NOS Nieuws - Algemeen

Zeven toeristen omgekomen bij helikoptercrash in Kenia

1 hour 19 minutes ago

In Kenia is een helikopter met toeristen neergestort. Alle zeven inzittenden zijn hierbij om het leven gekomen, melden Keniaanse autoriteiten. Onder de doden zijn vijf Amerikanen en twee Ecuadorianen, het hoofd van de Ecuadoraanse inlichtingendienst en zijn vrouw.

Reddingsteams zijn urenlang bezig geweest met het bergen van de lichamen, meldt de Keniaanse krant The Daily Nation. Later vandaag wordt de bergingsoperatie hervat, want drie lichamen zitten nog vast in het gecrashte toestel.

Reddingswerkers konden deze lichamen niet bergen vanwege een brand die na de crash was uitgebroken.

Mount Ololokwe

De helikopter stortte gisteren om 09.13 uur lokale tijd neer aan de voet van de Mount Ololokwe, ten noorden van hoofdstad Nairobi. Daarna brak er brand uit. Het ging mis bij een landingspoging op de top van de berg, meldt de Keniaanse krant The Daily Nation.

De berg is een populaire toeristische bestemming. Bedrijven bieden er rondvluchten met helikopters aan. De omgekomen toeristen hadden een helikoptervlucht geboekt bij reisorganisatie &Beyond.

Het bedrijf schrijft op de website dat inzittenden bij deze trip met een helikopter op de top van de berg landen en vervolgens ontbijten of koude drankjes nuttigen terwijl ze kunnen genieten van een spectaculair uitzicht.

Helikopterongelukken

Helikopterongelukken komen steeds vaker voor in Kenia. Het Afrikaanse land is afhankelijk van binnenlandse luchtvaartmaatschappijen om bezoekers naar afgelegen bestemmingen zoals Mount Ololokwe te vervoeren.

De toedracht van het meest recente ongeluk is nog niet bekend. De Keniaanse burgerluchtvaartautoriteit (KCAA) zegt met de betrokken partijen onderzoek te doen naar de dodelijke crash.

FVD vervangt zwangere De Vos door JFVD'er Al Biyati

2 hours 55 minutes ago

De oud-voorzitter van de jongerenorganisatie van Forum voor Democratie, Iem al Biyati, zal in de Tweede Kamer fractievoorzitter Lidewij de Vos vervangen tijdens haar zwangerschapsverlof. Dat heeft partijvoorzitter Thierry Baudet de NOS laten weten na een bericht van de Kiesraad.

De Vos nam op 6 augustus tijdelijk ontslag, omdat zij in verwachting is. Het tijdelijke ontslag geldt voor zestien weken. Een Kamerlid dat tijdelijk vervangen wil worden, legt dit verzoek neer bij de voorzitter van de Tweede Kamer. Die licht de Kiesraad in, die uiterlijk na veertien dagen een tijdelijke vervanger benoemt.

Dat moment kwam vandaag. In het bericht van de Kiesraad staat dat Baudet als vervanger wordt benoemd met ingang van het zwangerschapsverlof van De Vos. Hij is de eerste op de kieslijst die daarvoor om formele redenen in aanmerking komt.

Voorwaarde van de benoeming, zo meldt de Kiesraad, is dat Baudet deze benoeming accepteert. Maar dat doet hij dus niet. De partij wil dat Al Biyati deze plek in het parlement inneemt. Zij stond op nummer 11 bij de laatste Kamerverkiezingen.

In opspraak

Al Biyati is een oudgediende van de partij en was tot eind juni de voorzitter van de JFVD. De jongerenbeweging komt geregeld in opspraak vanwege extreme berichten in onderling appverkeer en het ontvangen van gasten met racistische, identitaire en extreemrechtse opvattingen.

Het is niet de eerste keer dat Forum voor Democratie wisselingen in de fractie kent. In 2024 en 2025 verlieten verschillende Kamerleden de fractie, waarna anderen hun zetel overnamen. Al Biyati komt nu voor het eerst namens de partij in de Tweede Kamer.

'Prins Harry en Meghan verhuizen deze maand terug naar VK'

3 hours 19 minutes ago

Bij het sjouwen van meubels en het verven van kamers hoeft de Britse prins Harry binnenkort waarschijnlijk niet al te veel op zijn familie te rekenen. Britse media melden dat prins Harry en zijn vrouw Meghan van plan zijn om later deze maand terug te verhuizen naar het Verenigd Koninkrijk.

Het stel gaat met hun twee kinderen, prins Archie (7) en prinses Lilibet (5), een woning buiten Londen betrekken, meldt de BBC. De kinderen zouden volgende maand op een Britse school beginnen. De Britse krant The Daily Telegraph schrijft dat het stel nu geen plannen heeft om hun werkzaamheden voor het koninklijk huis weer op te pakken.

Afgelopen weekend is koning Charles van het besluit op de hoogte gesteld. Ook prins William en Kate zijn ingelicht over de verhuizing. Harry en Meghan hebben de verhuizing niet officieel bevestigd.

De hertog en hertogin van Sussex verhuisden in 2020 naar Californië in de Verenigde Staten, nadat zij hun taken als werkende leden van het Britse koningshuis hadden neergelegd.

Ruzie met William

Het is maar de vraag of de terugkeer van prins Harry naar zijn vaderland tot enthousiasme leidt bij prins William. De broers met de ooit zo hechte band zien en spreken elkaar al tijden niet meer. Ook had Harry een tijdlang geen contact met zijn vader na openlijke kritiek op de familie en het koningshuis.

Vorig jaar zei Harry tegen de BBC te hopen op een verzoening met zijn familie:

Vorige maand brachten Harry en Meghan een zeldzaam bezoek aan koning Charles en koningin Camilla. Het was de eerste keer in ruim vier jaar dat Charles zijn kleinkinderen in het echt zag. Over het bezoek van de hertog en hertogin van Sussex werden door het koningshuis verder geen mededelingen gedaan.

Steeds meer startersleningen afgesloten

4 hours 20 minutes ago

In de eerste helft van dit jaar zijn meer startersleningen afgesloten dan in dezelfde periode vorig jaar. Dat meldt het Kadaster.

Ruim 8 procent van de mensen die hun eerste hypotheek in de eerste helft van 2026 afsloten, financierden hun woning ook deels met een starterslening. In 2025 was dat nog 6,4 procent. Het aandeel groeit gestaag door, want in 2021 was het percentage zelfs nog maar 3,2 procent.

Starters kunnen met een starterslening makkelijker een eerste woning kopen. Het is een lening die door gemeenten beschikbaar wordt gesteld en door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) wordt verstrekt. De lening kan het verschil overbruggen tussen wat starters maximaal kunnen lenen en de prijs van de koopwoning.

Rekenvoorbeeld

Een starter met een modaal inkomen van 48.000 bruto per jaar kan bij de bank een hypotheek van ongeveer 240.000 euro krijgen. Daar bovenop kan die een starterslening afsluiten van ongeveer 50.000 euro. Zo kan de starter een woning van 290.000 euro financieren.

De eerste drie jaar zijn aflossingsvrij en is de rente nul procent. De starterslening is maximaal 20 procent van de koopsom en niet hoger dan Nationale Hypotheek Garantie.

Starters die een beperkter budget hebben, kunnen zo met 'een relatief klein financieringsgat' toch het verschil maken, volgens Arjen Gielen van SVn. Dit helpt hen een woning te kunnen kopen. Het is niet zozeer om te kunnen overbieden maar wel om 'mee te kunnen doen' op de markt, zeggen verschillende makelaars.

Volgens Lianne Hans van het Kadaster zijn er verschillende oorzaken voor de toename in startersleningen aan te wijzen. "Er zijn meer gemeenten die het zijn gaan aanbieden." Maar de belangrijkste verklaring vormen volgens haar de gestegen woningprijzen. "Dan zie je dat ze toch wel vaker aanvullende financieringsmiddelen nodig hebben."

Populair in Lelystad

Op Texel en in Lelystad werden de meeste starterleningen afgesloten. Van alle woningen die daar werden verkocht, had ongeveer de helft een starterslening.

Fatima Joelfan, makelaar in Lelystad, herkent de populariteit van de starterslening. "Het potje van de gemeente is nu zelfs op. De zoekers die een starterslening wilden, worden nu on hold gezet." Zij en andere makelaars verwachten dat het potje later weer wordt aangevuld.

Inmiddels bieden 250 van de 342 gemeenten zo'n lening aan.

Vrees voor ruim honderd doden door mijnongeluk Centraal-Afrikaanse Republiek

5 hours 54 minutes ago

Het dodental van het mijnongeluk in de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) is naar schatting opgelopen tot ruim honderd. Persbureaus Reuters en AFP melden dat op basis van een functionaris van een lokale mijnautoriteit.

Een deel van de goudmijn stortte gistermiddag in door onbekende oorzaak. Aanvankelijk werd gesproken over zeker dertig dodelijke slachtoffers, maar dat aantal lijkt in korte tijd fors gestegen. De landelijke autoriteiten zeggen dat het aantal slachtoffers nog onduidelijk is.

'Iemand levend vinden zou wonder zijn'

De zoektocht naar overlevenden is in volle gang. "Het zou een wonder zijn als we nog mensen levend vinden", zegt een lokale functionaris tegen persbureau AP.

Op video's van het ongeluk is te zien dat vele honderden mensen aan het werk waren bij de mijn. De beelden tonen ook hoe een schacht instort en tientallen mensen worden bedolven door stenen, rotsen en grond:

Het ongeluk gebeurde in het grensdorpje Zamboye, nabij buurland Kameroen. In deze regio zijn diverse mijnen waar illegaal wordt gedolven. Het is nog onduidelijk of hier ook sprake van was bij de mijn in Zamboye. De autoriteiten onderzoeken nog wie de eigenaar is van de getroffen mijn.

Vaker dodelijke mijnongelukken

Mijnwerkers in de CAR werken vaak onder slechte omstandigheden. Met regelmaat gebeuren er dodelijke ongelukken. In juni kwamen er tientallen mensen om het leven bij de instorting van goudmijn Be-Mbari, schrijft nieuwssite Africa News. In maart vielen er zeven doden en in februari zeker twintig bij andere mijnongelukken in het westen van de CAR.

Meer verdenkingen tegen Franse chirurg die honderden kinderen verkrachtte

6 hours 14 minutes ago

De Franse veroordeelde kindermisbruiker Joël Le Scouarnec (75) wordt verdacht van nog eens veertig aanrandingen en tien verkrachtingen van minderjarigen. De oud-chirurg werd vorig jaar al veroordeeld tot 20 jaar cel voor bijna driehonderd verkrachtingen en aanrandingen.

Het Openbaar Ministerie in Lorient maakte vandaag bekend dat een nieuw gerechtelijk onderzoek is geopend tegen de man. Het gaat om vijftig mogelijke strafbare feiten tegen 48 slachtoffers. Deze zouden gepleegd zijn tussen 1987 en 2017.

De nieuwe verdenkingen gaan allemaal over het misbruik van kinderen jonger dan 15 jaar. Ze kwamen aan het licht tijdens zijn proces vorig jaar. Ook ontving het OM toen aanvullende aangiften. In mei vorig jaar werd daarom een vooronderzoek aangekondigd.

299 slachtoffers

Le Scouarnec werd vorig jaar veroordeeld voor het seksueel misbruiken van 299 mensen, van wie er 256 jonger dan 15 jaar waren. De gemiddelde leeftijd van zijn slachtoffers was 11 jaar. Hij bekende 111 verkrachtingen en 188 aanrandingen, gepleegd tussen 1989 en 2014.

Veel slachtoffers waren patiënt in een van de ziekenhuizen waar Le Scouarnec werkte. Het misbruik vond vaak plaats terwijl zij onder narcose waren of bijkwamen van een operatie.

Dagboeken

De zaak kwam aan het rollen nadat Le Scouarnec in 2017 was aangehouden na een aangifte van de ouders van een 6-jarig buurmeisje.

Bij de huiszoeking werden naast 300.000 foto's en video's met kinderporno en kinderpoppen en pruiken, ook dagboeken gevonden. Daarin hield de oud-chirurg het misbruik nauwgezet bij.

Zo omschreef hij in chronologische volgorde welke kinderen hij in welk ziekenhuis misbruikte. Ook stonden in die boeken meer namen dan die van de 299 slachtoffers voor wie hij vorig jaar terechtstond.

Onderzoeksjournalist Hugo Lemonier die een boek schreef over de zaak, toonde zich eerder kritisch over het handelen van justitie en de politie. Hij vroeg zich af waarom onderzoekers niet bij de ziekenhuizen de namen hadden opgevraagd van alle patiënten die Le Scouarnec had behandeld, in plaats van zich vooral te richten op de dagboeken.

In 2020 werd Le Scouarnec ook al veroordeeld tot vijftien jaar cel, onder meer voor misbruik van een nichtje.

Politie zoekt man na gewelddadige dood vrouw in Lelystad

6 hours 20 minutes ago

De politie is op zoek naar een man die iets te maken heeft met de dood van een vrouw in Lelystad, meldt Omroep Flevoland. Haar lichaam werd zaterdagavond aangetroffen in woonzorglocatie 't Landleven.

't Landleven bestaat uit 54 studio's in een groene wijk waar mensen met dementie "beschermd" kunnen wonen.

Misdrijf

Bij de eerste berichten sprak de politie al over een misdrijf. Volgens getuigen werd zaterdagavond de omgeving uitgekamd. Ook vloog een politiehelikopter rond, op zoek naar een man.

Vanavond volgt een oproep, waarin de politie zegt dringend op zoek te zijn naar een man van middelbare leeftijd. Zijn identiteit is bekend, aldus de politie.

Herkenbare foto's

Bij het opsporingsbericht zijn twee, duidelijk herkenbare foto's van de man geplaatst. Ook zegt de politie dat hij op een witte, elektrische fiets van het merk Kalkhoff reed (of rijdt).

De politie waarschuwt om de man niet zelf te benaderen maar direct 112 te bellen.

Verder wil de politie niets zeggen over het incident.

Droneoorlog treft steeds vaker Sudanese burgers, mede door buitenlandse steun

7 hours 4 minutes ago

Waar drones aan het begin van de oorlog in Sudan nog een marginale rol speelden, zijn ze inmiddels een belangrijk wapen voor beide strijdende partijen. Het aantal drone- en luchtaanvallen in Sudan is de afgelopen jaren sterk toegenomen: de Verenigde Naties telden in de eerste vier maanden van dit jaar 880 doden door droneaanvallen.

Maandenlang was het relatief rustig in de hoofdstad Khartoem. Sinds het leger de stad vorig jaar weer in handen kreeg, proberen inwoners er een nieuw leven op te bouwen. Veel Sudanezen zijn teruggekeerd na jaren op de vlucht te zijn geweest. Maar afgelopen week werden burgers opnieuw opgeschrikt door een droneaanval. In Khartoem-Noord werd een moskee geraakt.

"Ik lag te slapen op het dak van mijn huis", vertelt Noureddine Mohamed. "Het geluid was oorverdovend. Ik was bang dat de drone mijn huis zou raken. De drone kwam neer op onze moskee en raakte ook de transformator die onze wijk van stroom voorziet."

Woonwijken

Dat drones ook woonwijken ver van de frontlinie bereiken, is geen uitzondering. De afgelopen jaren zijn niet alleen militaire doelen geraakt, maar ook ziekenhuizen, scholen, elektriciteitscentrales en waterinstallaties. Door zulke infrastructuur onder vuur te nemen, proberen beide strijdende partijen gebieden die onder controle staan van de tegenstander te verzwakken. De gevolgen zijn vooral voor burgers groot.

Volgens Nohad Eltayeb, onderzoeker bij ACLED, dat gewapende conflicten onderzoekt, zijn in de afgelopen drie jaar zeker 15.000 mensen omgekomen bij drone- en luchtaanvallen in Sudan. ACLED registreerde zo'n 2500 lucht- en droneaanvallen. Het leger voert meer aanvallen uit, maar de paramilitairen van de RSF maken meer burgerslachtoffers.

"Hoewel het conflict in 2023 begon, is het de afgelopen twee jaar veranderd in een oorlog die steeds meer door drones wordt gedomineerd", zegt Eltayeb. "Droneaanvallen zijn inmiddels goed voor bijna de helft van alle gewelddadige incidenten. Daarmee verplaatst het conflict zich steeds meer van de grond naar de lucht."

Leger

Het zwaartepunt van de droneoorlog ligt momenteel in het midden van het land, rond de strategisch gelegen stad El Obeid. Die is in handen van het leger, maar de RSF probeert al maanden de controle over het gebied te krijgen, onder meer met drones.

In El Obeid wonen naar schatting een half miljoen mensen. Onder hen zijn minstens 100.000 mensen die voor het geweld uit andere delen van Sudan zijn gevlucht. Hulpverleners maken zich grote zorgen over het toenemende gebruik van drones.

"Drones raken de Sudanese bevolking", zegt Esperranza Santos van Artsen zonder Grenzen, die momenteel in El Obeid werkt, via de telefoon. "Ze worden niet alleen aan de frontlinies ingezet of om militaire operaties te ondersteunen. Ze worden in het hele conflict gebruikt om civiele infrastructuur te vernietigen. Waterinstallaties, elektriciteitscentrales en ziekenhuizen zijn geraakt. Daardoor is er bijvoorbeeld onvoldoende veilig drinkwater. De bevolking hier leeft in een zeer precaire situatie."

VN-woordvoerder Stéphane Dujarric zei afgelopen maand dat vrouwen en meisjes in El Obeid 's nachts water gaan halen, omdat ze overdag bang zijn voor droneaanvallen en steeds verder moeten lopen voor water. Maar ook dat brengt gevaar met zich mee. "Deze vrouwen en meisjes zijn lastiggevallen, verkracht en blootgesteld aan andere vormen van seksueel geweld."

Buitenlandse steun

De droneoorlog wordt mede mogelijk gemaakt door buitenlandse steun. De RSF maakt vooral gebruik van Chinese drones, die volgens internationale onderzoeken via de Verenigde Arabische Emiraten worden aangeleverd. Het regeringsleger, de SAF, kreeg aanvankelijk vooral drones uit Iran, maar maakt inmiddels vooral gebruik van Turkse Bayraktar-drones.

"Zolang buitenlandse geldschieters wapens, drones en luchtverdedigingssystemen blijven leveren en sancties en andere beperkingen worden omzeild, zal de oorlog niet alleen aan de frontlinies worden uitgevochten", zegt ACLED-onderzoeker Eltayeb, zelf Sudanees. "Zo blijven burgers overal in het land gevaar lopen."

Noordzee in meer dan 40 jaar niet zo warm

7 hours 9 minutes ago

De Noordzee is sinds de eerste metingen niet zo warm geweest als afgelopen weekend, meldt het KNMI. Bij het platform Goeree, 30 kilometer uit de kust bij Hoek van Holland, steeg de zeetemperatuur tot 21,5 graden.

Het vorige temperatuurrecord stamt van 8 augustus 2018. Toen werd de zee 21,4 graden. De eerste metingen dateren van 1984.

Hittegolven in zee

Dit jaar zijn er in het gebied rondom Goeree al drie mariene hittegolven geweest. Daarvan wordt gesproken als de zeewatertemperatuur minstens vijf dagen achter elkaar ver boven de waarde uitkomt die je normaal voor die tijd van het jaar mag verwachten, of warmer dan 90 procent van alle dagen.

De uitzonderlijk warme Noordzee is geen uitzondering in de wereld: nog nooit waren de wereldzeeën zo warm in deze periode van het jaar. Buiten het poolgebied was de gemiddelde temperatuur van de bovenste laag van het zeewater ongeveer 21 graden in juli, zag het Europese aardobservatieprogramma Copernicus.

Grote gevolgen

Het warme zeewater komt met grote gevolgen. "We gaan er de komende twaalf maanden heel veel van merken en dat is geen vrolijk verhaal", zei meteoroloog Rob Groenland van het KNMI eerder tegen de NOS.

In het najaar en in de winter heeft Nederland kans op extra veel regen en mogelijk ook heftigere winterstormen. Elders in de wereld kunnen gebieden bijvoorbeeld te maken krijgen met zwaardere tropische cyclonen.

Ook het zeeleven lijdt onder de hitte. "Vissen zwemmen naar andere gebieden waardoor ecosystemen veranderen en mensen die afhankelijk zijn van visvangst in problemen kunnen komen", zei oceanograaf Sjoerd Groeskamp van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) tegen de NOS. "En koraal gaat dood. Dat kan niet vluchten."

Meerdere records verbroken

Afgelopen weken werden er meerdere records verbroken door aanhoudende droogte en tropische hitte. Vorige week werd deze zomer bestempeld als de één na droogste sinds het begin van de metingen in 1901. Er stroomde nog nooit zo weinig water door de Rijn als nu en ook de afvoer door de Maas is laag.

Dat heeft te maken met de opwarming van de aarde. Klimaatverandering vergroot de kans op en de intensiteit van hittegolven. Hittegolven zijn tegenwoordig warmer en duren langer.

Door klimaatverandering vaker (extreme) hitte

De afgelopen twee eeuwen is de mens steeds meer broeikasgassen gaan uitstoten. Bij met name de productie van energie komen door het gebruik van fossiele brandstoffen veel broeikasgassen vrij. Daardoor is de gemiddelde temperatuur wereldwijd toegenomen: in een eeuw gemiddeld met ruim 1,3 graden Celsius. Door die hogere temperaturen komt hitte dus vaker voor. Onderzoek laat zien dat warme periodes warmer, en droge periodes droger worden.

Familie vermoorde Lisa (17) bedankt Abcoude voor liefde en steun

7 hours 37 minutes ago

De familie van de vorig jaar vermoorde Lisa (17) bedankt de dorpsgenoten in Abcoude voor "alle liefde, steun en medeleven die jullie gaven en zijn blijven geven".

De familie spreekt z'n dank uit in de programmagids voor de jaarlijkse feestweek, die dezer dagen huis-aan-huis wordt verspreid in het Utrechtse dorp.

Het is de eerste keer dat de familie zelf van zich laat horen, meldt RTV Utrecht.

Jaar geleden

Het is precies een jaar geleden dat Lisa werd vermoord toen ze na een avondje stappen van Amsterdam naar huis in Abcoude fietste.

De familie gaf meteen aan anoniem te willen blijven. En dat lukte. Hoewel journalisten het dorp met z'n ruim 8000 inwoners overspoelden, werd nauwelijks iets bekend over de familie.

"Wij zijn ontzettend dankbaar voor het respect voor onze privacy, met name richting de media", schrijft de familie nu. "Jullie zijn met warmte om ons heen gaan staan."

Minuut stilte

In de verklaring bedankt de familie ook de organisatie van de feestweek. Die paste het programma vorig jaar aan en schrapte een kermisattractie. Ook werd een minuut stilte gehouden.

Bij de feestweek van dit jaar, die komende dinsdag begint, is alles weer zoals dat de afgelopen meer dan honderd jaar was. Met een kermis, paalklimmen, tobbesteken, een paardenmarkt en tal van optredens van artiesten bij de twee grootste kroegen.

Warme schil

De familie is daar blij mee. "Jullie warme schil geeft ons de veiligheid en kracht om ons leven stap voor stap weer op te pakken", aldus de verklaring. "Laten we lachen, proosten en het leven vieren zoals Lisa dat deed: vol overgave, met een gulle lach en omringd door vrienden."

Steeds meer schepen wachten bij Panamakanaal, voorrangslots leveren miljoenen op

8 hours 11 minutes ago

Een combinatie van geopolitieke spanningen en klimatologische ontwikkelingen zorgt ervoor dat de wachttijden voor het Panamakanaal enorm zijn opgelopen. Half augustus lagen volgens Panamese autoriteiten ruim honderd vrachtschepen voor anker voor de kust van het Midden-Amerikaanse land, met wachttijden die kunnen oplopen tot tien dagen. De komende maanden dreigen die nog verder op te lopen.

Meer vrachtschepen zijn de waterweg, die de Atlantische Oceaan verbindt met de Grote Oceaan, gaan gebruiken vanwege de onrust in het Midden-Oosten. Met name het aantal olietankers dat door de zeestraat vaart is toegenomen. Maar tegelijkertijd kampt het kanaal met ongebruikelijke droogte, waardoor het waterpeil is gezakt en minder schepen door het kanaal mogen varen. Een situatie die naar verwachting de komende maanden zal verergeren.

Het Panamakanaal haalt het water voor in de sluizen, waardoor schepen van de ene naar de andere kant varen, uit het nabijgelegen Gatun-meer. Sinds juli daalt het waterpeil in dit meer, terwijl dat normaal gesproken maanden zijn die vallen binnen het regenseizoen in Panama. Momenteel ligt het waterpeil in het kunstmatige meer al 30 centimeter lager dan vorige maand, de verwachting is dat dit verder gaat dalen.

Maatregelen

Sinds enkele weken neemt het Panamakanaal de eerste maatregelen: dagelijks mogen nog maximaal 34 schepen door het kanaal varen, dat waren eerst 36 schepen. De grotere containerschepen, de zogenoemde Neopanamax-schepen, moeten minder zwaar geladen zijn. Begin september gaat het Panamakanaal nieuwe maatregelen aankondigen.

Er wordt met grote zorgen naar de rest van dit jaar gekeken, als El Niño zijn intrede doet. Volgens meteorologen een weerfenomeen dat in dit deel van de wereld zware droogte met zich zal meebrengen, sterker nog dan in andere jaren. Het is droogte waar Panama, een van de landen met de meeste regenval ter wereld, nu al voorzichtig mee kampt. De optelsom voor het kanaal is simpel: minder regen betekent een lager waterpeil, een lager waterpeil betekent minder doorvaart en minder zwaar beladen schepen.

Het is een situatie die doet denken aan 2023, toen door droogte, eveneens in verband gebracht met een toenmalige El Niño, op het hoogtepunt dagelijks nog maar 22 schepen door het kanaal mochten varen. Schepen wachtten toen weken voor de kust van Panama en rederijen en andere bedrijven verloren miljoenen door vertragingen in hun toeleveringsketen.

Slecht moment

De situatie in Panama komt op een ongelegen moment: juist deze maanden zijn rederijen op zoek naar alternatieve zeeroutes om hun goederen te vervoeren. Sinds oktober nam het dagelijkse aantal doorvaarten door het Panamakanaal met 5 procent toe, een toename die wordt toegewezen aan de spanningen in het Midden-Oosten, specifiek rond de Straat van Hormuz. Hoewel slechts zo'n 6 procent van de wereldwijde maritieme handel door het Panamakanaal gaat, is het strategisch wel een belangrijke waterweg, zeker voor bedrijven aan de Amerikaanse oostkust.

Waar de droogte en de spanningen in het Midden-Oosten alleen maar slecht nieuws zijn voor rederijen, zit er voor het Panamakanaal wel een positieve kant aan het verhaal. Dagelijks organiseert de Panamakanaalautoriteit (ACP) veilingen waarbij rederijen een vast bedrag kunnen betalen om hun containerschip met voorrang door het kanaal te krijgen. Iedere dag worden drie tot vijf van deze 'voorrangsslots' verkocht.

Hoewel de startprijzen op die veilingen voor kleinere vrachtschepen op 15.000 dollar liggen, en voor de grootste schepen op 55.000 dollar, laten de uiteindelijke prijzen zien dat er wanhoop is bij rederijen.

Recordbedrag

In maart lag het gemiddelde bedrag dat werd betaald voor een slot voor een groot containerschip op bijna 400.000 dollar. Inmiddels is dat gemiddelde bedrag gestegen naar 2,5 miljoen dollar. Vorige maand betaalde een rederij zelfs een recordbedrag van 4,6 miljoen dollar om een lege olietanker met voorrang door het kanaal te laten varen.

Zo hebben de dagelijkse veilingen het Panamakanaal in augustus al zestien keer zoveel opgebracht als vorig jaar. Ook goed nieuws voor Panama zelf: ruim een vijfde van de staatsinkomsten van het land wordt uit het kanaal gehaald. En zo kan zelfs een weerfenomeen als El Niño en geopolitieke spanningen elders in de wereld voordelig uitvallen.

Leger Israël begint strafrechtelijk onderzoek naar dood Hind (5) in Gaza

9 hours 2 minutes ago

Het Israëlische leger heeft een van zijn eerste strafrechtelijke onderzoeken naar optredens van militairen in de oorlog in Gaza aangekondigd. Deze richten zich op het doden van de 5-jarige Hind Rajab en haar familie, en vijftien Palestijnse medische hulpverleners. Beide zaken kregen veel internationale aandacht.

Tegelijk liet het leger weten geen strafrechtelijke onderzoeken te openen naar drie andere aanvallen waarbij hulpverleners van World Central Kitchen en Artsen zonder Grenzen werden gedood. In een verklaring stelt het leger 150 incidenten te hebben onderzocht en in deze vijf zaken een besluit te hebben genomen.

Het Israëlische leger laat andere veelbesproken dodelijke aanvallen die het eerder zei te zullen onderzoeken in de verklaring buiten beschouwing. Zoals de luchtaanvallen op een ziekenhuis in Zuid-Gaza waarbij een jaar geleden vijf journalisten om het leven kwamen.

Internationaal recht

Het leger heeft vandaag een rapport uitgebracht over mogelijke oorlogsmisdaden door Israëlische militairen. Het onderzoek naar de twee dodelijke aanvallen die nu verder worden onderzocht volgt op de bevindingen uit dat rapport. Het leger zegt dat het verplicht is om "uitzonderlijke" oorlogsincidenten te evalueren, vanwege het internationaal en Israëlisch recht.

Correspondent Israël en de Palestijnse Gebieden Lennard Swolfs:

"Door strafrechtelijke onderzoeken in te stellen naar deze aanvallen gaat het Israëlische leger een stap verder. Het betekent dat er volgens het leger voldoende aanleiding is om te onderzoeken of er strafbare feiten zijn gepleegd. Mogelijk heeft deze stap ook te maken met de grote internationale druk rond deze aanvallen.

Zowel de dood van Hind Rajab als die van de vijftien Palestijnse hulpverleners heeft wereldwijd veel aandacht gekregen en tot hevige kritiek op Israël geleid.

Het is overigens niet voor het eerst dat het Israëlische leger een strafrechtelijk onderzoek instelt naar aanvallen in Gaza. Bovendien is het nog maar de vraag wat deze onderzoeken opleveren. In het verleden is gebleken dat dit soort onderzoeken slechts in een klein aantal gevallen leidt tot vervolging of een aanklacht."

De 5-jarige Rajab werd in januari 2024 gedood, evenals zes van haar familieleden en twee medische hulpverleners. De familie zat in Gaza-Stad in een auto die werd beschoten door een tank. Rajab overleefde een eerste beschieting en had urenlang telefonisch contact met hulpverleners. Die werden bij een reddingspoging ook gedood. Later werden al hun lichamen gevonden.

Onafhankelijke deskundigen van de Verenigde Naties hebben gezegd dat de aanval op Rajab mogelijk een oorlogsmisdaad vormt. Daarnaast hebben mensenrechtenorganisaties melding gemaakt van oorlogsmisdaden bij het Internationaal Strafhof in Den Haag en verzoeken ingediend om soldaten die volgens hen betrokken waren bij de aanval te vervolgen.

Het andere incident dat het Israëlische leger nu zegt strafrechtelijk te gaan onderzoeken dateert uit maart 2025. Vijftien Palestijnse reddingswerkers werden toen bij Rafah gedood door het Israëlische leger, terwijl zij in een konvooi reden van ambulances en andere hulpvoertuigen. Hun lichamen werden acht dagen later teruggevonden in een massagraf, samen met hun ambulances.

Niet strafrechtelijk onderzocht

Bij drie andere dodelijke aanvallen is volgens het leger "geen redelijke verdenking van strafbaar wangedrag gebleken", staat in de verklaring.

Het gaat daarbij om een aanval op een groep van zeven hulpverleners van de hulporganisatie World Central Kitchen (april 2024), een aanval op een gebouw van de hulporganisatie Artsen zonder Grenzen in Khan Younis (februari 2024) en de dood van twee andere Artsen zonder Grenzen-medewerkers, die in een konvooi in Gaza-Stad werden beschoten door Israëlische troepen (november 2023).

Noord-Korea haalt uit naar VS, Trump wil Kim Jong-un ontmoeten

9 hours 11 minutes ago

Noord-Korea zegt niet onder de indruk te zijn van de toenadering van de Amerikaanse president Donald Trump. Gisteren kondigde Trump aan dat de VS de gezamenlijke legeroefeningen met Zuid-Korea "aanzienlijk zal terugschroeven". De zus van Kim Jong-un zei vandaag dat deze aankondiging niets verandert aan de "vijandelijke" houding van de VS richting Noord-Korea.

"We vinden het niet de moeite waard om daar commentaar op te geven en we hebben er geen enkele interesse in", zei Kim Yo Jong in een verklaring volgens staatsmedia. "Het provocerende, agressieve karakter van de oefeningen zal niet veranderen, ook al zijn de duur en de omvang ervan verminderd."

Trump reageerde op de verklaring van Noord-Korea dat hij later dit jaar de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un zal ontmoeten en dat de twee leiders het goed kunnen vinden.

Ongepast signaal

De gezamenlijke oefeningen van bondgenoten Zuid-Korea en de VS gingen gisteren van start onder de naam Ulchi Freedom Shield. Toen Trump bekendmaakte dat hij de oefeningen beperkt zei hij dat ze vooral de VS veel geld kosten. Daarbij "geven ze ook een signaal af dat volstrekt ongepast en vijandig is", schreef hij op zijn platform Truth Social.

De Amerikaanse president zei ook dat Noord-Korea zich "niet-bedreigend en respectvol" opstelt sinds Trump aan de macht is. Noord-Korea voerde eerder deze maand nog proeven met ballistische raketten uit. Dat is in strijd met resoluties van de Verenigde Naties.

Instemmen verkorting

Het Zuid-Koreaanse leger zei vandaag dat het had ingestemd met het verzoek van de VS om de duur en de omvang van de oefeningen af te schalen. De oefeningen eindigen nu vrijdag, in plaats van op 27 augustus zoals aanvankelijk gepland was.

Drie Nederlanders omgekomen en vier gewonden bij ongeluk in Amerikaanse staat Ohio

9 hours 23 minutes ago

In de Amerikaanse staat Ohio zijn gisteren drie Nederlanders om het leven gekomen bij een verkeersongeluk. Dat bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Vier anderen raakten gewond en zijn naar het ziekenhuis gebracht. Ook dat zijn Nederlanders, volgens Amerikaanse media is een van hen de bestuurder. Hoe ernstig zij gewond zijn, is niet duidelijk.

De dodelijke slachtoffers zijn twee mannen van 55 en een man van 44. Ze overleden ter plekke.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt van "een verschrikkelijk ongeluk" en meldt dat er bijstand wordt verleend aan de slachtoffers en nabestaanden. Het ministerie heeft medewerkers vanuit elders in de VS naar Ohio gestuurd.

Geen voorrang

De zeven Nederlanders zaten samen in een busje. Dat werd gisteren rond het middaguur lokale tijd op een kruispunt in Knox County aangereden door een vrachtwagen. Amerikaanse media schrijven dat het busje geen voorrang gaf bij een stopbord.

De Nederlanders maakten deel uit van een reisgezelschap van zestien mensen, verdeeld over twee busjes. Of het andere busje in de buurt was van het ongeluk, is niet bekend.

Katholieken onder druk in China: 'Wij wachten tot ons IJzeren Gordijn valt'

9 hours 25 minutes ago

China draait de duimschroeven aan bij christenen door heel het land. Geestelijken en gelovigen worden gearresteerd, kerken gesloten en kinderen mogen op steeds minder religieuze plekken komen.

De katholieke gemeenschappen in de Noord-Chinese provincie Shanxi voelen de repressie aan alle kanten. Anoniem doen priesters hun verhaal. Een van hen zegt: "De situatie is niet meer zo erg geweest sinds de Culturele Revolutie." Dat was een van China's meest gewelddadige periodes.

Toch is het katholicisme in China springlevend met naar schatting zo'n tien tot twaalf miljoen gelovigen. In de openheid als het kan, of achter gesloten deuren of ondergronds als het moet, worden kerkdiensten gehouden en krijgt de nieuwe generatie haar eerste communie.

Geweld en onderdrukking

De provincie Shanxi staat vooral bekend om de steenkool- en azijnproductie. De winters zijn lang, het land is dor en het leven op het platteland is zwaar. Maar er is nog iets dat de provincie tekent: kerktorens.

Het katholicisme kent er een lange geschiedenis. Via missionarissen in de 18e eeuw bereikte het de regio. Het geloof, mede dankzij het onderwijs en de gezondheidszorg die de kerk meebracht, vond er een vruchtbare voedingsbodem. Ondanks perioden van geweld tegen de kerk is men er nog steeds bovengemiddeld gelovig.

In het dorp van priester Hong (niet zijn echte naam) is bijna iedereen katholiek. Maar de manier van leven staat onder druk. Hij vertelt dat de repressie de afgelopen vijftig jaar niet zo erg is geweest.

"Je hebt in de wereld democratieën en autocratieën. De ene soort draait om liefde en de andere draait om geweld en onderdrukking", zegt hij. Hij vergelijkt katholieken in China met Oost-Berlijners uit de DDR. "We wachten tot ons IJzeren Gordijn valt."

De lokale autoriteiten proberen vooral kinderen weg te houden bij religie. In zijn kerk, vertelt priester Zhang (niet zijn echte naam), doen ze snel het licht uit of verstoppen de kinderen zich in de zijkamer als de politie komt controleren. Daar nemen de autoriteiten in zijn dorp genoegen mee.

'Wortels doorsnijden'

Maar op andere plekken gaat het er harder aan toe. Een kerk in een nabijgelegen dorp werd gesloten, nadat agenten binnen kinderen hadden aangetroffen, vertelt Zhang. Door minderjarigen te weren uit kerken "willen ze onze wortels doorsnijden", zegt hij.

Ook de druk op geestelijken is enorm. We spreken Zhang in zijn woning, want voor de kerk hangen camera's. China wil niet dat de geestelijken contact hebben met buitenlanders, dus mogen priesters vaak geen paspoort hebben en niet naar het buitenland reizen. Ook worden hun digitale communicatie en post gecontroleerd.

Chinese bedevaartstocht

Ondanks dit alles zet de gemeenschap door. Ieder jaar lopen duizenden mensen de Bansishan bedevaartstocht. Zo ook Zhang Fang, een vrouw van in de dertig met een witte zonneklep op. Ze vindt het een zware tocht met de hoge temperatuur en luchtvochtigheid. "Ik ben een beetje dik geworden", zegt ze puffend.

Het kilometerslange bergpad te voet afleggen naar de kerk op de top symboliseert de lijdensweg van Jezus Christus. "Je neemt wat er in je hart is, en wat je wil zeggen, en bovenaan ga je bidden", legt ze uit. Ze slaat een kruisje bij een stenen altaartje en ploetert door.

Sinds dit jaar staat de overheid de deelname van kinderen niet meer toe. Behalve "omdat ze minderjarig zijn", krijgen de ouders geen uitleg. De een na de ander loopt teleurgesteld met z'n kind terug naar de auto.

Aan het begin van het bergpad controleert de politie ID-kaarten en moeten bedevaartgangers door metaaldetectoren. In het China van vandaag is weinig zo gevoelig als georganiseerde religie.

Surveillancesysteem

Die gevoeligheid ondervinden we ook als journalist. Halverwege de tocht trekken tientallen overheidsbeambten ons de berg af en ondervragen ons vijf uur lang op een onofficiële detentielocatie. In een van de kamers hangen schermen waarop te zien is dat elke centimeter van de bedevaartstocht wordt gefilmd, terwijl de politie live meekijkt.

Aldaar gebruikt de politie China's uitgebreide surveillancesysteem om te achterhalen wie we hebben gesproken. Een voor een komen ze onder politiebegeleiding ons vertellen dat ze hun toestemming voor het interview intrekken.

Het is tekenend voor de toenemende druk op religie de afgelopen jaren. Toch blijven velen hun geloof trouw. In Noord-China is het een eeuwenlange strijd: Peking probeert religie te controleren en gelovigen zoeken naar nieuwe manieren om het te behouden.

Met tractor op snelweg rijden blijft niet onbestraft, zegt OM

9 hours 30 minutes ago

Bestuurders van landbouwvoertuigen die op de snelweg rijden kunnen rekenen op strafrechtelijke handhaving. Hetzelfde geldt voor bestuurders die met afgeplakt kenteken de weg op gaan.

Dat meldt het OM in een persbericht. Het gaat om een verduidelijking van al bestaande regels. Het OM zegt dat er gehandhaafd wordt wegens het gevaar dat rijden met trekkers op snelwegen met zich meebrengt. Dat kan bijvoorbeeld leiden tot een boete of een rechtszaak.

Demonstreren is een grondrecht, benadrukt het OM, maar dat sluit vervolging voor andere strafbare feiten tijdens een demonstratie niet uit. Landbouwvoertuigen zijn verboden op de snelweg.

Van handhaving kan alleen worden afgezien als een demonstratie met tractoren op de snelweg vooraf is aangemeld bij de burgemeester en die de actie niet heeft verboden, staat in de verklaring.

Ongeluk

De landelijke uitgangspunten volgen na onduidelijkheid en kritiek over het optreden rond een boerenprotest in Den Bosch. Bij een ongeluk op de A59 bij Heesch kwamen vrijdag twee mensen om het leven. Zes mensen raakten gewond.

Het ongeluk gebeurde aan het eind van een file die was ontstaan toen boeren met trekkers over de snelweg reden. De politie en het OM hebben aangekondigd het eigen functioneren te gaan evalueren.

Voorafgaand aan dat protest had de politie Oost-Brabant gezegd in principe niet op te treden tegen trekkers op de snelweg vanwege het demonstratierecht. Zij zei dat dit zo door het landelijke OM was bepaald.

Vanavond laat de politie weten in reactie op het bericht van het OM op te treden "wanneer strafbare feiten worden gepleegd, gemaakte afspraken rondom de demonstratie niet worden nagekomen, of de veiligheid van demonstranten of omstanders in het geding komt". De politie voegt eraan toe dat ze in eerste instantie gericht zijn op de-escaleren. "De aanpak die we kiezen om dat doel te bereiken, verschilt soms."

Ondanks miljoeneninvestering gaat het slecht met de korenwolf in Limburg

9 hours 32 minutes ago

Het gaat slecht met de zeer zeldzame en bedreigde korenwolf. Sinds 2002 stak de provincie Limburg samen met de EU en het Rijk meer dan 30 miljoen euro in behoud van de hamster. Toch moeten er nu nog eens honderd korenwolven per jaar gefokt en uitgezet worden om het knaagdier te redden, laat gedeputeerde Léon Faassen (BBB) weten bij L1 Nieuws.

De korenwolf is een klein knaagdier dat in Nederland alleen in Midden- en Zuid-Limburg leeft. In 1999 was de hamster eigenlijk uitgestorven, maar in 2002 kwam een reddingsprogramma op gang. Er werd een fokprogramma opgezet, en er werden 'nieuwe' korenwolven uitgezet.

Boeren kregen én krijgen geld om 'hamstervriendelijke' maatregelen te nemen, zoals het inzaaien van akkerranden met bloemenmengsels en het aanleggen van houtwallen. De EU heeft daar zelfs een speciaal programma voor.

Wachtlijst

Aan enthousiasme geen gebrek. Volgens gedeputeerde Faassen was er vorig jaar zelfs een wachtlijst onder boeren die aan het korenwolfvriendelijke landschapsbeheer wilden meewerken.

Maar het gaat nog altijd niet goed met het beestje. Het aantal ondergrondse burchten is vorig jaar in vrijwel alle leefgebieden gedaald, meldt de provincie Limburg nu.

Vooral het regenachtige weer in 2024 heeft de korenwolf genekt. De ondergrondse burchten stroomden vol of verzakten door de regen. "Jonge hamsters zijn erg kwetsbaar en kunnen niet goed overleven in burchten die worden beschadigd door de regenval", aldus Léon Faassen.

Verdronken

Veel beestjes zijn verdronken. De gedeputeerde: "De populatie daalt hierdoor, omdat er vervolgens minder hamsters zijn die zich kunnen voortplanten."

In Limburg zijn er zes gebieden waar de hamster voorkomt. Alleen bij Puth/Doenrade en Koningsbosch telde de provincie vorig jaar meer burchten. In de leefgebieden van Bemelen, Etzenrade, Heer en Sibbe liep het aantal hamsterholen terug. In Etzenrade was de daling heel groot: in 2024 werden daar nog zo'n 130 burchten geteld, vorig jaar waren er dat minder dan 50.

In heel Limburg ligt het aantal burchten nu onder de 200. Over het aantal dieren dat daar leeft is geen cijfer bekend.

Gefokt en uitgezet

Om het kleine knaagdier voor Nederland te behouden, moeten er volgens Faassen per jaar ten minste honderd hamsters worden gefokt en uitgezet. Minder dan honderd is volgens de gedeputeerde geen optie omdat het opnieuw nat kan worden. Ook kunnen roofdieren opduiken.

De gedeputeerde wijst er ook op dat er geen kleine groepjes moeten worden uitgezet. Zijn de hamsters te nauw verwant, dan bestaat de kans op inteelt.

Dit jaar zijn er zo'n 140 korenwolven uitgezet.

Oekraïense verdachte opnieuw opgepakt om opblazen Nord Stream, nu in Kroatië

10 hours 6 minutes ago

Een Oekraïense man is in Kroatië aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij het opblazen van de Nord Stream-gaspijpleidingen in september 2022. Hij werd vorig jaar al in Polen aangehouden en weer vrijgelaten. De Duitse justitie heeft Kroatië om zijn overlevering gevraagd.

De verdachte, Volodymyr Z., werd door de Kroatische politie opgepakt in de kustplaats Pula. Dat gebeurde op basis van een Europees arrestatiebevel. De Duitse autoriteiten zoeken al sinds 2024 naar hem.

Z. zou deel hebben uitgemaakt van de groep die de explosieven op de Nord Stream-pijpleidingen in de Oostzee plaatste. Volgens Duitse media werkte hij eerder als instructeur bij een duikschool in Kyiv, waarmee meerdere verdachten in het onderzoek banden zouden hebben. Daarvoor zou hij in het Oekraïense leger hebben gediend.

Arrestatie en vrijlating

Hij werd in september vorig jaar al eens aangehouden in Polen, waar hij met zijn gezin in een stadje ten westen van Warschau woonde. Een Poolse rechter weigerde hem aan Duitsland over te leveren en beval zijn vrijlating.

Volgens de rechter moest het opblazen van de pijpleidingen worden gezien als een militaire actie in oorlogstijd. Ook twijfelde de rechter of Duitsland bevoegd was de zaak te behandelen, omdat de explosies in internationale wateren plaatsvonden. Z. heeft de beschuldigingen ontkend.

Z. is na Serhii K. de tweede verdachte die is opgepakt in verband met de zaak. K., een voormalige Oekraïense legerofficier, werd vorig jaar in Italië gearresteerd. Hij zou de operatie hebben gecoördineerd en werd in november overgeleverd aan Duitsland. Zijn proces begint over enkele weken in Hamburg. K. ontkent iedere betrokkenheid.

Zeven verdachten

Duitse onderzoekers kregen vorig jaar zeven Oekraïense verdachten in beeld. Een van hen, Vsevelod K., is aan het front in Oekraïne gesneuveld, bleek eerder uit onderzoek van de Volkskrant en Nieuwsuur.

Wie opdracht gaf voor de sabotage, een halfjaar na de grootschalige Russische invasie in Oekraïne, is nog altijd niet duidelijk. De Oekraïense regering en president Zelensky hebben betrokkenheid altijd ontkend.

Nord Stream

Nord Stream was een Duits-Russisch miljardenproject dat bestond uit twee gaspijpleidingen. Nord Stream 2 was nog niet in gebruik genomen toen in het najaar van 2022 de explosies plaatsvonden. Bij die ontploffingen raakten drie van de vier leidingen van Nord Stream 1 en 2 zwaar beschadigd.

Volgens de Duitse omroepverband ARD zou Z. samen met anderen minstens vier explosieven aan de pijpleidingen hebben bevestigd, op ongeveer 80 meter diepte. De explosieven zouden elk 20 tot 35 kilo explosief materiaal hebben bevat.

Op het door de groep gehuurde zeiljacht Andromeda werden later sporen gevonden van explosieven die ook voor militaire doeleinden worden gebruikt. Rusland had de gasleveringen via Nord Stream 1 kort voor de explosies stilgelegd, ruim een halfjaar na de Russische invasie van Oekraïne.

Bekijk hier een uitgebreide reconstructie die Nieuwsuur twee jaar geleden maakte over hoe het spoor van de sabotage naar Oekraïne leidt:

Amsterdam bouwt time-outwoningen voor mensen met verward gedrag

10 hours 31 minutes ago

Woningcorporatie Ymere gaat in Amsterdam twintig time-outwoningen bouwen voor mensen met verward of onbegrepen gedrag. "We zijn blij dat er eindelijk een locatie komt waar goede zorg- en hulpverlening is", laat de corporatie weten bij stadsomroep AT5.

Volgens Ymere zijn de woningen "niet alleen voor deze mensen hard nodig, maar ook voor de buren die veel overlast ervaren". In Nederland wonen naar schatting 62.500 mensen met ernstige psychische aandoeningen.

Bang worden

"We zien dat mensen met mentale problemen vaak in sociale huur terechtkomen", zei de Amsterdamse burgemeester Halsema vorig jaar zomer. "Het gaat om steeds grotere aantallen en om steeds meer mensen die daar last van hebben en ook bang van kunnen worden."

Feit is dat verwarde mensen lang niet altijd de zorg krijgen die ze nodig hebben. Dat levert gevaarlijke situaties op. Soms halen die het nieuws, zoals de dood van een 11-jarig meisje vorig jaar in Nieuwegein of de schietpartij in het Erasmus MC in 2023. In de zomer van 2017 stak een verwarde man een willekeurige metropassagier in Amsterdam dood.

Contact met naasten

De zorg voor mensen met verward gedrag schiet tekort, concludeerde ook Toezicht Sociaal Domein, een samenwerking van verschillende inspecties. De samenwerking en uitwisseling van informatie binnen en tussen zorgorganisaties is niet goed genoeg.

Ook is contact met naasten en mensen uit de buurt gebrekkig, terwijl zij vaak al vroeg problemen zien opkomen. En er is een groot gebrek aan passende woonplekken voor verwarde personen, stelden de inspecties.

Naïef idee

Corporatie Ymere, met 80.000 sociale huurwoningen de grootste woningaanbieder in Amsterdam, realiseert zich dat al langer. "We moeten sneller ingrijpen voordat het echt uit de hand loopt", zei Ymere-directeur Erik Gerritsen twee jaar geleden in de Volkskrant. "We moeten af van het naïeve idee dat iedereen met mentale uitdagingen in een reguliere wijk kan wonen."

Nu "zit er schot in de zaak", aldus een woordvoerder van de woningcorporatie. Hij zegt dat de gemeente een bestaande locatie heeft aangewezen en dat de plannen nu verder worden uitgewerkt met zorginstellingen in Amsterdam.

De time-outwoningen worden nadrukkelijk gezien als tijdelijke oplossing. Mensen kunnen een paar maanden uit hun eigen woonsituatie worden gehaald en op een plek met intensieve begeleiding tot rust komen. Daarna kunnen ze, als dat weer mogelijk is, terug naar hun eigen woning of doorstromen naar een passende woon- of zorgplek.

Waar de twintig woningen precies komen, wordt niet bekendgemaakt.

Massale boerenmars door Drenthe, maar burgemeesters tekenen protestbrief niet

11 hours ago

Boeren die protesteren tegen het landelijke stikstofbeleid hebben vandaag met honderden tractoren in een zogenoemde stikstofmars door Drenthe gereden.

Ze eisten dat de Drentse burgemeesters hun protest steunen en politieke actie ondernemen tegen het kabinet, maar alle twaalf burgemeesters weigerden vandaag om daarvoor te tekenen.

Het protest van de boeren was vandaag in Drenthe overal zichtbaar, meldt RTV Drenthe. Alleen al in het zuiden van de provincie waren naar schatting 400 tot 500 tractoren onderweg. Ook vanuit Tynaarlo, ten noorden van Assen, vertrokken honderden voertuigen.

Onderweg naar Assen sloten zich overal protesterende boeren aan. De boeren bleven weg van de snelweg, maar veroorzaakten op provinciale wegen files van soms meer dan 15 kilometer. Ook in dorps- en stadscentra liep het verkeer op verschillende plekken vast.

Witte kruizen

Bijna allemaal waren de tractoren opgetuigd met omgekeerde vlaggen. Sommige boeren brachten witte kruizen mee, als symbool voor de koeien, varkens en kippen die ze naar eigen zeggen binnenkort niet meer kunnen houden.

"Het kabinetsbeleid biedt voor ons totaal geen toekomst", zei boer Erik Hofman uit de gemeente Westerveld. Hijzelf zit vlak bij Natura 2000-gebied en vreest voor het voortbestaan van zijn bedrijf.

Maar de boer is niet alleen voor zichzelf somber. "Ik denk dat het met het platteland niet meer goedkomt, je ziet al leegloop", aldus Hofman. "Boerderijen die leeg komen te staan. Het verpaupert helemaal. Ik denk dat het voor niemand goed is. Voor burgers niet. Voor alles niet."

In de loop van de middag kwamen alle protesterende boeren in Assen aan. Daar stonden ze met hun voertuigen opgesteld bij het provinciehuis. De meegebrachte witte kruizen zijn er in de grond geslagen.

Niet de manier

Maar geen enkele burgemeester in Drenthe bleek bereid om politieke actie te ondernemen tegen het kabinet. Ze ondertekenden een boze boerenbrief aan het kabinet niet.

Emmen, de grootste gemeente van Drenthe, liet dat al van tevoren weten. "Wij ondertekenen de brief niet", aldus een woordvoerder. "Wij gaan hier als gemeente niet over. Dit ligt bij de provincie en het Rijk."

Burgemeester Out van Assen sloot zich daar vanmiddag bij aan. "We zien de problemen en hebben gezegd dat het zetten van deze handtekening niet de manier is om het gesprek voort te zetten", zei hij. "Maar ze hebben de aandacht."

De meeste sympathie kregen de protesterende boeren van burgemeester Thijsen van Tynaarlo. "Beleid heeft niet voor niets dezelfde letters als debiel", hekelde Thijsen het kabinetsbeleid, toen hij de boeren in zijn dorp ontving.

Andere boeg

Maar ook Thijsen tekende de steunverklaring niet. Want, zo zei hij, "als de huidige plannen van tafel gaan komen er vanzelf weer nieuwe plannen met dezelfde strekking".

De burgemeester riep de boeren op om hun protesten "over een andere boeg te gooien". Thijsen is bereid om daarbij te helpen: "Ik wil samen met u kijken hoe we de problemen kunnen wegnemen."

Checked
25 minutes 17 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed