleurgesteld. De organisatie van dance- en gabberfestival Parkzicht Outdoor in Vlaardingen sprak van "een bittere teleurstelling". Niet alle festivalgangers begrepen de beslissing. "Een beetje onweer, een beetje hitte. We zijn niet van suiker", zei een van hen.

Maar voor de zorg was het een verstandig besluit, zegt Yara Basta van de Nederlandse Vereniging van Spoedeisendehulp-artsen (NVSHA). "De verwachting was dat de EHBO-posten op die festivals door de extreme weersomstandigheden niet voldoende zouden zijn om de grote aantallen patiënten te behandelen."

Advies veiligheidsregio

Alle burgemeesters in de regio Rotterdam-Rijnmond kregen gisteren een brief van de veiligheidsregio. Sportevenementen en festivals laten doorgaan was volgens de veiligheidsregio onverantwoord. De ambulancezorg stond volgens de brief al "zwaar onder druk". Ook was de opnamecapaciteit van de ziekenhuizen "beperkt".

De gemeente Rotterdam trok daarop de vergunningen in van het Nous'klaer Festival in Delfshaven, het Buiten Gewoon Festival in Kralingen en I Love Urban in Nesselande. De gemeente Vlaardingen nam vandaag een zelfde besluit: ook Parkzicht Outdoor ging niet door.

Bezoekers van Parkzicht Outdoor snapten niet waarom het besluit pas twee uur voor de start van het festival kwam:

De organisatie van Parkzicht Outdoor kon "begrip opbrengen voor het advies van de Veiligheidsregio en de GHOR". Wel voerde de organisatie aan dat er al extra maatregelen waren getroffen vanwege code oranje.

De organisatie van I Love Urban vond het "een enorme klap" dat het festival niet mocht doorgaan. "Zoals jullie begrijpen, zijn wij het niet eens met het besluit", schreef de organisatie op Instagram. "De afgelopen dagen hebben wij, samen met alle betrokken partijen, met man en macht gewerkt aan een uitgebreid hitteplan."

Ademhalingsklachten

"Ik kan me voorstellen dat het voor de organisatie en de mensen die daarvoor kaartjes hebben een domper is", zegt SEH-arts Basta. Toch noemt ze het verstandig dat de festivals niet doorgingen.

Juist op festivals raken mensen sneller oververhit, zegt ze. Als mensen dansen, produceren ze veel warmte, legt ze uit. Daarnaast hebben mensen door alcohol en drugs volgens haar niet goed door wanneer ze water moeten drinken of moeten eten. "Dat kan leiden tot een toename in hitteberoertes, maar ook van mensen die flauwvallen en zich daarbij bezeren."

Extra patiënten was voor de zorg een grote belasting geweest, zegt ze. Afgelopen week was het al druk op de spoedeisende hulpposten in Noord-Holland, Brabant, Gelderland en de regio Rotterdam. "Met name met mensen die last hebben van ademhalingsklachten en het hart."

Ook waren in verschillende ziekenhuizen mensen met hitteberoertes, zegt Basta. Sommigen hadden temperaturen van meer dan 43 graden. "Met enkelen gaat het nu goed, enkelen liggen nog op de intensive care."

Vervolgstappen onderzoeken

De organisatie van het Buiten Gewoon Festival meldde op Instagram pas rond middernacht te hebben gehoord dat de vergunning werd ingetrokken. "Op een moment dat het hele festival al opgebouwd was en alles klaar was om jullie te ontvangen. Daarom is onze teleurstelling enorm."

Ook I Love Urban uitte op Instagram ongenoegen over de communicatie. "Juist omdat het besluit zo laat is genomen en wij geen mogelijkheid hebben gekregen om hierover in overleg te treden, hebben wij ook geen reële kans gehad om het besluit tijdig door de rechter te laten toetsen." De festivalorganisatie zei te onderzoeken welke vervolgstappen er mogelijk zijn.

De Servische president Vucic heeft aangekondigd dat hij binnen enkele weken aftreedt en vervroegde presidents- en parlementsverkiezingen uitschrijft.

De conservatieve Vucic heeft zijn aftreden op een bijeenkomst van zijn SNS-partij in Belgrado bekendgemaakt. Hij is sinds 2017 president van Servië en de tweede en laatste termijn van zijn presidentschap loopt volgend jaar af.

Vucic zei ook dat hij zijn partij wil helpen om de volgende verkiezingen te winnen. Wanneer hij precies zal aftreden en de vervroegde verkiezingen gehouden zullen worden, heeft hij niet gezegd.

Corruptie

Tegenstanders van Vucic roepen al langer om zijn aftreden. Al anderhalf jaar gaan Serviërs massaal de straat op uit onvrede over zijn regering. De protesten begonnen nadat het dak van het pas gerenoveerde treinstation van Novi Sad eind 2024 instortte. Daarbij kwamen zestien mensen om het leven.

De demonstranten, geleid door studenten, hielden de regering verantwoordelijk voor de ramp en beschuldigden Vucic en zijn regering van corruptie bij de renovatie van het dak. De regering verwierp de verwijten.

Correspondent Zuidoost-Europa Thijs Kettenis:

"Vucic' aankondiging dat hij binnenkort aftreedt komt niet uit de lucht vallen. Eerder deze maand zei hij al dat hij de spullen in zijn kantoor aan het inpakken is en 1200 boeken die hij tijdens zijn presidentschap heeft verzameld, gaat weggeven.

Studenten en sympathisanten gaan al ruim anderhalf jaar geregeld de straat op om zijn aftreden te eisen, vanwege onder meer corruptie, vriendjespolitiek en de achteruitgang van de rechtsstaat en persvrijheid.

Maar het is onwaarschijnlijk dat zij nu de vlag uithangen. Dat komt doordat Vucic' aankondiging past binnen zijn strategie om aan de macht te blijven. Zijn tweede presidentstermijn loopt sowieso al mei volgend jaar af en een derde termijn is onmogelijk volgens de Servische wet.

Vucic aast nu op het premierschap. Daarvoor moet hij eerst het parlement ontbinden en parlementsverkiezingen uitschrijven. Wint zijn partij, dan kan hij premier worden en kan de volgende president weer de ceremoniële rol krijgen die de Servische wet voorschrijft. Vucic zal de verkiezingen uitschrijven op het moment dat hij denkt dat zijn partij kan winnen en vervolgens tot aan de stembusgang nog repressiever worden, vrezen critici."

In Zuid-Afrika lopen de spanningen over illegale immigratie hoog op. Een nieuwe protestbeweging eist dat migranten zonder geldige papieren het land uiterlijk dinsdag 30 juni verlaten.

Nu die datum dichterbij komt, worden huizen van migranten in brand gestoken en winkels geplunderd. De regering van Mozambique zegt dat vijf van zijn burgers zijn vermoord. Afgelopen week werd een 29-jarige man uit Malawi gelyncht door een boze groep Zuid-Afrikanen na een anti-migratiedemonstratie. Hij overleed aan ernstige hoofdwonden.

De haat wordt opgestookt door de nieuwe anti-migratiebeweging March and March. In een township nabij kuststad Durban marcheren honderden demonstranten van de burgergroep door de straten. Op spandoeken staan leuzen als: "Nee tegen illegale migratie". Velen dragen iwisa's: knuppels met een zware, bolvormige kop, een traditioneel wapen van de Zulu-bevolking.

"Als de buitenlanders zich laten zien, zullen we vechten", scanderen de veelal jonge demonstranten. Een vrouw schopt tegen de gesloten deur van een winkel waarvan de eigenaar afkomstig zou zijn uit een buurland. "Jullie gaan branden", schreeuwt ze.

March and March stelt een burgerbeweging te zijn. Maar verschillende politieke oppositiepartijen steunen de agenda en dragen bij aan de xenofobische retoriek, mogelijk vooruitlopend op de gemeenteraadsverkiezingen in november, waar ze de steun nodig hebben van hun lokale gemeenschap.

Hoewel de demonstraties relatief klein zijn, weerspiegelen ze een sentiment dat veel breder leeft. "Zuid-Afrika heeft een jonge bevolking en hoge werkloosheidscijfers", zegt socioloog en migratie-expert Anthony Kaziboni van de Universiteit van Johannesburg. "Er is groeiende frustratie, vooral in arme wijken."

De woede richt zich op migranten uit andere Afrikaanse landen, zoals Zimbabwe, Mozambique en Malawi. Zij komen naar Zuid-Afrika omdat de economie er thuis nóg slechter voorstaat.

Deze migranten krijgen de schuld van problemen zoals misdaad en het gebrek aan banen, hoewel uit onderzoek anders blijkt, zegt Kaziboni. "Onderzoek laat zien dat migranten ook een bijdrage leveren aan de economie door bijvoorbeeld winkels te openen, en dat Zuid-Afrikanen meer misdaden begaan." Maar dat willen de demonstranten volgens de onderzoeker niet horen.

Op de vlucht

De geschiedenis laat zien dat dit slecht kan aflopen. In Zuid-Afrika waren eerder dodelijke uitbarstingen van xenofobisch geweld. In 2008 kwamen daarbij 62 mensen om het leven, toen aanvallen op migranten zich vanuit Johannesburg over grote delen van het land verspreidden.

Hoe dichter 30 juni nadert, hoe meer de spanning oploopt. Mede daarom zijn migranten doodsbang. Ze vluchten massaal. Nigeria en Ghana stuurden al vliegtuigen om hun burgers op te halen.

Op een grote parkeerplaats in Durban zitten duizenden en duizenden migranten uit Malawi naast hun koffers. Ze willen terug naar huis. De Malawische overheid heeft een repatriëringsoperatie opgestart, maar het is een chaos.

Het parkeerterrein is een vluchtelingenkamp geworden. Wie geluk heeft, slaapt in een van de grote witte tenten die in de haast zijn neergezet. De meesten, onder wie moeders met jonge kinderen, brengen de nacht buiten door terwijl het winter is in Zuid-Afrika.

"We worden verdreven", zegt Noel Kawala, die samen met zijn drie zussen al een week wacht op vervoer. "Ik durf niet in mijn wijk te blijven. Als Zuid-Afrikanen zien dat je buitenlander bent, vragen ze wanneer je vertrekt. Ze zeggen dat iedereen die blijft zal worden vermoord."

Kawala werkte in Zuid-Afrika in een kleine winkel waar hij 8,5 euro per dag verdiende. Dat geld stuurde hij naar zijn vrouw en peuter in Malawi. Geld om zelf een kaartje te kopen voor de bus naar huis heeft Kawala niet. Dagenlang zitten migranten op de grond in lange rijen tot de Zuid-Afrikaanse autoriteiten hun vingerafdrukken nemen, hen registreren en ze uiteindelijk een buskaartje krijgen. Het gaat tergend langzaam.

'We zijn allemaal Afrikanen'

Buiten het hek van de parkeerplaats komen almaar meer migranten aan, maar binnen is geen plek. Dus zit Patricia Chinseu met haar 4-jarige zoontje op de stoep langs de kant van de weg, samen met honderden anderen.

Ze werkte als huishoudster, maar haar huisbaas zei dat ze voor dinsdag weg moet zijn. "We zijn allemaal Afrikanen", zegt ze. "We lijken op elkaar. Toch worden we gehaat. Ik snap er niets van."

Bij de anti-migratieprotestmars in Durban zeggen de demonstranten enkel te willen dat de wet wordt nageleefd en dat illegale migranten vertrekken. Op de vraag wat ze gaan doen als het ultimatum dinsdag verstrijkt, klinkt opnieuw dreiging.

Een van de demonstranten tikt op zijn knuppel. "Deze dragen we omdat het onze cultuur is. Het is geen wapen, maar dat kan het wel worden als iemand niet luistert."

De boete voor techbedrijven die te weinig doen om het socialemediaverbod voor kinderen in Australië te handhaven, wordt verdubbeld. Het verbod heeft tot nu toe weinig effect gehad, stelt de Australische regering.

De maximale boete wordt verhoogd van 45,5 miljoen naar 99 miljoen Australische dollar, omgerekend bijna 60 miljoen euro. Ook krijgt de Australische internetwaakhond eSafety Commission meer bevoegdheden.

Zo mag de toezichthouder techbedrijven dwingen om bewijs te leveren van de maatregelen die ze hebben genomen om te voorkomen dat kinderen onder de 16 jaar een account aanmaken.

De Australische regering zegt dat eSafety Commission onderzoekt of Instagram, Facebook, YouTube, Snapchat en TikTok de regels wel of niet naleven.'

Sinds de invoering van het verbod vorig jaar december zijn meer dan vijf miljoen accounts van kinderen verwijderd of beperkt. Toch blijkt uit meerdere onderzoeken dat het socialemediaverbod na zes maanden nog maar weinig invloed heeft.

Zo bleek uit een Australisch onderzoek onder 408 jongeren van 12 tot 15 jaar dat 85 procent drie maanden na de invoering van het verbod nog sociale media had. Zij konden de regels omzeilen doordat ze zelf aangaven ouder dan 16 jaar te zijn. Ook worden kinderen volgens andere studies niet naar hun leeftijd gevraagd of werken gezichtsscans niet altijd goed.

Navolging andere landen

Australië was het eerste ter wereld met een socialemediaverbod voor kinderen. Ook andere landen besloten daarna om het gebruik van sociale media te beperken voor kinderen.

Zo kondigde het Verenigd Koninkrijk vorig week een vergelijkbaar verbod aan dat volgend jaar moet ingaan. Ook onder meer Canada, Indonesië en de Verenigde Arabische Emiraten hebben de regels aangescherpt.

Rijkswaterstaat heeft vandaag lange tijd geen toegang gehad tot het internet. Hierdoor waren er problemen met de bediening van bruggen, sluizen, tunnels en rode kruizen boven snelwegen.

Een woordvoerder van Rijkswaterstaat laat weten dat de eerste problemen vanochtend ontstonden. Dat gebeurde bij geplande werkzaamheden aan een glasvezelkabel. Rond 17.15 uur meldde Rijkswaterstaat dat de internetverbinding was hersteld en systemen weer in de lucht kwamen, en rond 21.00 uur was de storing verholpen.

Camerabeelden

Bruggen en sluizen werden tijdens de storing waar mogelijk lokaal bediend. Veel bruggen waren vanwege de hitte uit voorzorg al dicht.

Ook kreeg de verkeerscentrale niet meer alle camerabeelden binnen vanaf de snelwegen. Hierdoor konden mensen met pech minder snel worden gesignaleerd. Daarnaast waren websites van de overheidsdienst niet bereikbaar of konden zolang de storing duurde niet geüpdatet worden.

Code oranje

Een woordvoerder van Rijkswaterstaat riep met name mensen op het water op om rekening te houden met deze storing. Omdat in Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel vanavond code oranje geldt vanwege onweer, werden mensen opgeroepen op tijd naar huis te gaan, om te voorkomen dat ze voor een brug of sluis komen te liggen.

De Rotterdamse burgemeester Carola Schouten is vanochtend getrouwd in haar 'eigen' stadhuis aan de Coolsingel. Ze gaf het ja-woord aan Coert Kleijwegt, die ze in haar tijd als student leerde kennen op de Erasmus Universiteit.

"Het is de man van wie ik het meest houd", aldus Schouten bij omroep Rijnmond.

"Het is een prachtige vrouw, maar ze heeft vooral een prachtig hart", aldus bruidegom Kleijwegt. "Daarom heb ik voor haar gekozen."

Vervoer met tramlijn 1

Schouten (48) maakte in januari bekend dat ze ging trouwen. Ze meldde dat eerst in de gemeenteraad en daarna aan de buitenwereld. Van begin af aan was duidelijk dat ze daarbij veel Rotterdammers wilde betrekken. Leerlingen van kindcentrum Het Oude Westen hielpen bij het ontwerp van haar trouwjurk. Het Rotterdamse vervoerbedrijf RET zorgde voor vervoer naar het stadhuis (met tramlijn 1). De Rotterdamse zanger Lee Towers en zangeres Frédérique Spigt treden op bij het feest.

Schouten vroeg bovendien de Rotterdamse journalist Sander de Kramer om als buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand (babs) het huwelijk te sluiten.

'In haar uppie'

Hij kent Schouten al een tijdje, vertelde De Kramer onlangs. "Dat is via Rijnmond gegaan. Ik heb haar toen geïnterviewd. Dat was een heel bijzonder gesprek over hoe zij haar zoon in haar uppie had opgevoed."

De Kramer, die naar eigen zeggen een week heeft gedaan over het schrijven van de toespraak van vandaag, was onder de indruk. "Hoe zij het als alleenstaande moeder heeft geschopt tot vicepremier en tot minister, dat is een onwijs bijzonder verhaal."

In coronatijd

Schouten, sinds oktober 2024 burgemeester van Rotterdam, heeft nu zes jaar een relatie met Coert Kleijwegt (53). De twee leerden elkaar meer dan dertig jaar geleden kennen tijdens hun studententijd aan de Erasmus Universiteit, maar de liefde bloeide pas in coronatijd op.

Het échte aanzoek kwam vorig jaar, tijdens een vakantie. "Ik had het wel een beetje door", aldus de burgemeester begin dit jaar. "We hadden ooit al gezegd dat er een moment zou komen waarop we ons leven met elkaar wilden delen. Dan is het heel mooi als dat ook echt gaat gebeuren."

'Even wennen'

Kleijwegt werkte onder meer bij een vermogensbelegger van een aantal pensioenfondsen, en daarvoor bij verzekeraar Achmea. Sinds vorig jaar is hij directeur Asiel en Bescherming bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Hij groeide op in Zwijndrecht. Door de bekendmaking van het huwelijk belandde hij plotseling in de belangstelling. "Hij zei laatst: opeens ben ík nieuws. Dat is toch wel even wennen", aldus Schouten.

Bij het huwelijk waren ook Alexander Pechtold, haar collega uit Delft, en commissaris van de Koning in Zuid-Holland Wouter Kolff te gast.

In Oostenrijk is de Fernpas vanochtend korte tijd afgesloten geweest vanwege een betoging van omwonenden. De Fernpas is een belangrijke route in de Alpen, ten westen van Innsbruck, die zeker in vakantietijd druk bereden wordt.

Op drukke reisdagen kunnen er wel 32.000 voertuigen op de Fernpass rijden. Juist vanwege die enorme drukte namen zo'n 700 omwonenden deel aan twee demonstraties. Ze liepen twee marsen aan de uiteindes van de Fernpas, de ene bij Reutte-Katzenberg en de andere bij Nassereith-Rastland. Daardoor was de 34 kilometer lange route tussen 10.00 en 12.00 uur volledig afgesloten voor doorgaand verkeer.

Reizigers die op dat moment op die route reden, werden tegengehouden. De Oostenrijkse regionale omroep ORF Tirol sprak meerdere reizigers die klaagden dat ze niet op de hoogte waren gebracht van de afsluiting. De politie verwacht dat de route langs de B179 de hele dag extra druk zal zijn vanwege de betoging.

Vrees voor nieuwe regeringsplannen

De betogers maken zich zorgen over de verkeersplannen van de Tiroolse deelstaatregering. Die wil naar eigen zeggen de veiligheid op de route verbeteren en een vlotte doorstroming van het verkeer garanderen. Daarvoor zou er een nieuwe tunnel op de top moeten komen, net als een tweede tunnelbuis bij de Lermoostunnel en een nieuw tolsysteem. Die werkzaamheden zouden 500 miljoen euro moeten kosten.

Maar delen van de bevolking vrezen dat er door die veranderingen juist meer verkeer naar de Fernpas wordt getrokken, dat ze meer belasting moeten betalen en dat hun levenskwaliteit achteruitgaat. Al decennialang hebben zij te maken met verkeersopstoppingen.

Vorige maand was er een vergelijkbare demonstratie en wegafsluiting bij de Brennerpas, die Oostenrijk met Italië verbindt. Toen werd de weg urenlang afgesloten.

Een automobilist is in Gemert uit de bocht gevlogen, door een hek gereden en op een begraafplaats beland. Vijf graven raakten voor een deel zwaar beschadigd. De bestuurder, een 41-jarige Helmonder, was onder invloed en raakte lichtgewond. De politie sluit niet uit dat hij wordt opgepakt.

Het ongeluk op de Komweg in Gemert gebeurde rond 10.30 uur vanochtend. "Ik hoorde een slip en daarna een knal", zegt een getuige bij Omroep Brabant,

Voor het kerkhof zit een bocht en geldt een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur. Daar schoot de automobilist volgens een politiewoordvoerder "met een behoorlijke snelheid" rechtdoor.

Uit een eerste onderzoek bleek dat de man alcohol had gedronken. De politie onderzoekt nog of hij ook drugs had gebruikt.

Harde knal

Jos Vogels van de parochie Heilige Willibrordus, beheerder van de begraafplaats, reageert geschrokken. Hij woont vlakbij de begraafplaats en hoorde een harde knal. "Ik hoorde de stenen rondvliegen. Ik heb meteen 112 gebeld en ben gaan kijken. Toen zag ik die auto bovenop een graf staan", zegt hij.

"Zeker vijf graven zijn beschadigd", aldus Vogels. "Van een graf is zelfs de marmeren plaat aan stukken. Ik vind het verschrikkelijk."

In overleg

Vogels gaat contact opnemen met de betrokken families en wil in overleg bekijken hoe de schade zo snel mogelijk hersteld kan worden. Hij wil ook een oplossing vinden voor de schade aan de begraafplaats en de monumentale muur. "Hij heeft beslist te hard gereden", zegt Vogels. "De schade schat ik ver over een ton."

JA21-leider Joost Eerdmans roept het kabinet richting Prinsjesdag op nu echt een keuze te maken tussen Pro en JA21. "Met beide samenwerken gaat niet", zei hij in zijn speech op het ledencongres in Ede.

"Het kabinet kiest nu voor geitenpaadjes op het ritme van de Snollebollekes, van links naar rechts", vervolgde Eerdmans. "Maar ze zullen toch een keer moeten kiezen: gaan ze over links met Pro, of over rechts met ons?"

Pro-leider Jesse Klaver liet eerder al weten ook niet met JA21 te willen samenwerken. Nu die partijen elkaar definitief uitsluiten, neemt de druk op het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA toe.

De keuze tussen deze twee partijen ligt binnen de coalitie gevoelig: D66 werkt liever met Pro samen, terwijl de VVD juist de rechterkant opkijkt. Andere voor de hand liggende opties om een meerderheid in de Tweede Kamer te behalen zijn er niet.

'Graag of niet'

Wat de keuze ook wordt, een aanpassing van het coalitieakkoord lijkt onvermijdelijk. Klaver wil alleen meewerken als de bezuinigingen op de sociale zekerheid worden teruggedraaid. Ook Eerdmans verhoogt vandaag zijn inzet: hij wil alleen instemmen met de financiële plannen van het kabinet als daar lastenverlichtingen in zitten.

"We zijn in de positie dat we kunnen zeggen: graag of niet", lichtte Eerdmans zijn plan toe. "En zo niet, moeten ze een hoge prijs aan Pro betalen, die miljarden gaat kosten."

Premier Jetten en minister Heinen (Financiën) voeren deze weken gesprekken met partijleiders van verschillende partijen om te kijken met wie ze een financiële deal kunnen sluiten. Het zijn volgens Eerdmans "prima" gesprekken, maar "je kan er ook geen peil op trekken".

Zijn inzet is, naast een strenger asielbeleid en meer geld voor veiligheid, vooral: de vrijheidsbijdrage omlaag krijgen. Waarvan JA21 het geld voor de defensie-uitgaven precies wil betalen, is niet helemaal duidelijk. De partij zegt in ieder geval te willen bezuinigen op klimaatuitgaven, ambtenaren en ontwikkelingshulp.

'Beide benen op de grond'

Vanaf de start van het kabinet presenteerde Eerdmans zich als constructieve partner op rechts voor het kabinet. Die rol pakt hij nog nadrukkelijker nu Forum voor Democratie, PVV en Groep Markuszower om uiteenlopende reden geen aantrekkelijke samenwerkingspartners voor het kabinet meer zijn.

"Wij zijn verstandig rechts: stevig op de inhoud, beschaafd in de toon", zei Eerdmans tegen zijn leden. "Niet tegen alles om ertegen te zijn, geen opruiende uitspraken doen, maar met beide benen op de grond."

JA21 kijkt ook naar SGP

Als de coalitiepartijen voor samenwerking met JA21 kiezen, zijn ze er nog niet: er is dan nog een partij nodig voor een meerderheid. "Daarom is het heel belangrijk dat de SGP meedoet", aldus Eerdmans.

Dan is er nog een andere hobbel: de Eerste Kamer, waar volgens Eerdmans een "grillige rechtse meerderheid" zit. Hij kijkt daarom uit naar de Provinciale Statenverkiezingen van maart volgend jaar. Na die verkiezingen wordt ook een nieuwe Eerste Kamer gekozen.

Samen met een aantal boeren legt het Utrechtse waterschap Stichtse Rijnlanden de rode loper uit voor de otter. De oevers van de talloze watergangen en sloten worden groener. De waterkwaliteit wordt verbeterd.

"Als ik hier ooit een otter zie zwemmen, is dat eigenlijk een groot compliment voor ons harde werk", zegt boer Harold Vlooswijk bij RTV Utrecht.

Vlooswijk heeft ruim twintig kilometer aan slootkant in beheer, in de buurt van het dorp Papekop. Ondanks de warmte is hij druk bezig om de oevers van paaltjes te voorzien. Als gevolg daarvan stroomt het water rustiger en krijgt beplanting (weer) een kans om rustig te groeien.

Vergeet-me-nietjes

"Dit is nou netjes begroeid", reageert ecoloog Danneke Verhagen van het waterschap. "Je ziet veel verschillende oeverplanten staan. Van vergeet-me-nietjes tot aan lisdodden. En als ik een blik werp op het water, ziet dat er helder uit. Dat kan je dus bereiken met de paaltjes die Harold plaatst."

Stichtse Rijnlanden is in 2020 begonnen met het project Otterpaden, juist omdat het marterachtige dier nogal kieskeurig is. Het waterroofdier voelt zich alleen thuis in schoon water. "Als de otter aan de deur klopt, weet je dat er veel in orde is. Zoals genoeg vis en een goede waterkwaliteit", zei de ecoloog eerder. "Het zou een mooie beloning zijn om de otter de komende jaren op steeds meer plekken terug te zien."

Obstakels

De otter was ooit alom aanwezig in Nederland, maar stierf in de jaren 80 uit. "Decennia van milieuvervuiling, jacht, toenemend verkeer en steeds meer obstakels in hun leefgebieden zoals waterwerken en gevaarlijke fuiken, was de soort fataal geworden", aldus Natuurmonumenten. In 1988 werd Nederlands laatste otter doodgereden bij Joure.

Niet ver van Joure, in de kop van Overijssel, werd in 2002 weer een populatie (buitenlandse) otters uitgezet. Sindsdien gaat het crescendo, vooral in het noorden en oosten van het land. Maar de otter is ook weer aanwezig in Limburg en zelfs in de stadsgracht van Alkmaar.

Otterpassages

In 2020 werden de eerste ottersporen in het oosten van de provincie Utrecht ontdekt. Sindsdien is het waterschap druk bezig om de otter verder binnen te halen. In 2023 werden in Kockengen en bij Lopik otterpassages aangelegd, zodat otters geen drukke weg meer hoeven over te steken om van de ene kant van de sloot naar de andere kant te komen.

Muskusrattenbeheerders krijgen speciale instructies om te voorkomen dat ze ook otters vangen.

Win-win

Op dit moment draait het vooral om de ongeveer 9000 kilometer aan sloten en andere watergangen in Utrecht. Want, benadrukt ecoloog Verhagen, hoe groener die slootkanten, des te meer biodiversiteit. Vissen, salamanders, kikkers: ze komen allemaal maar wat graag op zulke oevers af. Win-win, zegt ze. "Het waterschap krijgt er schoner water van, en dat trekt dan ook weer dieren als de otter aan."

Het project staat of valt met de medewerking van boeren, want het waterschap heeft lang niet al die 9000 kilometer in beheer. Dus is subsidie beschikbaar gesteld. "Dat is kostendekkend", zegt boer Vlooswijk voorzichtig. "Maar er gaan wel veel manuren in zitten. Als je meer boeren wil motiveren, zal je daar denk ik beter voor moeten betalen."

De hele keten

Of dat gaat gebeuren, hangt mede af van de provincie. Maar dat weerhoudt ecoloog Verhagen er niet van om te dromen van een 'ottersnelweg' tussen de Loosdrechtse plassen op de grens met Noord-Holland en de Biesbosch ten zuiden van Dordrecht.

Zodra de otter genoeg schoon water vindt om zich tussen die twee natuurgebieden te verplaatsen, is het project voor haar geslaagd. "Dan weten we dat de hele keten, van de bijen tot de vissen en de otters, zich fijn voelt in deze provincie."

Eigenaren van vrachtwagens betalen per 1 juli een bedrag per gereden kilometer op bijna alle Nederlandse snelwegen. De vrachtwagenheffing moet de transportsector verduurzamen, maar de maatregel loopt flink in de papieren. "Voor vrijwel alle vrachtwagens gaan de kosten enkele duizenden euro's per jaar omhoog", zegt Marieke Kuijpers, sectormanager bij Rabobank. Wie betaalt daar de rekening van?

De maatregel geldt voor alle vrachtwagens die inclusief een lading meer dan 3500 kilo wegen. De hoogte van de heffing wordt berekend door een tolkastje in de cabine te plaatsen. Die houdt bij hoeveel kilometers worden afgelegd. "Het is in feite rekeningrijden, maar dan alleen voor vrachtwagens", zegt Kuijpers.

Daarnaast is de motoraandrijving bepalend voor de hoogte van het tarief. Hoe schoner en lichter het voertuig, hoe lager het bedrag. Zo is het tarief voor de meest voorkomende dieselvrachtwagen 20,1 cent per kilometer en voor een elektrische vrachtwagen 3,8 cent. Dit is bedoeld om de transportsector te stimuleren duurzamer en efficiënter te rijden.

Een deel van de opbrengsten van de heffing moet terugvloeien naar de sector via subsidies. Dit moet de aanschaf van elektrische vrachtwagens beter mogelijk maken. Daarnaast worden met het geld oplaadpunten aangelegd.

10.000 euro per vrachtwagen

Door de invoering van de vrachtwagenheffing komt het Eurovignet te vervallen, de belasting voor zware rijtuigen. Ook wordt de motorrijtuigenbelasting voor vrachtwagens flink verlaagd. Toch kunnen de kosten flink oplopen voor de meeste vrachtwagens.

Op dit moment rijdt het overgrote deel van de vrachtwagens op diesel. Voor dit type kunnen de kosten het komende jaar gemiddeld 10.000 euro hoger uitvallen dan nu, berekende Kuijpers. "Samen met de hoge brandstofprijzen, de stijgende loonkosten en de druk om te verduurzamen, kunnen transporteurs in financiële problemen terechtkomen."

Doorberekend aan klant

Rico Luman, sectoreconoom bij ING, verwacht dat vrijwel alle transporteurs de kosten zullen doorberekenen aan de opdrachtgever. "De marges zijn heel dun: maximaal 2 of 3 procent." De heffing betekent dat de vervoersprijzen 7 à 8 procent omhooggaan, verwacht hij. "Klanten zullen de transporteurs wel vragen om efficiënter en nog minder 'leeg' te rijden om zo de kosten te drukken", zegt Luman.

Voor Iris Lafeber zit het doorberekenen van de hoge kosten aan de klant niet lekker. Zij is mede-eigenaar van een transportbedrijf dat gespecialiseerd is in industriële verhuizingen. "We hebben onze tarieven met 20 procent moeten verhogen in vergelijking met begin dit jaar." Dat zit hem niet alleen in de heffing, maar ook in de salarisverhoging van de chauffeurs en de hoge brandstofkosten vanwege de oorlog in het Midden-Oosten, somt ze op. "Gelukkig hebben we een dieselclausule, zodat we de brandstofkosten kunnen doorberekenen aan de klant."

'Elektrisch rijden eindelijk interessant'

Luman van ING verwacht dat de heffing de transportsector een impuls geeft om te verduurzamen. "Het verschil in kosten tussen diesel en elektrisch rijden wordt zo steeds kleiner." Met name de supermarktsector investeert nu volop in elektrische wagens, ziet hij.

Ook Cees Heebink heeft daar oren naar. Hij heeft een bedrijf met een wagenpark van zo'n tachtig vrachtwagens, waarvan ongeveer de helft met name in Nederland rijdt. Heebink is voornemens om volgend jaar elektrische wagens aan te schaffen. "Met die heffing wordt elektrisch rijden eindelijk interessant."

Ook is de techniek volgens hem verbeterd. "Nu kun je de hele dag in Nederland blijven rijden zonder tussentijds te moeten opladen." In combinatie met 'thuis' opladen is het iets goedkoper dan diesel op de lange termijn, weet hij. "Want de aanschafprijs is wel een hap uit je portemonnee." Elektrische vrachtwagens kunnen op dit moment bijna 2,5 keer duurder zijn dan een dieselversie, zeggen deskundigen.

In 2028 komt daar nog een Europese brandstofheffing bij, de ETS 2. De vrachtwagenheffing wordt 1 juli ingevoerd, maar tussen 1 september en het einde van het jaar geldt een tijdelijke korting van 22,3 procent vanwege de hoge brandstofprijzen van de afgelopen maanden.

Een Nederlands reddingsteam is geland in Venezuela om te helpen bij de zoektocht naar overlevenden van de twee zware aardbevingen. Tienduizenden mensen worden nog vermist. De bevingen waren zo'n 2,5 dag geleden en daarmee begint de tijd te dringen om mensen nog levend onder het puin vandaan te halen.

Het officiële dodental staat op 920 en er zijn zeker 3360 gewonden. Die aantallen zijn naar verwachting een fractie van het werkelijke aantal slachtoffers: ruim 50.000 mensen worden vermist. Ziekenhuizen zijn overbelast en mensen zijn veelal op familie en zichzelf aangewezen voor hulp.

Hier zie je hoe reddingswerkers mensen onder het puin vandaan halen:

Nederland is een van de ongeveer twintig landen die specialistische reddingsteams hebben gestuurd. Team USAR (Urban Search and Rescue) bestaat uit 64 mensen en acht honden. Het team vertrok vanuit Eindhoven en kwam vannacht om 01.30 Nederlandse tijd aan in de Venezolaanse hoofdstad Caracas. De havenstad Macuto wordt de uitvalsbasis van USAR. Deze ligt dicht bij het epicentrum van de natuurramp.

De eerste 72 uur worden beschouwd als cruciaal om bedolven slachtoffers te bereiken. Het doel is mensen zo snel mogelijk uit te graven voor acute medische hulp. De eerstvolgende prioriteit is gewonden voorzien van water en voedsel.

Gebied afgesloten

De Venezolaanse autoriteiten hebben bekendgemaakt dat niemand zonder toestemming nog mag reizen naar de zwaar getroffen havenstad La Guaira. De chaos en verkeersdrukte daar bemoeilijkt de reddingsoperatie. Volgens persbureau AP is er onduidelijkheid over hoe men een vergunning kan krijgen om het gebied te betreden.

Venezuela kampt al jaren met een humanitaire en economische crisis. Miljoenen mensen zijn het land ontvlucht en burgers hebben te kampen met onderdrukking en voedseltekorten.

In Thailand is een Australische toerist gearresteerd in verband met de vondst van het lichaam van een tienermeisje in een koffer. De man van 45 is opgepakt op de internationale luchthaven van Bangkok en wordt verdacht van moord.

De zaak speelt zich af in Pattaya, een bekende badplaats zo'n 100 kilometer ten zuidoosten van Bangkok. De politie vermoedt dat het meisje van 17 jaar donderdagochtend vroeg op het strand van Pattaya meeging met de man. Gistermiddag gaven haar vrienden haar als vermist op.

Het meisje werd voor het laatst gezien op camerabeelden van een hotel, waar ze samen met de man op te zien is. Op donderdagavond verliet de man het hotel met een zwarte koffer. Het naakte lichaam van het meisje werd in eenzelfde zwarte koffer langs een treinspoor gevonden, op zo'n tien minuten rijden van het hotel. Ze was erin gepropt en haar lichaam vertoonde sporen van geweld.

Veel op camera vastgelegd

De man was niet alleen op camerabeelden van het hotel te zien. Thaise rechercheurs zagen hem vermoedelijk ook wegrijden op een scooter met de koffer achterop. Volgens de politie was te zien dat hij langs het spoor reed en even later terugkeerde naar het hotel.

Twee uur nadat de vermissing was opgegeven op vrijdag, werd de Australiër opgepakt op het vliegveld. Hij stond op het punt om naar Perth te vliegen, in zijn thuisland.

De Thaise politie heeft een video van de arrestatie vrijgegeven. Daarop is te zien dat hij krassen in zijn nek en op zijn arm heeft. Toen hij ernaar gevraagd werd, antwoordde hij: "Ik denk dat het een spin was."

De man wordt onder meer vervolgd voor moord, het laten verdwijnen van een lichaam en het misbruiken van een minderjarige. De 45-jarige Australiër spreekt alle beschuldigingen tegen.

De Rotterdamse brandweer heeft grote moeite om een brand die vannacht ontstond in een parkeergarage helemaal uit te krijgen.

"De accu van de elektrische auto waarin de brand ontstond, pruttelt nog steeds na", laat een woordvoerder van de veiligheidsregio weten. "We wilden 'm weghalen met een mover en onderdompelen in een groot bad, maar Bouw- en Woningtoezicht van de gemeente heeft dat verboden omdat onduidelijk is of de constructie van de garage is aangetast. Mogelijk dat trillingen van een zware mover dan problemen kunnen veroorzaken."

De brand in de parkeergarage in Rotterdam-IJsselmonde brak uit rond 04.30 uur, meldt omroep Rijnmond.

Geëvacueerd

Omdat de brandweer weet dat branden in elektrische auto's moeilijk te bestrijden zijn, werden direct tientallen brandweermensen gestuurd. Zo'n 150 mensen die boven de parkeergarage wonen, werden voor de zekerheid geëvacueerd. Twee mensen moesten naar het ziekenhuis omdat ze rook hadden ingeademd.

Bij de brand kwam veel dikke, zwarte rook vrij. Vijf auto's brandden helemaal uit. Rond 08.30 uur konden de bewoners, van wie het grootste deel uren op straat had doorgebracht, terug naar huis.

Een deel van de binnentuin boven de parkeergarage is nog altijd niet toegankelijk, omdat de constructie mogelijk is aangetast door de brand. Bouw- en Woningtoezicht controleert nu of daar instortingsgevaar bestaat.

AI-bedrijf Anthropic mag zijn nieuwste AI-model Mythos alsnog beschikbaar stellen aan bepaalde Amerikaanse overheidsinstanties. De Amerikaanse regering heeft daar toestemming voor gegeven.

Het model kan beveiligingslekken in software opsporen, maar de autoriteiten zijn bang dat die lekken tegen hen gebruikt worden.

Eerder besloot de regering dat Anthropic de iets beperktere consumentenversie van Mythos, Fable, niet beschikbaar mocht maken buiten de VS en voor niet-Amerikanen binnen de VS. Omdat Anthropic de nationaliteit van klanten niet altijd weet, besloot het bedrijf daarop om Fable wereldwijd ontoegankelijk te maken.

Veiligheidsregels

Anthropic ging in overleg met de Amerikaanse regering over tot het verbod. Het bedrijf benadrukte dat er veiligheidsregels zijn ingebouwd in de AI-tools, zodat ze niet kunnen worden misbruikt. Hoewel die gesprekken in eerste instantie geen doorbraak opleverde, lijken er nu stappen gezet.

Bepaalde overheidsinstanties krijgen nu toegang tot Mythos. De instanties kunnen Mythos gebruiken om hun software te controleren op beveiligingslekken.

Anthropic laat in een statement weten dat het met de overheid "blijft samenwerken" om ervoor te zorgen dat Fable weer voor iedereen toegankelijk wordt.

Ook bij de concurrent van Anthropic, OpenAI, blokkeert de regering de toegang tot het nieuwste AI-programma. GPT-5.6, zoals die tool heet, is net als Mythos gespecialiseerd in het zoeken van beveiligingslekken. Volgens meerdere Amerikaanse media gaat de overheid "klant voor klant" beoordelen of die toegang mag krijgen.

In Frankrijk is justitie een onderzoek begonnen naar meldingen van mogelijke kinderhandel op verkoopplatform Vinted. Het Litouwse bedrijf weerspreekt de beschuldigingen. Politie in Duitsland liet eerder deze week aan journalisten weten dat er geen bewijs was gevonden voor kinderhandel via Vinted.

De meldingen hebben veel stof doen opwaaien op sociale media. Influencers deelden screenshots van verdachte advertenties op het platform, waar met name tweedehandskleding wordt verkocht. Zo schrijft de Duitse omroep WDR over een advertentie waar op de foto een pluche knuffel te zien is, maar in de omschrijving staat "jongen, 10 maanden oud, 70 centimeter". De prijs is vele duizenden euro's.

'IJzingwekkend'

Het Openbaar Ministerie van Nanterre, een voorstad van Parijs, liet gisteren weten dat het een vooronderzoek is gestart om de meldingen tegen Vinted te verifiëren. De Franse Hoge Commissaris voor het Kind Sarah El Haïry zei dat het "ijzingwekkend" zou zijn als de beschuldigingen kloppen, aldus de Franse omroep BFM.

Vooralsnog is vooral het tegendeel gebleken. Ook in Duitsland zijn de aantijgingen onderzocht, maar daar werd geen bewijs gevonden dat er echt kinderen te koop zijn aangeboden op het verkoopplatform.

Franse journalisten hadden contact opgenomen met een verkoper, die een meisje leek aan te bieden. Uiteindelijk bleek die 'verkoper' een 17-jarige scholier. De tiener zei de advertentie te hebben geplaatst om pedoseksuelen op te sporen.

Trolacties

Er is geen enkel hard bewijs gevonden dat de beschuldigingen ondersteunt, zegt Vinted tegen de Litouwse publieke omroep LRT. Het bedrijf verwijst naar bevindingen van de Duitse factcheck-organisatie Mimikama. Die heeft vastgesteld dat in meerdere gevallen sprake lijkt van trollen, oftewel het voor de gek houden van mensen.

Een aantal verkopers is van de site verwijderd. Het Litouwse bedrijf zegt verder dat opvallend hoge vraagprijzen voor speelgoed soms gerechtvaardigd zijn door de daadwerkelijke verzamelwaarde. In andere gevallen zou volgens het bedrijf sprake kunnen zijn van ofwel provocaties ofwel "onderhandelingstactieken".

'Dit komt neer op intimidatie'

Er is een toename van "beledigend taalgebruik gericht aan verkopers van duurdere artikelen, evenals leden die advertenties plaatsen om vermeende overtreders te 'betrappen'", laat het bedrijf weten in een verklaring. "Hoewel we de bezorgdheid hierachter begrijpen, komt dit soort gedrag neer op intimidatie."

Vinted is in Europa een populair verkoopplatform. Het afgelopen jaar behaalde het Litouwse bedrijf een omzet van ruim een miljard euro. In Frankrijk werd eerder een onderzoek naar het bedrijf gestart, omdat er klachten waren binnengekomen dat verkopers mensen doorstuurden naar pornowebsites.

Een ruimtetelescoop van NASA dreigt langzaam terug in de atmosfeer van de aarde te vallen, maar redding is nabij. Komende week moet een ruimtevaartuigje op weg gaan om de telescoop een zetje te geven.

Ruimtetelescoop Swift werd in 2004 gelanceerd om astronomische fenomenen als gammaflitsen vast te leggen, de meest krachtige explosies in het heelal. De Swift-telescoop doet het na 22 jaar nog prima, maar omdat hij in een relatief lage baan om de aarde draait is hij door voortdurende botsingen met rondvliegende deeltjes langzaam gaan dalen, van zo'n 600 kilometer naar zo'n 400 kilometer hoogte. En eenmaal voorbij de 300 kilometer kan het snel gaan.

Zonnestormen

Door verschillende zonnestormen in 2024 is de ruimtetelescoop nog sneller gaan dalen dan verwacht. Het 840 kilo zware gevaarte zou al over enkele maanden kunnen neerstorten. Daarom heeft een team bij NASA in recordtijd een reddingsplan ontwikkeld. NASA huurde daarvoor het Amerikaanse bedrijf Katalyst Space in.

Op eigen kracht kan Swift niet in een hogere baan komen, want het apparaat heeft geen raketmotor. Vandaar het idee om een onbemand ruimtevaartuigje, Link genaamd, naar de telescoop te laten vliegen om als een soort ruimtesleepboot te dienen.

Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het niet. Zo'n onbemande reddingsmissie is nog nooit uitgevoerd. Daar komt bij dat de reddingssloep moet aankoppelen bij de telescoop, maar Swift is daar helemaal niet op gebouwd. Link zal zich met drie robotarmen moeten vastklampen aan de telescoop.

In deze video is te zien hoe de telescoop straks, als alles goed gaat, naar een hogere baan wordt geduwd:

Helemaal zonder risico is het dus niet, maar, redeneert NASA, er is toch niks te verliezen. De ruimtevaartorganisatie is al blij dat het is gelukt de missie in zo'n korte tijd op te zetten.

"Eerlijk gezegd moet ik toegeven: niemand had gedacht dat het mogelijk zou zijn", zei NASA-manager Shawn Domagal-Goldman vorige week nog. "Niemand had gedacht dat we zo ver zouden komen als we vandaag al zijn gekomen."

Als alles meezit, kan de reddingsoperatie dinsdag van start gaan. Link gaat niet vanaf een lanceerplatform de ruimte in, maar met een raket die vanonder een vliegtuig wordt gelanceerd, de Pegasus XL. Met zo'n lancering is het wat makkelijker om in de baan van de telescoop te komen.

Wegwerpcultuur

Het ruimtevaartuig heeft er twee weken voor nodig om in de buurt van Swift te komen. Het zal dan eerst foto's maken, zodat NASA kan zien of er schade is aan de telescoop.

Als het vervolgens lukt om Link vast te maken aan de telescoop, kan die weer naar zijn oorspronkelijke baan om de aarde worden gebracht.

Mocht het een succes worden, dan is de hoop dat de operatie de deur opent naar nog meer reddings- en onderhoudsmissies naar satellieten. "We willen een einde maken aan die wegwerpcultuur in de ruimte", aldus Rob Line van Katalyst Space. "We willen satellieten kunnen bijtanken, verplaatsen en repareren. Zelfs als ze daar niet op zijn gebouwd."