NOS Nieuws - Algemeen

Een bakje gehakt of een rookworst uit de supermarkt: veel mensen zullen niet weten dat deze producten niet altijd uit puur vlees bestaan, maar verrijkt zijn met plantaardige ingrediënten, zoals tuinbonen of suikerbietvezels. Hybridevlees wordt dat ook wel genoemd.

Uit een basismeting van Foodvalley blijkt dat bijna alle supermarkten zulke vleesproducten en ook plantaardig verrijkte zuivelproducten in de schappen hebben liggen.

Foodvalley, een onafhankelijke organisatie die zich richt op duurzaam voedsel, onderzocht 115 producten, waarvan 111 vleesproducten. Het gemiddelde plantaardige gehalte in de vleesproducten lag op 10,5 procent.

De plantaardige toevoegingen worden met name gebruikt in huismerkproducten met een hoge omloopsnelheid, zoals gehakt, rookworst en hamburgers. Jumbo biedt met 41 procent de meeste verrijkte vleesproducten aan, gevolgd door Albert Heijn (28 procent) en Lidl (8 procent).

Tuinbonen

Eiwit uit tuinbonen (fava) en uit andere bonen is het meest gebruikte plantaardige ingrediënt, gevolgd door suikerbietvezels. Ook zeewier, groentestukjes, aardappel, jackfruit en oesterzwammen kunnen aan je vleesproduct zijn toegevoegd.

Opvallend is dat dit meestal niet op de voorkant van de verpakking wordt aangekondigd, maar dat het alleen in de ingrediëntenlijst is terug te vinden, zoals wettelijk verplicht is.

Voor 31 van de onderzochte producten kon de nutriscore (voedingswaardescore) worden vergeleken met gelijksoortige niet-verrijkte producten. In 35 procent van die gevallen scoort de plantaardig verrijkte variant volgens Foodvalley beter vanwege een lager gehalte aan verzadigd vet en/of een hoger vezelgehalte.

In 10 procent was het traditionele product beter en in 55 procent was er geen verschil. Wel was er meestal een verschil in de prijs. De verrijkte producten hadden in 60 procent van de gevallen een lagere prijs dan de niet-verrijkte producten.

Assortiment zal verdubbelen

Voedselexperts verwachten volgens Foodvalley dat het assortiment plantaardig verrijkte vleesproducten binnen een jaar zal verdubbelen, vooral door de stijgende vleesprijzen. Ook wordt een toename van plantaardig verrijkte zuivelproducten verwacht, met name kwark, yoghurt en kaas.

De Consumentenbond vindt het een goede ontwikkeling, mits het duidelijk vermeld wordt op de verpakking van producten. "De communicatie naar de klant moet goed zijn. Als producten gezonder worden of voor meer mensen bereikbaar zijn, is dat een prima zaak. Maar het moet niet ingezet worden om kosten te besparen voor supermarkten (krimpflatie)", aldus een woordvoerder.

Foodvalley is van plan de meting jaarlijks te herhalen.

De Amerikaanse vicepresident Vance is in Hongarije. Het tweedaagse bezoek wordt gezien als een ultieme poging om de verkiezingen van komende zondag in het voordeel te laten uitvallen van premier Orbán. Die is al zestien jaar aan de macht, maar staat nu fors achter in de peilingen.

Vance sprak op een gezamenlijke persconferentie in Boedapest lovende woorden over Orbán en haalde tegelijkertijd uit naar wat hij "de bureaucraten in Brussel" noemde. Die proberen de verkiezingen in Hongarije te beïnvloeden, zei hij zonder dat toe te lichten of te onderbouwen. "En dat allemaal omdat ze deze man haten."

Op zijn beurt zei Orbán dat er sinds het aantreden van president Trump "een gouden tijdperk" is aangebroken in de relatie tussen Hongarije en de Verenigde Staten.

Trump heeft meermaals gezegd dat hij hoopt dat Orbán wordt herkozen. Ze zijn geestverwanten op het gebied van onder meer migratie. Ook zijn beiden voor het inperken van de rechten van lhbti'ers en voor het aan banden leggen van media.

Campagnebijeenkomst

Later op de dag zal Vance ook nog bij een campagnebijeenkomst van Orbáns partij Fidesz zijn.

Het bezoek valt slecht bij oppositieleider Magyar, die stevig aan kop gaat in de peilingen voor het premierschap. "Geen enkel ander land mag zich bemoeien met de Hongaarse verkiezingen", schrijft hij op sociale media. "De geschiedenis van Hongarije wordt niet geschreven in Washington, Moskou of Brussel, maar in de straten en op de pleinen van Hongarije."

Komt er na 16 jaar een einde aan het tijdperk-Orbán in Hongarije? Correspondent Christiaan Paauwe volgde hun campagnes.

Juist vandaag publiceerde persbureau Bloomberg een artikel waaruit nogmaals blijkt dat de banden tussen Hongarije en Rusland warm zijn. Het artikel beschrijft een telefoongesprek dat Orbán in oktober had met president Poetin en is volgens het persbureau gebaseerd op een transcript dat door de Hongaarse regering zelf is gemaakt.

"In elke kwestie waarbij ik van dienst kan zijn, sta ik tot je beschikking", zou Orbán tegen Poetin hebben gezegd. Volgens Bloomberg illustreerde hij dat door te verwijzen naar een kinderverhaal waarin een muis een leeuw helpt. Poetin zou er lachend op hebben gereageerd.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"Orbán heeft de afgelopen tijd zijn grote vriend Trump nog net niet gesmeekt om naar Hongarije te komen. Want de Hongaarse premier heeft hem altijd zo trouw gesteund.

Dat niet Trump maar Vance nu op bezoek is, is eigenlijk een troostprijs. Hiermee wil de regering laten zien dat ze meedoet op het wereldtoneel. Alleen zal de gemiddelde Hongaar Vance nauwelijks kennen, dus is het maar de vraag of het Orbán zal helpen met de verkiezingen.

Wat waarschijnlijk meer effect zal hebben, is het gesprek tussen Orbán en Poetin waarover Bloomberg schrijft. Daaruit blijkt nog meer hoe graag de Hongaarse premier Russische belangen wil behartigen. Natuurlijk zal de harde kern van Orbáns achterban het wegwuiven, maar het is voor Hongaren verder bewijs dat de premier niet de sterke leider is die hij steeds claimt te zijn."

Vorige maand waren er ook al onthullingen over de nauwe samenwerking tussen Rusland en NAVO-lidstaat Hongarije. Zo zou minister Szijjártó van Buitenlandse Zaken in pauzes van EU-vergaderingen hebben gebeld met zijn Russische ambtgenoot Lavrov om door te spelen wat er was besproken.

Het Verenigd Koninkrijk weigert Kanye West toegang. Dat meldt de omroep BBC op basis van het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken. De regering heeft de visumaanvraag van de Amerikaanse artiest afgewezen na ophef over zijn geplande optreden op een Londens festival dit jaar. Grote sponsoren hebben aangekondigd zich terug te trekken, omdat West zich geregeld antisemitisch uitlaat.

Het Londense Wireless Festival heeft bekendgemaakt dat het evenement vanwege het weigeren van Kanye West deze zomer niet doorgaat. De festivalorganisatie schrijft dat fans die een kaartje hebben gekocht hun geld terugkrijgen.

West ligt al jaren onder vuur vanwege zijn aanstootgevende gedrag, onder meer door antisemitische uitspraken. Zo noemde hij zichzelf een nazi en bracht hij vorig jaar een nummer uit genaamd Heil Hitler. Ook verkocht hij T-shirts met een hakenkruis.

Ophef

Vorige week werd bekend dat West in juli drie dagen op het Londense festival zou optreden. Meerdere sponsoren zeiden daarop dat ze zich terugtrekken, waaronder hoofdsponsor Pepsi en bier- en whiskyproducent Diageo, bekend van merken als Johnnie Walker, Guinness en Captain Morgan.

Ook de Britse premier Starmer liet zich uit over de kwestie. Het zou volgens hem "zeer zorgwekkend" zijn als West op het festival zou optreden.

Excuses

Afgelopen januari bood West zijn excuses aan voor zijn uitspraken. "Ik ben geen nazi of antisemiet", schreef hij in een paginagrote advertentie in The Wall Street Journal. "Ik houd van Joodse mensen."

In de brief met de titel "Aan iedereen die ik heb gekwetst", schreef hij dat zijn daden te wijten waren aan zijn bipolaire stoornis. Hij zou door de stoornis "contact met de werkelijkheid" zijn verloren.

In gesprek

Eerder vandaag zei Kanye West in gesprek te willen met de Britse Joodse gemeenschap vanwege de ophef over zijn optreden. De 48-jarige West, die zich sinds enkele jaren Ye noemt, zegt in een verklaring de ophef op de voet te volgen. Hij wil vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap persoonlijk ontmoeten om "te luisteren", citeert de BBC uit zijn verklaring.

"Ik weet dat woorden niet voldoende zijn", schrijft West. "Ik moet verandering laten zien door mijn daden. Als jullie daarvoor openstaan, sta ik klaar."

Zes weken na het begin van de oorlog met Iran ziet president Trump nog geen reden om die te beëindigen. Hij dreigt vandaag dat 'een hele samenleving zal sterven' als Iran de Amerikaanse eisen niet nakomt. En tot zijn grote woede weigeren Europese NAVO-landen hem in die oorlog te helpen.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Waarom nemen Europese landen explicieter dan ooit afstand van Trump en wat betekent dat voor NAVO-chef Rutte die morgen naar de Amerikaanse president toe gaat? Hoeveel tijd kan Rutte kopen en hoe reëel is inmiddels het scenario van een 'Europese' doorstart van de NAVO - een scenario dat Rutte afdoet als 'dagdromen'?

In deze podcast een rondje langs de correspondenten: Europa- en NAVO-correspondent Kysia Hekster, VK-correspondent Arjen van der Horst, Saksia Houttuin vanuit Parijs en Christiaan Paauwe over Polen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra & Max Smedes

Staatssecretaris Van Bruggen van Justitie overweegt toch om erotische content te verwijderen van de tablets die sommige gevangenen krijgen. Ze probeert daarmee tegemoet te komen aan bezwaren van Tweede Kamerleden. De tablets met softporno worden bij wijze van proef uitgedeeld aan gedetineerden die geen dagbesteding hebben vanwege personeelstekort en daardoor de hele dag op hun cel zitten.

Maar de Tweede Kamer wil helemaal af van de tablets, omdat die "ontoelaatbare veiligheidsrisico's" met zich zouden meebrengen. Een meerderheid steunde vandaag een motie van regeringspartij VVD om er binnen drie maanden mee te stoppen. Onduidelijk is nog of de staatssecretaris daar gehoor aan geeft.

De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) gaat de proef versneld evalueren en als daaruit blijkt dat het aanbod op de tablets versoberd kan worden, wil de staatssecretaris met de Kamer in gesprek. In een brief aan het parlement schrijft ze: "Gezien de discussie over soft erotische content en de definitie daarvan zou een uitkomst van de evaluatie bijvoorbeeld kunnen zijn om deze content te verwijderen." De evaluatie komt begin juni.

Code zwart

Vorige week liet Van Bruggen weten dat ze door wil met de proef, omdat door de inzet van de tablets gevangenisafdelingen open kunnen blijven die anders gesloten zouden moeten worden. Vorig jaar lukte het op die manier om honderd cellen extra in gebruik te houden. Door de inzet van de tablets is er minder personeel nodig.

Het personeelstekort heeft geleid tot 'code zwart' in het gevangeniswezen. Veroordeelden worden bijna standaard vervroegd vrijgelaten, om capaciteit vrij te spelen.

De gedetineerden die meedoen aan de proef worden één keer per dag gelucht en zitten verder op hun cel. Om het gebrek aan dagbesteding te compenseren, krijgen ze een tablet die afgesloten is van het internet. Wel staan er verschillende programma's op, op het gebied van onderwijs en entertainment. Onder die laatste categorie valt ook erotische content.

'Ongepaste luxe'

Van Bruggen benadrukt dat de programma's op de tablets wel een volwaardige vervanging van de dagbesteding moeten zijn, want het nuttig bezighouden van gedetineerden is een wettelijke verplichting. Toch vindt de Tweede Kamer het uitdelen van de tablets "ongepaste luxe". Ook zijn de Kamerleden bang dat de gevangenen ermee toch contact kunnen maken met de buitenwereld.

In haar brief gaat Van Bruggen in op het scenario dat de proef gestopt wordt. Er is volgens haar dan geen andere keuze dan cellen te sluiten, wat ze niet wil. "Het uit de sterkte nemen van capaciteit en het daarmee nog verder onder druk zetten van de tenuitvoerlegging van opgelegde straffen en maatregelen acht ik vanuit oogpunt van slachtoffers en samenleving onwenselijk", waarschuwt ze.

De Nederlandse staat gaat bezwaar maken tegen de beloningen aan de top van KLM. Dat zegt minister van Financiën Heinen. Hij wil tijdens de komende aandeelhoudersvergadering een punt maken van de stijgende bonussen voor de directie. Nederland is aandeelhouder van KLM en moederbedrijf Air France-KLM.

Vorige week kwam het jaarverslag van KLM over 2025 naar buiten, waaruit blijkt dat topvrouw Marjan Rintel vorig jaar ongeveer 30 procent meer kreeg dan het jaar ervoor. Haar beloning kwam uit op bijna 1,6 miljoen euro, vooral door hogere variabele bonussen en aandelen. Rintels basissalaris is 600.000 euro.

'Verkeerd signaal'

"Ik vind dit echt ongepast", zegt Heinen bij RTL. "Juist nu de uitdagingen groot zijn, moet je terughoudend zijn. Als je een offer vraagt van je personeel, dan moet je dat samen dragen. De top geeft hiermee het verkeerde signaal af."

Op papier boekte KLM vorig jaar weer een goede omzet en winst, na enkele slechte jaren door de gevolgen van de coronacrisis. Wel was er in de praktijk veel onrust bij het dochterbedrijf van Air France-KLM.

Zo stonden KLM en de vakbonden meerdere malen voor de rechter vanwege aangekondigde stakingen van het grondpersoneel. Dat personeel staakte uit onvrede over de nullijn die KLM aanvankelijk wilde aanhouden in cao's.

'Goed jaar'

Dat de topvrouw er vorig jaar 30 procent bij kreeg heeft verschillende oorzaken, zei een woordvoerder van de luchtvaartmaatschappij vorige week. Het variabele deel van het salaris hangt af van het wel of niet behalen van vooraf afgesproken doelen.

Een deel van deze doelen voor Rintel gaan over KLM, een ander deel over moederbedrijf Air France-KLM. "Vooral Air France-KLM kende vorig jaar een heel goed jaar", aldus de woordvoerder.

Dat haar totaal op 1,59 miljoen euro uitkomt, heeft te maken met een beloning in aandelen van moederbedrijf Air France-KLM, waarvan de koers vorig jaar steeg door de betere resultaten.

Op de vragen die de staat kan gaan stellen op de aandeelhoudersvergadering wil de woordvoerder desgevraagd niet vooruitlopen. De vergadering is op 21 april.

De politie heeft een vrouw van 50 uit Emmen gearresteerd voor betrokkenheid bij de Drentse kofferbakmoord uit 2017.

De vrouw wordt verdacht van betrokkenheid bij de dood van Ralf Meinema uit Klazienaveen. De 31-jarige man werd dood gevonden in de kofferbak van zijn auto. De auto lag in het water van het Stieltjeskanaal bij Coevorden. Meinema bleek met geweld om het leven gebracht.

De verdachte zit in volledige beperking, dat betekent dat zij alleen contact mag hebben met haar advocaat. De politie heeft niets bekendgemaakt over haar relatie tot Meinema. Meerdere bronnen melden aan RTV Drenthe dat de verdachte de partner is van eerdere verdachte Hans O. Hij werd vervolgd voor de dood van Meinema maar de rechtbank sprak hem vrij. Dat gebeurde nogmaals in hoger beroep.

Wie achter de dood van Meinema zit, is in de afgelopen negen jaar niet duidelijk geworden. Drie mensen werden gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij de zaak, maar niemand is uiteindelijk veroordeeld.

Doorbraak

De nabestaanden van het slachtoffer zeggen tegen RTV Drenthe dat ze blij zijn met de aanhouding van de vrouw. "We hopen allemaal dat dit de doorbraak is", aldus moeder Ingrid Meinema. "Je moet hoop houden. Het is een zaak van de lange adem."

Hoe de politie tot de aanhouding kwam, is nog niet bekendgemaakt. De politie spreekt van "nieuwe aanknopingspunten".

Als het kabinetsplan om de AOW-leeftijd sneller te verhogen van tafel moet, omdat een meerderheid in de Eerste Kamer het er niet mee eens is, "dan liever vandaag dan morgen." Dat zei D66-senator Van Meenen vanmorgen in een debat met het nieuwe kabinet.

In de pauze van dat debat in de Eerste Kamer verduidelijkte Van Meenen, die deel uitmaakt van de coalitie, dat hij geen energie wil steken "in middelen die het niet gaan halen". Dan wil hij liever snel in gesprek met de oppositie over ander middelen om de kosten van de vergrijzing te betalen. Welke middelen dat zouden kunnen zijn, daar wil hij nog niet op vooruitlopen.

De Eerste Kamer debatteert nog de hele dag en avond over de regeringsverklaring van het minderheidskabinet-Jetten. In de Tweede Kamer is daar eerder al over gesproken en ook daar was de verhoging van de AOW-leeftijd een heikel punt. Er werd een motie aangenomen van de SGP en Groep Markuszower om de maatregel te verzachten voor bijvoorbeeld mensen met een zwaar beroep.

'Plan moet van tafel'

In de Eerste Kamer liggen de politieke verhoudingen anders. De coalitie heeft daar maar 22 van de 75 zetels. De grootste partij is GroenLinks-PvdA en die wil vanmiddag een motie indienen die verder gaat dan verzachten: het plan moet helemaal van tafel. Senator Rosenmöller zei vanmorgen dat hij de coalitieafspraken over de AOW-leeftijd "oneerlijk" en "onbetrouwbaar" vindt, omdat ze haaks staan op het pensioenakkoord uit 2019.

Van Meenen reageerde daarop in de pauze: "Ik kan ook tellen en ik zie dat die motie waarschijnlijk een meerderheid gaat krijgen." Hij vindt dat het kabinet dan snel in gesprek zou moeten gaan met de oppositie over een andere manier om zijn doel, het betaalbaar houden van de toenemende vergrijzing, te halen.

"We zien allemaal dat er een probleem is met de kosten van de AOW", stelt Van Meenen. "Waar vroeger nog negen burgers voor één AOW'er betaalden, zijn dat er nu nog twee. Dus dat gaat fout. En ik pleit ervoor dat we dat debat, op voorwaarde van de erkenning van het probleem, met elkaar gaan voeren." GroenLinks-PvdA heeft al laten weten bereid te zijn om over alternatieven te praten.

De twee andere coalitiefracties in de Eerste Kamer, VVD en het CDA, hebben nog niet laten weten hoe zij tegen de AOW-motie van GroenLinks-PvdA (straks Pro) aankijken. Van Meenen zei dat het uiteindelijk aan het kabinet is om een besluit te nemen. Later vanmiddag krijgt premier Jetten het woord.

Met behulp van stoepkrijt op de grond en geplastificeerde a4'tjes hebben tientallen Amsterdammers alvast een plekje 'gereserveerd' voor de vrijmarkt op Koningsdag, over bijna drie weken. "Erg vroeg, maar over een paar weken begrijp je waarom", zegt een bewoner tegen stadsomroep AT5.

Op maandag 27 april vinden in het hele land weer honderden vrijmarkten plaats. In Amsterdam is die aan de Apollolaan in Zuid al jaren erg populair. Bewoners proberen daarom steeds vroeger een plekje te claimen, bijvoorbeeld door een groot vak te tekenen en hun naam of huisnummer op de stoep te schrijven.

Volgens sommige omwonenden zijn mensen er dit jaar wel erg vroeg bij. "Meestal begint het rond de 15e april", zegt een vrouw. "Echt bizar", vindt een ander. "Maar het is natuurlijk meestal ook wel een heel gezellige dag."

Lucratief

Een van de bewoners heeft op een briefje bij de gereserveerde plek 'niet te koop' geschreven. Want in het verleden zijn er al eens plekken doorverkocht, zegt hij. "Twee jaar geleden zijn plekken opgeëist en verkocht aan anderen. Toen dachten we: dat is niet het Koningsdaggevoel."

Een dagje op de vrijmarkt staan op de Apollolaan kan volgens de bewoners behoorlijk lucratief zijn:

In veel gemeenten in Nederland mag je geen plekje voor de Koningsdagvrijmarkt reserveren. In Amsterdam is dat wel toegestaan.

Friesland

De koning wordt op 27 april 59 jaar. Koning Willem-Alexander en zijn familie vieren Koningsdag dit jaar in Dokkum.

Er zijn deze winter opvallend veel mensen omgekomen door lawines. Met Pasen, dat geldt als het einde van het wintersportseizoen, stond de teller van de samenwerkende Europese lawinediensten op 136, en daar waren enkele ongelukken dit weekend nog niet eens in verwerkt.

Daarmee is het aantal doden dit jaar bijna het dubbele ten opzichte van vorig jaar, toen er 70 mensen omkwamen. In de afgelopen jaren vielen er alleen in het seizoen 2017/2018 meer slachtoffers, toen waren er 147 doden verspreid door heel Europa. Gemiddeld vallen er jaarlijks zo'n honderd doden.

In Italië vielen dit seizoen de meeste slachtoffers, 38. Daarna volgen Frankrijk met 32 en Oostenrijk met 30, ook Zwitserland had met 15 nog dubbele cijfers. In landen als Spanje, Slowakije en Slovenië ging het om kleinere aantallen, de wintersportgebieden in Duitsland, Tsjechië en IJsland zagen geen enkele dode dit jaar. Onder de doden waren ook verschillende Nederlanders. Veel slachtoffers skieden buiten de piste. Op de piste is het lawinegevaar veel kleiner.

Verraderlijke omstandigheden

Het ernstigste voorval deed zich voor op de Italiaanse Vertainspitze in Zuid-Tirol. Daar kwamen in november vijf mensen van een groep van zeven om bij het bergbeklimmen. Alle slachtoffers kwamen uit Duitsland.

In de cijfers zijn nog geen updates verwerkt van dit weekend. Zo kwamen er dit weekend in Zwitserland nog op drie verschillende plekken mensen om het leven, en stierven in Noorwegen op paasmaandag twee personen in het Hemsedal. Ook raakte op de Grabspitze in Italië een skiër bedolven, die is in kritieke toestand naar het ziekenhuis gevlogen.

Experts wijten het hoge dodental aan de klimaatverandering, waardoor de sneeuw in de skigebieden onbetrouwbaar wordt. Door hogere en steeds veranderende temperaturen hechten sneeuwlagen niet goed aan elkaar, wat ertoe kan leiden dat hele plakkaten sneeuw onverwacht loslaten. Zelfs ervaren skiërs kunnen daardoor overvallen worden: onder de slachtoffers waren dit jaar volgens het Duitse persbureau DPA opvallend veel gidsen.

Weg bij Wumm

Het is door de verraderlijke omstandigheden meer dan ooit nodig om gevaarlijke situaties te herkennen, waarschuwen de lawinediensten. Zo waren bij veel ongelukken nieuwe sneeuw of platen sneeuw die door de wind waren ontstaan de boosdoener.

Zwitserse autoriteiten geven ook de waarschuwing mee uit te wijken als men 'Wumm-geluiden' hoort, het gesis dat opstijgt uit de sneeuw als onderliggende lagen inklappen. Volgens hen geldt in de Alpen het devies: "Bei Wumm, kehr um".

Ook wordt aangeraden een lawinezender mee te nemen. Veel slachtoffers overleven het in eerste instantie als ze bedolven raken onder de sneeuw, maar eenmaal vast nemen de overlevingskansen snel af: tot 15 minuten wordt nog 90 procent levend gered, maar daarna keldert het percentage. Een zender laat reddingswerkers weten waar ze moeten graven.

Dat de balans nu wordt opgemaakt, betekent nog niet dat de sneeuwsport ook overal afgelopen is. In hoger gelegen gebieden en op gletsjers is dat nog tot begin mei wel mogelijk. In enkele uitzonderingsgebieden is zelfs de hele zomer door sneeuwsport mogelijk.

Er komt de komende jaren een landelijke, systematische telling van bestuivende insecten. Volgens de initiatiefnemer, EIS Kenniscentrum Insecten, gaat het zo slecht met vlinders, bijen en zweefvliegen dat ingrijpen nodig is.

Bestuivende insecten zijn onmisbaar voor de natuur. Zo vliegen ze met stuifmeel aan hun pootjes van bloem naar bloem, waardoor nieuwe bloemen en planten kunnen groeien. Ook fruit groeit mede dankzij stuifmeel. De bestuivers zelf worden op hun beurt gegeten door vogels en vleermuizen.

Het aantal bestuivende insecten gaat echter al jaren achteruit. Belangrijkste oorzaak is het verdwijnen van geschikt leefgebied. Door stikstof, intensieve landbouw en het gebruik van pesticiden vinden de insecten steeds minder plekken om voedsel te zoeken en zich voort te planten.

150 locaties

Uit nieuw onderzoek blijkt volgens kenniscentrum EIS dat het aantal zweefvliegen nog sneller achteruitgaat dan gedacht. Zo wordt geschat dat er inmiddels 50 tot 90 procent minder zweefvliegen zijn dan dertig jaar geleden.

In opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur begint deze week daarom een landelijke telling van bestuivers. Het programma loopt tot 2030. Mensen kunnen vijf keer per jaar op 150 locaties vlinders, zweefvliegen en bijen gaan tellen.

"Met deze telling krijgen we beter inzicht in hoe het met bestuivers gaat", zegt projectleider Theo Zeegers. "Dat helpt ons te begrijpen wat er gebeurt en waar herstel het meest nodig is."

'Maak je tuin groener'

Ook Natuurmonumenten is betrokken bij het initiatief. De natuurbeschermingsorganisatie wijst erop dat mensen nu al veel kunnen doen.

"Nederlandse tuinen bestaan voor 36 procent uit vegetatie en dat kan dus bijna drie keer groener", zegt ecoloog Wouter van Steenis van Natuurmonumenten. "Als iedereen een klein stukje tuin of balkon groener maakt met gifvrij geteelde bloemen, dan helpt dat bestuivers direct."

Vonken spatten van draaiende stalen balken, naast een torenhoog apparaat dat op ritmisch tempo blokken platslaat. Indrukwekkende apparaten, met stomende buizen en talloze grote knoppen, met daartussen arbeiders met witte helmen en veiligheidsbrillen die gehaast door elkaar lopen.

In deze fabriek in de Mexicaanse industriestad Monterrey worden 24 uur per dag, zeven dagen per week, essentiële onderdelen voor de internationale auto-industrie gemaakt. In het complex leven grote zorgen over de toekomst. Mexico is sinds enkele weken in onderhandeling met onder meer de VS over de vernieuwing van handelsakkoord USMCA, en het is de vraag of die onderhandelingen gaan lukken.

Economisch hart van Mexico

Tal van internationale automerken hebben zich in de loop der jaren gevestigd in Monterrey, dat het economisch hart van Mexico wordt genoemd. Europese merken als Volkswagen en Volvo zitten er, net als het Amerikaanse General Motors. Ook Aziatische merken als Nissan, Toyota, Mazda en Kia zijn present, en inmiddels ook elektrische merken, als BYD en GAC uit China.

Vliegtuigbouwers over de hele wereld laten hier onderdelen maken. En dan is er nog de elektronicamarkt: koelkasten, vriezers, airconditioners. Monterrey slaapt nooit, zeggen arbeiders hier.

Op drie uur rijden liggen de Verenigde Staten. 80 procent van wat er wordt gemaakt in Monterrey, gaat naar de noorderburen. In 2025 exporteerde de staat Nuevo León, waar Monterrey deel van uitmaakt, voor maar liefst 32,6 miljard dollar naar de VS. Het is een relatie die de industriestad veel heeft opgeleverd in de afgelopen decennia.

'Terug bij af'

Alleen zorgt juist die relatie sinds ruim een jaar voor onzekerheid, zegt César González Islas, economisch adviseur in een autofabriek. "Het begon met de invoertarieven die president Trump aan het begin van zijn termijn invoerde. Die zorgden al voor een grote schok. Overal stegen kosten en projecten kwamen stil te liggen. Daar zijn we redelijk van hersteld, maar met de heronderhandelingen van USMCA zijn we qua onzekerheid weer terug bij af."

USMCA is een trilateraal handelsakkoord tussen Mexico, de VS en Canada. In 2020, tijdens de eerste termijn van Trump, ondertekenden de drie landen de overeenkomst, waarmee tarieven op een breed scala aan goederenverkeer en diensten werden opgeheven. Een succesvol akkoord: in 2024 had de handel onder het USMCA-akkoord een waarde van zo'n 1.930 miljard dollar, waarmee de overeenkomst bijna een derde van het wereldwijde bbp beslaat.

Destijds in 2020 werd afgesproken dat zes jaar later zou worden bekeken of het akkoord met nóg eens tien jaar verlengd zou worden, of dat er eerst heronderhandeld zou moeten worden. Een derde optie kan zijn dat het akkoord volledig verdwijnt, maar daar wil men in Mexico niet aan denken.

Honderden miljarden aan export

Wat destijds een formaliteit leek, is anno 2026 een van de belangrijkste thema's op de agenda van de Mexicaanse regering. Want in 2025 exporteerde het land voor maar liefst 534 miljard dollar naar de VS, waarmee het land de belangrijkste exportbestemming is. Op alle fronten hangt de Mexicaanse economie af van de relatie met de VS. Tegelijkertijd is Mexico ook essentieel voor de Amerikaanse economie, al zal de huidige regering in het Witte Huis dat niet graag toegeven.

In maart zijn Mexico en de VS begonnen met hun gesprekken over de hernieuwing van het akkoord. Het gaat daarbij voor een belangrijk deel over de auto-industrie, een sector die ruim een vijfde van alle handel binnen USMCA beslaat.

'Dit gaan we voelen hier'

Trump sprak eerder zijn vrees uit dat het akkoord door Aziatische automerken wordt gebruikt om hun auto's via Mexico op de Amerikaanse markt te verkopen. Daarnaast wil de protectionistische president dat Amerikaanse merken hun fabrieken uit Mexico halen en weer in de VS gaan produceren, om zo meer banen te creëren.

González Islas wijst op de fabriek waar hij werkt. "Monterrey is misschien wel de belangrijkste stad voor het USMCA. Als de onderhandelingen klappen en dit akkoord verdwijnt, gaan we dat hier voelen. Maar uiteindelijk is het vooral de consument die het gaat merken. Auto's en elektronica zullen in de VS fors duurder worden", zegt hij.

"Het probleem is vooral dat onder de regering-Trump niks meer gescheiden wordt", aldus González Islas. "Trump dreigt met heffingen en gebruikt onderhandelingen over het akkoord om dingen te eisen op het gebied van veiligheid en de aanpak van drugskartels. Ondertussen dwingt hij Mexico de banden met Cuba te verbreken. Niks is meer heilig".

In de Turkse stad Istanbul is vanochtend geschoten in de buurt van het Israëlische consulaat. Drie aanvallers openden het vuur, waarna een vuurgevecht tussen hen en politieagenten ontstond.

Bij dit vuurgevecht werd één aanvaller gedood, zei de gouverneur van Istanbul tegen journalisten ter plekke. De andere twee aanvallers zijn volgens gouverneur Davut Gül gewond gearresteerd. Twee agenten raakten lichtgewond.

De schietpartij duurde zo'n tien minuten, schrijft persbureau Reuters. De omgeving werd snel afgezet.

Op beelden die Reuters bekeek, is te zien dat een aanvaller zich tussen geparkeerde politiebussen beweegt en schiet met een automatisch geweer en een pistool:

Op het moment van de schietpartij waren in het consulaat geen medewerkers aanwezig, stelt het Israëlische ministerie van buitenlandse zaken.

De Turkse justitieminister zegt dat er onderzoek wordt gedaan. De aanvallers waren volgens de Turkse binnenlandminister vanuit de naburige stad Izmit in een huurauto naar Istanbul gereisd. Zij hadden volgens hem banden met een organisatie die "religie misbruikt". Ook zouden twee van de drie aanvallers broers zijn.

De Nederlandse Staat heeft niet onrechtmatig gehandeld tegen Dilani Butink, een vrouw uit Sri Lanka die als kind werd geadopteerd door een Nederlands stel. Dat heeft het gerechtshof in Amsterdam bepaald in een zaak die jarenlang heeft gesleept.

Volgens Butink zijn er bij haar adoptie in 1992 grote fouten gemaakt. Daardoor weet ze nog altijd niet wie haar biologische ouders zijn en verkeert ze in onzekerheid over de omstandigheden waaronder zij is afgestaan.

Butink stelde daarvoor de Staat en de stichting Kind en Toekomst verantwoordelijk. In 2022 kreeg ze van het gerechtshof in Den Haag gelijk, maar daar haalde de Hoge Raad een streep door.

Situatie in 1992 was anders

Het hof in Amsterdam heeft nu een nieuwe en definitieve uitspraak gedaan. Het oordeel is dat de verwijten die aan de Nederlandse Staat en de stichting zijn gemaakt niet terecht zijn. Daarbij wordt rekening gehouden met de regels die er in 1992 golden en met wat er toen over adoptie uit andere landen bekend was. De maatschappelijke opvattingen daarover zijn nu anders dan destijds, zegt het hof.

"De manier waarop de adoptie van de vrouw destijds tot stand is gekomen is niet langer toegestaan en wordt niet langer aanvaardbaar geacht", merkt het hof op, maar dat is voor het hof niet doorslaggevend. "Het gaat om de situatie in 1992." Op basis daarvan kan niet worden geconcludeerd dat er tegenover de vrouw onrechtmatig is gehandeld.

Adoptie inmiddels verboden

Inmiddels is het niet meer mogelijk om adoptie aan te vragen van kinderen uit andere landen. Aanleiding voor de maatregel was een rapport uit 2021, waaruit bleek dat er gedurende tientallen jaren veel misstanden waren bij interlandelijke adoptie.

Nieuwe aanvragen voor adoptie worden niet meer toegestaan, maar lopende aanvragen worden nog wel behandeld. In 2030 komt ook daaraan een einde.

In Noord-Frankrijk is een hogesnelheidstrein ingereden op een vrachtwagen. Bij het ongeluk is de machinist van de tgv omgekomen, melden Franse media. Volgens de Franse zender TF1 zijn 13 mensen gewond geraakt, van wie twee zwaargewond. Eerder werd gesproken over 27 gewonden.

Op beelden is te zien dat de voorkant van de trein zwaar beschadigd is:

De trein reed in op een militair konvooi, schrijft Fabien Villedieu van de Franse spoorwegmaatschappij SNCF op X.

Het ongeluk gebeurde rond 07.00 uur op een spoorwegovergang in Noeux-les-Mines, ten zuiden van Lille. Er waren 243 mensen aan boord van de trein.

Waardoor het ongeluk kon gebeuren, is nog niet bekend. De Franse transportminister Philippe Tabarot zei vanochtend dat hij met SNCF-directeur Jean Castex naar de plek van het ongeluk gaat.

Het treinverkeer op de lijnen tussen Lille-Béthune, Lille-Lens en Lille-Douai lag vanochtend stil. Inmiddels wordt de dienstregeling weer langzaam hervat, maar reizigers moeten de rest van de dag rekening houden met vertraging.

De internationale muziekindustrie staat een grote overname te wachten. Het investeringsfonds Pershing Square Holdings van Bill Ackman wil een van de grootste muzieklabels ter wereld overnemen. Ackman is bereid zo'n 56 miljard euro te betalen voor Universal Music Group, waarvan 9,4 miljard euro in contanten en aandelen voor een nieuw op te richten bedrijf.

Universal Music Group staat achter een flink aantal beroemde artiesten zoals Taylor Swift, Kendrick Lamar en Ariana Grande. In Nederland zijn bijvoorbeeld artiesten als Anouk en Kensington aangesloten bij het label.

Met de overname hoopt Ackman Universal Music Group (UMG) te laten fuseren met een deel van zijn investeringsbedrijf. Het doel is dat het nieuwe bedrijf dan in de Verenigde Staten beursgenoteerd wordt.

Op dit moment is UMG nog in Nederland beursgenoteerd. Dat gebeurde in 2021, maar de afgelopen jaar vielen de resultaten tegen. Ackman wil UMG nu weer waardevoller maken door het in New York de beurs op te laten gaan. Het nieuws van het overnamebod heeft in ieder geval geleid tot een flinke koersstijging van UMG.

Het bedrijf ONE-Dyas breidt de gaswinning uit op het veld op de Noordzee boven Schiermonnikoog. Met gebruik van een tweede put is de productie verhoogd naar 1 miljard kuub gas per jaar.

De komende tijd wil het bedrijf de gaswinning nog verder opvoeren. In totaal denkt ONE-Dyas de komende jaren 50 miljard kuub gas te winnen uit de velden op de Noordzee. "Met het opschalen van de productie vergroten we de aanvoer van lokaal geproduceerd aardgas", zegt CEO Chris de Ruyter van Steveninck tegen Omrop Fryslân. Nederland gebruikt in totaal zo'n 30 miljard kuub gas per jaar.

ONE-Dyas wint gas uit het veld N05-A. Dat ligt twintig kilometer ten noorden van Schiermonnikoog op de grens van Nederland en Duitsland. Volgens het bedrijf wordt het gas vrijwel zonder CO2-uitstoot geproduceerd, omdat het platform draait op stroom van een Duits windpark.

Gaswinning op de Noordzee is al jaren omstreden. Milieuorganisaties in Nederland en Duitsland zijn bijvoorbeeld bang voor schade aan de riffen en ecosystemen onder water. De Waddeneilanden zijn bang voor de gevolgen voor het toerisme en de mogelijke gevolgen van bodemdaling.

Rusland

Het kabinet wil gaswinning op de Noordzee uitbreiden, vooral sinds de sluiting van het grote veld in Groningen. Door de Russische inval in Oekraïne en de bijkomende sancties op Russisch gas is Nederland grotendeels afhankelijk van de import van vloeibaar gas (LNG). Ook de Tweede Kamer zet in op extra gaswinning op de Noordzee.

De IKEA in Duiven blijft ook vandaag de hele dag dicht. Het filiaal van de Zweedse meubelgigant zit nog steeds zonder internetverbinding, laat een woordvoerder weten aan Omroep Gelderland.

De problemen in de winkel in Duiven ontstonden zaterdag. De pinautomaten werkten langzaam, waardoor lange rijen ontstonden bij de kassa's. Maandag werd de oorzaak ontdekt: een kapotte kabel.

De winkel was de hele dag dicht. Tweede paasdag is normaal gesproken een van de drukste dagen van het jaar voor meubelwinkels.

Alternatieven

Dinsdag zijn de problemen nog niet voorbij. "Het staat of valt met het internet", zegt een woordvoerder. "Verder kijken we eventueel naar alternatieven."

Het is nog niet duidelijk of de winkel langs de A12 morgen weer opengaat.

Mensen van 35 jaar of ouder die jarenlang intensief sporten, lopen een grotere kans op specifieke hart- en vaatziekten. Dat blijkt uit nieuw internationaal onderzoek waar het Radboudumc aan heeft meegewerkt.

Bij sporters wordt vaak niet gedacht aan hart- en vaatziekten, zegt onderzoeker Thijs Eijsvogels. Dat is onterecht, blijkt nu. Bij heel fanatieke sporters komen hartritmestoornissen en verkalking van de kransslagaders juist vaker voor.

Het gaat dan wel over heel intensief sporten, zegt Eijsvogels. "Sport waarbij je hartslag en ademhaling flink omhoog gaan, waarbij je niet meer een fatsoenlijk gesprek kunt voeren." Ook gaat het niet over eenmalig intensief sporten, maar ten minste vijf tot tien jaar.

Omslagpunt

"Sporten is in principe gezond", benadrukt Eijsvogels. "Het verlaagt het risico op vroegtijdige sterfte en op tal van chronische ziekten."

De meeste gezondheidswinst valt te behalen als iemand die niet sport actief wordt. Het voorschrift van de Gezondheidsraad is om ten minste 150 minuten per week matig intensief te bewegen. "Als je tussen de drie en vijf uur per week sport, zit je aan je maximale gezondheidswinst", zegt Eijsvogels. "Daarboven levert het niet zo veel meer op."

Vanaf een bepaalde hoeveelheid en intensiteit sporten ontstaan er dus juist extra risico's, zegt de onderzoeker. "Maar waar dat omslagpunt precies ligt, weten we nog niet." Ook is nog niet bekend waarom fanatieke sporters vaker kampen met hartritmestoornissen en verkalking van de kransslagaders.

Wel is duidelijk dat hart- en vaatziekten bij fanatieke sporters anders tot uiting komen dan bij mensen die normaal of niet hebben gesport. Zij kunnen dit merken aan een plotseling prestatieverlies tijdens het sporten, zegt Eijsvogels. "Als je bijvoorbeeld niet meer het tempo kan fietsen wat je daarvoor deed en op je sporthorloge ziet dat het samenvalt met een tijdelijke verstoring van het hartritme."

'Niet kop in het zand'

De onderzoekers hebben nieuwe richtlijnen opgesteld om sporters met hart- en vaatziekten beter te begeleiden en behandelen. Maar het is natuurlijk nog beter om te voorkomen dat je deze ziekten ontwikkelt, zegt Eijsvogels.

Een verhoogde bloeddruk of verhoogd cholesterolgehalte bij een fanatieke sporter werd tot nu toe vaak niet serieus genomen. "Er wordt vaak gedacht: maar je bent een sporter, je zit iedere week op de fiets, je bent in voorbereiding op een marathon. Je compenseert dat wel je met je gezonde leefstijl."

Er is een omslag in denken nodig, vindt Eijsvogels. Hij adviseert fanatieke sporters van 35 jaar of ouder om eens in de vijf jaar te laten kijken naar risicofactoren als bloeddruk, cholesterol en bloedsuikers. "En als ze verhoogd zijn, doe er dan wat mee en steek niet je kop in het zand."

Het lukt ING niet om van zijn Russische bankactiviteiten af te komen. Het bedrijf had vorig jaar een koper gevonden voor ING Rusland, maar het lukt de Russische koper niet om goedkeuring van de lokale autoriteiten te krijgen voor de deal.

ING ziet daarom een streep door het koopcontract. "Onze positie blijft ongewijzigd. We zien geen toekomst voor ING in Rusland", schrijft het bedrijf in het persbericht. De bank gaat op zoek naar andere opties om het onderdeel af te stoten.

Vorige maand had ING nog goede hoop dat de verkoop van het onderdeel door zou gaan. De bank zou het Russische onderdeel met zo'n 800 miljoen euro verlies verkopen aan een Russische investeerder.

ING heeft sinds de Russische invasie van Oekraïne de activiteiten afgebouwd. Zo neemt het bedrijf geen nieuwe Russische klanten aan.