NOS Nieuws - Algemeen

Van Parijs tot de allerkleinste plattelandsdorpen: in een kleine 35.000 Franse gemeenten trekken mensen morgen naar de stembus voor de eerste ronde van de gemeenteraadsverkiezingen.

In veel plaatsen is het een gelopen race: het merendeel van de gemeenten telt slechts één kieslijst. Maar in de steden is dat anders. Daar worden de verkiezingen beschouwd als een petite présidentielle: een presidentsverkiezing in het klein.

Dat heeft alles te maken met de timing. Het is de laatste stembusgang voordat Frankrijk volgend jaar een nieuwe president kiest en president Macron het Elysée verlaat.

Hoewel nog verre van duidelijk is wie de kandidaten zijn voor de presidentsverkiezingen, is de stembusgang van morgen voor de grote partijen hét moment om te testen welke politieke allianties wel of niet aanslaan, en om hun strategie voor volgend jaar aan te scherpen.

Rassemblement National wil slag slaan

Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) hoopt momentum te pakken door in een aantal steden te winnen. De partij is groot favoriet voor de presidentsverkiezingen volgend jaar. Bij de afgelopen parlements- en Europese verkiezingen kreeg RN een derde van de stemmen.

Toch zit de partij in maar dertien gemeenten in het bestuur. Bij eerdere verkiezingen verloren kandidaten van Rassemblement National vaak in de beslissende tweede ronde. En nog steeds doet de partij niet mee in veel gemeenten.

Dit keer hoopt RN met name in het noord- en zuidoosten van het land een slag te slaan. Zoals in Nîmes, waar Europarlementariër en vicevoorzitter van de partij Julien Sanchez zich kandidaat heeft gesteld. Hij hoopt te kunnen profiteren van de verdeeldheid tussen twee andere rechtse kandidaten, vertelt hij terwijl hij bij de markt staat te flyeren. "De enige die de communisten kan verslaan, dat ben ik."

Daarmee doelt hij op het linkse blok Nîmes en Commun, geleid door Vincent Bouget. Volgens peilingen is dat blok favoriet om de eerste ronde te winnen. "Er is hoop", roept Bouget door een microfoon op een campagnebijeenkomst. "Maar niets is gewonnen: we moeten mensen blijven overtuigen."

Veiligheid op nummer één

Op landelijk niveau prijkt het thema veiligheid bovenaan de lijstjes van wat kiezers het belangrijkst vinden, vaak nog voor gezondheidszorg en stadsonderhoud. Voor Rassemblement National een vertrouwd stokpaardje. Sanchez: "Het is de taak van een burgemeester om te zorgen voor veiligheid en de bewoners gerust te stellen", zegt hij.

Nîmes is beroemd om zijn Romeinse amfitheater. Wie door het centrum loopt, ziet een stad als een ansichtkaart. Maar daarbuiten is het straatbeeld een stuk grauwer. Wijken kampen met armoede, verval en steeds vaker ook met geweld door drugsbendes. "We willen van 163 politieagenten naar 300 gaan", zegt Sanchez. "En we willen 200 extra surveillancecamera's."

Nîmes en Commun kiest voor een andere aanpak. "De politiek moet zich meer laten zien en meer betrokken zijn bij de burgers", zegt Bouget. "We moeten de onderlinge banden versterken. Ervoor zorgen dat jongeren minder kwetsbaar zijn, zodat ze niet terechtkomen in de drugshandel."

Regering op lager pitje

En de cirkel rondom president Macron? Die houdt zich wat meer gedeisd: zijn partij heeft het aantal kandidaten drastisch teruggebracht, en focust zich vooral op het ondersteunen van vaak rechtse kandidaten die veel kans maken. Het doel is om te voorkomen dat Gabriel Attal, de leider van Macrons partij Renaissance en waarschijnlijk volgend jaar presidentskandidaat, wordt afgerekend op lokale verkiezingsnederlagen.

Attal liet zich daarom de afgelopen weken vooral zien in het buitenland, waaronder Nederland. In een interview met NRC zei Attal lessen te hebben getrokken uit de verkiezingswinst van Rob Jetten.

Kleine gemeente

Hoewel nationale thema's steeds belangrijker worden, proberen kleine gemeenten de nationale politiek van onderaf te benaderen. Van oudsher zijn het vaak boeren die de communes besturen: waren dat er in de jaren 50 nog een op de twee, nu zijn dat er ongeveer een op de tien.

"Er zijn steeds minder boeren want veel van hen kunnen er niet meer van leven", zegt Pascal Prido als hij op een vroege ochtend zijn koeien staat te melken. Behalve boer is hij burgemeester van Le Foeil, een Bretonse gemeente met iets meer dan duizend inwoners. "Het is belangrijk dat boeren zich blijven inzetten binnen de politiek. Dat biedt de kans om de crisis die boeren de afgelopen jaren doormaakten door te geven aan de hogere regionen."

Voor hem wordt het geen spannende race dit jaar: in zijn gemeente is hij voor deze lokale verkiezing de enige burgemeesterskandidaat.

Oud-gitarist Phil Campbell van de Britse heavymetalband Motörhead is overleden. Dat heeft Campbells huidige band laten weten op Facebook. Hij overleed na complicaties bij een chirurgische ingreep. Campbell was 64 jaar.

Campbell begon zijn muzikale carrière in de jaren 70. Hij kwam bij Motörhead in 1984 en bleef bij de band tot 2015. In dat jaar overleed Motörhead-zanger en metal-icoon Lemmy Kilmister. Dat betekende meteen het einde van de groep.

Bastard Sons

Het bekendste nummer van Motörhead is Ace of spades uit 1980. Campbell kwam pas vier jaar later bij de band maar speelde het wel ruim dertig jaar op talloze festivalpodia over de hele wereld. Hij schreef wel mee aan latere albums van de groep.

De gitarist uit Wales werkte mee aan 27 studio-albums gedurende zijn hele carrière. De laatste jaren was hij vooral actief met zijn in 2016 opgerichte band Phil Campbell and the Bastard Sons, waar ook zijn drie zonen deel van uitmaakten.

Vorige maand schrapte de band alle optredens tot mei vanwege medische redenen. De band zou touren door Europa en Azië.

In de verklaring op Facebook maakt de band "met groot verdriet" het overlijden van Campbell bekend. "De nalatenschap, de muziek en de herinneringen die hij samen met zovelen creëerde, blijven voor altijd voortbestaan."

In het noorden van het land zijn ongelukken gebeurd toen er een felle hagelbui over het gebied trok. Op de A28 tussen Eelde en Haren botsten meerdere auto's op elkaar. Vanwege het ongeluk is de snelweg richting Groningen afgesloten.

Volgens de politie waren er tien auto's betrokken bij de aanrijding. Een persoon moest voor controle mee naar het ziekenhuis. "Qua letsel lijkt het voorlopig mee te vallen, we hebben nog geen melding gehad dat er mensen zwaargewond zijn geraakt", zegt een woordvoerder tegen RTV Drenthe.

De weg was een tijd dicht:

Volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat viel in korte tijd tijd veel hagel, waardoor er een laag van vijf centimeter op het wegdek lag.

Andere ongelukken

Ook op de N381 bij het Friese Wijnjewoude waren er meerdere ongelukken. Volgens Omrop Fryslân gebeurde het eerste ongeluk op een parallelweg aan de N381. Daar schoot een personenauto met paardentrailer bij een scherpe bocht rechtdoor en belandde in een sloot.

Ook een auto die op de N381 zelf reed belandde in de sloot. Een ander voertuig raakte daar van de weg en kwam in de berm tot stilstand. Niemand raakte gewond.

De vooraanstaande Duitse filosoof en socioloog Jürgen Habermas is overleden, meldt zijn uitgeverij. Hij stierf op 96-jarige leeftijd in de Beierse plaats Starnberg.

Habermas wordt gezien als een van de belangrijkste denkers van deze tijd. Hij richtte zich voornamelijk op ethiek, politieke filosofie en taalfilosofie. Dat hij zich voortdurend in het publieke debat mengde, maakte hem tot een invloedrijk filosoof en gezaghebbend intellectueel in het naoorlogse Duitsland.

Habermas' magnum opus Theorie van het communicatieve handelen verscheen in 1981. Daarin stelt hij dat sociale orde en maatschappelijke vooruitgang ontstaan door communicatie gericht op wederzijds begrip.

Vertrouwen in de mens

Habermas groeide op in Gummersbach, een kleine plaats bij Keulen. Hij was geboren met een schisis, een spleet in de lip. Als kind kon hij zich daardoor moeilijk verstaanbaar maken en raakte hij ervan doordrongen hoe belangrijk sociale interactie voor een mens is.

Hij was 3 jaar toen Hitler aan de macht kwam en werd aan het eind van de Tweede Wereldoorlog naar het westelijk front gestuurd. Toen hij er na de oorlog achter kwam welke verschrikkingen zich tijdens het nazi-regime hadden afgespeeld in de concentratiekampen verloor hij het vertrouwen in de mens.

Dat vertrouwen kwam weer een beetje terug door de democratisering in het naoorlogse Duitsland. Later noemde hij 1945 het jaar waarin hij eigenlijk geboren was. De oorlog en de waarden van vrijheid, democratie en liberale rechtsstaat bepaalden zijn denken.

Habermas studeerde na de oorlog aan drie universiteiten en ging in de leer bij de Duitse socioloog en filosoof Theodor Adorno. Zijn ster rees snel. In 1957 sloot hij zich aan bij de Frankfurter Schule, een filosofische school die een 'kritische beschouwing' wilde geven op de westerse samenleving.

In Frankfurt ontstonden enkele van zijn belangrijkste werken. In 1961 promoveerde hij met het werk Strukturwandel der Öffentlichkeit, met een theorie over de publieke sfeer.

Het blauwe monster

Na enkele jaren aan de Universiteit van Heidelberg kreeg Habermas in 1964 de leerstoel filosofie en sociologie aan de Universiteit van Frankfurt. Toen eind jaren 60 een studentenopstand uitbrak in Duitsland werd Habermas gezien als een voorstander van het studentenverzet, maar later keerde hij zich tegen de radicalisering van de beweging.

In 1971 verhuisde de filosoof naar Starnberg bij München, waar hij tot 1981 leiding gaf aan een gerenommeerd Max Planck-onderzoeksinstituut. Daar publiceerde hij de Theorie van het communicatieve handelen, dat onder studenten als bijnaam 'het blauwe monster' kreeg, vanwege de kleur van de kaft en de taaie 1150 bladzijden tellende inhoud.

In 1983 keerde hij terug naar Frankfurt, waar hij tot aan zijn emeritaat in 1994 opnieuw een leerstoel voor filosofie bekleedde.

Op latere leeftijd verhuisde hij naar terug naar de omgeving van Starnberg. Hij sprak zich nog regelmatig uit over politieke kwesties, zoals de oorlog in Kosovo, hersenonderzoek of religieuze conflicten.

De politie is op zoek naar twee verdachten na de explosie vannacht bij een joodse school in Amsterdam. Uit onderzoek is gebleken dat twee mensen op een motorscooter zijn komen aanrijden bij de school.

Een persoon stapte van de motorscooter en plaatste een voorwerp tegen de buitenmuur van de school. Daarna rende diegene weg en stapte weer achterop, waarna ze wegreden terwijl het explosief afging.

Veel internationale media melden de explosie in Amsterdam. Het incident leidt tot verontwaardigde reacties uit binnen- en buitenland.

Burgemeester Halsema sprak vanochtend in een persbericht van een gerichte aanslag tegen de Joodse gemeenschap. Ze liet weten dat er beveiligingsbeelden zijn van het plaatsen en ontsteken van het explosief. Ook circuleert er op sociale media een filmpje waarop een explosie te zien is, waarna iemand op een scooter wegrijdt.

Logo

Op de door NOS geverifieerde beelden van de explosie in Amsterdam is hetzelfde logo zichtbaar als op een video van de brandstichting gisteren in Rotterdam. Justitieminister Van Weel zegt dat beide aanslagen sterk op elkaar lijken in de manier waarop ze zijn gepleegd.

De minister sluit niet uit dat er een verband is tussen de vier tieners die worden verdacht van de aanslag in Rotterdam en de daders van de explosie in Amsterdam.

"Naast de onderzoeken die lopen in Rotterdam en Amsterdam wordt ook gekeken naar een overkoepelend thema. Een mogelijk motief uit de filmpjes hebben het OM en de politie ook gezien." Het ministerie kent de organisatie achter het logo niet.

Ook onder anderen premier Rob Jetten (D66), Henri Bontenbal (CDA) en Jimmy Dijk (SP) reageerden vol afschuw op de explosie:

De politie zegt vanwege de gebeurtenissen op te schalen. In overleg met de politie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid worden extra maatregelen getroffen.

De politie roept mensen op om beeldmateriaal afkomstig van beveiligingscamera's, videodeurbellen of dashcams te delen.

Een nieuwe mogelijkheid van de ambulancedienst Zuid-Holland Zuid waardoor mensen met een medisch noodgeval kunnen beeldbellen met de meldkamer, leidt tot positieve reacties. In een maand tijd hebben medewerkers van de ambulancedienst op deze manier tientallen keren zorg verleend.

De optie werd vorige maand ingevoerd. Het idee was om mensen die het alarmnummer 112 bellen nog beter te kunnen helpen. Ook zou beeldbellen helpen bij het inschatten van de ernst van de situatie. "De verwachting is dat als ze de patiënt kunnen zien, het nog beter lukt om de juiste zorgbehoefte in te schatten", legde verpleegkundig specialist Peter de Kruijter van de ambulancemeldkamer eerder uit.

Volgens De Kruijter blijkt uit de eerste maand al dat het beeldbellen effectief is. "De centralisten geven al in de eerste maand aan dat het hen helpt", zegt hij tegen de lokale omroep RTV Dordrecht. "Ze kunnen met beeldbellen makkelijker inschatten wat voor hulp er nodig is, waardoor ze niet te veel maar ook niet te weinig hulp sturen."

Sms-link

Wanneer iemand in de regio met een medische noodsituatie 112 belt, krijgen ze een centralist aan de lijn. Als de centralist vervolgens merkt dat hij de situatie niet helemaal goed kan inschatten, kunnen ze de persoon aan de andere kant van de lijn vragen om te beeldbellen.

Als diegene daarmee instemt, krijgt die via de sms een link toegestuurd. De link bevat een snelkoppeling naar een stream waar alleen de centralist de beelden van kan zien.

Als de centralist beeld heeft, kan hij via de videoverbinding instructies geven over wat de persoon in kwestie kan doen, terwijl de ambulance al onderweg is. Deze beelden worden nergens opgeslagen en verdwijnen na afloop uit elk systeem.

'Beeldbellen vergemakkelijkt de situatie'

De centralisten merken dat zij de patiënt of degene die erbij is dankzij beeldbellen beter kunnen helpen om instructies op te volgen. "Het geeft je een extra zintuig en dat helpt enorm", zegt verpleegkundig centralist Mirjam Sterkenburg van de ambulancedienst.

"We moesten het voorheen alleen doen met onze oren, wat vooral lastig was bij een taalbarrière met de mensen die belden. Het beeldbellen vergemakkelijkt de situatie."

Sterkenburg noemt een voorbeeld uit de praktijk: "Bijvoorbeeld bij een bepaalde bloeding van wondjes kun je mensen al vrij snel geruststellen en meekijken of mensen het op een goede manier stelpen. Dat maakt het beeldbellen extra effectief." Ook is het weleens voorgekomen dat iemand zittend werd gereanimeerd, dat kan met beeldbellen voorkomen worden, zegt ze.

En dus zijn de eerste ervaringen vanuit de meldkamer positief te noemen. De Kruijter is vooral blij dat de optie voor beeldbellen ook niet vervelend wordt gevonden door de mensen die zorg nodig hebben. "Vooralsnog heb ik geen vervelende reacties gehoord en dat vind ik ook erg fijn."

De VS heeft het eiland Kharg in de Perzische Golf aangevallen, ondanks dreigementen van Iran. Het kan leiden tot een nieuwe escalatie in de oorlog, want Teheran heeft al eerder gewaarschuwd voor "een nieuwe graad van vergelding" bij zo'n aanval. Het is dan ook de hoeksteen voor de economie van dat land.

Kharg, 8 kilometer lang en 5 kilometer breed, ligt maar 24 kilometer van de Iraanse kust. Het rotsachtige eilandje is van vitaal belang voor het regime in Teheran vanwege de cruciale rol voor de Iraanse olie-export: zo'n 90 procent van de olie die het land uitvoert, gaat via Kharg. Het gaat om zo'n 950 miljoen vaten per jaar.

Olietankers leggen aan bij het eiland omdat de wateren langs het Iraanse vasteland te ondiep zijn voor de enorme zeeschepen. De Iraanse olie gaat via leidingen daarom naar Kharg, en daar staan installaties om de olie over te pompen naar de schepen.

Die olie-export is niet gestopt door de oorlog, Sinds het begin van de Amerikaanse en Israëlische aanvallen zijn er via Kharg miljoenen vaten olie uitgevoerd, vooral naar China.

Amerikaanse luchtbeelden van de aanval op Kharg:

Om het eiland te beschermen staat Kharg onder militaire controle van de Iraanse Revolutionaire Garde, de goed getrainde elite-eenheid van het land. Er wonen zo'n 8000 mensen: militairen en enkele duizenden werknemers in de oliesector. Het eiland beschikt over een landingsbaan maar is niet toegankelijk voor bezoekers.

De olie-export via Kharg is van vitaal belang voor de Iraanse staatskas, en daarmee voor het regime. Volgens experts is het mogelijk de Iraanse economie lam te leggen met een aanval op de olie-installaties van het eiland. De Israëlische oppositieleider Yair Lapid heeft daarom juist opgeroepen tot zo'n grootschalige aanval op Kharg, die het regime in Teheran volgens hem ten val kan brengen.

Een aanval op de olie-infrastructuur van Iran heeft echter meer gevolgen: nog meer meer instabiliteit op de oliemarkt en daardoor mogelijk nog hogere olieprijzen. Ook is een verwoeste olie-infrastructuur niet zomaar weer opgebouwd, dus als het regime valt, krijgen de nieuwe machthebbers met een enorme economische malaise te maken.

President Trump heeft dan ook gezegd dat het Amerikaanse leger zich nu alleen richt op militaire doelwitten op Kharg. De olie-opslagplaatsen en -installaties worden ontzien. Maar, waarschuwt hij, dat kan veranderen als Iran de doorvaart van schepen in de Straat van Hormuz blijft belemmeren.

De VS heeft bekendgemaakt 2200 extra mariniers naar het gebied te sturen en drie oorlogsschepen aan de al forse oorlogsvloot toe te voegen. Die schepen vormen een breed inzetbare, zelfstandige maritieme eenheid die snel kan toeslaan.

Nederlands fort

Opmerkelijk feitje: op Kharg staan nog de restanten van een 18de-eeuwse Nederlandse handelspost van de VOC, Mosselstein genaamd. Die functioneerde maar 13 jaar als zodanig, want winstgevend was het niet. Na het vertrek van de VOC werd het eiland overvallen en geplunderd door het Perzische leger. In de eeuwen daarna kreeg Kharg vaker te maken met oorlogsgeweld. Voor het laatst gebeurde dat in de jaren 80 van de vorige eeuw tijdens de oorlog tussen Iran en Irak.

Iran dreigt intussen met tegenaanvallen op de energie-infrastructuur van oliebedrijven in de regio die samenwerken met de VS. Trump zal "het bloed van Amerikaanse militairen" aan zijn handen hebben bij een aanval, waarschuwde Teheran eerder al.

Het gaat het regime overigens niet alleen om Kharg, maar ook om andere Iraanse eilanden in de Perzische Golf. Verschillende daarvan zijn omstreden omdat ze ook door de Verenigde Arabische Emiraten worden geclaimd. Enkele liggen zeer strategisch in de Straat van Hormuz en kunnen door Iran worden gebruikt om het scheepvaartverkeer te controleren.

David Poort, correspondent Midden-Oosten

"Uit fatsoen heb ik ervoor gekozen de olie-infrastructuur op het eiland NIET te vernietigen, schreef Trump op Truth Social na de aanvallen op Kharg. Hij voegde er wel aan toe dat dat besluit "onmiddellijk kan worden heroverwogen".

Maar zo'n aanval brengt risico's met zich mee. Het stilvallen van de export via Kharg kan een grote schok voor de wereldwijde oliemarkt veroorzaken. De olieprijs, die door de oorlog al flink is gestegen, zou dan mogelijk nog veel verder oplopen.

Iran heeft gedreigd terug te slaan tegen energie-installaties van bondgenoten van de VS in de Golf als Khargs olie-infrastructuur wordt aangevallen. Hierdoor dreigt het eiland uit te groeien tot een van de gevaarlijkste brandpunten van het conflict. Kharg is dus niet alleen een militair doelwit, maar tegelijk ook een economische rode knop die de oorlog én de wereldwijde energiecrisis in een nieuwe fase kunnen duwen."

Er zijn tientallen schademeldingen binnengekomen na de aardbeving van vannacht bij het Drentse gasveld Eleveld. De Commissie Mijnbouwschade laat aan RTV Drenthe weten dat er rond 14.00 uur 46 meldingen waren.

De beving bij het gasveld, dat sinds enkele maanden niet meer in gebruik is voor gaswinning, was om 02.14 uur, iets ten zuidoosten van Assen. Op sociale media laten meerdere inwoners van Assen weten dat ze ervan wakker werden.

Meeste meldingen uit Assen

De NAM liet vanochtend weten dat mensen hun schade kunnen melden via de Commissie Mijnbouwschade. Om 09.30 uur waren er vier schademeldingen binnen. In de loop van de dag liep dat aantal flink op.

"De meldingen beginnen nu echt binnen te komen", zegt een woordvoerder van de commissie. Volgens hem komen 38 van de 46 schademeldingen uit Assen, de overige meldingen werden gedaan in de gemeenten Aa en Hunze en Midden-Drenthe.

Om wat voor schade het exact gaat, kan de woordvoerder niet zeggen, "maar het zijn schades zowel binnen- als buitenshuis."

Geen haast

Volgens de afspraken kunnen mensen zich tot een jaar na dato melden om aanspraak te maken op een vergoeding. "Mensen hoeven zich niet met haast te melden", zegt de woordvoerder.

"Als mensen acute schade hebben of twijfelen, kunnen ze zich natuurlijk wel eerder melden. En als er sprake is van een onveilige situatie, moeten ze direct de gemeente bellen."

Commissie Mijnbouwschade

Mensen die schade hebben na een aardbeving als gevolg van mijnbouwactiviteiten in andere gebieden dan de Groningse aardbevingsregio kunnen zich melden bij de Commissie Mijnbouwschade. Die beoordeelt de schade en brengt een bindend advies uit aan het betrokken mijnbouwbedrijf. Dat bedrijf is verplicht een eventuele toegekende schadevergoeding te betalen.

Onder meer bij RTV Drenthe stromen de reacties binnen van mensen die afgelopen nacht de aardbeving hebben gevoeld. De meeste reacties kwamen vanuit Assen. "Het trilde en schudde. In eerste instantie schoot direct door mijn hoofd dat het een aardbeving was. Het klonk net of er twee zware auto's op elkaar waren gebotst", zegt iemand. Iemand anders voelde zijn bed schudden.

Ook vanuit andere plekken kwamen meldingen binnen, zoals Bovensmilde. "Rond 02.14 uur klonk eerst een doffe dreun, gevolgd door een aanhoudend gerommel. De kastdeuren van de kledingkasten sloegen heen en weer en veroorzaakten luid geklepper waardoor we abrupt wakker schrokken."

Burgemeesters in provincie spreken begrip uit

De burgemeesters van Aa en Hunze, Midden-Drenthe en Assen hebben collectief hun begrip uitgesproken voor "vragen en zorgen" bij inwoners. Zij waren vanochtend voor een spoedoverleg bijeengekomen. "Het is ontzettend naar dat er opnieuw een beving is geweest", aldus de burgemeesters Hiemstra, Zwiers en Out, "en ook nog eens een krachtige".

De komende dagen willen de burgemeesters praten met inwoners om een beeld te krijgen van de omvang van de schade en het gebied waar de beving impact heeft gehad.

De NAM zegt de onrust en de impact die de beving heeft veroorzaakt te betreuren.

Op de A16 bij Breda is vanochtend een auto tegen een verkeerspaal gecrasht. De wagen schoot over de vangrail en belandde ondersteboven tegen een paal van een verkeersportaal.

Het ongeluk gebeurde tussen knooppunt Galder en de afslag Breda. Meerdere hulpdiensten werden opgeroepen. De man is ter plekke nagekeken door ambulancepersoneel.

Bestuurder weigerde mee te werken

Hoe het ongeluk kon gebeuren, is niet bekend. Volgens de politie was er geen ander verkeer bij het ongeluk betrokken. "Het is ons niet helemaal duidelijk hoe de bestuurder tegen de paal is beland", zegt een woordvoerder.

De man weigerde mee te werken aan het politieonderzoek en ontkende dat hij de bestuurder was. "Na onderzoek konden we vaststellen dat hij degene was die achter het stuur zat."

Proces-verbaal

Ook wilde de man geen medische hulp. "Medewerkers van de ambulance zeiden dat hij beter naar het ziekenhuis kon, maar dat wilde hij niet", zegt de politiewoordvoerder. De man is gehoord en de politie heeft proces-verbaal opgemaakt.

Een rijstrook van de A16 is korte tijd afgesloten voor het verkeer, meldt Omroep Brabant. Inmiddels is de wagen weggehaald en de weg weer vrijgegeven.

Een 15-jarige tiener uit Duitsland is opgepakt na een joyride met een lijnbus. De jongen bracht zijn 14-jarige vriendin met de bus naar school, vele tientallen kilometers verderop.

De tiener had de bus gisterochtend vroeg gestolen bij de remise op een bedrijfsterrein in zijn woonplaats Mainz-Kastel, bij Frankfurt. De diefstal werd pas rond het middaguur bij de politie gemeld, omdat het busbedrijf er aanvankelijk van uit was gegaan dat een eigen chauffeur het verkeerde voertuig had meegenomen.

Na de melding zag een politiepatrouille de bus 150 kilometer verderop rijden, in Karlsruhe. Toen de bus tot stoppen was gebracht, biechtte de jongen op zijn vriendin een lift te hebben gegeven. Hij was de bus ingekomen met een loper.

De tiener wordt vervolgd voor diefstal en rijden zonder rijbewijs. Agenten onderzoeken nog hoe hij aan de loper is gekomen en hoe hij in staat was zolang met het gevaarte op de openbare weg te rijden zonder schade te veroorzaken. De ouders van de jongen hebben hem op het politiebureau opgehaald.

Tienduizenden inwoners in de IJmond hebben vanochtend uren zonder water gezeten. In de buurt van Wijk aan Zee was een grote transportleiding geknapt. Monteurs hebben een deel van de leiding afgesloten en de watertoevoer omgeleid.

Onder meer in IJmuiden, Santpoort, Driehuis en Velserbroek kwam geen of weinig water uit de kraan. Aan het eind van de ochtend was op de meeste plaatsen de waterdruk hersteld.

Inwoners van Velserbroek en Spaarnwoude worden nog wel geadviseerd het kraanwater eerst drie minuten te koken voordat ze het drinken. In andere getroffen plaatsen geldt geen kookadvies.

In het buitengebied van Heemskerk en Wijk aan Zee is wateroverlast ontstaan door de leidingbreuk.

Meerdere fiets- en wandelpaden staan blank:

"Hoe het lek is ontstaan weten we nog niet", zegt een woordvoerder van waterbedrijf PWN. "Maar het gedeelte waar het lek zit is afgesloten. Via andere leidingen stroomt er nu weer water naar de klanten."

Doordat veel mensen de website van waterbedrijf PWN probeerden te checken raakte de site overbelast. Veiligheidsregio Kennemerland nam daarom de communicatie over. Ook kregen klanten in de getroffen plaatsen een sms met informatie.

Woensdag gaan de stembureaus open, in vrijwel iedere gemeente wordt weer een nieuwe gemeenteraad gekozen. Wat leeft er lokaal? Nieuwsuurverslaggever Jan Eikelboom onderzoekt dat al bijna tien jaar in zijn serie De Onderstroom. Hij trekt naar plekken toe die juist niet in het nieuws zijn om de gewone verhalen die onder gewone mensen leven op te tekenen.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Voor deze verkiezingen dook hij in de versnippering van partijen door een azc in Schiedam, in betaald parkeren in Amersfoort en in de lage opkomst in Rotterdam. Eikelboom zag het sentiment richting asielzoekers verharden en de boosheid richting de politiek blijft altijd. "Hoeveel inspraak je ook regelt, als burgers hun zin niet krijgen zeggen ze dat er niet naar ze wordt geluisterd. De mensen blijven gewoon boos."

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

War of the Worlds heeft vannacht in Los Angeles vijf Razzies gekregen, de antiprijs voor slechtste films van het jaar. De sciencefictionfilm werd afgerekend op slechtste acteur, regisseur, script, remake en film.

In de sciencefictionfilm speelt Ice Cube een veiligheidsexpert die een buitenaardse invasie moet voorkomen. Opvallend is het format dat daarvoor wordt gebruikt: de film is in zijn geheel opgenomen als een videoconferentie, waarbij de hoofdpersoon andere spelers inbelt. De film kon zo in 2020 worden opgenomen tijdens een coronalockdown.

Volgens de Razzie-organisatoren is de film onmiddellijk uitgegroeid tot een "hate-watch classic", vol maffe kunstgrepen, sleetse dialogen en een onbedoeld hilarische vertoning van de hoofdrolspeler. "De klassieke roman van H.G. Wells wordt grof geweld aangedaan."

Bij het verschijnen van de film was er vooral veel commentaar op de sluikreclame. Zo is het gemak van een Amazon-bestelling een belangrijk plotpunt.

Gouden framboos

De Razzies zijn vernoemd naar het afkeurende scheetgeluid dat je maakt als je lucht langs je uitgestoken tong plaatst. Dat heet een raspberry omdat in het Engelse rhyming slang het begrip raspberry tart wordt gebruikt voor het woord fart (scheet). 'Winnaars' krijgen een goudkleurige framboos, waarvan de organisatie trots meldt dat de kosten niet meer dan 4,97 dollar zijn.

War of the Worlds haalde niet alle beruchte prijzen binnen op het evenement. Rebel Wilson werd uitgekozen als slechtste actrice voor haar "net niet helemaal geloofwaardige optreden" als actieheld in Bride Hard. Sylvester Stallone's dochter Scarlet Rose werd met de western Gunslingers slechtste bijrolactrice.

Slechtste bijrolacteur werden de zeven computergeanimeerde dwergen uit de remake van Sneeuwwitje, die met hun hoofdrolspeelster Rachel Zegler ook meteen werden uitgeroepen tot het slechtste filmkoppel.

De Razzies worden traditioneel uitgereikt op de vooravond van de Oscars. Morgen worden in Hollywood die prijzen voor de beste films van het jaar uitgereikt. Grootste kanshebber is Sinners, met een recordaantal van zestien nominaties.

Bij een grote luchtaanval rond Kyiv zijn vannacht vier doden gevallen. Zeker vijftien mensen raakten gewond, hebben Oekraïense autoriteiten bekendgemaakt.

Bij de aanval werden woningen, scholen, bedrijven en infrastructuur geraakt in vier districten rond de Oekraïense hoofdstad. Het aantal doden en gewonden kan volgens het Oekraïense leger nog oplopen.

Volgens een woordvoerder van het Oekraïense leger ging het vannacht om een grootschalige Russische aanval. Ook andere Oekraïense regio's werden getroffen, zoals Zaporizja. Daar vielen vier gewonden toen een huis werd geraakt.

Bommenwerpers

Volgens Oekraïne zette Rusland strategische bommenwerpers in en werden Russische kruisraketten afgevuurd vanaf de Zwarte Zee. Op veel plaatsen in het land ging het luchtalarm af.

Russische troepen voeren regelmatig luchtaanvallen uit op Oekraïense steden en dorpen ver achter de frontlinie. Vaak zijn die aanvallen gericht op energie-installaties en kritieke infrastructuur, maar ook appartementencomplexen worden vaak getroffen.

Premier Jetten noemt de explosie bij een joodse school in Amsterdam afgelopen nacht verschrikkelijk. Hij laat weten snel in gesprek te gaan met de Joodse gemeenschap.

"Ik begrijp de boosheid en angst en ga snel in gesprek met de Joodse gemeenschap. Zij moeten zich altijd veilig weten in ons land", schrijft hij op X.

Vannacht werd een explosief neergelegd bij de buitenmuur van een school in Buitenveldert. De politie is op zoek naar twee verdachten van de aanslag.

'Laffe aanval'

Ook justitieminister Van Weel heeft een reactie gegeven. "Het is verschrikkelijk, twee aanslagen, twee dagen achter elkaar. Gelukkig zijn in Rotterdam de vermoedelijke daders al opgepakt. Ook vannacht was de politie snel ter plekke. We staan op scherp zodat dit niet nog eens kan gebeuren."

De minister sluit niet uit dat er een verband is tussen de vier tieners die worden verdacht van de aanslag gisteren in Rotterdam en de daders van de explosie in Amsterdam. Daar wordt nu onderzoek naar gedaan.

"Ik snap de angst en woede die de Joodse gemeenschap voelt", zegt Van Weel. Hij zegt dat het ministerie bekijkt of er landelijk meer maatregelen moeten komen. Ook gaat hij onderzoeken hoe het ministerie gemeenten kan bijstaan om mogelijke volgende aanslagen te voorkomen.

Antisemitisme

Israël heeft in felle bewoordingen gereageerd op het nieuwe incident. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Jeruzalem stelt in een verklaring op X dat een "antisemitische epidemie rondwaart in Nederland".

Het Israëlische ministerie verwijst niet alleen naar de incidenten van de afgelopen dagen, maar ook naar de "pogrom" tegen Israëlische voetbalsupporters in november 2024 rond een wedstrijd tussen Ajax en Maccabi Tel Aviv.

"Waar zal de volgende aanslag plaatsvinden?", vraagt het ministerie zich af. Het vindt dat de Nederlandse overheid veel meer moet doen om antisemitisme te bestrijden.

'Afgrijselijk'

De vicevoorzitter van het Centraal Joods Overleg, Hans Weijel, noemt de explosie "afgrijselijk". Hij is geschokt "dat nu Joodse kinderen het slachtoffer moeten worden".

Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) zegt dat de haat geen grenzen kent. "Nu weer een aanslag op een Joodse school. Een plek waar kinderen komen om te leren."

Volgens het CIDI hakt het erin bij een gemeenschap "waarbij vaker de vraag naar boven komt of er nog een toekomst is in Nederland. Antisemitisme is springlevend en neemt al langer te ernstige vormen aan."

Terreur

De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) heeft ook gereageerd. "Wie een aanslag pleegt op een school wil de meest primaire angst opwekken die er is. Een gemeenschap doelbewust terroriseren om te laten voelen dat de meest kwetsbaren doelwit zijn."

Ook de NCAB legt een link met de brand in Rotterdam bij de ingang van een synagoge. "De aanslag op de synagoge gisteren had al grote impact, maar dat was blijkbaar niet genoeg. Het is van groot belang dat we ons niet door angst laten regeren en alles op alles zetten om het Joodse leven in ons land te beschermen en doorgang te laten vinden. Terreur mag nooit de overhand krijgen."

'Laffe intimidatie'

Kamerleden hebben de explosie in Amsterdam veroordeeld. "Wat een laffe intimidatie", reageert D66-fractievoorzitter Paternotte. Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA zegt dat dit niet een "gerichte aanslag is op een gebouw, maar op de veiligheid van de hele Joodse gemeenschap."

VVD-leider Yesilgöz, tevens minister van Defensie, noemt de explosie verschrikkelijk. Ze zegt dat het helaas niet nieuw is dat de joodse gemeenschap in Nederland onder druk staat.

Ze heeft naar eigen zeggen in de pers gelezen dat er mogelijk een link is met Iran. De "lange arm van Teheran" zou angst willen aanjagen. "Ook in ons land en daar moeten we met verscherpte alertheid naar kijken", zei Yeşilgöz op een VVD-campagnebijeenkomst van de VVD in Almere.

'Onaanvaardbaar'

"Onze Joodse gemeenschap voelt opnieuw de haat en dreiging van terreur", zegt Mirjam Bikker van de ChristenUnie. PVV-leider Wilders schrijft op X: "Antisemitisme groeit iedere dag. Onaanvaardbaar. Actie is nodig."

CDA-leider Bontenbal noemt antisemitisme een gif "dat we moeten blijven bestrijden". "Van gebedshuizen en religieuze scholen blijf je af", zegt Stephan van Baarle van Denk.

Annabel Nanninga van JA21 citeert een uitspraak van schrijver Mark Twain. "'De geschiedenis herhaalt zich niet, maar rijmt wel', en dit is een buitengewoon beklemmende echo van een sinistere tijd niet zo lang geleden."

Niet alleen de prijs van olie en gas, maar ook die van kunstmest is de afgelopen weken flink gestegen. Door de blokkade van de Straat van Hormuz worden minder kunstmest en grondstoffen voor kunstmest geëxporteerd. Het verminderde aanbod leidt tot hogere prijzen wereldwijd.

Ook in Nederland wordt kunstmest wat duurder, maar veel boeren houden het hoofd vooralsnog koel. "De meeste boeren hebben de kunstmest die ze komende maanden nodig hebben al ingekocht", zegt Rabobank-econoom Harry Smit. "De kunstmest die ze binnenkort gaan uitrijden, ligt dus vaak al in de opslag."

Anders is dat aan de andere kant van de wereld, in Azië en Oceanië bijvoorbeeld. Daar worden gewassen op een ander moment geoogst en dus kopen boeren hun kunstmest rond deze tijd in. Dat moeten ze vanwege het verminderde aanbod doen tegen een relatief hoge prijs.

En daar houden de problemen niet op. Terwijl Europa zijn kunstmest vooral zelf maakt of importeert uit Noord-Afrika en de Verenigde Staten, zijn veel landen in Azië en Oceanië afhankelijk van het Midden-Oosten. "De zeestraatblokkade leidt daar dus niet alleen tot een prijsstijging, maar ook tot tekorten", zegt econoom Smit. "Europa heeft van die verminderde beschikbaarheid voorlopig geen last."

Ureum

De problemen op de markt voor kunstmest betreffen met name ureum. Dat is een kunstmeststof die vooral geschikt is voor tropische gebieden. Bijna de helft van de wereldwijde export van ureum komt uit de Perzische Golf en moet dus langs de Straat van Hormuz, maar dat gaat nu niet.

India-correspondent Devi Boerema:

"Ook India voorziet last te krijgen van een verminderde aanvoer van ureum. Het is een van de grootste ureum-importeurs ter wereld. Ongeveer 30 procent van de kunstmeststoffen die India gebruikt wordt geïmporteerd.

Het land heeft China daarom gevraagd om de export van ureum te versoepelen. China controleert dat via een quotasysteem.

Op dit moment zijn er volgens de Indiase autoriteiten nog geen grote ureumtekorten. Om te voorkomen dat dat wel gebeurt bij een langdurige oorlog, voor het plantseizoen dat in juni begint, wil India nu dus al extra inkopen vanuit China. China heeft nog niet gereageerd op dat verzoek.

Overigens wordt de meeste ureum in de Indiase landbouw geproduceerd in India zelf. Maar ook daar speelt een probleem, want voor de productie van ureum is vloeibaar gas (lng) nodig. En ook die export staat onder druk door de oorlog in het Midden-Oosten. Volgens persbureau Bloomberg hebben al enkele ureumfabrikanten in India de deuren moeten sluiten door een lng-tekort."

In Europa gebruiken boeren een stuk minder ureum, maar ook de prijs van hun kunstmest wordt flink beïnvloed door de gestegen gasprijs. Om kunstmest te maken is namelijk aardgas nodig.

"Als de gasprijs stijgt, dan is dat een belangrijke kostenpost", zegt een woordvoerder van de grote kunstmestproducent Yara Sluiskil. "Dat moet je doorrekenen." Hoelang de prijs hoog blijft, is mede afhankelijk van de duur van de oorlog in het Midden-Oosten.

Beschikbaarheid van kunstmest zal in Nederland het probleem niet zijn, zegt ook boerenbrancheorganisatie LTO Nederland. Wel is het aankoopmoment van belang. "Sommige boeren kopen vroeg in. Degenen die dat later doen, hebben nu de meeste hinder", zegt een woordvoerder.

Als de oorlog in het Midden-Oosten aanhoudt, heeft dat ook gevolgen voor ontwikkelingslanden. "Die hebben als eerste last van de hogere prijzen, omdat ze worden weggeconcurreerd door rijkere landen", zegt econoom Smit. "Dat kan, als de oorlog aanhoudt, tot slechtere oogsten leiden."

Keurig ogende woontorens, rijtjeshuizen of complete buurtjes net buiten de bebouwde kom, tegen een industrieterrein aan of in een weiland. Op tientallen plekken door heel Nederland verrijzen flexwoningen voor arbeidsmigranten.

Zowel het Rijk, de gemeenten als werkgevers zien hierin een belangrijke oplossing voor het schrijnende tekort aan woningen voor tijdelijke werknemers van buiten Nederland. Arbeidsmigranten kunnen op deze manier fatsoenlijk wonen, zonder dat dit verder de druk verhoogt op de woningmarkt.

Het Planbureau voor de Leefomgeving ziet daarentegen grote bezwaren. Volgens het instituut is het bouwen van tijdelijke, afgelegen woningen geen oplossing voor een permanent probleem.

Middelharnis

"'s Avonds is het hier hartstikke gezellig. De mensen barbecueën heel graag. Als ze het weer netjes opruimen, is dat prima", zegt Willem Weggeman. Hij is directeur van Homeflex, exploitant van dertien flexwoonprojecten in Nederland.

Eind vorig jaar leverde Homeflex net buiten de bebouwde kom van Middelharnis op Goeree-Overflakkee 51 woningen voor 200 arbeidsmigranten af. Er staan wat rokershokjes, picknicktafels en fitnesstoestellen. Ook hangen er veel camera's.

In de flexwoningen in Middelharnis zitten vooral arbeidsmigranten uit Roemenië. Ze betalen 150 euro per week per persoon, zegt Weggeman. "Ze hebben allemaal hun eigen slaapkamer. En er is goede wifi, dat is heel belangrijk."

Een eigen kamer is niet vanzelfsprekend. In 2020 drong de commissie-Roemer hier al op aan, maar in de praktijk slapen bij tal van woningen twee of meer mensen op één kamer.

Woningmarkt

Wethouder Daan Markwat van Goeree-Overflakkee is blij met de woningen. "Je moet mensen op een goede, veilige manier huisvesten." De gemeente telt naar eigen zeggen 1200 arbeidsmigranten. Zij werken voornamelijk in de landbouw.

Op het eiland moeten volgens Markwat meer flexwoningen komen voor arbeidsmigranten. Dat is ook voor de andere inwoners het best, zegt hij. "Zo speel je ook woningen vrij voor de reguliere woningzoekenden."

Niet alleen Goeree-Overflakkee is enthousiast. Volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten zien veel wethouders in de flexwoningen een oplossing voor arbeidsmigranten.

In Nederland staan inmiddels ruim 34.000 flexwoningen in ruim 800 woonprojecten, blijkt uit cijfers van het Expertisecentrum Flexwonen. Soms zijn dat omgebouwde, leegstaande gebouwen, maar het overgrote deel bestaat uit nieuwe woningen. Ruim een op de vijf van deze projecten, nu 172, is bedoeld voor arbeidsmigranten.

Wat zijn flexwoningen?

Een flexwoning is in zijn geheel of in delen verplaatsbaar. Vaak zetten woningcorporaties de flexwoningen neer voor studenten, asielzoekers of gescheiden ouders. Maar er zijn ook bedrijven die zich op deze markt hebben gestort, bijvoorbeeld voor huisvesting van arbeidsmigranten.

Het kan gaan om omgebouwde kantoorpanden of oude gebouwen, maar ook woonflats of nieuwe woonwijken. De grotere nieuwbouw-flexwoningen komen vaak terecht op een stuk grond waarvan de gemeente weet dat er tien tot vijftien jaar nog geen bestemming voor is.

Overigens is het maar de vraag hoe tijdelijk de tijdelijke woningen zijn. Van ruim 10.000 flexwoningen, een derde van het totaal, is bij het Expertisecentrum Flexwonen niet bekend wanneer ze worden weggehaald. Nog eens 14.000 van de huidige woningen staan er volgens de planning na het jaar 2035 nog. En 9500 woningen moeten voor 2035 weg zijn, maar bij verschillende locaties wordt nu gesproken over verlenging.

Homeflex biedt alleen woningen aan, maar een aantal andere grote flexwoonbedrijven is ook actief in de uitzendbranche. Voor arbeidsmigranten regelen zij dus zowel het werk als de woning.

Afgelegen

Enthousiaste wethouders dus, maar het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is kritisch. "Het zijn vaak afgelegen locaties. Veel arbeidsmigranten maken lange dagen, dan kom je thuis en daar is dan niets te doen", zegt PBL-onderzoeker Dolly Loomans. "Normale dingen zoals boodschappen doen of naar de sportschool gaan, dat wordt dan lastig. Dat isoleert iemand en het maakt die persoon onzichtbaar."

Daarnaast zegt het PBL dat de flexwoningen de druk op de woningmarkt niet verminderen. "Dit is een tijdelijke oplossing voor een permanent probleem", zegt Loomans. Volgens het PBL is ongeveer de helft van de arbeidsmigranten na zes jaar nog steeds hier en moeten ze dus een leven opbouwen. "Dat is eigenlijk al decennia al zo. Al bij gastarbeiders bestond het idee dat mensen hier tijdelijk zijn, maar we zien aldoor dat mensen zich toch vestigen. Daar moet je rekening mee houden."

Wethouder Markwat van Goeree-Overflakkee wil eveneens dat er meer permanente nieuwbouwwijken komen, maar ook flexwijkjes voldoen volgens hem aan de behoefte van de tijdelijke werknemers. "De ambitie en behoefte van de arbeidsmigrant ligt veel meer bij de kwaliteit van de huisvesting dan bij het integreren in de samenleving."

Een gitaar van Pink Floyd-lid David Gilmour heeft op een veiling in New York een recordbedrag opgeleverd. Een onbekende koper kwam na 21 minuten bieden uit op ruim 14,6 miljoen dollar (12 miljoen euro), ruim vier keer meer dan het veilinghuis ervoor verwachtte te krijgen.

Gilmour bespeelde de Fender Stratocaster uit 1969, bekend als zijn Black Strat, op alle albums tussen 1970 en 1983. Daarmee is het instrument te horen op klassiekers als Wish you were here, Dark side of the moon en The Wall. Miljardair Jim Irsay had de gitaar in 2019 gekocht voor net geen 4 miljoen dollar.

Het nieuwe record is meer dan een verdubbeling van het oude uit 2020. Toen werd de gitaar die Kurt Cobain gebruikte bij zijn Unplugged-optreden geveild voor 6,9 miljoen dollar.

In de veiling kwam de nalatenschap onder de hamer van miljardair Irsay, eigenaar van het American footballteam Indianapolis Colts. Hij legde als liefhebber een enorme collectie popcultuurmemorabilia aan, van popartiesten tot filmsterren en auteurs. Zijn familie verkoopt na zijn dood in 2025 nu meerdere topstukken.

Afgelopen donderdag behaalde een andere Cobain-gitaar bijvoorbeeld al een recordbedrag van ruim 6,9 miljoen dollar. Het ging om de blauwe Fender die de grunge-zanger gebruikte voor Smells like teen spirit, het nummer waarmee Nirvana in 1991 doorbrak.

Ook kwamen er meerdere Beatles-instrumenten onder de hamer, zoals het drumstel van Ringo Starr uit hun beginjaren, het drumlogo dat de groep gebruikte voor hun Amerikaanse debuut op de Ed Sullivan Show en de piano waarop John Lennon nummers op het album Sgt. Pepper's componeerde. Die laatste was met 3,2 miljoen dollar het duurste Beatles-instrument ooit verkocht.

Nederlands tintje

Een kavel met een Nederlands tintje was de Fool-Gibson die Eric Clapton gebruikte voor onder meer het album Disraeli Gears. Het instrument werd door het Nederlandse kunstenaars collectief The Fool (Simon Posthuma en Marijke Koger) versierd met psychedelische ontwerpen. Het wisselde in New York voor iets meer dan 3 miljoen dollar van eigenaar.

Onder de teksten die werden geveild was ook de songtekst van Hey Jude Paul McCartneys eigen hand, Bob Dylans The times they are a-changin' en de schriftrol waarop Jack Kerouac zijn klassieke bildungsroman On the road typte.

In totaal werden er 44 popcultuurklassiekers verkocht. Dat bracht 84 miljoen dollar in het laatje.

Goedemorgen! In het laatste weekend voor de gemeenteraadsverkiezingen gaan lokale en landelijke politici vandaag massaal op pad om stemmen te trekken. En in Italië komt de paraskiester Claire Petit in actie op de slalom.

Eerst het weer: de zon, wolken en buien wisselen elkaar vandaag af. De meeste buien zijn bestemd voor het binnenland. Het waait minder hard en de temperatuur loopt op naar 7 tot 10 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

President Trump zegt dat het hart van de Iraanse olie-industrie is gebombardeerd. Op het eiland Kharg, voor de kust van Iran, is volgens de president elk militair doelwit vernietigd. De olie-industrie zou daarbij zijn gespaard. Wel dreigt Trump om die alsnog aan te vallen, als de scheepvaart door de Straat van Hormuz wordt belemmerd.

Iran dreigt op zijn beurt met aanvallen op oliebedrijven die samenwerken met de VS, mochten er Iraanse installaties worden aangevallen. Het eiland Kharg is heel belangrijk voor Iran: zo'n 90 procent van de olie-export verloopt via dat eiland.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het heeft gesneeuwd in de woestijn in Algerije. Dat gebeurt niet vaak, dus bewoners profiteren ervan.

Fijne dag!

In Amsterdam is vannacht een explosie geweest bij de buitenmuur van de joodse school Cheider in Buitenveldert. Politie en brandweer waren snel ter plaatse en de materiële schade is beperkt gebleven.

Burgemeester Halsema spreekt in een persbericht van een gerichte aanslag tegen de Joodse gemeenschap. Ze neemt het zeer hoog op.

"Dit is een laffe daad van agressie richting de Joodse gemeenschap. Ik snap de angst en woede van Joodse Amsterdammers. Zij krijgen steeds vaker te maken met antisemitisme en dat is onacceptabel. Een school moet een plek zijn waar kinderen veilig les kunnen krijgen. Amsterdam moet een plek zijn waar Joden veilig kunnen leven."

Premier Jetten: 'Verschrikkelijk'

Premier Jetten noemt de aanslag "verschrikkelijk". "In Nederland mag geen plek zijn voor antisemitisme. Ik begrijp de boosheid en angst en ga snel in gesprek met de Joodse gemeenschap. Zij moeten zich altijd veilig weten in ons land."

Justitieminister David van Weel veroordeelt de aanslag. "Twee nachten op rij een laffe aanval met een explosief bij een Joods gebouw. Eerst in Rotterdam, nu in Amsterdam", zegt de minister. "Dankzij maatregelen en alertheid is grotere schade voorkomen."

Er zijn beelden van het plaatsen en ontsteken van het explosief, zegt de politie. Vanwege eerdere incidenten bij joodse instellingen in het Belgische Luik en gisteren nog in Rotterdam, was de beveiliging verder opgeschaald. Joodse scholen en instellingen in Amsterdam worden al langer permanent beveiligd.

Op sociale media circuleert ook een filmpje waarop een explosie te zien is, waarna iemand op een scooter wegrijdt. In het beeld is hetzelfde logo zichtbaar als in de video van de brandstichting gisteren in Rotterdam. Dat logo werd eerder deze week ook gebruikt bij de aanval op een synagoge in Luik op. De politie neemt die informatie ook mee in het onderzoek, meldde een woordvoerder gisteren.

Voor de explosie in Rotterdam werden gisteren vier tieners opgepakt. Zij werden aangehouden in een auto in de buurt van een andere synagoge. Het was volgens de politie nog niet duidelijk of ze ook plannen hadden.