NOS Nieuws - Algemeen

Orkaan Bavi heeft het oosten van China bereikt. De storm bracht zware regen en harde wind naar de kustprovincie Zhejiang, waar bijna 2 miljoen mensen waren geëvacueerd.

Bavi kwam zaterdagavond rond 23.20 uur lokale tijd aan land bij de kuststad Yuhuan en trok daarna verder naar het gebied rond de miljoenenstad Wenzhou. De orkaan was inmiddels afgezwakt tot een tropische storm, maar bleef gevaarlijk door de grote hoeveelheden regen.

In Yueqing, een kuststad in de omgeving van Wenzhou, vielen volgens de Chinese staatszender CCTV meer dan 1300 bomen om. Meer dan 700 bomen werden volledig ontworteld. Hulpdiensten gebruikten graafmachines en kettingzagen om overstroomde straten vrij te maken van omgevallen bomen. In het noorden van de stad werd ook een aardverschuiving gemeld waarbij grote rotsblokken op een bergweg terechtkwamen.

Een inwoner van Yueqing vertelt aan persbureau Reuters dat de wind zo krachtig was dat dakpannen en takken naar beneden vielen. Hij zegt dat het water in een kanaal bij zijn woning nog nooit zo hoog had gestaan.

Risico op overstromingen

Ook Taiwan kreeg te maken met het noodweer. Volgens de Taiwanese brandweer raakten daar 134 mensen gewond, vooral doordat mensen van hun motor vielen, uitgleden of werden geraakt door voorwerpen. Er zijn geen doden gemeld. Door de storm werden 137 internationale en 62 binnenlandse vluchten geannuleerd.

In China leidde Bavi ook tot verstoringen in het verkeer. In Hangzhou werden twee grote treinstations tijdelijk gesloten en op de luchthaven Xiaoshan werden 327 vluchten geschrapt. In Shanghai werden 1620 treinritten en 684 vluchten geannuleerd.

Meteorologen waarschuwen dat delen van China de komende dagen nog honderden millimeters regen kunnen verwachten. Daardoor blijft het risico op overstromingen en aardverschuivingen bestaan.

De Britse politie heeft een man aangehouden op verdenking van de moord op politica Ann Widdecombe. De verdachte werd opgepakt in South Yorkshire, zo'n 430 kilometer van de woning van Widdecombe in het graafschap Devon, waar zij donderdag dood werd aangetroffen.

De verdachte is een Brit van 28. Hij zit vast en wordt verhoord. Volgens de politie zijn er geen aanwijzingen dat de moord een terroristisch motief had.

Widdecombe werd donderdag rond het middaguur met ernstige verwondingen gevonden in haar woning in Haytor. Rechercheurs denken dat zij ongeveer een dag eerder is aangevallen.

Eerder werd een 26-jarige man aangehouden op verdenking van moord. Hij werd gisteren vrijgelaten en wordt niet langer als verdachte beschouwd. De politie geeft voorlopig geen signalementen of camerabeelden vrij, omdat die het onderzoek zouden kunnen schaden.

Politieke loopbaan

Widdecombe (78) was jarenlang een prominente politica voor de Conservatieve Partij. Tussen 1987 en 2010 was zij lid van het Britse Lagerhuis en onder premier John Major was zij staatssecretaris voor onder meer het gevangeniswezen.

Na haar vertrek uit de landelijke politiek werd zij onder meer lid van het Europees Parlement namens de Brexit Party. Sinds 2023 was zij woordvoerder Immigratie en Justitie van de rechts-populistische partij Reform UK.

Haar dood leidde tot veel reacties uit de Britse politiek. Onder anderen premier Keir Starmer, oppositieleider Kemi Badenoch en Reform UK-leider Nigel Farage betuigden hun medeleven.

De Amerikaanse senator Lindsey Graham is op 71-jarige leeftijd overleden. De Republikein stierf onverwacht na een kort ziekbed.

Wat hij mankeerde, is niet bekendgemaakt. Volgens NBC News is Graham overleden aan een hartaanval. De nieuwszender zegt audio-opnames te hebben waarop de politiemelding te horen is.

Steun voor Oekraïne

Graham werd in 1994 gekozen in het Huis van Afgevaardigden namens de staat South Carolina. In 2002 werd hij gekozen in de Senaat, waar hij uitgroeide tot een invloedrijk politicus. Hij deed dit jaar weer een poging om voor een vijfde termijn herkozen te worden en werd daarbij gesteund door de Amerikaanse president Trump.

Hij was aanvankelijk een uitgesproken tegenstander van Donald Trump, maar veranderde na diens verkiezing in 2016 tot een loyaal aanhanger van de president. Hij pleitte onder meer voor een harde aanpak van Iran en vond steun aan Oekraïne belangrijk. Deze week was hij nog in Kyiv op bezoek bij president Zelensky.

Graham deed in 2016 een gooi naar het presidentschap namens de Republikeinse partij maar kreeg niet genoeg steun. Tijdens de race had hij geregeld ruzie met zijn tegenstander Trump.

Zo noemde hij Trump destijds een kneus omdat die Grahams goede vriend en voormalig senator John McCain geen oorlogsheld vond. Trump noemde Graham vervolgens een idioot. Ook las hij Grahams privénummer op en riep hij zijn aanhangers op om hem massaal te bellen.

Toen Trump aangaf dat hij een inreisverbod op mensen uit moslimlanden wilde instellen, zei Graham: "Hij is een racistische, xenofobe, religieuze fanaticus. Hij vertegenwoordigt mijn partij niet."

Buitenlandadviseur

Hoewel Graham later een van Trumps grootste aanhangers werd, stond hij niet altijd achter het beleid van de president. Zo was hij vorig jaar kritisch over het besluit van Trump om 1500 Amerikanen die vervolgd werden voor de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021 gratie te verlenen. Volgens Graham zou dat tot meer geweld leiden.

Desondanks stond Graham aan Trumps zijde, zowel in het Witte Huis als op de golfbaan, en adviseerde hij de Amerikaanse president op het gebied van buitenlands beleid, met name over Iran en Rusland. Vrijdag had Graham nog aangekondigd een akkoord te hebben bereikt met de Amerikaanse regering over het uitwerken van een nieuw pakket sancties tegen Rusland.

Trump heeft gereageerd op de dood van Graham en noemt hem "een van de beste mensen en senatoren die ik ooit heb gekend". "Hij was altijd aan het werk en een ware Amerikaanse patriot. Lindsey zal enorm gemist worden!!!"

De senator stond ook bekend om zijn steun aan Israël. Hij reisde daar regelmatig naartoe en steunde Israëls oorlog in Gaza en in Libanon. De Israëlische extreemrechtse politicus Ben-Gvir zegt dat "Israël een van zijn grootste vrienden" heeft verloren.

De Israëlische premier Netanyahu beaamt dat. "Lindsey begreep dat de veiligheid van Israël en de VS onlosmakelijk verbonden zijn."

Zijn onvoorwaardelijke steun voor Israël kwam hem geregeld op kritiek te staan. Zo zei hij dat Palestijnen de "meest geradicaliseerde bevolkingsgroep ter wereld" zijn en dat ze van jongs af aan hebben geleerd om "joden te haten". Ook zei hij dat Gaza moest worden verwoest, zoals dat tijdens de Tweede Wereldoorlog ook gebeurde met Berlijn en Tokio. Critici veroordeelden zijn opmerkingen en beschuldigden hem van racisme tegen de Palestijnen.

Tata Steel werd wel vaker voor de rechter gesleept, maar deze week gebeurde het voor de eerste keer in het kader van het strafrecht. Als het bedrijf schuldig wordt bevonden, kunnen de gevolgen zeer groot zijn, zeggen experts tegen de NOS.

Gevangenisstraffen, enorme boetes en het uitschakelen van de fabriek zijn mogelijke uitkomsten van het strafproces tegen de grootste vervuiler van Nederland. Het is wel de vraag of het zo ver komt.

De maximale boete kan oplopen tot 10 procent van de jaaromzet van Tata Steel Nederland, zegt Sjoerd Lopik. Hij is advocaat en onderzoeker milieurecht aan de Universiteit Leiden. De boete zou in dit geval maximaal zo'n 600 miljoen euro zijn en dat zou volgens hem "astronomisch" zijn.

"In de praktijk zie je dat het meestal veel lager wordt", zegt Lopik, die promoveerde op de rol van het strafrecht in milieuzaken. Er klinkt ook vaak kritiek dat boetes te laag zouden zijn. Ze staan niet in verhouding tot de winsten die bedrijven kunnen genereren doordat ze de regels niet hebben gevolgd, zegt Lopik. "Een rechter kan vatbaar zijn voor dat soort kritiek en dat meenemen in het vonnis."

Besparing kan boete worden

Naast een hoge boete is het ook denkbaar dat Tata Steel een schadevergoeding moet betalen aan omwonenden. Het bedrijf investeerde de afgelopen jaren honderden miljoenen in het tegengaan van milieuoverlast. Toch kan het bedrijf een extra sanctie krijgen, omdat er niet is geïnvesteerd volgens al gemaakte afspraken. Dat noemen juristen het ontnemen van wederrechtelijk verkregen voordeel.

"Als Tata op die manier geld heeft kunnen besparen, dan kan de rechter dat gaan zien als crimineel geld", zegt Joep Lindeman, hoogleraar strafprocesrecht aan de Universiteit Utrecht. "Als dit bewezen kan worden, kan dat economische voordeel Tata worden ontnomen. Dat betekent dat het bedrijf aan het Openbaar Ministerie (OM) moet betalen."

Alles bij elkaar opgeteld kunnen het volgens Lindeman "financieel pittige sancties" worden voor het staalbedrijf. Daarnaast is het volgens de hoogleraar zelfs mogelijk dat de strafrechter het bedrijf stillegt. "Maar zulke forse ingrepen werden in het verleden weinig toegepast."

Tata Steel ligt in de IJmond, tussen verschillende plaatsen in. Ontdek meer over het staalbedrijf en de omgeving:

Andere gevolgen van deze zaak zouden kunnen zijn dat bestuurders in de gevangenis belanden. Het OM gaat eerst onderzoeken of het personen wil gaan vervolgen. De maximale straf kan oplopen tot vijftien jaar als bewezen kan worden dat de uitstoot doden tot gevolg heeft gehad.

Dan moet eerst worden vastgesteld dat Tata strafrechtelijke feiten heeft gepleegd en vervolgens dat een bestuurder dat persoonlijk had kunnen voorkomen. In de praktijk blijkt het vaak ingewikkeld om dat te bewijzen.

Taakstraf

Als dat toch lukt, is het niet aannemelijk dat een bestuurder lang achter de tralies moet zitten, zeggen juristen. Lindeman: "Daar zijn weinig voorbeelden van in de Nederlandse rechtspraak. Als bestuurders worden veroordeeld, zien we vaker korte of voorwaardelijke gevangenisstraffen of een taakstraf."

Wat voor taakstraf iemand moet doen, wordt bepaald door de reclassering. En het is niet per se zo dat iemand die wordt veroordeeld voor het veroorzaken van milieuschade vervolgens vuilnis moet gaan prikken. Het kan van alles zijn, van hagen snoeien tot werk bij de voedselbank of een dierenasiel.

"Met een taakstraf wil je deels bereiken dat iemand niet weer de fout ingaat", zegt een woordvoerder van Reclassering Nederland. "Als je een delict hebt gepleegd, kan je op die manier iets teruggeven aan de samenleving, op een manier die niet mogelijk is met een gevangenisstraf."

Enorme reputatieschade

De vervolging van het staalbedrijf komt op een precair moment. Tata wil graag een subsidie van twee miljard euro van de overheid om te vergroenen. In een intentieverklaring van vorig jaar staat dat de regering zich per direct kan terugtrekken bij een strafrechtelijk onderzoek "dat ernstige zorgen doet ontstaan bij de Staat over het aangaan van de maatwerkafspraak".

Het kabinet heeft deze week nog laten weten dat het op zich nog mogelijk is voor de staalmaker om dat geld te krijgen. In september komt het kabinet erop terug.

Ongeacht de uitkomst van de strafrechtelijke procedure betekent de vervolging enorme reputatieschade, zeggen juristen. Lopik: "Het kan zeker een negatieve invloed hebben op het subsidietraject." Pas in november maakt het Openbaar Ministerie bekend hoe de aanklachten tegen Tata Steel en eventuele medewerkers er precies uitzien.

Bij een schietpartij tijdens een straatfestival in de Canadese stad Toronto zijn twee mensen om het leven gekomen. Meerdere anderen raakten gewond. Volgens de politie werd rond 20.00 uur lokale tijd geschoten tijdens het drukbezochte festival, waar op dat moment naar schatting 13.000 mensen aanwezig waren.

De politie gaat ervan uit dat ten minste twee schutters het vuur op elkaar openden. "Dit lijkt een schotenwisseling te zijn geweest tussen twee personen die elkaar als doelwit hadden", zei plaatsvervangend politiechef Frank Barredo tijdens een persconferentie.

Er zijn twee vuurwapens teruggevonden. Er zijn nog geen verdachten aangehouden. De politie vermoedt dat de schutters na het vuurgevecht door de menigte zijn gevlucht. Er zijn nog geen arrestaties verricht. Wie de twee dodelijke slachtoffers zijn, is niet bekend.

Paniek onder festivalbezoekers

Na de schoten ontstond paniek onder de duizenden bezoekers. Op beelden is te zien dat mensen massaal wegvluchten terwijl politievoertuigen, ambulances en zwaarbewapende agenten naar het festivalterrein trekken.

Een verslaggever van de Canadese zender CBC die bij het festival aanwezig was, meldt dat er vlak bij het hoofdpodium werd geschoten. Ze hoorde meerdere schoten kort na elkaar.

Ook een producent van CBC was aanwezig. Hij beschrijft hoe bezoekers in paniek wegvluchtten. "Mensen vielen over elkaar heen, renden restaurants binnen en stootten terrasmeubilair om", vertelt hij. Op een filmpje dat hij maakte, zijn hulpverleners te zien die slachtoffers behandelen op straat. CBC heeft die beelden niet gepubliceerd.

De politie was met veel mensen op de been om de locatie van de schietpartij af te zetten:

Burgemeester van Toronto Olivia Chow noemt de schietpartij "een roekeloze, verachtelijke daad van geweld op een drukbezocht festival". Ze betuigt haar medeleven aan de nabestaanden en gewonden en zegt dat de politie alle middelen krijgt om de daders op te sporen.

Ook premier Mark Carney reageerde. Hij schrijft "geschokt" te zijn door het geweld. "Mijn gedachten zijn bij de families die hun dierbaren hebben verloren en bij iedereen die door deze afschuwelijke gebeurtenis is getroffen."

Jaarlijks festival

Het festival Salsa on St. Clair is een jaarlijks straatfestival dat de Latijns-Amerikaanse cultuur viert en dit jaar voor de 22ste keer werd gehouden. Het evenement geldt als een van de grootste zomerfestivals van Toronto en staat volgens CBC bekend als een veilig en gezinsvriendelijk evenement.

Hoewel Canada strengere vuurwapenwetten kent dan de Verenigde Staten en grootschalige schietpartijen relatief zeldzaam zijn, komt vuurwapengeweld ook daar voor. In 2020 voerde de Canadese regering strengere regels in. Verschillende aanvalswapens werden verboden, nadat bij een aanslag in de provincie Nova Scotia 22 mensen waren gedood.

De komst van nieuwe elektriciteitshuisjes leidde de afgelopen jaren in meerdere gemeenten tot ophef. Netbeheerders zagen mensen in verweer komen tegen het plaatsen van de weinig aantrekkelijke huisjes, waarin stroom geschikt wordt gemaakt voor gebruik in woningen. Lastig, want tot 2040 zijn er bijna 50.000 extra nodig in Nederland. Netbeheerders en gemeenten proberen de klachten nu vaker te voorkomen, blijkt na een rondgang onder netbeheerders.

Zo heeft Utrecht een wedstrijd georganiseerd om buurtbewoners mee te nemen in de besluiten. De stad wil de plaatsing van de 'trafohuisjes' die nodig zijn in de binnenstad "wat leuker maken". Bewoners mochten ideeën bedenken voor het uiterlijk van de gebouwtjes. Daar gingen ontwerpers mee aan de slag en een jury bepaalde deze week de winnaars.

Inwoners stuurden 39 ideeën in. Verschillende mensen vonden dat Nijntje thuishoort op de transformatorhuisjes. Iemand schreef dat "ieder karakter uit Dick Bruna's Nijntje een eigen huisje moet krijgen". Er kwamen ook wildere ideeën binnen, zoals een aquarium rondom het huisje of een jungle met dieren.

Uitvoerbaar en veilig

De ontwerpers gebruikten de inzendingen als inspiratiebron, maar moesten wel rekening houden met de uitvoerbaarheid en veiligheidseisen van netbeheerder Stedin. Een echte jungle zit er dus niet in. De drie winnaars hebben volgens de jury kunstwerken bedacht die "de energietransitie een sprekend Utrechts gezicht geven".

Hieronder de winnaars:

Oerlelijk, noemden inwoners van Baarn bij RTV Utrecht het transformatorhuisje dat in 2020 plotseling voor de Pauluskerk werd gezet. Zes jaar later staat het er nog steeds. Wel is er wat groen omheen gezet en de inwoners zijn eraan gewend geraakt, zegt voormalig wethouder openbare ruimte Mark Eijbaard tegen de NOS.

Hij was zes jaar geleden raadslid in Baarn en vroeg zich af of dat huisje niet achter de kerk had gekund, zodat het minder in het zicht stond.

Als wethouder zag hij vervolgens dat de ruimte voor een transformatorhuisje erg beperkt is. "Zeker in de gemeente Baarn. Vaak is er maar één locatie mogelijk of hooguit twee." Dat hangt onder meer af van de kabels onder de grond.

Stedin zegt daarom nu de mogelijkheid te bieden om het huisje te camoufleren met groen of "te verfraaien met een muurschildering of een sedumdak". Enexis ziet ook dat gemeenten vaker voor schilderingen of groen op de huisjes kiezen, zoals bijvoorbeeld in het Limburgse Ospel.

Baarn wil ze laten schilderen in de stijl van Escher, vertelt Eijbaard. De kunstenaar woonde er van 1941 tot 1970. Wanneer de trafohuisjes te bewonderen zijn, weet hij nog niet.

Hele buurt aangepakt

Transformatorhuisjes zijn nodig om het elektriciteitsnet uit te breiden. Utrecht loopt wat dat betreft nu al tegen de grenzen aan. Sinds 1 juli geldt een aansluitstop in het grootste deel van de provincie. Aanvragen voor een zwaardere aansluiting komen op een wachtlijst.

Voor de uitbreiding zijn ook dikkere kabels nodig, waardoor ongeveer een op de drie straten open moet. Zo kunnen ook de werkzaamheden er omheen tot overlast leiden.

Netbeheerders zeggen dat ze daarom de afgelopen jaren hebben gewerkt aan een 'buurtaanpak'. "We proberen de wijk in één keer klaar te maken voor de toekomst", zegt Liander, netbeheerder in Noord-Holland, Gelderland, Flevoland en Friesland. "Dan gaat de wijk op de schop, zodat we niet telkens voor een andere straat moeten terugkomen. Vervolgens kan de wijk er de komende tientallen jaren weer tegenaan."

Of deze buurtaanpak, de schilderingen en de ontwerpwedstrijd gaan helpen met het accepteren van transformatorhuisjes in de buurt is nog onzeker. In Utrecht duurt het nog een tijdje voordat de ontwerpen met Nijntje en groene planten in het echt te zien zijn. Van 2027 tot 2030 worden ze op verschillende plekken in de stad geplaatst.

Goedemorgen! Vandaag speelt Sinner tegen Zverev in de Wimbledon finale voor mannen. En in Den Haag treedt cabaretier Harrie Jekkers voor het laatst op.

Eerst het weer: zonnig, maar in het noorden soms ook wat bewolking. Maxima van 23 graden in het noorden tot 32 graden in Limburg. De noordelijke wind waait matig, kracht 3. Langs de westkust in de namiddag en avond soms windkracht 5.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Straat van Hormuz is voorlopig volledig dicht voor alle scheepvaart, zegt de Iraanse Revolutionaire Garde. Het elitekorps heeft opnieuw een passerend schip beschoten. Het schip gebruikte een "ongeoorloofde route" om door de zeestraat te varen, stelt de Garde in een verklaring die door staatmedia is gepubliceerd.

Volgens de VS hebben Iraanse strijdkrachten een containerschip geraakt. "Een bemanningslid is vermist en het schip kan zijn reis niet vervolgen vanwege een brand aan boord en grote schade aan de machinekamer", zegt het Amerikaanse leger in een verklaring. De VS voert nieuwe luchtaanvallen uit op Iran.

Ander nieuws uit de nacht: Dit gebeurde er op het WK:

Bekijk de samenvatting van Noorwegen tegen Engeland:

Bekijk de samenvatting van Argentinië tegen Zwitserland:

En dan nog even dit:

De Tsjechische Linda Nosková heeft de Wimbledon-titel veroverd in het vrouwenenkelspel. Het is haar eerste grandslamtitel, die tot stand kwam na een zwaarbevochten finale tegen haar landgenote Karolína Muchová.

Fijne zondag!

De Straat van Hormuz is voorlopig volledig dicht voor alle scheepvaart, zegt de Iraanse Revolutionaire Garde. Het elitekorps heeft opnieuw een passerend schip getroffen. De VS heeft als reactie bombardementen uitgevoerd op meerdere plekken in Iran.

In de loop van de nacht klonk ook het luchtalarm in Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) en Qatar. De VAE waarschuwde burgers voor inkomende raketten en drones. In Qatar zijn explosies waargenomen, het leger zegt dat er raketten zijn onderschept. Over schade en slachtoffers is nog niets bekend.

Het gaat vrijwel zeker om aanvallen door Iran. De Iraanse strijdkrachten hadden al aangekondigd dat ze opnieuw Amerikaanse legerbases in buurlanden zouden bestoken, als de VS nieuwe bombardementen zou uitvoeren op Iran.

Iran beweert dat onder meer een Amerikaans commandocentrum op een luchtmachtbasis in Jordanië is getroffen. Bewijs voor deze claim is niet geleverd.

Containerschip in brand

De nieuwste escalatie begon met aanvallen op een containerschip door de Iraanse Revolutionaire Garde. Het schip gebruikte een "ongeoorloofde route" om door de zeestraat te varen, stelt de Garde in een verklaring die door staatsmedia is gepubliceerd. Het land beschuldigt de Amerikanen er al langer van dat ze zich niet houden aan recent gemaakte afspraken over scheepvaart door de Straat van Hormuz.

Het schip werd door de VS geïdentificeerd als de GFS Galaxy, dat vaart onder de Cypriotische vlag. De Britse maritieme autoriteiten bevestigen dat er brand is uitgebroken aan boord. De opvarenden hebben het brandende schip verlaten. Een bemanningslid wordt voor de kust van Oman vermist.

De VS zegt dat het ruim 140 doelwitten van de Iraanse Revolutionaire Garde heeft getroffen. "Iran heeft een slechte keuze gemaakt. Nu betalen ze de prijs", zegt minister van Defensie Hegseth op X. Volgens nieuwszender Al Jazeera zijn in zeker vier Iraanse provincies militaire en commerciële complexen onder vuur genomen.

Deze week viel de Garde al drie passerende tankers aan. De VS reageerde hier eveneens op met zware bombardementen. Vrijdag herhaalde president Trump dat wat hem betreft het staakt-het-vuren met Iran is afgelopen. Onderhandelingen tussen de twee landen gaan nog wel door.

De huidige geweldsescalatie is de grootste sinds de twee vijanden halverwege juni besloten de strijd te staken. Teheran en Washington hadden toen een reeks voorlopige afspraken gemaakt, die nog nader moeten worden uitgewerkt om de oorlog definitief te stoppen.

Tientallen schepen per dag

De tekst van de voorlopige afspraken over de Straat van Hormuz wordt door beide partijen anders opgevat. Ze beschuldigen elkaar ervan dat ze de afspraken niet nakomen.

Tijdens de door de VS en Israël begonnen luchtoorlog tegen Iran kwam de scheepvaart door de Straat van Hormuz nagenoeg tot stilstand. De afgelopen weken gingen er weer dagelijks tientallen tankers en bulkschepen door de zeestraat. Voor de oorlog waren dat er ruim honderd per dag.

De eerste avond zonder hulpverleners van het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk voor de ingang van aanmeldcentrum Ter Apel is onrustig verlopen. Er waren meerdere opstootjes en vechtpartijen, meldt het ANP op basis van een verslaggever ter plekke.

Met name een klein groepje mannen zou herhaaldelijk de confrontatie hebben opgezocht met vluchtelingen uit het aanmeldcentrum. Het persbureau schrijft dat beveiligers en agenten hebben ingegrepen, al zou dat niet bij elke confrontatie zijn gedaan. Het is onduidelijk of er arrestaties zijn verricht.

Los van de opstootjes werd rond 20.30 uur een man onwel bij de ingang. Beveiligers verleenden eerste hulp en de man werd uiteindelijk meegenomen door een ambulance.

Grote zorgen over veiligheid

Na twee steekincidenten in twee dagen tijd besloot het Rode Kruis vrijdagavond om de hulpverlening op het voorterrein van Ter Apel te stoppen. Ook Vluchtelingenwerk blijft voorlopig weg, omdat de veiligheid van hulpverleners en asielzoekers niet meer zou kunnen worden gewaarborgd.

Een kleine groep mensen die weinig kans maakt op asiel zorgt volgens Vluchtelingenwerk voor steeds meer problemen op het voorterrein.

Een andere hulporganisatie, MiGreat, is 's avonds nog wel actief op het terrein. "Maar het is aan de instanties om nu verantwoordelijkheid te nemen, want kwetsbare mensen zijn de dupe", zei de organisatie afgelopen vrijdag.

Tijdelijke nachtopvang

De gemeente Westerwolde, waar Ter Apel onder valt, erkent de veiligheidsproblemen en roept het kabinet op snel voldoende opvangplekken te regelen op andere plekken in het land.

In Nieuwe Pekela is een tijdelijke nachtopvang ingesteld voor mensen die niet terechtkunnen in Ter Apel. In de nacht van vrijdag op zaterdag hebben daar 53 mensen geslapen. Deze noodopvang is tot 1 oktober beschikbaar.

Door een vergissing is de zoektocht naar een vermiste 85-jarige man in Noorwegen uren vertraagd. De Noorse hulpdiensten dachten de man na een paar uur zoeken te hebben gevonden, maar bleken de verkeerde voor zich te hebben.

De 85-jarige man verdween vrijdagavond laat uit een zorgcentrum in Skien, in het zuiden van Noorwegen. Hij was te voet vertrokken, zijn rollator stond nog in zijn woning.

Omdat de man slecht ter been, schaars gekleed en kwetsbaar was, zette de politie een grootschalige zoekactie op. Daarbij werd onder meer een helikopter ingezet.

Vergissing

Om 04.00 uur meldde de Noorse politie vervolgens dat de man in goede gezondheid was aangetroffen. Hij zou zich hebben verstopt in het zorgcentrum zelf. Daarmee werd de zoekactie beëindigd. Het bleek al snel om een andere man te gaan. Het is niet duidelijk waardoor de vergissing kwam.

Daardoor moest de zoektocht opnieuw worden opgestart. Uiteindelijk werd de vermiste man iets na 08.00 uur gevonden, in goede gezondheid. Ambulancepersoneel trof hem aan bij een renbaan in de buurt van het zorgcentrum. De politie verklaarde in Noorse media "100 procent" zeker te zijn dat het dit keer wél de juiste bejaarde was.

Een Braziliaanse vrouw van 62 is bevrijd nadat ze 55 jaar als slaafgemaakte had gewerkt bij drie generaties van dezelfde familie. De zaak kwam aan het licht na een anonieme tip.

De vrouw kwam in 1971 als 7-jarig meisje samen met haar moeder en jongere zus terecht bij een vermogende familie in de omgeving van Fortaleza in het noordoosten van Brazilië.

De moeder zou voor haar overlijden het meisje aan een dochter van de matriarch van de familie hebben 'gegeven'. Het zusje bleef eveneens bij het gezin wonen, maar vertrok volgens de familie uiteindelijk na een ruzie.

Als kind moest het slachtoffer al kleding wassen en het huis schoonmaken. Toen haar 'bazin' in 1982 trouwde en kinderen kreeg, verhuisde ze mee en werd ze verantwoordelijk voor het huishouden en de verzorging van hun drie kinderen.

In 2014 werd ze weer overgebracht naar een ander gezin van de familie. Daar zorgde ze voor hun twee kinderen, de achterkleinkinderen van het oorspronkelijke gezin. Haar werkdag begon rond 04.30 uur. Ze maakte ontbijt, hielp de kinderen zich klaar te maken voor school, kookte en deed het huishouden.

Analfabeet

De vrouw had geen arbeidsovereenkomst kon niet lezen en had geen bankrekening. Ook had ze geen vrienden of een partner, ging ze niet alleen op pad en had ze geen contact met haar eigen familie. "Ze leefde in een soort gevangenis. Ze heeft nooit een privéleven gehad", zei arbeidsinspecteur Maria Neuzeli tegen de Braziliaanse nieuwssite G1.

Haar huidige "werkgevers" hebben nu een overeenkomst gesloten met het Braziliaanse Openbaar Ministerie. Ze moeten de vrouw 50.000 real (omgerekend 8500 euro) betalen, een volledig gemeubileerde woning voor haar kopen en sociale premies blijven afdragen totdat ze met pensioen kan. Het slachtoffer kan nog naar de rechter stappen voor meer vorderingen.

De familie wordt ook verdacht van fraude. De vrouw ontving maandelijks 600 real, zo'n 95 euro, via een armoedeprogramma. Volgens de arbeidsinspectie hielp haar werkgever bij de aanvraag en werd daarbij opgegeven dat ze alleenstaand en werkloos was. De autoriteiten onderzoeken of zo overheidsgeld is verduisterd.

Hulp

Ondanks alle misstanden woont de vrouw nog altijd bij de familie. Volgens de Braziliaanse arbeidsinspectie is ze na 55 jaar zo afhankelijk van haar werkgever dat een abrupt vertrek haar verder zou schaden. Ze krijgt "psychosociale begeleiding" om zelfstandig te leren leven en het contact met haar eigen familie te herstellen.

Dit soort gevallen, waarbij huishoudelijk personeel jarenlang wordt uitgebuit, komen vaker voor in Brazilië. De slachtoffers zijn veelal arme vrouwen van kleur.

Het Witte Huis heeft vier journalisten van de Amerikaanse krant The New York Times gedagvaard. De krant berichtte deze week over gebrekkige veiligheid van president Trumps nieuwe regeringsvliegtuig Air Force One, dat een cadeau was van Qatar.

Trump arriveerde deze week op de NAVO-top in het Turkse Ankara in zijn luxe, nieuwe regeringsvliegtuig. Een dag later vertrok hij echter met een ander toestel: een van de twee 747-200's die al decennia in gebruik zijn van het Witte Huis. Het vertrek met een ander toestel gebeurde op aandringen van de Secret Service: die gaf "veiligheidsoverwegingen" als reden.

De oude Air Force One-toestellen beschikken over meer veiligheidssystemen dan het nieuwe vliegtuig. Zo hebben ze onder meer raketafweersystemen en apparatuur tegen spionage. The New York Times schreef dat de veiligheidssystemen van het nieuwe toestel niet voldoen, wat "een potentieel risico vormt bij het gebruik van het toestel in het buitenland".

Zorgwekkend

President Trump wilde na de schenking dat het vliegtuig zo snel mogelijk gebruiksklaar werd gemaakt. Dat duurde ongeveer een jaar. De krant sprak met voormalig secretaris van de Amerikaanse luchtmacht Frank Kendall, die stelt dat dat niet voldoende kan zijn geweest om alle benodigde veiligheidsaanpassingen door te voeren.

"Gezien de situatie met Iran zou dit zorgwekkend kunnen zijn", aldus Kendall. "Eerlijk gezegd ben ik verbaasd dat dit vliegtuig buiten de VS wordt gebruikt." Het niet voldoen aan de juiste veiligheidsnormen zou de president en medereizigers in gevaar kunnen brengen.

'Intimidatie van nieuwsorganisaties'

De vier betrokken journalisten, Julian E. Barnes, Eric Lipton, Tyler Pager en Eric Schmitt, moeten zich woensdag voor de rechter verantwoorden over het artikel. The New York Times spreekt van "een brutale daad". Volgens de krant zijn de dagvaardingen een "buitengewone escalatie in de pogingen van president Trump om onafhankelijke nieuwsorganisaties te bedreigen en te intimideren".

Het Witte Huis heeft niet gereageerd op nieuwe vragen van de krant. Een woordvoerder van het ministerie van Justitie zegt dat het onderzoek niet gericht is op de journalisten, maar op "degenen die geheime informatie lekken", oftewel de anonieme bronnen waarop de auteurs zich baseren.

Bij sommige van de journalisten kwamen federale agenten thuis langs om de dagvaarding af te geven. "De verschijning van federale handhavers voor de deur van nieuwsverslaggevers zou het geweten moeten schokken van elke Amerikaan die in de Grondwet en de daarin beschermde persvrijheid gelooft", reageerde David McCraw, advocaat van de krant.

Volgens de advocaat hebben Amerikanen het recht om te weten hoe hun regering functioneert en hoe hun belastinggeld wordt besteed, iets waarover het artikel volgens hem juist ging.

Twee dagen na het uitbreken van de hevige branden in de Spaanse provincie Almería krijgt de brandweer het vuur steeds beter onder controle. Mensen uit de getroffen gebieden kunnen nog niet bevatten wat hen is overkomen. Nog nooit kwamen er zo veel mensen om het leven door een natuurbrand in Spanje.

Terwijl de eerste geëvacueerden al naar huis mogen, zijn er nog veel mensen voor wie dat te gevaarlijk is. Ze verblijven bij familie, in hotels of in sportcentra in de omgeving. Zo ook in de sporthal van Garrucha, een dorp aan de kust. Voor de sporthal op een bankje zit de familie Padilla González.

Maria José Padilla is duidelijk ontdaan door wat haar is overkomen en door de onzekerheid die heerst. "We weten niet wanneer we naar huis kunnen", zegt ze. "Ze geven ons weinig informatie, vertellen ons helemaal niks."

Over de hulp die ze in de sporthal krijgen is ze wel tevreden. "Hier zijn we met open armen ontvangen", zegt ze met tranen in haar ogen. "Je hoeft niet meer te huilen", troost haar bejaarde moeder Ana haar. Ook zij heeft de afgelopen nachten in de sporthal moeten slapen. Daar is een slaapplek voor zo'n 300 geëvacueerden.

De Brit Kenneth Rivers loopt een rondje met zijn hondje. Ook zij zijn voor het natuurgeweld gevlucht uit Bédar. De man, die al op leeftijd is, beschrijft de angst toen het vuur dichtbij kwam.

"Ik stond zonder shirt op mijn balkon toen mensen mij kwamen waarschuwen", vertelt hij. "Het vuur bleef maar groeien omdat er veel wind stond." Volgens de Brit was iedereen in paniek; hij hoorde het geschreeuw van kinderen.

Bédar is het dorp waar de dodelijke slachtoffers vielen. Het vuur greep daar snel om zich heen. Een journalist die inmiddels in het dorp is geweest, stelt de familie Padilla gerust. Maria José beschrijft waar hun huis zou moeten staan en volgens de journalist zijn in die buurt geen huizen getroffen.

Nu de brand steeds meer onder controle is, worden de wegen in het gebied een voor een vrijgegeven. De regio rond Los Gallardos, waar de brand begon, is een van de droogste gebieden van Europa. Op sommige plekken lijkt het net een woestijn. Daardoor kon het vuur zich snel verspreiden. De vegetatie langs de snelweg is op sommige plekken dan ook helemaal zwartgeblakerd.

Tuinslang

"Ik denk dat het hier in maart voor het laatst heeft geregend", zegt Sarah Brumley. De Britse gepensioneerde woont met haar man naast een van de plekken waar het vuur zou kunnen zijn ontstaan. "Onze buren kwamen ons waarschuwen dat ze het hier zagen branden", zegt ze wijzend naar een totaal weggevaagd stuk natuur. Met een tuinslang probeerden ze de omgeving rond hun huis nat te houden.

"Gelukkig kwam de brandweer snel", zegt haar man David. Ook de burgemeester was met de brandweer meegekomen. "Ze bevalen ons de tuinslang neer te leggen en zo snel mogelijk weg te gaan." Het stel wist hun telefoon en oplader nog mee te nemen. In de paniek vergaten ze een schoon setje kleding te pakken. "We vergaten zelfs de deur af te sluiten", zegt David.

Ze hadden geluk: de wind stond gunstig, alle huizen in de buurt bleven gespaard. In tegenstelling tot de mensen in Bédar mochten ze ook vrij snel terug naar huis.

Elektriciteit is er alleen niet. Vrijwel alle elektriciteitspalen in de omgeving zijn beschadigd. Hoelang de Brumleys en hun buren zonder stroom zullen zitten is onduidelijk. Toch zijn ze blij om weer thuis te zijn; ze zijn met de schrik vrijgekomen.

Polen gaat in Warschau een monument oprichten voor de slachtoffers van bloedbaden die Oekraïense nationalisten in de Tweede Wereldoorlog aanrichtten. Het wordt een herdenkingsmuur waarop de namen van alle geïdentificeerde slachtoffers komen te staan. Ook komt er een eeuwige vlam.

Het is vandaag 83 jaar geleden dat ultranationalistische leden van het Oekraïense Opstandelingenleger (UPA) Poolse burgers aanvielen. Mannen, vrouwen en kinderen werden op gruwelijke wijze vermoord in Wolynië, in het huidige noordwesten van Oekraïne. Schattingen over het aantal slachtoffers lopen uiteen van 50.000 tot 100.000.

Bekendmaking Tusk

De Poolse premier Tusk maakte de komst van het nieuwe monument bekend in een video op sociale media. Hij noemde de moordpartijen "een genocide gepleegd door Oekraïense nationalisten tegen Polen en Poolse burgers van andere nationaliteiten".

Tusk sprak van een "gezamenlijke plicht jegens hun families, de Poolse natie en de Poolse staat om hen te herdenken." Ook waarschuwde de premier dat de geschiedenis niet mag worden gebruikt om nieuwe vijandigheid aan te wakkeren.

De daders van toen worden in Oekraïne door sommigen nog altijd als helden vereerd, omdat het UPA later ook vocht tegen de Sovjet-Unie voor een onafhankelijke Oekraïense staat. Die verheerlijking is een pijnpunt in de relatie tussen buurlanden Polen en Oekraïne, die sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 wel sterk is verbeterd.

De Poolse president Nawrocki, normaal gesproken een politieke tegenstander van Tusk, had vandaag eenzelfde boodschap als de premier. Bij een herdenking bij de Oekraïense grens zei hij dat de slachtoffers niet mogen worden vergeten. Volgens hem is het feit dat het UPA later tegen de Sovjet-Unie vocht geen verontschuldiging voor de moorden op Poolse burgers.

Spanningen

De diplomatieke spanningen liepen vorige maand verder op nadat de Oekraïense president Zelensky een legereenheid de eretitel 'Helden van het UPA' gaf. Nawrocki trok daarop de hoogste Poolse staatsonderscheiding in van Zelensky, die hij in 2023 kreeg voor zijn "uitzonderlijke verdiensten bij het verdiepen van de vriendschappelijke en alomvattende betrekkingen tussen Polen en Oekraïne".

Zelensky en drie andere hoge Oekraïense functionarissen gaven daarop hun Poolse onderscheidingen terug.

De Russische parlementsverkiezingen werpen hun schaduw vooruit. Ze zijn pas half september, maar de repressie neemt nu al toe. President Poetin wil niets aan het toeval overlaten. Wat nog over is van de oppositie, wordt hard aangepakt.

Dat gebeurt op het moment dat de politieke onderdrukking in Rusland al aanzienlijk is. Volgens de mensenrechtenorganisatie Memorial zitten op dit moment 1711 politieke gevangenen vast. Dat zijn er veel meer dan in de nadagen van de Sovjet-Unie eind jaren 80.

In tegenstelling tot Oekraïne, houdt Rusland wel verkiezingen in oorlogstijd. Eerder waren er ook al presidentsverkiezingen, in maart 2024. Het verschil is dat er volgens het Kremlin geen oorlog is maar een 'speciale militaire operatie'.

Brandstoftekorten

De verkiezingen moeten het beeld versterken dat wat er ook gebeurt het leven in Rusland gewoon doorgaat. Maar dat is steeds moeilijker vol te houden. De verkiezingscampagne vindt plaats tegen de achtergrond van aanhoudende Oekraïense drone-aanvallen op de Russische energiesector. Omdat steeds meer raffinaderijen uitvallen, ontstaan in heel Rusland grote brandstoftekorten. Die leiden weer tot lange rijen voor benzinestations.

Op het partijcongres van zijn partij Verenigd Rusland, de gedoodverfde winnaar van de verkiezingen, stond Poetin uitvoerig stil bij de oorlog. Hij sprak over een "lotsbepalend moment" voor Rusland.

Ook andere partijen hebben hun partijcongres gehouden, zoals de KPRF, de communisten. Vorige week leverden ze plechtig hun kieslijst in bij de kiescommissie. De KPRF kijkt vooral achteruit, naar alle overwinningen die de Sovjet-Unie onder dictator Stalin behaalde.

"De Doema-verkiezingen worden voor het eerst gehouden onder uitdagende omstandigheden voor onze beschaving en cultuur", zei partijkopstuk Gennadi Zjoeganov. Verder dan deze vaststelling komt hij niet. Ook heeft de KPRF geen visie op de oorlog of de toekomst. Waarschijnlijk wordt KPRF de tweede partij bij de verkiezingen.

Oppositiepartij: stop met oorlog

De bekendste oppositiepartij Jabloko, die al lang niet meer in het parlement zit, heeft wel een plan: stoppen met de oorlog en wel zo snel mogelijk. Precies vanwege dat standpunt pakt het Kremlin de Jabloko-kandidaten hard aan.

Veertig van de ruim 250 kandidaten mogen niet meedoen aan de verkiezingen, bleek gisteren toen Jabloko zijn kieslijst bekendmaakte. Zeven zitten er zelfs gevangen. Het Kremlin deelt draconische straffen uit. Aan bijvoorbeeld het voormalige Moskouse gemeenteraadslid Maksim Kroeglov. De plaatsvervangend leider van Jabloko zou valse informatie hebben verspreid over het Russische leger en kreeg daar zeven jaar strafkolonie voor.

Vlak na de invasie in 2022 sprak Kroeglov zich uit over het doden van burgers in Boetsja, een voorstad van Kyiv, waar het Russische leger een bloedbad aanrichtte. Kroeglov vindt dat hij onschuldig is, omdat hij alleen maar opriep tot een onderzoek.

Bij de rechtbank waar Kroeglov werd veroordeeld, verzamelden zich eind juni tientallen van zijn medestanders. Zoals de politicus en ecoloog Nikolaj Ljaskin, ooit een medestander van Aleksej Navalny. Hij gaf toen een interview aan de NOS, waarin hij geen blad voor de mond nam.

"Hier vindt een demonstratief proces plaats. We zien hier een duidelijk voorbeeld van hoe iemand wordt vervolgd niet vanwege bepaalde verkeerde woorden, maar absoluut om niets. Ze hebben hem uitgekozen, omdat hij waarschijnlijk zou kunnen winnen in deze verkiezingen, als hij eraan zou mogen deelnemen. En omdat hij een sterke persoonlijkheid heeft."

Volgens Ljaskin is het minste dat Russen kunnen doen, steun geven aan elkaar en aan "mensen met kwaliteiten die normaal denken". "En natuurlijk steunen we iedereen die nu het hele repressieve apparaat over zich heen krijgt."

Angst aanjagen

De redenering van Ljaskin is dat het Kremlin met zware straffen, zoals voor Kroeglov, de bevolking en politici angst wil aanjagen, zodat ze gemakkelijker te manipuleren zijn.

Met als eerste doel: "Druk uitoefenen op de partij Jabloko, die bepaalde standpunten uitspreekt over vredesbesprekingen. Ten tweede is het een signaal aan alle Moskovieten. Al ben je nog zo vreedzaam en houd je je volledig aan de wet: als wij dat willen, zullen we jullie vervolgen."

Navalny

De zaak-Kroeglov maakt duidelijk dat Poetins regime nog steeds geen enkele andere opvatting tolereert. En zeker niet in verkiezingstijd.

Oppositie voeren in Rusland is en was gevaarlijk, zo toont de geschiedenis en de uiteindelijke dood in een strafkamp van oppositieleider Navalny. Op 1 juli werd op zijn graf in Moskou een permanent monument geplaatst, van zwart marmer.

In het centrum van Den Haag is de genocide in Srebrenica uit 1995 herdacht. Daarbij waren honderden mensen aanwezig. Op het Lange Voorhout spraken onder anderen de Haagse burgemeester Jan van Zanen en de Bosnische ambassadeur Almir Sahovic.

Op deze dag werden 31 jaar geleden ruim 8000 moslimmannen en -jongens vermoord door Bosnisch-Servische troepen onder leiding van generaal Ratko Mladic. De Bosnische moslimenclave Srebrenica stond op dat moment onder bescherming van Nederlandse Dutchbat-militairen.

Bij de herdenking stonden "de moeders van Srebrenica" ditmaal centraal. Volgens de organisatie van de plechtigheid spelen zij een belangrijke rol in "de actieve herdenkingscultuur" van de genocide

Dichteres Zekira Ahmic hield een voordracht over die moeders. Ook Tweede Kamerlid Ines Kostic (PvdD) hield een toespraak. Beiden moesten Bosnië en Herzegovina destijds ontvluchten.

In deze video, vorig jaar gemaakt voor de dertigste herdenking van de val van Srebrenica, leggen we uit wat er gebeurde:

Burgemeester Van Zanen noemde in zijn toespraak twee vrouwen die het trauma van de genocide met zich meedragen: Alma, die 14 was toen haar vader in Srebrenica werd vermoord, en haar dochter Hanna. "Ze hockeyt in een shirt met rugnummer 11, ter nagedachtenis aan haar opa en aan al die andere slachtoffers van de grootste genocide in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog", zei hij.

Volgens de burgemeester moet Hanna nog vaak uitleggen wat er toen is gebeurd, en is dat schokkend. "Want de verhalen van de doden en hun nabestaanden, en van alle anderen die in de hel van Srebrenica verzeild raakten, zouden een onlosmakelijk deel moeten zijn van ons gezamenlijke bewustzijn."

Dat vindt ook Samir Hajdarevic, voorzitter van het Nationaal Monument Srebrenica Genocide. Hij werd geboren in de regio en kwam als 9-jarige naar Nederland. Hij verloor meerdere familieleden bij de massamoord.

"Herdenken betekent voor mij ook dat we de namen en verhalen van de individuele slachtoffers blijven doorgeven. Want zolang wij over ze spreken, worden zij niet gereduceerd tot een getal in een geschiedenisboek. Aan de ene kant is er veel verdriet, maar er is ook veel verantwoordelijkheid."

Monument

De gemeente Den Haag blijft zich inzetten voor een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van Srebrenica, zei Van Zanen. Dat moet bij het voormalige Joegoslaviëtribunaal komen. Vorig jaar werd op die plek een zogeheten plaatsmarkering onthuld, in afwachting van een permanent monument.

Vandaag werd een 31ste stuk natuursteen geplaatst op de locatie. "Eén steen voor elk jaar dat ons scheidt van de genocide", aldus de burgemeester.

Correspondent Zuidoost-Europa Thijs Kettenis:

"Ook in Srebrenica zelf werd vandaag herdacht. Net als ieder jaar waren er tienduizenden mensen aanwezig op de grote begraafplaats in het nabijgelegen Potocari, waar veel van de slachtoffers begraven liggen. Het zijn onder meer hun families, vrienden, en de ruim 6500 deelnemers aan de driedaagse vredesmars die gelopen wordt.

Ook 31 jaar na dato is het een emotionele en beladen dag. Ik sprak een man die vertelde hoe zijn familie in juni al nerveus begint te worden en als 11 juli nadert steeds verdrietiger wordt.

Bij de herdenking werden toespraken gehouden en er werd gebeden. Opnieuw zijn ook slachtoffers herbegraven in Potocari. Dit jaar ging het om tien mensen. Dat gebeurt nu pas, omdat er nog altijd ruim 900 mensen vermist zijn. Zij liggen in massagraven, maar die zijn nog niet allemaal ontdekt. Er zijn ook massagraven die zijn omgeploegd. Dat maakt identificatie van slachtoffers lastig."

Een verslag van de herdenkingen in Den Haag en Srebrenica is vanavond vanaf 19.00 uur te zien op NPO 2, samen met reportages en gesprekken met gasten. De presentatie is in handen van Mark Visser.

In de podcast Het Beste uit Het Oog gaat het deze week over Tata Steel, dat strafrechtelijk wordt vervolgd. Volgens justitie stoot het bedrijf opzettelijk stoffen uit die gevaarlijk zijn voor de gezondheid van omwonenden. We spreken Peter de Waard van de Volkskrant, die Tata al ruim vijftig jaar volgt.

'De Zes van Breda' hebben hun straffen allang uitgezeten, maar nu moet hun zaak over, schrijft de advocaat-generaal van de Hoge Raad in een advies. Onderzoeksjournalist Joost van Wijk maakte de documentaireserie De restaurantmoord en vertelt erover.

Verder aandacht voor schrijver Connie Palmen, die de Constantijn Huygens-prijs krijgt voor haar gehele literaire oeuvre. De jury noemt haar "een beschermvrouw van onze letteren". Is haar schrijverschap nu voltooid?

Ook North Sea Jazz heeft iets te vieren. Het muziekfestival bestaat vijftig jaar. We spreken jazz-redacteur Adrienne Tilanus van de NTR en muziekfotograaf Paul Bergen, die sinds 1985 geen enkele editie oversloeg.

Luisteren

Deze aflevering van Het Beste uit Het Oog kun je hier beluisteren. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Een man is vannacht ernstig mishandeld en zwaargewond achtergelaten in Amersfoort. Hij had de Pride bezocht en is op de terugweg vermoedelijk van zijn fiets getrokken en mishandeld door meerdere jongens. De politie onderzoekt of het geweld anti-lhbti-gerelateerd was.

De man belde rond 03.00 uur zelf de politie. Toen agenten bij hem aankwamen, zagen ze dat hij zwaargewond was. Het slachtoffer is met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Het is niet bekend hoe het met hem gaat.

Gisteren werd in Amersfoort Pride gevierd. De man was in de nacht vanuit daar op de fiets richting Leusden gegaan, schrijft RTV Utrecht. Zijn vermoedelijke mishandelaars reden op fatbikes. Zij zijn nog niet gevonden, laat een woordvoerder weten.

Omdat het slachtoffer alleen was toen agenten hem aantroffen, is de politie op zoek naar getuigen en camerabeelden.

'Verschrikkelijk'

Voorzitter Linda van Tuyl van Pride Amersfoort zegt tegen de NOS dat ze het "verschrikkelijk" vindt wat er is gebeurd. "Maar er is nog veel onduidelijk op dit moment en dus leggen we het neer waar het hoort: de politie en burgemeester", zegt ze. "Wij hebben er vertrouwen in dat ze dit goed aanpakken." Van Tuyl ziet naar eigen zeggen steeds meer geweld tegen lhbti'ers. "We roepen mensen op om dit altijd te melden. Dat is heel belangrijk."

Van Tuyl zegt dat andere bezoekers aan Pride erg geraakt zijn door het nieuws. "We krijgen appjes en mailtjes van mensen die van slag zijn. Zij hebben het gevoel van: dit had ons ook kunnen overkomen."

Vlak bij de Vietnamese kust is een speedboot gekapseisd. Daarbij zijn vijftien Indiase toeristen om het leven gekomen. Dat melden Vietnamese media.

Het ongeluk gebeurde zo'n 400 meter van het eiland May Rut, zo'n tien kilometer ten zuiden van Phu Quoc. Dat is het grootste eiland van Vietnam, een populaire strandbestemming. De oorzaak van het ongeluk wordt onderzocht, maar duidelijk is dat er een harde wind stond.

Er waren 32 toeristen en vier bemanningsleden aan boord. 21 van hen konden worden gered, zij werden met onder meer jetski's naar de kust gebracht. De lichamen van de doden zijn geborgen.

Volgens een Vietnamese krant hielpen bootjes in de buurt mee met het redden van de passagiers. Die boten waren eerder aanwezig dan de kustwacht of de marine.

De krant schrijft dat de reddingsoperatie werd bemoeilijkt doordat veel mensen vastzaten in de omgeslagen boot. Ook was de zee door de harde wind wild. Vanaf de reddingsboten werden boeien naar de mensen in het water gegooid.

Indiaas telefoonbedrijf

Sommige van de geredde opvarenden zijn gewond geraakt. Zij zijn naar het ziekenhuis gebracht. Het is niet bekend hoe ze eraan toe zijn.

Volgens de Indiase premier Modi waren de toeristen werknemers van een telefoonbedrijf. De tocht met de boot was een personeelsuitje.

Bij Russische luchtaanvallen op Oekraïne zijn zes mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt, melden de autoriteiten in Oekraïne. Rusland meldt een dode bij Oekraïense droneaanvallen bij de Zee van Azov.

Vier mensen werden vannacht gedood in de noordelijke stad Soemy. Ook raakten daar volgens de Oekraïense autoriteiten zeventien mensen gewond. Twee andere Oekraïense doden vielen in de zuidelijke regio Odesa, nadat een raket een gebouw had geraakt.

Ook in Charkiv vielen zeven gewonden en in de regio Kyiv raakten elf mensen gewond, onder wie een kind.

Volgens de Oekraïense president Zelensky werden de meeste Russische drones en raketten onderschept, maar konden ballistische raketten hun doel bereiken vanwege het zwakke luchtverdedigingssysteem.

Oekraïne waarschuwde eerder al dat de voorraad aan Patriot-onderscheppingsraketten begint op te raken. De Amerikaanse raket is het betrouwbaarste wapen om ballistische raketten uit de lucht te schieten. De Amerikaanse president Trump heeft Oekraïne onlangs toestemming gegeven om ze zelf te produceren.

Havens

Het Russische ministerie van Defensie zegt droneproductiefaciliteiten in Kiyv te hebben aangevallen. Ook waren de havens Izmajil en Chornomorsk in Odesa het doelwit.

Het ministerie meldt ook dat het meer dan 175 Oekraïense drones boven Rusland heeft neergehaald. Ook zijn drones neergehaald boven het door Rusland bezette Krim-schiereiland, de Zwarte Zee en de Zee van Azov.

Volgens Oekraïne werden bij de aanvallen in de Zee van Azov meer dan twintig Russische tankers en andere schepen geraakt. Rusland zegt dat vier schepen werden aangevallen en dat daarbij een persoon om het leven kwam.