NOS Nieuws - Algemeen

Het kabinet stuurt ook het luchtverdedigings- en commandofregat Zr. Ms. De Ruyter in de richting van de Straat van Hormuz. Dat is vandaag besloten in de ministerraad. Het marineschip bevindt zich op dit moment nog in de Indo-Pacific en kan over enkele weken in de regio aankomen.

Er ligt in de Middellandse Zee al een Nederlandse mijnenjager klaar om deel te nemen aan een missie die voor een veilige doorvaart voor koopvaardijschepen en olietankers door de zeestraat moet zorgen.

Vandaag is dus besloten om de Nederlandse inzet te vergroten. Defensieminister Yesilgöz schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat in overleg met het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk is geconstateerd dat de Zr. Ms. De Ruyter "van grote meerwaarde" kan zijn als de missie begint.

Puzzel nog aan het leggen

Wanneer dat is, is nog niet duidelijk. "We zijn de militaire en politieke puzzel nog aan het leggen", zei Yesilgöz op de wekelijkse persconferentie van de minister-president, waar zij premier Jetten verving.

Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken zei vanmorgen voor aanvang van de ministerraad dat de situatie in de regio nog te onduidelijk is om de knoop daarover door te hakken.

"Er lag een akkoord tussen de VS en Iran", zei hij voorafgaand aan de ministerraad. "Dat is op zich positief. Maar vervolgens wordt er nu niet verder onderhandeld en dat is wel nodig. Dat betekent dat die duidelijkheid er nu nog even niet is. De ervaring leert dat dit ook iedere dag weer kan veranderen."

Duitsland en Frankrijk

Gisteren werd bekend dat Duitsland twee marinevaartuigen richting de Straat van Hormuz heeft gestuurd, als voorbereiding op een mogelijke inzet in de belangrijke zeestraat. Ook Frankrijk heeft een vliegdekschip in de regio gepositioneerd.

De Nederlandse mijnenjager, de Zr. Ms. Willemstad, trekt samen op met een Belgische mijnenjager, die nu ook in de Middellandse Zee ligt te wachten. De Belgische minister van Defensie sprak gisteren de verwachting uit dat dit schip, de Primula, snel naar de Straat van Hormuz zal vertrekken.

Als het Nederlandse kabinet een besluit neemt, moet de Tweede Kamer zich daar nog over buigen. Maar dan "moeten wij eerst een duidelijke omkadering van de missie kunnen geven", zei Berendsen vanmorgen. Zo ver is het dus nog niet.

Yesilgöz meldde vanmiddag dat Nederland ook stafleden wil leveren als de missie begint.

Een kleine maand geleden opende Beeld en Geluid zijn archief voor iedereen. In De Schatkamer kan je thuis grasduinen door radio- en tv-geschiedenis. Maar nu media meer en meer op het internet publiceren, vroeg podcast De Dag zich af: wat wordt er bewaard van ons internet?

Luister hier:

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Conservator Wytze Koppelman laat zien wat er al in het archief zit: een t-shirt van de bankzitters, Youtubevideo's van Monica Geuze en een jaren '90 game als A2-racer. Het opslaan van het internet is nog niet gemakkelijk, want hoe vang je interactieve programma's? René van Leeuwen maakt al ruim 12 jaar DumpertReeten en ziet elke dag veel van het internet. Wat moet wat hem betreft bewaard blijven?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings

Minister Van Weel heeft zijn wetsvoorstel tegen verheerlijking van terrorisme naar de Tweede Kamer gestuurd. Het gaat om een oud plan, waar coalitiepartner D66 tot nu toe altijd tegen was.

Er staat in dat mensen die zich in een toespraak, tekst of op een afbeelding positief uitlaten over een terroristisch misdrijf waar een levenslange gevangenisstraf op staat, straks een gevangenisstraf van twee jaar riskeren. Het gaat dan bijvoorbeeld om het verheerlijken van een terroristische aanslag waarbij doden en gewonden zijn gevallen, zoals op twee moskeeën in Christchurch in 2019.

Op het verspreiden van materiaal zoals een video waarin een aanslag positief becommentarieerd wordt, komt in het voorstel maximaal een jaar gevangenisstraf of een geldboete te staan.

En het steun betuigen aan een verboden terroristische organisatie, door bijvoorbeeld het zwaaien met een ISIS-vlag, het dragen van kleding met een bepaald logo of een bericht op sociale media, kan in het ergste geval twee jaar gevangenisstraf of een geldboete opleveren.

Lange geschiedenis

De Wet Verheerlijking van Terrorisme kent een lange geschiedenis. Toenmalig CDA-leider Buma begon er in 2014 al over en in 2016 diende zijn partij een initiatiefvoorstel in. Dat heeft het nooit gehaald.

Minister Van Weel, die toen nog deel uitmaakte van het demissionaire kabinet-Schoof, pakte het plan vorig jaar weer op. De Raad van State oordeelde er afgelopen maart positief over.

In het huidige kabinet ligt het gevoelig, omdat D66 er weinig in ziet. De partij vreest dat de vrijheid van meningsuiting en het recht om te demonstreren in gevaar kunnen komen.

Deal gesloten?

Toch ligt het nu weer op tafel. De partij van Jetten zou begin deze maand achter de schermen hebben afgesproken het verzet tegen de indiening te staken. In ruil daarvoor zou de VVD akkoord gaan met 380 miljoen extra voor de begroting van D66-minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Het kabinet ontkent dat er zo'n deal is gemaakt.

VVD-minister Van Weel zei na afloop van de ministerraad dat hij er nog niet zeker van is dat D66 het plan in de Kamer gaat steunen, maar dat hij er alles aan heeft gedaan om aan de bezwaren tegemoet te komen. Zo moet in het aangepaste voorstel echt duidelijk worden dat iemand de intentie heeft om een verboden terroristische organisatie of het plegen van gewelddadige aanslagen te promoten.

Zonder D66 kan er alsnog een meerderheid worden gehaald, als VVD, CDA en de rechtse oppositiepartijen het wetsvoorstel steunen.

Het Openbaar Ministerie (OM) gaat niet in hoger beroep in de zaak rond de kunstroof uit het Drents Museum. Daarmee komt een einde aan de zaak.

De drie daders werden ieder veroordeeld tot 47 maanden cel, bijna vier jaar, voor hun rol in de spectaculaire kunstroof in januari vorig jaar. Zij hadden eerder al aangegeven niet in beroep te gaan.

Het OM had in eerste instantie werd tegen twee van de verdachten een straf geëist van 44 maanden cel. Zij hadden vooraf procesafspraken gemaakt met justitie: in ruil voor het teruggeven van een deel van de buit kregen ze een lagere strafeis. Tegen de derde verdachte was 5,5 jaar cel geëist, omdat hij geen deal met justitie had gemaakt.

Armband spoorloos

Uiteindelijk legde de rechtbank in Assen alle verdachten dezelfde straf op, omdat er niet viel te bepalen welke rol iedere verdachte speelde in het teruggeven van de gestolen juwelen. Een gouden armband, met een geschatte waarde van 500.000 euro, is nog steeds spoorloos.

In de afspraken stond ook dat er geen hoger beroep zou worden ingesteld als de afspraken zouden worden nagekomen en de straf niet meer dan drie maanden zou verschillen van de eis. Het OM houdt zich daaraan.

Tegen de lagere straf van de derde verdachte, 4 jaar cel in plaats van 5,5 jaar, gaat het OM ook niet in hoger beroep. Het OM zegt dat er "voldoende recht is gedaan". Het advocatenkantoor van de laatste verdachte meldde eerder deze week dat hij zelf ook niet in hoger beroep gaat.

Nationaal symbool van Roemenië

Vorig jaar januari werd een ingang van het museum met een zwaar explosief opgeblazen. Daarbij werden meerdere sieraden uit een Roemeense erfgoedcollectie meegenomen.

Het kroonstuk was de helm van Cotofenesti, een bijna zuiver gouden helm én het nationaal symbool van Roemenië uit de vijfde eeuw voor Christus. De gestolen kunstschatten hadden een verzekeringswaarde van 5,7 miljoen euro.

De politie heeft een man opgepakt die ervan wordt verdacht een school voor speciaal onderwijs in Kampen te hebben bedreigd via TikTok.

Het dreigement was voor de school reden om de deur voor alle zekerheid op slot doen, al werd er wel gewoon lesgegeven. De politie stuurde uit voorzorg agenten die "zowel zichtbaar als onzichtbaar" aanwezig waren bij de school aan de Marinus Postlaan in Kampen.

Het dreigement bestond uit een video die gisteren op het sociale medium werd gezet, maar inmiddels is verwijderd. Volgens RTV Oost was op de video een man te zien die zichzelf filmde terwijl hij dreigende taal uitsloeg. De man zei drie vuurwapens en 33 kogels met namen erop te hebben.

Thuisgehouden

Volgens onbevestigde berichten heeft een aantal ouders hun kinderen vandaag thuisgehouden.

Over het motief van de verdachte is niet veel bekend. Volgens de directeur van de school bedreigde hij in zijn video zowel de school als 'privépersonen'.

'De nieuwe voorgestelde begroting voor de EU is veel te hoog en richt zich op de verkeerde prioriteiten. Met die boodschap meldt premier Jetten zich vandaag in Brussel voor een overleg met zijn Europese collega's.

Op tafel ligt een voorstel van 2000 miljard euro voor de periode van 2028 tot en met 2034, zo'n 285 miljard euro per jaar dus. Het is een enorme verhoging, want de huidige meerjarenbegroting is iets meer dan 1200 miljard.

Nederland maakte de afgelopen weken duidelijk zo'n verhoging niet te zien zitten. 'Onacceptabel', 'onbetaalbaar', 'veel te gortig', klonk het vanuit het kabinet. "Het is voor Nederland en een aantal gelijkgestemde landen die een moderne begroting willen klip-en-klaar dat dit voorstel gewoon niet goed genoeg is," zei Jetten dinsdag in de Tweede Kamer.

Met 'dit voorstel' doelt hij op het laatste onderhandelingsdocument, opgesteld door EU-voorzitter Cyprus, waarover de regeringsleiders vandaag met elkaar spreken. Daarin is het totale bedrag al iets verlaagd, wat Nederland 300 miljoen euro per jaar zou schelen. Maar het kabinet vindt nog altijd veel te veel: "Het enige positieve aan dit voorstel is dat het laat zien hoe het niet moet," reageerde minister Heinen van Financiën.

Coronalening

Hoeveel hoger de voorgestelde nieuwe begroting is ten opzichte van de huidige hangt af van hoe je ernaar kijkt. In het bedrag van 2000 miljard is de inflatie al meegerekend. Daarnaast is er 168 miljard euro gereserveerd voor het coronaherstelfonds, een lening voor het economisch herstel van de EU na de coronacrisis di moet worden terugbetaald.

Toen de huidige meerjarenbegroting (2021-2027) van 1200 miljard euro werd vastgesteld, bedroeg die 1,13 procent van het totale bruto nationaal inkomen in de EU. Als je het terugbetalen van de coronaschulden niet meetelt, gaat het bij het nieuwe voorstel eveneens om 1,13 procent. Evenveel dus. Met coronalening is het 1,23 procent van het bni.

Je zou kunnen zeggen dat het een beperkte verhoging is, als je puur en alleen naar het EU-bni kijkt, zei Jetten daar deze week over. "Maar het is natuurlijk relevanter om de vraag te stellen wie de nettobetalers van deze verhoogde begroting zijn."

'We zijn geen geldautomaat'

Nederland is één van die nettobetalers, landen die meer geld aan de EU betalen, dan dat ze geld uit de EU ontvangen. Andere nettobetalers zijn bijvoorbeeld Duitsland, Oostenrijk en Zweden. Als rijke landen dragen zij meer bij en ontvangen zij minder. Een ruimere begroting betekent voor hen daarom hogere kosten en dus verzetten ze zich gezamenlijk tegen een te hoog budget.

"De cijfers moeten omlaag," zei de Duitse bondskanselier Merz vanochtend bij binnenkomst. "De nettobetalers zijn niet de geldautomaten van de EU," aldus de Oostenrijkse bondskanselier Stocker in een interview met de Financial Times.

Kost de EU Nederland geld?

Als je kijkt naar de directe inkomsten en uitgaven, dan betaalt Nederland meer geld aan de EU dan dat het terugkrijgt. Maar het CPB becijferde in 2022 dat Nederland indirect wel aan de EU verdient, omdat het veel baat heeft bij de handelsvoordelen die de EU oplevert.

De ruime meerderheid van de EU-landen ontvangt onder de streep juist geld, inkomenssteun voor boeren bijvoorbeeld. Of bijdragen uit het cohesiefonds, een pot met geld voor armere regio's. Zij zien een hoger Europees budget wel zitten, maar toch maken ook zij zich zorgen.

Veiligheid en onafhankelijkheid

De Europese Commissie wil het geld namelijk anders gaan uitgeven. Daarbij moet de focus komen te liggen op de Europese concurrentiepositie en de veiligheid. Dat betekent meer geld naar innovatie, defensie, tech en de energietransitie en minder geld naar boeren en de arme regio's.

"Een begroting die aansluit bij de ambities van Europa, die de uitdagingen van Europa aangaat en die onze onafhankelijkheid versterkt," zei Commissievoorzitter Von der Leyen bij de presentatie van het voorstel.

Nederland is groot voorstander van zo'n hervorming van de begroting. "Als je elke week praat over veiligheid, over de economie en over meer geld in de portemonnee, dan moet de begroting daar ook op aansluiten," zegt premier Jetten.

De Europese leiders gaan het voorlopig nog niet eens worden. De betalers en ontvangers staan lijnrecht tegenover elkaar. Komende maanden zal de meerjarenbegroting nog regelmatig op de agenda staan. De nieuwe begroting moet in 2028 ingaan.

Voetbalvedette Achraf Hakimi, aanvoerder van het Marokkaanse elftal, moet zich voor de Franse rechter verantwoorden voor een verkrachting in 2023. De rechtsback wordt ervan verdacht dat hij een destijds 24-jarige vrouw heeft misbruikt in zijn huis in een voorstad van Parijs.

De verkrachting zou hebben plaatsgevonden in maart dat jaar in Boulogne-Billancourt nadat Hakimi en de vrouw elkaar hadden leren kennen op Instagram. Een paar dagen na hun samenzijn deed zij aangifte bij de politie van verkrachting.

De 27-jarige speler van Paris Saint-Germain heeft de aantijgingen altijd ontkend. Omdat de zaak al enkele jaren speelt, zegt Hakimi uit te kijken naar het proces.

Voldoende aanknopingspunten

Hakimi ziet het als een kans om zijn kant van het verhaal te doen, schrijft hij op X. "Soms heb ik het gevoel dat ik een makkelijk doelwit ben geworden. Ik heb vanaf dag één op dit proces gewacht. En nu kijk ik ernaar uit. Eindelijk zal ik mijn stem kunnen laten horen."

Hakimi en zijn advocaten hadden in mei nog om seponering van de zaak gevraagd. Het Hof in Versailles oordeelde vandaag desondanks dat er voldoende aanknopingspunten zijn om de meervoudig winnaar van de Champions League te vervolgen.

In zijn bericht op X schrijft Hakimi over dit besluit. "Ik dacht dat waardigheid, geduld en vertrouwen in het rechtssysteem ervoor zouden zorgen dat de juiste beslissingen genomen zouden worden."

Duel tegen Schotland

De advocaat van de vrouw zegt tegen persbureau AP dat het besluit van het hof zijn cliënt "een gevoel van opluchting en hoop geeft na jarenlang door het slijk te zijn gehaald door de verdediging van Achraf Hakimi".

Het is nog niet duidelijk wanneer het proces begint.

Marokko speelt vannacht om 00:00 uur in Boston tegen Schotland. In hun eerste wedstrijd dit WK speelden de Atlasleeuwen met 1-1 gelijk tegen Brazilië.

Een Franse musicoloog heeft onbekende muziek van Wolfgang Amadeus Mozart ontdekt. Het gaat om zeven korte stukken van de wereldberoemde Oostenrijkse componist voor fluit en harp uit 1778. Zondag zullen ze voor het eerst te horen zijn.

François-Pierre Goy vond de manuscripten op 2 februari in het magazijn van de Bibliothèque Nationale de France (BNF) in Parijs. De muziek stond in een notitieboekje van 44 pagina's.

Het was toen nog niet zeker of het echt om een handschrift van Mozart ging, maar Goy had wel een vermoeden, vertelt hij Le Monde. "Ik opende het en zag notenbalken vol doorhalingen, correcties en toevoegingen. Ik herkende het handschrift van Mozart, zijn naar voren hellende G-sleutels."

Hulp

De Bibliotheca Mozartiana in Salzburg gaf in april uitsluitsel: het werk is echt van Mozart. Al is zijn handschrift niet het enige in het boekje: Mozart, die de muziek op zijn 22ste schreef tijdens een verblijf van zes maanden in Parijs, kreeg bij het noteren waarschijnlijk hulp van Marie-Louise-Philippine de Bonnières de Guines, dochter van de hertog van Guines.

Die Marie-Louise-Philippine was een vertrouwelinge van koningin Marie-Antoinette en een getalenteerd fluitiste. Ze had Mozart gevraagd les te geven aan haar dochter, die goed was op de harp. Mogelijk waren de gevonden muziekstukken voor hen bedoeld.

Deze week is de nieuw ontdekte muziek voor het eerst opgenomen en zondag worden de zeven stukken voor het eerst voor publiek uitgevoerd. Een dag later beleeft die 20 minuten durende uitvoering zijn radiopremière op de Franse zander France Musique.

In het geheim

De stukken houden het midden tussen een serenade en dansmuziek. Fluitiste Mathilde Calderini en harpist Nicolas Tulliez hebben er in het geheim hard op geoefend, in een kamer zonder ramen bij de nationale radiostudio's in Parijs. Ze kregen de partituur pas een week van tevoren in handen en zochten uit hoe ze er een zo goed mogelijke interpretatie van kunnen geven.

"Dit is iets wat we nooit meer zullen meemaken", zegt Tullliez tegen Le Monde. Calderini sluit zich daarbij aan: "Het voelt echt als een missie."

Het gebeurt zelden dat er nog onbekende muziek van Mozart wordt ontdekt. Dat gebeurde in 2024 voor het laatst in Leipzig. Toen werd een onbekend strijkerstrio gevonden in een bibliotheek. Toen ging het overigens niet om een origineel handschrift van Mozart, maar om een kopie.

Het KNMI heeft voor het einde van de middag een code oranje aangekondigd voor Limburg. Er is plaatselijk kans op hevige onweersbuien met grote hagelstenen en veel regen in korte tijd.

Voor de rest van Nederland geldt al sinds gisteren een code geel vanwege de hoge temperaturen. Vandaag wordt het erg warm met temperaturen van 28 graden aan zee tot 36 plaatselijk in het zuidoosten.

Een greep uit de vele foto's van het warme weer die we binnenkregen via ooggetuige@nos.nl:

Doordat de lucht vochtig en klam is kunnen makkelijk buien met onweer ontstaan. In de rest van Nederland is er in de loop van de middag ook plaatselijk kans op zware windstoten, grote hagelstenen en veel regen in korte tijd. Dat kan schade veroorzaken.

Daarom geldt voor de rest van het land code geel. Mogelijk wordt dat later ook elders nog verhoogd tot code oranje. "Op dit moment is er nog grote onzekerheid waar de zware onweersbuien gaan vallen", aldus de weerdienst. "De grootste kans maakt het zuidoosten van het land maar het kan zijn dat dit nog uitgebreid wordt met meer provincies. "

Volgens het KNMI neemt de kans op onweersbuien in de nacht naar zaterdag weer af.

Wat kan je verwachten bij code oranje?

Bij code oranje is er kans op ongelukken door onweer, zware regen, zware windstoten en hagel. Grote hagelstenen kunnen planten, kassen en andere voorwerpen beschadigen. Het KNMI raadt aan uit de buurt te blijven van open water en open gebieden.

Ook raadt het KNMI aan alleen de weg of het water op te gaan als dat echt nodig is. Zware windstoten kunnen gevaarlijk zijn in het verkeer, met name voor fietsers, vrachtwagens en auto's met aanhanger of caravan. Ook is er een grotere kans op slippen met de auto, gladheid en slecht zicht door (opspattend) water.

Watersporters en de kleine scheepvaart kunnen in problemen komen door plotselinge zware windstoten.

Bron: KNMI

Het aantal vastgestelde ebola-gevallen in de Democratische Republiek Congo en Uganda is gestegen naar zeker 894, meldt het Afrikaanse Centrum voor Ziektebestrijding. De Congolese regering legt het aantal iets hoger en noemt 896 gevallen, waaronder 232 doden.

Epidemioloog Wessam Mankoula van het Afrikaanse Centrum voor Ziektebestrijding, ziet een stijging van 38 procent in het aantal bevestigde besmettingen vergeleken met vorige week. Het aantal ebola-gevallen neemt nog steeds wekelijks toe.

90 procent van de gevallen bevindt zich in de Oost-Congolese provincie Ituri, maar er zijn ook besmettingen vastgesteld in de provincies Noord- en Zuid-Kivu. Daarnaast is het virus verspreid naar buurland Uganda, waar inmiddels negentien gevallen zijn geconstateerd. Twee mensen zijn overleden.

Opsporen moeilijk

Een grote moeilijkheid bij het indammen van het virus, ligt bij het opsporen van de contacten van de mensen bij wie het virus is vastgesteld. "Er zouden tussen de 17.000 en 35.000 contacten in onze contactlijst moeten staan," zei Mankoula.

Momenteel zijn er slechts rond de 4000 contacten opgespoord. Dat komt neer op minder dan vijftien procent. "De uitbraak is nog verre van onder controle", aldus Mankoula.

Dit komt onder meer door de onrustige situatie in de door ebola getroffen provincies. Mensen slaan geregeld op de vlucht voor oplaaiend geweld in het gebied. Daarnaast zou het voor hulpverleners moeilijk zijn om mensen te bereiken door de dichte bebossing, slechte wegen en afgelegen gemeenschappen in het gebied.

Geld beschikbaar

Volgens Mankoula is er meer geld nodig om de uitbraak terug te dringen. Gisteren maakte het Amerikaanse Centrum voor Ziektebestrijding bekend dat het omgerekend rond de 90 miljoen euro beschikbaar stelt om de ebola-uitbraak in Congo en Uganda in te dammen.

De Europese Unie kondigde eerder deze week al een financieel hulppakket aan van 493 miljoen euro. Dat geld is volgens de Europese Commissie bestemd voor medische ondersteuning en humanitaire hulp in het getroffen gebied, onderzoek naar vaccins en behandeling van dergelijke virussen, en om de gezondheidszorg in het gebied weerbaarder te maken. De Afrikaanse Unie zou omgerekend bijna 80 miljoen euro vrijmaken.

Momenteel lopen er experimenten met verschillende behandelingen van de huidige variant van het virus, de Bundibugyo-variant. Er is echter nog geen goedgekeurd vaccin of medicijn in omloop.

Op het Montessori Vaklyceum in Groningen wordt met verslagenheid gereageerd op het misdrijf gisternacht in Meerstad. Het meisje dat verdacht wordt van het ombrengen van haar ouders is leerling van de school.

"Wat er is voorgevallen heeft impact. De leerlingen zijn er veel mee bezig", zegt woordvoerder Sjors van Broekhuizen van de school bij RTV Noord.

"Medewerkers van de school, de leerlingen en hun ouders hebben ook verhalen gelezen over wat zich mogelijk heeft afgespeeld", stelt de woordvoerder. "Op school maken we er vandaag ruimte voor om hierover met elkaar te praten."

Het verdachte meisje is 15 jaar oud.

Wat er met zo'n jonge verdachte gebeurt, lees je hier:

De vmbo-school heeft samen met de GGD een ondersteuningsteam samengesteld. "Met hulp van hen kan iedereen een gesprek voeren als daar behoefte aan is" aldus Van Broekhuizen. "Ook de mentor van de leerlingen is hiervoor beschikbaar. De ene leerling voert zo'n gesprek liever in een groep, de ander doet dat liever een op een."

In de eigen woning

Gisternacht meldde de politie dat in een woning in Meerstad, vlak bij Groningen, een echtpaar, een man en een vrouw van 53, in de eigen woning dood was aangetroffen. In de ochtend werd duidelijk dat hun dochter was opgepakt.

De politie zegt dat zij wordt verdacht van het ombrengen van haar ouders, maar heeft verder niets gezegd over wat er is gebeurd. Net als gisteren doet de politie ook vandaag onderzoek bij de woning.

In Meerstad lopen vandaag ook mensen van het wijkteam en de gemeente rond die aanspreekbaar zijn voor de buurtbewoners. In de twee scholen in de wijk waren vanochtend bijeenkomsten waar bewoners terecht konden voor vragen en slachtofferhulp.

Afghaanse tolken die in Afghanistan voor Nederlandse militaire en overheidsmissies hebben gewerkt, willen een uitzonderingspositie. Dat vertellen ze aan de NOS nadat ze te horen hebben gekregen dat zij geen verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd krijgen.

De groep heeft een beschikkingsbrief ontvangen, waarin wordt verwezen naar het Europees asiel- en migratiepact dat vorige week in werking is getreden. In de brief staat dat vanaf die datum geen permanente asielvergunning meer kan worden verleend aan asielzoekers. Aanvragen voor onbepaalde tijd worden daarom afgewezen. In plaats daarvan krijgen betrokkenen een nieuw verblijfsdocument dat maximaal drie jaar geldig is.

De IND stelt verder dat mogelijk een verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen kan worden aangevraagd. Tegen het besluit kan binnen vier weken beroep worden ingesteld.

Gewerkt voor Nederland

De Afghaanse tolken stellen dat zij door de samenwerking met de Nederlandse strijdkrachten hun veiligheid, werk en toekomst in Afghanistan zijn kwijtgeraakt en niet kunnen terugkeren.

Ze merken op dat zij via officiële samenwerking met de Nederlandse overheid naar Nederland zijn gekomen. Zij vragen om een uitzonderingspositie binnen het migratiebeleid, omdat hun verblijf direct voortkomt uit werkzaamheden voor Nederland.

"Een groot deel van de Afghaanse tolken is bovendien maanden vóór de val van Kabul naar Nederland overgebracht. Hun komst naar Nederland was gebaseerd op officiële afspraken en op het vertrouwen dat Nederland zijn verantwoordelijkheid tegenover deze groep zou blijven nemen", zeggen ze.

Onzekerheid

De tolken wijzen erop dat zij inmiddels werken, belasting betalen en dat hun kinderen onderwijs volgen in Nederland. Zij maken zich zorgen dat de nieuwe regels leiden tot onzekerheid over hun toekomst en die van hun gezinnen.

Ze roepen de Nederlandse overheid op om hun groep te erkennen als een bijzondere categorie en te zorgen voor een "duurzame verblijfsoplossing". Daarbij wijzen ze op de morele verantwoordelijkheid tegenover voormalige lokale medewerkers.

Minister Van den Brink bevestigt dat onder het Migratiepact mensen inderdaad geen verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd kunnen krijgen. Wel wijst hij erop dat er eventueel andere mogelijkheden zijn om mensen in Nederland te houden, bijvoorbeeld via naturalisatie. De minister wilde niet specifiek ingaan op de groep Afghanen.

De 194-jarige schildpad Jonathan is benoemd tot 'Guinness World Records Icon'. De reuzenschildpad werd vermoedelijk geboren rond 1832 en is met zijn leeftijd het oudste levende landdier. Met de betiteling staat hij in hetzelfde rijtje als Cristiano Ronaldo en LeBron James.

Jonathan is een zogenoemde Seychellenreuzenschildpad (Aldabrachelys gigantea hololissa). Hij werd rond 1832 geboren in de Seychellen en belandde 1882 op Sint-Helena, een eiland in de Atlantische Oceaan halverwege tussen Brazilië en Afrika.

Guinness Word Records deelde deze beelden:

Hij was toen al zeker 50 jaar, maar omdat hij al volgroeid was, is het moeilijk zijn exacte leeftijd in te schatten. Die ligt mogelijk nog hoger. De gemiddelde levensverwachting voor zijn soort is 150 jaar.

Guinness World Records eert ieder jaar een aantal primeurs en wereldrecords met de eretitel van Icon, als die een wereldwijde impact hebben gehad. Naast Jonathan is er nu onder meer gekozen voor astronaut Christina Koch (langste verblijf in de ruimte door een vrouw, 328 dagen) en worstelaar/acteur John Cena (meeste Make-A-Wish-wensen vervuld, 650).

Nep-overlijdensbericht

De reuzenschildpad kwam al eerder uitgebreid in het nieuws: op 1 april schreef een X-account met de naam van zijn oud-verzorger Joe Hollins dat Jonathan was dood gegaan. In het overlijdensbericht werd de schildpad een "vriendelijke reus" genoemd, die op Sint-Helena "keizerrijken, oorlogen en generaties mensen had overleefd".

Het bericht ging viraal, maar nadat media het bericht hadden overgenomen, stapte de echte Joe Hollins naar voren: in een bericht op Facebook schreef hij dat hij geen X-account heeft. Het leek echter eerder om oplichting dan een 1 aprilgrap te gaan, want in het X-bericht werd gevraagd om geld te doneren via crypto-valuta.

Onderzoek naar genen

Guinness World Records schrijft dat volgens de lokale dierenartsen Jonathan in "uitstekende conditie" verkeert en een "gezonde eetlust" heeft. Wel is de schildpad door zijn hoge leeftijd zijn reukvermogen kwijtgeraakt.

"Intrigerend genoeg lijken Jonathans cellen niet op dezelfde manier te muteren als menselijke cellen, en zijn DNA wordt momenteel geanalyseerd op eventuele geheimen die het zou kunnen onthullen", schrijft de organisatie.

Meer dan de helft van de Nederlanders die vorig jaar een festival of concert buiten bezocht, is daarbij verbrand door de zon. Uit onderzoek van de Universiteit Maastricht blijkt dat zelfs strandgangers zich beter beschermen en meer smeren.

Uit het onderzoek blijkt dat 57 procent van de festival- en concertbezoekers verbrandde afgelopen festivalseizoen, meldt L1 Nieuws. Van de strandgangers bekende zo'n 47 procent vorig jaar zomer te zijn verbrand.

Veel verschil met een jaar eerder is er niet. In 2024 zei 56 procent van de festivalbezoekers te zijn verbrand. De onderzoekers noemen dat kleine verschil opvallend: veel van de 2547 geënquêteerden beschermen zich slecht terwijl ze in hetzelfde onderzoek aangeven wel degelijk op de hoogte te zijn van de risico's op huidkanker en vroegtijdige huidveroudering.

Niet consequent

Dat ze zich niet altijd (goed) beschermen is op een aantal manieren in het onderzoek terug te zien. Ruim vier op de tien bezoekers smeren weliswaar met zonnebrandcrème, maar een derde zegt dat "niet consequent" te doen. Of soms te vergeten.

Ook het dringende advies van huidartsen om elke twee uur opnieuw te smeren wordt door een derde van de bezoekers vaak overgeslagen.

Bovendien zegt iets minder dan de helft (47 procent) de zon nooit te vermijden op het festivalterrein. Bedekkende kleding dragen blijkt ook niet te passen bij de 'festivallook'. Integendeel, bijna de helft van de bezoekers van festivals en buitenconcerten past de kledingkeus niet aan aan de weersverwachting.

Zorgwekkend

Het Nationaal Huidfonds, dat de opdracht gaf tot het onderzoek, noemt de resultaten zorgwekkend. Het fonds wijst erop dat er al jarenlang campagnes lopen om op de risico's van verbranding te wijzen, maar dat het gedrag van veel mensen niet verandert.

Elk jaar weer krijgen meer dan 81.000 Nederlanders de diagnose huidkanker. Het overgrote deel van die kankergevallen hangt samen met blootstelling aan uv-straling.

Smeerzuilen

Organisatoren van festivals en andere grote buitenevenementen zeggen zich bewust te zijn van de risico's. Vaak laten zij speciale smeerzuilen neerzetten, waar bezoekers zichzelf (gratis) kunnen insmeren. Soms worden smeerteams op pad gestuurd.

Bezoekers van Pinkpop, dit weekeinde in Landgraaf, wordt geadviseerd om zelf zonnebrandcrème mee te nemen en zonwerende kleding te dragen. Er zijn op het Pinkpopterrein geen smeerzuilen. Wel heeft KWF Kankerbestrijding een voorlichtingskraampje staan. "Daar kun je ook zonnebrand krijgen", laat een woordvoerder weten.

Wereldleiders, popsterren en politici kwamen gisteren samen in Chicago voor de opening van het Obama Presidential Center, het museum gewijd aan de eerste zwarte president van de Verenigde Staten. Alle nog levende oud-presidenten waren aanwezig, maar de huidige president ontbrak.

President Trump was niet uitgenodigd en zijn naam viel ook niet in de toespraken. Maar ook zonder hem te noemen pleitten de oud-president en vooral zijn vrouw Michelle voor een ander Amerika dan de wereld momenteel ervaart.

"Een blijvende nalatenschap is geen oorlog, een naam op een gebouw of het aantal nullen op je bankrekening", stelde Michelle Obama in een onverhulde sneer. "Het draait om de verandering die we bereiken in elkaars leven."

Clinton, Bush en Biden kwamen langs voor de opening:

Michelle Obama prees haar man voor zijn "koppige optimisme" in een speech die hem op sommige momenten zichtbaar emotioneerde. "Je liet de zwaarste baan ter wereld eruitzien als een peulenschil. Vol gratie, klasse en kalmte."

Obama zei te hopen dat het centrum bezoekers inspireert zich in te zetten voor de goede zaak. "Het moet geen levenloos mausoleum worden - daar ben ik te jong voor. En het is niet alleen een plek voor Michelle's jurken - hoewel dat vast de grootste attractie wordt", zei hij in zijn eigen speech. "Het moet een plek worden om bijeen te komen, om te genieten van kunst en muziek, sport en spel. Want dan zien we onze gedeelde menselijkheid."

Obama Presidential Center

Het Obama Presidential Center van acht verdiepingen werd voor 850 miljoen dollar gebouwd in de South Side in Chicago, de achterstandswijk waar Obama ooit zijn politieke carrière begon. Bijgenaamd de Obamalisk vanwege de ruw-granieten buitenkant, huisvest het centrum een museum over Obama's presidentschap, een bibliotheek, een gemeenschapscentrum en - voor fervent sporter Obama - een basketbalveld. Er worden jaarlijks een miljoen mensen verwacht, tot oktober zijn de kaartjes al uitverkocht.

Duizenden mensen waren bijeengekomen voor de openingsceremonie. Onder hen waren gasten als de Duitse oud-bondskanselier Angela Merkel en de voormalige premier van Canada Justin Trudeau. Ook Democratische kopstukken als Kamala Harris, Nancy Pelosi en Gavin Newsom en beroemdheden als Stephen Colbert, Oprah Winfrey en Tom Hanks waren aanwezig.

Er waren optredens van Bruce Springsteen, Christina Aguilera en Stevie Wonder.

Het centrum gaat vandaag open voor het grote publiek, op de feestdag Juneteenth, de herdenking van de afschaffing van de slavernij. Een symbolische datum dus voor de eerste zwarte president in het Witte Huis.

Bezoekers kunnen er een replica van Obama's Oval Office bezoeken, zijn Nobelprijsmedaille bezichtigen of van het uitzicht genieten op 70 meter boven Chicago.

Obama haastte zich te zeggen dat het museum om meer draait dan zijn 8 jaar aan de macht: het geloof in de Amerikaanse democratie is de hoofdzaak. "Democratie kan frustrerend zijn, langzaam, inefficiënt. Maar ik hoop dat dit centrum viert hoe speciaal en dierbaar onze democratie is."

Want dergelijke zekerheden liggen onder vuur, waarschuwt Obama. "We zien mensen die zichzelf beter wanen dan anderen. Die de overheid zien als een manier om de buit te verdelen of vijanden te straffen." De oud-president waarschuwde desalniettemin niet toe te geven aan cynisme of verdeeldheid, om elkaar op te zoeken in plaats van weg te drijven.

"John McCain of Mitt Romney geloofden daar net zoveel in als ik", stelde hij met een verwijzing naar zijn tegenstanders in de presidentsverkiezingen. "Het zijn geen Republikeinse of Democratische waarden. Het zijn Amerikaanse waarden die wij allemaal delen."

Obama gaf toe dat sommige museumstukken hem herinnerden aan zijn eigen fouten, tekortkomingen of onvoltooid beleid. Hij vond het echter belangrijk niet in persoonsverheerlijking te blijven hangen.

"Het centrum is niet bedoeld om nostalgisch te smachten naar een onbereikbaar verleden, 'Oh, Barack, we missen je'. Het is bedoeld om ons te wijzen op de mogelijkheden en het werk dat er nog moet gebeuren", legde hij uit. "Niet door Barack en Michelle of wie dan ook met een titel of belangrijke functie, maar door ons allemaal."

Een tot inkeer gekomen zwartrijder is in Roermond opvallend mild bestraft met een taakstraf van 36 uur. De rechter zag af van een maandenlange celstraf of torenhoge boete omdat de drugsverslaafde man sinds een paar dagen een woonplek heeft en zijn leven op orde probeert te krijgen.

"Directeur van Shell zult u waarschijnlijk niet meer worden, maar er is nog wel wat te halen", aldus de rechter bij zijn uitspraak.

Patrick B. (48) uit Swalmen stond gisteren terecht omdat hij in korte tijd 36 keer was betrapt op zwartrijden, meldt L1 Nieuws.

"Ik moest naar Roermond voor medicijnen", legde hij de rechter uit. Het ging om methadon dat heroïneverslaafden vaak gebruiken als vervangend medicijn. "Ik was financieel niet bij machte om hiervoor een treinkaartje te betalen", stelde hij.

Schuld van 2500 euro

B. heeft een schuld van ruim 2500 euro en staat onder bewind. Hij mag dus zelf niet bepalen waar hij zijn geld aan uitgeeft. Zijn schuld wordt bijna geheel toegeschreven aan de lange lijst aan boetes die hij moet betalen aan Arriva voor zwartrijden. Het is dezelfde waslijst die hem gisteren voor de rechter bracht.

"Dit soort waslijsten: daar houd ik niet van", stelde rechter Vincent van Deventer. "Ik heb het ooit een keer gepresteerd om in een vergelijkbare zaak vier maanden cel op te leggen per overtreding. Uiteindelijk heeft het gerechtshof er in hoger beroep 4 weken van gemaakt. Maar dat is nog steeds een hele hoop."

"Als mensen waslijsten creëren, moet de rechter zeggen: dit gedrag moet stoppen. En als boetes en kleine stappen niet helpen dan maar onder uit de zak: daar stond u voor op de nominatie."

Op straat

Toch streek de rechter de hand over zijn hart. Dat had alles te maken met het feit dat Patrick tot begin deze week op straat leefde en nu een woonplek heeft bij Moveoo. Die organisatie helpt dak- en thuislozen om hun leven weer op de rit te krijgen.

Patrick en zijn advocaat wezen de rechter op zijn precaire situatie. "Bij een vrijheidsstraf kan ik weggestuurd worden bij Moveoo", aldus B.. In de praktijk zou hij dan weer op straat belanden.

En dat terwijl hij druk bezig is zijn leven te beteren. Zo is hij na die 36 keer zwartrijden niet opnieuw in de fout gegaan. Hij heeft niet alleen woonruimte, hij is bezig met een uitkering en zijn toekomst.

Geen draai om de oren

"Uw verhaal vandaag is een verhaal dat overtuigend is. Als u mij dingen op de mouw gespeld heeft is dat gelukt", reageerde rechter Van Deventer. "U moet wel blijven luisteren. Die verslaving, daar komt u waarschijnlijk niet meer vanaf, die ziekte blijft u houden. U stond op de nominatie om een vette draai om de oren te krijgen. Er is veel ruggensteun te krijgen maar als u uw rug niet recht houdt is er weinig te steunen. U moet zelf een grens stellen."

Naast de taakstraf van 36 uur legde de rechter B. ook een voorwaardelijke celstraf op van 36 uur, voor als hij toch nog een keer in de fout gaat. Rechter Van Deventer: "Als u maar een teennagel over het randje steekt, is het uw eigen verantwoordelijkheid."

In aanvallen tussen Israël en Hezbollah zijn afgelopen nacht en vanochtend meerdere doden gevallen.

In Libanon kwamen zeker achttien mensen om door Israëlische luchtaanvallen, meldt het Libanese staatsnieuws NNA. Ook vier Israëlische soldaten kwamen om het leven in de strijd met Hezbollah, bericht het Israëlische leger. Vier andere soldaten raakten gewond door een drone.

De aanvallen waren de dodelijkste sinds het intentieverklaring tussen de VS en Iran om de oorlog te beëindigen. Een einde aan het geweld in Libanon was deel van de overeenkomst.

Vannacht waren er verschillende bombardementen en luchtaanvallen in steden in het zuiden van Libanon. Volgens NNA beleefden de gebieden "een van de zwaarste nachten van de recente agressie", omdat Israël de aanvallen "aanzienlijk" opvoerde.

Het Israëlische leger schrijft op Twitter dat het meer dan "tachtig terreurdoelen" in Zuid-Libanon heeft gebombardeerd. Volgens het leger zijn de aanvallen een reactie op de "herhaalde schendingen van het staakt-het-vuren" door Hezbollah.

Meningsverschil met Netanyahu

Israël en Libanon hebben sinds 7 april een broos bestand, maar in de praktijk blijft daar weinig van overeind. Zo stuurt Hezbollah drones tot ver over de grens en schuift de Israëlische gevechtszone in Libanon steeds verder naar het noorden op.

Volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid zijn er minstens 3783 doden en 11.699 gewonden gevallen sinds de gevechten tussen Israël en Hezbollah in maart opnieuw oplaaiden. Meer dan een miljoen Libanezen zijn ontheemd geraakt.

De strijd in Libanon maakt onderdeel uit van de oorlog tussen de VS en Israël aan de ene kant en Iran en bondgenoot Hezbollah aan de andere kant. Woensdag tekenden de presidenten van de VS en Iran een intentieverklaring om een einde te maken aan die oorlog.

In de verklaring staat ook de afspraak dat er in Libanon geen militaire acties meer mogen zijn. Woensdag kreeg president Trump op een persconferentie vragen over de houding van de Israëlische premier Netanyahu. Volgens Trump hebben de twee leiders "een klein meningsverschil" over Libanon.

Rustiger aan doen

Trump zou de Israëlische premier hebben gevraagd het wat rustiger aan te doen. Op een persconferentie van de G7 zei hij dat er "te veel mensen worden gedood" in Libanon. Hij bekritiseerde de Israëlische bombardementen van flatgebouwen waarbij ook burgers worden getroffen. "Het zijn niet allemaal Hezbollah-leden, dat kan ik je verzekeren", zei hij.

Ook vicepresident JD Vance haalde tijdens een persconferentie uit naar Israël. "Als ik deel zou uitmaken van het Israëlische kabinet zou ik denk ik geen grote kritiek uiten op mijn enige sterke bondgenoot die ik nog heb in de wereld."

De extreemrechtse Israëlische minister van Veiligheid Ben-Gvir schreef op X: "Met alle respect voor de Amerikanen, Israël moet de hele wereld duidelijk maken dat het bloed van onze zonen en de veiligheid van onze burgers niet voor niets zijn geweest", schreef hij. "Heel Libanon moet branden."

'VS verantwoordelijk'

De woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat de VS direct verantwoordelijkheid is voor de Israëlische aanvallen op Libanon, schrijft persbureau Reuters. De onderhandelingen tussen de VS en Iran die vandaag in Zwitserland gepland stonden, gaan niet door.

Het Amerikaanse ministerie van Handel heeft zorgen geuit tegen de top van chipmachinefabrikant ASML over een van hun zeer geavanceerde chipmachines die in China zou zijn. Dat hebben bronnen rondom het Amerikaanse ministerie tegen persbureau Bloomberg gezegd.

Als dit klopt dan zou het bedrijf uit Veldhoven exportrestricties hebben overtreden. ASML ontkent dit dan ook stellig. "ASML heeft nooit een geavanceerde machine aan China geleverd, noch onderdelen die nodig zijn voor het gebruik van de machine."

Bloomberg heeft het ministerie meermaals gevraagd of er bewijs is voor de aantijgingen, maar een reactie bleef uit. Waarom de VS nu met deze beschuldigingen komt, blijft onduidelijk.

AI-grootmacht

ASML laat in een reactie weten dat het onmogelijk is dat China zo'n EUV-machine van het bedrijf in handen heeft. De machines zijn ontzettend groot en haast onmogelijk ongemerkt te vervoeren. Bovendien is het volgens ASML onmogelijk dat China vervolgens iets met de machine kan, omdat ze de zeer gespecialiseerde kennis missen om het apparaat te bedienen.

De Verenigde Staten zijn verwikkeld in een harde strijd met China om de AI-grootmacht te blijven. De machines van ASML zijn nodig om de chips te maken die nodig zijn voor AI.

De VS heeft ASML al vaker beschuldigd van het verkopen van deze specifieke machines aan China. Verder dan vermoedens kwam het nooit.

Vorig jaar maakten 1758 mensen in Nederland een einde aan hun leven. Daarmee is aantal zelfdodingen gedaald naar het laagste niveau in vijftien jaar tijd. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Gemiddeld overleden in 2025 bijna vijf mensen per dag door zelfdoding. In 2024 was het aantal zelfdodingen nog 1849.

Tegelijkertijd steeg het aantal jonge vrouwen dat suïcide pleegde flink. Tussen 2000 en 2005 overleden gemiddeld 1,2 op de honderdduizend vrouwen tussen de 10 en 20 jaar door zelfdoding, in de jaren tussen 2020 en 2025 verdubbelde dit naar 2,5 per honderdduizend vrouwen. Volgens het CBS is de relatieve stijging in deze groep daarmee het grootst.

'Nog altijd veel te veel'

Renske Gilissen, hoofdonderzoeker bij 113 Zelfmoordpreventie en hoogleraar Suïcidepreventie aan de Universiteit Leiden, zegt blij te zijn met de daling van het aantal zelfdodingen, maar wijst ook op dat stijgende aantal onder jongeren. "Daar maken we ons echt hele grote zorgen om." Onder tieners is niet alleen een toename van suïcide te zien, zegt zij, maar ook van het aantal van suïcidepogingen.

Deze toename is niet eenduidig te verklaren, aldus Gilissen: "Het is nooit één ding bij suïcidaliteit, het is altijd een opstapeling van meerdere factoren. Je hoort enerzijds dat er al veel zelfbeschadiging was vanuit een trauma. Bij jonge mannen horen wij vaak dat het onverwachts kwam. Dat iemand zich heel erg terugtrok en dat de zelfdoding vanuit het niets kwam voor de nabestaanden."

Over de rol van sociale media in suïcide onder jongeren zegt de hoogleraar zorgelijke signalen te krijgen. "Het is ouders aan te raden het gesprek aan te gaan over wat jongeren op sociale media doen."

Bespreekbaar maken

Daarnaast wijst Gilissen erop dat veel mensen die overleden door suïcide niet in beeld van de zorg waren. Het is volgens haar daarom belangrijk dat er op de werkvloer en in het onderwijs meer over zelfdoding wordt gepraat. "Lang niet elke bedrijfsarts is nu getraind om suïcidesignalen op te vangen of om gesprekken hierover te voeren. En in het onderwijs is op veel scholen geen aandacht voor mentale gezondheid."

Dat moet veranderen, aldus Gilissen. Praten over zelfdoding is volgens haar namelijk hét instrument tegen zelfdoding. "Als je zelf suïcidegedachten hebt en die voor je houdt, wordt het alleen maar erger. Het taboe om erover te praten moet er daarom vanaf."

Meer mannen dan vrouwen

Het aantal zelfdodingen kwam het meest voor onder vijftig- en zestigplussers, 37 procent van alle mensen die vorig jaar door zelfdoding stierven, valt onder deze categorie. Het zijn vooral mannen die overgingen tot levensbeëindiging: 1205 mannen overleden vorig jaar door zelfdoding tegenover 553 vrouwen. Onder tachtigplussers is het verschil tussen mannen en vrouwen drie keer zo groot.

Dat meer mannen dan vrouwen voor suïcide kiezen is niet nieuw: deze trend is al jaren te zien. Voor mannen zou het moeilijker zijn om over zelfdoding te praten dan voor vrouwen.

Minder verkeersdoden, meer suïcide

Uit het onderzoek blijkt daarnaast dat zelfdoding onder tieners vorig jaar de belangrijkste doodsoorzaak was: 22 procent van alle tieners die vorig jaar overleed, koos voor zelfdoding. Onder twintigers lag dit percentage nog hoger: 28 procent.

Vroeger waren verkeersongevallen steevast doodsoorzaak nummer een onder jongeren. Van de 10- tot 30-jarigen die vijftig jaar geleden overleden, kwam 33 procent om door een ongeval in het verkeer en 9 procent door zelfdoding. In 2025 was het aantal doden in het verkeer gedaald naar 15 procent, terwijl het aantal zelfdodingen was gestegen naar 26 procent.

Gilissen wijst erop dat vragen hoe het met iemand gaat belangrijk is als je je zorgen maakt om iemands mentale gezondheid. "Vragen of iemand weleens denkt aan de dood, kan mensen echt verder helpen. De daling is hartstikke mooi nieuws, maar vijf per dag is nog altijd veel te veel. "

113

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

De Amerikaanse muziekproducer Tay Keith, bekend van hits als Sicko Mode van Travis Scott en Nonstop van Drake, is overleden. De 29-jarige producer, wiens echte naam Brytavious Chambers was, werd gisteren dood aangetroffen in zijn appartement in Nashville in de staat Tennessee.

Agenten troffen Chambers 's middags levenloos aan tijdens een controle in zijn huis, meldt de politie van Nashville. De politie liet weten dat er geen aanwijzingen zijn voor een misdrijf. Over de doodsoorzaak is nog niets bekendgemaakt. Er wordt een autopsie uitgevoerd.

Keith groeide op in Memphis en begon als tiener muziek te plaatsen op YouTube en hiphopplatforms als DatPiff. Op zijn veertiende ontmoette hij rapper BlocBoy JB, met wie hij jarenlang samenwerkte. Zijn doorbraak volgde in 2018 met nummers als Look Alive van BlocBoy JB en Drake en Never Recover van Lil Baby, Gunna en Drake.

Later dat jaar brak hij wereldwijd door als medeproducer van Sicko Mode van Travis Scott. Voor dat nummer ontving hij in 2019 zijn eerste Grammy-nominatie. In 2024 volgde een tweede nominatie voor Rich Flex van Drake en 21 Savage.

Nummer 1-hit tijdens studie

Ondanks zijn successen maakte hij zijn studie in media- en managementstudies af. In een interview met het universiteitsmagazine zei hij in 2020: "Het had geen zin gehad om naar de universiteit te gaan als ik niet van plan was mijn studie af te maken." Wel merkte hij op dat hij al "in mijn laatste week op de universiteit mijn eerste nummer 1-hit had".

Bekijk hier de video van Sicko Mode:

Tijdens zijn carrière werkte Keith samen met enkele van de grootste namen uit de muziekindustrie, onder wie Beyoncé, Drake, Eminem, 21 Savage, J. Cole, Cardi B, Lil Nas X en DJ Khaled. Tot zijn grootste successen behoren de Billboard Hot 100-nummer 1-hits van rapper Drake: First Person Shooter en Nonstop.

Keith speelde daarnaast een belangrijke rol in de doorbraak van rapper Sexyy Red. Hij produceerde onder meer haar hits Pound Town en Get It Sexyy. Voor zijn werk ontving hij driemaal de prijs voor Producer of the Year bij de BMI R&B/Hip-Hop Awards, meest recent in 2024.

In 2025 werd hij opgenomen in de prestigieuze 30 Under 30-lijst, de jaarlijkse Forbes-lijst met veelbelovende jonge talenten onder de 30 jaar, in de categorie muziek.

Het overlijden van Chambers leidt tot geschokte reacties uit de hiphopwereld. Rapper en jeugdvriend BlocBoy JB uit Memphis schrijft op Instagram: "We spraken elke dag met elkaar. Je hebt me niet verteld dat je weg zou gaan." Bij zijn bericht plaatste hij een lange lijst van recente telefoongesprekken met Chambers op zijn telefoon.

Ook de muziekproducent Hitkidd en dj en platenproducer DJ Scheme hebben hun medeleven betuigd.