NOS Nieuws - Algemeen

De naam Wim T. Schippers zal jonge mensen weinig tot niets zeggen, maar in de naoorlogse Nederlandse cultuurgeschiedenis is het wel degelijk een grote naam en de kans is groot dat jongeren in elk geval zijn stem kennen. Het is namelijk de stem van Ernie (van Bert en Ernie) en van Kermit de Kikker. Vandaag werd bekend dat stemacteur, televisiemaker en kunstenaar Wim T. Schippers vorige week op 83-jarige leeftijd is overleden.

In de jaren zeventig was hij bekend als maker van absurdistische programma's voor de VPRO, als de Fred Haché show en Van Oekels discohoek voor televisie en Ronflonflon met Jacques Plafond voor radio.

Sjef van Oekel, gespeeld door Dolf Brouwers, was waarschijnlijk zijn bekendste typetje.

Het leven is zinloos

Centraal in Schippers werk als programmamaker en kunstenaar was het idee dat het leven onzinnig is. Kunst was volgens hem net zo onzinnig en kon dus ook alles zijn, of niets. Het slaat nergens op, maar het is wel de moeite waard.

In de jaren zestig begon Schippers met "de A-dynamische beweging", een groep kunstenaars van wie hij voortrekker was. Het werk was doelbewust saai, verwarrend en ogenschijnlijk zonder inhoud. De kunstenaars maakten bijvoorbeeld 'plastieken ter stadsontsiering' of 'tijdelijke bemoeilijking van het betreden en het verlaten van gebouwen'. Zo werd in Scheveningen Het concert voor belegde broodjes gehouden. Het publiek verliet in verwarring de zaal.

Bekend in die tijd werd ook een manifestatie waarbij Schippers een flesje limonade in zee leeggoot.

Pindakaasvloer

De pindakaasvloer dateert ook uit deze tijd. "Waarachtig oninteressant", noemde Schippers dat. Hij werd in 1969 voor het eerst uitgevoerd in een galerie, in 1997 nog eens door het Centraal Museum in Utrecht en werd in 2010 aangekocht door Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam. Het is een vloer binnen een raamwerk van ongedefinieerde afmetingen, met een laag pindakaas van een zekere dikte en van een zelf te bepalen merk.

In de jaren 60 begon Schippers met tv-werk en later ook met radio. Het programma Hoepla kende maar drie afleveringen, maar bracht veel commotie omdat Phil Bloom als eerste vrouw in de Nederlandse tv-geschiedenis naakt te zien was, zittend met het toen nog zeer christelijke dagblad Trouw.

Daarna volgden de Fred Hachéshow en programma's met Barend Servet (een rol van IJf Blokker). De programma's waren de doorbraak voor Dolf Brouwers, die Sjef van Oekel speelde. Vooral progressieve jongeren en middelbare scholieren konden het absurdisme waarderen en deden hem dag-in, dag-uit na. Bij het conservatief-christelijke deel van de bevolking werd hij juist verafschuwd, alleen al doordat er veelvuldig in werd gevloekt.

In de programma's kwam ook Jacques Plafond ten tonele. Deze figuur werd door Schippers zelf gespeeld. Later werd het de dragende figuur in het radioprogramma Ronflonflon met Jacques Plafond.

Daarin werkte Schippers veel samen met componist Clous van Mechelen, die als pianostemmer/organist Jan Vos ook een rol had in diverse programma's. Bekend werd het wat ranzige 'Lied van verlangen' van Jan Vos met Gé Braadslee, waarin zijn bezongen hoe zij "in elkander gleden".

Herdershonden

Schippers maakte ook toneel. Zijn stuk Going to the dogs had een groep herdershonden in de hoofdrol, die op het toneel naar een tv kijken. Het stuk trok internationale belangstelling en omdat er subsidie voor was verstrekt kreeg het ook politieke aandacht. Bezoekers liepen boos weg omdat ze alleen de honden te zien kregen en er verder niets gebeurde. Maar volgens Schippers hielden de honden zich precies aan het script en waren het uitstekende acteurs omdat zij helemaal zichzelf bleven.

In de jaren 80 waren van Schippers op tv de series Op zoek naar Jolanda en We zijn weer thuis, te zien.

Later deed hij ook nog wat conventionelere zaken, zoals het presenteren van Zomergasten en het presenteren van de Nationale Wetenschapsquiz. Wetenschap kwam ook geregeld terug in zijn werk als beeldend kunstenaar, bijvoorbeeld Het is me wat waarbij een kei in de hal van een ministerie lijkt te zweven.

Als stem was Schippers al vanaf het begin betrokken bij Sesamstraat. Hij sprak de teksten van Ernie in (Paul Haenen deed Bert), en ook was hij de stem van Kermit de Kiker en Graaf Tel.

Gekte

Schippers heeft de Nederlandse taal verrijkt met woorden die nu normaal zijn, zoals gekte.

Zeer kenmerkend voor hem en zijn opvattingen over kunst was ook de uitspraak: "Verdomd interessant. Maar gaat u verder."

Sjef van Oekel werd bekend van steeds herhaalde stopwoorden en uitdrukking als "Pardon reeds", "Potverdomme, ik word niet goed" en "Wordt het toch nog gezellig" en "Mag ik even braken?" Van Oekels veelvuldige vloekende tegenspeler Henk Pal onderbrak zichzelf vaak met de zin: "Leuke lamp overigens".

En misschien dat Schippers over zijn eigen dood zou kunnen zeggen: "Jammer, maar helaas."

Het elektrische automerk Tesla heeft de Nederlandse Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) misleidende statistieken over een type zelfrijdende auto's voorgelegd. Dat meldt persbureau Reuters op basis van eigen onderzoek.

Met de statistieken over veiligheidsrisico's hoopte Tesla goedkeuring te krijgen om zijn zelfrijdende auto's op de weg te krijgen, schrijven de onderzoekers. Het gaat om modellen met het Full Self Driving (Supervised)-systeem, waarbij de bestuurder niet de handen aan het stuur heeft, maar wel nog verantwoordelijk is.

'Misleidende marketing'

Uit eerder Reuters-onderzoek bleek al dat Tesla-topman Elon Musk en andere leidinggevenden het afgelopen jaar "steeds vaker" claimden dat de FSD-functie van Tesla "tot wel tien keer veiliger is" dan een menselijke bestuurder.

De verkeersveiligheidsonderzoekers met wie Reuters sprak, zeiden dat de statistieken neerkomen op "misleidende marketing", omdat ze gebaseerd zijn op onjuiste vergelijkingen. Tesla heeft de "opgeblazen veiligheidsgegevens" aan meerdere Europese toezichthouders voorgelegd, blijkt uit documenten.

Vergeleken met oude auto's

Het bedrijf vergeleek onder meer het aantal ongelukken met FSD-bestuurde Tesla's waarbij airbags werden geactiveerd met het aantal ongelukken in Amerika met alle voertuigen. Maar het totaal aantal ongelukken in Amerika met alle soorten voertuigen bevat ook veel minder ernstige ongelukken.

Ook worden de FSD-modellen met de gemiddelde Amerikaanse auto vergeleken, maar die laatste is veel ouder dan de gemiddelde Tesla. Dat kan leiden tot afwijkende resultaten, "omdat autofabrikanten geleidelijk nieuwe veiligheidsvoorzieningen hebben geïntroduceerd die het aantal ongelukken verminderen", schrijft Reuters.

Eerste goedkeuring

In april gaf de RDW goedkeuring voor het FSD-rijhulpsysteem. Daarmee werd Nederland het eerste land in de Europese Unie waarin Tesla het systeem mag gebruiken.

De RDW liet aan Reuters in een persbericht weten dat het "niet afhankelijk is van marketingclaims of externe statistieken" bij het nemen van beslissingen over dergelijke systemen en dat het zijn eigen "tests, analyses en verificaties" uitvoert.

Hoe werkt het FSD-systeem?

FSD Supervised is een rijhulpsysteem, waarbij het voertuig veel rijtaken overneemt, maar niet helemaal autonoom of zelfrijdend is. De bestuurder blijft verantwoordelijk.

Sensoren controleren of de ogen van de bestuurder op de weg gericht zijn en de handen beschikbaar om het stuur over te nemen. Je hoeft je handen dus niet aan het stuur te houden, maar je mag ook geen boek lezen.

Als de bestuurder niet genoeg oplet, gaat er een melding af en moet de bestuurder aan het systeem laten zien dat hij oplet. Als dit niet gebeurt kan het systeem tijdelijk niet meer worden ingeschakeld.

Bron: RDW

Premier Jetten zal zondag een toespraak houden bij de onthulling van een nationaal monument voor de Molukkers in Rotterdam. De organisatie werd vandaag verrast door de aankondiging van zijn komst.

Een premier die naar zo'n beladen moment gaat, komt vaak niet met lege handen. Daardoor zou het zomaar kunnen dat hij de langverwachte excuses gaat aanbieden voor de behandeling van de eerste generatie Molukkers, die in 1951 naar Nederland werden gehaald.

Het monument komt aan de Lloydkade, een van de plekken waar de schepen aankwamen met Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen. Zij werden vaak onder erbarmelijke omstandigheden gehuisvest, zoals in de voormalige Duitse concentratiekampen Westerbork en Vught. De opvang zou voor een half jaar zijn, maar de meesten zagen hun geboorteland nooit meer terug.

Ondanks hun jarenlange trouwe dienst in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) werden de mannen kort na aankomst in ons land ontslagen. Ze hadden verwacht dat Nederland zich zou inzetten voor een Molukse republiek, onafhankelijk van Indonesië. Maar daar kwam weinig van terecht.

Leed erkennen

De organisatie achter het monument hoorde vandaag pas dat premier Jetten komt. "Ik vind het wel een goed gebaar", zegt Yordi Tahamata van Stichting Landelijk Moluks Monument. "Ik hoop op erkenning van de fouten die zijn begaan door de Nederlandse regering en van het leed dat mijn opa en oma hebben ondergaan."

De verwachting is niet dat Jetten direct financiële compensatie aan de excuses verbindt, maar dat kan in de toekomst nog wel gebeuren. Er is wel haast bij: op dit moment zijn er nog maar weinig mensen uit de eerste generatie in leven. Bovendien is het dit jaar 75 jaar geleden dat de Molukse KNIL-militairen met hun gezinnen naar Nederland kwamen.

Pensioenen

Het overgrote deel van de Tweede Kamer wil dat het kabinet nu eindelijk "een passend gebaar" maakt naar de Molukse gemeenschap, waar ook erkenning uit spreekt. Op initiatief van de ChristenUnie komt er een onafhankelijk onderzoek naar het verblijf van de Molukkers in Nederland.

Kamerlid Ceder van die partij vindt dat de regering vooral in gesprek moet gaan met de hele Molukse gemeenschap over wat "recht doen voor hen betekent". Er is volgens hem onder Molukkers veel behoefte aan eerherstel voor de KNIL-militairen, en ook de kwestie van niet betaalde pensioenen van de ontslagen militairen moet worden opgelost.

Veel Molukkers willen blijven wonen in de speciale Molukse woonwijken die in verschillende gemeenten bestaan. Volgens Ceder zouden de over het algemeen zeer Oranjegezinde Molukkers het liefst een gebaar willen van koning Willem-Alexander. Het staatshoofd wordt zondag niet verwacht in Rotterdam.

Eerder maakten we deze reportage over Molukkers in Nederland:

John Wattilete, president in ballingschap van de Republiek der Zuid-Molukken, zegt in gesprek met Nieuwsuur blij te zijn als Jetten excuses maakt. "Want onze gemeenschap is op grove wijze geschoffeerd."

Tegelijk pleit hij ook voor onderzoek naar de gemaakte fouten in het verleden. "Dan moet je die fouten erkennen en vervolgens zal rechtsherstel moeten plaatsvinden. In het verlengde daarvan zouden excuses gemaakt kunnen worden."

Ook wil Wattilete dat Nederland zich inzet voor het recht op zelfbeschikking van het Molukse volk. Dat zou betekenen dat ons land bij Indonesië aandringt op een onafhankelijke Zuid-Molukse staat.

Nederlandse supermarkten waarschuwen voor de mogelijke aanwezigheid van plastic in blikvoer voor katten en honden. Het gaat om producten van het bedrijf Partner in Pet Food NL B.V.. Bij kwaliteitscontroles zijn stukjes plastic in de blikken gevonden.

Lidl, Albert Heijn en Jumbo hebben een waarschuwing op hun website geplaatst met de namen van de betreffende producten.

De terugroepactie geldt voor een aantal huismerkblikjes, waaronder 'Stoofpotje met Lam, Pasta & Groente'. Het product waarvoor wordt gewaarschuwd is tenminste houdbaar tot (THT) 28-03-2028.

Bij Lidl gaat het om kattenvoer 'Chunks in jelly, liver with beef' met de houdbaarheidsdata 02-04-2028 en 03-04-2028.

Klanten krijgen hun geld terug als ze de producten inleveren in een supermarkt.

Kunstenaar en tv-maker Wim T. Schippers is vorige week woensdag overleden op 83-jarige leeftijd. Dat heeft zijn stichting bekendgemaakt.

Schippers is onder meer bekend als stemacteur voor het personage Ernie van het bekende Muppetduo Bert en Ernie in Sesamstraat. Ook was hij stemacteur van bijvoorbeeld Kermit de Kikker en Graaf Tel.

Schippers begon in de jaren 60 met werken in de televisie- en radiowereld. Sommige van zijn programma's leidden tot veel commotie, zoals het programma Hoepla, waarin Phil Bloom te zien was als eerste naakte vrouw op de Nederlandse tv.

Absurdistische televisie

In de jaren zeventig maakte hij voor de VPRO absurdistische televisie. Zo was hij de geestelijk vader van Barend Servet en Sjef van Oekel.

Ook als kunstenaar zorgde Schippers voor opschudding. Een voorbeeld daarvan is zijn de Pindakaasvloer die meerdere keren werd uitgevoerd. De naam beschrijft het werk treffend: het is een vloer met een laag pindakaas. De grootte en het merk kon variëren.

Museum Boijmans Van Beuningen kocht het werk eind 2010 aan. Hierdoor kan het museum de Pindakaasvloer op verschillende manieren uitvoeren in de toekomst.

In 2022 sprak Nieuwsuur Schippers over zijn loopbaan:

Schippers bleef tot op hoge leeftijd actief als kunstenaar, theatermaker en schrijver. Begin dit jaar werd bekendgemaakt dat hij samen met Paul Haenen weer in de studio dook om Bert en Ernie in te spreken voor nieuwe afleveringen van de serie op Netflix.

In april interviewde Trouw Schippers. Hij zei te werken aan zijn allerlaatste kunstwerk: Wim is weg. De titel wist hij al, maar het werk was nog niet af. "Ik maak het steeds maar niet af, want dan denk ik dat ik doodga", zei Schippers. "Ach, uiteindelijk ga je toch, besta je niet meer."

Een man met de ziekte ALS, die daardoor is verlamd, kan door een hersenimplantaat weer een computer bedienen met zijn hersensignalen. Dat melden onderzoekers van de universiteit van Californië in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Medicine.

Het is een nieuwe stap in de ontwikkeling van hersenimplantaten. Door dit apparaat kan de man weer communiceren en zelfs werken. "Ik voel me weer verbonden met mijn leven", schrijft de 45-jarige man.

Met stekker verbonden

Bij de man zijn elektroden geïmplanteerd in hersengebieden die ervoor zorgen dat we kunnen bewegen: de motorische gebieden. Die elektroden worden met een stekker op het hoofd verbonden met een computer.

Door aan het uitspreken van woorden te denken, worden de motorische gebieden actief. Via slimme algoritmen worden die hersensignalen omgezet naar woorden op de computer. Hetzelfde kan de patiënt doen met het bewegen van de muis op het scherm. De man denkt, de muis beweegt.

De gevolgen van dit implantaat op het leven van deze patiënt zijn enorm. Hij kan weer communiceren met vrienden en familie, een computer aansturen en hij is zelfs weer volledig aan het werk.

"De impact is gigantisch op iemands leven", zegt Mariska van Steensel. Zij is hoofdonderzoeker aan het UMC Utrecht Hersencentrum en doet zelf ook onderzoek naar dit soort breinimplantaten. "In eerder onderzoek zagen we dat het heel veel gevolgen heeft hoe je als mens wordt gezien als je niet goed kan communiceren."

Rolls Royce

De patiënt kan dit apparaat al bijna twee jaar lang zelfstandig gebruiken, zonder hulp van de onderzoekers. "Wij hebben eerder een patiënt zeven jaar lang zelfstandig een implantaat laten gebruiken", zegt Van Steensel. "Maar dat was een veel eenvoudiger model, daar moest de patiënt letter voor letter spellen. Dit is veel geavanceerder."

Andere patiënten moeten nog wel geduld hebben, want dit implantaat komt nog niet op de markt. "Dit werkt nu heel goed, maar wel alleen bij deze man", zegt Van Steensel. "Het is te vergelijken met een Rolls Royce, dat is niet voor veel mensen weggelegd. Maar een eenvoudiger, meer robuust systeem kan voor meer mensen werken."

Draadloos implantaat

Dan is er ook nog een praktische kant: de stekker op het hoofd en een grote computer. In het ideale geval werkt het implantaat draadloos en zonder grote computer. "Wereldwijd zijn er een aantal bedrijven bezig met draadloze implantaten, zeker in China gaan de ontwikkelingen snel. Maar ook Europa en Amerika wordt hieraan gewerkt", zegt Van Steensel.

Volgens haar gaat het nog een aantal jaren duren voordat dit soort breinimplantaten op de markt kunnen komen. Daarvoor moeten er nog flink wat stappen worden gemaakt. "We hopen dat meer mensen met spraakproblemen door verlamming baat hebben bij deze hersenimplantaten. Er is een gepassioneerd vakgebied dat hier hard aan werkt."

Tijdens de wedstrijd Nederland-Japan stroomden gisteravond klachten binnen op sociale media over de felle kleur van de kleding van Oranje. Sommige televisiekijkers hadden last van de sterk fluorescerende oranje voetbaltenues van het Nederlands elftal. Providers VodafoneZiggo en KPN erkennen het probleem.

"Die kleur Oranje is niet te doen op tv. Bedankt he Nike.", zei iemand op X. "Oranje kleur doet pijn aan de ogen. Niet goed afgesteld", reageerde een ander.

Daarnaast vonden sommige mensen dat de felle kleur van de voetbalshirts soms voor verwarring zorgde. "Ik kan niet eens 't rugnummer lezen..." en: "Het ziet er rood uit. Wij zijn geen rood! Wij zijn oranje!" Een ander gaf de KNVB de "tip" om de kleur van het tenue voortaan even uit te testen op camera voordat de bond een keuze maakt. "Dan weet je precies welke tint je NIET moet hebben."

Sommige tv's lijken te worstelen met de feloranje kleur. Volgens een woordvoerder van VodafoneZiggo komt de genoemde onprettige kijkervaring van sommige kijkers doordat de shirts dit jaar net anders gekleurd zijn dan eerdere jaren.

"Eerder was het shirt meer een soort bruin oranje, nu is het bijna fluorescerend oranje. Die kleuren bestaan niet in de natuur, dus tv's hebben moeite met het doorgeven ervan." Volgens de woordvoerder kunnen kijkers iets aan de felheid doen door de kleurverzadiging en het dynamische contrast aan te passen in de instellingen van hun toestel.

Een woordvoerder van KPN noemt de kwaliteit van het signaal als belangrijke factor voor hoe het eruitziet op beeld. Hoofdredacteur van technologieplatform Tweakers, Wout Funnekotter, erkent het belang van de signaalkwaliteit. "Bij grote evenementen op televisie, zoals het WK, kan de provider de kwaliteit van het signaal verlagen zodat er meer mensen tegelijk kunnen kijken zonder dat het beeld hapert. Dan wordt naast de scherpte van het beeld, ook de kleur minder. Dan werkt het niet mee dat we dit jaar zulke felgekleurde shirts hebben".

Volgens VodafoneZiggo valt het overigens mee hoeveel klachten er zijn gemeld. "Als je het afzet tegen het aantal kijkers zijn het geen heel grote aantallen." De meest mensen hebben volgens de provider dus een fijne kijkervaring gehad. Maar, grapt de woordvoerder: "Wat ons betreft had het oranje aan het einde nog wat feller gemogen, maar dat gaat minder over het beeld en meer over het spel."

Na tien jaar onderhandelen heeft de Europese Unie de rechten van luchtvaartpassagiers opnieuw vastgesteld. Volgens de nieuwe regels moet handbagage meenemen gratis zijn en behouden reizigers bij drie uur vertraging of meer recht op een financiële vergoeding van 250 tot 600 euro. De regels moeten volgend jaar ingaan.

De nieuwe regels maken een einde aan de extra kosten die budgetluchtvaartmaatschappijen rekenen voor handbagage. Passagiers hebben straks recht op een gratis persoonlijk item van 40 bij 30 bij 15 centimeter en een kleine rolkoffer met een maximaal gewicht van 7 kilo.

Maatschappijen mogen wel kortingen bieden aan reizigers die bijvoorbeeld zonder koffer willen vliegen.

Luchtvaartbedrijven stellen dat de strengere regels onvermijdelijk leiden tot hogere ticketprijzen.

Compensatiebedragen verduidelijkt

Jarenlang is onderhandeld over de rechten van vliegtuigpassagiers tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de lidstaten.

De Commissie had voorgesteld de compensatiegrens op te rekken van drie naar vijf uur vertraging. Lidstaten stelden de hoogte van de compensatie ter discussie, met het argument dat deze te duur zou zijn voor luchtvaartmaatschappijen.

Uiteindelijk zijn de bedragen die passagiers kunnen claimen hetzelfde gebleven als in de huidige wet, die stamt uit 2004.

Volgens Euronews verduidelijkt de nieuwe wettekst wel dat luchtvaartmaatschappijen 300 euro moeten betalen voor vluchten van meer dan 3.500 kilometer en 600 euro als de vertraging meer dan vier uur bedraagt of als de vlucht wordt geannuleerd.

Het akkoord wordt vanavond officieel bekrachtigd en moet daarna nog door het Europees Parlement worden goedgekeurd. De verwachting is dat hiermee wordt ingestemd, omdat het akkoord is bereikt door een delegatie die namens het parlement onderhandelde.

De EU-passagiersrechten gelden voor alle vluchten vanuit de EU en voor vluchten naar de EU met een Europese luchtvaartmaatschappij.

De rechtbank in Den Haag heeft een 58-jarige Syriër uit Druten veroordeeld tot 26 jaar celstraf voor martelingen en misbruik in Syrië tijdens het regime van Assad.

De 58-jarige Rafik. al Q. was verhoorder in Syrië, een hoge functie bij een militie die was gelieerd aan dictator Assad. De organisatie had eigen gevangenissen waar arrestanten ernstig werden mishandeld.

De man werd verdacht van het martelen van mensen in drie detentiecentra rondom Salamiyah, een plaats in het westen van Syrië. Hij deed dat martelen zelf, maar gaf ook anderen de opdracht om gevangenen te martelen. Dat gebeurde in 2013 en 2014.

Martelingen verhoor

In de rechtbank kwamen de afgelopen weken meerdere getuigenissen langs van slachtoffers. Zij vertelden hoe ze al onderweg naar de verhoorlocatie werden mishandeld. Tijdens het verhoor gingen de martelingen door.

Zo vertelden de slachtoffers dat ze werden geslagen met allerlei voorwerpen. Ook kregen ze schoppen, elektrische schokken en werden sommigen ondersteboven gehangen. Vaak waren zij hierbij naakt. Onder de negen slachtoffers die getuigden zijn twee vrouwen. Een van hen vertelde dat ze was verkracht en seksueel mishandeld.

"De verdachte creëerde keer op keer omstandigheden van doodsangst, dreiging, pijn, uitzichtloosheid en machteloosheid", aldus de rechter. "De verdachte heeft de slachtoffers ontmenselijkt en tot het diepst vernederd."

19 misdrijven

In 2022 kwam de man samen met zijn gezin in Druten in Gelderland wonen. Het Team Internationale Misdrijven van de Landelijke Recherche kwam hem op het spoor na een tip. Hij werd in zijn woning in Druten aangehouden.

De rechtbank heeft Q. in totaal schuldig bevonden aan negentien internationale misdrijven tegen acht personen, waaronder een verkrachting.

De rechtbank rekent het de verdachte aan dat hij de slachtoffers tijdens de zittingsdagen meermaals heeft beledigd en zwartgemaakt. "Hiermee heeft de verdachte wéér pijn veroorzaakt bij de slachtoffers", aldus de rechtbank.

Deels vrijspraak

Q. werd vrijgesproken van foltering, marteling en seksueel geweld tegen de negende persoon, omdat de rechtbank niet kon vaststellen of hij haar verhoorder is geweest.

De slachtoffers wilden allemaal ook smartengeld ontvangen van Q. De rechter liet weten op dit punt geen rechtsmacht te hebben.

Het Openbaar Ministerie had 30 jaar celstraf geëist tegen de man. Het OM en de verdachte kunnen nog in hoger beroep gaan tegen de uitspraak.

Er staan meer politiemensen dan voetbalfans voor het Marriott Hotel in Tijuana. Normaal gesproken een plek waar zakenmensen verblijven, nu volledig afgegrendeld om het nationale voetbalelftal van Iran volledige privacy te bieden.

Eind mei besloot de Iraanse voetbalbond dat de selectie tijdens het WK niet in Arizona zou verblijven, zoals oorspronkelijk het plan was, maar in de grensplaats Tijuana in Mexico.

De vijandige houding van de VS tegen Iran, die al maanden met elkaar in oorlog zijn, werd gezien als een obstakel voor een succesvol voetbaltoernooi. Dat de VS geen visa wilde uitgeven aan meerdere stafleden en ook Iraanse voetbaljournalisten weigerde, was een extra argument om naar Mexico te verhuizen.

In de Mexicaanse grensstad werd de Iraanse selectie met open armen ontvangen. Naast het Marriott wappert nu een Iraanse vlag en voor de hekken van het hotel verdringen Mexicaanse voetbalfans zich om een handtekening te bemachtigen voor hun album met voetbalplaatjes.

Speciale band

Shamyr Ramirez is een van hen. "Ik vond het fantastisch nieuws toen ik hoorde dat onze stad een WK-team zou ontvangen", zegt hij. "Het is een team waar ik een speciale band mee heb, vanwege de cultuur, maar ook vanwege de huidige situatie. Ik leef mee met het Iraanse volk."

De Mexicaanse betrokkenheid is ook te zien op het trainingscomplex van de lokale voetbalclub, waar de Iraanse spelers twee keer per dag trainen. Op een grote banner langs het veld staat 'Welkom in Tijuana' in het Engels, Spaans en Perzisch. Intussen werken de spelers onder de warme Mexicaanse zon een ontspannen training af. Ze mogen van de voetbalbond niet met journalisten praten: de focus moet op voetbal liggen.

Speldje met nummer 168

Maar dat is lastig. De aanwezigheid van de massaal toegestroomde internationale pers laat zien dat dit een voetbalteam is met een verhaal. Een team uit een land in oorlog. Mehdi Taj, president van de Iraanse voetbalbond, loopt rond met een speldje met het nummer 168 erop. Het is een verwijzing naar het aantal slachtoffers dat viel bij een Amerikaanse luchtaanval op een school in Iran in de begindagen van de oorlog.

"Ons team is hier gekomen om te voetballen en omdat sport belangrijk is voor ons", zegt hij. Volgens Taj zorgt de overeenkomst tussen Iran en de VS niet voor afleiding in de nationale selectie. "Natuurlijk, als er vrede komt, zullen we daar blij mee zijn. Maar ons doel is voetballen."

Bijna was Iran niet afgereisd naar de VS voor het toernooi. Vlak nadat de oorlog was begonnen, zei de minister van Sport van Iran dat spelen in de VS onmogelijk zou zijn. De Amerikaanse president Trump zei dat Iran welkom was, maar voegde toe dat hij de veiligheid van de spelers niet kon garanderen.

Iran probeerde daarop de groepswedstrijden tegen Nieuw-Zeeland, België en Egypte te laten verplaatsen naar Mexico. Dat lukte niet, maar het Iraanse trainingskamp ging wel naar de andere kant van de grens.

Iraanse gemeenschap

Niet alleen Mexicaanse voetbalfans zijn er blij mee. Ook de kleine Iraanse gemeenschap in Tijuana was blij verrast met de verhuizing. Onder hen is Saied Assaidi, die afgelopen jaar het eerste Iraanse restaurant in Mexico opende.

"Toen ik hoorde dat de selectie naar Tijuana kwam, hoopte ik dat ze mijn restaurant zouden bezoeken, zodat ze hun eigen keuken konden proeven", zegt Assaidi. Het is er nog niet van gekomen. De restauranteigenaar denkt wel te weten waarom. "Vanwege de strenge beveiliging en de situatie met de FIFA en andere landen, is dat waarschijnlijk lastig voor ze."

Sport en politiek

Iran neemt het vannacht (03.00 uur Nederlandse tijd) op tegen Nieuw-Zeeland. Het duel wordt gespeeld in Inglewood, een voorstad van Los Angeles. Assaidi gaat die wedstrijd met andere Iraniërs kijken in zijn restaurant. Hij hoopt dat tijdens het toernooi de nadruk op voetbal komt te liggen. "Sport en politiek moeten gescheiden zijn. De spelers vertegenwoordigen ons land, niet de politiek van het land."

Het is de vraag of het lukt om die twee zaken uit elkaar te houden. Bij aankomst van het Iraanse team in Los Angeles protesteerden aanhangers van de Iraanse oppositie bij de spelersbus. En het Iraanse regime heeft aangekondigd dat als in het stadion provocaties plaatsvinden tegen de spelers, het team van het veld zal stappen.

De gemeente Súdwest-Fryslân heeft de vergunning voor de marathon van Sneek van komend weekend ingetrokken. Het EHBO-plan blijkt opgesteld door een onlangs veroordeelde nep-ambulancebroeder uit Groningen. Duizenden lopers zitten nu in onzekerheid over hun deelname.

Ayrton P. werd in april veroordeeld tot vijf maanden cel. Hij zit niet vast, omdat hij in hoger beroep is gegaan. In de tussentijd heeft hij zijn EHBO-diensten aangeboden bij de organisatie van de marathon in Friesland. "Op basis van de informatie die wij hadden, leek alles te kloppen", laat de organisatie weten aan Omrop Fryslân.

Toen bekend werd wie achter het EHBO-plan zat, heeft de gemeente de vergunning ingetrokken. De gemeente ziet de diensten van het bedrijf als risico voor de veiligheid en de volksgezondheid. "Wij schrokken hier natuurlijk enorm van", zegt de organisatie.

Deelnemers

Het is niet zeker of de marathon kan alsnog doorgaan. Zo'n 3000 lopers hebben zich ingeschreven. De gemeente beslist morgen of de marathon met een nieuwe EHBO-partij doorgaat.

Vorig jaar ging het hardloopevenement niet door vanwege hoge temperaturen. Ook zaterdag worden hoge temperaturen verwacht: het wordt in Sneek zo'n 26 graden en zonnig.

De Britse regering mocht de pro-Palestijnse actiegroep Palestine Action verbieden door het te bestempelen als terroristische organisatie, zo heeft een gerechtshof in Londen geoordeeld.

De groep wordt hiermee gelijkgesteld aan terroristische organisaties als Islamitische Staat (IS) en al-Qaida. Lidmaatschap kan bestraft worden met maximaal veertien jaar gevangenisstraf.

De uitspraak kwam nadat de Britse regering in hoger beroep was gegaan tegen een vonnis van een lagere rechter. In februari oordeelde die nog dat het verbod buitenproportioneel was en het recht op de vrijheid van meningsuiting inperkte.

Invallen wapenfabriek

De rechters van het hof erkenden vandaag dat het verbod "zeer controversieel" was, maar voegden daaraan toe dat "Palestine Action openlijk onwettig geweld promoot dat neerkomt op terrorisme". Het hof verwees naar acties van leden van Palestine Action die door de staat als terrorisme werden beschouwd en waarvan de groep geen afstand had genomen.

Activisten van de groep zijn eerder veroordeeld tot gevangenisstraffen vanwege een inval in een wapenfabriek en het slaan van een politieagent met een hamer. Ook zouden leden van Palestine Action militaire vliegtuigen hebben besmeurd met verf.

Volgens de rechter waren de dreigingen van de actiegroep richting bonafide bedrijven, waaronder wapenfabrikanten, de belangrijkste factor in het oordeel, schrijft omroep BBC.

Duizenden arrestaties

Vorig jaar juni kwam de Britse regering met een voorstel om de antiterrorismewet aan te passen, waarmee Palestine Action werd toegevoegd aan de lijst met terroristische organisaties. Volgens overheidsfunctionarissen zou de groep "miljoenen ponden" aan schade hebben veroorzaakt en de Britse nationale veiligheid in gevaar hebben gebracht.

Volgens persbureau AP zijn sindsdien meer dan 3300 mensen gearresteerd bij protesten omdat ze borden vasthielden met de tekst: "Ik ben tegen genocide. Ik steun Palestine Action."

Vandaag werden meer dan honderd demonstranten die buiten het hof hun steun betuigden aan Palestine Action gearresteerd. De actiegroep zelf zegt de uitspraak bij het hooggerechtshof te zullen aanvechten.

Twee mannen uit Den Bosch zijn veroordeeld tot celstraffen voor het seksueel misbruiken van hun pleegzoons en hun hond. Daarnaast moeten ze nog een taakstraf van 240 uur uitvoeren.

Het Openbaar Ministerie had vier jaar cel geëist. De mannen zijn veroordeeld tot 502 dagen celstraf. Daarvan is een jaar voorwaardelijk. Omdat de mannen al in voorarrest hebben gezeten, hoeven ze niet meer de gevangenis in.

Wel moeten ze zich aan strenge regels houden, zoals toezicht van de reclassering. Ook kregen ze een meldplicht, ambulante begeleiding en een contactverbod opgelegd. Ze mogen daarnaast geen huisdieren meer houden. De misbruikte hond was al in beslag genomen.

Hadden al misbruikplannen

De mannen waren parttime pleegouders van twee jongetjes van 7 en 10. Zij verbleven meerdere weekenden per maand bij het koppel omdat de biologische moeder niet altijd in staat was om voor de kinderen te zorgen.

De rechtbank oordeelt dat het echtpaar al seksuele plannen met de jongens had voordat ze in huis kwamen. De 33-jarige pleegvaders masturbeerden onder meer in de kinderkamer terwijl de jongens sliepen. Daarnaast hadden de mannen seks met elkaar in het bijzijn van de kinderen, waarbij ze hen aanraakten. Ook douchten ze met de jongens.

'Misselijkmakend'

In hun huis werden daarnaast 1700 expliciete foto's van kinderen en honderden afbeeldingen met dierenporno gevonden. Het echtpaar is ook schuldig bevonden aan het vervaardigen en verspreiden van zulk materiaal van de pleegkinderen. De mannen chatten en spraken veel over fantasieën rondom de jongens, ook met buitenstaanders. De officier van justitie noemde de zaak eerder "misselijkmakend, vulgair en extreem".

De kinderen verbleven ruim een jaar bij de mannen maar zijn daar na de arrestatie van de pleegvaders in november 2024 weggehaald, schrijft Omroep Brabant.

De twee mannen waren jaren geleden te zien in een televisieprogramma van omroep PowNed. De omroep heeft de afleveringen verwijderd nadat bekend werd welke verdenkingen er tegen het stel lagen, meldde De Telegraaf onlangs.

De rechtbank heeft een 58-jarige man veroordeeld tot 30 jaar cel voor de moord op zijn onderbuurvrouw in Rijswijk. Het 38-jarige slachtoffer werd in 2024 doodgeschoten. "Een ijzingwekkende femicide", aldus de rechtbank.

De vrouw werd voor de ogen van haar 4-jarige zoontje doodgeschoten. Dat gebeurde in het portiek van het appartementencomplex waar ze woonden. Verdachte Sayed A. was in de flat toen de politie aankwam en werd direct aangehouden.

A. heeft bekend het slachtoffer te hebben gedood. De man was naar eigen zeggen boos omdat het slachtoffer hem zou hebben zwartgemaakt bij medebewoners van de flat.

Uit onderzoek is gebleken dat het slachtoffer er rekening mee hield dat de verdachte haar wat wilde aandoen omdat zij de man had afgewezen. Het slachtoffer deed enkele dagen voor haar dood een melding bij de woningcorporatie en schreef ook een afscheidsbrief.

Vooropgezet plan

De rechtbank oordeelt dat A. zijn buurvrouw met een vooropgezet plan heeft gedood. Op de bewuste dag hoorde hij de vrouw met een andere bewoner van de flat over hem praten, waarna hij thuis zijn wapen is gaan halen. Toen de verdachte terugkwam en hoorde dat het slachtoffer nog steeds met de medebewoner in gesprek was, opende hij het vuur.

Het zoontje van de vrouw stond op dat moment naast haar. Er zijn kogelinslagen aangetroffen in zijn rugzak, zijn broodtrommel en de capuchon van zijn trui, meldt Omroep West. De verdachte bedreigde daarna ook andere buurtbewoners met zijn wapen.

Een van hen heeft volgens de rechtbank een "heldendaad" verricht door het jongetje op de arm te nemen en mee te nemen naar zijn eigen woning. A. richtte toen het wapen op hem en haalde de trekker over, maar er zaten geen kogels meer in het wapen.

'Gruwelijke wijze om het leven gebracht'

"De verdachte heeft het slachtoffer op een gruwelijke wijze om het leven gebracht", aldus de rechters. "Ook omwonenden zijn getuige geweest van een uiterst gewelddadig dodelijk schietincident dat vlak bij hun eigen woning heeft plaatsgevonden."

Volgens de rechtbank heeft A. zich ook schuldig gemaakt aan poging tot doodslag op het zoontje van het slachtoffer en bedreiging van medebewoners.

Geen berouw getoond

Bij het bepalen van de straf weegt de rechtbank mee dat verdachte eerder is veroordeeld voor poging tot doodslag: A. kreeg in 2013 twee jaar cel, waarvan vier maanden voorwaardelijk, voor een steekpartij.

Ook neemt de rechtbank het de man kwalijk dat hij nooit berouw heeft getoond voor zijn daden. "Integendeel, hij lijkt zijn daden nog altijd gerechtvaardigd te vinden en lijkt zichzelf als slachtoffer te zien."

De straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie. Daarnaast eiste justitie dat de verdachte na zijn detentie in de gaten zal worden gehouden. Ook deze maatregel legde de rechtbank op. Verder moet de verdachte schadevergoedingen betalen aan de bedreigde bewoners en het zoontje van het slachtoffer.

De verhoren van de enquêtecommissie over de coronacrisis hebben nog weken te gaan, maar Diederik Gommers nam vandaag al een paar eindconclusies voor zijn rekening. Hij was tijdens de crisis als ic-hoofd één van de belangrijkste adviseurs van het kabinet.

Mensen alleen laten sterven? Hoe erg het virus ook, dat "nooit meer". Artsen mee laten adviseren over sluitingstijden van de horeca? Artsen moeten vooral over het virus gaan. Wachten met ingrijpen terwijl de ziekenhuizen al volstromen, zoals tijdens de tweede golf? Niet voor herhaling vatbaar. En met het oog op een volgende pandemie: ook dan zal gebrek aan personeel opnieuw een probleem zijn.

In het paar uur durende verhoor valt op dat Gommers zijn kennis en details bij bijna alle vragen vrij snel paraat heeft. Dat hij een boek over zijn ervaringen schreef (Intens) zal allicht geholpen hebben. Gommers schuwt het geven van zijn mening niet en dat was tijdens de crisis in 2020 ook al zo.

Niet alleen werd hij toen ineens één van de belangrijke adviseurs van het kabinet, ook zat hij avond na avond in programma's en talkshows om uit te leggen wat er aan de hand is. Dat uitleggen gaat hem nog steeds goed af.

Personeelsgebrek

Gommers schetst het begin van de pandemie, toen met man en macht werd gezocht naar manieren om het aantal ic-bedden op te schalen. Geld was niet het probleem, personeel wel, zegt Gommers. Ziekenhuizen bouwden ruimtes om als extra intensive cares, er werd naar extra beademingsapparatuur gezocht, maar het kernprobleem bleek het gebrek aan ic-personeel. Het was een heel zware tijd, Gommers zag huilende verpleegkundigen. Ze draaiden overuren maar konden niet iedereen helpen.

En dat kan een volgende keer weer gebeuren, blijkt uit zijn betoog. Opleidingen voor de ic duren achttien maanden, dus bij het begin van een pandemie extra mensen scholen gaat niet helpen. En opgeleide mensen moeten blijvend op een ic aan het werk, maar zonder pandemie kun je ze niet met duizenden maar ergens in de wacht zetten.

Een roulatiesysteem, waarbij verpleegkundigen de ic-opleiding doen en vervolgens rouleren tussen ic en een andere verpleegkundediscipline, zou volgens Gommers een idee kunnen zijn.

Ruzie in Catshuis om leeftijden

Dat artsen in het Outbreak Management Team (OMT), de belangrijkste kabinetsadviseurs, ook moesten meedenken over bijvoorbeeld de sluitingstijden van horeca, vindt Gommers achteraf bezien niet logisch. Maar bij sommige dingen, waar nou juist typisch artsen wel over gaan, had het kabinet wat Gommers betreft juist meer van hen moeten aannemen. Zo knetterde het in het Catshuisoverleg enorm over het benoemen van een leeftijd om op de ic te worden behandeld. Volgens Gommers is het voor artsen niet vreemd om bij de selectie naar de leeftijden van patiënten te kijken, zeker bij zo'n ernstige crisis. Maar daar wilde gezondheidsminister De Jonge en premier Rutte niets van weten.

Gommers noemt het achteraf gezien verder ook "een slechte keuze" van het kabinet om de ziekenhuizen tijdens de tweede coronagolf te lang te laten vollopen voordat strengere maatregelen werden genomen. Het OMT werd daar "onrustig" van, zegt Gommers: "We hadden het idee achter de feiten aan te lopen".

De Tweede Kamer begreep volgens hem tijdens de eerste golf redelijk goed wat nodig was, maar in de tweede golf niet altijd. Gommers kan er nog boos om worden dat een voorstel voor extra salaris (om personeel aan te trekken en te behouden) werd weggestemd. "Toen was ik er echt klaar mee."

Alleen sterven

Na een paar uur verhoor worden tegen het einde bij Gommers toch enige emoties zichtbaar. Het gaat dan over een periode in de eerste fase van de pandemie, waarin familieleden van ernstig zieken op de ic of in een verpleeghuis er niet bij mochten zijn als patiënten gingen sterven.

"Hoe erg een virus ook is, de maatregelen mogen nooit meer zo streng worden", vindt Gommers. Ook als er een ebola-uitbraak zou zijn, een virus dat veel gevaarlijker is dan corona. "Je kunt niet alleen doodgaan, daar ben je niet voor op de wereld gezet. Dit moeten we echt nooit meer doen."

Het is mega-maandag zegt de Eurocommissaris voor Uitbreiding Marta Kos als ze aankomt bij de onderhandelingen met Oekraïne en Moldavië. Die twee landen beginnen aan de formele gesprekken om toe te treden tot de EU. En dan is er nog een wachtlijst van onder meer zes Balkanlanden die ook graag willen aansluiten. In deze podcast zoomen we in op één van die kandidaat-lidstaten: Moldavië.

Luister hier:

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Oost-Europa-onderzoeker bij Clingendael Marina Ohanjanyan kent het land goed. Het is klein, loopt op schema qua hervormingen die de EU wil zien en de president Maia Sandu gooit hoge ogen in Brussel. Maar Transnistrië is ook onderdeel van Moldavië. Die regio is een zelfverklaard pro-Russisch republiekje dat door vrijwel geen land ter wereld wordt erkend. En precies dat is wat de EU wil tegengaan door de unie uit te breiden: de invloed van Rusland op landen inperken.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Max Smedes

Eindredactie: Rosanne Sies

Een man die werd verdacht van betrokkenheid bij de moord op ggz-directeur Rob Zweekhorst is vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Het Openbaar Ministerie had tegen de 59-jarige René F. uit Schiedam 24 jaar cel geëist. Justitie zag F. als de opdrachtgever voor de moordaanslag.

Rob Zweekhorst werd op nieuwjaarsdag 2014 in Berkel en Rodenrijs op 44-jarige leeftijd op straat doodgeschoten. Hij liet op dat moment zijn honden uit. De politie concludeerde dat Zweekhorst zeer waarschijnlijk werd aangezien voor een crimineel die daar in de buurt woonde.

Volgens de rechtbank in Rotterdam is er te weinig betrouwbaar bewijs om F. te veroordelen. Het OM baseerde zich onder meer op informatie die bij de politie was binnengekomen en mensen die zeiden dat ze een bekentenis van de verdachte hadden gehoord. "Die personen hebben dit later afgezwakt of kunnen daar verder geen handen en voeten aan geven", aldus de rechtbank.

Huwelijksproblemen

Ook waren er volgens de rechter mensen die alleen in de krant hadden gelezen dat F. de opdrachtgever was. Over een mogelijk motief liepen de verklaringen uiteen.

Zo werd gezegd dat F. en de crimineel in de buurt ruzie hadden over vastgoed, maar ook huwelijksproblemen en een conflict over partijen in beslag genomen cocaïne werden genoemd. Volgens de rechtbank is alleen een motief niet genoeg bewijs dat een verdachte ook schuldig is.

F. werd vanaf september 2015 verdacht van betrokkenheid en in november 2018 aangehouden. Al die tijd heeft hij zijn betrokkenheid ontkend. F. verweet het OM tunnelvisie en sprak van een heksenjacht.

Onzichtbare krater

De weduwe van Zweekhorst las bij de behandeling van de zaak vorige maand een slachtofferverklaring voor. "Twaalf jaar na de inslag staan wij hier nog steeds, proberend overeind te blijven tussen de puinhopen van wat ooit een gelukkig gezin was", zei Natasja Zweekhorst. "De ijzige leegte in ons huis, waar voorheen gelach, warmte en rondslingerende fietsen de ruimte vulden. Daar ligt de onzichtbare krater van een vergismoord."

De rechtbank noemt het "zeer pijnlijk" voor de nabestaanden dat "er ook na zo'n lange tijd nog steeds geen duidelijkheid is over de schuldige, over het motief voor de moord en over de precieze omstandigheden daarvan".

Het is nog altijd niet bekend wie de fatale schoten heeft gelost. Die zaak werd in maart 2023 geseponeerd bij gebrek aan bewijs.

De schulden van de recent failliet verklaarde zakenman Hennie van der Most zijn de afgelopen periode opgelopen tot bijna 50 miljoen euro. Dat blijkt volgens RTV Oost uit het eerste openbare faillissementsverslag. De grootste schuldeiser is overigens een van de bv's van Van der Most zelf: "Maar naar dat geld kan ik uiteraard fluiten".

De 76-jarige Van der Most werd bekend doordat hij oude of verlaten bedrijfspanden ombouwde tot vaak succesvolle ondernemingen of pretparken. Dat begon in 1980 met een sauna- en zwemcentrum in een oude bontweverij in zijn woonplaats Slagharen. Zijn bekendste project was Wunderland Kalkar, waarvoor hij een nooit afgebouwde kernreactor in Duitsland ombouwde tot pretpark.

Debacle met Rotterdams pretpark

In 2012 kocht Van der Most de oude afvalverbranding Rijnmond in Rotterdam met de bedoeling er Speelstad Rotterdam van te maken , later pretpark Rivoli. Van der Most investeerde 62 miljoen euro uit zijn eigen vermogen, zei hij zelf. Maar het pretpark ging nooit open. In april werd het voor 6,5 miljoen euro geveild.

De veiling leverde weliswaar miljoenen op, maar doordat de schuld inmiddels was opgelopen naar 11,5 miljoen euro, stond Van der Most nog altijd ruim 4 miljoen euro in de min. Dat was reden voor een aantal schuldeisers om zijn faillissement aan te vragen.

Vorige maand werd Van der Most door de rechtbank failliet verklaard. Er is beslag gelegd op het landgoed en privéwoning van de zakenman en de ongeveer tien bedrijven die hij bezit.

'Zelf de grootste schuldeiser'

De afgelopen weken hebben zich dertig schuldeisers bij de curator gemeld. Ze hebben een totale claim van in totaal 49.674.922,83 euro ingediend, blijkt uit het faillissementsverslag van de curator.

Van der Most laat aan RTV Oost weten dat hij niet op de hoogte was van de schuldenlast. "Van die 50 miljoen ben ik zelf de grootste schuldeiser. Ik heb er immers eigen vermogen ingestopt, onder meer vanuit Van der Most Beheer", reageert hij. "Hoe hoog dat bedrag is? Misschien wel 40 miljoen. Maar goed, naar dat geld kan ik uiteraard fluiten."

Curator Vincent Terlouw bevestigt aan de regionale omroep dat een vennootschap van Van der Most inderdaad de grootste schuldeiser is, maar wil niets kwijt over de hoogte van het bedrag, "in verband met de privacy".

Enorme spijt

De zakenman zegt ook te schrikken van het aantal schuldeisers. "Ik dacht dat er twee waren. Ik heb de afgelopen tijd nog wel zoveel mogelijk geprobeerd de kleine crediteuren te betalen, maar op het laatst ging het ook zó snel. Het was niet meer af te fietsen."

De schuldenlast van 50 miljoen kan de komende tijd nog verder oplopen. Behalve dat zich nog andere schuldeisers kunnen melden, meldt het UWV in een faillissement zich doorgaans als een van de laatste partijen. Van der Most laat weten dat hij enorme spijt heeft van het Rotterdamse avontuur: "Ik kan me wel voor mijn kop slaan."

Twee van de drie verdachten die zijn opgepakt na de zware explosie eind vorige week in Amsterdam blijven langer vastzitten. Ze zijn 24 en 25 en komen uit Amsterdam, heeft het Openbaar Ministerie bekendgemaakt.

De derde mag de ontwikkelingen in vrijheid afwachten, maar blijft wel verdachte. Het Openbaar Ministerie zegt nog niet wat de verdenking is tegen de drie,die vrijdag werden opgepakt. De politie nam dezelfde dag ook twee auto's in beslag.

De explosie was in de nacht van donderdag op vrijdag in een bijgebouw van een flat aan de Osdorper Ban in Amsterdam Nieuw-West. Door de ontploffing ontstond een enorme ravage en raakten zeven mensen gewond. Zo'n 400 mensen moesten hun huis uit.

Criminele activiteiten

Voor conclusies over de oorzaak van de explosie is het volgens het OM nog te vroeg. De politie zei eerder rekening te houden met "criminele activiteiten waar explosieven bij betrokken waren". Burgemeester Halsema zei te vermoeden dat er sprake was van strafbare feiten.

Buurtbewoners zeiden tegen Het Parool dat een groep tieners en twintigers in een kelderbox van een flat bezig was met explosieven. Ze waren die volgens de omwonenden aan het inpakken om in Duitsland een plofkraak te plegen.

Flatbewoners werden door de brandweer uit hun woningen gehaald:

Het is te druk op de website van de Nederlandse Spoorwegen waardoor het mensen niet lukt om het speciale Nederland-ticket aan te schaffen. De NS verwacht dat de problemen in de loop van de middag verholpen zijn, zegt een woordvoerder tegen de NOS.

Het speciale zomerabonnement is sinds vandaag te koop en te gebruiken. Daarmee kunnen mensen voor 49 euro per maand onbeperkt reizen met de trein buiten de spits en in de weekenden. Het gaat om het abonnement Flex Dal Vrij, dat normaal bijna 128 euro per maand kost. De lagere prijs geldt tot 1 september.

Op de pagina van het Nederland Dal Vrij-abonnement werd enige tijd een storing gemeld. De woordvoerder erkent dat de site "voor sommigen niet en voor anderen wel bereikbaar is" en adviseert om het op een later moment opnieuw te proberen.

20.000 abonnementen afgesloten

Tot 10.00 uur vandaag is het 20.000 mensen wel gelukt om het abonnement af te sluiten, meldt de woordvoerder. Driekwart van hen zijn "nieuwe reizigers", mensen die nog geen abonnement bij de NS hadden. De anderen hebben hun bestaande abonnement aangepast naar de kortingsvariant.

De woordvoerder noemt de belangstelling groot. "We hadden geen verwachting van tevoren, maar dit vinden we wel een hoog aantal."

Het Nederland-ticket is een idee van de partij Progressief Nederland (Pro) en kreeg steun in een debat in de Tweede Kamer over de hogere brandstofprijzen. Het kabinet wil maximaal 118 miljoen euro aan het abonnement uitgeven. Mocht het zo'n succes worden dat de kosten voor de overheid hoger uitvallen, kan de proef eerder worden stopgezet.

Op tijd opzeggen

Met die 118 miljoen euro wordt de bijna 80 euro korting op het abonnementsgeld betaald. Wie het nog niet gelukt is zo'n zomerticket te kopen, hoeft zich volgens de woordvoerder geen zorgen te maken. "Een kleine rekensom leert dat met het geld ruim 700.000 mensen er twee maanden gebruik van kunnen maken. Dat zijn veel abonnementen, dus dat zit wel goed."

Belangrijk om te weten is dat na twee maanden voordelig zomertarief het abonnement automatisch wordt omgezet in het 'gewone' Flex Dal Vrij-abonnement. Wie niet op tijd opzegt, betaalt na de zomer weer de reguliere prijs van bijna 128 euro per maand.

Partij Pro is op de hoogte van deze voorwaarden. Tweede Kamerlid De Hoop zegt tegen de NOS dat deze abonnementsvorm de enige manier was waarop het zomerticket snel kon worden geregeld. De Hoop zegt dat hij de NS en het verantwoordelijke ministerie heeft gevraagd hier duidelijk over te zijn en ervoor te zorgen dat mensen "meermaals" een herinneringsmail krijgen over het opzeggen. Het is toegezegd dat dat gaat gebeuren, aldus het Kamerlid. Opzeggen kan per maand.