NOS Nieuws - Algemeen

In de buurt van Doornenburg, in Gelderland, zijn vissers gisteravond over een fosforgranaat gereden. Kort daarna begon de granaat te roken en vloog hij in brand.

Rond 20.45 uur reden de vissers met een kar waarop hun boot lag over een strandje. Nadat ze over de granaat waren gereden, belden ze 112.

Korte tijd laten kwamen politie, brandweer en een explosievendeskundige naar het strandje. Vlak bij de brandende granaat lag nog een andere fosforgranaat. Ze kwamen bloot te liggen omdat het water van de Rijn erg laag staat.

Fosfor is erg brandbaar. Zolang het materiaal nat is, is er vrij weinig aan de hand. Als fosfor opdroogt en met lucht in aanraking komt, kan het uit zichzelf gaan branden.

Details over de granaten in Doornenburg zijn niet bekend. Vermoedelijk gaat het om explosieven uit de Tweede Wereldoorlog.

In delen van Nederland was rond 22.30 uur een vuurbal aan de hemel te zien. Onder meer vanuit Amsterdam, Utrecht, Almere, Dronten en Arnhem kwamen berichten van mensen die het bijzondere fenomeen in de avondschemering zagen.

Volgens satellietdeskundige Marco Langbroek van de TU Delft gaat het om een satelliet van Elon Musks SpaceX die terugkeerde in de atmosfeer, Starlink 1541. "Hij kwam boven Engeland de atmosfeer binnen en begon daar op te breken en op te branden. Dat gebeurt doorgaans op hoogtes tussen de 90 en 50 kilometer."

Langbroek zag hem zelf bij Texel over komen. "De re-entry was wel voor deze nacht verwacht, maar omdat er een onzekerheid van vier uur was, was moeilijk te voorspellen wanneer precies. Ik zat zelf met enkele mensen op het dek van een zeilschip toen we het zagen, geheel bij toeval."

"Er was ook nog minutenlang een dampspoor in de atmosfeer te zien. Dat zijn microscopische metaaldeeltjes die in de bovenste delen van de dampkring worden achtergelaten."

Iets bijzonders gezien? Deel het met de NOS via NOS Ooggetuige

Sterrenkundige Lucas Ellerbroek zag de vuurbol boven Amsterdam. "Hoe groter zo'n stuk ruimtepuin was, hoe meer vuur je ziet", legt hij uit. "Een paar maanden geleden zagen we nog een brokstuk van het ISS, dat geeft dan best een lichtspektakel."

Ellerbroek verwacht dat er morgenochtend meer duidelijkheid komt of de satelliet volledig is vergaan bij de terugkeer naar aarde. "Als er nog een restant is, dan ligt dat op de grond ergens. Aan de hand van de meldingen kun je zien wat het pad is geweest, dan kun je herleiden waar iets kan zijn neergekomen."

Langbroek gaat daar nu niet van uit. "Hij is waarschijnlijk helemaal opgebrand, al kun je nooit helemaal uitsluiten dat er toch wat brokstukken overgebleven. Die zijn dan vermoedelijk in Duitsland of Oost-Europa neergekomen."

Zes meteorieten

Veel gaat verloren bij de reis door de dampkring, zoals ook met meteoren gebeurt. Ellerbroek: "Als je een rotsblok van een meter hebt, veroorzaakt dat een grote vuurbal, maar het restant dat op aarde landt hoeft niet groter te zijn dan enkele centimeters groot. Het valt uiteen in brokstukken die niet groter zijn dan kiezelstenen."

Daarom zijn er in Nederland in totaal slechts zes meteorieten teruggevonden in de loop er eeuwen. De eerste kwam in 1840 bij Uden terecht, de laatste werd in 2017 bij Broek in Waterland gevonden. Die laatste, een steen van een halve kilo, beschadigde destijds een dak.

Elon Musk begon in 2019 met het lanceren van de satellieten voor zijn ruimtenetwerk Starlink. De ruim tienduizend relatief kleine satellieten op zo'n 500 kilometer hoogte bieden gebruikers internetverbinding zonder dat er op aarde veel infrastructuur voor nodig is. De satelliet die vannacht te zien was, zal zo'n 250 kilo hebben gewogen.

Het netwerk helpt bijvoorbeeld Oekraïense drones hun doelen te zoeken in de oorlog met Rusland, maar werd ook gebruikt door Iraniërs toen de machthebbers in dat land de toegang tot internet afknepen. Astronomen zijn kritisch op het project, omdat het veel van de beperkte ruimte rond onze planeet inneemt en de lichtvervuiling ervan waarneming van het heelal bemoeilijkt.

Bij een zelfmoordaanslag met een autobom op een controlepost in Pakistan en een daaropvolgend vuurgevecht zijn in totaal 27 mensen om het leven gekomen. Onder hen zijn twaalf militairen en twee agenten, meldt het Pakistaanse leger.

De lokale Taliban, bekend als Tehreek-e-Taliban Pakistan, ook wel bekend als TTP, heeft de aanslag opgeëist. Aan de kant van de militanten vielen twaalf doden.

Het leger ging de confrontatie aan met de TTP-militanten, die de controlepost probeerden te bestormen. Toen dat niet lukte, reden militanten met een voertuig vol explosieven in op een buitenmuur van de controlepost, meldt het Pakistaanse leger in een verklaring. Tijdens het afslaan van de aanval zou het leger de TTP-militanten hebben gedood.

De aanslag vond plaats in de stad Tank in de provincie Khyber-Pakhtunkhwa. Die ligt in het noordwesten van Pakistan, een gebied waar veel gewapende islamitische groeperingen zitten. De TTP zegt dat er vier militanten in bomauto zaten die allemaal zijn omgekomen.

Toename geweld in Pakistan

De afgelopen jaren is het aantal bomaanslagen in Pakistan sterk toegenomen. Een groot deel daarvan wordt gelinkt aan de TTP, die actiever werd sinds de Taliban in 2021 in Afghanistan opnieuw aan de macht kwamen. Sinds eind februari is het geweld verder opgelaaid, met honderden doden tot gevolg.

De regering in Islamabad zegt dat de militanten schuilplaatsen in buurland Afghanistan gebruiken om te trainen en aanslagen in Pakistan te plannen. Die beschuldiging heeft Kabul altijd ontkend. Afghanistan zegt dat het militante geweld een binnenlands probleem van Pakistan is.

De TTP voert sinds 2007 oorlog tegen de Pakistaanse staat. Ze pogen de regering omver te werpen en te vervangen door hun eigen, strikt islamitische bestuursvorm.

Op het stadhuis in Rotterdam zijn de WK-deelnemers Deroy Duarte en Dailon Livramento ontvangen door burgemeester Schouten en wethouder van Sport Jeroen Postma. De voetballers uit Rotterdam werden gehuldigd vanwege hun historische sportprestatie met Kaapverdië op het WK-voetbal in de VS, Canada en Mexico.

Duarte en Livramento overhandigden de burgemeester en wethouder een voetbalshirt van het Kaapverdische elftal.

Rotterdam kent een grote Kaapverdische gemeenschap. Van de WK-selectie van 26 spelers zijn zes spelers er geboren. Rotterdam is de stad waar de meeste Kaapverdische WK-spelers vandaan komen, buiten het land zelf.

De Rotterdamse Kaapverdiër Sidny Lopes Cabral was woensdag al te gast in het stadhuis. Hij moest zich vandaag alweer melden bij zijn club in Turkije en kon daarom niet bij de huldiging zijn, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

Historische sportprestatie

Kaapverdië beleefde een historisch debuut op het WK. De ploeg bleef in de groepsfase op de been tegen de latere wereldkampioen Spanje (0-0). Ook van Uruguay (2-2) en Saudi-Arabië (0-0) werd niet verloren. Daardoor ging het als kleinste land ooit naar de knock-outfase.

In de zestiende finales speelde Kaapverdië een spectaculaire wedstijd tegen Argentinië, maar verloor uiteindelijk na verlenging met 3-2.

De treffer van Lopes Cabral - de 2-2 in de verlenging - was van grote schoonheid:

Het team maakte wereldwijd indruk met zijn passie en strijdlust, en groeide uit tot een van de verrassingen van het toernooi. Doelman Vozinha (40) kreeg er door zijn reflexen tientallen miljoenen volgers bij op sociale media.

Verbinding door sport

Veel van de Rotterdamse Kaapverdiërs begonnen hun voetbalreis op de Rotterdamse pleintjes en velden, en werden opgeleid bij Sparta, Excelsior, Feyenoord en andere verenigingen uit de regio.

Tijdens de ontmoeting op het stadhuis ging het over de verbinding die sport met zich meebrengt. De woordvoerder van burgemeester Schouten blikt terug op een "hele mooie en intieme bijeenkomst" waar "teruggeblikt werd op de successen tijdens het WK".

Volgens de woordvoerder kijkt wethouder Postma of er ergens in Rotterdam een blijvende herinnering kan worden gemaakt aan de WK-prestatie van Kaapverdië. "Bijvoorbeeld met een muurschildering of een voetbalveldje."

Nederland is begonnen met het op de markt brengen van een deel van de strategische oliereserve. Dat moet de omhooggeschoten olieprijs drukken.

Het gaat om 2,7 miljoen vaten van commerciële partijen. De komende weken volgt mogelijk ook een deel van de voorraad van de Staat.

In maart kondigde het Internationaal Energieagentschap (IEA) aan 400 miljoen vaten uit de noodreserves van de aangesloten landen vrij te geven. Het was de grootste gezamenlijke vrijgave door de IEA-lidstaten ooit.

Niet alle reserves komen in een keer op de markt. Het gaat gecoördineerd en verspreid over een aantal maanden. Tot nu toe waren de Nederlandse reserves niet nodig, maar door de oplopende olieprijs is er nu wel behoefte aan.

Prijsdempend effect

Het IEA bestaat vooral uit ontwikkelde landen die voor hun economie afhankelijk zijn van olie. Lidstaten zijn verplicht een oliereserve aan te houden die gelijkstaat aan circa drie maanden aan import. Die voorraad is bedoeld voor uitzonderlijke gebeurtenissen, bijvoorbeeld om hoge prijsstijgingen als gevolg van geopolitieke onrust op te vangen.

Nadat de Verenigde Staten en Israël waren begonnen met hun aanvallen op Iran schoot de olieprijs omhoog. Dat kwam vooral door de afsluiting van de Straat van Hormuz door Iran. Ongeveer 20 procent van de totale olietoevoer naar de wereldmarkt gaat via die route. Ook is op verschillende plekken olie- en gasinfrastructuur beschadigd.

Nederland kondigde in maart aan bereid te zijn 5,4 miljoen vaten uit de voorraad vrij te geven. De helft daarvan komt van commerciële partijen, zoals de luchthaven Schiphol en de haven van Rotterdam. Omdat zij veel olie verbruiken moeten ze van de staat een olievoorraad hebben. De andere helft van de reserves komt uit de voorraad van de Staat.

Minister Van Veldhoven (D66) van Klimaat en Groene Groei zei destijds te verwachten dat er een prijsdempend effect uit zou gaan van het toevoegen van zo'n grote hoeveelheid olie aan de markt.

Nederlandse reserves nodig

Tot nu toe waren de Nederlandse reserves niet nodig, omdat landen als de Verenigde Staten eerst een groot deel van hun beloofde voorraad op de markt brachten. Dat was eerst voldoende.

Volgens een woordvoerder van de minister nemen Nederland en andere landen het stokje nu over, zodat er extra olie naar de markt blijft stromen.

De hoge olieprijs speelt ook een rol. Gisteren kwam de prijs van een vat Brent-olie boven de 100 dollar uit, het hoogste niveau in twee maanden. Volgens de woordvoerder "versterkt dat de noodzaak" om ook Nederlandse reserves vrij te geven.

Het is moeilijk te voorzien hoeveel effect het vrijgeven van olie exact heeft, zei Gertjan ten Broek, directeur van de stichting COVA die de Nederlandse oliereserve beheert, in maart tegen de NOS.

Op de rivier de Theems in Londen zijn vijf politieagenten gewond geraakt bij een aanvaring met de Westminster Bridge. De politieboot waarop ze zich bevonden voer halverwege de middag tegen de brug, waarbij een aantal agenten te water raakte.

Ooggetuigen zeggen tegen de BBC dat de agenten zo'n 10 minuten in het water lagen voordat ze door een andere politieboot werden gered. Bij die reddingsactie is ook een helikopter ingezet.

Op beelden is te zien dat agenten door ambulancepersoneel worden behandeld op een boot langs de wal. De gewonden zijn daarna naar het ziekenhuis gebracht.

De Londense politie heeft nog niets bekendgemaakt over de ernst van de verwondingen van de agenten. Wel is een onderzoek aangekondigd naar de oorzaak van de aanvaring. Bij het ongeluk lijken geen burgers betrokken te zijn.

Afgesloten

De Westminster Bridge is de bekende boogbrug over de Theems bij Westminster Palace, het Britse parlementsgebouw met de Big Ben-toren. De brug werd na de aanvaring aan beide kanten afgesloten voor al het verkeer.

De Londense havenautoriteit en de kustwacht zijn ingeschakeld om de scheepvaart rond de brug in goede banen te leiden.

Amsterdam maakt zich met de komst van WorldPride op voor het grootste lhbti-evenement in de geschiedenis van de stad. Morgen begint een twee weken durend programma vol feesten, concerten, protest en activisme.

De jaarlijkse Pride Amsterdam is al sinds 8 juli bezig en duurt tot en met 29 juli. Zaterdag gaat daarnaast WorldPride van start, een internationaal evenement dat eens in de twee jaar in een andere wereldstad wordt gehouden en nu voor het eerst in Nederland is. Met WorldPride krijgt de viering een grotere en internationalere opzet dan normaal, met meer bezoekers, meer evenementen en extra aandacht voor de wereldwijde strijd voor gelijke rechten voor lhbti'ers.

Normaal komen honderdduizenden bezoekers af op Pride Amsterdam, maar vanwege WorldPride verwacht de organisatie nu een miljoen mensen. Het mega-evenement met het thema Unity wordt morgenmiddag geopend door koningin Máxima in het Vondelpark.

Op het programma staan onder meer straatfeesten, concerten, de Canal Parade, een mensenrechtenconferentie en een Pride March naar het Museumplein. Ook worden verspreid door de stad 53 bijzondere gebouwen in regenboogkleuren verlicht.

WorldPride in Amsterdam

WorldPride wordt doorgaans om de twee jaar in een andere wereldstad gehouden en vond sinds 2017 steeds in oneven jaren plaats. De laatste editie was vorig jaar in Washington D.C. Toch lukte het Amsterdam na een bid de viering voor 2026 toegewezen te krijgen.

Dat had onder meer te maken met verschillende jubilea die de lhbti-gemeenschap dit jaar viert: zo bestaat mensenrechtenorganisatie COC 80 jaar, viert Amsterdam 30 jaar Pride en is het 25 jaar geleden dat het burgerlijk huwelijk voor stellen van hetzelfde geslacht werd opengesteld.

Siep de Haan bedacht in 1996 samen met zijn echtgenoot Peter Kramer en Ernst Verhoeven Pride Amsterdam en de botenparade. Samen zetten zij het evenement de eerste tien jaar naar eigen zeggen van "begin tot eind" neer.

Amsterdam had in de jaren 90, in tegenstelling tot veel andere grote westerse wereldsteden, nog geen Pride. Waar in steden als New York Pride-optochten ontstonden uit protest tegen politiegeweld, discriminatie en achterblijvende wetgeving, was de grondslag in Amsterdam anders.

Bekijk hier hoe Nederland 25 jaar geleden geschiedenis schreef met de openstelling van het huwelijk voor stellen van hetzelfde geslacht:

"Die 'handicap' had Amsterdam gelukkig niet", zegt De Haan. "Hier was het vanaf de jaren 70 en 80 al een homoparadijs. De regenbooggemeenschap was zichtbaar en mensen voelden zich veilig. Over en weer was er veel respect."

De Haan en zijn echtgenoot merkten het zelf toen zij in de jaren 90 van het platteland naar Amsterdam trokken en verrast waren door het open karakter van de stad. "Met Pride wilden we de stad Amsterdam een cadeautje teruggeven. We wilden laten zien hoe mooi de gemeenschap was en tegelijkertijd een manier vinden om die tolerantie en veiligheid vast te houden."

Met een botenparade moest Amsterdam extra aandacht genereren en de stad verder op de kaart zetten als homo-uitgaansstad. "Amsterdam is een klein stadje ten opzichte van Londen, New York en Parijs. We hadden iets unieks nodig. Dit was onze manier om met de maatschappij te communiceren: subtiel, zonder te lopen met protestborden, maar wel te laten zien dat we er zijn."

Dat er nu voor WorldPride een miljoen bezoekers worden verwacht, verbaast De Haan dan ook niet. "Drie jaar nadat we waren begonnen, waren we al het derde evenement van Amsterdam. En nu steken we er al jaren met kop en schouders bovenuit", lacht hij.

Pride is politieker

Anders dan vroeger is de Pride nu politieker, zegt De Haan, die het evenement ziet meebewegen met maatschappelijke discussies. Hij maakt zich onder meer zorgen over afnemende lhbti-acceptatie onder jongeren. Uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam bleek eerder dit jaar dat 41 procent van de jongeren niet onderschrijft dat iedereen gelijkwaardig is, ongeacht op wie iemand verliefd wordt.

"Dat dit nu zo is, had ik in 1996 niet verwacht", zegt De Haan. "Het is dus niet steeds beter geworden. Het is echt nodig om met z'n allen duidelijkere grenzen te stellen."

Mensenrechtenconferentie

Ook Pride-woordvoerder Martijn Albers benadrukt dat Pride meer is dan alleen maar feest. Zo worden voor de mensenrechtenconferentie vanuit een speciaal WorldPride-solidariteitsfonds meer dan 150 activisten naar Nederland gehaald, onder wie mensen uit landen waar homoseksualiteit verboden is of lhbti'ers groot gevaar lopen.

"Voor ons is trouwen 25 jaar na de openstelling van het huwelijk bijna vanzelfsprekend geworden", zegt Albers. "Voor heel veel mensen uit andere landen is het nog steeds een stip op de horizon. Op zo'n conferentie is het bijzonder hoeveel je van elkaar kunt leren."

Ook tijdens de Canal Parade klinkt die serieuze boodschap door. "Het is een enorm feest van liefde", zegt Albers. "Maar de boten varen tegelijkertijd met de harde boodschap dat we er nog niet zijn."

Een maand na de verwoestende aardbeving in Venezuela zoeken hulpteams, familieleden en vele vrijwilligers nog altijd tussen het puin naar overlevenden. De kans dat die gevonden worden is minimaal. Lichamen die tussen de ingestorte gebouwen worden gevonden, worden intussen zo veel mogelijk geïdentificeerd en begraven. Volgens de Venezolaanse regering zijn er tot nu toe meer dan 5000 doden en zo'n 16.000 gewonden geregistreerd.

Officiële cijfers van het aantal vermisten heeft de Venezolaanse regering niet bekendgemaakt, maar volgens de Verenigde Naties zou het aantal vermisten rond de 50.000 kunnen liggen. Er zijn ongeveer 700 gebouwen ingestort en kort na de aardbeving van 24 juni zijn tot begin juli meer dan 6000 mensen levend onder het puin vandaan gehaald.

In de kustplaats La Guaira, een van de zwaarst getroffen gebieden, bivakkeren mensen van wie de woning is verwoest in tentenkampen. In vier getroffen gebieden in het land zijn meer dan 20.000 Venezolanen opgevangen op zulke noodlocaties. Daar wordt eten en drinken uitgedeeld, krijgen mensen kleding en een tent toegewezen en is er psychologische ondersteuning.

Het verdriet en het trauma zitten diep. Voor Nery Quijada, moeder van twee kinderen uit La Guaira, betekent het dat ze nu wat tot rust kan komen en zich realiseert wat er eigenlijk allemaal is gebeurd. "Ik ben alles kwijtgeraakt. Hier heb ik in elk geval een dak boven mijn hoofd en worden ook mijn kinderen opgevangen. We worden hier verzorgd, er is eten en drinken. Wat de toekomst brengt weet ik niet", vertelt ze.

Ze staat in de rij waar kleding uitgedeeld wordt. In het tentenkamp zijn veel hulporganisaties actief, zowel Venezolaanse als internationale. Volgens Quijada komen er ook veel vrijwilligers naar het opvangcentrum om steun te bieden. "Er komen heel veel mensen spullen brengen, kleding bijvoorbeeld, er is volop hulp", zegt ze.

'Overal gezocht'

Verderop eet de 70-jarige Alfredo Rodriguez in zijn tent een kop soep. Als hij terugdenkt aan het moment van de aardbeving raakt het hem opnieuw. "Ik was aan het werk maar ben toen heel snel naar huis gegaan. Mijn God, dacht ik, zou mijn familie nog leven?". Zijn vrouw en kinderen waren inmiddels gered. Nu wacht hij tot hij informatie krijgt over een mogelijke tijdelijke woning.

Aan de muren in de kustplaats hangen lange lijsten met namen van vermisten en foto's van mensen die nog niet gevonden zijn. Voor een volledig ingestorte woning staat René Ramirez. Op 24 juni was hij thuis met zijn vrouw en drie kinderen toen alles begon te schudden. Met hulp van de buren werden hij, zijn vrouw en twee van hun kinderen gered.

"We hebben overal gezocht naar onze middelste zoon Moises van 10. Maar hij was op het moment van de aardbeving in het achterste deel van het huis, in de slaapkamer", vertelt Ramirez terwijl hij naar de brokstukken wijst.

Na een intensieve zoekactie van hulpteams, de politie en vrijwilligers vonden ze na acht dagen het lichaam van Moises. "Ik heb hem toen begraven op de plek waar ook mijn vader, die al jaren geleden is gestorven, begraven ligt. Het is gelukt om ons zoontje een eervolle rustplaats te geven en hem niet hier tussen het puin te hoeven achterlaten", zegt hij.

Veel overlevenden kunnen hun geliefden niet begraven. Overledenen die niet geïdentificeerd zijn of van wie het lichaam niet wordt opgeëist, worden door de staat begraven met een individueel registratienummer zodat ze later alsnog kunnen worden herbegraven door familieleden of geliefden.

Herbouwen?

Intussen is het de vraag hoe het verwoeste La Guaira zal worden herbouwd. De plek staat bekend als een badplaats waar veel toeristen naartoe komen, maar het is ook een plaats die vaker getroffen is door natuurgeweld. Eind jaren 90 door grote modderstromen waarbij toen ruim 20.000 doden vielen. En in 1812, ruim twee eeuwen geleden, was er in het gebied ook al een zware aardbeving met naar schatting 30.000 doden.

Toch wil Ramirez zijn ingestorte huis het liefst weer opnieuw opbouwen. La Guaira is zijn thuis. "Alleen wil mijn vrouw hier niet meer wonen. Ze is getraumatiseerd door wat er is gebeurd en ze is bang dat er weer een ramp zal plaatsvinden. Ze wil hier weg", zegt hij.

De hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof (ICC), Karim Khan, wordt ontslagen. Hij wordt door een van zijn assistenten beschuldigd van seksueel wangedrag. Een grote meerderheid van de lidstaten heeft voor zijn ontslag gestemd, melden diplomatieke bronnen aan persbureaus AP en Reuters.

Khan werd geschorst nadat uit onderzoek van het ICC "ernstig wangedrag" door Khan naar voren was gekomen. Vandaag werd er in New York in een speciale vergadering gestemd over het wegsturen van de hoofdaanklager.

Volgens Reuters stemden 82 landen voor het wegsturen van Khan. In totaal zijn 125 landen lid van het ICC. Meerdere landen, waaronder Nederland, hadden al laten weten voor het ontslag van de topaanklager te gaan stemmen.

Khan werd in 2024 door een vrouwelijke junior medewerker van het ICC van seksueel wangedrag beschuldigd. Khan heeft de aantijgingen ontkend.

Interview CNN

Eerder deze maand sprak de medewerkster zich voor het eerst publiekelijk uit over de zaak in een interview met de Amerikaanse nieuwszender CNN.

Ze vertelde dat ze geen toestemming had gegeven aan Khan en wees op de ongelijkheid tussen hun posities. "Wat volgens mij veel mensen niet begrijpen, is dat meneer Khan niet alleen mijn baas was, maar ieders baas."

Arrestatiebevelen

Het ICC moet nu op zoek naar een nieuwe hoofdaanklager. Naar verwachting zal pas volgend jaar over de nieuwe topaanklager worden gestemd.

De arrestatiebevelen die Khan uitvaardigde als hoofdaanklager blijven geldig. Khan vaardigde onder meer arrestatiebevelen uit voor de Russische president Poetin, de Israëlische premier Netanyahu en de voormalige Israëlische defensieminister Gallant.

Het ICC staat al langere tijd onder druk van onder meer de Verenigde Staten. De VS heeft het hof niet erkend en de Trump-regering heeft meerdere sancties ingesteld tegen ICC-medewerkers vanwege de arrestatiebevelen voor Netanyahu en Gallant.

Eerder dan verwacht vaart schipper Hendrik Hans Stroomberg de sluis bij Eefde binnen. "Omdat het een beetje rustig was, dacht ik: ik maak haast. Ik heb mijn schip niet eens schoongemaakt", vertelt hij vanaf zijn schip Elisa.

Het is de bedoeling dat alle schepen die nu nog over het Twentekanaal varen uiterlijk morgenochtend weg zijn. Vanaf 12.00 uur gaat de sluis bij Eefde dicht en kan niemand er meer door. Vanwege de droogte en de lage waterstand wordt deze ingrijpende maatregel voor het eerst genomen. Anders wordt gevreesd voor onherstelbare schade aan waterkeringen, bodem en natuur.

"Voor mij maakt het niet uit, maar voor bedrijven is het behoorlijk erg", vindt de schipper. "Die zitten vast op de grond en kunnen zich niet verplaatsen zoals ik." Hij verwacht dat bedrijven langs het kanaal wel een voorraad hebben aangelegd, omdat de droogte al langer duurt. "Maar ja, als het te lang duurt, raakt die voorraad ook een keer op."

De schipper komt net van ForFarmers, een van de bedrijven die direct aan het kanaal liggen. De veevoerfabrikant heeft inderdaad extra voorraad aangelegd, bevestigt Ilse Niehof van de fabriek. "We hebben het geluk dat we grote silo's hebben staan. Daar kunnen we veel voer in opslaan."

Normaal gesproken maakt het veevoerbedrijf veel gebruik van schepen zoals de Elisa. "Nu hebben we via onze partner extra vrachtwagens laten komen", vertelt Niehof. "Die vangen het tijdelijk wegvallen van de schepen op." De vrachtwagens rijden af en aan.

'Een heel bittere pil'

Niet alle bedrijven aan het kanaal hebben het geluk dat ze veel voorraad konden aanleggen of konden overstappen op vrachtwagens, vertelt Frank van Zomeren. De manager van havenbedrijf Port of Twente is in druk overleg met bedrijven over mogelijke oplossingen.

"Dit kwam natuurlijk niet uit de lucht vallen", zegt Van Zomeren. "We zagen al een paar weken dat het slecht ging op de IJssel, maar dat dit nu voor onbepaalde tijd is besloten door de overheid, is voor het eerst. Ik schrok me een hoedje toen ik het hoorde."

De havenmanager begrijpt de noodzaak van de maatregel, maar noemt die ook "een hele bittere pil". "Het water wordt gebruikt om grondstoffen en producten te vervoeren naar vele bedrijven die afhankelijk zijn van het water", zegt hij. Zo vervoeren schepen zand, aardolie, zout, metaal en brandstof. "Bedrijven zitten op die grondstoffen te wachten."

Hoelang de stremming gaat duren, is niet bekend. Daarom is ook nog niet te zeggen hoeveel economische schade het besluit zal veroorzaken, zegt Van Zomeren. "Het is nog te vroeg om hier een bedrag aan te hangen."

Schipper Stroomberg ligt inmiddels aan de kade in Deventer. "Ik heb nog geen nieuwe vracht", zegt hij. "Maar het zal een andere bestemming worden, want het Twentekanaal kunnen we voorlopig niet op."

De 22-jarige Ouadoud Rabbaj uit Zeist wordt sinds zondag vermist. Hij was samen met zijn ouders op vakantie in de Marokkaanse stad Tanger en verliet de woning waar het gezin verbleef. Sindsdien ontbreekt van hem ieder spoor. Familieleden en de Marokkaanse politie zijn een zoektocht gestart.

"We werken met ochtend-, middag- en avondploegen. We spreken mensen aan en vragen of ze mijn broertje hebben gezien. De meesten reageren heel betrokken en doen ter plekke een dua (gebed)", vertelt zijn zus Hamida Rabbaj. "We voelen ons machteloos. Iedere dag staan we op en herhalen we dezelfde routine. We zoeken vooral met familieleden en kennissen."

Ook de Marokkaanse politie is ingeschakeld en is actief op zoek naar Ouadoud. De familie is de afgelopen week meerdere keren per dag bij het politiebureau langsgegaan om de voortgang te bespreken. Tot nu toe is er echter nog geen nieuws.

Lichamelijke beperking

Ouadoud heeft een lichamelijke beperking, kampt met psychische problemen en een verslaving. Hij is grotendeels afhankelijk van de zorg van zijn ouders. Daarom maakt zijn familie zich grote zorgen.

"Hij moet dagelijks medicijnen innemen, maar die heeft hij niet bij zich", zegt zijn zus. Aan een ongeval van enkele jaren geleden hield Ouadoud blijvend lichamelijk letsel over. Hij loopt mank en zijn arm is na een breuk nooit volledig hersteld.

Op sociale media wordt een flyer verspreid met zijn foto en de contactgegevens van familieleden. "Helaas krijgen we ook veel telefoontjes van mensen die alleen maar wat gniffelen en vervolgens ophangen", vertelt Hamida. "Het is ontzettend pijnlijk om in deze toch al moeilijke situatie met zulke telefoontjes te worden geconfronteerd."

Ouadoud was met zijn ouders op vakantie in Marokko. Ze maakten een rondreis door het noorden van het land, met een appartement in de wijk Charf in Tanger als vaste uitvalsbasis.

Het is in de Noord-Marokkaanse stad momenteel drukker dan normaal vanwege de vakantieperiode. "Dat maakt het nog lastiger zoeken. Er zijn zoveel mensen in de stad en met de auto zoeken is soms onmogelijk vanwege de drukte in het verkeer," zegt Hamida.

Ouadoud gaat vaker enkele uren alleen op pad. Hij vertrok met zijn telefoon, maar zonder oplader. De telefoon is inmiddels uitgeschakeld, waardoor zijn familie hem niet meer kan bereiken.

Hij spreekt gebrekkig Darija (Marokkaans Arabisch), maar kan volgens zijn zus wel een simpel gesprek voeren. Overigens denkt ze niet dat hij is weggelopen, maar vreest ze dat hij de omgeving niet meer herkende en is verdwaald.

Vermissingen in Marokko

De zoektocht naar vermiste personen verschilt in Marokko per zaak en per stad of dorp. In grote steden heeft de politie in sommige gebieden toegang tot camerabeelden en is er een groter netwerk van agenten beschikbaar.

Of en hoe die middelen in een specifieke zaak worden ingezet, wordt doorgaans niet openbaar gemaakt. Familieleden en omstanders verspreiden vaak zelf foto's en oproepen via WhatsApp, Facebook en lokale nieuwspagina's om de zoektocht onder de aandacht te brengen.

Afwachten

Voor de familie is het belangrijk om zelf mee te zoeken. Thuis wachten op nieuws van de politie voelt voor hen ondraaglijk.

"Het geeft ons iets om te doen, anders gaan we eraan onderdoor", vertelt Hamida geëmotioneerd. "We hopen vooral dat we hem snel weer in goede gezondheid in onze armen kunnen sluiten."

Reactie Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken:

"We zijn bekend met deze zaak en verlenen consulaire bijstand. We staan in deze moeilijke tijd in contact met de familie.

In algemene zin geldt dat het de verantwoordelijkheid is van de lokale autoriteiten om onderzoek te doen naar een vermissing. Het ministerie van Buitenlandse Zaken onderhoudt contact met de familie en kan, afhankelijk van de omstandigheden en een eventuele hulpvraag, consulaire bijstand verlenen."

Natuurbranden hebben eind deze maand in Frankrijk een recordoppervlakte verwoest. Ook het aantal branden brak een record. Door opeenvolgende hittegolven is de natuur uitgedroogd. Hoewel het nog geen augustus is, ontstond dit jaar al 311 keer brand. Zeker de streek rond Bordeaux is hard getroffen.

Dat blijkt uit cijfers van Copernicus, een dienst van de Europese Commissie die de aarde volgt met satellieten. Copernicus meet natuurbranden sinds 2006 op dezelfde manier.

Liveblog

Volg het laatste nieuws over de branden in Zuid-Europa in ons liveblog.

Natuurbranden zijn vanuit de ruimte goed te volgen. Speciale satellieten speuren de aarde af naar actieve brandhaarden. Met andere satellieten kun je het verbrande oppervlak meten. "Brand springt eruit omdat het groene vegetatie verandert in een zwarte oppervlakte", zegt Max van Gerrevink, onderzoeker aan de Wageningen Universiteit. "Zo kun je makkelijk en snel zien hoe groot ze zijn."

Een 'perfecte storm'

Naast Frankijk is Spanje zwaar getroffen. Het land riep vandaag, voor het eerst, de landelijke noodtoestand uit vanwege natuurbranden. In de regio Madrid kwamen meerdere branden bij elkaar. Volgens een regionale politicus ging het om de ergste natuurbranden uit de geschiedenis van de regio. Er zou sprake zijn van een 'perfecte storm' van hoge temperaturen en aanhoudende felle wind.

Voor de tijd van het jaar is er al een recordaantal branden geweest in Spanje. Ook verbrandde vier keer zoveel land als in een gemiddeld jaar. Begin juli kwamen dertien mensen om bij een brand in Almería, Zuid-Spanje. Zowel Spanje als Frankrijk heeft om hulp gevraagd van andere Europese landen om branden te bestrijden.

Meerdere oorzaken

Het landschap, het weer, menselijk gedrag: meerdere zaken bepalen samen het risico op natuurbranden. In dit geval is er veel 'brandstof' omdat veel planten zijn gegroeid, aangezien Frankrijk en Spanje nog best een natte winter en vroeg voorjaar hadden. Die planten zijn door de hitte uitgedroogd en kunnen in brand vliegen.

Zo'n brand ontstaat alleen met een ontsteking. Dat kan bliksem zijn. Maar in Europa ontstaan branden meestal door mensen: expres of door nalatigheid. Het weer beïnvloedt hoe groot een brand kan worden. Hevige wind jaagt de branden aan, zeker als er geen regen komt die kan helpen blussen.

Superkwetsbare natuur

Grote delen van Europa, zeker Frankrijk en Spanje, kampen dit jaar met hoge temperaturen en droogte. Dit valt niet los te zien van de opwarming van de aarde, concludeerde een groep wetenschappers deze maand. Omdat de aarde meer warmte vasthoudt, zijn hittegolven warmer dan voorheen. Door die hitte kan meer water verdampen en drogen bodems sneller uit. Een periode met minder regen leidt daardoor sneller tot droogte.

De opwarming leidt ook tot meer natuurbrandrisico, zegt natuurbrandonderzoeker Max van Gerrevink. "Klimaatverandering leidt zelf niet tot brand, maar zorgt ervoor dat de uitgedroogde planten een soort lont zijn. Als er nu brand ontstaat is natuur superkwetsbaar, het vuur kan zich snel verspreiden."

Die invloed zie je niet direct terug in het aantal verbrande hectares wereldwijd, zegt Van Gerrevink.

Ook in Europa is er geen duidelijke stijgende trend. "Als je kijkt naar de lange termijn dan schommelt het verbrande oppervlakte sterk van jaar tot jaar", zegt Van Gerrevink. "Als we enkel naar het verbrande oppervlakte kijken zou je kunnen concluderen dat er weinig structureel verandert in de Europese Unie."

Intense en grillige branden

Toch jaagt klimaatverandering volgens Van Gerrevink wel degelijk het gevaar aan. Zo zijn er vaker gevaarlijkere en intensere brandcondities. "Je ziet nu vaker megabranden", zegt hij. Daarmee bedoelt hij zeer intense branden, die snel om zich heen grijpen en grillig verlopen. Ze leiden relatief vaak tot slachtoffers en schade.

"In vergelijking met tien tot twintig jaar geleden zie je dat er vaker ideale omstandigheden zijn voor brand, en dat het vaker uit de hand loopt", zegt Van Gerrevink. De huidige brand bij Bordeaux illustreert dat. Sinds eergisteren groeide die razendsnel en verwoestte zo'n 10.000 hectare.

Dat betekent niet dat mensen hier niets tegen kunnen doen. Er zijn diverse zaken waar mensen invloed op hebben, bijvoorbeeld het landschap. Door planten(resten) te verwijderen, kun je de risico's verminderen. Bijvoorbeeld met gecontroleerde branden vroeg in het seizoen als het nog niet droog is. Of door kale stroken te maken in de natuur die voorkomen dat de brand verder oprukt. Als mensen zich verantwoordelijk gedragen in de natuur, is er ook minder kans op een ontsteking.

Bij een verkeersongeval op de N348 bij Zutphen zijn twee auto's en een vrachtwagen op elkaar gebotst. Een van de automobilisten is met spoed naar het ziekenhuis gebracht. Aanleiding voor het ongeluk was een wesp die een van de voertuigen was binnengevlogen, schrijft Omroep Gelderland.

Het ongeluk gebeurde rond 14.20 uur. De bestuurder werd afgeleid door de wesp in haar auto. De vrouw kwam daardoor op de verkeerde weghelft terecht en raakte een vrachtwagen die vanuit Warnsveld kwam.

De vrachtwagen raakte vervolgens van de weg en botste tegen een auto met aanhanger, die vanuit de richting van de Polbrug reed.

Ambulancepersoneel heeft de bestuurder van de rode auto met spoed naar het ziekenhuis gebracht. Een bergingsbedrijf heeft de voertuigen weggesleept.

Bij een Russische raketaanval op de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn aan het eind van de ochtend zeker tien mensen omgekomen en ruim honderd gewonden gevallen. De Oekraïense president Zelensky heeft de aanval bevestigd op sociale media.

De luchtaanval leek gericht tegen een evenement van de wapenindustrie. Oekraïense defensiebedrijven en -leveranciers kwamen vandaag bijeen op een terrein langs een snelweg bij de hoofdstad. Het zou gaan om een beurs.

De Oekraïense organisatie voor wapenfabrikanten laat op Facebook weten het evenement georganiseerd te hebben. Volgens de organisatie waren er vertegenwoordigers van de Oekraïense defensie-industrie aanwezig en doen bevoegde autoriteiten nu onderzoek naar de omstandigheden van de aanval.

'Gebruikt om Russische burgerdoelen te raken'

Het Russische ministerie van Defensie zegt over de aanval dat het een doelwit heeft geraakt waar Oekraïense en buitenlandse drones tentoon werden gesteld, aldus het Russische persbureau Interfax. De aanwezige drones zouden volgens het ministerie "gebruikt worden om burgerdoelen in Rusland te raken".

De Russen stellen dat het evenement niet alleen werd bijgewoond door droneproducenten, maar ook door militair bevelhebbers en medewerkers van de inlichtingendiensten die betrokken waren bij het voorbereiden van aanvallen op Rusland.

Het is zeldzaam dat Rusland overdag aanvallen uitvoert. Rond 11.20 uur ging in Kyiv het luchtalarm af, enkele minuten later werden door burgemeester Vitali Klitsjko explosies gemeld.

Online vragen Oekraïners zich af of het niet te onveilig was om de bijeenkomst te houden. Op sociale media circuleren flyers voor de wapenbeurs en uitnodigingen met registratielinks, waarmee geïnteresseerden informatie over de locatie van het evenement konden krijgen.

Nachtelijke aanvallen

Vannacht vielen al zes doden en raakten tientallen mensen gewond bij Russische luchtaanvallen op het zuidoosten van Oekraïne.

In Rusland werden zes mensen gedood door Oekraïense aanvallen op een militair bedrijf ten oosten van Moskou. Ook raakten drie mensen gewond door nieuwe Oekraïense aanvallen op distributiecentra van de webwinkel Wildberries.

Vier Palestijnen en twee Israëliërs zijn om het leven gekomen bij een schietpartij op de bezette Westelijke Jordaanoever. Nog eens vier Palestijnen en twee Israëliërs raakten gewond.

Het vuurgevecht vond plaats in de omgeving van Nablus. Israëlische kolonisten zouden vanochtend vroeg het dorp Tell zijn binnengevallen.

Volgens het Israëlische leger had een inwoner het wapen van een Israëlische beveiliger afgepakt en vervolgens het vuur geopend. Daarbij kwam de beveiliger om het leven. Later zou ook een Israëlische soldaat zijn doodgeschoten. Het leidde tot een golf van aanvallen door kolonisten in de Palestijnse dorpen rondom de boerderijpost Havat Gilad.

Ook vanavond worden er weer aanvallen door kolonisten gemeld in diverse dorpen op de Westoever. Zo hebben kolonisten volgens Al Jazeera in Urif met scherp geschoten en is daar een huis in brand gezet, en zijn volgens Palestijnse bronnen meerdere Palestijnen gewond geraakt bij aanvallen op Surra.

Een ooggetuige vertelde aan de BBC dat bewoners van Tell vanmorgen vroeg werden aangevallen door een groep van zo'n dertig kolonisten. Volgens hem raakten de bewoners slaags met de kolonisten, voor de neus van Israëlische soldaten, waarna een vuurgevecht uitbrak tussen de dorpsbewoners en de kolonisten.

Volgens de lokale Palestijnse politicus Issam al-Saifi vielen Israëlische kolonisten het dorp aan en openden zij als eerste het vuur, schrijft het Palestijnse persbureau Wafa. Het Israëlische leger heeft een andere uitleg en zegt dat de Israëlische kolonisten aan het wandelen waren toen zij plots werden aangevallen.

Het Israëlische leger bestormde het gebied om volgens de politicus de kolonisten te beschermen. Volgens Saifi opende het leger het vuur op inwoners, daarbij kwamen vier jonge Palestijnen om het leven. De slachtoffers zijn twee broers en twee van hun familieleden.

Leger groots aanwezig

Het Israëlische leger beschouwt de schietpartij als een terreuraanval en heeft het Palestijnse dorp Tell afgesloten, net als de naburige stad Nablus en het dorp Burin. Het leger is in groten getale uitgerukt voor een "uitgebreide operatie omwille van terrorismebestrijding".

Tell ligt in het zogenoemde 'Gebied A' op de bezette Westelijke Jordaanoever. Dat gebied staat formeel onder volledige Palestijnse controle. Israëliërs hebben er officieel geen toegang.

Beelden van de onrust gaan rond. Het Israëlische leger zegt dat de man die het wapen van de kolonist afpakte gewapend was op het moment dat hij door soldaten werd doodgeschoten. Maar in een video gepubliceerd door Israëlische media en geverifieerd door het Israëlische leger, is te zien dat de soldaten schieten op Palestijnen die al op de grond lagen.

Het Israëlische leger zegt niet waarom familieleden van de verdachte ook zijn doodgeschoten of hoelang na de eerste schietpartij dit plaatsvond.

De Israëlische premier Netanyahu en defensieminister Katz zeggen in een gezamenlijk statement het Israëlische leger opdracht te hebben gegeven om "met volle kracht te reageren op terrorisme".

'Kolonistengeweld floreert'

Het Palestijnse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft verklaard "de slachting in Tell in de sterkste bewoordingen te veroordelen". Het ministerie stelt dat "de escalatie van het kolonistenterrorisme een direct gevolg is van de bescherming, politieke steun en volledige straffeloosheid die de Israëlische regering en bezettingsmacht bieden".

"De officiële Israëlische ophitsing blijft deze misdaden aanwakkeren en aanmoedigen, waardoor een klimaat ontstaat waarin kolonistengeweld floreert zonder dat er verantwoording wordt afgelegd", voegde het ministerie eraan toe.

Israëlische ministers hebben opgeroepen tot de sloop van Palestijnse dorpen in het gebied. Zo zei minister van Financiën Smotrich dat "deze dorpen moeten worden ontdaan van terroristen en terroristische infrastructuur om de veiligheid in het gebied te herstellen". Nederland heeft de extremistische minister Smotrich vorig jaar een inreisverbod opgelegd.

Meer dan duizend aanvallen

Het geweld van kolonisten tegen Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever blijft toenemen. VN-organisatie OCHA heeft meer dan duizend aanvallen waargenomen in de eerste zes maanden dit jaar. Dat zijn er gemiddeld zes per dag.

Sinds de aanslagen van 7 oktober 2023 is het geweld tegen Palestijnen en hun bezittingen in rap tempo toegenomen. Sindsdien zijn er 1114 Palestijnen omgekomen, de overgrote meerderheid door toedoen van het Israëlische leger, aldus de VN. Volgens de VN waren minstens 35 van de doden het gevolg van aanvallen door kolonisten.

De Poolse conservatief-nationalistische partij PiS verliest een groot aantal parlementsleden. Tientallen parlementariërs willen een gematigdere koers varen dan partijvoorzitter Jaroslaw Kaczynski. Zij zeggen nu uit de partij te zijn gezet, volgens Kaczynski hebben ze zelf hun partijlidmaatschap opgezegd.

Kaczynski koos in maart van dit jaar de uiterst rechtse Przemyslaw Czarnek als premierskandidaat voor de verkiezingen van volgend jaar. De gematigdere vleugel van de partij kwam hiertegen in verzet, onder leiding van oud-premier Morawiecki.

Morawiecki en de gematigdere parlementariërs verzamelden zich in een vereniging, die allerlei activiteiten organiseerde waarin onder meer gesproken werd over de politieke koers. Dat leidde tot woede bij de partijvoorzitter.

Solidariteitsverklaring

Kaczynski eiste dat alle leden voor donderdag een solidariteitsverklaring zouden tekenen. Ook moesten ze alle politieke verenigingen waar ze lid van waren verlaten. Morawiecki weigerde en zegt nu dat zo'n veertig parlementariërs, een senator en drie Europarlementariërs uit de partij worden gezet.

Volgens de oud-premier wilden zij niet zelf uit de partij stappen en wilden ze onderdeel blijven van PiS.

"Iedereen wist wat hij of zij moest ondertekenen en tegelijkertijd wist iedereen wat de gevolgen zouden zijn als men niet zou ondertekenen", zei Kaczynski hierover.

Volgens hem hebben zo'n dertig parlementsleden hun ontslag ingediend bij de partij. Dat wordt echter betwist door Europarlementariër Piotr Müller, die zegt dat niemand zelf het partijlidmaatschap heeft opgezegd.

Regering-Tusk

PiS was de regeringspartij van 2015 tot 2023. Dat jaar verloor de partij de verkiezingen. De partij had nog wel 186 van de 460 zetels in de Sejm, het Poolse parlement.

De nieuwe regering van premier Tusk wilde graag de gevolgen van het beleid van de PiS-regering terugdraaien. PiS oefende verregaande politieke invloed uit op de rechterlijke macht, met grote gevolgen voor de rechtsstaat. Dat beleid terugdraaien blijkt echter niet eenvoudig.

Bovendien heeft Polen sinds vorig jaar een conservatieve nationalist als president, Karol Nawrocki. Hij was officieel een onafhankelijke kandidaat, maar is wel verbonden aan PiS. Hij heeft al meerdere pogingen van Tusk om de PiS-hervormingen terug te draaien gedwarsboomd.

Het is onduidelijk wat de plannen van Morawiecki en de andere parlementsleden nu zijn. Zo is er nog niets bekendgemaakt over een eventuele nieuwe partij. Voor volgende week stond er al een bijeenkomst van de vereniging van Morawiecki gepland.

Rechtsere koers

De afsplitsing brengt PiS in een lastig parket, want hiermee is er een nog grotere versplintering ontstaan bij de rechtse partijen.

Waar Kaczynski met de keuze voor Czarnek als premierskandidaat de nog rechtsere kiezers wilde aanspreken, moet hij door de afsplitsing ook rekening houden met een nieuwe centrumrechtse partij.

De Ierse politie heeft deze week een autobom onderschept die werd vervoerd naar Noord-Ierland. Dat heeft de politie vandaag bekendgemaakt.

De auto waarmee de bom werd vervoerd werd woensdag tegengehouden ten zuiden van de Ierse plaats Carrickmacross, op een ruim een kwartier rijden van de Noord-Ierse grens.

Een speciale recherche-eenheid deed daar onderzoek naar "dissidente republikeinse activiteiten", schrijft de Ierse omroep RTÉ.

Klaar voor gebruik

De bom werd ontdekt na doorzoeking van de auto. Volgens een politiecommissaris ging het om een "zeer zware bom".

Het explosief was klaar voor gebruik en bevatte een ontsteker, stroomvoorziening en explosieven van militaire kwaliteit. De bom is onschadelijk gemaakt.

De bestuurder van de auto, een vrouw van in de twintig, is gearresteerd. Ook een man van in de veertig is gearresteerd. Beiden zitten nog vast en worden verhoord.

'Terugkeer naar een ander tijdperk'

De Ierse en Noord-Ierse politie werken samen om het incident te onderzoeken. Ondertussen heerst in het plaatsje Carrickmacross grote schrik en verbazing, schrijft een verslaggever van de BBC. "Het is net een terugkeer naar een ander tijdperk", zegt een oudere inwoner tegen de Britse omroep.

De Ierse minister van Justitie Jim O'Callaghan noemt het incident "zeer zorgwekkend". Volgens hem is het incident het bewijs van de aanhoudende dreiging van "dissidente republikeinse activiteiten".

Wat zijn 'dissidente republikeinen'?

De term beschrijft een groep mensen die het Goedevrijdagakkoord niet accepteert. Dat is het vredesakkoord dat in 1998 een einde maakte aan dertig jaar van geweld. Het akkoord werd ondertekend door het Ierse Republikeinse Leger (IRA) en Groot-Brittannië.

Sindsdien zijn er nog altijd meerdere afgesplitste groeperingen actief die met geweld Ierland willen verenigen. Het gaat om gewapende groeperingen zoals de terroristische organisatie New IRA. Die groep komt voort uit de Real IRA, die zich op zijn beurt afsplitste van de IRA, uit onvrede over het getekende vredesakkoord.

De afgelopen jaren heeft de groepering meerdere aanslagpogingen uitgevoerd, waarbij behalve agenten ook journalisten doelwit zijn geweest. New IRA is onder meer door de Verenigde Staten op de lijst van terroristische organisaties gezet.

Of de terroristische organisatie New IRA achter de onderschepte autobom zit, is niet bekendgemaakt. Eerder dit jaar waren er verschillende incidenten in Noord-Ierland die in verband worden gebracht met de militante groep.

Zo ontplofte in april een autobom bij een politiebureau in een voorstad van Belfast. New IRA eiste die aanslag op. Niemand raakte gewond. In de nasleep van de aanslag werden extra politiecontroles aangekondigd.

In maart werd een vergelijkbare aanslag op een ander politiebureau nog voorkomen. Dat incident werd niet opgeëist, maar de politie vermoedt dat de terreurbeweging erachter zat.

Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep tegen de vrijspraak van de automobilist die betrokken was bij het dodelijke ongeval met de 14-jarige Tamar uit Marken in 2020. Justitie had een gevangenisstraf van acht weken geëist, maar de rechter sprak de 33-jarige Jamal T. vorige week vrij.

Nabestaanden reageren "voorzichtig opgelucht" op het besluit van het OM, zegt advocaat Sébas Diekstra. De familie hoopt dat de zaak opnieuw wordt onderzocht en er alsnog duidelijkheid komt over wat er is gebeurd, schrijft de regionale omroep NH.

In de nacht van 24 op 25 juli 2020 was Tamar weggelopen na een ruzie met haar ouders. Omdat zij uren later nog niet terug was, belden haar ouders de politie. Die nacht werd haar lichaam aangetroffen in de berm van de Zeedijk, een provinciale weg van Monnickendam naar Marken.

Omgekomen als gevolg van aanrijding

Onderzoek wees uit dat zij in de nacht was aangereden door een witte Mazda uit Duitsland. Die auto was eigendom van de 33-jarige T., een in Duitsland wonende Irakees. Hij verklaarde dat hij en de andere drie inzittenden dachten dat ze een hert of ander dier hadden geraakt. Het meisje hadden ze naar eigen zeggen niet gezien.

Volgens de rechtbank is uit onderzoek gebleken dat Tamar weliswaar is omgekomen als gevolg van de aanrijding, maar dat ze op dat moment al op de weg lag. De rechtbank oordeelde dat T. daardoor niets kan worden verweten.

Hoger beroep

In een verklaring zegt het OM bij de rechtbank te hebben betoogd dat een automobilist tijdig moet kunnen stoppen om een ongeval te voorkomen.

"Verder gaf het OM tijdens de zitting aan dat een automobilist, als hij merkt dat hij wat heeft geraakt, altijd moet stoppen en moet kijken wat of wie er is geraakt, zodat er indien nodig hulp kan worden verleend", aldus het OM.

Een datum voor het hoger beroep is nog niet bekend.

Lang juridisch traject

Het OM wilde de bestuurder aanvankelijk niet vervolgen voor het dodelijke ongeluk. Hij kreeg alleen een boete van 1500 euro omdat hij tijdens het rijden een telefoon had vastgehouden.

De ouders van Tamar stapten daarop naar het gerechtshof via een zogenoemde artikel 12-procedure. Het hof besloot daarop dat de zaak alsnog voor de rechter moest komen en dat aanvullend onderzoek moest worden gedaan.

De Amerikaanse zanger Chris Brown heeft bekend schuldig te zijn aan openlijke geweldpleging in een Britse nachtclub in 2023. Daarbij raakte een muziekproducent gewond.

In de drukbezochte nachtclub Tape in Londen werd het slachtoffer door Brown en zijn stemcoach twee keer met een fles op het hoofd geslagen. De vechtpartij werd vastgelegd op beveiligingscamera's en er waren veel getuigen. De aanklagers omschreven het incident tijdens de rechtszitting als een "wrede aanval" en noemden het geweld "onacceptabel".

In de rechtbank in Londen bekenden Brown en de stemcoach onwettig geweld te hebben gebruikt of daarmee te hebben gedreigd. De Britse aanklagers lieten daarop weten de mannen niet te vervolgen voor ernstiger vergrijpen, waaronder poging tot zware mishandeling. De twee hadden tijdens eerdere zittingen gezegd onschuldig te zijn aan die zwaardere misdrijven.

In oktober krijgen Brown en zijn vriend hun straf te horen. Op openlijke geweldpleging staat in het Verenigd Koninkrijk een gevangenisstraf van maximaal drie jaar.

Op borgtocht vrij

De 37-jarige artiest werd vorig jaar in Manchester opgepakt voor de vechtpartij in de nachtclub. Kort daarna kwam hij op borgtocht vrij. Daardoor kon hij vorige zomer op wereldtournee. Hij trad onder meer op in de Johan Cruijff Arena in Amsterdam.

Na zijn schuldbekentenis vandaag is Brown opnieuw op borgtocht vrijgelaten. Hij werkt momenteel een concertreeks in de Verenigde Staten af met zanger Usher.

Het is niet de eerste keer dat Brown met justitie in aanraking komt. In 2009 werd hij veroordeeld voor het ernstig mishandelen van zijn toenmalige vriendin Rihanna.

Later kreeg hij een contactverbod opgelegd omdat hij een andere ex-vriendin had bedreigd. De zanger is daarnaast door meerdere vrouwen beschuldigd van verkrachting.

Een groep van 120 Britse miljonairs wil graag meer belasting betalen. In een open brief roepen ze de nieuwe premier Andy Burnham op om meer belasting te heffen op de allerrijksten, zodat de welvaart in het land eerlijker wordt verdeeld.

Tot de groep, die zich de 'Patriotic Millionaires' noemt, behoren bekende namen als oud-voetballer en podcast-presentator Gary Lineker en filmmaker Richard Curtis. Zij pleiten voor een vermogensbelasting van 2 procent op vermogen boven de 10 miljoen pond. Volgens de initiatiefnemers zou dat jaarlijks zo'n 24 miljard pond opleveren. Op dit moment kent het Verenigd Koninkrijk geen jaarlijks terugkerende algemene vermogensheffing.

'Trots om te betalen'

In de brief, met de titel Proud to pay, schrijven de miljonairs: "We willen dat jullie meer belasting op ons heffen. We kunnen het ons veroorloven." Het gaat niet om mensen die hun inkomen verdienen met werk, stellen ze, maar om de allerrijksten die vooral leven van hun vermogen. "Geld en macht zijn al te lang in handen van een kleine groep mensen. Dat schaadt ons land, de bevolking, de democratie en het milieu", vindt de groep miljonairs.

Volgens eigen onderzoek van de 'Patriotic Millionaires' steunt driekwart van de Britse miljonairs hogere belastingen voor de rijksten van het land. Uit een recente peiling van YouGov blijkt dat 75 procent van de Britten voorstander is van een vermogensbelasting en maar 13 procent is tegen.

De oproep komt in de eerste werkweek van premier Burnham. Hij zei onlangs in een interview dat zijn nieuwe regering een vermogensbelasting overweegt.

Moeilijk uitvoerbaar

Over een vermogensbelasting wordt in het Verenigd Koninkrijk al langer gesproken, maar de schattingen over de opbrengst en uitvoering lopen sterk uiteen. De vermogensbelasting waar de miljonairsgroep van Lineker het over heeft, zou betekenen dat jaarlijks wordt vastgesteld wat iemands totale vermogen is: van huizen tot aandelen, en van kunstcollecties tot andere bezittingen. Er is op dit moment geen register van wat rijke Britten allemaal bezitten, dus dat zou eerst in kaart moeten worden gebracht.

Critici waarschuwen dat door het invoeren van een vermogensbelasting vermogenden hun geld wegsluizen naar het buitenland of naar familieleden. De Britse Wealth Tax Commission concludeerde in een rapport in 2020 dat een eenmalige vermogensbelasting waarschijnlijk beter uitvoerbaar is dan een jaarlijks terugkerende heffing. Daarmee zou je de negatieve effecten - een exodus van miljardairs en kapitaal, en het ontmoedigen van sparen en investeren - nog enigszins beperken.

Ook de denktank Institute for Fiscal Studies concludeerde dat een jaarlijkse vermogensbelasting moeilijk uitvoerbaar is. Het risico is dat zo'n heffing de economische groei kan drukken, investeringen kan afremmen en vermogende Britten en ondernemers ertoe kan aanzetten hun vermogen naar plekken als Dubai, Monaco of Zwitserland te verplaatsen.

In 1974 onderzocht ook Labour-minister Denis Healey plannen voor een mogelijke vermogensbelasting, maar vijf jaar later trok hij de stekker eruit. Zijn conclusie: het was vrijwel onmogelijk om zo'n belasting uit te voeren vanwege de hoge administratieve kosten en de politieke weerstand.

Een oneerlijk verdeeld land

Dat het idee van een belasting op de allerrijksten aanslaat bij veel Britten, is niet zo vreemd. Het Verenigd Koninkrijk kent een van de grootste inkomensongelijkheden van de rijke landen (OESO). Onderzoek van het World Inequality Lab laat zien dat de rijkste 1 procent van de Britten ongeveer 22 tot 23 procent van al het persoonlijke vermogen bezit.

Bovendien hebben veel Britse huishoudens het gevoel dat ze er de afgelopen tien tot vijftien jaar nauwelijks op vooruit zijn gegaan door een stagnerende economie, hoge inflatie en gestegen energiekosten. En de gevolgen van jarenlange bezuinigingen, de zogenoemde austerity years onder Conservatieve regeringen, zijn nog altijd zichtbaar: publieke voorzieningen zoals ziekenhuizen en scholen kampen met achterstanden en financiële tekorten.

Een extra belasting voor de extreem rijken spreekt daarom veel Britten aan en zou volgens opinieonderzoek een populaire maatregel zijn.