NOS Nieuws - Algemeen

Tientallen wadlopers zijn bij Ameland in de problemen geraakt. Er zijn reddingsboten ingezet maar door laag water konden die niet dichtbij komen, zegt reddingsorganisatie KNRM. Een helikopter van de kustwacht bood uitkomst.

De wadlopers hadden hulp ingeroepen omdat ze onderkoelingsverschijnselen hadden, zegt de Veiligheidsregio Fryslân. "Ze hadden het flink koud en hebben daarom hulp ingeschakeld", zegt een woordvoerder.

Het gaat in totaal om 32 mensen, onder wie vier gidsen. Een deel van de wandelaars is naar het boothuis van de KNRM op Ameland gebracht. Een ambulance staat klaar om mensen na te kijken, indien nodig.

Een laatste groep kon toch per boot worden gered. Zij zijn naar Holwert gebracht.

Op Ameland krijgen de wandelaars de nodige hulp. "Ze kunnen daar douchen, warme kleding krijgen en op temperatuur komen", aldus de Veiligheidsregio.

'Niet elke week'

Rond kwart voor zeven kreeg het Kustwachtcentrum een melding. "Het gebeurt niet elke week dat we wadlopers per helikopter ophalen", zegt de kustwacht. Het komt een paar keer per jaar voor.

De veiligheidsregio heeft uit voorzorg opgeschaald. Dat betekent dat onder meer ambulancemedewerkers, huisartsen en vrijwilligers en een medisch team op Ameland zijn gealarmeerd.

Rusland zegt dat Oekraïne de afgelopen 24 uur uur drones op Moskou en de bezette havenstad Sevastopol heeft afgevuurd.

Volgens de gouverneur van de regio Moskou zijn daar drie mensen omgekomen en vier mensen gewond geraakt. Bij de aanval zouden woningen zijn beschadigd of in brand zijn gevlogen. Volgens de gouverneur viel Oekraïne ook infrastructuur aan. Wat er is geraakt en of daar schade is, is niet bekendgemaakt.

De burgemeester van Moskou spreekt van zeker twaalf gewonden. Dat zouden vooral medewerkers van een olieraffinaderij zijn geweest. Volgens hem wist het leger 120 Oekraïense drones uit te schakelen.

Sevastopol

Russische autoriteiten melden ook aanvallen op de door Rusland bezette marinestad Sevastopol, aan de Zwarte Zee. Ook daar zouden woningen zijn beschadigd. Een neergehaalde drone kwam op een hoogspanningsleiding terecht, waardoor de stroom uitviel. Doden of gewonden worden niet gemeld.

Het Russische ministerie van Defensie zegt dat het leger in heel Rusland 556 drones neerhaalde. Hoeveel drones Oekraïne afvuurde is niet bekend.

Donderdag voerde Rusland een van de zwaarste drone- en raketaanvallen op Oekraïne uit in de al vier jaar durende oorlog. Daarbij vielen zeker zeven doden en raakten tientallen mensen gewond. De Oekraïense luchtmacht telde 1567 drones en 56 raketten. Ook in de dagen daarvoor viel Rusland aan met drones en raketten.

Van onze correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Anoma van der Veere, correspondent in Japan.

Luister hier:

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister(opent in nieuw venster) en alle andere podcastkanalen(opent in nieuw venster). Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Een land dat veel mensen mysterieus en intrigerend vinden, met z'n kersenbloesem, groenetheeceremonies en animeseries. Dat is niet gek, zegt Anoma, want de Japanse overheid draagt dit beeld al jarenlang actief uit. Maar het Cool Japan-beleid, zoals het officieel heet, leidt ertoe dat we minder oog hebben voor andere ontwikkelingen in het land. Japan heeft sociaal-economische problemen, onder meer door de vergrijzing. En ook de vierde economie ter wereld, want dat is Japan, merkt de gevolgen van de Iran-oorlog.

Aan Anoma de taak om ook die verhalen te vertellen. Maar hoe doe je dat, in een land waar je mensen niet zo direct kunt benaderen als hier in Nederland? En hoe ontdek je wat Japanners echt bedoelen, wanneer ze je complimenteren met je horloge, of je een kopje thee komen brengen?

Volgende week: een gesprek met Arjen van der Horst, correspondent in het Verenigd Koninkrijk. Heb je een vraag voor hem stuur die dan, liefst in een audioberichtje, naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Rosanne Sies

Goedemorgen! De Indiase premier Narendra Modi sluit zijn bezoek aan Nederland af, de slotspeelronde van de eredivisie wordt afgewerkt en 's avonds is Studio Voetbal voor de allerlaatste keer op de buis.

Eerst het weer: vanmorgen is er veel bewolking en valt van tijd tot tijd wat regen. Vanmiddag krijgt de zon meer ruimte, maar trekken ook enkele pittige buien met kans op onweer over het land. Het wordt 12 tot 15 graden bij een zwak tot matige zuidwestenwind. De komende dagen blijft het licht wisselvallig. De temperatuur stijgt geleidelijk naar een graad of 19.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bulgarije heeft de zeventigste editie van het Eurovisie Songfestival gewonnen. Zangeres Dara kreeg met het lied Bangaranga de meeste punten van zowel de jury's als het publiek. Israël werd tweede, op flinke afstand.

Het bleef lang spannend wie dit jaar met de overwinning naar huis zou gaan. Aan het eind kon alleen Bulgarije nog over het puntenaantal van Israël heen. Dat land kreeg vooral veel punten van de televisiekijkers. Vanuit de zaal klonk een hoop boegeroep toen het puntenaantal van Israël bekend werd.

Het is voor het eerst dat Bulgarije de wedstrijd wint. Het land deed voor het eerst mee in 2005, maar won nooit eerder. Sinds 2022 deed het land helemaal niet meer mee door geldproblemen en desinteresse, maar het land maakte dit jaar een ijzersterke comeback.

Het lied Bangaranga gaat volgens zangeres Dara over "een speciale energie die iedereen in zich heeft, een gevoel dat alles mogelijk is". Het woord komt uit de Jamaicaanse straattaal en betekent iets als oproer of commotie.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De dode bultrug die op het Deense eiland Anholt aanspoelde, blijkt Timmy te zijn. Het 12 meter lange dier werd in de afgelopen maanden wereldberoemd, nadat hij eind maart aanspoelde in de Duitse badplaats Timmendorfer Strand.

Wereldwijd stranden walvissen voortdurend, maar in Duitsland is het zeldzaam. Tegen de adviezen van deskundigen in werden meerdere grootschalige reddingsoperatie op touw gezet. Het bleek tevergeefs.

Fijne dag!

Een Nederlandse wandelaar naar wie al dagen wordt gezocht op het Caribische eiland Saba, is waarschijnlijk overleden. Dat heeft gezaghebber van Saba Jonathan Johnson bekendgemaakt in een videoboodschap op sociale media.

Sinds donderdag wordt er gezocht naar de man. De zoektocht leverde tot nu toe niets op. Daarbij zijn onder meer helikopters, drones en speurhonden ingezet.

Volgens Johnson is inmiddels 82 uur verstreken sinds de wandelaar voor het laatst is gezien. Op basis daarvan en na overleg met medische teams is de aard van de operatie aangepast.

Zoektocht duurt voort

"De zoektocht is veranderd van een reddingsoperatie naar een bergingsoperatie", aldus de gezaghebber. "Dat betekent dat het onwaarschijnlijk is dat de vermiste persoon levend wordt gevonden."

De zoektocht wordt vandaag voortgezet met hulp van een USAR-team (Urban Search and Rescue). Dat team bestaat uit elf hulpverleners en negen honden.

Bouw communicatietoren

De vermiste man, een vijftiger die Erik heet, is een ervaren wandelaar, meldden de lokale autoriteiten eerder. Hij vertrok naar het eiland om te werken aan de bouw van een nieuwe communicatietoren. Saba is bijzondere gemeente van Nederland en vormt samen met Bonaire en Sint-Eustatius Caribisch Nederland.

De Venezolaanse regering heeft zaterdag zakenman Alex Saab het land uitgezet. Saab geldt als een belangrijke bondgenoot van oud-president Nicolás Maduro en wordt in de Verenigde Staten in meerdere strafzaken onderzocht.

De Venezolaanse immigratiedienst meldde in een korte verklaring dat Saab is uitgezet vanwege de lopende strafrechtelijke onderzoeken in de VS. Waar hij naartoe is gebracht, werd niet bekendgemaakt.

De uitzetting volgt minder dan drie jaar nadat Saab nog werd vrijgelaten in het kader van een gevangenenruil met de VS. Daarbij kreeg hij gratie van de voormalige Amerikaanse president Joe Biden.

Saab, afkomstig uit Colombia, werd door Amerikaanse autoriteiten lange tijd gezien als de financiële spil achter Maduro. Mogelijk moet hij nu getuigen tegen de voormalige president. Maduro werd in januari opgepakt en meegenomen naar de VS na een verrassingsactie van het Amerikaanse leger. Hij staat nu in de VS terecht voor onder meer drugshandel.

Snel invloed kwijt

De 54-jarige Saab vergaarde zijn fortuin via contracten met de Venezolaanse overheid. Na de machtswisseling begin dit jaar, waarbij Maduro werd afgezet en Delcy Rodríguez als interim-president de leiding van Maduro overnam, verloor hij snel zijn invloed en werd hij door Rodríguez uit haar kabinet gezet.

De afgelopen maanden was onduidelijk waar Saab verbleef. Hij zou vastzitten of onder huisarrest staan.

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft een internationale noodsituatie afgekondigd vanwege de uitbraak van ebola in de Democratische Republiek Congo en Uganda. Volgens de WHO vormt de situatie een ernstig risico voor de volksgezondheid, maar er is nog geen sprake van een pandemie.

In de provincie Ituri in het oosten van Congo zijn tot nu toe acht besmettingen van de zogenoemde Bundibugyo-variant van het virus in het lab bevestigd. Daarnaast zijn er 246 verdachte gevallen en 80 vermoedelijke sterfgevallen gemeld. Ook in de hoofdstad Kinshasa is een besmetting vastgesteld bij iemand die uit Ituri kwam, meldt de WHO.

In buurland Uganda zijn twee besmettingen bevestigd in de hoofdstad Kampala. Beide patiënten waren kort daarvoor vanuit Congo gereisd. De WHO spreekt van een zorgwekkende ontwikkeling, omdat daarmee internationale verspreiding al een feit is.

Wat is ebola?

Ebola is een ernstige infectieziekte die kan leiden tot bloedingen in het lichaam. Meer dan de helft van de mensen die de ziekte krijgen, gaat eraan dood. Het ebolavirus wordt overgedragen via lichaamsvloeistoffen, zoals bloed en poep. Je kan ook besmet raken door het slachten en opeten van wilde dieren als vleermuizen en apen. Ebola komt alleen voor in delen van Afrika.

(bron: RIVM)

Volgens de WHO is nog onduidelijk hoe groot de uitbraak precies is. De organisatie wijst op een relatief hoog percentage positieve testresultaten en meldingen van meerdere sterfgevallen in specifieke gebieden. Dat wijst erop dat het daadwerkelijke aantal besmettingen mogelijk veel hoger ligt dan bekend.

De situatie wordt verder bemoeilijkt door geweld, een humanitaire crisis en veel verplaatsingen van mensen in het oosten van Congo. Dat maakt het lastig om de verspreiding in kaart te brengen en onder controle te krijgen, aldus de gezondheidsorganisatie.

Geen vaccin beschikbaar

Voor deze specifieke variant van het ebolavirus bestaat momenteel geen goedgekeurd vaccin of gerichte behandeling. Dat maakt de aanpak complexer dan bij eerdere ebola-uitbraken, waarbij wel vaccins beschikbaar waren voor andere varianten.

De WHO benadrukt dat internationale samenwerking nodig is om de uitbraak te bestrijden. Landen in de regio moeten onder meer extra inzetten op monitoring, contactonderzoek en veilige zorg in ziekenhuizen.

Geen reisbeperkingen

De organisatie adviseert landen nadrukkelijk om geen grenzen te sluiten of reisbeperkingen in te voeren. Volgens de WHO werken zulke maatregelen vaak averechts en kunnen ze de bestrijding juist bemoeilijken.

Wel moeten reizigers naar getroffen gebieden beter worden geïnformeerd en moeten verdachte gevallen snel worden opgespoord en geïsoleerd.

De WHO komt binnenkort met aanvullende aanbevelingen na advies van een speciaal noodcomité.

Bulgarije heeft de zeventigste editie van het Eurovisie Songfestival gewonnen. Zangeres Dara kreeg met het lied Bangaranga de meeste punten van zowel de jury's als het publiek. Israël werd tweede, op flinke afstand.

Het bleef lang spannend wie dit jaar met de overwinning naar huis zou gaan. Aan het eind kon alleen Bulgarije nog over het puntenaantal van Israël heen. Dat land kreeg vooral veel punten van de televisiekijkers. Vanuit de zaal klonk een hoop boegeroep toen het puntenaantal van Israël bekend werd.

In de video zie je hoe de einduitslag bekend werd gemaakt:

De deelname van Israël was omstreden. Vijf landen, waaronder Nederland, deden dit jaar niet mee vanwege de deelname van Israël. Enkele uren voor de start van het muziekevenement was er een groot protest in Wenen waar het songfestival werd gehouden.

De Spaanse omroep RTVE deelde op sociale media een statement op het moment dat de finale begon. "Eurovisie is een wedstrijd, maar mensenrechten niet. Er is geen plaats voor onverschilligheid. Vrede en gerechtigheid voor Palestina", zei de omroep.

Comeback

Bulgarije wint de wedstrijd voor het eerst. Het land deed in 2005 voor het eerst mee en behaalde in 2017 zijn beste resultaat met een tweede plaats, maar kwam nooit eerder tot de overwinning. Sinds 2022 ontbrak Bulgarije vanwege geldproblemen en afnemende interesse. Maar dit jaar keerde het terug, met een ijzersterke comeback.

Het lied Bangaranga gaat volgens zangeres Dara over "een speciale energie die iedereen in zich heeft, een gevoel dat alles mogelijk is." Het woord komt uit de Jamaicaanse straattaal en betekent iets als oproer of commotie.

Dit was het winnende optreden:

Vooraf werd Finland veel genoemd als topfavoriet. De bookmakers verwachtten dat Liekinheitin de grootste kans had om het festival te winnen. Dat gebeurde niet, het land werd "slechts" zesde. Ook Australïe werd veel kansen toegedicht. Dat land werd uiteindelijk vierde. Winnaar Bulgarije stond in de laatste uren voor het festival bij de wedkantoren op de derde plek

Roemenië eindigde op de derde plaats. Over de Roemeense inzending werd vooraf veel gesproken. Het lied Choke me gaat volgens zangeres Alexandra Capitanescu over verstikking door zelftwijfel en het gevoel overweldigd te worden, maar wie de act zag en goed naar de tekst luisterde kon het ook opvatten als een lied over wurgseks. Het publiek beloonde het lied met veel punten.

Het Verenigd Koninkrijk werd laatste met slechts één punt. Het land bungelt de laatste jaren regelmatig onderaan de ranglijst, met uitzondering van 2022, toen het op een tweede plaats eindigde.

Ook Zweden stelde met een twintigste plek teleur. Het land eindigt vaak hoog in de eindklasseringen en won nog in 2012, 2015 en 2023. De laatste keer dat Zweden nog lager eindigde dan vandaag, was in 2009. Toen werd het 21ste.

Deelname Nederland onzeker

De Vlaamse publieke omroep VRT zegt een debat over de deelname van Israël te willen. Ook moeten de deelnemende landen volgens de omroep "duidelijk stelling nemen tegen oorlog en geweld". Als dat niet gebeurt acht de VRT de kans klein dat er volgend jaar een Belgische deelnemer aan het songfestival meedoet.

De NPO en AVROTROS willen nog niet zeggen of Nederland volgend jaar weer deelneemt aan het songfestival. Ze wachten eerst de evaluatie van deze editie af.

In Canada is een passagier van cruiseschip Hondius in een ziekenhuis positief getest op het hantavirus. De testuitslag moet nog worden bevestigd in een laboratorium, maar tot die tijd wordt de patiënt als besmet beschouwd. Dat meldt onder meer de Canadese publieke omroep CBC.

"Dit is duidelijk niet waar we op hadden gehoopt, maar wel waar we ons op hadden voorbereid", zegt de hoogste zorgfunctionaris van de westelijke provincie Brits-Columbia. De toestand van de patiënt in isolatie is stabiel.

Koorts en hoofdpijn

De identiteit van de patiënt is niet bekendgemaakt. Hij of zij kreeg twee dagen geleden last van lichte symptomen, zoals koorts en hoofdpijn. Vervolgens werd de cruisepassagier opgenomen en getest op het virus. De uitslag was dus positief, wanneer de definitieve labuitslag wordt verwacht is niet bekend.

Inclusief de Canadese patiënt is het virus bij elf mensen wereldwijd vastgesteld, van wie er drie zijn overleden. Al deze mensen hebben meegevaren op het Nederlandse cruiseschip. Daarmee is de uitbraak vooralsnog beperkt gebleven.

Nederlands echtpaar

Een Nederlands stel werd als eerste besmet met het Andesvirus, een dodelijke variant van het hantavirus. Het echtpaar is waarschijnlijk voor de cruisetocht geïnfecteerd in Argentinië, maar dit is nog niet met zekerheid vastgesteld. Naast de Nederlandse vrouw en man is er ook nog een Duitser overleden aan het virus.

26 naar Nederland gebrachte opvarenden van het cruiseschip werden afgelopen donderdag negatief getest op het Andesvirus.

Félicien Kabuga, die werd verdacht van het mede aanstichten van de genocide in Rwanda in 1994, is overleden in een ziekenhuis in Den Haag.

Kabuga werd volgens de VN geboren in 1935 en gold als een van de hoofdverdachten van de genocide op Tutsi's en gematigde Hutu's in het Afrikaanse land. Bij de volkerenmoord werden in ruim drie maanden naar schatting 800.000 mensen vermoord.

Kabuga, zelf een Hutu, zou de genocide hebben gefinancierd. Hij gold als vertrouweling van de overleden oud-president Habyarimana. Twee van zijn dochters trouwden met zonen van Habyarimana.

Hij was een van de drijvende krachten achter het populaire radiostation RTLM, ook bekend als Radio Télévision Libre des Mille Colline, dat door het verspreiden van haatberichten de moordpartijen aanwakkerde. In uitzendingen werden Tutsi-burgers "kakkerlakken" genoemd en werden gebieden waar deze mensen woonden aangewezen om aangevallen te worden.

Tientallen jaren op de vlucht

In mei 2020 werd Kabuga in de buurt van Parijs gearresteerd door de Franse autoriteiten, nadat hij ruim 25 jaar op de vlucht was geweest. Vervolgens werd hij overgebracht naar Den Haag. Hij verbleef in een speciale VN-gevangenis in Scheveningen.

Kabuga gold als een van de meest gezochte verdachten van Rwanda. De VS loofde een beloning van 5 miljoen dollar uit voor de tip die zou leiden tot zijn aanhouding. Hij werd aangeklaagd voor onder meer genocide, samenzwering met genocide als doel en misdaden tegen de menselijkheid.

Geestelijke gesteldheid

Drie medische deskundigen verklaarden in 2023 dat Kabuga niet meer in staat was een proces te volgen. Later dat jaar bepaalden ook VN-rechters dat de dementerende Kabuga door zijn gesteldheid niet in staat was om deel te nemen aan zijn proces.

Hij zou in een VN-cel blijven in afwachting van een beslissing over zijn voorlopige vrijlating, maar geen land bleek bereid om hem op te nemen.

Kabuga maakte fortuin met koffie- en theeplantages en groeide uit tot een van de rijkste ondernemers van Rwanda. Ook importeerde hij op grote schaal kapmessen uit China, waarmee veel mensen werden vermoord of verminkt tijdens de genocide.

Kabuga werd al eerder opgenomen in het ziekenhuis, meldt de VN, die de zaken van het Rwandatribunaal afhandelt. Er wordt nog onderzocht waardoor hij is overleden.

In het centrum van de Italiaanse stad Modena is een automobilist met hoge snelheid ingereden op voetgangers. Daarbij zijn acht mensen gewond geraakt, van wie vier ernstig. De 31-jarige automobilist is aangehouden.

De autoriteiten gaan uit van opzet, maar onderzoeken de toedracht nog. De verdachte probeerde te vluchten en zou geprobeerd hebben iemand neer te steken toen die hem probeerde tegen te houden. Vervolgens werd de bestuurder door agenten gearresteerd.

Over een mogelijk motief is nog niets bekendgemaakt. De verdachte is Salim El-Koudri, geboren in Bergamo en opgegroeid in Modena. Volgens de autoriteiten kampt hij met psychische problemen en schizofrenie.

'100 kilometer per uur'

De aanrijding gebeurde rond 16.30 uur op Largo Porta Bologna, midden in het centrum. Het was op dat moment druk op straat. Volgens ooggetuigen reed de automobilist met zo'n 100 per uur kilometer in op mensen, schrijft het Italiaanse persbureau Ansa.

Hier ze je beelden van kort na de aanrijding:

De auto crashte uiteindelijk tegen de etalage van een winkel. Een vrouw raakte bekneld tussen de gevel en het voertuig, volgens de burgemeester moeten haar beide benen mogelijk worden geamputeerd.

Nadat de auto tot stilstand was gekomen, hebben meerdere mensen de bestuurder in bedwang gehouden. Daarbij is een van hen lichtgewond geraakt, zo heeft de burgemeester bekendgemaakt. In zijn videoboodschap bedankte Mezzetti deze omstanders.

Een duiker van het Maledivische leger is omgekomen bij een zoekactie naar de vier nog altijd vermiste Italiaanse duikers. Zij kwamen deze week om bij een grotduik in de eilandengroep in de Indische Oceaan.

Tijdens de zoektocht werd de duiker onwel, waarna hij in kritieke toestand naar het ziekenhuis werd overgebracht. Volgens de woordvoerder van de Maledivische president overleed hij aan decompressieziekte (duikersziekte).

Donderdag kwamen vijf Italianen om bij een poging grotten te verkennen op zo'n 50 meter diepte bij het atol Vaavu, een ringvorming koraaleiland. Een van de lichamen is gevonden op 62 meter diepte. Vooralsnog wordt uitgegaan van een ongeluk.

De zoekactie is tot ieder geval morgen opgeschort. Dan komen drie Finse duikers, gespecialiseerd in diep- en grotduiken, helpen bij de operatie.

Geen toestemming

De autoriteiten vermoeden dat de lichamen zich nog in de grot bevinden. Duikers mogen zonder toestemming van de autoriteiten in de Malediven recreatief niet dieper duiken dan 30 meter. Er wordt nog onderzocht waarom de Italianen dieper waren afgedaald dan toegestaan.

De weersomstandigheden op de Malediven zijn slecht, met harde wind, regen en sterke stromingen, wat de zoekoperatie herhaaldelijk heeft belemmerd.

De touroperator werkt mee aan het onderzoek. Het bedrijf zegt niet op de hoogte te zijn geweest van de diepte van de duik. Dat zou ook in geen geval zijn toegestaan, verklaarde de advocaat tegenover de Italiaanse krant La Repubblica.

De groep duikers bestond uit een universitair docent en haar dochter, een marien bioloog, een onderzoeker en een duikinstructeur.

Speciale training

De universiteit van Genua verklaarde gisteren dat twee werknemers zijn overleden. Zij deden wetenschappelijk onderzoek naar mariene ecosystemen en de effecten van klimaatverandering op de tropische biodiversiteit. De fatale duik was volgens de universiteit een privéaangelegenheid.

Grotduiken is een uiterst technische en gevaarlijke vorm van duiken die speciale training, uitrusting en strikte veiligheidsprotocollen vereist. Het is het dodelijkste duikongeluk ooit in de Malediven.

Tienduizenden mensen zijn in de Britse hoofdstad Londen op de been voor twee protesten die gelijktijdig plaatsvinden. Zo'n 4000 agenten zijn ingezet om beide betogingen in goede banen te leiden.

Het gaat om een anti-immigratieprotest dat georganiseerd is door de extreemrechtse activist Tommy Robinson, wiens echte naam Stephen Yaxley-Lennon is.

De tegendemonstratie is ter herdenking van de Nakba, Arabisch voor catastrofe. Daarbij wordt stilgestaan bij de verdrijving van 750.000 Palestijnen ten tijde van de stichting van de staat Israël in 1948. Ook tegenstanders van het anti-immigratieprotest liepen mee met de mars.

Bufferzone

Volgens de politie gaat het om een van de grootste politieoperaties van de afgelopen jaren, schrijft de BBC. Een bufferzone is ingesteld om confrontaties tussen de twee groepen te voorkomen.

De politie zet drones, paarden, speurhonden en pantservoertuigen in. Voor het eerst wordt ook live gezichtsherkenning gebruikt om mensen te achterhalen die door de autoriteiten worden gezocht. Volgens de politie zijn zeker elf mensen gearresteerd voor verschillende overtredingen.

'Haat en verdeeldheid'

De Britse premier Starmer beschuldigde gisteren de organisatoren van de demonstratie tegen immigratie van het "verspreiden van haat en verdeeldheid". In aanloop naar betoging heeft de Britse regering elf mensen die naar het protest wilden komen de toegang tot het Verenigd Koninkrijk geweigerd.

Het gaat om onder meer de Amerikaanse anti-islam-activist Valentina Gomez, de radicaal-rechtse Belgische politicus Filip Dewinter en de Nederlandse extreemrechtse influencer Eva Vlaardingerbroek.

"Iedereen die van plan is op straat chaos te veroorzaken, iemand te intimideren of te bedreigen, zal strafrechtelijk keihard aangepakt worden", aldus Starmer.

De deze week afgetreden Britse minister van Volksgezondheid Streeting stelt zich kandidaat voor het partijleiderschap van Labour, en daarmee voor het premierschap. Dat werd al verwacht: in zijn ontslagbrief stelde hij dat de Labourpartij niet verder kan onder de huidige premier Starmer.

"Wat nodig is, is een ordentelijke strijd met de beste kandidaten, en ik stel me beschikbaar", zei Streeting op een bijeenkomst van een progressieve beweging binnen Labour. Hij was verder kritisch over de Brexit, die hij "een rampzalige fout" noemde, en zei zelfs dat het Verenigd Koninkrijk uiteindelijk opnieuw lid moet worden van de Europese Unie.

Afgelopen week maakte burgemeester Burnham van Manchester bekend dat hij kandidaat is voor een Lagerhuiszetel bij een tussentijdse verkiezing in zijn gemeente. Ook hij geldt als kanshebber om Starmer op te volgen, maar is nu geen parlementslid, een voorwaarde om leider van Labour en premier te worden. Burnham moet die verkiezing dus wel eerst zien te winnen, in een kiesdistrict waar het rechts-populistische Reform UK onlangs hoge ogen gooide bij lokale verkiezingen.

Als Starmer inderdaad weg moet, neemt de nieuwe partijleider van Labour automatisch ook het premierschap over. De Britten hoeven daarvoor niet opnieuw naar de stembus. Uiterlijk in 2029 moeten er weer parlementsverkiezingen worden gehouden.

In meerdere steden is gedemonstreerd tegen de asielopvang en de bezuiniging op de zorg onder de verzamelnaam 'Nationaal Protest'. De protesten lijken overwegend rustig te zijn verlopen. In een aantal steden waren tegendemonstraties groter in omvang.

De organisatie achter protest riep voorafgaand op tot vreedzame en massale demonstraties, maar van een massale opkomst was nergens sprake.

In onder meer Nijmegen was de tegendemonstratie groter dan het 'Nationaal Protest':

In geen van de negen steden waar gedemonstreerd werd (Nijmegen, Den Bosch, Leeuwarden, Utrecht, Maastricht, Haarlem, Den Haag, Groningen en Amsterdam) kwam meer dan een paar honderd demonstranten opdagen.

In onder meer Nijmegen, Leeuwarden en Groningen waren zelfs meer tegendemonstranten op de been, die hun solidariteit betuigden met asielzoekers. In Groningen werd het kort onrustig toen demonstranten van beide kampen tegenover elkaar kwamen te staan, zegt RTV Noord. Met de politie tussenbeide bedaarden de gemoederen.

Honderden tegendemonstranten in Nijmegen riepen teksten als "Geen mens is illegaal" en "Wij zijn met meer". De twee groepen werden gescheiden door dranghekken, politie en de ME.

Omroep Gelderland meldt dat zowel, voor, tijdens als na de demonstraties mensen zijn gearresteerd, maar de sfeer relatief rustig bleef. In Leeuwarden werd een man opgepakt voor het brengen van de Hitlergroet, zegt Omrop Fryslân.

Prinsenvlag

Volgens Omroep West verliep de demonstratie in Den Haag ook zonder wanordelijkheden. Tijdens de optocht scandeerden de betogers leuzen als "Azc, weg ermee". Ook werd de omstreden Prinsenvlag, die in de Tweede Wereldoorlog door de NSB werd gebruikt, getoond.

In Den Bosch kwam het merendeel van de paar honderd demonstranten van buiten de stad, meldt Omroep Brabant. Ook in Maastricht, Haarlem, Utrecht en Amsterdam waren geen grote incidenten.

Anti-azc-protesten

De afgelopen weken worden veelvuldig anti-azc-protesten georganiseerd. Vooral in Loosdrecht was de sfeer sommige avonden zeer grimmig. Zo werd deze week brand gesticht bij een spoednoodopvang en de brandweer werd vervolgens door betogers tegengehouden.

In Apeldoorn werden gisteravond nog drie mensen opgepakt bij een demonstratie tegen de komst van een noodlocatie. Toch laten ook steeds meer mensen een ander geluid horen.

De Nederlandse chipmachineproducent ASML gaat nauw samenwerken met het Indiase Tata Electronics. Dat is bekendgemaakt tijdens het bezoek van de Indiase premier Modi aan Nederland. De stap wordt gepresenteerd als onderdeel van de nauwere strategische samenwerking tussen de twee landen.

De twee bedrijven hebben in Den Haag een memorandum ondertekend. De samenwerking is onder meer gericht op de uitwisseling van expertise en de levering van technologie en apparatuur.

Megafabriek in India

Tata Electronics is een dochteronderneming van het wereldwijde conglomeraat Tata Group, waar ook Tata Steel IJmuiden onderdeel van is. Het bedrijf bouwt in de Indiase deelstaat Gujarat een megafabriek voor de productie van chips en chipproducten.

ASML wordt door het Indiase bedrijf beschouwd als onmisbare partner om het project te laten slagen. Het bedrijf in Veldhoven levert wereldwijd de machines waarmee geavanceerde halfgeleiders, oftewel chips, worden gemaakt. Het bedrijf is marktleider op dat gebied en speelt daarmee een sleutelrol in de technologiesector.

'Vereerd'

De directeur van Tata Electronics, Randhir Thakur, roemt het werk van ASML. De samenwerking zal volgens hem essentieel zijn "om een sterk ecosysteem" voor de productie van chips in India te creëren. Andersom zegt ASML-topman Christophe Fouquet dat het bedrijf "vereerd is om via onze technologische expertise bij te dragen aan de ontwikkeling van talent in India."

Politiek verslaggever Eva Wiessing:

"Dat India bereid is om een strategisch partnerschap met Nederland af te sluiten, wordt gezien als een bijzondere stap en een welkom teken van vriendschap in een tijd dat Nederland minder afhankelijk wil worden van de grootmachten China en de VS.

Voor Nederland is het bovendien een mooie kans om de toch al goede handelsrelatie verder te versterken en meer toegang te krijgen tot de enorme afzetmarkt van India.

Het land investeert fors in de chipindustrie en heeft een enorme pool hoog opgeleid technisch personeel. Nederland is weer interessant voor India vanwege de kennis op het gebied van innovatie, technologie en duurzaamheid."

De dode bultrug die bij Denemarken is gevonden, blijkt Timmy te zijn. Voor die walvis zijn de afgelopen maanden meerdere reddingsacties opgezet.

Het dier spoelde gisteren aan op het Deense eiland Anholt. Volgens het Duitse persbureau DPA is er een tracker gevonden die eerder aan Timmy was bevestigd.

De Deense milieubeschermingsdienst bevestigt tegenover de Deense zender TV2 dat het om Timmy gaat. Mensen worden opgeroepen niet in de buurt te komen, omdat de walvis mogelijk besmettelijke ziektes kan overbrengen.

Drijvend aquarium

De bultrug strandde eind maart bij de Duitse badplaats Timmendorfer Strand en kreeg daarom de naam Timmy. Het dier kwam meerdere keren los, maar kwam net zo vaak ook weer vast te zitten.

De reddingsactie leidde tot een golf aan media-aandacht. Twee weken geleden leek het verhaal tot een happy end te komen, toen Timmy in een drijvend aquarium naar de Noordzee werd gebracht. Hij werd vervolgens vrijgelaten ten noorden van Denemarken.

Zo zwom Timmy het drijvende aquarium in:

Milieuminister Backhaus van de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voorpommeren betreurt de dood van Timmy. Hoewel deskundigen de kans klein achtten dat het dier na de reddingsoperatie zou overleven, sloten ze dat niet helemaal uit.

"Daarom heeft mijn ministerie de reddingspoging toegestaan. Ik vind het volkomen menselijk om de kleinste kans te grijpen als er een leven op het spel staat. Helaas heeft het dier deze kans niet kunnen grijpen", zegt Backhaus.

Nieuwsuur maakte eind vorige maand deze video, over het grotere probleem achter de dode walvissen:

Nog altijd heeft ze hoop, de moeder van de in 2016 naar India ontvoerde Insiya. Hoewel ze haar dochter, die nu al 12 jaar oud is, tien jaar niet meer heeft kunnen vasthouden.

Strijdbaar staat ze vanochtend bij de toegangspoort van Paleis Huis ten Bosch. De Indiase premier Modi is in Nederland en heeft straks een ontmoeting met premier Jetten en het koningspaar. En ze staat niet alleen: langs de oprijlaan staan enkele tientallen mensen met teksten als No child should wait 10 years en Insiya = a Dutch child. Als Modi aankomt, kan hij de boodschap bijna niet missen.

"Ik heb het gevoel dat vandaag daarbinnen de premiers, maar ook het koningspaar, zich gaan inzetten voor Insiya. Om ervoor te zorgen dat ze zo snel mogelijk terugkomt", zegt moeder Nadia Rashid hoopvol. "Ook zij beseffen dat het veel te lang heeft geduurd voor Insiya."

Uiteindelijk werd de Indiase leider langs een andere route naar het paleis gebracht, maar Nadia Rashid reageerde strijdbaar:

Insiya werd op 29 september 2016, toen ze 2 jaar oud was, door vier mannen op klaarlichte dag ontvoerd. Dat gebeurde toen ze op bezoek was bij haar oma in Amsterdam-Oost. Ze namen haar met geweld mee naar haar vader in India.

Sindsdien probeert Rashid haar dochter weer terug te krijgen, maar tevergeefs. Ook al heeft een rechter in Nederland de vader veroordeeld tot 8,5 jaar cel, het is dus nog niet gelukt het meisje terug te halen naar Nederland. Toch gloort er hoop, want de zaak wordt inmiddels op het allerhoogste diplomatieke niveau besproken.

Zo kaartte premier Rutte de kwestie in 2018 aan op zijn reis naar India en waren er meermaals consulaire gesprekken tussen de landen. In de Tweede Kamer erkende minister Berendsen van Buitenlandse Zaken deze week dat er bij het kabinet "frustratie" is dat de pogingen tot nu toe zonder resultaat zijn gebleven.

Vicepremier Yesilgöz, die Jetten woensdag bij de persconferentie verving, zei dat Nederland een delegatie naar India gaat sturen om inhoudelijk te onderzoeken wat er nodig is om de kwestie echt op te lossen.

Bovendien staat het onderwerp vanmiddag op de agenda tijdens de ontmoeting tussen Modi en Jetten. Het doel is dat de delegatie een ontmoeting regelt tussen moeder en kind. Volgens Yesilgöz wil Nederland graag zakendoen met India, maar "hoort daar ook bij dat er een oplossing komt voor Insiya".

De demonstratie van Insiya's moeder moet de gesprekken een extra duwtje in de goede richting geven. Ook toen bleek dat Modi dus op het laatste moment via een andere ingang het voorplein van het paleis werd opgereden, liet ze zich niet uit het veld slaan.

"Ik voel me juist gesterkt", zei ze, vlak nadat de aanwezige demonstranten minutenlang de naam van haar dochter richting het paleis hebben geroepen. "Het is echt jammer dat hij hier niet langs is gereden. Maar dat betekent niet dat hij niets heeft meegekregen."

Ze blijft vastberaden. "Het gaat erom dat ik haar weer kan vasthouden. Daar zal ik voor altijd voor blijven staan. Ik weet zeker dat het hen niet is ontgaan."

Premier Jetten heeft laten weten dat het kabinet snel een minister naar India wil sturen om over Insiya te praten. Tegelijkertijd benadrukt hij dat de ontvoering een complexe zaak is die "niet in een keer op te lossen valt".

De Iraakse man die verdacht wordt van het coördineren van aanslagen op joodse doelwitten in Europa, deed dat zeer waarschijnlijk onder leiding van het Iraanse regime. Dat zeggen deskundigen. De man wordt onder andere verdacht van het aansturen van meerdere explosies en een brandstichting in Nederland.

Zo zou hij betrokken zijn geweest bij de aanslagen op een joodse school in Amsterdam, een synagoge in Rotterdam, een Amerikaanse bank in Amsterdam en het gebouw van de stichting Christenen voor Israël in Nijkerk.

"We zien vaker dat dit soort operaties wordt opgezet wanneer Iran in het gedrang komt", zegt Bart Wallet. Hij is hoogleraar Joodse Studies bij de Universiteit van Amsterdam en weet veel van Iraanse terroristische groepen. "Het past in een patroon waarin Iran via bevriende terreurorganisaties, zogenoemde proxy's, anderen aanvalt."

Nieuw fenomeen

De verdachte, Mohammad Baqer Saad Dawood al-Saadi, zou de aanslagen gecoördineerd hebben in opdracht van de terreurgroep Ashab al-Yamin. "Die groep is alleen maar rond deze Europese aanslagen opgedoken, in die zin lijkt het een volkomen nieuw fenomeen", zegt Wallet. "Maar het lijkt vooral een dekmantel voor de Kataib Hezbollah, een bekende militante organisatie in Irak." Kataib Hezbollah is een zusterorganisatie van Hezbollah in Libanon.

Al-Saadi zit momenteel vast in de Verenigde Staten en zal daar worden berecht, heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie bekendgemaakt. In de aanklacht tegen hem leverde het ministerie al ondersteunend bewijs voor zijn contacten met Iran.

Zo staat de verdachte op de foto met de geliquideerde Iraanse generaal Soleimani (links):

Het doel van de acties is volgens Wallet om angst te zaaien. "Ze willen laten zien wat Iran kan. Dat iedereen die op de een of andere manier betrokken is bij Israël, schuldig is." Iran en Israël zijn al decennia aartsvijanden en momenteel in een oorlog verwikkeld waarbij ook de VS betrokken is.

"Je ziet dat Iran een regionale grootmacht is die doorlopend geïnvesteerd heeft in dit soort proxy's", zegt hoogleraar geschiedenis van internationale betrekkingen en terrorismedeskundige Beatrice de Graaf. "Deze aanslagen zijn dus ook een oorlogshandeling van Iran gericht tegen landen waarvan ze weten dat die Amerika steunen."

"Het is een vergelding, intimidatie en bedoeld om het Iraanse anti-Israël-sentiment te verspreiden", zegt De Graaf. "Als je het doel van de acties wilt begrijpen moet je niet kijken naar deze verdachte, maar naar de oorlogsstrategie van Iran."

Aanslagen in Amerika

"We zien dat dezelfde persoon ook aanslagen in Noord-Amerika voorbereidde, er was dus duidelijk een verband tussen beide kanten van de oceaan. Dat duidt op meer aansturing en professionaliteit", zegt Wallet.

Hoewel de aansturing dus professioneel lijkt, is de uitvoering van de aanslagen dat niet altijd. "De acties worden niet uitgevoerd door de leden van de terreurgroep zelf. Zij huren andere criminelen in om het te doen", legt Wallet uit. "In sommige gevallen leidt dat tot dodelijke acties en in andere gevallen blijft het tot een explosie beperkt."

De Graaf voegt toe: "De afgelopen jaren zagen we dat terreur vaak door eenlingen gepleegd werd. Maar als er sprake is van door een staat gesponsord of geleid terrorisme, dan zijn er vaak meer aanslagen, bestaan de organisaties langer en zijn ze dus ook dodelijker. De dreiging van dat soort terrorisme is heel gevaarlijk."

Drie andere verdachten

Het Nederlandse Openbaar Ministerie wil niet zeggen of het betrokken was bij het Amerikaanse onderzoek naar Al-Saadi. Wel loopt er al langer een onderzoek naar drie andere verdachten van de aanslagen in Nederland. "Het OM is met de Verenigde Staten in contact over de betekenis van deze aanhouding voor het lopende onderzoek in Nederland", staat in een persverklaring.

Het OM zegt ook dat ze nieuwe aanhoudingen in de zaak niet uitsluit. Het is niet duidelijk of Nederland om uitlevering van Al-Saadi zal vragen voor zijn mogelijke betrokkenheid bij de aanslagen in ons land.

De binnenstad van Purmerend is tot en met morgennacht veiligheidsrisicogebied. De politie mag iedereen fouilleren en kan andere maatregelen nemen om de orde te herstellen. Burgemeester Van Selm (D66) heeft daartoe besloten na een grote vechtpartij gisteravond.

"De maatregelen zijn stevig, maar noodzakelijk om de veiligheid van inwoners en bezoekers te waarborgen", aldus de burgemeester. "We houden de situatie nauwlettend in de gaten."

Verschillende groepen jongeren gingen elkaar rond 21.15 uur te lijf op de kermis in de binnenstad, meldt NH Nieuws. De politie voelde zich genoodzaakt om geweld te gebruiken om de groepen uit elkaar te halen.

Stenen en vuurwerk

Vervolgens keerde een deel van de jongeren zich tegen de politie. Ook handhavers van de gemeente kregen met agressie te maken. Er werden stenen en vuurwerk gegooid.

Hoeveel jongeren betrokken waren bij het incident, is niet duidelijk. Maar het ging zeker om 'tientallen', zegt de politie.

Lichtgewond

Na overleg met politie en gemeente besloten de exploitanten om de kermis om 23.30 uur te sluiten, een half uur eerder dan gepland. De politie veegde daarna een deel van de binnenstad schoon. Hierbij raakte een aantal mensen lichtgewond.

Verschillende bezoekers zeggen bij de regionale omroep dat zich in de loop van de avond verschillende groepen jongeren op de kermis hadden verzameld. Zij kwamen niet alleen uit Purmerend, maar ook uit Hoorn, Zaandam en Amsterdam-Noord.

Er is niemand opgepakt.

Grote impact

Burgemeester Van Selm heeft het gebied niet alleen aangemerkt als veiligheidsrisicogebied. Ze heeft ook besloten dat de kermis vandaag en morgen om 21.00 uur dicht moet. "De kermis is grotendeels rustig en in goede sfeer verlopen op enkele incidenten na, tot de situatie later op de avond ernstig is geëscaleerd", zegt ze. "Dat is onacceptabel en heeft grote impact gehad op bezoekers, ondernemers en medewerkers."