NOS Nieuws - Algemeen

In de vastentijd na carnaval proberen veel mensen weer tijdelijk of zelfs helemaal te stoppen met het drinken van alcohol.

Bekende Nederlanders die stopten, vertellen er graag over. Maar ondertussen lijkt het leven op sociale media pas écht geslaagd met een cocktail of glas wijn in de ondergaande zon en is alcohol nog steeds op heel veel plaatsen de norm.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lisa Konings

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Hoe lastig is het dan om niets te drinken? Wat levert het je op? En hoe pak je dat aan? In de podcast vertelt Nanja van Vliet, coach voor een alcoholvrij leven, over haar eigen verslaving en hoe zij honderden mensen begeleidde naar een leven met minder of helemaal geen drank.

De marechaussee heeft op Eindhoven Airport een 54-jarige man uit Deventer aangehouden die 250.000 euro aan contant geld in zijn bagage had zitten. Het geld kwam aan het licht tijdens een controle.

"In de koffer van de man werden stapels biljetten van 50 en 100 euro aangetroffen, strak verpakt in kledingstukken en enveloppen", zegt de marechaussee.

Omdat de man geen goede verklaring kon geven waar het geld vandaan komt en waarom het geld zo goed was verpakt, werd hij aangehouden. Hij wordt verdacht van witwassen.

Het volledige geldbedrag is in beslag genomen.

In de VS zijn de makers van het populaire gameplatform Roblox aangeklaagd omdat kinderen blootgesteld zouden worden aan seksuele inhoud en online kinderlokkers. In de aanklacht van de regio Los Angeles staat dat het bedrijf onvoldoende modereert en dat de leeftijdsverificatie niet goed werkt.

"Roblox presenteert zijn platform als een veilige en geschikte plek voor kinderen om te spelen", valt daarin te lezen. "In werkelijkheid, en dat weet Roblox heel goed, maakt het ontwerp van het platform kinderen tot een makkelijke prooi voor pedofielen."

'Kinderen betalen de prijs'

Ook neemt de regionale overheid het Roblox kwalijk dat ouders en kinderen niet worden gewaarschuwd voor de gevaren van het platform. Zo zegt de regio dat geregistreerde zedendelinquenten het platform blijven gebruiken. "Kinderen betalen de prijs."

In een verklaring aan AFP wijst Roblox de beschuldigingen van de hand en benadrukt dat het platform is gebouwd "met veiligheid als kernwaarde". "We hebben geavanceerde beveiligingsmaatregelen die ons platform controleren op schadelijke inhoud en communicatie. Gebruikers kunnen geen afbeeldingen verzenden of ontvangen via de chat, waardoor we een van de meest voorkomende mogelijkheden voor misbruik online vermijden", zegt een woordvoerder.

Roblox bestaat sinds 2004 en richt zich voornamelijk op kinderen, bij wie het heel populair is. Gebruikers kunnen er games spelen en ook zelf games maken. Zo'n 140 miljoen gebruikers zijn er dagelijks op actief.

Nederland

Roblox is in het verleden vaker op het matje geroepen, ook in Nederland. In januari is de Autoriteit Consument en Markt een onderzoek begonnen, ook vanwege de risico's voor kinderen. De toezichthouder kijkt of Roblox voldoende doet om hen te beschermen.

Eerder kondigde ook het ministerie van Binnenlandse Zaken een onderzoek aan om de veiligheidsrisico's en de impact op kinderen te analyseren.

In 2024 werd Roblox geblokkeerd in Turkije vanwege aanstootgevende inhoud.

In de Amerikaanse stad Philadelphia zijn panelen teruggeplaatst waarop het verhaal wordt verteld van negen mensen die daar door George Washington als slaaf werden gehouden. President Trump had de borden laten verwijderen, maar dat mag niet van de rechter zolang er nog een rechtszaak over loopt.

Het gaat om teksten bij de resten van het afgebroken President's House, in het hart van het historische centrum van de stad waar ooit de regering zetelde. Toen hij daar woonde, was vader der vaderlands Washington eigenaar van zeker negen mensen: Austin, Giles, Hercules, Joe, Moll, Paris, Richmond, Christopher Sheels en Oney Judge. Slavernij zou pas tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog zeventig jaar later worden afgeschaft in het land.

De borden, die twintig jaar op deze plek hingen, werden eind januari verwijderd omdat Trump musea, archieven en nationale parken opdracht heeft gegeven teksten te verwijderen die kritisch waren over de geschiedenis van Amerika. Onder de belofte "waarheid en gezond verstand te herstellen" werden zo verwijzingen geschrapt naar slavernij, de inheemse bevolking of lhbti-onderwerpen. In Nederland verdwenen in Margraten panelen over zwarte WO II-militairen.

Wisseltruc

De stad Philadelphia, die financieel had bijgedragen aan de panelen, stapte naar de rechter. Tijdens een zitting eind vorige maand betoogde de advocaat van de regering dat erover getwist mag worden wat je precies vertelt over de geschiedenis. "Het is aan de overheid om te bepalen welke boodschap er uitgedragen wordt."

Het kwam hem op een felle uitbrander van de rechter te staan. "Dat is een gevaarlijke uitspraak. Vreselijk om te horen", zei rechter Rufe. "Mag het allemaal aangepast naar de nukken van wie het land leidt? Dat is toch niet waar we voor stemmen?"

In haar tussenvonnis oordeelde ze dat als de informatie bij het President's House niet compleet is, de geschiedenis geweld wordt aangedaan. Een alternatieve tekst, zoals bijvoorbeeld in Margraten gebeurde, deed ze af als een wisseltruc. "Iedereen die het President's House bezoekt zonder te horen over de slavernij die er was toen ons land werd gesticht, krijgt een valse versie van onze geschiedenis."

250-jarig bestaan

Burgemeester Cherelle Parker van Philadelphia, de eerste zwarte vrouw in de functie, ging zelf langs bij de werklieden die de panelen gisteren weer ophingen. "Ik ben jullie zeer dankbaar", zei ze tegen hen. "Het is ons een eer", antwoordde een van hen. Philadelphia is een van de plekken waar dit jaar groots het 250-jarige bestaan van de VS wordt gevierd.

De panelen hangen nu weer over de teksten als "slavernij was echt" en "vertel de hele geschiedenis" die inwoners van Philadelphia zelf op de lege plekken hadden gekalkt. Er was zelfs een karikatuur gemaakt waarin Washington opbiecht op deze plek mensen te hebben vastgehouden. "President Trump wil niet dat je dat doorhebt. Goed hè?"

De nieuwe plannen van het aanstaand kabinet pakken slechter uit voor mensen met een laag inkomen. Terwijl de meeste mensen er nog wel iets op vooruitgaan, blijft hun koopkracht achter. Het leger en het onderwijs kunnen juist meer geld verwachten. En op het vlak van klimaat en stikstof worden wel kleine stappen gezet, maar niet genoeg om de doelen te halen.

Dat blijkt uit de doorrekening van het coalitieakkoord door het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Goed om hierbij in het oog te houden is dat het nog om plannen gaat, van een minderheidskabinet. Dat die plannen een-op-een doorgevoerd worden, is hoogst onzeker.

Lagere inkomens minder op vooruit

Mocht dat toch wel gebeuren, dan stijgt de koopkracht weliswaar, maar minder hard dan zonder de plannen. Vooral mensen met een lager inkomen gaan dat voelen. Hun koopkracht gaat er dan minder op vooruit dan die van hogere inkomens. Daarnaast neemt de zekerheid op een uitkering bij het verlies van een baan ook af.

Een van de plannen die mensen met een lager inkomen meer zullen raken dan hogere inkomens, is de verhoging van het eigen risico voor de zorg. Nu is dat nog 385 euro per jaar, het vorige kabinet was van plan om te halveren, maar dat is er nooit van gekomen. Nu wil het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA dat het vanaf volgend jaar verhoogd wordt naar 460 euro.

Daarnaast profiteren mensen met een lager inkomen minder van de nieuwe kindregeling, waarbij het kindgebonden budget en de kinderbijslag worden samengevoegd. De zekerheid van een inkomen neemt ook af, als de coalitieplannen doorgaan. Met name door de voorgenomen versoberingen in de WW- en WIA-uitkeringen.

Politiek verslaggever Eva Wiessing:

"Uit de eerste reacties van de linkse oppositiepartijen blijkt dat ze vooral heel kritisch zijn over de gevolgen voor mensen met een laag- en middeninkomen. Vooral het feit dat de laagste inkomens er helemaal niets op vooruitgaan en de armoede toeneemt, is munitie voor het komende debat.

Maar voor de drie coalitiepartijen zullen de cijfers misschien wel meevallen. Ze hebben steeds gezegd dat ze pijnlijke maatregelen moeten nemen om de defensie-uitgaven te betalen en de kosten van de vergrijzing te dempen. Zij zullen tevreden zijn dat de koopkracht gemiddeld toch nog een beetje stijgt. Dat is precies wat ze hadden gehoopt. Met deze uitkomst hopen ze een goede basis te hebben om met de oppositie te gaan onderhandelen en plannen waar nodig aan te passen."

De uitgaven aan defensie nemen toe. Daardoor haalt Nederland naar verwachting de nieuwe NAVO-norm. Die schrijft voor dat lidstaten van het verbond 5 procent van hun bruto binnenlands product aan defensie en bepaalde soorten infrastructuur moeten uitgeven.

Ook het onderwijs krijgt er geld bij. Dat zorgt volgens de planbureaus voor een hogere kwaliteit van het onderwijs.

Alle plannen samen leiden ertoe dat de overheidsschuld toeneemt, vooral op de langere termijn. Dat komt met name doordat de defensie-uitgaven tot 2035 zullen groeien en dat er komend decennium ook veel geld vrijgemaakt wordt voor de woningbouw, klimaat en stikstof.

Klimaat en stikstof

Op die laatste terreinen worden wel wat stappen gezet, bijvoorbeeld door de verdere ontwikkeling van windenergie op zee. Door een subsidie voor veehouders die vrijwillig willen stoppen, komen ook de stikstofdoelen iets dichterbij.

Maar de planbureaus waarschuwen nog wel dat de plannen niet genoeg zijn om de klimaatdoelen en de stikstofdoelen daadwerkelijk te halen.

Het nieuwe kabinet wordt maandag beëdigd.

De brandweer in Friesland stopt met het gebruiken van blusschuim en schakelt over naar water. In het schuim zit PFAS.

Jaren geleden werd al overgestapt naar een schuimsoort waar minder PFAS in zit, zegt adjunct-commandant Marinus van de Velde tegen Omrop Fryslân. "Het schuim dat we nu gebruiken is PFAS-arm en mag volgens de wet nog wel, maar ook daar gaan we mee stoppen. We willen dat spul niet meer in de omgeving en de natuur hebben."

Ook speelt mee dat de brandweer verwacht dat de regels strenger zullen worden. "Daar willen we op vooruitlopen en onze verantwoordelijkheid nemen."

PFAS is een groep stoffen die kunnen zorgen voor schade aan het immuunsysteem. Ook kunnen ze kankerverwekkend zijn.

Miljoen euro

Dat betekent dat bij zo'n 35 brandweerauto's de blusschuiminstallaties worden verwijderd. De kwaliteit van het blussen gaat er niet op achteruit met water, zegt Van de Velde. "Dat werkt even goed."

Het ombouwen kost wel veel geld en capaciteit: per auto zijn de kosten zo'n 30.000 euro. In totaal gaat het dus om ruim een miljoen. "Een hoop geld, maar daarmee zorgen we wel dat er door ons geen PFAS meer de natuur in komt in Friesland."

In specifieke gevallen zal schuim wél nodig blijven om een brand te blussen. Bijvoorbeeld bij vloeistofbranden, zoals wanneer een plas benzine in brand staat. Voor die situaties blijft een back-up beschikbaar: een schuimcontainer in Grou waar PFAS-arm schuim inzit.

De politie van Hilversum vraagt om tips na de dood van een bejaard echtpaar, drie jaar geleden. De man en vrouw bleken nietsvermoedend amfetamine-olie te hebben gedronken uit een jeneverfles.

De vrouw van 84 belandde in april 2023 in het ziekenhuis omdat ze onwel was geworden na het drinken van de vloeistof uit de fles. Dat was twee weken nadat haar man met dezelfde symptomen was overleden. Ook de vrouw bezweek na enkele dagen. De leeftijd van haar echtgenoot is door de politie niet bekendgemaakt.

Amfetamine-olie is een van verschijningsvormen van speed. De drug wordt doorgaans als pil of poeder gebruikt, maar het halffabricaat wordt ook verhandeld.

Misverstand

De fles bleek aan het echtpaar cadeau te zijn gedaan en was gekocht bij een slijterij. Uit het politieonderzoek kwam naar voren dat de fles daar per ongeluk terecht was gekomen.

Het adres van de slijterij was namelijk valselijk als retouradres opgegeven voor een pakket van vier jeneverflessen vol drugs dat naar Spanje was verstuurd. Toen het niet werd ophegaald in Sevilla, werd het pakket teruggezonden naar Nederland, waar de slijterij onwetend de flessen in de schappen zette. Er zijn geen aanwijzingen dat er meer flessen bij consumenten zijn terechtgekomen.

Het is vaker voorgekomen dat flessen vol drugs bij nietsvermoedende consumenten terechtkwamen: in 2022 overleed in Duitsland een gast van een restaurant waar per ongeluk champagneflessen met mdma (xtc) werden geserveerd. Daarvoor werd twee jaar later een Nederlander opgepakt, deze maand begon het proces tegen hem in Duitsland.

Opsporing verzocht

Omdat er na 2,5 jaar onderzoek in Hilversum nog geen verdachten in beeld zijn, vraagt de politie nu de hulp van het publiek. Er wordt met name gezocht naar twee personen die het pakketje indertijd probeerden op te halen in Sevilla.

Ook hoopt de politie meer te weten te komen over wie het pakket in Nederland heeft verstuurd. De zaak wordt daarom volgende week besproken in Opsporing verzocht.

Het negende partijcongres van de Noord-Koreaanse Arbeiderspartij is onder leiding van dictator Kim Jong-un van start gegaan. Het congres is het hoogste politieke evenement van de partij, dat sinds 2016 elke vijf jaar plaatsvindt. De leider blikt er terug op prestaties en zet de koers uit voor de komende jaren.

Het is alweer het derde partijcongres van de pas 42-jarige Kim. Hij is daarmee een stuk actiever dan zijn twee voorgangers, zijn vader en grootvader. Tussen 1980 en 2016 was er geen partijcongres.

De dochter van Kim, Kim Ju Ae, waarover al geruime tijd gezegd wordt dat zij klaargestoomd wordt om haar vader op te volgen, zal naar verwachting geen officiële rol hebben op het congres. Met haar geschatte leeftijd van 13 jaar is ze te jong voor een partijlidmaatschap, legt Won Gon Park uit, hoogleraar Noord-Koreastudies aan de Ewha Womans University in Seoul.

Satellietbeelden

Het congres zat er al een tijdje aan te komen. Via satellietbeelden kon men al weken zien dat de hoofdstad in gereedheid werd gebracht voor de bijeenkomst. Er werd geoefend met een parade, podia werden gebouwd en banners opgehangen.

Het was, zo lijkt het, alleen nog wachten op de afronding van het wolkenkrabberproject in de hoofdstad Pyongyang. In 2021 beloofde de dictator 50.000 woningen te bouwen. Dat lijkt gelukt. En daarmee is het project een mooi symbool van wat Kim wil overbrengen aan zijn bevolking: het gaat goed met de ontwikkeling van Noord-Korea.

Die boodschap liet hij ook in zijn openingstoespraak, waarin vooral teruggeblikt werd, doorklinken. Kim stelde dat Noord-Korea trots mag zijn op de afgelopen vijf jaar, waarbij hij vooral inging op de economische ontwikkeling die zijn land de afgelopen jaren heeft doorgemaakt.

Hij stelde dat de economie tussen 2016 en 2021 vastgelopen en koersloos was en dat het de ambtenaren aan ambitie ontbrak. Maar volgens de leider is die periode voorbij en is de economie de afgelopen vijf jaar losgekomen van jarenlange stilstand.

Over het buitenland of de krijgsmacht liet de leider zich nauwelijks uit. Tijdens het vorige congres, in 2021, hield Kim zijn belangrijkste speech pas op dag vier. De verwachting is dan ook dat we later deze week meer horen over zijn plannen.

Zuid-Korea en VS

Het is vooral interessant te zien wat Noord-Korea over Zuid-Korea en de VS te zeggen heeft, stelt Park. Het is het eerste partijcongres sinds Noord-Korea eind 2023 aangaf Noord-Korea's zuiderburen voortaan te zien als een vijandige staat en niet langer als een partner voor verzoening of vereniging. In 2024 werd Zuid-Korea officieel als "vijandige staat" in de grondwet vastgelegd. Welke consequenties dat heeft, wordt wellicht tijdens dit partijcongres bekend.

Daarnaast wordt er ook uitgekeken naar een signaal van toenadering tot de VS. President Trump heeft de afgelopen tijd aangegeven het gesprek met Noord-Korea aan te willen gaan. Kim heeft op zijn beurt gezegd dat hij geen slechte relatie heeft met Trump, een opmerkelijk statement, aangezien Noord-Korea doorgaans uitsluitend felle kritiek uit op de VS, legt Park uit. Hieruit kunnen we volgens de hoogleraar opmaken dat Kim de intentie heeft om Trump opnieuw te ontmoeten.

Het is niet duidelijk hoeveel dagen het congres zal duren. De vorige twee congressen duurden vier en acht dagen. In de komende dagen zullen de geschatte 5000 afgevaardigden in kleine vergaderingen de plannen voor de toekomst bespreken. Ook wordt een dezer dagen een militaire parade verwacht, mogelijk de grootste militaire parade in de Noord-Koreaanse geschiedenis.

In het nieuwe pand van poppodium Baroeg in Rotterdam heeft vannacht brand gewoed. Het vuur ontstond gisteravond in een bouwkeet en sloeg over naar het dak van het nieuwe gebouw, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

De brand begon rond 23.00 uur. De brandweer moest delen van het pand slopen om het vuur te kunnen blussen. Stukken van de gevel en het dak zijn vernield. Rond 01.00 uur was de brand onder controle.

De schade zit vooral aan de buitenkant en bij het kantoorgedeelte, laat het poppodium weten. Voor zover bekend raakte niemand gewond.

Nieuwbouw

Baroeg is het oudste poppodium van Rotterdam. Omdat het pand verouderd was, werd het in 2024 gesloopt. Op dezelfde plek werd een nieuw pand gebouwd en dat is onlangs opgeleverd. Hoe de brand kon uitbreken, is nog onbekend.

In april staat de officiële heropening van Baroeg gepland. Vooralsnog gaat die door, net zoals de geplande concerten, schrijft het poppodium op Instagram.

Eén foto domineert de Britse ochtendkranten vanmorgen: Andrew Mountbatten-Windsor, onderuitgezakt op de achterbank in zijn Range Rover, ogen rood van het flitslicht, gearresteerd op zijn 66ste verjaardag. Het beeld zal hem de rest van zijn leven blijven volgen, als eerste Britse royal sinds mensenheugenis in politiehechtenis.

Reuters-fotograaf Phil Noble wist het moment vast te leggen dankzij een tip, geduld, ervaring en heel wat geluk. "Hij drukte zes keer af", schrijft het Britse persbureau. "Twee toonden alleen agenten, op twee was niets te zien en nog eentje was onscherp. Maar één liet een ongekend moment in de moderne geschiedenis zien: een royal behandeld als een gewone crimineel."

Mountbatten-Windsor werd gisterochtend in alle vroegte meegenomen uit zijn woning op het koninklijk landgoed Sandringham. Er wordt onderzocht of zijn nauwe banden met pedoseksueel Jeffrey Epstein leidden tot een ambtsmisdrijf: in 2010 stuurde hij de zakenman geheime overheidsdocumenten die hij had gekregen in zijn rol als handelsgezant.

Nipt op tijd

Noble was in Manchester toen het nieuws bekend werd. Hij had er uren rijden naar de andere kant van Engeland voor over om dat te proberen vast te leggen. Of het zou lukken, was maar de vraag: de oud-prins kon naar een twintigtal politiebureaus in de omgeving zijn gebracht. Een tipgever fluisterde hem Aylsham in, maar omdat dat op een uur rijden van Sandringham ligt, was het niet de meest voor de hand liggende plek.

"6, 7 uur ging voorbij. Het werd donker, en nog gebeurde er niets. Het leek toch het verkeerde bureau te zijn", beschrijft Reuters het nerveuze wachten. Noble en zijn videocollega Marissa Davison besloten het op te geven en maar een hotelletje op te zoeken. Toen kwam ineens een belletje dat er luxeauto's waren gearriveerd.

Veel pers was er niet op dat moment:

Noble arriveerde precies op tijd om twee auto's te zien wegrijden. Omdat in de voorste alleen agenten zaten, richtte hij op goed geluk zijn lens op de achterste.

"Bij car shots is het meer geluk dan wijsheid", legt Noble uit. "Je kunt wat plannen en ervaring gebruiken om ongeveer te weten wat je moet doen - maar alles moet precies goed samenkomen."

Er was geen nieuwsmedium wereldwijd dat om de foto heen kon. Ook de Britse tabloids wisten er wel raad mee.

"Dit is een man die het volle gewicht van de geschiedenis en de toekomst op zijn schouders voelt", concludeert The Telegraph. De gevallen prins ziet er volgens de Daily Mail "gemangeld, vernederd en opgejaagd" uit. De krant heeft voor extra effect diep ingezoomd op het door de cameralamp overbelichte gezicht.

Hoewel de Britse kranten in koppen nooit verlegen zitten om een bijdehante woordspeling of sneer, is de toon vanmorgen opvallend feitelijk. Daily Express, Mirror en The Guardian kiezen ervoor te openen met de woorden van koning Charles: "De wet moet zijn beloop hebben". Downfall is waar Daily Mail in chocoladeletters voor kiest, "De arrestatie van Andrew" houdt The Times het op. Zelfs de tabloids lijken onder de indruk.

Ook de Britse ontbijtshows werden vanochtend gedomineerd door de zaak Andrew:

Alleen de altijd onbeschaamde The Sun kiest voor een lolletje: "Nu zal hij wel zweten", schrijft de krant boven de foto. Het is een verwijzing naar Mountbatten-Windsors belachelijk gemaakte verdediging dat Epstein-slachtoffer Virginia Giuffre niet de waarheid sprak. Toen zij beschreef dat de prins bij hun ontmoeting veel zweette, wierp hij tegen dat hij door een aandoening niet kan zweten.

Onthoofd

De Britse pers kan nauwelijks parallellen vinden voor de koninklijke arrestatie. Reuters merkt op dat de veroordeling van zijn zus prinses Anne in 2002 de eerste in eeuwen was voor een lid van het Britse koningshuis: ze had niet voorkomen dat haar hond Dotty twee kinderen beet.

Volgens The Times is dit het grootste koninklijke schandaal sinds de abdicatie van Edward VIII in 1936. The Sun merkt op dat er sinds 1647 geen royal meer is opgepakt. Dat eindigde toen in de onthoofding van Charles I.

Hoewel het zover dit keer niet zal komen, signaleren de commentaren wel dat het om meer draait dan alleen Andrew. The Times voorspelt dat er gevraagd zal worden of Andrew de hand boven het hoofd is gehouden, hoe 'Air Miles Andy' ondanks schandalen handelsgezant kon blijven en of de autoriteiten en zijn familie wel voldoende toezicht hebben gehouden.

De progressieve Guardian noemt de oud-prins dom en arrogant en vindt dit hét moment om de fluwelen handschoentjes voor de koninklijke familie uit te doen. "Zijn gedrag werd gezien als een imagoprobleem, dat privé afgehandeld kon worden. Die tijd lijkt nu wel voorbij", schijft de krant in het hoofdredactioneel commentaar. "Een koninklijke status is geen vrijbrief voor straffeloosheid."

Oud-BBC-analist Jennie Bond somt op dat Charles III in nog geen vier jaar als koning al veel te verduren heeft gehad: zijn kankerdiagnose, het gedoe met zijn zoon Harry en nu dit. "Toch zal Buckingham Palace ook iets opgelucht zijn, dat het lot van de gevallen oud-prins nu toch vooral een kwestie van de rechterlijke macht is."

De voormalige Zuid-Koreaanse president Yoon Suk-yeol heeft zijn excuses aangeboden voor de "ellende" en de politieke crisis die hij veroorzaakte met het uitroepen van de staat van beleg.

In een verklaring zegt Yoon dat hij de Zuid-Koreanen zijn "oprechte excuses" aanbiedt voor de "frustratie en het leed" die hij veroorzaakte. Wel houdt hij vol dat het een besluit was dat hij "uitsluitend in het landsbelang nam".

Gisteren werd Yoon in de rechtbank van Seoul veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf vanwege een poging tot machtsgreep en het leiden van een opstand eind 2024.

Yoon was zeer kritisch over de uitspraak. Hij zei dat de rechters vooringenomen waren en noemde het vonnis wraak van zijn politieke tegenstanders. Hij zei dat hij daarom weinig vertrouwen heeft in een hoger beroep, maar zijn advocaten verduidelijkten later dat een besluit daarover nog niet is genomen.

'Voldoende bewijs'

De rechtbank stelde dat er voldoende bewijs is om te concluderen dat Yoon het parlement lam wilde leggen. Volgens de rechter was het doel om politieke tegenstanders het zwijgen op te leggen, nadat zij zijn beleid herhaaldelijk hadden tegengehouden.

Desondanks leidt de veroordeling tot verdeeldheid. Het juridische team van de 65-jarige Yoon stelt dat zijn acties "binnen de presidentiële bevoegdheden vielen". Ook verzamelden zich betogers bij de rechtbank met borden waarop stond dat de "rechtbank corrupt is".

Opstijgende vliegtuigen scheren laag over de palmbomen en zwembaden van Palm Beach. Gesprekken vallen stil zodra een toestel overkomt. Niet bepaald wat bewoners verwachtten toen ze tientallen miljoenen dollars betaalden voor een huis nabij Mar-a-Lago, de privéclub van president Trump.

Sinds de Secret Service vliegtuigen permanent om het landgoed heen leidt, zitten juist de rijkste inwoners van Florida onder een nieuwe vluchtroute. Na zijn aantreden als president werden vliegtuigen alleen als Trump thuis was uit het luchtruim van Mar-a-Lago geweerd, sinds oktober ook als hij afwezig is.

'Champagneproblemen' worden ze wel genoemd: de luxeproblemen van de rijken der aarde. "Het is onleefbaar", vindt Jim Schink, advocaat bij het grootste advocatenkantoor ter wereld. "Het lawaai begint om 05.30 uur en eindigt om 23.30 uur", zegt hij. Schink draagt inmiddels een koptelefoon met ruisonderdrukking om het geluid te dempen.

Hij overweegt te verhuizen, maar de waarde van zijn huis is gekelderd. "Volgens mijn makelaar krijg ik er nog maar de helft van de oorspronkelijke waarde voor, omdat hij moet vermelden dat ik nu onder een vliegroute woon." Het gaat om miljoenenverliezen.

Geen uitleg gekregen

Vlak voor de overlast ging het huis tegenover dat van David nog voor 150 miljoen dollar van de hand. De durfkapitalist wil om privacyredenen niet dat zijn achternaam wordt genoemd. Zijn villa is na vier jaar bouwen nét klaar en oogt spectaculair. Personeel bereidt een dinnerparty voor in de idyllische tuin aan het water. Maar volgens David moeten gasten hun gesprekken nu elke twee minuten onderbreken vanwege het vliegtuiglawaai.

Uit data van een geluidsmeter die hij heeft aangeschaft, blijkt dat de herrie het aantal decibels nadert dat de luchtvaartautoriteit onaanvaardbaar acht in een woonomgeving. Zijn apparatuur detecteert zelfs vluchten na middernacht. Vooral één ding steekt: inwoners van Palm Beach is nooit uitgelegd waarom de omleiding ook geldt als Trump afwezig is.

De Democratische afgevaardigde in het Congres, Lois Frankel, heeft wél uitleg gekregen van de Secret Service. Maar die mag ze niet delen, zegt ze tegen de NOS. "Het klonk als een legitieme reden om de woning van de president permanent te beschermen", wil ze alleen kwijt.

Overlast verschoven

De status van Mar-a-Lago als woonhuis ligt al langer onder vuur. Nadat Trump de bestemming liet omzetten van woning naar privéclub, kan hij er alleen verblijven omdat hij als medewerker van de club wordt beschouwd.
Trump kocht zijn landgoed midden jaren 80 voor een prikkie, juist omdat het onder de vluchtroute van het nabijgelegen vliegveld van West Palm Beach lag. Hij mocht als compensatie ook een stuk land naast het vliegveld van de gemeente leasen. Daar baat hij nu een golfclub uit.

Na de eerste protesten tegen de verlegde vluchtroutes heeft de luchtverkeersleiding deze opnieuw aangepast, maar de overlast lijkt vooral verschoven. Gedupeerde huiseigenaren kochten juist hun woningen buiten de bestaande vliegroutes, en betaalden daar fors voor.

"Voor onder de 10 miljoen dollar koop je hier niets", zegt de Nederlander Niels Heimeriks, stafchef van een Democratische politicus die voor de klagers opkomt. "De ironie is dat veel van de gedupeerden op Trump hebben gestemd of zelfs lid zijn van Mar-a-Lago."

Zoals Marty Klein. Hij kent Trump persoonlijk en heeft zijn telefoonnummer, omdat Trump hem meermaals inschakelde als advocaat. In Kleins studeerkamer hangen ingelijste, door Trump gesigneerde boekomslagen. "Jij bent de beste", schreef Trump erbij. Klein was ook geruime tijd lid van Mar-a-Lago. Hij suggereert dat Trump de waarde van zijn club wil opstuwen door de vluchtomleidingen, een veelgehoorde theorie onder inwoners van Palm Beach.

Het inschrijfgeld voor de besloten club ligt inmiddels rond de miljoen dollar en de jaarlijkse contributie loopt op tot 20.000 dollar. Met een lidmaatschap kopen leden ook toegang tot Trump, zo is de gedachte. Maar voor dat geld willen gasten geen vliegtuigen over hun hoofd. Klein vreest daarom dat de tijdelijke maatregel, die tot eind dit jaar geldt, permanent wordt. Want ook na zijn presidentschap heeft Trump recht op bescherming door de Secret Service.

De gemeente West Palm Beach heeft inmiddels een juridische procedure aangespannen tegen de luchtvaartautoriteit. Aan doorgewinterde advocaten geen gebrek in Palm Beach. De rechter moet toetsen of de overheid de regels correct heeft toegepast.

Goedemorgen! Schaatsster Femke Kok gaat voor haar derde medaille op de 1500 meter strijden en CPB en PBL presenteren de doorrekeningen van het coalitieakkoord.

Eerst het weer: hier en daar wat regen of natte sneeuw, minima rond het vriespunt. Ook overdag af en toe regen of winterse neerslag bij 3 tot 8 graden, vanavond gaat het harder regenen.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het parlement van Venezuela heeft een wet goedgekeurd die kan leiden tot de vrijlating van meer politieke gevangenen in het land. De wet werd even daarna bekrachtigd door interim-president Rodríguez.

De wet zou ervoor kunnen zorgen dat honderden politici, journalisten en mensenrechtenactivisten weer op vrije voeten komen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Kjeld Nuis (36) won gisteren de bronzen medaille op de 1500 meter. In Studio Olympico vertelden zijn zoon Jax en zijn ouders hoe zij de race hadden beleefd.

Fijne dag!

Acteur Eric Dane is op 53-jarige leeftijd overleden. Hij maakte vorig jaar bekend aan de progressieve spierziekte ALS te lijden.

Dane was vooral bekend van zijn rol als dokter Mark 'McSteamy' Sloan in de populaire televisieserie Grey's Anatomy.

"Met pijn in ons hart moeten wij mededelen dat Eric Dane donderdagmiddag is overleden na een moedige strijd met ALS", laat zijn familie in een verklaring weten. Ze prijzen zijn openheid over zijn ziekte. Ook zeggen zij "dat hij gek was op zijn fans en dat hij altijd dankbaar was voor alle liefde en steun die hij heeft ontvangen".

Saved by the Bell

De in San Francisco geboren Dane begon zijn carrière na zijn middelbare school in de jaren 90 met kleine rollen in televisieseries zoals Saved by the Bell en Roseanne. Zijn bekendheid groeide toen hij een terugkerende rol kreeg in de populaire serie Charmed. In het vijfde en zesde seizoen van de heksenserie (in 2003 en 2004) speelde hij de vriend van een van de hoofdpersonen.

Dane's grote doorbraak kwam een jaar later, toen hij in het tweede seizoen van de populaire ziekenhuisdramaserie Grey's Anatomy te zien was als de chirurg Mark Sloan. Memorabel is de scène waarin hij in een kleine handdoek uit de douche stapt. "Ik wist toen ik het opnam niet dat het memorabel zou kunnen worden", stelde hij later in een interview met Good Morning America. "Ik weet alleen nog dat ik uit een badkamer liep terwijl een meneer achter mij rook naar mij aan het blazen was."

Een jaar later werd hij als vaste acteur aan de serie toegevoegd. In 2011, aan het einde van het achtste seizoen verliet hij de serie als vaste acteur, hoewel hij als gastacteur nog in twee afleveringen van het volgende seizoen zat. In 2021 keerde hij eenmalig terug in een droom van hoofdpersonage Meredith Grey.

Films

Naast zijn rol in de populaire ziekenhuisserie, speelde Dane ook in meerdere films. Zo was hij te zien in de film Burlesque in 2010, waar hij een gemene vastgoedontwikkelaar speelt die de nachtclub van de door Cher vertolkte Tess Scali wil slopen. Verder speelde hij onder meer in X-Men: The Last Stand (2006) Marley & Me (2008) en Bad Boys: Ride or Die (2024).

Bij een jonger publiek is hij vooral bekend van zijn rol in de HBO-serie Euphoria. Daarin speelt hij een agressieve vader die worstelt met zijn gevoelens voor mannen.

In 2025 maakte Dane bekend aan ALS te lijden. De acteur vertelde er sinds ongeveer 2023 last van te hebben en vertelde dat hij langzaam de controle over zijn armen aan het verliezen was, maar bleef gewoon doorwerken. Ook werd hij het gezicht van een campagne om geld in te zamelen voor onderzoek naar ALS-medicijnen.

Hij wist dat hij uiteindelijk zou overlijden aan de gevolgen van zijn ziekte, maar bleef strijdbaar. "Wat er het meest toe doet is dat ik nog wat tijd met mijn kinderen kan doorbrengen en nog een beetje kan werken", stelde Dane vorig jaar in het gesprek met Good Morning America.

Het parlement van Venezuela heeft een wet goedgekeurd die kan leiden tot de vrijlating van meer politieke gevangenen in het land. De wet werd even daarna bekrachtigd door interim-president Rodríguez.

De wet zou ervoor kunnen zorgen dat honderden politici, journalisten en mensenrechtenactivisten weer op vrije voeten komen. De afgelopen weken werden al honderden gevangenen vrijgelaten, maar nog altijd zitten naar schatting van mensenrechtenorganisatie Foro Penal ruim 600 politieke gevangenen vast.

De partij van Rodríguez heeft de macht over het parlement. De behandeling van het wetsvoorstel werd na een eerder debat door de voorzitter opgeschort, zonder duidelijke reden. Op de dag van het debat gingen Venezolanen voor het eerst in lange tijd massaal de straat op om de vrijlating van de gevangenen te eisen.

De goedgekeurde wet voorziet in amnestie voor betrokkenheid bij politieke protesten en "gewelddadige acties" die plaatsvonden tijdens een korte staatsgreep in 2002 en demonstraties of verkiezingen sinds die tijd.

De goedkeuring is volgens persbureau AP een impliciete erkenning dat er in het land honderden mensen gevangen werden gehouden om politieke redenen. De vrijlating van politieke gevangenen was een van de eisen van de Amerikaanse president Trump.

Oppositiepoliticus Juan Pablo Guanipa, die deze maand na zijn vrijlating werd ontvoerd en onder huisarrest geplaatst, zegt inmiddels "echt vrij" te zijn. Hij sprak zich fel uit tegen het regime op X. "Wat vandaag besloten is, is geen amnestie. Het is een schijnwet die onschuldige Venezolanen chanteert."

De wet geldt lang niet voor alle politieke gevangenen. Degenen die zijn vervolgd of veroordeeld voor het aanzetten tot militaire actie tegen het land zijn uitgesloten van vrijlating. Het zou betekenen dat bijvoorbeeld oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Machado mogelijk geen amnestie krijgt, omdat zij wordt beschuldigd van "oproepen tot internationale interventie". Zij is waarschijnlijk in het buitenland en zat lange tijd ondergedoken in Venezuela omdat zij anders gearresteerd zou worden.

In de wet staat niets over het teruggeven van door de staat ingenomen bezittingen aan gedetineerden. Ook was er in een eerdere versie sprake van dat mensen die vanwege hun politieke overtuiging waren uitgesloten van bepaalde beroepen, hun functie weer mochten uitoefenen. Die bepaling is uit de aangenomen wet geschrapt.

'Een moeilijke weg'

Voorzitter van het parlement en broer van de interim-president, Jorge Rodríguez, had eerder deze maand gezegd dat de wet "een moeilijke weg zou afleggen" voordat goedkeuring zou komen. "Wij vragen om vergiffenis, en wij moeten zelf ook vergeven", zei hij toen ook. Daarmee doelde hij vermoedelijk op misdaden die de afgelopen decennia namens de Venezolaanse staat zijn gepleegd, maar dat expliciet toegeven heeft niemand van de partij van Rodríguez nog gedaan.

Venezolaanse mensenrechtenorganisaties zijn voorzichtig positief over de wet, al hebben zij ook hun bedenkingen over de uitzonderingen en dringen zij ook aan op andere politieke veranderingen.

Een man heeft gisterochtend zijn auto stilgezet op de linkerrijstrook van de A1 ter hoogte van Apeldoorn. Hij deed dat om stukken zeil die eerder op de snelweg terecht waren gekomen te verwijderen. Rijkswaterstaat stelt dat de man met de beste bedoelingen handelde, maar spreekt toch van "een levensgevaarlijke situatie".

Het voorval gebeurde rond 08.45 uur. Andere weggebruikers hadden de verloren stukken zeil al gemeld en Rijkswaterstaat had een rood kruis boven de linker- en middelste strook van de snelweg aangezet. En verkeer op de rechterstrook moest de snelheid verlagen naar 70 kilometer per uur. Op beelden die Rijkswaterstaat verspreidde is te zien hoe de man de stukken zeil opraapt, achter in zijn auto doet en wegrijdt.

Een kwartier later kwam een inspecteur van Rijkswaterstaat om de stukken zeil op te halen, maar die waren al door de man verwijderd. Hij deed het waarschijnlijk met de beste bedoelingen, zegt woordvoerder Janneke Blok van Rijkswaterstaat tegen Omroep Gelderland, maar ze is glashelder.

"Ga nooit of te nimmer stilstaan op de snelweg, ook niet onder een rood kruis. Zie je iets liggen? Rijd door naar een veilige plek om te stoppen, bijvoorbeeld een tankstation of parkeerplaats, en bel daar naar 0800-8002." Bij acuut gevaar, bijvoorbeeld na een ongeluk, mag ook 112 gebeld worden.

Het rode kruis brandde al toen de man het zeil opruimde, maar dat is geen garantie dat er geen verkeer gebruikmaakt van de rijstrook, zegt woordvoerder Blok. "Helaas is het nog steeds zo dat er mensen zijn die rode kruizen negeren. Dus laat dit werk over aan de professionals."

Kinderrechtenorganisaties in België slaan alarm omdat ze merken dat steeds meer kinderen noodgedwongen op straat slapen. Dat is vooral in Brussel het geval. Bij de laatste telling, in 2024, waren dat er 1678 op een totaal van 9777 dak- en thuislozen.

Dat zijn er nu waarschijnlijk meer, omdat het aantal gezinnen toenam dat in 2025 in Brussel om opvang vroeg maar die niet kreeg. "Daar bovenop komt dat sommige gezinnen in nood geen beroep (meer) doen op de voorzieningen. En dus een deel van die gezinnen niet gezien worden en niet in de tellingen zitten."

Ook als kinderen niet op straat slapen, maar bijvoorbeeld op de bank bij kennissen, in een auto of een kraakpand, is dat "absoluut ongepast" voor kinderen, schrijven de organisaties, omdat dit grote risico's met zich meebrengt voor hun veiligheid, gezondheid en ontwikkeling.

Winteropvang sluit

Eind volgende maand sluit in Brussel de winteropvang. Dat betekent dat er 285 opvangplaatsen voor gezinnen verdwijnen. 285 mensen, onder wie veel kinderen, zijn daardoor vanaf 1 april op de straat aangewezen.

De organisaties roepen de overheden op de 285 winteropvangplaatsen open te houden en de opvangcapaciteit structureel uit te breiden. Ook moet de begeleiding van probleemgezinnen beter.

De Oostenrijkse bergbeklimmer Thomas P. is veroordeeld voor dood door schuld. Hij kreeg een voorwaardelijke celstraf opgelegd van vijf maanden. Met zijn vriendin beklom hij de Grossglockner, de hoogste berg van Oostenrijk. Toen zij in de problemen kwamen, liet hij haar achter om hulp te zoeken. Toen die kwam, was zij al doodgevroren.

P. moet ook een boete van ruim 9000 euro betalen. Tijdens een dertien uur durende zittingsdag kwam onder meer naar voren dat het stel die dag veel fouten had gemaakt, die P. als meest ervaren klimmer van de twee het meest worden aangerekend.

Zo had het stel alleen wat drinken en gummibeertjes mee als voedsel en droeg Kerstin G. stijgijzers die niet optimaal waren voor bergbeklimmen. "U nam duidelijk het voortouw", stelde de rechter, meldt de Oostenrijkse krant Kronen Zeitung.

"En u was degene die de tocht van tevoren had gepland". Ook stelde de rechter dat de man had moeten weten dat de stijgijzers niet de goede waren.

Twee uur later

De twee vertrokken ruim twee uur later dan voor de beklimming aangeraden wordt. Dat wordt P. echter niet verweten, maar wel dat hij te laat handelde nadat duidelijk was dat zijn vriendin de klim niet meer aankon.

Nadat de vrouw rond 21.00 uur in de problemen kwam en niet meer verder kon, besloot P. om zijn vriendin achter te laten en hulp te gaan halen. Dat wilde de vrouw zelf, stelde P. Hij belde echter pas na middernacht met de hulpdiensten.

"Waarom heb je de hulpdiensten niet gebeld toen ze niet meer verder kon?", vroeg de rechter aan P." Die gaf daar geen direct antwoord op, maar de man had al eerder gezegd dat hij bij zijn tocht naar beneden "in een trance was" en niet meer helder nadacht.

Reddingswerker

Rechter Norbert Hofer, die zich over de zaak boog, is zelf bergreddingswerker en bergbeklimmer en is gespecialiseerd in dergelijke zaken. Hij verweet P. ook dat hij niet sneller handelde toen een touw van het stel verstrikt was geraakt in een rots. Hierdoor verloor het duo anderhalf uur. Volgens Hofer is zo'n verstrikt geraakt touw makkelijk los te krijgen. "En dat weet u met al uw ervaring."

P. had drie jaar celstraf kunnen krijgen, maar hoeft nu dus niet de cel in. Volgens de rechter is P. nalatig geweest, maar niet in de ergste vorm. De advocaat van P. laat binnen drie dagen weten of zijn cliënt in hoger beroep gaat.

NASA-baas Jared Isaacman heeft hard uitgehaald naar Boeing voor de problemen met ruimtecapsule Starliner. Die problemen waren zeer ernstig en hadden tot een ramp kunnen leiden, blijkt uit een kritisch rapport over de vlucht.

Het gaat om de eerste vlucht van de Boeing Starliner met mensen aan boord, in 2024. Door problemen met de motoren en andere issues lukte het astronauten Butch Wilmore en Suni Williams bijna niet om het ruimtestation ISS te bereiken.

Challenger

Het ruimtevaartagentschap noemt de mislukte testvlucht nu een 'type-A'-ongeluk, waarmee het in dezelfde categorie terechtkomt als de rampen met de spaceshuttles Challenger en Columbia. "We hadden bijna een verschrikkelijke dag beleefd", vatte NASA-bestuurder Amit Kshatriya het samen.

"Hoewel er geen gewonden waren en de capsule vóór het aankoppelen weer onder controle werd gebracht, is deze hoogste classificatie een erkenning dat er een kans bestond op een ernstig incident", schrijft de ruimtevaartorganisatie in een verklaring.

Vanwege de problemen moesten Wilmore en Williams negen maanden langer dan gepland aan boord van het ruimtestation blijven voordat ze met vervangend vervoer terug naar de aarde konden. De bedoeling was dat ze maar een week zouden blijven.

Slecht leiderschap

Isaacman wijt het bijna-ongeluk aan slecht leiderschap en verkeerde beslissingen. Hij zei dat de problemen beter begrepen en opgelost moeten worden voordat er weer astronauten met de geplaagde capsule de ruimte in kunnen.

NASA vroeg Boeing en SpaceX in 2014 ruimtevaartuigen te ontwikkelen om astronauten naar het ISS te brengen. De contracten waren miljarden waard. SpaceX ontwikkelde de Crew Dragon, waarmee onlangs een 13de bemande vlucht werd gemaakt. Boeings Starliner kampte intussen voortdurend met problemen.

Onbemande vlucht

Het is nog steeds de bedoeling dat de Starliner in gebruik genomen wordt. Er is een onbemande vlucht gepland, maar daar is nog geen datum voor vastgesteld. Volgens Boeing wordt er wel hard gewerkt aan de terugkeer van de capsule in de ruimte.

"Boeing heeft aanzienlijke vooruitgang geboekt en maatregelen getroffen voor de technische uitdagingen waarmee we te maken hadden, en er zijn aanzienlijke culturele veranderingen binnen het team gekomen", aldus Boeing in een verklaring.

In de gemeente Zundert hangen niet de verkiezingsposters van de VVD Zundert, maar die van de VVD Velsen op de borden.

Een opmerkelijke fout, meldt Omroep Brabant. Op de poster had een foto moeten staan van VVD-lijsttrekker Rachel Oostvogels uit Zundert, maar zij is niet te vinden op de posters die er nu hangen.

"Het is wel komisch maar ook heel jammer", reageert Oostvogels bij de lokale omroep Zuidwest Update.

Toen ze werd gebeld met het nieuws dacht ze eerst dat het een grapje was. "We hadden gehoord dat het in een andere gemeente ook al was gebeurd, maar we dachten niet dat het ons zou overkomen", aldus Oostvogels.

Maar het was dus wel zo. Niet alleen in Zundert zelf, ook in andere kernen van de Brabantse gemeente zoals Achtmaal en Wernhout bleken de verkeerde posters te zijn geplakt.

145 kilometer verderop

De gemeente Velsen ligt 145 kilometer verderop in Noord-Holland. "Wij hebben de juiste poster aangeleverd", aldus Oostvogels. "Ook de gemeente heeft onze poster gezien. Er is daarna iets misgegaan waardoor er ineens een andere gemeente op onze borden te zien is."

Oostvogels heeft inmiddels contact opgenomen met de VVD in Velsen, benieuwd of daar haar gezicht op de posters staat. Maar in Velsen hangen gewoon de goede posters. "Zij zijn wel blij met de extra publiciteit", vertelt ze lachend.

Naar verwachting worden zaterdag of maandag wél de juiste posters opgehangen in Zundert. "Het is fijn dat het zo snel mogelijk wordt opgelost", aldus Oostvogels. "Onze slogan is 'gewoon doen'. Maar soms moet je dingen dus niet 'gewoon doen' maar eerst even checken."