NOS Nieuws - Algemeen

TikTok begint komende weken met een nieuwe vorm van leeftijdscontrole in Europa. Zo moeten accounts van kinderen onder de 13 beter worden opgespoord om vervolgens te worden verwijderd. Dat meldt het bedrijf aan persbureau Reuters.

Het nieuwe systeem waarmee de leeftijdscontrole wordt uitgevoerd, is een jaar lang getest in het Verenigd Koninkrijk. Door het analyseren van profielinformatie, video's die gebruikers plaatsen en gedragssignalen voorspelt het of een TikTok-account mogelijk van een minderjarige is. Tijdens de testperiode werden al duizenden account van kinderen onder de 13 jaar verwijderd.

Naast een officieel id-bewijs of creditcard wil TikTok gebruik gaan maken van een gezichtsherkenningsapp voor het vaststellen van leeftijd. Dat zou worden ingezet als iemand het schrappen van zijn of haar account aanvecht. Meta, van Facebook en Instagram, gebruikt dit ook, maar er is wel discussie over of deze app voldoet aan de privacyregels.

Regels EU

De populaire video-app ligt al langer onder vuur als het gaat om de privacy van jonge gebruikers. De app is gemaakt door een Chinees bedrijf, en critici vinden dat er een groot risico is dat Chinese autoriteiten inzage kunnen eisen in gebruikersgegevens.

De Europese Commissie in Brussel vroeg zich af of TikTok zich wel aan de regels houdt. Ruim een jaar geleden startte de Europese Commissie daarom een onderzoek om te zien of het platform genoeg deed om kinderen te beschermen.

Ook kreeg TikTok eerder al een boete van een half miljard euro van de EU, voor het overtreden van de Europese privacywet. Het bedrijf kon niet aantonen dat gegevens die in China belanden net zo goed beveiligd zijn als in de Europese Unie.

Volgens TikTok is deze nieuwe technologie speciaal voor Europa ontwikkeld om te voldoen aan de regelgeving. Reuters schrijft dat het platform daarvoor tijdens de ontwikkeling samenwerkte met een EU-privacytoezichthouder.

Australisch verbod

Een maand geleden voerde Australië als eerste land ter wereld een verbod in op sociale media voor kinderen tot 16 jaar. Dat leidde tot het verwijderen van ruim 4,7 miljoen accounts.

In het land zijn ook de platforms zelf verantwoordelijk voor de handhaving. Zij riskeren een boete die kan oplopen tot bijna 30 miljoen euro, als zij hun platform toch openstellen voor Australische jongeren onder de 16. De wet is ingevoerd omdat het land jongeren wil beschermen tegen de druk, angst en criminaliteit die samen kunnen hangen met het gebruik van sociale media.

Nu gaat TikTok dus in Europa ook zelf controles uitvoeren. Europese gebruikers krijgen volgens TikTok een melding wanneer de technologie zal ingaan.

De hulpdiensten hebben vannacht in Utrecht met speurhonden gezocht naar slachtoffers van de explosie en de daaropvolgende brand van gistermiddag. Daarbij is niemand gevonden.

De veiligheidsregio kan nog niet honderd procent uitsluiten dat er dodelijke slachtoffers in het pand aan de Visscherssteeg liggen, omdat de honden alleen aanslaan op levende slachtoffers.

Gisteren werd al wel duidelijk dat er niemand meer wordt vermist. Door de ontploffing in de binnenstad raakten vier mensen lichtgewond.

De gemeente laat weten dat het gebied tot 16.00 uur afgesloten blijft.

Er zijn nieuwe beelden van de explosie, gefilmd door een voorbijfietsende man:

Het is voor de brandweer nog te gevaarlijk om met mensen de panden rondom de explosie in te gaan, zegt woordvoerder Marcel van Westendorp van de veiligheidsregio. "De panden staan echt op instorten, daarom moeten we ze stutten zodat wij ook zelf de panden in kunnen", zegt Van Westendorp.

Wanneer dat is afgerond, is nog niet duidelijk. "Dat gaan we in de loop van de dag zien. We moeten nu eerst boel veilig krijgen."

Drie panden zijn volgens de brandweer zwaar beschadigd. De gebouwen daaromheen hebben veel schade, bijvoorbeeld aan ramen en dakgoten. Wat verder van de plek vandaan, is er met name glasschade.

Gas nog dagen afgesloten

Tientallen omwonenden hebben de nacht elders doorgebracht. Ze verbleven bij vrienden of familie en konden anders terecht in een hotel. Wanneer de bewoners weer in hun eigen bed kunnen slapen, is nog niet bekend.

In de buurt staat ook een parkeergarage, die volgens de gemeente de komende dagen nog niet toegankelijk is. Wie zijn auto daar heeft geparkeerd, wordt opgeroepen om vervangend vervoer te regelen.

Het gaat ook dagen duren voor iedereen in de omgeving weer gas heeft. Gisteren werd een aantal panden in het gebied afgesloten. Rond het middaguur wordt in het stadskantoor een informatiepunt geopend waar mensen met vragen terechtkunnen.

Werkzaamheden

De oorzaak van de brand moet nog worden vastgesteld, maar het lijkt erop dat een gaslek de oorzaak is geweest. Er zijn berichten dat er werkzaamheden werden uitgevoerd in het pand. Volgens de veiligheidsregio wordt dat meegenomen in het onderzoek.

Gisteren zei burgemeester Dijksma al dat een misdrijf niet voor de hand ligt.

Bekijk hier een overzicht van de gebeurtenissen in het centrum van Utrecht:

Betaalbare woningen, veiligheid op straat, opvanglocaties voor asielzoekers, groen in de buurt, het inzamelen van afval, parkeerbeleid - het zijn maar enkele van de onderwerpen waar de gemeente over gaat. Half maart kunnen we in bijna alle plaatsen in Nederland naar de stembus om een nieuwe gemeenteraad te kiezen.

En dan kan er verschil worden gemaakt, want waar de ene politieke partij asielzoekers ruimhartig wil opvangen, verzetten andere partijen zich daartegen. De een zet zich in voor meer veiligheid op straat, de andere maakt een speerpunt van beter openbaar vervoer. Wel of niet meer thuishulp voor chronisch zieken of juist extra geld steken in onderwijs? En wie belooft de meeste huizen te bouwen? Keuzes te over!

NOS Nieuws en de regionale omroepen willen graag weten wat jij ervan vindt, daarom vragen we je mee te doen aan ons publieksonderzoek.

Wat vind jij belangrijke onderwerpen? Wat moet als eerste worden aangepakt in jouw gemeente en waarom? Waar moet de gemeente zich voor inzetten? Weet je wat er speelt, heb je vertrouwen in de gemeentepolitici en heb je genoeg invloed? Vertel ons hoe je denkt over de gemeente en de gemeentepolitiek. Deel een ervaring, geef voorbeelden.

Dit is geen opinieonderzoek, maar een middel om ervaringen en verhalen van mensen te horen en te inventariseren wat je bezighoudt. Het helpt ons nog beter te berichten over wat er leeft in Nederland.

Je kunt je mening geven door deze korte vragenlijst in te vullen. Bij voorbaat dank daarvoor.

De vader en twee broers van de vermoorde Ryan uit Joure gaan in hoger beroep tegen hun straf. Dat heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bekendgemaakt.

De vader, Khaled al N., werd vorige week bij verstek veroordeeld tot 30 jaar gevangenisstraf voor de moord op zijn 18-jarige dochter. Haar broers, Mohamed (23) en Muhanad (25), kregen 20 jaar cel voor het medeplegen van de moord.

Het lichaam van Ryan werd op 28 mei 2024 gevonden in een moeraspoel bij de Oostvaardersplassen. De vader is na de moord naar Syrië gevlucht en wordt internationaal gezocht. Hij heeft de moord vanuit zijn thuisland bekend.

'Onvoldoende bewijs'

De advocaat van de vader liet eerder al weten in beroep te gaan tegen de uitspraak. De advocaten van beide broers hadden tijdens de inhoudelijke behandeling voor vrijspraak gepleit.

Ze vinden dat er onvoldoende bewijs is dat de broers op de plek zijn geweest waar Ryan dood is gevonden. De advocaat van een van de broers liet op de dag van de uitspraak al weten dat het verschil tussen 20 jaar celstraf en vrijspraak te groot is, schrijft Omroep Flevoland.

'Te westers'

De rechter vindt dat er genoeg bewijs is dat het drietal schuldig is aan moord op Ryan, en noemde haar dood "een tragisch dieptepunt van een familiegeschiedenis waarin onderdrukking van vrouwen de rode draad vormde".

Volgens de rechtbank is Ryan "op gruwelijke wijze" om het leven gebracht, omdat zij de eer van de familie zou hebben geschonden door zich westers te gedragen. "Ze zou met haar vrije gedrag de familie-eer hebben besmeurd."

Het OM eiste eind november een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 25 jaar tegen de vader. Tegen de broers was 20 jaar geëist voor het medeplegen van de moord.

Oud-president Yoon Suk-yeol van Zuid-Korea is schuldig bevonden aan onder meer machtsmisbruik, belemmering van de rechtsgang en het vervalsen van documenten. Hij kreeg van de rechter in Seoul vijf jaar cel.

Het is het eerste vonnis tegen de afgezette president vanwege het uitroepen van de staat van beleg eind 2024. In totaal staat Yoon terecht in acht rechtszaken. Hij wordt onder meer beschuldigd van het leiden van een opstand. In die zaak werd deze week de doodstraf tegen hem geëist.

Tegenhouden arrestatie

In deze eerste rechtszaak is de oud-president veroordeeld voor pogingen om zijn arrestatie tegen te houden met behulp van presidentiële lijfwachten. Ook werd hij schuldig bevonden aan het schenden van de bevoegdheid van ministers. Yoon had niet zijn voltallige kabinet geraadpleegd voorafgaand het afkondigen van de staat van beleg.

Als laatste werd hij veroordeeld voor het opstellen en vernietigen van een vervalst document waarin werd beweerd dat de afkondiging van de staat van beleg was goedgekeurd door de Zuid-Koreaanse premier en de minister van Defensie. In totaal was er tien jaar cel tegen Yoon geëist.

Staatsgreep

Oud-president Yoon probeerde in december 2024 het parlement buitenspel te zetten. In een nationale televisietoespraak kondigde hij onverwacht een staat van beleg aan. Hij zei dat oppositiepartijen hem dwarszaten en dat zij sympathiseerden met Noord-Korea.

Door onmiddellijke protesten in de hoofdstad Seoul werd Yoon gedwongen zijn besluit enkele uren later alweer in te trekken. Hij werd op non-actief gezet, waarna hij in januari 2025 werd opgepakt en afgezet.

Het aantal mensen dat illegaal de Europese Unie probeerde binnen te komen is afgelopen jaar sterk gedaald, zo meldt Frontex. Dat is de organisatie die de buitengrenzen van de EU bewaakt.

In 2025 werden bijna 178.000 mensen onderschept die de EU trachtten binnen te komen zonder papieren, zo'n 26 procent minder dan een jaar eerder. Het is ook minder dan de helft van het totale aantal in 2023, en het laagste aantal sinds 2021.

In absolute aantallen was de daling het sterkst aan de grens tussen Turkije en de EU, zo meldt Frontex. Daar werden afgelopen jaar ruim 51.000 mensen onderschept, 27 procent minder dan een jaar eerder. Zij kwamen vooral uit Afghanistan, Sudan en Egypte.

Relatief gezien was de daling het sterkst in de regio West-Afrika, tussen Afrika en de Canarische Eilanden, die bij Spanje horen. Daar daalde het aantal bootvluchtelingen met 63 procent, tot zo'n 17.000 mensen. Zij komen vooral uit Mali, Senegal en Guinee.

Ook het aantal mensen dat illegaal vanuit Belarus Polen probeerde te komen, nam sterk af - met zo'n 37 procent. De EU beschuldigt Belarus en Rusland al jaren ervan migranten daar illegaal de grens over te zetten, in een poging de EU te frustreren. De mensen die hier werden betrapt, komen vooral uit Oekraïne en Somalië.

Opvallend genoeg trachtte afgelopen jaar een groot aantal mensen vanuit de EU naar het Verenigd Koninkrijk te komen, ruim 65.000 mensen. Dat aantal nam ook nauwelijks af, ondanks een veelbesproken migratiedeal tussen Frankrijk en de Britten. Deze mensen kwamen vooral uit Eritrea, Somalië en Afghanistan.

Migratiedeals

Een duidelijke reden voor de daling geeft Frontex niet, al legt het agentschap wel de nadruk op het belang van migratiedeals met landen net buiten de EU om deze daling te kunnen voortzetten. De EU sloot in de afgelopen jaren deals met landen als Egypte en Tunesië: in ruil voor financiële steun zouden deze landen hun eigen grenzen beter bewaken.

Frontex waarschuwt voor "een grote geopolitieke escalatie" die de trend weer zou kunnen doen keren. Eerdere voorbeelden van zo'n escalatie zijn de opstand tegen president Assad in Syrië en de Russische invasie in Oekraïne in 2022.

De handelswijze van Frontex is omstreden: deze organisatie werd eerder aangeklaagd voor het terugsturen van migranten zonder dat zij de kans kregen om asiel aan te vragen, zogeheten pushbacks.

In een van de laatste sloppenwijken van Seoul heeft een grote brand gewoed. Tientallen woningen, vaak niet meer dan een paar planken met een zeil eroverheen, zijn daarbij verwoest.

Voor zover bekend is niemand om het leven gekomen. De bewoners zijn elders opgevangen.

De brand brak door onbekende oorzaak uit in de wijk in het zuiden van de Zuid-Koreaanse hoofdstad. Volgens een brandweercommandant zijn er 1200 brandweerlieden en politieagenten ingezet om het uitgebrande gebied te doorzoeken naar slachtoffers.

Vaker brand

In Seoul komen branden in sloppenwijken vaker voor. Zo woedde drie jaar geleden een grote brand in dezelfde wijk, Guryong. Ook toen brandden tientallen huizen af.

Het dorp ligt dicht bij enkele rijke wijken van Seoul, met hoge wolkenkrabbers en winkelgebieden. Zo ligt ook de welgestelde wijk Gangnam, bekend van het nummer van Psy, in de buurt.

Werkende Nederlanders die pensioen opbouwen via een verzekeraar moeten oppassen voor een flink pensioengat. Iemand die van baan wisselt, kan duizenden of tienduizenden euro's minder pensioen opbouwen dan de bedoeling is.

Het is een bijkomend effect van de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel, waarschuwen pensioendeskundigen. Zij adviseren om bij een overstap van werk zo'n pensioengat te ondervangen, door bijvoorbeeld meer salaris te eisen.

De meeste Nederlanders bouwen automatisch pensioen op via een pensioenfonds, maar zo'n 1,6 miljoen werknemers zit, via de werkgever, bij een pensioenverzekering. De Nederlandsche Bank schat in dat het om zo'n 57.000 contracten gaat tussen bedrijven en verzekeraars.

Net als de pensioenfondsen moeten die verzekeringen uiterlijk 1 januari 2028 voldoen aan de regels van de nieuwe pensioenwet.

In deze video leggen we uit hoe de overgang verloopt:

Voor de pensioenverzekeringen gaat het tempo van het opbouwen van het pensioenvermogen veranderen. Nu nog ga je bij een pensioenverzekering steeds wat meer van je salaris afdragen, naarmate je ouder wordt. Zo sta je, om en nabij, 8 procent af aan premie als je net begint met werken, maar dat loopt op tot zo'n 35 procent afdracht op je 60ste.

Dat mag straks niet meer. De pensioenwet schrijft voor dat iedereen in een pensioenverzekering, ongeacht leeftijd, dezelfde premie betaalt. Bij pensioenfondsen gebeurt dat nu al.

Pensioendeskundigen verwachten dat de nieuwe premieafdracht rond de 16 procent zal liggen. Stel, je bent halverwege je loopbaan en je zat in de oude regeling al boven dat percentage, dan ga je dus minder afdragen voor je pensioen. Dat betekent weliswaar meer inkomen, maar je bouwt ook minder pensioen op.

"Dat kan om duizenden tot tienduizenden euro's minder pensioenkapitaal gaan", zegt Frank Verschuren, Pensioenadviseur van AethiQs, die bedrijven en ondernemingsraden adviseert over de gevolgen van de pensioentransitie. "Werknemers zijn zich onvoldoende bewust van dit gevaar."

Hoogleraar economie Marike Knoef, ook verbonden aan pensioendenktank Netspar, bevestigt dat dit een probleem kan worden: "Het nieuwe stelsel heeft veel voordelen, maar zo'n grote verandering kan nadelige gevolgen hebben in specifieke gevallen."

Eerbiedigen

Nu is er wel een oplossing. Een bedrijf kan kiezen voor de zogeheten eerbiedigende werking: personeel dat voor 2028 in dienst was, blijft dan in de oude regeling. Zo ontstaat er geen pensioengat. Medewerkers die na 2028 in dienst kwamen komen wel in een nieuwe regeling, met gelijke premie voor alle leeftijden.

Veruit de meeste bedrijven behouden de oude regeling, zegt Verschuren. "Oudere medewerkers zullen het niet fijn vinden als blijkt dat ze in de tweede helft van hun werkende leven te weinig opzij leggen. Voor hen willen werkgevers de bestaande regeling in stand houden."

Toch zijn daarmee niet alle problemen verholpen. Werknemers die in de oude regeling blijven maar van baan wisselen, komen alsnog bij hun nieuwe baas in een nieuwe regeling.

Pensioengat bij baanwissel

Stel, Esther is 60 jaar en zit bij een pensioenverzekering. Op deze leeftijd betaalt ze inmiddels 21 procent, goed voor jaarlijks 7497 euro aan pensioenopbouw.

Maar Esther wisselt van baan en komt in de nieuwe pensioenverzekering terecht. Nu gaat ze 15 procent van haar loon afdragen. Er gaat 5250 euro in de pensioenpot. Dat is dus 2247 euro per jaar minder dan voorheen.

Als ze niets regelt, heeft Esther een pensioengat van 15.729 euro als ze over 7 jaar met pensioen mag.

Bron rekenvoorbeeld: Verbond van Verzekeraars

Als ze de 40 of 50 gepaseerd zijn en van baan wisselen, gaan ze alsnog minder premie inleggen, waardoor er toch een pensioengat ontstaat. "Denk goed na bij het maken van die overstap of dwing financiële compensatie af", zegt Verschuren. "Op die leeftijd zou ik wel twee keer nadenken voor ik van baan wissel. Hoe dichter bij de pensioendatum hoe groter het probleem wordt."

Er zit een voordeel aan minder opzijleggen voor je pensioen: je houdt meer loon over. Maar dat extra geld moet je dan wel zelf opzij leggen. Knoef zou willen zien dat er meer bewustzijn komt over pensioen. "Soms is het echt schrikken hoe weinig mensen hierbij stil staan. Het gaat om serieus geld voor je oude dag. Daar zou echt wel meer aandacht voor mogen zijn."

Eerder spoorde de Autoriteit Financiële Markten (AFM) verzekeraars en werkgevers aan om duidelijk te zijn over de gevolgen van een baanwissel. Volgens het Verbond van Verzekeraars wijzen verzekeraars al op de risico via hun websites, via het jaarlijkse pensioenoverzicht en via een brief die de werknemers ontvangen als ze stoppen bij hun huidige werkgever.

De lijkzakken op straat getuigen van de bloedige wijze waarop het Iraanse regime een protestgolf de kop in probeert te drukken. De opperste religieuze leider, ayatollah Khamenei, lijkt nooit eerder zo zwaar onder druk te hebben gestaan als nu. Boven op de massaprotesten hangt een militaire aanval door de VS in de lucht.

Experts beamen dat de situatie nu anders is dan bij eerdere grootschalige protesten in Iran. Toch is het nog maar de vraag of het tot de val van het regime leidt. "Van een revolutionaire situatie zijn we echt nog verwijderd", zegt Midden-Oostendeskundige Erwin van Veen van Clingendael.

Om te beginnen zijn op sociale media nog geen beelden opgedoken van militairen die weigeren hun bevelen uit te voeren. Of van soldaten die overlopen naar de kant van de demonstranten. Het beeld van de protesten is sowieso onduidelijk: het regime heeft het internet platgegooid.

"Geen enkele revolutie is mogelijk zonder dat minimaal een deel van de strijdkrachten deserteert of zich neutraal opstelt", zegt Hazem Kandil. Hij is verbonden aan de Britse Universiteit van Cambridge en schreef het boek The Power Triangle, over regimewisselingen en hoe machthebbers zich daartegen beschermen.

Iraniërs zijn de afgelopen twintig jaar vaker massaal de straten op gegaan:

De sterkste militaire macht binnen Iran is de Revolutionaire Garde. Deze elitetroepen staan onder direct bevel van de ayatollah. Behalve grote politieke en militaire macht heeft de garde ook de Iraanse economie in zijn greep.

"Alles is mogelijk, maar het zal moeilijk zijn om de Revolutionaire Garde de kant van de demonstranten te laten kiezen", legt Kandil uit. Gardisten zijn sterk geïndoctrineerd en worden streng gemonitord. Kandil denkt daarom dat de politie of het leger eerder zullen overstappen naar de protestbeweging.

'Miljoenen mensen nodig'

Daarvoor moet de protestgolf op zijn minst aanhouden, maar eigenlijk nog verder aanzwellen. "We hebben enkele honderdduizenden demonstranten gezien verspreid over verschillende steden op hetzelfde moment, maar voor een revolutie heb je miljoenen mensen nodig", zegt Peyman Jafari. Hij is Iran-kenner en historicus en heeft onderzoek gedaan naar revoluties.

Jafari benadrukt dat nog allerlei andere scenario's mogelijk zijn, maar dat de geest niet zomaar terug in de fles gaat. De vastberadenheid van de demonstranten, van wie er inmiddels naar schatting enkele duizenden zijn gedood, laat volgens Jafari zien dat er wel een potentie is voor een brede volksopstand.

Staking

Bij de revolutie tegen de sjah in 1979 was er sprake van een algehele staking. Ook nu hebben de winkeleigenaars van de bazaars het werk neergelegd. "Maar de economie is de afgelopen decennia veranderd. De bazaar speelt nu niet meer zo'n grote rol als vroeger", legt Jafari uit.

Vrachtwagenchauffeurs, ambtenaren, voedselproducenten, staalarbeiders en medewerkers uit de olie-industrie: voor een geslaagde opstand zouden al deze groepen massaal moeten staken volgens Jafari. "Dat zien we nu nog niet." Aangezien er met scherp wordt geschoten op betogers, is dat volgens hem ook niet vreemd.

De repressie is de afgelopen jaren extremer geworden, dat is onder meer terug te zien in het aantal executies:

Hoe sterker de oppositie verenigd is, hoe eerder andere ontevreden burgers zich aansluiten bij een opstand. "We moeten afwachten of de demonstranten zich de komende dagen kunnen verenigen onder een charismatische leider." Dat is volgens Kandil eveneens een sterke indicatie dat een revolutie kans van slagen heeft, of dat hervormingen kunnen worden afgedwongen.

Maar juist in Iran, met ruim 90 miljoen inwoners en talloze etnische groepen, is de oppositie lastig verenigbaar gebleken. Dat komt onder meer doordat het regime verdeeldheid aanwakkert en keihard optreedt tegen dissidenten. Kandil: "Bij de revolutie in 1979 was er een sterk netwerk van samenwerkende oppositiegroepen, maar zoiets is nu nog niet zichtbaar vanuit het buitenland."

Zoon van de sjah

Reza Pahlavi, de zoon van de in 1979 afgezette sjah, profileert zichzelf als boegbeeld van de huidige protesten. "Het ingewikkelde is dat hij net zo verenigend als verdelend werkt", aldus Jafari. Uit peilingen blijkt dat ongeveer een derde van de Iraniërs hem steunt en een derde juist fel tegenstander is.

"Minderheden denken bij hem aan Perzisch nationalisme en onderdrukking. Terwijl de harde kern achter Pahlavi sterk in hem gelooft en een terugkeer van de monarchie wil." Voor anderen staat de voormalige kroonprins volgens Jafari vooral symbool voor de collectieve afkeuring van het huidige regime.

Eenheid

Ondertussen lijkt de kans op een coup van binnenuit de Iraanse elite voorlopig klein, zegt Van Veen. Dat komt doordat vertrouwelingen van de ayatollah al zo veel macht naar zich toe hebben getrokken in reactie op eerdere massaprotesten, legt hij uit.

"De elite bestaat uit mensen die zich identificeren met de Islamitische Revolutie. Zolang die eenheid blijft, zal het regime bruut geweld blijven inzetten", zegt Van Veen.

Een militaire aanval door de VS kan de situatie in een stroomversnelling brengen, maar het effect hangt sterk af van hoe groot en succesvol de aanval is en wat de doelwitten zijn. "President Trump heeft duidelijk gemaakt dat alle opties op tafel liggen", zei de Amerikaanse VN-ambassadeur gisteravond.

Goedemorgen! Vandaag buigt de Hoge Raad zich over de verhoging van de belastingrente. En na vier jaar keert tv-programma The Voice of Holland terug.

Eerst het weer: in het oosten valt vanochtend een klein beetje regen. De rest van de dag blijft het vooral droog. Het is 8 tot 11 graden en het is afwisselend bewolkt en zonnig.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado heeft in het Witte Huis haar Nobelprijsmedaille aan Donald Trump aangeboden. Het was de eerste keer dat ze elkaar ontmoetten.

Machado kreeg de Nobelprijs voor de Vrede vorig jaar vanwege haar inzet voor de democratie in haar land. In november droeg ze bij de bekendmaking de prijs al deels aan hem op. Ze stelde in een later interview met Fox News dat ze hem persoonlijk wilde vertellen dat inwoners van Venezuela willen dat zij de prijs met hem deelt. Het Nobelprijscomité liet eerder weten dat de prijs niet overdraagbaar is.

Nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In een kringloopwinkel in Bolsward is een map uit 2016 gevonden met daarin mobiele telefoonnummers en privéadressen van toenmalige Eerste Kamerleden.

De lijst werd destijds uitgedeeld aan leden en medewerkers van de Eerste Kamer, maar het was niet de bedoeling dat deze informatie naar buiten zou komen, laat een woordvoerder weten.

Fijne vrijdag!

Wetenschappers hebben in grotten in Saudi-Arabië de gemummificeerde overblijfselen gevonden van cheeta's. Een aantal van de resten waren meer dan 4000 jaar oud. De leider van het onderzoek noemt de vondst "ongekend".

In totaal vonden de onderzoekers zeven mummies van jachtluipaarden, en ook tientallen botten, in de buurt van de noordelijke stad Arar. Ze waren op een natuurlijke wijze gemummificeerd, en dus niet door een mens.

Hoe het precies is gebeurd, is niet duidelijk. De onderzoekers vermoeden dat de droge omstandigheden en de stabiele temperatuur in de grotten een rol hebben gespeeld, zeggen ze in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Sommige van de resten zijn 130 jaar oud, terwijl de oudste meer dan 4000 jaar oud zouden zijn.

Populatie flink afgenomen

Het komt niet vaak voor dat de overblijfselen van grote zoogdieren zo goed bewaard blijven. Vaak zijn de karkassen een prooi voor bijvoorbeeld hyena's of vogels.

De wereldwijde populatie cheeta's is flink afgenomen. Ooit leefden ze in bijna heel Afrika en delen van Azië. Nu leven ze nog maar in 9 procent van hun oorspronkelijke leefgebied. In Saudi-Arabië zijn ze al decennia niet meer gezien. Van de Aziatische cheeta, die vroeger in Saudi-Arabië voorkwam, leven er nu nog maar zo'n vijftig in het wild, in Iran.

Dat er nu goed bewaarde resten van de dieren zijn gevonden noemt de hoofdonderzoeker "volstrekt ongekend". Ook biedt het "inzichten in de evolutionaire geschiedenis en het uitsterven van cheeta's in Saudi-Arabië".

Volgens de onderzoekers kan de kennis die ze met de recente vondst opdoen van waarde zijn als er in de toekomst geprobeerd wordt de dieren opnieuw te introduceren in gebieden waar ze niet meer voorkomen.

Het Iraanse regime vraagt grote geldbedragen van nabestaanden van slachtoffers van de protesten in het land. Als ze de lichamen van hun geliefden terug willen om te begraven, moeten er omgerekend duizenden euro's betaald worden, zeggen Iraniërs tegen de BBC.

De protesten van de laatste weken worden met harde hand neergeslagen. Zeker tweeduizend mensen zijn gedood. Bronnen zeggen tegen de Britse omroep dat lichamen worden vastgehouden in mortuaria en ziekenhuizen.

Een familie in de noordelijke stad Rasht zegt dat er omgerekend ruim 4200 euro betaald moest worden om het lichaam van een dierbare terug te krijgen. Familie van een bouwvakker moest in Teheran zelfs bijna 6000 euro neerleggen. Omdat ze dat geld niet hadden, werden ze zonder lichaam weer naar huis gestuurd.

Volgens de BBC worden familieleden van omgekomen kinderen afgeperst door functionarissen bij sommige mortuaria. Als ze beweren dat hun kind door demonstranten is gedood, hoeven ze niet de enorme som geld op tafel te leggen. "We moesten ook deelnemen aan een pro-regeringsdemonstratie. Dat hebben we geweigerd", zegt een van de nabestaanden.

Torenhoge inflatie

De protesten begonnen ruim twee weken geleden onder meer vanwege de torenhoge inflatie in het land, waardoor het leven voor veel Iraniërs onbetaalbaar is geworden. Inmiddels wordt er ook gedemonstreerd tegen het strenge regime.

De Amerikaanse president Trump dreigde eerder in te grijpen in Iran als het land door zou gaan met het doden van demonstranten. Het Witte Huis meldde gisteren dat het regime onder druk van Trump 800 executies heeft opgeschort. Of dat echt waar is, is niet te controleren. De VS leverde er geen bewijs voor en in Iran zijn nauwelijks journalisten.

De beoogde Amerikaanse ambassadeur voor IJsland heeft zijn excuses aangeboden voor een misplaatste opmerking. Billy Long zou bij wijze van grap hebben gezegd dat IJsland de 52e staat van de Verenigde Staten zou worden.

De opmerking kwam op het moment dat er internationaal veel te doen is om Groenland. Trump wil dat land bij de VS voegen, terwijl het grondgebied is van NAVO-bondgenoot Denemarken.

Volgens Politico maakte Long zijn opmerking in het Huis van Afgevaardigden. "Long grapte tegenover leden van het Huis dat IJsland de 52e staat zou worden en hij de gouverneur."

Long zegt zelf dat het niet serieus bedoeld was. "Mensen maakten grappen over Jeff Landry die gouverneur van Groenland zou worden. Daarna werden er ook grappen over mij gemaakt. Als iemand zich daardoor beledigd voelt, bied ik mijn excuses aan", zegt Long.

'Belediging voor IJsland'

Toch heeft het IJslandse ministerie van Buitenlandse Zaken de Amerikaanse ambassade in Reykjavik om opheldering gevraagd. Sigmar Gudmundsson, van regeringspartij Viðreisn, noemt het "geen leuke grap" en stelt dat de VS steeds minder respect heeft voor de soevereiniteit van kleine staten.

Long is nog niet officieel benoemd als ambassadeur. Inmiddels is een online petitie in korte tijd al bijna 4000 keer ondertekend, waarin de IJslandse minister van Buitenlandse Zaken wordt opgeroepen Long te weigeren als ambassadeur. "De woorden van Long zijn een belediging voor IJsland en de IJslanders, die voor hun vrijheid hebben moeten vechten en altijd een vriend van de VS zijn geweest", staat bij de petitie.

De Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado heeft in het Witte Huis haar Nobelprijsmedaille aan Donald Trump aangeboden. Het was de eerste keer dat ze elkaar ontmoetten.

Machado kreeg de Nobelprijs voor de Vrede vorig jaar vanwege haar inzet voor de democratie in haar land. In november droeg ze bij de bekendmaking de prijs al deels aan hem op. Ze stelde in een later interview met Fox News dat ze hem persoonlijk wilde vertellen dat inwoners van Venezuela willen dat zij de prijs met hem deelt.

Trump bedankt Machado via zijn platform Truth Social en noemt het aanbieden van de medaille "een prachtig gebaar van wederzijds respect". Het Witte Huis deelt een foto van de ontmoeting. Het is niet duidelijk of Trump de medaille ook daadwerkelijk heeft gehouden.

Nobelprijs niet overdraagbaar

Het Noorse Nobelinstituut meldde afgelopen zaterdag al dat een Nobelprijs niet kan worden ingetrokken, gedeeld of doorgegeven kan worden aan anderen.

Trump zelf vindt al langer dat hij die prijs zou moeten winnen. Tijdens de Algemene Vergadering van de VN vorig jaar september zei hij al dat "iedereen vindt dat ik de Nobelprijs voor de Vrede zou moeten krijgen" om eraan toe te voegen dat hij echter meer waarde hecht aan het redden van levens, niet het winnen van prijzen.

Op sociale media uitte hij ook zijn ongenoegen. "Ik heb eigenhandig 8 OORLOGEN BEËINDIGD, en Noorwegen, een NAVO-lid koos er dom voor om de Nobelprijs voor de Vrede niet aan mij te geven", schreef hij op 7 januari.

Er valt veel af te dingen op Trumps claim dat hij acht oorlogen heeft beëindigd, vaak ging het alleen om bemiddeling bij wapenstilstanden, maar geen definitieve oplossing van conflicten. Bovendien voerde hij op meerdere plekken ter wereld aanvallen uit, zoals een bombardement op het atoomprogramma van Iran.

'Trump blijft bij standpunt over Machado'

Trump zei kort na het gevangennemen van president Maduro dat Machado "een aardige vrouw is", maar dat ze "niet de steun en respect heeft" om Venezuela te leiden.

Machado wilde bij vertrek niet inhoudelijk ingaan op haar gesprek met Trump. Ze begroette met een glimlach een groepje aanwezige aanhangers en zei alleen tegen hen: "wees ervan verzekerd dat we op president Trump kunnen rekenen voor de vrijheid van Venezuela".

Trump en zijn adviseurs lieten eerder weten te willen samenwerken met de interim-leider van Venezuela, Delcy Rodríguez. Hij noemde haar na een telefonisch gesprek eerder op de dag "een fantastisch persoon". Hij stelde met haar afspraken te hebben gemaakt over olie, mineralen, handel en veiligheid en dat de VS werkt om "Venezuela te helpen stabiliseren en herstellen".

Een automobilist is vanavond een gebouw van het ziekenhuis Zuyderland in Heerlen binnengereden. De man is daarbij overleden. De politie spreekt van een "noodlottig ongeval".

Er is verder niemand gewond geraakt. Wel is er schade aan het pand aan de Henri Dunantstraat, meldt L1 Nieuws. De spoedeisende hulp van het ziekenhuis was door de aanrijding tijdelijk gesloten.

Ongeluk

Volgens de politie reed de automobilist rond 20.30 uur achteruit tegen een glazen pui van het ziekenhuis aan. Direct daarna reed hij vooruit tegen een ander deel van de gevel.

De man werd direct behandeld op de eerste hulp, maar overleed niet veel later. Uit onderzoek van de politie is gebleken dat het ging om een ongeluk.

Bekende Nederlanders en fans reageren aangeslagen op het plotselinge overlijden van Robert Jensen. Vandaag werd bekend dat de programmamaker en podcastpresentator maandag in het ziekenhuis is overleden aan een hartstilstand. Hij was 52 jaar.

Op Instagram staan rond 18.00 uur al zo'n 7000 reacties onder een condoleancepost van Frank Dane, de broer van Robert Jensen. "Mijn geweldige broertje is niet meer", schrijft hij. "Het is zo verdrietig, ik ga je warmte zo missen."

De fans van de eigenzinnige programmamaker roemen vooral de kritische blik van Jensen op onder meer de coronamaatregelen van de overheid. Ze noemen hem "een voorvechter voor alles wat krom is", "onze strijder in bange tijden", "een geweldige inspiratiebron" en "een dappere waarheidszoeker".

Jensen werd vooral bekend met de naar hemzelf vernoemde talkshow:

Jensen trok op zijn kanaal op YouTube fel van leer tegen de lockdowns, die tussen 2020 en 2022 door de regering waren ingesteld om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Hij ontkende het bestaan van het coronavirus niet, maar keerde zich tegen de vaccinaties.

Radio-dj Giel Beelen schrijft dat hij "deze mooie ziel met z'n bulderende lach" koestert en presentatrice Patty Brard noemt Jensen "mijn maatje in crime in vroegere tijden". Dj Gerard Ekdom benadrukt het plotselinge overlijden: "Vreselijk verdrietig nieuws, zo jong nog."

'Inspirerende man'

Vanaf 2002 had de presentator zijn eigen programma JENSEN! op de tv-zender Yorin. Hier werkte hij samen met sidekick Jan Paparazzi (Jan Zwart). In zijn talkshow kwamen niet alleen bekende Nederlanders langs, ook internationale sterren als Shakira, Snoop Dogg, Enrique Iglesias en Jamie Oliver zaten op zijn bank.

Jan Paparazzi noemt Jensen "een ontzettend inspirerende, creatieve man, echt een talent". De twee waren niet alleen collega's; ze werden ook goede vrienden. "Ook de laatste tijd nog. Natuurlijk zagen we elkaar niet meer bijna dagelijks, zoals vroeger, maar we hadden nog wel regelmatig contact."

Volgens Paparazzi was radio de grote passie van Jensen. "Hij maakte op een hele open minded manier radio. Alles was bespreekbaar. Hij was heel eerlijk en vertelde over alles wat hem bezighield. Heel persoonlijk. Dat was voor die tijd nieuw." Paparazzi noemt het een feest om met Jensen te hebben gewerkt.

"Ik dacht: we worden beschoten", zegt Sanne Bienemann (41). De bewoonster van de Visscherssteeg in Utrecht was thuis toen daar vanmiddag een enorme explosie klonk. "Ik stond te bellen voor het raam, en werd door de kracht helemaal naar achteren geduwd."

De explosie was rond 15.30 uur, en werd gevolgd door een tweede. Daarop brak in de straat een grote brand uit. Zeker vier mensen raakten gewond, meldt de Veiligheidsregio.

Nu, aan het begin van de avond, is de hele buurt afgezet met politielinten. Buurtbewoners worden opgevangen in Grand Hotel Karel V.

Bienemann staat met haar hond en een paar buren voor het hotel. De kracht van de klap was volgens haar zo groot, dat haar oren nog steeds dicht zitten. "En bij mijn buurvrouw staat de luxaflex helemaal krom."

'Hele huis trilde'

Andere buren hebben zich verzameld op de zolder van het hotel, waar ze koffie en thee krijgen. Hier is ook Maggie (13), die met haar ouders en broertje in de Visscherssteeg woont.

Ze zat op het moment van de klap op haar slaapkamer, boven. "Het hele huis trilde", zegt ze. "Ik hoorde mensen schreeuwen en liep naar beneden, om te kijken wat er was gebeurd. Ik had geen idee." Eenmaal buiten kreeg ze door wat er was gebeurd. "Toen zag ik dat het hele huis was ontploft."

De buurt rondom de Visscherssteeg is volgens Bienemann heel hecht. "Iedereen ging daarom direct kijken en bellen om te checken of iedereen veilig was."

In het pand dat is ontploft, wonen volgens haar twee mannen van begin dertig. "We vroegen ons af: zijn de buurjongens nog binnen?" Uiteindelijk lukte het om hen telefonisch te bereiken. "Ze waren gelukkig niet thuis", zegt Bienemann.

'Kat nog binnen'

Amber Coebergh (21) woont met haar vijf huisgenoten aan de Springweg, om de hoek van de Visscherssteeg. "Ik lag in bed, toen het hele huis opeens bewoog", zegt ze. "En ik zag allemaal dingen voor het raam langs vliegen."

Coebergh ging daarop naar buiten, waar ze de tweede knal hoorde. "Ik hoorde mensen roepen en gillen en ging kijken bij de brand. Maar de politie zei dat ik verder weg moest gaan staan."

Inmiddels staat ze met haar huisgenoten te wachten naast een politielint, bij filmtheater Springhaver. "We wilden onze kat, Spoekie, ophalen, maar dat kan niet."

Wanneer dat wel kan, en of ze vanavond nog naar huis mogen, weten de huisgenoten niet. "Ik hoorde andere mensen al zeggen dat we waarschijnlijk niet thuis kunnen slapen."

Eerder op de dag deden omwonenden hun verhaal voor de camera:

"Als de wereld toen naar ons had geluisterd, zou dit nu niet gaande zijn. Hoeveel duizenden mensen moeten er nog gedood worden voordat iemand onze stem hoort? Hoe kunnen we nog duidelijker maken dat we af willen van de Islamitische republiek", zegt de Iraanse Elahe Tavakolian vanuit Italië.

Als iemand begrijpt wat de demonstranten in Iran nu doormaken, dan is zij het wel. In 2022 ging ze dagenlang de straat op want ook toen was er een grote protestgolf. Aangewakkerd door de dood van Mahsa Amini ontstonden massale protesten. 'Vrouw, leven, vrijheid,' klonk het door de straten van Iran.

"Wij kwamen voor een vreedzame demonstratie. Maar we werden beschoten. Hetzelfde gebeurt nu weer, maar het is nóg afgrijselijker", zegt de 35-jarige Tavakolian, die de huidige massaprotesten in Iran op de voet volgt.

Kogel in oog

Ze herinnert zich de chaos in haar stad, Esfariyan, in het najaar van 2022. Dag in dag uit ging ze naar demonstraties. Ze nam haar 10-jarige tweeling mee. "Het moment dat het gebeurde zal ik nooit vergeten", zegt ze. "Er was zo veel bloed, mijn kinderen dachten dat ik doodgeschoten was."

Het was een kogel in haar oog, afgeschoten door een agent van zo'n dertig meter afstand, vertelt ze. "Ik heb geluk gehad. Ik rende om iemand anders te helpen die net beschoten was. Toen ik me omdraaide om te kijken waar mijn kinderen waren, kwam de kogel binnen via het hoekje van mijn oog. Als ik mijn hoofd op dat moment niet had gedraaid, was ik dood geweest."

In lokale ziekenhuizen kon ze de urgente medische hulp die ze nodig had niet krijgen. Net als nu, weigerden artsen vaak demonstranten te helpen. Ook voelen slachtoffers zich niet veilig in ziekenhuizen. Drie weken lag Tavakolian te kermen in een donkere kamer. De infectie in haar oog werd alsmaar erger.

Tavakolian bemachtigde een humanitair visum en kreeg de kans om naar Italië te gaan voor medische behandelingen. Maar het was te laat. Haar oog was dusdanig geïnfecteerd dat het moest worden verwijderd, met een prothese ervoor in de plaats.

Hoewel ze zich in eerste instantie ongemakkelijk voelde met haar gewonde oog, begon ze al snel foto's te maken om de wereld te laten zien wat er met haar, en zoveel mede-demonstranten, is gebeurd. Verschillende operaties hebben tot nu toe weinig opgeleverd.

Pijn in haar hart

Wonden die tot op de dag van vandaag moeten genezen, Sima Moradbeigi, 28, weet er alles van. Ze werd destijds met hagelmunitie in haar arm geschoten. "Mijn elleboog heeft geen bot meer. Dat beperkt mij enorm. Er zitten nog altijd veel hagelresten in mijn arm, het doet vooral pijn als het buiten koud is. Ik neem zware medicatie en ik moet me concentreren op de zorg voor mijn jonge dochter. Door de pijn heb ik er niet altijd energie voor."

Ze is vooral dankbaar dat ze het op het nippertje heeft overleefd en ze droomt over haar terugkeer vanuit Duitsland naar een vrij Iran: "De pijn in mijn hart is nog groter dan mijn fysieke pijn. Het hoge aantal doden en gewonden brengt trauma's naar boven. Het brengt me terug naar het moment dat ik beschoten werd en ik mijn arm zag bungelen. Dit gruwelijke regime dat zijn eigen mensen op deze manier aanpakt, moet zo snel mogelijk weg. Waar wacht de wereld nog op?"

Ondanks de enorme risico's zouden Tavakolian en Moradbeigi nu liever in Iran op straat staan dan alles vanuit Europa te volgen. Hun verwondingen lijken hun strijdbaarheid alleen maar te hebben vergroot, hoewel ze hun tranen soms moeten bedwingen.

Tweeling niet mee

"Het was het dubbel en dwars waard en als ik het opnieuw moest doen dan zou ik hetzelfde doen. Wij blijven strijden totdat dit regime valt", zegt Tavakolian. Ook nu weer worden honderden, zo niet duizenden, demonstranten geraakt door kogels en ze voelt hun pijn. Ver van huis zijn haar trauma's vers en het verdriet enorm. Dat haar tweeling niet mee kon naar Europa en dat ze niet weet wanneer ze haar dertienjarige zoon en dochter ooit weer zal zien, steekt.

Moradbeigi: "De herinneringen komen nu constant boven. Al die mensen die net als Elahe en ik vreedzaam de straat op gaan. We willen de basics, een leven, vrijheid een toekomst voor onze kinderen maar dit regime voert oorlog tegen zijn eigen mensen. We smeken de EU al drie jaar om de Revolutionaire Garde op de terreurlijst te zetten. Ze doen het niet. Wat moet er nog meer gebeuren voordat de wereld luistert?"

De Nederlandse Pieter Wittenberg en 23 andere hulpverleners zijn in Griekenland vrijgesproken van mensensmokkel, lidmaatschap van een criminele organisatie en witwassen. De hulpverleners werden daarvoor vervolgd vanwege hun hulp aan migranten in Griekenland.

Vandaag stond de 78-jarige Wittenberg samen met de andere hulpverleners terecht op het eiland Lesbos. Voor de aanklachten konden zij maximaal twintig jaar celstraf krijgen.

"Ik ben ongelooflijk opgelucht", laat Wittenberg in een verklaring weten. "Na al die jaren van vervolging voelt deze vrijspraak als ademhalen na een lange duik." Hij noemt het echter "onverteerbaar" dat de jarenlange vervolging schade heeft aangericht voor vluchtelingen. "Dat maakt dat ik me leeg voel in plaats van euforisch en blij."

De juridische strijd sleepte zich jarenlang voort. "Het vonnis maakt een einde aan een zeven jaar durende juridische strijd die begon in 2018, toen vrijwilligers van de organisatie Emergency Response Center International werden gearresteerd vanwege hun zoek- en reddingsacties", laat mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) weten.

'Bitterzoete uitspraak'

De mensenrechtenorganisatie spreekt over een "bitterzoete" uitspraak voor de hulpverleners. Door de vervolging werd hun levensreddende werk vrijwel stilgelegd, zegt HRW. "Terwijl er nog steeds mensen verdrinken in de Egeïsche Zee."

De organisatie roept de Griekse autoriteiten op om te stoppen met het strafbaar stellen van de solidariteit en te stoppen met de pushbacks, het terugduwen van bootjes de zee op.

Nederlandse hulporganisaties zijn nog steeds actief in Griekenland, maar sinds de aanklacht tegen de hulpverleners staan ze niet meer aan de oevers als er bootjes aankomen.

'Plicht als mens en zeeman'

"De uitspraak heeft veel te lang op zich laten wachten", reageert Amnesty International. Volgens de mensenrechtenorganisatie had de zaak nooit voor de rechter mogen komen. "De beslissing van vandaag geeft een duidelijk signaal af: het verlenen van levensreddende humanitaire hulp is een plicht, geen misdaad."

Dat is ook hoe Wittenberg zijn hulpverlening zag. "Ik heb altijd gehandeld vanuit mijn geweten en vanuit mijn plicht als mens en zeeman: mensen helpen in nood." Hij zegt nooit te hebben bedacht dat dit tot een rechtszaak zou kunnen leiden.

Correspondent Zuidoost-Europa Thijs Kettenis:

"De vrijspraak is niet alleen een grote opluchting voor Wittenberg en de andere 23 hulpverleners die meer dan zeven jaar de verdenking van mensensmokkel boven hun hoofd hadden hangen. Nog steeds zijn er hulporganisaties actief op Lesbos, onder wie zeker drie Nederlandse. Zij zijn sinds de aanklacht in 2018 veel voorzichtiger geworden en boden noodgedwongen minder hulp, bang om ook voor de rechter gesleept te worden.

Mogelijk durven ze nu weer meer. Maar zelfs nu Wittenberg en de anderen van alle blaam zijn gezuiverd, werpt het hele proces zijn schaduw vooruit. De Griekse regering kent een zeer streng vluchtelingenbeleid waarmee ze de grenzen van het recht opzoekt om zoveel mogelijk af te schrikken.

Criminaliseren van hulp helpt daarbij, zeggen critici. Het proces tegen Wittenberg laat zien dat de Griekse justitie bereid is ver te gaan om hulpverleners jarenlang het leven zuur te maken, ook al heeft ze een zwakke zaak. Hulporganisaties zullen ook na de vrijspraak van vandaag wel twee keer nadenken voor ze hun medewerkers het risico laten lopen in eenzelfde situatie te belanden."

Uit cijfers van VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR blijkt dat er nog altijd veel mensen met bootjes Griekenland bereiken. In 2025 ging het om iets meer dan 48.000 migranten. Zo'n 4000 van hen arriveerden op Lesbos.

De oorzaak van de explosie in het centrum van Utrecht is nog niet duidelijk, zegt burgemeester Sharon Dijksma. Er was sprake van een gaslek, maar of dat vóór of na de explosie is ontstaan is niet duidelijk. Er zijn vier mensen gewond geraakt.

De ontploffing was rond 15.30 uur aan de Visscherssteeg, waarna een grote brand ontstond. Die breidde zich snel uit naar omliggende gebouwen. Pas om 21.20 uur was deze onder controle.

De explosie vond volgens de veiligheidsregio "naar alle waarschijnlijkheid" plaats in een woonhuis. De bewoners, twee mannen van begin dertig, waren op het moment van de ontploffing niet thuis, zeggen omwonenden tegen de NOS. Dat bevestigde een woordvoerder van de veiligheidsregio later tegenover persbureau ANP.

Het liveblog van de gebeurtenissen in Utrecht teruglezen kan hier.

'Geen misdrijf'

Burgemeester Sharon Dijksma hield om 21.00 uur een persmoment. De precieze oorzaak van de explosie is nog onduidelijk, maar ze zei dat een misdrijf "niet voor de hand ligt". "Vanmiddag is iets vreselijks gebeurd in het hart van de stad", aldus Dijksma. Ze sprak van een enorme explosie, gevolgd door een of twee kleinere.

"Er was sprake van een gaslek", zei Dijksma. "Dat hebben mensen in de buurt ook echt wel geroken. Het gaslek is inmiddels gedicht." In de omgeving van de Visscherssteeg is het gas nog afgesloten om verdere risico's te voorkomen.

Geen zwaargewonden

Van de vier gewonden zijn er twee ter plekke door de ambulance nagekeken. Een persoon werd overgebracht naar het calamiteitenziekenhuis dat het UMC Utrecht na het incident opende.

De vierde gewonde is na de ontploffing onwel geworden en vervolgens naar het ziekenhuis vervoerd, aldus Dijksma. "Maar er zijn geen zwaargewonden direct gerelateerd aan de explosie." De burgemeester zei daarover dat "een paar mensen een engeltje op hun schouder" hadden.

Geen meldingen over vermisten

"Er zijn geen mensen vermeld als vermist", zei Dijksma verder. "Het is wel zo dat we niet kunnen uitsluiten dat er mensen onder het puin liggen."

Directe omwonenden, zo'n honderd mensen, werden na het uitbreken van de brand opgevangen in het nabijgelegen Grand Hotel Karel V. Zij kunnen vannacht nog niet naar huis. De gemeente is bezig opvang voor hen te regelen.

De komende tijd worden omliggende woningen gecontroleerd op instortgevaar. De burgemeester kon niet gelijk zeggen om hoeveel panden het gaat. Ook kunnen bewoners voorlopig niet terugkeren omdat er geen aansluiting is van gas, water en licht.

Daarnaast staan nog veel auto's van mensen in de parkeergarage Springweg, die vlak bij de getroffen panden ligt. Die blijft voorlopig gesloten, meldt de veiligheidsregio.

De brandweer was uren na de explosie nog altijd bezig met blussen:

De hulpdiensten rukten na de eerste meldingen van de ontploffing massaal uit. Er werden meerdere traumahelikopters opgeroepen en opgeschaald naar GRIP-2, wat betekent dat ook hulpdiensten buiten de plaats van het incident werden ingezet.

Het UMC Utrecht opende op verzoek van de veiligheidsregio het calamiteitenhospitaal, dat daar is gevestigd. De ravage in de omgeving van de Visscherssteeg is groot. Er zijn veel ramen kapot en er ligt veel puin op de straten.

Bekijk hier beelden van de brand:

Liveblog

Over de gebeurtenissen in Utrecht houden we een liveblog bij. Dat lees je hier.