NOS Nieuws - Algemeen

Een Deense schoonmaker heeft vorige maand ruim drie dagen opgesloten gezeten in een ondergrondse cel. Dat meldt de Deense krant Ekstra Bladet.

De vrouw was aan het schoonmaken in het voormalig hooggerechtshof in Kopenhagen toen een celdeur in de kelder per ongeluk achter haar dichtviel. Deze deuren kunnen niet van binnenuit worden opengemaakt.

Geen telefoon bij zich

De vrouw, wier leeftijd niet is bekendgemaakt, had geen telefoon bij zich en kon daardoor geen hulp inschakelen, schrijft de krant. Kloppen op de deur had ook weinig zin, want het gebouw wordt nog maar sporadisch gebruikt.

Voorheen was het hooggerechtshof gevestigd in het historische pand, maar enkele jaren geleden verhuisde het naar een ander deel van de stad. Het gebouw in de binnenstad wordt tegenwoordig soms nog gebruikt door de rechtbank van Kopenhagen.

Het pand bevindt zich in de buurt van paleis Amalienborg, waar de Deense koning Frederik woont met zijn vrouw Mary en hun vier kinderen. Ook het wereldberoemde standbeeld van de kleine zeemeermin is op loopafstand.

Man schakelt politie in

Het incident met de schoonmaker deed zich ruim een maand geleden voor, op woensdag 16 september om 18.00 uur. De echtgenoot van de vrouw was een paar dagen weg en ontdekte na thuiskomst dat ze vermist was.

Hierop begon hij een zoektocht en trof hij haar fiets aan bij het historische pand in de binnenstad. Daarop schakelde hij de politie in.

De vrouw is na haar bevrijding naar het ziekenhuis gebracht. Na het incident zijn alle celdeuren gecontroleerd en de sloten vervangen, schrijft de krant. Voortaan kunnen celdeuren alleen nog maar vanaf de buitenkant op slot worden gedaan.

Het schoonmaakbedrijf waar de vrouw werkzaam is, zegt dat de medewerker psychologische ondersteuning heeft gekregen. "De medewerker maakt het gezien de omstandigheden goed en is op eigen verzoek weer aan het werk gegaan", schrijft het bedrijf in een reactie aan de krant.

Belgische politicus dertien uur vast op wc

Het verhaal van de Deense vrouw doet denken aan een incident in België dat zich ongeveer op hetzelfde moment voordeed. De Belgische politicus Frédéric Erens zat vorige maand dertien uur vast op de wc, omdat het slot geblokkeerd bleek.

Ook hij had zijn telefoon niet bij zich. Het lukte Erens niet om te slapen, omdat de ruimte volgens hem te klein was. 's Ochtends vroeg werd de man door een schoonmaker ontdekt. "Het heeft geen zin om je te ergeren. Het had iedereen kunnen overkomen."

De problemen na de cyberaanval bij Albert Heijn zijn nog altijd niet opgelost, maar langzaam komen onderdelen weer op gang. De app en de site werken weer, maar boodschappen bestellen kan nog niet. Albert Heijn zegt nu dat vrijdag de bezorging wordt opgestart.

De supermarktketen laat weten dat bezorgers dan "geleidelijk" weer de weg op gaan. Alle bestellingen die voor vrijdag 23 oktober zijn gedaan, worden geannuleerd. Nieuwe bestellingen plaatsen kan tot die tijd ook nog niet.

Donderdag meldde het bedrijf dat er zeker tot en met vandaag geen boodschappen zouden worden bezorgd. Een dag later werd dat bijgesteld en sprak het bedrijf de hoop uit dat de bezorging in "de tweede helft van de week" weer kon starten.

Nu duren de bestel- en bezorgproblemen dus zeker nog tot vrijdag. Ook is de klantenservice nog altijd niet bereikbaar.

Spaarpunten en koopzegels

De app van Albert Heijn werkt grotendeels weer, en alle gespaarde tegoeden en punten zijn bewaard gebleven, meldt de supermarktketen. Gemiste koopzegels kunnen op vertoon van kassabonnen alsnog worden aangeschaft.

Vorige week zondag haalde Albert Heijn zijn systemen offline vanwege een zogenoemd "cybersecurity-incident". Volgens bronnen van de NOS ging het om een hackaanval. Het leverde al snel lege schappen op, omdat ook de distributie werd geraakt. Sinds woensdag is de bevoorrading van winkels weer op gang gekomen.

Wie erachter zit, is nog onduidelijk. Albert Heijn zegt dat het nog steeds geen uitspraken kan doen over het incident. Ook zouden er nog geen aanwijzingen zijn dat er persoonsgegevens betrokken zijn bij het cybersecurity-incident.

De Friese politicus Rinze Visser is op 87-jarige leeftijd overleden, meldt de Communistische Partij van Nederland (CPN). Visser was het langstzittende gemeenteraadslid van Nederland en tegelijk ook een van de laatste communistische volksvertegenwoordigers.

Visser werd in 1970 verkozen als raadslid voor de communistische partij in de gemeente Lemsterland, die later opging in De Fryske Marren. Hij bleef meer dan 55 jaar raadslid, maar stelde zich in maart van dit jaar niet herkiesbaar vanwege zijn verslechterde gezondheid. In de jaren 70 was Visser ook Statenlid in Friesland.

Visser groeide op in Lemmer. Door zijn vader kwam hij al vroeg in aanraking met de communistische idealen. Thuis werd De Waarheid gelezen, de partijkrant van de CPN. Op zijn 21ste werd hij lid van de partij, schrijft Omrop Fryslân.

"Een betere wereld en een betere verdeling van de rijkdommen", zo beschreef hij zijn motivatie destijds. "En een einde maken aan de onmacht van een grote groep in de gemeenschap."

Koerswijziging

In de jaren 80 wilde de CPN opgaan in een brede progressieve beweging. Omdat Visser het niet eens was met de koerswijziging stapte hij in 1985 over naar het Verbond van Communisten in Nederland (VCN). Na allerlei hergroeperingen kwam Visser weer bij de CPN uit.

Omdat Visser in Lemmer en omstreken op veel steun kon rekenen, werd hij veertien keer achtereen opnieuw verkozen. Bij de raadsverkiezingen in 2022 ging hij voor het laatst op als lijsttrekker voor een nieuwe termijn van vier jaar. "Het geluid dat we laten horen, is actueler dan ooit. De verschillen in inkomen zijn nog nooit zo groot geweest", zei hij bij zijn veertiende installatie.

Geen opvolger

Met Vissers besluit zich niet herkiesbaar te stellen voor de verkiezingen van dit voorjaar, verdween het communisme uit de Friese politiek. Een opvolger wist de partij niet te vinden.

"Rinze bleef zijn hele leven trouw aan zijn idealen en principes, ook in de moeilijke jaren van de contrarevoluties in de socialistische landen of wanneer zijn gezondheid het werk moeilijk maakte", schrijft de CPN. "Rinze bleef standvastig strijden vanuit de overtuiging dat een betere, socialistische toekomst noodzakelijk en mogelijk is."

Politieteams uit meerdere Europese landen hebben zes mannen opgepakt in verband met een schietpartij begin deze week, waarbij een Belgische agent om het leven kwam. Dat heeft de procureur van Brussel gemeld op een persconferentie.

De verdachten komen allemaal uit Brussel en zijn bekend bij de politie vanwege drugszaken. Een van de verdachten is minderjarig. De zes waren op de vlucht en werden allemaal "in de uren voor de persconferentie" gearresteerd, in drie verschillende landen, meldt de procureur.

Drie mannen waren gevlucht naar Zuid-Spanje en werden daar in de stad Almería aangehouden. Mogelijk waren ze onderweg naar Marokko. Eén verdachte werd gearresteerd op een treinstation in Parijs. Twee anderen werden in België opgepakt. De procureur wil de verdachten in Spanje en Frankrijk zo snel mogelijk naar België halen.

Door hoofd geschoten

Afgelopen maandag werd in België een politieagent gedood, de 41-jarige Nordine El Talbi. De Vlaamse omroep VRT schrijft dat hij een zeer ervaren en gewaardeerde collega was. Hij werd na een achtervolging van een gestolen auto door zijn hoofd geschoten in het plaatsje Jette, ten noorden van Brussel. El Talbi overleed niet veel later in het ziekenhuis.

De gestolen auto was met geweld van de eigenaar afgenomen in Tubeke, een plaats ten zuiden van Brussel. De politie zette de achtervolging in toen verkeerscamera's de gestolen auto signaleerden bij het binnenrijden van Brussel, schreef De Standaard.

Drugs en wapens

Vijf van de mannen die nu zijn opgepakt, hebben volgens de politie in de gestolen auto gezeten. De auto zelf werd maandag al teruggevonden in Jette. In het voertuig werden drugs en drie wapens gevonden, bevestigt de Brusselse procureur op de persconferentie.

"Opstand", "chaos", "de republiek in brand", kopt de Franse pers vanochtend. Frankrijk wordt wakker in een ravage na een dag met grootschalige rellen. Straten liggen bezaaid met glas, hekken, traangasgranaten, verbrande spullen en allerlei andere rommel.

Opruimploegen proberen de steden weer toonbaar te maken, winkeliers vegen hun eigen stoepen schoon. De totale omvang van de schade is nog niet bekend, maar dat die enorm is, is duidelijk.

Zaterdag gingen honderdduizenden mensen op zeker 110 plekken in het land de straat op om te protesteren tegen het regeringsbeleid, de staat van het onderwijs en de stijgende kosten van levensonderhoud.

Plunderingen

De protesten verliepen voor het overgrote deel vreedzaam, maar in veel steden trokken de betogingen groepen relschoppers aan. Onder meer in Parijs, Marseille, Toulouse, Lille, Angers, Lyon en Bordeaux liepen de protesten uit op rellen, vernielingen en geweld.

Auto's en prullenbakken werden in brand gestoken, talloze winkels werden geplunderd, van kleine supermarkten tot chique zaken. Demonstranten gooiden met vuurwerk, stenen en andere spullen naar de politie, die ingreep met traangas en waterkanonnen. De veiligheidsdiensten in Parijs melden dat er 1500 branden zijn geweest in de openbare ruimte. Zestig gebouwen hebben in brand gestaan.

Beelden van de schade op zondagochtend:

Volgens minister Nuñez van Binnenlandse Zaken zijn er 2000 mensen opgepakt. Het aantal gewonde hulpverleners staat nu op 600. Volgens Nuñez zijn het nog steeds voorlopige cijfers. De politie is nog bezig met het identificeren van meer daders.

In Parijs worden 111 gewonde demonstranten gemeld. Een betoger in Saint-Étienne, in het midden van Frankrijk, verloor een hand door een granaat.

'Alleen de vlag is nog over'

Burgemeesters, winkeliers, politici en mensen op straat reageren met ongeloof en afschuw op de rellen van zaterdag. Mensen zijn in shock door het "ongekende niveau van geweld", of schamen zich voor wat zich in hun land heeft afgespeeld.

In Limoges worden de laatste smeulende resten van het stadhuis vanochtend geblust. De brand in het historische stadhuis, aangestoken door relschoppers, is onder controle, maar het gebouw uit 1883 is grotendeels verloren gegaan. De brandweer redde de Franse vlag uit het gebouw en gaf hem aan de burgemeester van de stad. "Dit is misschien het enige wat nog van het stadhuis overblijft", zei hij.

Bij daglicht is de schade aan het gebouw goed te zien:

Burgemeesters van verschillende steden reageren scherp op de gebeurtenissen. Ze spreken van een "wilde horde", "gewelddadige groepen die alleen maar uit zijn op vernielingen" en "systematische plunderingen".

Op meerdere plekken leek het er sterk op dat de groepen zeer planmatig te werk gingen, melden de autoriteiten. De Franse justitie is een onderzoek begonnen naar de mate van organisatie achter deze groepen.

De burgemeesters van de drie grootste steden - Parijs, Marseille en Lyon - noemen het onaanvaardbaar wat er zich gisteren in hun steden heeft afgespeeld. Ze willen zo snel mogelijk een gesprek met premier Lecornu. Winkeliersverenigingen eisen financiële steun van het Rijk. En een verzoek voor een parlementaire onderzoekscommissie ligt er ook al. President Macron houdt vanavond om 20.00 uur een toespraak.

Politie-inzet

Ook de politie reageert vanochtend onthutst. "We zijn door een hel gegaan", zegt de politievakbond tegen Le Parisien. Op sommige plekken leek de politie totaal overweldigd door de relschoppers. "Niemand kwam ons helpen." Hij wijst op het grote personeelstekort bij de politie. De locoburgemeester van Parijs spreekt van een gebrek aan middelen bij de politie om dit soort taferelen te stoppen.

Tegelijkertijd gaan er ook stemmen op die het hevige ingrijpen van de politie afkeuren. "We hebben het recht om te strijden voor fatsoenlijke omstandigheden op school zonder door een granaat geraakt te worden", zegt de burgemeester van Marseille vanochtend.

Ondertussen balen ook de vreedzame demonstranten dat hun protest is overschaduwd door geweld. "Al die mannen in het zwart met maskers hebben geen borden, ze hebben geen eisen, en dat maakt alles wat wij te zeggen hebben onzichtbaar", zegt een demonstrant tegen FranceInfo. "Ik heb een bord. Eén voor het milieu en ook voor een betere verdeling van de welvaart."

Sommigen zeggen tegen Franse media te hopen dat de demonstraties, ondanks het geweld, doorgaan.

In Frankrijk wordt een dag na de grote rellen de schade opgemaakt:

Na maanden van strijd in het Midden-Oosten is in de steden aan de Perzische Golf een zekere rust teruggekeerd. In Dubai, Doha en Abu Dhabi draaien scholen, restaurants en kantoren grotendeels als voorheen.

Inwoners voelen zich er nog altijd veilig. Toch is er onzekerheid over de toekomst. Vooral de vraag wat er na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november gebeurt tussen Amerika en Iran houdt de Golfregio bezig.

In Dubai zou je bijna vergeten dat er recent oorlog is geweest. De terrassen en restaurants zitten vol, op de snelwegen staan files, en er strijken weer nieuwe arbeidsmigranten neer in de stad.

Ook in Doha en Abu Dhabi gaat het dagelijks leven weer door. De raket- en droneaanvallen die de steden eerder dit jaar troffen, zijn er naar de achtergrond verdwenen.

"Met alle geplande evenementen, zoals het World Investment Forum, de Formule 1 en het Doha Forum, lijkt het erop dat we weer 'back to normal' zijn", zegt een Nederlandse diplomatieke bron in de regio tegen de NOS.

Donkere wolken

Toch is de rust betrekkelijk. De oorlog met Iran is niet voorbij, maar lijkt in een tussenfase te zijn beland. President Trump heeft gezegd niet van plan te zijn om Iran opnieuw te zullen aanvallen vóór de tussentijdse verkiezingen. Maar wat er daarna gebeurt, is onzeker.

Die recente escalatie in Saudi-Arabië benadrukt hoe broos de rust is. Bij aanvallen van de Houthi's uit Jemen op het vliegveld van Riyad vielen afgelopen week zeker 17 doden en meer dan 300 gewonden. Het vliegveld werd gesloten en het vliegverkeer ernstig ontregeld.

In onderstaand artikel lees je meer over de spanningen tussen beide partijen:

Daarmee zijn de rollen omgedraaid. Waar Riyad eerder tijdens de oorlog nog een toevluchtsoord was voor inwoners van de Golfstaten, wijken inwoners van de Saudische hoofdstad nu uit naar steden aan de Perzische Golf om van daaruit te vliegen.

Opvallend is hoe het publieke waarschuwingssysteem in Riyad ondanks herhaalde aanvallen bijna twee weken stil bleef. Pas maandag kregen inwoners weer een luchtalarm op hun telefoon. Volgens persbureau Reuters zorgden de voortdurende waarschuwingen bij de eerste aanvallen voor irritatie en vreesden de autoriteiten dat ze het dagelijks leven zouden ontregelen.

Ook Qatar houdt rekening met donkere economische wolken. Emir Tamim bin Hamad al-Thani waarschuwde dat iedereen, van overheid tot burgers, voorbereid moet zijn op "de slechtst denkbare scenario's".

Zijn woorden - samen met de recente escalatie in Riyad - illustreren het dilemma van de Golfstaten. Want hoe hou je het vertrouwen van de inwoners en investeerders vast, terwijl de dreiging van nieuwe aanvallen blijft bestaan?

Veiligheid als verkoopargument

De Golfstaten hebben de afgelopen decennia miljarden geïnvesteerd om buitenlandse bedrijven, vermogende migranten en toeristen aan te trekken. Dubai groeide uit tot een internationaal financieel centrum, Qatar investeerde in luchtvaart, onderwijs en internationale evenementen en Saudi-Arabië probeert met megaprojecten zijn economie minder afhankelijk te maken van olie.

Veiligheid was daarbij de belangrijke troef. Terwijl op andere plekken in het Midden-Oosten oorlogen woedden, konden de inwoners van de Golfstaten rekenen op stabiliteit.

Dat imago heeft een deuk opgelopen, maar is niet verdwenen. Toen in februari de eerste raketten en drones de Golf bereikten, was de schrik groot. Inmiddels is het gevoel van veiligheid teruggekeerd en gaat het dagelijks leven grotendeels zijn gang.

Maar vooral onder toeristen en mensen buiten de regio blijft de terughoudendheid groot. Daarmee lijkt de oorlog voor de Golf niet alleen een veiligheidsprobleem, maar ook een imagoprobleem.

Economische onzekerheid

Voor Nederlandse ondernemers in de regio is de onzekerheid voelbaar. Verstoringen van het vliegverkeer en de scheepvaart drijven de kosten op, terwijl vooral het toerisme hapert.

"Sommige kleine ondernemers hebben inderdaad hun spullen gepakt omdat er gewoon even geen werk is hier", zegt een Nederlandse consultant in Dubai, op voorwaarde van anonimiteit.

Ook grotere bedrijven worden voorzichtiger, merkt hij. "Paniek wil ik het niet noemen, maar men is wel wat meer realistisch geworden over de situatie hier." Volgens hem groeit de bezorgdheid over de gevolgen als de onzekerheid nog maanden aanhoudt.

Voorlopig draait het normale leven door en zijn de steden aan de Perzische Golf "open for business". Kinderen gaan naar school, bedrijven organiseren evenementen en de meeste buitenlanders zien geen aanleiding om te vertrekken.

Maar achter die normaliteit schuilt het besef dat de toekomst van de regio sterk wordt beïnvloed door wat er gebeurt in Washington, Teheran en Tel Aviv.

Bij een woningbrand in een appartementencomplex in Terneuzen is gisteravond een bewoner omgekomen. Het gaat om een 50-jarige man uit Terneuzen, meldt de politie.

De brand aan de Diepenbrockstraat werd rond 22.30 uur gemeld. Hulpdiensten rukten massaal uit. Ook werd een traumahelikopter opgeroepen, schrijft Omroep Zeeland.

De brand woedde in een appartement op de tweede verdieping. Vanwege de omvang van de brand moesten alle bewoners van het flatgebouw uit voorzorg hun woning verlaten. Zij werden opgevangen in een sporthal.

Onbewoonbaar

Rond 23.00 uur had de brandweer de vlammen onder controle. Een groot deel van de bewoners kon daarna terug naar hun woning. Dat geldt niet voor iedereen, want een aantal woningen is voorlopig onbewoonbaar. Voor die bewoners is vervangende huisvesting geregeld.

Burgemeester Weerwind bezocht de locatie gisteravond om getroffen bewoners een hart onder de riem te steken.

Over de oorzaak van de brand is niets bekendgemaakt.

De storing bij de elektronische paspoortcontrole op Schiphol is voorbij, meldt de Koninklijke Marechaussee. Een woordvoerder zegt dat het een ICT-storing was en geen cyberaanval. De poortjes kunnen weer worden gebruikt en de verwachting is dat de rijen snel korter worden.

Wat de storing heeft veroorzaakt, is nog niet bekend. Dat wordt nog onderzocht.

De storing begon om 06.00 uur. Alle 78 poortjes voor elektronische controle op de luchthaven waren daardoor niet te gebruiken. Alle reizigers moesten handmatig worden gecontroleerd. De marechaussee zette extra mensen in zodat alle balies werden bemenst.

Uur tot anderhalf uur wachten

Er stonden lange rijen in de aankomst- en vertrekhallen. Vanwege de herfstvakantie was het extra druk op Schiphol. Volgens een woordvoerder stonden mensen gemiddeld een uur te wachten, met uitschieters naar anderhalf uur.

Volgens KLM werd er zo veel mogelijk gewacht op passagiers. Schiphol zegt dat enkele honderden mensen hun vlucht hebben gemist door de storing. Transavia liet eerder weten "extra coulant" te zijn met omboeken.

Schengengebied

De elektronische paspoortcontrole kan worden gebruikt door reizigers van 14 jaar en ouder uit de Europese Unie en het Schengengebied. Ook mensen uit onder meer het Verenigd Koninkrijk, de VS en Zuid-Korea kunnen er gebruik van maken.

Bij de zogeheten eGates moeten reizigers hun paspoort laten scannen en vervolgens recht in de camera kijken.

De eigenaar van een kinderdagverblijf in Tianshui, in het noorden van China, moet levenslang de cel in voor het vergiftigen van kinderen. Dat melden Chinese staatsmedia. In juli vorig jaar werden bij 247 kinderen en personeelsleden hoge concentraties lood in het bloed aangetroffen nadat zij ziek waren geworden.

Uit een rapport bleek dat de kinderen en personeelsleden loodhoudende verf hadden binnengekregen na het eten van gestoomde dadelkoekjes en maisbrood met worst. De loodhoudende verf, expliciet niet bedoeld voor consumptie, werd gebruikt om het eten er appetijtelijker uit te laten zien, zegt de rechter. Uiteindelijk bleek dat er 2000 keer meer lood in het eten zat dan is toegestaan in China.

De rechter oordeelde dat de eigenaar, Li Huifang, en de directeur, Zhi Jinglin, het keukenpersoneel hadden opgedragen om de giftige en schadelijke ingrediënten te gebruiken bij de bereiding van het voedsel.

Er is beslag gelegd op de persoonlijke bezittingen van eigenaar Li, met in totaal een waarde van omgerekend zo'n 67.000 euro. Aan directeur Zhi is vijftien jaar gevangenisstraf opgelegd. Ook moet hij een boete van omgerekend 40.000 euro betalen.

Vier andere medewerkers wisten dat zij schadelijke verf gebruikten en zijn ook veroordeeld. Ze hebben tussen de zes en acht jaar celstraf opgelegd gekregen.

In de doofpot

De BBC schrijft dat in juli 2025 tientallen provinciale functionarissen en ziekenhuismedewerkers hebben geprobeerd de gebeurtenissen te verdoezelen door bloedtesten te manipuleren en steekpenningen aan te nemen. Er wordt onderzocht of de ambtenaren en ziekenhuismedewerkers moeten worden vervolgd.

Lood is een giftig zwaar metaal dat zich opstapelt in het menselijk lichaam en ernstige schade kan veroorzaken aan de hersenen, het zenuwstelsel, de nieren en de bloedsomloop. Het is volgens de Wereldgezondheidsorganisatie "bijzonder schadelijk voor jonge kinderen".

Polen onderzoekt een mogelijke schending van het luchtruim door een onbekend object. Een zoek- en reddingsteam van het leger zoekt ten zuiden van de stad Lublin naar de mogelijke inslagplaats van het projectiel.

Tot nu toe is de schending van het luchtruim niet bevestigd, meldt het Poolse leger. Rond 02.00 uur kregen de Poolse autoriteiten uit Lublin, in het oosten van Polen, meldingen binnen over een vliegend object dat geluid maakte, schrijft de Poolse televisiezender TVN24.

"Er was geen knal of explosie te horen, alleen het geluid van een luid, onbekend object dat voorbij vloog", zegt politiewoordvoerder Anna Kamola tegen de televisiezender. Het leger zegt ook te onderzoeken of het geregistreerde radarsignaal het resultaat is van een meteorologisch fenomeen.

De politie zegt dat de meldingen uit de buurt van het stuwmeer Zemborzycki kwamen. Ook kwam er een melding binnen uit Leczna, eveneens niet ver van Lublin.

Schuilplaatsen opzoeken

Na de nachtelijke meldingen in Polen ging vanochtend in Litouwen het luchtalarm af, ook vanwege een ongeïdentificeerd vliegend object. De autoriteiten riepen inwoners in delen van het land op naar schuilplaatsen te gaan.

NAVO-gevechtsvliegtuigen rukten om 06.15 uur lokale tijd uit en de luchthaven van Kaunas werd gesloten. Na ongeveer een uur werd het luchtalarm opgeheven.

In een plaatsje in het noorden van Litouwen zijn brokstukken gevonden, melden Litouwse media. Defensieminister Robertas Kaunas zegt dat het projectiel vermoedelijk vanuit Polen het Litouwse luchtruim is binnengedrongen. Hij zegt zijn Poolse collega te hebben gevraagd het incident gezamenlijk te onderzoeken.

Premier Sinkevicius van Litouwen zegt dat er serieus moeten worden gekeken of er sprake is van een sabotageactie. Hij roept morgen de nationale veiligheidscommissie bijeen.

Opzettelijk

De afgelopen maanden zijn er vaker incidenten in het luchtruim van Polen en de Baltische staten geweest. In de oorlog tussen Oekraïne en Rusland worden op grote schaal drones ingezet. Litouwen beschuldigde Rusland er eerder van Oekraïense drones soms opzettelijk naar het Baltische luchtruim te leiden.

NAVO-gevechtsvliegtuigen haalden in september een drone boven Litouws grondgebied neer. Volgens het land kwam de drone uit buurland Belarus, maar was niet duidelijk of het om een Oekraïense of Russische drone ging.

En in een Pools veld kwam afgelopen zomer een Russische kruisraket neer. Polen vermoedt dat hier opzet in het spel was. Ruim een jaar geleden vlogen zo'n twintig Russische drones het Poolse luchtruim binnen. Het was de eerste keer sinds de Russische invasie van Oekraïne dat NAVO-gevechtsvliegtuigen drones neerhaalden.

Goedemorgen! Paus Leo XIV is weer aan het werk en leest het zondagse angelusgebed voor. En in Amsterdam wordt de jaarlijkse marathon gelopen.

Eerst het weer: vanochtend is er veel bewolking en vooral in het westen en noorden valt enige tijd regen. In de loop van de dag wordt het droger en laat de zon zich in het zuiden af en toe zien. Het wordt maximaal 11 tot 13 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bij de grootschalige protesten in Frankrijk is het stadhuis in Limoges, in het midden van het land, in brand gestoken door relschoppers. De toren van het historische gebouw is daarop ingestort.

Net als in veel andere Franse steden waren er in Limoges veel mensen op de been om te demonstreren voor beter onderwijs en uit onvrede over stijgende kosten van levensonderhoud en het regeringsbeleid in het algemeen.

Volgens Franse media lukte het meerdere gemaskerde personen in Limoges om het stadhuis binnen te dringen door een ruit in te slaan. Daarna is het gebouw uit 1883 in de as gelegd. Tot laat op de avond woedde er brand.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Acteur en presentator Maarten Spanjer is op 73-jarige leeftijd overleden. Hij leed al enige tijd aan blaas- en prostaatkanker.

Als acteur speelde hij in onder meer in cultfilm Spetters (1980) van Paul Verhoeven. Ook vergaarde hij bekendheid met het tv-programma Taxi. Daarin ging hij in de jaren 90 de straten op. In de auto ging hij het gesprek aan met passagiers terwijl een verborgen camera draaide.

Het bekendste fragment komt uit 1995, toen hij met Rijk de Gooyer terugreed na het Gouden Kalveren Gala en De Gooyer zijn net gewonnen Gouden Kalf uit het raam gooide op de snelweg.

Fijne dag!

Mustafa Marghadi neemt afscheid als correspondent van de NOS. In podcast De Dag blikt hij terug op het correspondentschap en zijn jaren in Italië en vervolgens Zuidoost-Azië, waar zijn standplaats Jakarta was.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Marghadi is terug in Nederland en woont tijdelijk in zijn ouderlijk huis in Lutjewinkel om voor zijn ouders te zorgen. Vanuit daar vertelt hij over zijn jeugd op het Noord-Hollandse platteland (slootjespringen, verstoppertje in de hooischuur) en hoe hij in aanraking kwam met de journalistiek. "Er kwam pas een krant op tafel toen ik die ging bezorgen."

Zijn correspondentschap begon in Italië, waar hij voordien nooit was geweest, en waar hij het niet altijd gemakkelijk had. Pas in Indonesië ervoer hij voor het eerst hoe het is om niet altijd als 'de ander' te worden benaderd.

"Als migrantenkind heb ik 35 jaar lang als een minderheid geleefd", legt hij uit. "Dan ben je steeds bezig te bewijzen dat je meer bent dan het stereotype dat daarvan bestaat." In Italië voelde hij ook dat hij gezien werd als 'anders'. "Maar in Indonesië zeiden ze: je bent een van ons."

Verder komen in de podcast zoals altijd cultuurtips en luisteraarsvragen aan bod.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Wouter Sloekers

Eindredactie: Rosanne Sies

Bij een explosie en een daaropvolgende brand op een Canadese legerbasis in de provincie Alberta zijn meerdere doden gevallen. De autoriteiten willen nog geen uitspraak doen over het exacte aantal slachtoffers.

Global News meldt op basis van militaire bronnen dat er zeker zeven mensen zijn omgekomen en tientallen mensen gewond zijn geraakt. Volgens het Canadese medium werd er bij een militaire training op het terrein in Wainwright met scherp geschoten, waarbij een gasleiding of gasput werd geraakt. Bij de explosie ontstond brand. Daarvan kwam de eerste melding binnen rond 16.00 uur (lokale tijd). Dat was in Nederland iets na middernacht.

Eerder sprak de Canadese minister van Defensie McGuinty van een "zeer ernstig incident" waarbij "meerdere doden en gewonden" zijn gevallen. Details gaf hij niet. In een mondelinge verklaring zei hij dat hij zich geen recent vergelijkbaar incident kon herinneren.

'Een ramp'

Een arts uit Edmonton, dat op zo'n 200 kilometer van de legerbasis ligt, zegt tegen de Canadese omroep CBC dat de medische voorzieningen in Wainwright "volledig overbelast" zijn. Hij zegt dat het ziekenhuis in Edmonton waar hij werkt ook slachtoffers opvangt.

"Het zijn meer patiënten dan we op dit moment willen tellen", zegt eerstehulparts Warren Thirsk. "Het is een ramp. Een ramp die eens in de 15 tot 25 jaar voorkomt." Hij zegt dat er een noodprotocol in werking is gesteld en dat er extra medisch personeel is opgeroepen.

Volgens defensieminister McGuinty werken de autoriteiten van Alberta samen met die van andere provincies. Premier Moe van de buurprovincie Saskatchewan schrijft in een bericht op Facebook dat er mensen naar Alberta zijn gestuurd.

Brand overgeslagen

De militaire basis Wainwright ligt ongeveer 200 kilometer ten zuidoosten van Edmonton. Het is een van de grootste militaire oefenterreinen in Canada. Door de hevige wind sloeg de brand over naar buiten het complex, waar het vuur zich snel verspreidde voordat de brandweer die onder controle kreeg.

De Canadese premier Carney laat weten dat zijn gedachten uitgaan naar "alle moedige vrouwen en mannen die zijn getroffen". Premier Smith van Alberta noemt het incident "ernstig en tragisch" en zegt dat veel militairen zijn getroffen.

Moe zegt dat zijn gedachten uitgaan naar de getroffenen, maar ook naar "de hulpverleners en degenen die in de frontlinie van dit tragische incident staan".

In de Amerikaanse staat Kansas heeft een auto een groep toeschouwers geraakt tijdens een voetbalwedstrijd. Daarbij vielen twee doden: een jongen van 6 en een man van 35. Elf anderen raakten gewond.

Het incident gebeurde op een sportcomplex in de stad Wichita. Op dat moment waren er veel mensen aanwezig, die het ook hebben zien gebeuren.

De bestuurder van de auto is een vrouw van 34. Ze reed in een zwarte pick-up, met daarin ook twee kinderen.

De vrouw is gearresteerd. Een kind van de vrouw voetbalde op het moment van het incident op een ander veld op het complex. Het is niet bekend of de kinderen in de auto ook van de vrouw zijn.

De politie in Wichita onderzoekt wat er is gebeurd.

Bij een festival in de Indiase stad Kolkata zijn zeker negentien mensen om het leven gekomen nadat er paniek uitbrak in de menigte. Ook raakten 25 mensen gewond.

Volgens lokale media ontstond er paniek bij de uitgang. Volgens de premier van de deelstaat West-Bengalen gebeurde dat na een misleidende mededeling.

Mogelijk stonden de mensen op dat moment dicht op elkaar om te schuilen voor de regen en kwamen ze in de verdrukking. Onder de slachtoffers zijn voornamelijk vrouwen en kinderen.

De politie van Kolkata heeft twaalf mensen aangehouden, die ondervraagd zullen worden. Het gaat om organisatoren, vrijwilligers en beveiligers.

Na een rondleiding in de Grolsch-fabriek in Enschede zijn elf mensen onwel geworden. Zij zijn ter controle overgebracht naar het ziekenhuis.

Volgens RTV Oost hadden de personen bronwater geproefd dat wordt gebruikt om bier te brouwen. Mogelijk zat daar de bijtende stof natronloog in. De slachtoffers hebben mogelijk inwendige brandwonden opgelopen in hun maag, slokdarm en keel.

Meerdere ambulances waren ter plaatse. Ook werd een Duits traumateam opgeroepen, maar die oproep werd later ingetrokken.

Onderzoek

De politie is een forensisch onderzoek begonnen om te achterhalen of het daadwerkelijk om natronloog gaat. Ook de Nederlandse Arbeidsinspectie zal onderzoek doen naar het incident.

Volgens Grolsch is het onduidelijk hoe dit kon gebeuren. De bierbrouwer zegt erg geschrokken te zijn van het incident.

In de nasleep van de grootschalige protesten in Frankrijk is de toren van het stadhuis in Limoges ingestort. Het historische gebouw was eerder op de dag in brand gestoken door relschoppers.

Net als in veel andere Franse steden waren er in Limoges veel mensen op de been uit onvrede over het onderwijs, de kosten van levensonderhoud en het regeringsbeleid.

Volgens Franse media lukte het daarbij meerdere gemaskerde personen in Limoges om het stadhuis binnen te dringen door een ruit in te slaan. Daarna is het gebouw uit 1883 in brand gestoken. Die brand woedde tot laat op de avond. Naast de toren is ook het dak van het stadhuis verwoest.

Volgens de regionale bestuurder moet het gebouw als "grotendeels verloren" worden beschouwd. Burgemeester Guérin van Limoges richtte zich in een verklaring tot de daders. "Jullie zullen worden gearresteerd. Jullie kwamen hier om te doden. Alles staat op beeld."

Eerder werden er in de stad ook politieauto's in brand gestoken en werden winkels geplunderd.

Monument

Het stadhuis van Limoges staat op de Franse monumentenlijst en heeft veel historische waarde voor de streek Limousin. Zo diende het in de Tweede Wereldoorlog als toevluchtsoord voor Belgische parlementariërs in ballingschap, nadat België zich had overgegeven aan de nazi's.

Het merendeel van de Franse demonstranten protesteerde vreedzaam, maar in een aantal steden, zoals Parijs, Marseille, Toulouse, Angers, Lyon en Bordeaux, ontaardde het in geweld. De Franse premier Lecornu zegt dat zijn regering "zich niet laat intimideren" door het geweld bij de betogingen.

Volgens minister Nuñez van Binnenlandse Zaken waren 550.000 mensen op de been bij 110 demonstraties door heel Frankrijk. De betrokken actiegroepen houden het op 800.000 deelnemers. Volgens de autoriteiten zijn meer dan 1200 mensen opgepakt en raakten 150 agenten gewond.

Israëlische kolonisten hebben Palestijnen en Europese diplomaten aangevallen op de Westelijke Jordaanoever, die Israël bezet houdt. Dat melden Europese landen. De aanvallen volgen op geweld van een dag eerder, waarbij Palestijnen werden aangevallen tijdens hun jaarlijkse olijfoogst.

Onder meer een Belgische vertegenwoordiger in de Palestijnse Gebieden is aangevallen, zegt de Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Prévot. Volgens hem zijn in het christelijke dorp Taybeh ook diplomaten uit Polen en Frankrijk aangevallen, net als vertegenwoordigers van de katholieke kerk.

"Als bezettende macht moeten de Israëlische autoriteiten Palestijnen beschermen, de veiligheid van diplomaten en journalisten waarborgen en de verantwoordelijken voor het gerecht brengen. De straffeloosheid voor gewelddadige kolonisten moet ophouden", schrijft Prévot op X.

Naar de grond gewerkt

Onder de belaagde diplomaten is ook een Franse burgemeester. "Ik ben op de grond gegooid", zegt Bernard Baudoux. Hij was naar eigen zeggen naar het gebied gereisd om zijn solidariteit met de Palestijnen te onderstrepen.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Polen bevestigt de aanval op zijn diplomaten. Volgens het ministerie zijn ze ongedeerd, maar een woordvoerder noemt het geweld tegen de Europese delegatie "absoluut onacceptabel".

'Israëlische relschoppers'

Ook de Israëlische buitenlandminister Saar veroordeelt de aanvallen van de kolonisten. Hij verwijst naar de groep als "Israëlische relschoppers". Volgens hem was het beter geweest als de diplomaten hun bezoek hadden afgestemd met het Israëlische leger.

De Israëlische politie zegt onderzoek te doen naar het geweldsincident.

De hoge Palestijnse functionaris Hussein al-Sheikh noemt de aanvallen een voorbeeld van het dagelijkse terrorisme waar Palestijnen mee te maken krijgen.

Geweld tijdens olijfoogst

Vrijdag vielen op de Westelijke Jordaanoever al tientallen Israëlische kolonisten Palestijnen aan in een olijfboomgaard. De gemaskerde, zwartgeklede kolonisten staken ook olijfbomen in brand. De jaarlijkse olijfoogst is een belangrijke gebeurtenis voor de Palestijnse dorpelingen.

Het Israëlische leger greep in, alleen stonden de militairen niet de Palestijnen bij, maar juist de kolonisten. De militairen gebruikten traangas tegen de dorpelingen en volgens Britse en Palestijnse persbureaus werd er ook met scherp geschoten.

Gedurende dit oogstseizoen, dat deze maand is begonnen, zijn zeker vier mensen op de bezette Westelijke Jordaanoever gedood en raakten meer dan honderd mensen gewond, zegt het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid.

De aanval van gisteren werd op beeld vastgelegd:

De Verenigde Staten mengen zich steeds meer in de anti-drugsoorlog in een aantal Latijns-Amerikaanse landen. Het begon in 2025 met aanvallen op vermeende drugsbootjes op zee. Nu verplaatst de strijd tegen drugs zich naar het vasteland in Latijns-Amerika. Er worden deze dagen honderden militairen gestuurd, in eerste instantie naar Panama, Colombia en Honduras.

De Amerikanen houden gezamenlijke oefeningen met militairen uit deze landen. Ook gaan Amerikaanse speciale eenheden ondersteuning bieden en advies geven aan legereenheden in Latijns-Amerika die operaties uitvoeren tegen drugshandelaren.

De samenwerking komt voort uit de oprichting van de zogeheten Shields of the Americas. Dit is een regionaal orgaan dat eerder dit jaar werd opgericht door de Amerikaanse president Trump en waar zich inmiddels negentien landen in Latijns-Amerika bij hebben aangesloten.

Het doel is om gezamenlijk de strijd tegen drugs aan te gaan en nauwer samen te werken bij veiligheidsvraagstukken in de regio. Trump dringt er bij leiders in de hele regio op aan harder militair op te treden tegen mensensmokkelgroepen en gezamenlijke operaties met de Verenigde Staten toe te staan.

Ruk naar rechts

Trump maakte bij de laatste Algemene Vergadering van de VN duidelijk dat het om meer gaat dan alleen veiligheid. Het gaat ook om economische samenwerking en het "veiligstellen van grondstoffen in de regio", zoals hij het verwoordde.

Veel landen in deze regio zijn bij recente verkiezingen opgeschoven naar rechts en staan nu ideologisch dicht bij Trump. Die heeft herhaaldelijk aangegeven dat hij Latijns-Amerika het liefst binnen zijn invloedssfeer heeft. De economische macht van China, die de afgelopen jaren fors toenam in Latijns-Amerika, is Trump een doorn in het oog en wil hij graag terugdringen.

Met de komst van de Amerikaanse militairen naar Colombia wil de in augustus aangetreden radicaal-rechtse president De la Espriella zijn verkiezingsbelofte inlossen: een harde aanpak van drugskartels om zo een veiliger land te creëren.

Gevechtsdrones

Colombia is de grootste cocaïneproducent ter wereld en wordt geteisterd door drugskartels. Tussen 2000 en 2015 bestond er al een nauwe samenwerking tussen de VS en Colombia en een militair hulpplan, het zogeheten Plan Colombia.

De VS wil nu naast 600 militairen ook zeer geavanceerde apparatuur inzetten. Zo worden er speciale gevechtsdrones vanuit Afrika naar Latijns-Amerika verplaatst om precisieaanvallen te kunnen uitvoeren op bijvoorbeeld kartelleiders.

Bevolking verdeeld

De bevolking van de Latijns-Amerikaanse landen is verdeeld over de komst van de Amerikaanse militairen. Eerder waren er al trainingen van Amerikaanse militairen in Ecuador. Ook liggen er plannen om een Amerikaanse basis in het land, die eerder werd gesloten, te heropenen.

Dit stuitte op fel verzet van de bevolking en de oppositie. In een referendum over de mogelijke heropening van de Amerikaanse basis stemde een meerderheid van de Ecuadorianen tegen de plannen.

De aanwezigheid van Amerikaanse militairen in Latijns-Amerika ligt ook gevoelig vanwege het verleden van veel landen in deze regio. Tussen de jaren zestig en tachtig van de vorige eeuw waren in vele landen in Latijns-Amerika militaire dictaturen aan de macht. Bloedige regimes in landen als Argentinië, Brazilië en Chili werden in het zadel geholpen door de VS, die wilde voorkomen dat hier linkse regeringen werden gekozen.

Vermeende drugsboten

Al langere tijd waarschuwen mensenrechtenorganisaties voor de aanvallen op de vermeende drugsbootjes op zee. Die hebben sinds vorig jaar al aan meer dan 200 mensen het leven gekost. De VS levert geen bewijs dat het daadwerkelijk om bootjes van drugssmokkelaars gaat.

Bovendien gaan deze aanvallen volgens juridisch experts in tegen het internationaal recht. De uitbreiding van de VS van aanvallen op zee naar aanvallen op land wordt door mensenrechtenorganisaties dan ook nauwlettend in de gaten gehouden.

Ze zijn bang dat de groeiende militaire aanwezigheid van de VS in Latijns-Amerika de burgers van deze landen in gevaar brengt. Daarnaast is het de vraag of het doden van kartelleden werkelijk helpt tegen de handel in drugs, omdat leden snel worden vervangen.

De Franse premier Lecornu zegt dat zijn regering "zich niet laat intimideren" door het geweld bij de betogingen van vandaag. "Niemand zal zijn politieke agenda met geweld opleggen", schrijft de premier op X. President Macron zegt dat er geen plaats is voor geweld in Frankrijk en dat degenen die zich hebben misdragen zullen worden vervolgd en gestraft.

Volgens premier Lecornu zijn vreedzame demonstraties toegestaan, maar horen brandstichting, plundering en aanvallen daar niet bij. Hij spreekt zijn steun uit voor de politie, die volgens hem met extreem geweld te maken kreeg. In heel Frankrijk zijn 1200 mensen opgepakt. Ook raakten 150 politiemensen gewond.

Honderdduizenden Fransen gingen vandaag de straat op uit onvrede met de slechte staat van het onderwijs, stijgende kosten en het regeringsbeleid in het algemeen:

Het merendeel van de demonstranten protesteerde vreedzaam, maar in een aantal steden, zoals Parijs, Marseille, Toulouse, Angers, Lyon en Bordeaux, ontaardde het in geweld.

Ook vanavond is de sfeer in verschillende steden nog gespannen, onder meer in Parijs, Toulouse en Bordeaux. Aan het begin van de avond werd in Limoges het historische stadhuis in brand gestoken. Het vuur verspreidde zich door een vleugel en het gebouw wordt goeddeels als verloren beschouwd.

Het vuur bereikte ook het dak, waarna de toren van het stadhuis instortte:

Volgens minister Nuñez van Binnenlandse Zaken waren 550.000 mensen op de been bij 110 demonstraties door heel Frankrijk. De betrokken actiegroepen houden het op 800.000 deelnemers.

'Georganiseerd door uiterst links'

Veel demonstranten geven aan dat relschoppers er bewust op uit waren om schade aan te richten en de confrontatie met de politie aan te gaan.

De relschoppers hadden het vaak voorzien op gebouwen van de overheid, zoals gemeentehuizen en politiebureaus. In steden als Straatsburg, Rouen, Nantes, Pau en Valence zijn ook winkels geplunderd, zegt minister Nuñez.

Lecornu en Nuñez beschuldigen uiterst linkse groepen ervan dat ze het geweld hebben georganiseerd. "En criminelen deden mee aan plundering en vernieling", schrijft Lecornu. Volgens de premier heeft dat te maken met de Franse presidentsverkiezingen die volgend jaar april worden gehouden.

'Vandalen gaan betalen'

In zijn bericht op X richtte hij zich expliciet "tegen degenen die dit geweld willen gebruiken als een 'opwarmertje' voor de presidentsverkiezingen". Hij belooft de Fransen dat de vandalen zullen betalen. "Publiek geld is schaars", schrijft hij. "We moeten niet eindeloos de schade herstellen die vandalen aanrichten. Zij moeten de kosten dragen."

Ook de burgemeester van Parijs heeft het geweld in Frankrijk scherp veroordeeld. In een interview met France-Ouest zegt burgemeester Emmanuel Grégoire dat het protest inmiddels zijn doel voorbijschiet.

"Het overgrote merendeel van de demonstranten wil vreedzaam demonstreren. Deze destructieve daden leiden de aandacht af", aldus Grégoire. "Vernieling is geen oplossing."

Hoeveel gewonden er onder de demonstranten zijn, is niet duidelijk. Het Franse persbureau AFP meldt dat in de Zuid-Franse stad Saint-Étienne een demonstrant zijn hand heeft verloren door een politiegranaat.

Begin deze maand overkwam dat ook een 15-jarige scholier, wat leidde tot grote kritiek op het harde optreden van de politie bij de onderwijsdemonstraties. De Franse politie stopte vervolgens met het gebruik van flitsgranaten.

Toch zei minister Nuñez van Binnenlandse Zaken gisteren op de Franse radio dat hij het gebruik ervan niet uitsloot: "Agenten moeten alle wapens die zij tot hun beschikking hebben, kunnen gebruiken", zei hij.