NOS Nieuws - Algemeen

Hendrik Groen schrijft dit jaar het Boekenweekgeschenk. Dat heeft stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) bekendgemaakt.

De schrijver, die eigenlijk Peter de Smet heet en onder het pseudoniem Hendrik Groen publiceert, trad vandaag bij de presentatie van de Boekenweek van volgende maand uit de anonimiteit.

Het thema van de Boekenweek, die van 11 tot en met 22 maart gehouden wordt, is dit jaar Mijn generatie. Tijdens de promotieweek van het boek krijgen klanten het boek Piaggio van de 71-jarige auteur cadeau bij besteding van minimaal 17,50 euro bij de boekhandel.

Dagboeken

Hendrik Groen debuteerde in 2014 met het boek Pogingen iets van het leven te maken: Het geheime dagboek van Hendrik Groen, dat gaat over een bewoner van een verzorgingshuis in Amsterdam-Noord. Twee jaar later verscheen Zolang er leven is: Het nieuwe dagboek van Hendrik Groen, waarna in 2020 Opgewekt naar de eindstreep: Het laatste geheime dagboek van Hendrik Groen uitkwam.

Met zijn eerste twee boeken in de dagboekenreeks won hij de NS Publieksprijs, in 2016 en 2018. De auteur kwam de prijs, vermoedelijk vanwege zijn wens om anoniem te blijven, niet zelf ophalen.

In 2018 werd de prijs in ontvangst genomen door acteur Kees Hulst, die de hoofdrol speelt in de verfilmde dramaserie over de dagboekenreeks. Groens werk werd in meerdere talen vertaald en bewerkt voor het theater.

Naast de dagboekenreeks schreef Groen nog meer, zoals Groeten uit Benidorm (2023) en De slag om Rust en Vreugd, dat vorig jaar uitkwam. Hij verkocht in totaal meer dan een miljoen boeken.

Pseudoniem en anoniem

Normaal gesproken leeft Groen, of De Smet, buiten de schijnwerpers. Na het verschijnen van zijn eerste boek was lange tijd onduidelijk wie er schuilging achter het pseudoniem Hendrik Groen.

Zo passeerden verschillende schrijvers de revue als mogelijke auteur van de dagboekenreeks. Diverse kranten deden pogingen te achterhalen wie hij was. NRC onthulde in 2016 dat Peter de Smet, een onbekende bibliothecaris uit Amsterdam-Noord, de schrijver van de populaire boeken was.

De auteur gaf aan dat hij onbekend wilde blijven omdat "hij niet zo zat te wachten op publiciteit". Tot nu dus. Na de Boekenweek, en de daarbij horende toer langs boekhandels, is hij van plan om zich weer in de anonimiteit terug te trekken, zegt CPNB.

Doortje Smithuijsen schrijft ter gelegenheid van de Boekenweek het Boekenweekessay, volgens CPNB een "maatschappelijk kritisch betoog". Het essay Ik zou uw dochter kunnen zijn is tijdens de Boekenweek voor 5,25 euro te koop bij de boekhandel.

De 34-jarige journalist en schrijver is onder meer bekend van haar boeken Iedereen verslaafd?, Gouden bergen en Kapitalisme is seksisme. Ook maakt ze de podcast VSR (Voorheen Schaamteloos Randstedelijk) en meerdere documentaires voor de NPO.

Groen en Smithuijsen zijn "twee belangrijke stemmen die de tijdsgeest van een hele generatie weten te vangen", schrijft CPNB. Beide auteurs doen dat volgens directeur van de boekenkoepel Eveline Aendekerk op een "unieke en aansprekende manier".

Ze prijst de auteurs als boegbeelden die hun generatie "niet alleen weten te beschrijven, maar ook echt begrijpen en durven te bevragen". "Met deze twee auteurs komen de gesprekken op gang en dat is precies wat je van de Boekenweek mag verwachten", aldus CPNB.

In Madagaskar zijn zeker 20 mensen om het leven gekomen als gevolg van orkaan Gezani, melden de Malagassische autoriteiten. 33 mensen zijn gewond geraakt, 15 anderen worden nog vermist. 2700 mensen zijn geëvacueerd.

Gezani kwam dinsdagnacht aan land in de havenstad Toamasina, met windsnelheden van meer dan 195 kilometer per uur. De meeste doden vielen in de regio van Toamasina door instortende gebouwen.

75 procent van de infrastructuur van de havenstad zou beschadigd of verwoest zijn. Een inwoner van Toamasina vertelt aan persbureau AFP over de verwoestende orkaan. "Alles is verwoest, daken zijn eraf geblazen, vloeren staan onder water en de muren van stevige huizen zijn ingestort."

Inmiddels is Gezani afgezwakt naar een tropische storm die zich richting het westen beweegt, met windsnelheden van zo'n 110 kilometer per uur.

De Malagassische weerdienst Meteo Madagascar heeft inwoners gewaarschuwd dat "overstromingen in een groot gebied, plotselinge overstromingen en aardverschuivingen" zeer waarschijnlijk zijn.

Er wordt verwacht dat Gezani Madagaskar vanavond verlaat en weer in kracht zal toenemen boven de Straat van Mozambique in de richting van Mozambique.

De keuze was altijd tussen cremeren, begraven of schenken aan de wetenschap. Maar er komen nieuwe technieken aan, zoals resomeren en humaan composteren. En ook begraven hoeft niet meer op een rijtje op een begraafplaats of kerkhof.

luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In de podcast vertelt begrafenisondernemer Erik van Zoest waarom hij veel voordelen ziet in resomeren, een techniek die al bestaat maar die in Nederland nog niet is toegestaan. Onderzoeker Brenda Mathijsen vertelt wat de nieuwe trends zijn in de uitvaartwereld en aan welke behoefte deze nieuwe trends voldoen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel

Met een grootschalige internationale politieoperatie is voorkomen dat naar schatting 1,2 miljard euro aan valse bankbiljetten en munten in omloop is gebracht.

De actie, genaamd Operation DECOY III, werd gecoördineerd door de Europese politiedienst Europol en geleid door opsporingsdiensten uit Oostenrijk, Portugal en Spanje.

De gezamenlijke douane- en politieactie richtte zich op criminele netwerken die vals geld via postzendingen verspreidden. Volgens Europol was meer dan 90 procent van het in beslag genomen valse geld afkomstig uit zendingen vanuit China.

De Roemeense autoriteiten onderschepten alleen al meer dan 4,8 miljoen vervalste eurobankbiljetten. Ook werd een opslagplaats ontmanteld waar ruim 223.000 valse biljetten lagen opgeslagen die waren verzonden vanuit China.

Veel Europese landen

Daarnaast werden bij drie afzonderlijke inbeslagnames in Portugal, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten meer dan 220.000 valse munten ontdekt in euro's, Britse ponden en Amerikaanse dollars. Ook deze zendingen waren te herleiden tot China.

Van juni tot en met november 2025 werden 379 postpakketten met vals geld in beslag genomen. Dat leidde tot zeventig nieuwe onderzoeken naar de criminele netwerken achter de verzendingen. De resultaten zijn bekendgemaakt, nu de operatie is afgerond.

In totaal werden meer dan zeven miljoen vervalste biljetten en munten onderschept, waaronder eurobankbiljetten en -munten, Amerikaanse dollars, Britse ponden en Zwitserse franken. Aan de operatie namen opsporingsdiensten uit achttien landen deel, waaronder uit Nederland.

Samenwerking met China verbeteren

Europol en de Europese fraudebestrijdingsdienst OLAF ondersteunden de actie met informatie-uitwisseling, het helpen opsporen van verdachte pakketten en het verbeteren van toekomstige controles.

Europol meldt dat het zich samen met de Europese Centrale Bank en de Europese Commissie inspant om de samenwerking met de Chinese autoriteiten te verbeteren en zo de productie van vals geld bij de bron aan te pakken.

Een Russische rechtbank heeft de populaire berichtenapp Telegram een boete van bijna 11 miljoen roebel (omgerekend zo'n 112.000 euro) opgelegd. Volgens de rechtbank weigert het bedrijf content die in Rusland is aangemerkt als "extremistisch" offline te halen.

De boete komt een dag nadat de Russische internetwaakhond Roskomnadzor had aangekondigd de app te gaan beperken, omdat het platform zich niet zou houden aan de wetten in Rusland.

De afgelopen maanden kreeg Telegram al geregeld boetes, maar sinds begin deze week meldden veel gebruikers ook storingen bij de app. Zo konden ze afbeeldingen of video's niet laden of geen berichten versturen of ontvangen.

De afgelopen jaren heeft Roskomnadzor al meerdere sociale media vrijwel geblokkeerd, zoals YouTube, Instagram en WhatsApp. Veel Russen gebruiken inmiddels een VPN om alsnog deze apps te kunnen gebruiken.

In tegenstelling tot de andere apps werd Telegram opgericht als Russische app door Russische eigenaren. Inmiddels bevinden zij zich in het buitenland. Volgens oprichter Pavel Doerov wil de overheid Russen dwingen een alternatieve app te gebruiken: Max. Die app is volledig in handen van de staat.

Rusland-correspondent Geert Groot Koerkamp:

"Voor veel Russen was Telegram een laatste strohalm, de primaire nog resterende bron van onafhankelijke informatie. De afgelopen jaren was de toegang tot veel andere kanalen al een voor een afgeknepen, zoals YouTube, Facebook en Instagram. Ook communicatiemiddelen als WhatsApp werken niet of nauwelijks meer. Telegram en WhatsApp waren voor heel veel Russen een goedkope manier om in contact te blijven met familie in binnen- en buitenland.

Al die beperkingen komen bovenop de vele tienduizenden websites die door de Russische overheid zijn geblokkeerd, waaronder vrijwel alle Russische media die nu vanuit het buitenland opereren en ook veel buitenlandse nieuwssites. Toegang tot al deze informatie- en communicatiemiddelen is alleen mogelijk met behulp van VPN. Maar hoewel het gebruik van VPN in Rusland nog niet is verboden (reclame ervoor maken wel), worden VPN-providers wel steeds meer gehinderd, vaak met succes.

Het antwoord daarop zijn dan weer apps van verschillende media die de consument kan installeren op de telefoon om zo de blokkades te omzeilen. Of terugvallen op oude en beproefde communicatiemiddelen, zoals e-mail, die steeds vaker worden gebruikt om nieuwsbrieven en digests rond te sturen."

Het is overigens niet voor het eerst dat Rusland Telegram probeert te beperken. Een eerdere poging in 2018 zorgde ervoor dat bijna het hele internet in het land plat kwam te liggen. Telegram stapte toen namelijk steeds over naar een andere server.

De app bleef wel in de lucht, maar veel Russische websites werden geblokkeerd doordat Roskomnadzor alle IP-adressen van de servers probeerde uit te schakelen.

Militaire bloggers

Ook de pro-Kremlin militaire bloggers beklagen zich over de beperkingen die Telegram zijn opgelegd. Zij vroegen zich ook af wat de gevolgen zijn voor de communicatie tussen militairen aan het front. Een aantal verwees hierbij ook naar de problemen met Starlink.

Onlangs maakte Oekraïne bekend dat SpaceX de Starlink-terminals die worden gebruikt door Russische militairen had gedeactiveerd. Het Russische leger gebruikte de satelliet-internetvoorziening onder meer om drones naar Oekraïne te sturen en om onderling berichten uit te wisselen.

Kremlin-woordvoerder Peskov zei vandaag dat hij zich niet kon voorstellen dat het leger gebruikmaakt van Telegram om te communiceren.

De man die wordt verdacht van de moord op Lisa uit Abcoude, een verkrachting van een vrouw, en een poging tot verkrachting van een andere vrouw, heeft alle drie de feiten bekend. Dat zei de officier van justitie in een tweede pro-formazitting.

Tijdens eerdere verhoren zei de 23-jarige verdachte zich niks van de incidenten te herinneren. Eind januari verklaarde hij daarover dat dat was omdat hij bang was om over de zaken te praten.

Op 5 en 6 februari is de man uitgebreid gehoord. Daarin heeft hij volgens justitie een volledige bekentenis afgelegd. Die bekentenis herhaalde hij vandaag tijdens de zitting, toen de rechter hem daarnaar vroeg.

De man heeft bekend dat hij op 20 augustus in Duivendrecht de 17-jarige Lisa om het leven bracht. Ook gaf hij toe daarvoor, op 15 augustus, een vrouw in Amsterdam te hebben verkracht.

Poging tot verkrachting

Een derde bekentenis ging over een poging tot verkrachting en zware mishandeling van een andere vrouw. Dat incident vond plaats op 10 augustus, en werd vorige week aan de verdenkingen tegen Chris Jude toegevoegd.

De officier van justitie deelde tijdens de zitting details over de poging tot verkrachting en zware mishandeling. Volgens haar werd de melding door de meldkamer in eerste instantie opgepikt als straatroof.

Het slachtoffer was die dag onderweg naar huis in Amsterdam, maar omdat ze lang op de bus moest wachten besloot ze een stuk te lopen. Ze werd op de kruising tussen de Kruislaan en Weesperzijde vastgepakt en op de grond gegooid. De verdachte ging op haar liggen. "Op dat moment beseft de vrouw, misschien ga ik verkracht worden", zei de officier.

Volgens het OM zei de verdachte "don't scream", maar deed de vrouw dat wel. "Een fietser stopt en komt in een woordenwisseling met de verdachte. De vrouw ziet daardoor een moment om op te staan maar krijgt een harde vuistslag in haar gezicht, waardoor ze opnieuw valt. Als nog twee omstanders op het incident afkomen rent de verdachte snel weg." Het slachtoffer werd daarna met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht.

Het slachtoffer van de poging tot verkrachting was vandaag aanwezig bij de zitting, evenals het slachtoffer in de eerste verkrachtingszaak.

Chris Jude

De verdachte heeft als naam Chris Jude opgegeven en die naam wordt ook door justitie aangehouden. Eerder was zijn werkelijke naam niet bekend. Volgens justitie kreeg hij de naam Chris Jude van zijn ouders.

Uit het onderzoek naar de identiteit van de verdachte blijkt dat, in tegenstelling tot wat hij eerder aangaf, Chris Jude wel familie heeft. Ook heeft hij contact met hen. De informatie dat hij opgroeide in weeshuizen is volgens de officier van justitie onjuist of onvolledig.

Naar verwachting wordt Chris Jude in maart onderzocht in het Pieter Baan Centrum. In zijn verklaringen zei hij stemmen te hebben gehoord die zeiden dat hij iemand moest verkrachten, en later dat hij "een meisje" moest doden. Hij zei dat hij al sinds zijn jeugd stemmen hoort. Ook zeiden de stemmen dat hij zichzelf moest doden.

Toerekeningsvatbaar of niet

De advocaten van de verdachte benadrukten dat Chris Jude zal meewerken aan alle onderzoeken van de politie. Volgens hen is het "evident" dat de verdachte verminderd of niet toerekeningsvatbaar is.

De advocaat van een van de slachtoffers zei het jammer te vinden dat de verdediging dat op die manier benoemde. "Laten we daarin de onderzoeken afwachten", zei ze tegen de NOS.

Hechtenis verlengd

De volgende zitting in de zaak is op 30 april. De rechtbank heeft besloten dat de voorlopige hechtenis van Chris Jude tot ten minste de volgende zitting is verlengd.

De directeur van de Nijmeegse chipmaker Nexperia keert voorlopig niet terug bij het bedrijf. Dat is de beslissing van Ondernemingskamer, een speciale rechter voor ruzies binnen bedrijven. Deze rechter had directeur Zhang Xuezheng, beter bekend als Mr. Wing, al in oktober aan de kant gezet vanwege twijfel over de gang van zaken bij Nexperia. Een uitgebreid onderzoek moet aantonen of er daadwerkelijk sprake is geweest van wanbeleid.

Een aantal bestuursleden van Nexperia stapte naar de Ondernemingskamer uit onvrede over Mr. Wing. Dat deden ze onder meer omdat Nexperia veel te grote bestellingen zou hebben geplaatst bij een ander bedrijf van hem.

Nexperia maakt kleine en goedkope chips, die onder meer gebruikt worden in de auto-industrie. Die chips worden gemaakt uit platte ronde schijven: wafers. Het andere bedrijf van Mr. Wing maakt dit soort wafers. Nexperia was de belangrijkste klant van deze onderneming, die WingSkySemi (WSS) heet.

Omdat het financieel niet zo goed ging met WSS, zouden de veel te grote bestellingen alleen geplaatst zijn om het bedrijf overeind te houden. Op die manier zou WSS geld verdienen, terwijl Nexperia die wafers helemaal niet nodig zou hebben.

Maar zo simpel is het niet, zeggen de rechters vandaag. WSS is voor Nexperia namelijk een belangrijke leverancier van wafers. Als het financieel moeilijk gaat met WSS, kan het dus in het belang zijn van Nexperia om zijn leverancier met extra bestellingen overeind te houden.

Uitgebreid onderzoek nodig

De Ondernemingskamer vindt dat er voldoende twijfel is over de gang van zaken bij Nexperia. Daarom beslissen de rechters dat er een uitgebreid onderzoek nodig is om te bekijken of er daadwerkelijk sprake is geweest van wanbeleid.

Volgens de rechters is het beter voor de rust binnen het bedrijf als de directeur in de tussentijd niet terugkeert.

Het is namelijk al maanden onrustig bij Nexperia. Door de rechtszaak is niet alleen Mr. Wing aan de kant gezet, maar ook het Chinese moederbedrijf van Nexperia, Wingtech. Dit bedrijf nam de Nijmeegse chipmaker in 2019 over.

Daardoor is een breuk ontstaan tussen het Nijmeegse hoofdkantoor en de Chinese eigenaar van het bedrijf. Zo hebben het hoofdkantoor en de Chinese afdeling van het bedrijf openlijk ruzie met elkaar. In China staat Nexperia's grootste fabriek waarin de wafers worden verwerkt tot de uiteindelijke chips.

Op 30 september, een dag vóór de Ondernemingskamer de directeur al aan de kant zette, greep ook de minister van Economische Zaken in bij het bedrijf. Deze twee gebeurtenissen leidden tot een politieke ruzie met China.

In deze video legt NOS op 3 uit hoe dat zit:

De NAVO begint met een nieuwe missie in het Noordpoolgebied, Arctic Sentry. Alle bestaande oefeningen en geplande activiteiten in de regio worden samengevoegd onder één noemer, meldt de hoogste NAVO-commandant in een verklaring. Op korte termijn zullen tienduizenden militairen worden ingezet, is de bedoeling.

Het is nog niet bekend of Nederland meedoet, eerder zei demissionair minister van Defensie Brekelmans welwillend te staan tegenover deelname.

De Groenlandmissie moet de Amerikaanse zorgen over de veiligheid van het Noordpoolgebied wegnemen. Volgens Trump dreigen Rusland en China daar steeds meer voet aan de grond te krijgen, NAVO-diplomaten zien geen acuut gevaar. Het gebied kreeg inderdaad te weinig aandacht, maar de missie is ook bedoeld om Trump tevreden te stellen, zeggen ze in de wandelgangen.

Schoktherapie

Begin januari stortte de Amerikaanse president de militaire alliantie in een crisis met herhaaldelijke dreigementen richting bondgenoot Denemarken. Hij wilde Groenland 'hebben', goedschiks of kwaadschiks. Dat gevaar lijkt voorlopig geweken. In Davos veranderde Trump na een gesprek met NAVO-baas Mark Rutte schijnbaar plotsklaps van gedachten. Er waren afspraken gemaakt om gezamenlijk aan de versterking van het Noordpoolgebied te werken, liet Trump weten.

Eerder vandaag dreigde Rusland met "gepaste tegenmaatregelen" als de NAVO de militaire aanwezigheid op Groenland versterkt. De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Lavrov, sprak daarbij van "militaire en technische maatregelen", zonder verder uit te leggen wat die zouden kunnen zijn.

Verder zei Lavrov dat de Groenlandkwestie Rusland "niet direct aangaat" en dat de VS, Denemarken en Groenland dit onderling "zelf moeten oplossen".

Spanning in bondgenootschap

De aankondiging van de nieuwe missie komt één dag voor een bijeenkomst van NAVO-ministers van Defensie op het hoofdkwartier van de alliantie in Brussel, de eerste na de hoogopgelopen Groenlandkwestie. De ergste spanning is uit de lucht, en daarom is het belangrijk die affaire, die ingewijden betitelen als 'schoktherapie', zorgvuldig te mijden, zeggen diplomaten. Niemand zit te wachten op een terugblik.

Maar dat ze op het hoofdkwartier liever zwijgen over wat er gebeurd is, wil niet zeggen dat ze het vergeten zijn. Trump kan immers ieder moment weer iets anders bedenken wat nieuw gevaar met zich meebrengt, klinkt het. "Groenland was een wake-upcall, dat wij Europeanen veel meer zelf moeten doen."

Onder die druk wordt inmiddels hard gewerkt aan de 'europeanisering' van de NAVO, waarbij landen taken overnemen van de VS. Trump wil al langer dat de Europeanen veel meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen, conventionele verdediging, zodat hij de blik op de regio rond de Stille Oceaan kan richten.

Het gaat op het NAVO-hoofdkwartier dan ook veel over 'burden shifting', lastenverplaatsing. De Amerikanen doen minder, de Europeanen meer. Eerder deze week bleek bijvoorbeeld dat de Amerikanen het NAVO-commando op een aantal plekken overgedragen hadden aan Europese bondgenoten. Ook uit Nederlandse militaire kenniscentra haalden Amerikanen medewerkers terug. Diplomaten verzekeren dat dit voor hen niet als verrassing kwam.

Ook ging de coördinatie van alle hulp aan Oekraïne van Amerikaanse handen over in Duits-Brits leiderschap. De verwachting is dat de VS aan zullen kondigen een deel van hun militairen uit Europa te verplaatsen. De Amerikanen blijven ondertussen benadrukken dat hun steun aan de NAVO in beton gegoten is.

VS-minister Hegseth schittert morgen door afwezigheid. Bij een vorige vergadering liet buitenlandminister Marco Rubio ook al verstek gaan. Maar volgens de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Mathew Whitaker, kan uit het ontbreken van de politici niet de conclusie worden getrokken dat dit 'het nieuwe normaal' wordt. "Ze zijn gewoon heel druk met andere dingen", zei hij gisteren tegen journalisten.

Niet iedereen reageert zo laconiek. Achter de schermen zijn wel degelijk zorgen dat de Amerikanen het blijkbaar niet de moeite vinden langs te komen om hun collega-bondgenoten in de ogen te kijken. "Het politieke signaal is: wij vinden de NAVO niet belangrijk", zegt een diplomaat. "Wij hebben liever dat ze er wél zijn", zegt een ander. "Ook al zeggen ze dan onaardige dingen, dat laat in ieder geval nog betrokkenheid zien."

In onderstaande video leggen we je uit waarom de VS al jaren een obsessie heeft voor Groenland:

Na ruim een halve eeuw op de radio komt er op 1 januari 2027 een eind aan Adres Onbekend. In het radioprogramma wordt de hulp van luisteraars ingeroepen om mensen die elkaar uit het oog zijn verloren te herenigen.

Het radioprogramma op NPO Radio 5 dat in 1971 het licht zag is het eerste zoekprogramma in Nederland en wordt gezien als een voorloper van televisieprogramma's als Spoorloos en Memories. Op 4 januari vierde Adres Onbekend nog zijn 55ste jubileum.

In de loop der jaren werd het programma gepresenteerd door presentatoren als Kees Schilperoort, Anne van Egmond en Hans van Willigenburg. De afgelopen 24 jaar zat Ron Kas iedere zondag tussen 12.00 en 14.00 uur achter de microfoon.

De presentator herinnert zich nog dat hij ter gelegenheid van het 55-jarige jubileum zei dat Adres Onbekend het eerste zoekprogramma was in heel Nederland en als enige nog over was van al dat soort programma's die er op radio en tv geweest zijn. "Maar nu blijken wij ook het laatste zoekprogramma van heel Nederland te zijn", zegt hij tegen de NOS.

KRO-NCRV heeft tegen de redactie gezegd dat het programma weg moet omdat het te duur is. "We maken een programma met veel research, voor- en nazorg en we hebben een gastvrouw bij de uitzendingen", legt Kas uit.

Op de zender waarop het wordt uitgezonden, NPO Radio 5, wordt vooral muziek gedraaid, zegt hij. "En Radio 5 is de zender die het zwaarst getroffen wordt door de bezuinigingen. We zijn kennelijk niet meer te betalen." Volgens de presentator is de redactie momenteel "een rouwcentrum".

Laagdrempelig

In zijn 55-jarige bestaan heeft Adres Onbekend volgens Kas zo'n 10.000 mensen bij elkaar gebracht. De komst van DNA-databanken is volgens hem verreweg de grootste verandering in alle jaren dat het programma loopt. "In het begin moest er wel een heel duidelijk verhaal liggen om de luisteraars op het juiste spoor te kunnen zetten", zegt Kas. "Als je een verkeerde naam noemde kon een zoektocht al spaak lopen."

Met de komst van DNA-databanken is dat iets makkelijker geworden. De zoeker meldt zich aan bij zo'n databank en dan komt er een stamboom uit. Medewerkers van het programma helpen de zoekers om in die vaak uitgebreide stamboom de persoon te vinden die zij zoeken.

"Maar ook dan heb je de hulp van de luisteraar nog nodig. Want er komt dan misschien wel een naam uit die databank rollen, maar geen woonplaats of telefoonnummer."

'Een magische middag'

Een andere grote verandering was de verplaatsing van Radio 2 naar Radio 5 en de daaropvolgende samenwerking met de regionale omroepen. "Dat creëerde een enorm podium. Ik vertel op de regionale zenders over de zoektochten in hun regio en op zondag zenden ze Adres Onbekend ook rechtstreeks uit." Ook daar is de teleurstelling over het verdwijnen van het programma volgens Kas heel groot.

Hij gaat de zondagmiddag zelf ook enorm missen. "Een magische middag, schakelen met de luisteraars, mensen die reageren en twee uur lang verhalen vertellen met mensen die nog nooit voor een microfoon hebben gestaan."

Nog 37 weken door

En het zijn niet alleen maar verhalen met een happy ending. "Ook het ongemak kan een plek krijgen. Bijvoorbeeld bij een zoektocht naar iemand en dan blijkt die ander minder geïnteresseerd in een hereniging te zijn. Die geven we dan ook een podium om te vertellen waarom dat zo is."

Er hebben volgens Kas al heel veel luisteraars gereageerd op het aangekondigde einde van het programma en dat noemt hij "heel troostrijk". Zondag zal het slechte nieuws ook in de uitzending besproken worden. "Maar we gaan niet zielig doen op de radio de komende tijd. We mogen nog 37 weken door met het mooiste programma dat we hebben kunnen en mogen maken. Daar gaan wij het beste van maken."

Rechters hebben meer tijd nodig om een omstreden sterilisatiemiddel Essure van farmaceut Bayer te laten beoordelen. Vandaag zou de rechtbank van Utrecht een uitspraak doen in een zaak die werd aangespannen tegen Bayer, maar voor een oordeel is meer informatie nodig, zeggen de rechters. De zaak gaat verder in april.

Bijna 3000 vrouwen hebben zich verenigd in de stichting Essure Claims. Samen trekken ze op tegen Bayer en hebben een schadevergoeding geëist, nadat zij gezondheidsklachten hadden gekregen na het inbrengen van het middel. De vrouwen krijgen in de rechtszaak steun van zorgverzekeraars CZ en VGZ.

"Om meer duidelijkheid te krijgen, moet Bayer nadere informatie aanleveren en zal de rechtbank een commissie van deskundigen benoemen", oordelen de rechters. De deskundigen moeten ook de onderzoeken die door beide partijen zijn aangedragen in de rechtszaak beoordelen op "zeggingskracht en relevantie".

30.000 vrouwen

Essure is een flexibel, spiraalvormig veertje, dat bij vrouwen in beide eileiders werd geplaatst. De veertjes moesten ervoor zorgen dat de eileiders zouden dichtgroeien, een onomkeerbare ingreep. Zaadcellen kunnen daardoor niet bij de eicellen komen.

Tussen 2001 en 2017 hebben ongeveer 30.000 Nederlandse vrouwen Essure laten implanteren. 3000 tot 4000 vrouwen hebben het veertje ook weer laten verwijderen na klachten, hoewel de bedoeling was dat het permanent zou blijven. Voor het verwijderen was een ingrijpende operatie nodig.

De klachten die sommige vrouwen kregen lopen uiteen. Voorbeelden van symptomen zijn chronische vermoeidheid, concentratieverlies, misselijkheid, buikpijn, stemmingswisselingen, haaruitval, doorboring van eileiders, baarmoeder en andere organen of gebitsproblemen.

Essure werd in 2017 van de Nederlandse markt gehaald, volgens de farmaceut omdat de verkoop terugliep.

Buitenland

Ook in het buitenland meldden zich vrouwen met klachten. Voordat de zaak in Nederland aan het licht kwam, trokken vrouwen in de Verenigde Staten aan de bel. Ook in andere Europese landen hebben vrouwen zich verenigd.

Het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht heeft enkele operaties uitgesteld vanwege een griepgolf. Het is er door de griep drukker dan gewoonlijk. Dat bevestigt een woordvoerder van het ziekenhuis aan Rijnmond.

Het gaat om de locaties in Dordrecht en Zwijndrecht. Urgente operaties, zoals bij kinderen of oncologische ingrepen, gaan wel door.

Er worden op beide locaties veel patiënten met griepklachten opgenomen. Patiënten die eigenlijk al naar huis mogen, wachten vaak nog op een plek in bijvoorbeeld een verpleeghuis of revalidatiecentrum. Die combinatie zorgt voor extra druk op de zorg.

Uitgestelde operaties worden opnieuw ingepland. Om hoeveel operaties het exact gaat is niet bekend.

Griepepidemie

Het ziekenhuis verwacht dat de drukte door griepgerelateerde klachten nog toeneemt, door de vakantieperiode en door het carnaval dat vrijdag begint.

Landelijke cijfers van huisartsen over de griep worden vanmiddag verwacht. Als die boven een vastgestelde grens uitkomen, is officieel sprake van een landelijke griepepidemie. Vorige week werd de grens al gepasseerd, maar pas na twee opeenvolgende weken spreken gezondheidsinstanties van een officiële griepepidemie.

Vogelbeschermer en vogelkenner Nico de Haan is overleden. Hij overleed dit weekend op 78-jarige leeftijd, bevestigt Vogelbescherming Nederland.

De Haan was een van de bekendste vogelaars van Nederland. Als waarnemend directeur van Vogelbescherming Nederland was hij regelmatig te zien en te horen op radio en tv, waar hij vol passie sprak over zijn vogelhobby.

Zijn carrière begon begin jaren 70, toen hij bij Natuurmonumenten beheerder werd van de Nieuwkoopse Plassen. In 1974 stapte hij over naar de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Vogels (later Vogelbescherming Nederland), waar hij aan de slag ging als directieassistent. Daar groeide hij door tot plaatsvervangend directeur en werd hij verantwoordelijk voor het mediabeleid.

In die rol was De Haan wekelijks te horen in het VARA-radioprogramma Vroege Vogels en kwam hij ook op tv. Zo presenteerde hij televisiecursussen over vogels en schoof hij aan in praatprogramma's.

Naast zijn optredens schreef De Haan ook meerdere vogelboeken, waaronder de Vogelontdekgids, en bracht hij cd's en dvd's uit. Een van zijn cd's met vogelgeluiden werd meer dan 30.000 keer verkocht en kreeg daarmee de status van Gouden Plaat.

Baardmannetjes

"Toen hij in 1974 bij Vogelbescherming ging werken, was hij de vijfde betaalde medewerker en de vereniging telde 8000 leden. Bij zijn vertrek in 2004 waren er meer dan 100.000 leden en zo'n 75 medewerkers", schreef Hans Peeters, oud-hoofdredacteur van het vogelaarblad Vogels in 2023 over De Haan. De twee werkten tientallen jaren samen.

Ook na zijn vertrek bleef De Haan verbonden aan de Vogelbescherming, als ambassadeur. Ook bleef hij te zien op tv. Begin jaren 10 presenteerde De Haan samen met cabaretier Hans Dorrestijn het Omroep MAX-programma Baardmannetjes. Hierin gingen de twee samen op zoek naar bijzondere vogels.

'Uitzonderlijk ambassadeur'

In een reactie laat Vogelbescherming Nederland weten "met verdriet kennisgenomen" te hebben van het overlijden van De Haan. De organisatie noemt hem "een boegbeeld voor vogels in Nederland".

"Met Nico de Haan verliezen we een uitzonderlijk ambassadeur. Met zijn kennis, enthousiasme en toegankelijkheid wist hij mensen te raken en te verbinden met de vogels", zegt directeur Karsten Schipperheijn. "Zijn bijdrage aan Vogelbescherming en aan het draagvlak voor natuurbescherming in Nederland is van onschatbare waarde en zal nog lang doorwerken."

De persoon die werd aangehouden in de Amerikaanse staat Arizona in verband met de ontvoering van Nancy Guthrie, de moeder van NBC-presentator Savannah Guthrie, is vrijgelaten. Dat meldt CBS News. De man werd aangehouden bij een verkeerslicht ten zuiden van de stad Tucson.

De 84-jarige Nancy Guthrie werd in de nacht van 31 januari op 1 februari ontvoerd uit haar huis in Tucson.

Bezorger

Tegen Amerikaanse media zegt de vrijgelaten man, die Carlos heet, dat hij geen idee heeft wie Guthrie is. Ook wist hij niet waarom hij is aangehouden. "Ik heb misschien weleens een pakketje afgeleverd bij haar huis." De man werkt als bezorger. "Maar ik heb nooit iemand ontvoerd."

Volgens hem hebben agenten de auto onderzocht waarin hij reed toen hij werd gearresteerd, net als een andere auto die voor het huis van Carlos geparkeerd stond en het huis zelf. Verder zou de politie hem geen vragen hebben gesteld. "Ik hoop dat ze de verdachte pakken, maar ik ben het niet."

De politie en de federale recherchedienst FBI hebben nog niet gereageerd op de vrijlating.

Gemaskerde man voor het huis

Gisteren publiceerde de FBI beelden die de voordeurcamera had gemaakt van een gemaskerde man die voor de deur van de 84-jarige vrouw stond met een rugzak en pistool. Even later werd de voordeurcamera uitgeschakeld en werd de verbinding tussen de pacemaker van Guthrie en haar telefoon verbroken.

De ontvoerder of ontvoerders willen in ruil voor de vrijlating van de vrouw 6 miljoen dollar in bitcoins. De familie is bereid om dat bedrag te betalen.

Het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA wordt op 23 februari beëdigd, zoals al met potlood in de agenda's van de onderhandelaars stond. De Rijksvoorlichtingsdienst heeft die datum nu officieel naar buiten gebracht.

's Ochtends worden de bewindslieden beëdigd en gaan de nieuwe ministers met koning Willem-Alexander op de foto op het bordes van paleis Huis ten Bosch.

's Middags wordt de eerste ministerraad gehouden en aan het begin van de avond maken de bewindslieden kennis met de parlementaire pers op het Catshuis.

Volgende week gesprekken

Begin deze week werden de namen van alle beoogde bewindspersonen bekend. Volgende week heeft formateur Rob Jetten, de aankomend minister-president, gesprekken met alle kandidaten. Daarin kunnen ze nog zeggen of er dingen in het verleden hebben gespeeld, die roet in het eten kunnen gooien.

Ondertussen doet de inlichtingendienst AIVD een zogenoemde 'naslag' naar alle nieuwe ministers en staatssecretarissen. Daarbij wordt bijvoorbeeld gekeken of iemand met justitie in aanraking is geweest of een belastingschuld heeft.

Het kabinet-Jetten wordt een minderheidskabinet. De drie coalitiepartijen leveren samen 66 van de 150 Kamerleden en hebben dus altijd steun van één of meerdere oppositiepartijen nodig om hun plannen erdoor te krijgen. In de Eerste Kamer hebben ze maar 22 van de 75 zetels.

Formatieduur

Dat het kabinet op 23 februari begint, betekent dat de formatie 117 dagen heeft geduurd. Dat is volgens het Bureau Woordvoering Kabinetsformatie net iets langer dan het gemiddelde: 103 dagen.

De snelste formatie was die van het kabinet-Drees in 1948, die 31 dagen duurde. De langste formatie was die van het kabinet-Rutte IV in 2022. VVD, D66, CDA en ChristenUnie hadden toen 299 dagen nodig.

Dit zijn de beoogde ministers en staatssecretarissen

Algemene Zaken:

Buitenlandse Zaken:

Justitie en Veiligheid:

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties:

Onderwijs, Cultuur en Wetenschap:

Financiën:

Defensie:

Infrastructuur en Waterstaat:

Economische Zaken en Klimaat:

Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur:

Sociale Zaken en Werkgelegenheid:

Volksgezondheid, Welzijn en Sport:

Het Openbaar Ministerie heeft een celstraf van 12 jaar en tbs met dwang geëist tegen Mark S. (32) uit het Gelderse Borculo in een zedenzaak waarbij minimaal 21 vrouwen en meisjes betrokken waren.

De man wordt verdacht van onder meer ontucht met kinderen, afpersing, het maken van kinderporno en twee verkrachtingen. Volgens justitie kon hij van 2011 tot 2023 ongestraft zijn gang gaan. De zaak diende vandaag bij de rechtbank in Groningen.

Volgens het OM benaderde Mark S. dagelijks meisjes en vrouwen via sociale media onder valse namen. Met sommige accounts perste hij slachtoffers af en met andere wierp hij zich op als hun redder.

Sextorture

De verdachte wist bikini- en naaktfoto's te verkrijgen en dreigde die te verspreiden als zijn slachtoffers weigerden seksuele handelingen te verrichten voor de camera. Ook dreigde hij met geweld richting de slachtoffers en hun families. Deze vorm van online afpersing wordt ook wel sextortion genoemd.

De officier van justitie vond dat die term, vanwege de ernst van de zaken waarvan S. wordt verdacht, niet toereikend was. "Hier is geen sprake van sextortion, maar van sextorture (seksuele marteling, red.)", zei hij.

Getraumatiseerd

De officier zei dat de verdachte mogelijk 120 slachtoffers gemaakt heeft. Van die groep heeft de politie 44 personen kunnen achterhalen.

Vorige week spraken enkele slachtoffers van Mark S. in de rechtbank. Een jonge vrouw vertelde dat de man haar gedwongen had om seks te hebben met haar twee minderjarige broertjes. Ze zei dusdanig getraumatiseerd te zijn dat ze dagelijks kampt met nachtmerries, paniekaanvallen en angstgedachten. Ook heeft ze meerdere keren geprobeerd zichzelf van het leven te beroven.

113

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113

De officier van justitie zei in de rechtszaal dat de verdachte twee doelen voor ogen had: het uitlokken van seks en het financieren van zijn gokverslaving met geld dat hij aftroggelde van de slachtoffers. S. heeft ongeveer 119.000 euro aan het afpersen van zijn slachtoffers verdiend, aldus het OM.

Meerdere slachtoffers hebben verteld dat ze meermaals aangifte hebben gedaan bij de politie. De officier meldde vandaag dat is vastgesteld dat negen meisjes aangifte deden en dat dit niet leidde tot de aanhouding van de verdachte.

De zestig pagina's aan bewijs die zijn verzameld zijn het resultaat van het werk van het onderzoeksteam dat op de zaak is gezet, meldde de officier. In alle verhoren die met S. zijn afgenomen heeft hij alles ontkend en de schuld bij de slachtoffers gelegd. Hierom zei de officier vandaag dat de kans op herhaling groot is.

De officier zei dat bij S. narcistische en antisociale trekken en een parafiele stoornis zijn vastgesteld. Mensen met die stoornis hebben een atypische seksuele interesse die schade toebrengt aan zichzelf of aan anderen. Hierdoor wordt S. licht verminderd toerekeningsvatbaar geacht.

De tussentijdse toets, een tussentijds examen tijdens een rijopleiding, wordt vanaf 30 maart weer in heel Nederland afgenomen. Een jaar geleden besloten CBR-locaties de toets niet meer aan te bieden, om de lange wachttijden voor (her-)examens terug te dringen.

Tijdens de coronapandemie werden er zo'n 300.000 examens geannuleerd, waardoor lange wachttijden voor rijexamens ontstonden. Door de tussentijdse toets tijdelijk te schrappen, kwam er meer ruimte om weer examens af te nemen. Omdat er veel verschillen waren in achterstanden op verschillende locaties, gingen examinatoren ook op wisselende locaties aan de slag.

Volgens het CBR is de achterstand van praktijkexamens inmiddels weggewerkt. "Onze voorspellingen zijn boven verwachting uitgekomen", zegt algemeen directeur van het CBR Jan Jurgen Huizing. "Op dit moment zijn de reserveringstermijnen voor het praktijkexamen-B op al onze locaties vijf weken of minder. Het doel is om dat onder de 7 weken te houden. Het effect daarvan gaan we hopelijk terugzien in stijgende slagingspercentages."

Eind vorig jaar kon de tussentijdse toets al terugkeren in de provincies Limburg en Zeeland, vanaf 30 maart geldt dat voor alle provincies.

Vrijstelling

Met een tussentijdse toets kunnen leerlingen van een rijopleiding een vrijstelling krijgen voor de bijzondere verrichtingen van het praktijkexamen. Voorbeelden daarvan zijn fileparkeren of de hellingproef. Als een kandidaat daarvoor slaagt, verdient diegene daarmee een vrijstelling voor dat onderdeel.

Ook krijgt een leerling een tussentijdse beoordeling, en wordt duidelijk wat er al goed gaat, en wat er nog beter moet in aanloop naar het praktijkexamen.

In Rotterdam hebben honderden mensen gisteravond een stille tocht gelopen voor de 19-jarige Lugani, die vorige week overleed bij een schietincident in een woning in Rotterdam-Delfshaven. De politie onderzoekt of er sprake was van een misdrijf of een ongeluk.

Zo'n 400 mensen hadden gehoor gegeven aan de oproep voor de stille tocht. Veel van hen hadden witte ballonnen bij zich, schrijft regionale omroep Rijnmond.

"In loving memory, Lugani", valt er te lezen op witte truien die veel mensen tijdens het eerbetoon droegen. Op de truien prijkt een foto van Lugani, omringd door rozen en kaarsen.

Vrienden van de overleden jongen namen het initiatief voor de stille tocht. De samenkomst begon met een toespraak. "Deze tocht lopen we uit liefde en respect. Niet om te schreeuwen, niet uit boosheid, maar om in stilte te laten zien hoe groot het verlies is", zei een tante van Lugani.

"Deze tocht is niet alleen voor Lugani, maar ook voor andere jongens, andere levens", zei de tante geëmotioneerd. "Vandaag is het Lugani, maar morgen kan het ook een van hen zijn. Een van jullie, een van ons."

Gebed en minuut stilte

Op een plein waar de jongen regelmatig te vinden was, werd een minuut stilte gehouden. Daarna nam een wijkpastor het gebed voor de omgekomen tiener. Achter de pastor ligt een zee van bloemen en kaarsen. "God, hier staan we. Stil en kwetsbaar. Woorden schieten tekort voor wat we voelen", zei hij.

Na het gebed liet de groep mensen de meegenomen witte ballonnen los:

Ook legde de moeder van Lugani bloemen neer. Geëmotioneerd bedankte ze de groep voor hun aanwezigheid bij de stille tocht.

Veel vragen

De tocht begon op het Aelbrechtsplein. Niet veel verderop, aan de Zoutziedersstraat, werd Lugani vorige week slachtoffer van het schietincident. Hij raakte zwaargewond en overleed in het ziekenhuis.

Twee 20-jarige Rotterdammers die in de woning aanwezig waren, zijn aangehouden. Zij zitten nog vast.

Nog altijd is niet duidelijk wat zich in de woning heeft afgespeeld. Op de vraag of de familie enig idee heeft, zegt een tante: "Absoluut niet. We weten helemaal niks."

Een andere tante voegt daaraan toe: "We horen verschillende verhalen. Maar op dit moment laten we de politie onderzoek doen en wachten we af wat daaruit komt."

De Nederlandse Staat doet voldoende om de verspreiding van PFAS tegen te gaan. Dat is de uitspraak van de rechtbank in Den Haag in een rechtszaak die vijf organisaties hadden aangespannen tegen de staat.

De organisaties stelden de Staat aansprakelijk voor de PFAS-verontreiniging en gezondheidsschade daardoor. Het gaat om vier regionale milieuorganisaties en de Stichting Gezond Water.

Volgens de rechter heeft de overheid een grote mate van vrijheid om te bepalen hoe Nederland de PFAS-problematiek aanpakt. De maatregelen die nu genomen worden zijn "geschikt en voldoende", aldus de rechtbank.

Bovendien vindt de rechter dat het gaat om complexe afwegingen waarbij ook maatschappelijke belangen zoals woningbouw, afvalverwerking en drinkwaterproductie een rol spelen. "Het is niet aan de rechter om keuzes hierin voor te schrijven."

Inventarisatie

De organisaties wilden onder meer dat er een direct verbod kwam op het lozen van PFAS. Dat geldt zowel voor de lucht, water en bodem.

Ook willen ze graag een volledige inventarisatie van bedrijven die PFAS lozen en hebben geloosd, saneringswerkzaamheden en het verscherpen van toezicht.

Wat is PFAS?

PFAS is een groep chemische stoffen die schadelijk kunnen zijn en niet of nauwelijks afbreken, waardoor ze steeds meer in het milieu voorkomen. Ze kunnen schadelijk zijn voor het immuunsysteem, de vruchtbaarheid, het ongeboren kind en organen als de lever en de schildklier. Ook kunnen ze kanker veroorzaken.

De stoffen komen vaak voor in producten die water- of vuilafstotend zijn, zoals impregneersprays, waterproof make-up en meubelbekleding.

Op dit moment is er geen totaaloverzicht van waar er in Nederland PFAS-vervuiling is. Tientallen bedrijven weigeren echter mee te werken aan onderzoek hiernaar.

Uit bloedonderzoek van het RIVM bleek vorig jaar dat bijna iedereen in Nederland te veel PFAS in het bloed heeft.

Bij een Russisch bombardement in de Oekraïense regio Charkiv zijn afgelopen nacht zeker vier mensen gedood. Onder hen zijn drie jonge kinderen, melden lokale autoriteiten.

Het gaat om twee jongetjes van 2 jaar oud en een 1-jarig meisje. Ook hun 34-jarige vader kwam om het leven. Zij werden gedood toen een drone hun huis raakte.

Na de aanval ontstond er een grote brand, waarbij de bewoners vast kwamen te zitten onder het puin. De moeder van het gezin, een 35-jarige hoogzwangere vrouw, en een 73-jarige vrouw konden nog door hulpverleners uit het ingestorte huis worden gered.

Burgerdoelen

De regio waar het gezin woont, wordt vrijwel dagelijks door Rusland bestookt. In hetzelfde dorp kwamen maandag een 41-jarige vrouw en haar 10-jarige zoon om het leven bij een Russische aanval.

Afgelopen nacht vuurde Rusland 129 drones op Oekraïne af, meldt de Oekraïense luchtmacht. 112 drones konden onschadelijk worden gemaakt.

Rusland heeft nog niets laten weten over de aanval, maar president Poetin schuwt aanvallen op burgerdoelen niet. Zo wordt vrijwel dagelijks de energie-infrastructuur van Oekraïne aangevallen en zijn er geregeld inslagen bij wooncomplexen. Hiermee probeert Rusland het Oekraïense moreel te breken.

De snelweg A59 is in westelijke richting dicht tussen Waalwijk en Sprang-Capelle-West. Vanochtend vloog daar de aanhanger van een vrachtwagen in brand. De weg blijft tot zeker 14.00 uur dicht, zegt Rijkswaterstaat.

De brand is inmiddels onder controle, maar smeult nog na. De vrachtwagen vervoerde balen textiel.

De bestuurder van de vrachtwagen wist de brandende aanhanger op tijd los te koppelen en de trekker op de vluchtstrook weg van de brand te rijden. Daardoor werd verdere schade aan de vrachtwagen voorkomen, schrijft Omroep Brabant.

Het verkeer dat vanuit Den Bosch naar Breda of Antwerpen moet, wordt omgeleid via Tilburg over de A2, A65 en A58.