NOS Nieuws - Algemeen

De persoonlijk assistent van de overleden Amerikaanse acteur Matthew Perry is veroordeeld tot een celstraf van drie jaar en vijf maanden voor zijn rol bij de dood van de Friends-acteur. Kenneth Iwamasa (60) diende Perry in oktober 2023 een fatale dosis toe van de drug ketamine.

Volgens de rechtbank deed Iwamasa dat op verzoek van Perry bij de acteur thuis in Los Angeles voordat hij boodschappen ging doen. Toen hij terugkeerde lag Perry dood in de jacuzzi.

Uit de autopsie bleek dat de acteur, die een groot deel van zijn leven worstelde met verslavingen, een grote hoeveelheid ketamine had gebruikt. De lijkschouwer concludeerde dat ketamine de primaire doodsoorzaak was, verdrinking was een secundaire oorzaak. Perry werd 54 jaar.

Ketamine wordt soms voorgeschreven voor de behandeling van depressies en andere psychische stoornissen, maar is ook populair geworden als partydrug. Perry nam het middel legaal tegen zijn depressie, maar hij wilde meer dan zijn arts hem wilde voorschrijven. Iwamasa kocht het daarom in bij een kennis van Perry en een andere arts, die hem leerde hoe hij het moest toedienen.

Iwamasa had eerder toegegeven dat hij Perry herhaaldelijk ketamine had toegediend, zonder daarvoor bevoegd te zijn. In de laatste dagen van Perry's leven gebeurde dat zes tot acht keer per dag.

"U was op de hoogte van zijn strijd tegen verslaving", zei de rechter tegen Iwamasa. "Uw gedrag was roekeloos, niet alleen op de dag van zijn dood, maar ook in de dagen die daaraan voorafgingen." De straf die de rechter oplegde, is gelijk aan de eis van de aanklagers.

Zaak afgerond

Iwamasa ontmoette Perry in 1992 en woonde sinds 2022 bij hem in. Perry betaalde zijn persoonlijk assistent 150.000 dollar per jaar.

Iwamasa is de laatste van vijf verdachten die zijn veroordeeld in de zaak. Eerder werden een ketamine-verkoper, twee artsen en een filmregisseur die als tussenpersoon diende veroordeeld, mede op basis van verklaringen van Iwamasa. Ketamine-verkoper Jasveen Sangha, bijgenaamd de 'ketaminekoningin' kreeg de zwaarste straf: vijftien jaar cel.

Perry werd wereldberoemd als Chandler Bing in de hitserie Friends, die liep van 1994 tot medio 2004 en nog altijd geregeld op tv wordt herhaald.

Finland is al geconfronteerd met Russische cyberaanvallen waarbij computers van het leger en het kantoor van de president werden gehackt. En Oekraïense drones met zware explosieven zijn door Rusland naar de hoofdstad Helsinki gedirigeerd, een gebied met twee miljoen inwoners. De dreiging van Rusland komt steeds dichterbij.

Het Finse antwoord: iedereen draagt verantwoordelijkheid voor de landsverdediging. Zo ook de hackers.

Het vinden van de geheime locatie van de defensie-hackathon in Helsinki is een speurtocht op zich. De organisatie van de wedstrijd voor hackers om militaire afweersystemen te ontwikkelen, wil duidelijk geen ongewenste gasten. Vlak voor de aanvang wordt een code doorgegeven, nodig om met een lift naar de hoogste verdieping te gaan.

Bij de ingang ligt een berg met gympen, slofjes en crocks naast enkele gepoetste schoenen. Want in Finland gaan de schoenen binnen uit, ook bij ervaren defensiespecialisten. Talentvolle jongeren strijden in een marathonsessie van 48 uur tegen elkaar om apps en afweersystemen te ontwikkelen in "oorlogsscenario's".

Opblazen van brug

"Probeer je voor te stellen", zegt de 19-jarige student Timothy Kruhlov vol overgave. "Vier vijandelijke pelotons landen bij de Finse stad Joensuu, vlak bij de grens met Rusland. In slechts 6 uur vernietigen ze bruggen, schakelen ze elektriciteit en radiotorens uit en plaatsen ze mijnen op de wegen. De civiele infrastructuur wordt volledig verstoord."

Het team van Kruhlov heeft een app met landkaart voor het leger gemaakt, waarmee in een dergelijke oorlogssituatie in één oogopslag de meest actuele informatie wordt gegeven, bijvoorbeeld over de staat van het weggennet en de positie van satellieten en GPS-masten, schuilkelders en watervoorzieningen. "Ze hebben deze app zelfs aangepast aan de commandostructuur binnen het leger", zegt een defensiespecialist, die diep onder de indruk is van de app.

Even verderop eet de 19-jarige Petru Podlozni uit een familiezak nachos, terwijl hij het product van zijn team laat zien. Podlozni en zijn vrienden richten zich specifiek op Finse bruggen, die cruciaal zijn in een oorlogssituatie. Want het opblazen van een brug betekent ook dat bevoorrading wordt afgesneden. Met de app van zijn team wordt per regio in kaart gebracht welke bruggen het belangrijkst zijn om te verdedigen.

Drone met explosieven naar Helsinki

Specialisten van defensiebedrijven lopen rond om de jongeren te begeleiden en hun vaardigheden te observeren. Dat bedrijven deelnemen aan dit soort evenementen is vanzelfsprekend in Finland. Want ook het bedrijfsleven draagt verantwoordelijkheid voor de verdediging van het land.

"Bedrijven beseffen goed dat ze een belangrijke rol spelen binnen defensie", aldus Mikka Hyppönen, cyber- en drone-afweerspecialist. "Werknemers gaan bijvoorbeeld regelmatig op militaire vervolgcursussen. Ze zijn dan een of twee weken weg om te trainen en zich bij te scholen. Dat is volledig geaccepteerd. Het hoort bij onze cultuur."

Onlangs ging het bijna mis: een Oekraïense drone met zware explosieven vloog richting Helsinki. Finse gevechtsstraaljagers werden er meteen opaf gestuurd, het vliegveld en havens gingen op slot.

Nieuwe afweersystemen ontwikkelen

Zo'n twee miljoen Finnen moesten worden gewaarschuwd om binnen te blijven, maar het alarmsysteem bleek niet goed te werken. Volgens Hyppönen was het "kantje boord". Steeds vaker worden Oekraïense drones via elektronische storing vanuit Rusland naar Finland en de Baltische staten gedirigeerd.

"Tot nog toe ging het om kleinere drones", zegt Hyppönen. "Als er grotere drones met zo'n 50 kilo explosieven in de hoofdstad crashen, hebben we een probleem." De drone die richting Helsinki vloog, is waarschijnlijk door gebrek aan brandstof in de Oostzee terechtgekomen.

Volgens Hyppönen is het vooral zaak om voortdurend nieuwe afweersystemen te ontwikkelen. Een kat-en-muis-spel noemt hij het. Drones kunnen nu bijvoorbeeld aan flinterdunne glasvezelkabels zijn bevestigd in plaats van radiosignalen af te geven. Die drones kunnen niet worden verstoord door elektronische signalen.

Wereld veranderen

Dan moet je weer nieuwe afweersystemen en werkwijzen ontwikkelen. En als we nieuwe type drones kunnen afweren, heeft de vijand alweer een nieuwe manier om die afweer te ontlopen. Hoe sneller we de drones opsporen, hoe sneller ze ook weer zullen veranderen."

Aan cyberspecialisten de taak om zich op dit gebied te ontwikkelen. Hyppönen: "Ik zeg vaak tegen jongeren: als je de wereld wilt veranderen, dan is de snelste weg via defensietechnologie. Dat bepaalt hoe conflicten in de toekomst worden uitgevochten."

Vaccinaties tegen meningokokken B worden vooralsnog niet opgenomen in het rijksvaccinatieprogramma (rvp). Dat heeft minister Hermans van Volksgezondheid besloten na een advies van de Gezondheidsraad.

Een infectie met de bacterie meningokokken B kan leiden tot meningokokkenziekte. Dat is een ernstige ziekte die hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging kan veroorzaken. De ziekte komt vooral voor bij kinderen onder de vijf jaar.

Vaccinaties tegen andere typen meningokokken - A, C, W en Y - zijn wel opgenomen in het rvp.

Meer nadelen dan voordelen

Volgens de Gezondheidsraad wegen de voordelen van opname van type B in het rvp niet op tegen de nadelen. Zo is er op dit moment een laag aantal ziektegevallen met meningokokken B. In 2025 waren er 26 ziektegevallen onder jonge kinderen en 32 onder adolescenten, met in beide groepen één sterfgeval.

Ook is onzeker hoeveel van de ziektegevallen kunnen worden voorkomen met een vaccinatie. Jaarlijks zouden 170.000 jonge kinderen drie doses toegediend krijgen van het vaccin, dat relatief vaak (hoge) koorts veroorzaakt. Bij zeer jonge kinderen kan dat zelfs leiden tot ziekenhuisopname.

Het aantal ziektegevallen door meningokokken B wordt in Nederland zorgvuldig bijgehouden. De Gezondheidsraad gaf in 2018 en 2022 hetzelfde advies. Als er een nieuw vaccin komt of als het aantal ziektegevallen toeneemt, zal de raad een nieuw advies uitbrengen.

Op de Oosterschelde ter hoogte van Neeltje Jans zijn ruim honderd opvarenden van een passagiersschip geëvacueerd. Volgens de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) is een veiligheidslijn in de schroef van het passagiersschip terechtgekomen, waardoor het schip niet meer verder kan varen.

Het 52 meter lange en 9 meter brede passagiersschip Christiaan B kwam rond 15.45 uur in problemen. Dat gebeurde vlak bij de haven van Deltapark Neeltje Jans, schrijft Omroep Zeeland.

De schipper deed een poging de passagiersboot terug naar de haven te manoeuvreren, maar daarbij raakte de schroef verstrikt in de veiligheidslijn die in het water ligt. De drijvende kabel is bedoeld voor boten, zwemmers en surfers die in de problemen raken door de stroming en niet meer zelfstandig tegen de stroom in kunnen varen of zwemmen.

In totaal zijn 140 passagiers en drie bemanningsleden door de KNRM van boord gehaald. Bij de evacuatieoperatie werden ook een helikopter en een vliegtuig ingezet, die enige tijd boven het schip vlogen.

Schip aan kant gebracht

"We varen in het hoogseizoen een paar keer per dag, vandaag was de tweede afvaart", zegt Nicole Totté, directeur van Deltapark Neeltje Jans. Volgens Totté heeft de ervaren schipper een fout gemaakt.

De directeur benadrukt dat er onder de opvarenden geen paniek ontstond. Op het schip was een schoolklas van groep acht van een basisschool uit Alblasserdam die op schoolkamp in Zeeland is. "Ze vonden dit het leukste schoolreisje ooit", aldus Totté.

Het schip is inmiddels aan de kant gebracht. Daar zullen duikers de exacte schade aan de schroef opmaken.

Eerder in problemen

Het is niet de eerste keer dat opvarenden van de Christiaan B worden geëvacueerd. In februari 2018 werden 81 mensen van boord gehaald. Destijds viel de motor van het schip uit toen het wilde aanleggen bij een steiger.

In 2010 ging het ook al eens mis. Toen raakte het passagiersschip stuurloos en moest de KNRM ook uitvaren. Evacuatie van de 134 passagiers kon worden voorkomen.

Afgelopen weekend werd de hoofdstad van Oekraïne, Kyiv zwaar aangevallen door Rusland. Daarbij werd opnieuw een Oresjnik-raket ingezet. Een Russisch wapen dat sneller vliegt dan eerdere raketten, verder komt en daardoor moeilijker te onderscheppen is. Bovendien kan de Oresjnik ook geladen worden met kernkoppen. Europese leiders reageren geschrokken en spreken van een escalatie in de oorlog.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In deze aflevering van De Dag vertelt defensiespecialist Peter Wijninga van het The Hague Centre for Strategic Studies het gevaar van deze raket. Volgens hem heeft de Oresjnik een bereik van maximaal vijfduizend kilometer. "Dat betekent dat heel Europa binnen het bereik van deze raket ligt. Dat maakt het voor Europa een potentieel gevaarlijk wapen".

Ruslandkenner Helga Salemon legt uit wat president Poetin met de inzet van de raket wil bereiken. Volgens haar is het onderdeel van zijn psychologische oorlogsvoering en gaat het Poetin om twee dingen: "Intimidatie van de Oekraïners en het afschrikken van Europa en de Verenigde Staten."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Judith van de Hulsbeek
Eindredactie: Rosanne Sies

Iraanse staatsmedia claimen een conceptakkoord in handen te hebben over een einde aan de oorlog met de Verenigde Staten. Daarin zou staan dat de Straat van Hormuz wordt heropend voor commerciële scheepvaart en dat Amerikaanse troepen zich terugtrekken uit de regio. Het Witte Huis ontkent.

De commerciële scheepvaart door de Straat van Hormuz, die sinds het begin van de oorlog vrijwel is stilgevallen, zou binnen een maand op het peil van vóór de oorlog moeten zijn. Toen ging ongeveer 20 procent van de wereldwijde oliehandel door de smalle zeestraat. Iran zou volgens de conceptovereenkomst met Oman het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz gaan beheren.

In ruil daarvoor zouden de Verenigde Staten hun blokkade van de Iraanse scheepvaart opheffen en troepen uit de omgeving van Iran terugtrekken. De concepttekst zou voortkomen uit de indirecte onderhandelingen tussen Iran en de VS, met Pakistan als bemiddelaar. Als binnen twee maanden een definitief akkoord wordt bereikt, zou dat volgens de Iraanse staatstelevisie kunnen worden vastgelegd in een resolutie van de VN-Veiligheidsraad.

Het Witte Huis weerspreekt op X de Iraanse berichtgeving en zegt dat het door Iraanse staatsmedia beschreven conceptakkoord "volledig verzonnen is".

Kabinetsbijeenkomst Trump

President Trump sprak vandaag tijdens een openbare kabinetsbijeenkomst in het Witte Huis over de onderhandelingen met Iran. De bijeenkomst zou aanvankelijk plaatsvinden in het presidentiële buitenverblijf Camp David, maar werd vanwege slecht weer verplaatst naar Washington.

In het Witte Huis zei Trump dat Iran "heel graag een akkoord wilde sluiten", maar dat het voorstel nog niet voldeed aan de Amerikaanse eisen. "We zijn er niet tevreden mee, maar dat zullen we wel worden", zei Trump. "En anders moeten we de klus gewoon afmaken."

Trump beschuldigde Iran ervan de onderhandelingen te vertragen in de hoop dat de Democraten de tussentijdse verkiezingen in november winnen. "Ze dachten dat ze mij konden uitzitten", zei Trump. "Maar ik geef niets om de tussentijdse verkiezingen."

Minister van Buitenlandse Zaken Rubio zei tijdens de bijeenkomst dat er "enige vooruitgang" is geboekt in de onderhandelingen met Iran. Net als gisteren verklaarde hij dat een overeenkomst "binnen een paar dagen" mogelijk kan zijn.

Wisselende verklaringen over einde oorlog

Over een einde van de oorlog worden voortdurend wisselende verklaringen afgelegd. Afgelopen weekend leek een akkoord ophanden, maar die verwachting werd maandag alweer getemperd door zowel de VS als Iran.

Vervolgens voerden Amerikaanse troepen gisteren luchtaanvallen uit op het zuiden van Iran. Volgens de Amerikaanse strijdkrachten waren deze "defensief" van aard. Iran noemde de aanvallen een schending van het staakt-het-vuren en reageerde met dreigende taal.

De Verenigde Staten maken zich zorgen omdat Nederland een Amerikaans bedrijf heeft verboden om het Nederlandse IT-bedrijf Solvinity over te nemen. Dat zei de Amerikaanse ambassadeur in Nederland vandaag op een veiligheidsbijeenkomst in Den Haag.

Ambassadeur Joe Popolo zei dat hij met de Amerikaanse regering overlegt om te bekijken of de VS het verbod moet opvatten als een actie waarmee Nederland handel met de VS moeilijker maakt.

"Waar wij ons zorgen over maken - en waar ik met Washington over heb gebeld en vandaag ongetwijfeld weer zal doen - is: is dit een handelsbelemmering? Wat ziet hier precies achter?", zei hij.

Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) besloot maandag dat de overname van Solvinity door het Amerikaanse bedrijf Kyndryl niet door mag gaan. Over de geplande overname was al maanden onrust, omdat Solvinity onder meer de IT-dienstverlening verzorgt voor DigiD en MijnOverheid.

Door Amerikaanse wetgeving kan de VS namelijk allerlei gegevens opvragen bij Amerikaanse bedrijven, ook als de gegevens zijn opgeslagen in andere landen. In dit geval zou het gaan om de persoonlijke gegevens van alle Nederlanders in MijnOverheid.

Ook zou de VS ervoor kunnen zorgen dat Nederlanders geen zaken meer kunnen doen met hun eigen overheid, door de toegang tot DigiD te blokkeren. Met DigiD kun je onder meer inloggen bij de gemeente, de Belastingdienst en het ziekenhuis.

Angst voor tegenreactie

"Het feit dat we de risico's niet weg konden nemen en het publiek belang niet konden garanderen, maakt ingrijpen noodzakelijk", zei Aerdts gisteren over haar besluit om de overname tegen te houden.

De staatssecretaris schreef in een brief aan de Tweede Kamer dat haar beslissing "landenneutraal" is genomen, oftewel: niet specifiek tegen de Verenigde Staten is gericht. Het overnameverbod zou slecht kunnen zijn voor de relatie tussen Nederland en de VS: het land zou met een tegenreactie kunnen komen.

Ambassadeur Popolo denkt dat Nederland te snel heeft besloten om de overname tegen te houden, zei hij vandaag. In de brief schreef Aerdts dat zij "recentelijk serieuze indicaties" had dat de overname afgerond zou worden. De staatssecretaris schreef dat zij daarom "geen andere mogelijkheid zag dan nu dit besluit te nemen".

Het besluit is genomen na advies van een onafhankelijk toezichthouder: het Bureau Toetsing Investeringen (BTI). Het advies van het BTI is niet openbaar, maar Aerdts schrijft dat de toezichthouder concludeerde dat de overname een risico voor Nederland zou zijn.

Het Kamerdebat van gisteravond over geweld in de samenleving heeft duidelijk aan het licht gebracht dat Forum voor Democratie een "enge partij" is die er "racistische" en "antisemitische" ideeën op na houdt. Dat is een dag later de conclusie van verschillende fractievoorzitters die aan het debat meededen.

"Veel mensen denken nog 'er zit wel iets redelijks in die partij', maar het masker viel gisteren wel af", zegt CDA-leider Bontenbal op vragen van de NOS over het ongekend felle debat dat doorliep tot in de nacht.

VVD-fractievoorzitter Brekelmans: "Dat partijleider Lidewij de Vos blijft spreken over een blank Nederland laat zien dat onder die uiterlijke vertoning van gematigdheid nog steeds enge en racistische denkbeelden zitten."

Ook Kamerlid Keijzer kijkt vandaag terug op haar woordenwisseling in het debat met FVD-leider De Vos. "Op mijn vraag of Forum voor Democratie nog steeds vindt dat Europa en Nederland overwegend blank moet blijven, zei ze niet wat ze had moeten zeggen: nee dat vind ik niet."

Cocktail van complotten

Het antwoord van De Vos was dat haar partij wil dat "de mensen die hier van oorsprong wonen zich thuis blijven voelen in Nederland en in de meerderheid blijven in Nederland. Dat dat van oorsprong blanke mensen waren, is een feitelijke constatering, maar dat heeft verder met het doel dat wij nastreven niet zo heel veel te maken."

D66-fractievoorzitter Paternotte noemt de teksten van De Vos een cocktail van complotten "die er uiteindelijk op neer kwam dat Forum van Nederland een blank land wil maken en dat mensen van wie de grootouders, of overgrootouders zelfs, naar Nederland kwamen hier weg zouden moeten."

Keijzer vroeg De Vos ook of zij vindt dat Joden erop uit zijn de 'blanke' Nederlanders te vervangen, een van de complottheorieën die FVD'ers delen. De Vos zei geen 'nee', maar zei dat ze niet begreep waar die vraag vandaan kwam.

Bontenbal: "Het is een partij die geen afstand neemt van antisemitisme. Ik denk dat partijen daar gisteren ook nog wel erg van geschrokken zijn. Want je kunt makkelijk afstand nemen. Dat kun je ter plekke doen en elk weldenkend Kamerlid zou dat meteen doen. Maar er werd constant omheen gedraaid."

Van links tot rechts

Het viel de fractievoorzitters op dat er heel breed in de Kamer op de woorden van De Vos werd doorgevraagd en dat partijen een grens trokken. Paternotte is blij dat partijen van links tot rechts gisteren de discussie aangingen en stelling namen. Bontenbal: "Iedereen stond met open mond te kijken. Zegt ze dit echt? Het was ook niet vooraf bedacht, maar het gebeurde."

Het is een dilemma of je als fractie Forum aandacht moet geven of juist niet, zegt Bontenbal. "Maar we hebben allemaal een taak om dit te ontmaskeren." Hij hoopt dat kiezers zichzelf ook verdiepen in waar de partij voor staat. "Wij vinden het gevaarlijk om deze partij in de Tweede Kamer te hebben."

Keijzer vindt het "doodeng" dat een partij met deze denkbeelden zo groot is. "Ze zitten met zeven mensen in de Kamer en staan in de peilingen op zestien."

Ook Brekelmans denkt dat het beeld van de partij nog niet bij iedereen volledig is. "Ik spreek veel mensen die zeggen 'je kunt best op Forum stemmen, het is een hele fatsoenlijke partij'. Maar daaronder zitten extreemrechtse en racistische denkbeelden."

De Vos voelt zich aangevallen

De Vos kijkt anders terug op het debat en de vragen die over haar partijstandpunten werden gesteld. In een mailbericht om leden te werven zegt zij dat ze "ruim 72 minuten (!) lang is aangevallen in de Tweede Kamer". Over de discussie in de Kamer over het racisme en antisemitisme bij Forum zegt zij niets.

Er zijn al weinig partijen die met Forum willen samenwerken. Maar het wordt nu tijd om daar echt een eind aan te maken, vindt Paternotte. "Elke partij die nu nog zegt dat je met Forum een politieke samenwerking kan optuigen die heeft gisteren niet goed geluisterd of wil meedoen aan hele foute politiek."

De gemeente Het Hogeland vangt vanaf donderdag voor vier nachten asielzoekers uit Ter Apel op in Warffum. De gemeente doet dit na een verzoek van asielminister Van den Brink, zo is te lezen op de website van de gemeente.

De asielzoekers voor wie in Ter Apel geen slaapplek is worden ondergebracht in een sporthal. De nachtopvang sluit maandagochtend 1 juni weer. Bij de opvanglocatie is plek voor maximaal 150 mensen, schrijft RTV Noord.

"We zien allemaal dat de druk op de opvang in Ter Apel opnieuw groot is", zegt burgemeester Broekhuizen van Het Hogeland. "Daarom hebben wij besloten om in Warffum voor vier nachten tijdelijke noodopvang mogelijk te maken. Dit geeft de landelijke politiek ruimte om een permanente oplossing te vinden."

Broekhuizen zegt het belangrijk te vinden dat met deze tijdelijke opvang wordt voorkomen dat mensen buiten moeten slapen. "Tegelijkertijd constateer ik dat opnieuw Groningse gemeenten solidair zijn met Westerwolde (de gemeente waar Ter Apel onder valt, red.) en dat andere gemeenten onvoldoende steun en oplossingen bieden."

Met bussen naar Ter Apel

De asielzoekers zullen iedere avond per bus naar Warffum worden gebracht en vertrekken de volgende ochtend om 07.00 uur weer richting Ter Apel. Warffum ligt ruim 80 kilometer ten noordwesten van het aanmeldcentrum in Ter Apel.

De gemeente Groningen vangt sinds zaterdag asielzoekers uit Ter Apel op. Sinds vorige week heeft het aanmeldcentrum geen plek meer voor iedereen die zich meldt. Vannacht is de laatste nacht dat Groningen de nachtopvang open heeft.

Nog geen structurele oplossing

Volgens asielminister Van den Brink (CDA) ligt er nog geen structurele oplossing om het overvolle aanmeldcentrum te ontlasten. "Wij zitten nog steeds in de situatie dat we elke dag aan het zoeken zijn naar voldoende opvangplekken voor de nacht", aldus de minister na een debat. Wel zegt hij dat er "meerdere gesprekken lopen" hierover.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) begint een onderzoek naar jeugdzorgaanbieders die actief zijn in Stadskanaal en naar Veilig Thuis Groningen, het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling voor inwoners van de provincie Groningen. Aanleiding is de zware mishandelingen van twee kinderen uit die gemeente.

De inspectie wil met het onderzoek "een beeld krijgen van de kwaliteit en veiligheid van de jeugdhulp aan de kinderen die ernstig zijn mishandeld door twee vrouwen". Daarbij wordt gekeken "naar de rol en het handelen" van de betrokken zorgaanbieders, aldus de IGJ.

De inspectie zal informatie opvragen en meerdere toezichtbezoeken uitvoeren. Tijdens die bezoeken spreken de inspecteurs onder meer met bestuurders, medewerkers en betrokkenen. De inspectie zal afhankelijk van de uitkomsten bepalen of er vervolgacties nodig zijn.

Mishandelingen gefilmd

Het Openbaar Ministerie meldde twee weken geleden een strafrechtelijk onderzoek te beginnen naar twee moeders (31 en 33) uit Stadskanaal die een 6-jarig meisje en een 7-jarige jongen ernstig zouden hebben mishandeld.

Het meisje zou onder meer zijn opgesloten in de kelder en haar eigen braaksel hebben moeten eten. De jongen werd door zijn moeder geslagen en opgesloten in de kelder. Ook zou hij aanwezig zijn geweest bij de mishandelingen en vernederingen van het meisje. De mishandelingen zouden zijn gefilmd.

De school van het meisje alarmeerde instanties. Beide kinderen zijn uit huis geplaatst. De twee vrouwen zitten vast en mogen alleen contact hebben met hun advocaat.

De gevangenisvleugel van de PI Vught die zaterdag werd geëvacueerd na een brand, is weer in gebruik. Alle 162 geëvacueerde gevangenen zijn sinds gisteravond weer terug op hun afdeling, meldt de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI).

De oorzaak van de brand was hoogstwaarschijnlijk een defect apparaat in de wasruimte. De brandweer wist het vuur te bestrijden, maar daardoor ontstond wel wateroverlast. Om die reden konden de gevangenen niet direct terug naar hun cel, schrijft Omroep Brabant.

Om die reden werden 132 gedetineerden diezelfde avond overgeplaatst naar andere gevangenissen. De rest kon binnen de muren van de PI worden opgevangen.

Grote operatie

De directie spreekt van een enorme operatie. "De collega's in Vught en in andere inrichtingen en van de Dienst Vervoer en Ondersteuning hebben ongekend werk geleverd", zegt vestigingsdirecteur Carla Wijnhoven. "Echt om trots op te zijn."

"Ook de gedetineerden hebben zich van hun beste kant laten zien", aldus Wijnhoven. "Zij waren begripvol en hebben zich meewerkend opgesteld."

De PI Vught bestaat uit een reguliere gevangenis en uit de EBI, de Extra Beveiligde Inrichting. Hier verblijven de zwaarste criminelen van het land. De brand was niet in de EBI en de wateroverlast had dus geen effect op de gevangenen in de zwaarst beveiligde afdelingen.

De Nederlandse beeldhouwer Eric Claus is op 89-jarige leeftijd overleden. Zijn familie heeft bekendgemaakt dat hij vorige week woensdag in aanwezigheid van zijn dierbaren is gestorven.

Claus wordt gezien als een van de belangrijkste Nederlandse beeldhouwers van zijn generatie. In 2017 werd hij benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Hij werd op 3 juni 1936 geboren in Haarlem en studeerde achtereenvolgens aan de Grafische School en het Rijksinstituut voor Tekenleraren en deed daarna een studie aan de Rijksakademie van beeldende kunsten. Aan dit laatste instituut was hij in de jaren 80 verbonden als hoogleraar beeldhouwkunst.

Openbare ruimte

In zijn werk richtte hij zich onder meer op de klassieke beeldhouwkunst. Vanaf de jaren 60 werd zijn werk op verschillende openbare plekken in Nederland tentoongesteld. Zo ontwierp hij bronzen reliëfs van prinses Beatrix, waarvan er een in het provinciehuis van Noord-Holland werd geplaatst.

Ook verbeeldde Claus oud-premier Willem Drees, een werk dat tot de verbouwing van het Binnenhof te zien was in Den Haag:

Claus is niet alleen bekend van zijn werken in de openbare ruimte. Schilderijen, tekeningen en sculpturen van zijn hand zijn in verschillende musea opgenomen. Daarnaast hebben particulieren een deel van zijn werk in bezit. Ook maakte de kunstenaar penningen en munten.

Tot zijn bekendste werken behoren de Wachtersbeelden, die verspreid staan door het land. Zo zijn er beelden in Utrecht, Alphen aan den Rijn en in Amsterdam.

Ook kunnen mensen Claus kennen van De Pelgrimsdeur aan de voet van de Onze Lieve Vrouwetoren in Amersfoort:

Volgens zijn familie was het vakmanschap van Claus te herkennen aan "zijn klassieke vormentaal en diep menselijke verbeeldingskracht". "Zijn oeuvre blijft van grote betekenis voor de Nederlandse beeldhouwkunst."

Vier mensen zijn tijdens een gemeenteraadsvergadering in Amsterdam de zaal uit gezet na het tonen van een vaandel met de tekst 'Hannie&Hamas=Gewapend verzet'. De tekst was een vergelijking tussen Hannie Schaft en Hamas, schrijft Het Parool. Hannie Schaft is een van de bekendste Nederlandse verzetsstrijders uit de Tweede Wereldoorlog. Ze schoot onder meer twee foute politiemensen dood. Kort voor het einde van de oorlog werd ze opgepakt en in de duinen gefusilleerd.

Het voorval in de Amsterdamse gemeenteraad gebeurde toen een inspreker kritiek had op het oppakken van demonstranten tijdens de Nationale Herdenking op de Dam. Op beelden die op sociale media zijn gedeeld, is te zien dat de spreker tijdens haar inspreekbeurt in de gemeenteraad twee minuten stilte hield voor de slachtoffers van de oorlog in Gaza. Daarbij hield ze ook een Palestijnse vlag omhoog.

Drie andere aanwezigen deden hetzelfde op de publieke tribune. Daarbij werd ook het vaandel getoond. De vergadering werd daarna geschorst.

'Absolute schande'

Burgemeester Halsema kon de actie niet waarderen. "In onze raad moet altijd ruimte zijn voor tegenspraak. Het is echter een absolute schande dat een vaandel waarop een internationale terreurorganisatie wordt verheerlijkt in de gemeenteraad van Amsterdam omhoog is gehouden", zegt Halsema

Volgens de burgemeester staat het vaandel "haaks op de waarden van vrijheid en democratie waar de Amsterdamse gemeenteraad voor staat en die het hart zijn van onze stad".

De vlaggen werden afgepakt omdat protestuitingen in de raadszaal niet zijn toegestaan.

'Hypocriete houding'

Op sociale media zegt XR Justice Now, een subgroep van Extinction Rebellion, achter de actie te zitten. In een verklaring uiten ze kritiek op het standpunt van Halsema. "Die reactie laat precies zien waar het misgaat. Internationaal zijn het vooral de 'vrienden van Israël' die Hamas aanmerken als terreurbeweging."

Volgens de actiegroep is de Nederlandse houding hypocriet. "Het Nederlandse verzet tijdens de bezetting in 1940-1945 wordt toegejuicht, maar wanneer Palestijnen zich verzetten tegen een genocidale bezetting zou dat plots terrorisme moeten heten."

De rechtbank in Rotterdam heeft de Palestijns-Nederlandse activist Amin Abou Rashed vrijgesproken van het financieren van de terroristische organisatie Hamas. Hem wordt wel een voorwaardelijke celstraf opgelegd van zes maanden voor het ontduiken van de Sanctiewet en het voorzetten van de verboden organisatie stichting Al Aqsa.

Die stichting werd in 2003 op de EU-sanctielijst geplaatst vanwege het inzamelen van geld voor onder meer Hamas. Abou Rashed was tot 2011 nauw betrokken bij een stichting die het werk van Al Aqsa voortzette. Daarmee ontdook hij de sanctiemaatregelen.

In 2014 werd Al Aqsa na een bezwaarprocedure van de EU-sanctielijst gehaald. De stichting zou worden opgeheven, maar dat gebeurde nooit.

Vier jaar cel geëist

Het Openbaar Ministerie had in april vier jaar cel waarvan één jaar voorwaardelijk geëist tegen Abou Rashed. Volgens justitie maakte hij samen met een stichting tussen 2010 en 2023 acht miljoen euro over naar organisaties waarvan hij wist dat ze gelieerd waren aan Hamas.

Het OM wees in de zaak op schriftelijke verslagen van een deskundige, die beschreef hoe Hamas bij het werven van fondsen gebruikmaakt van een netwerk van liefdadigheidsorganisaties en hoe die organisaties feitelijk door Hamas worden gecontroleerd.

Onvoldoende bewijs

De rechtbank oordeelt echter dat niet kan worden uitgesloten dat de bevindingen van de deskundige die het OM opvoert "politiek of anderszins gekleurd" zijn. Daarom is "voorzichtigheid geboden".

Ook is volgens de rechtbank onvoldoende vast komen te staan dat de liefdadigheidsorganisaties waar het geld terechtkwam door Hamas werden gecontroleerd. Verder staat geen van de organisaties waarnaar geld is overgemaakt op de sanctielijst van Nederland of de EU.

Bij het bepalen van de strafmaat zegt de rechtbank te hebben meegewogen dat "het primaire doel van de verdachte het verlenen van humanitaire hulp was en niet het op enigerlei wijze geldelijk steunen van Hamas of aan Hamas gelieerde organisaties".

De rechtbank heeft niet kunnen vaststellen dat de hulp ten goede kwam aan Hamas en zegt dat het geld bijvoorbeeld ook ten goede kan zijn gekomen aan familieleden van omgekomen Hamas-strijders.

Het Nederlandse fregat Zr. Ms. De Ruyter is volgens het Chinese leger vandaag verdreven uit de Zuid-Chinese Zee, nadat China het ervan had beschuldigd illegaal de Paracel-eilanden te zijn binnengedrongen. China claimt de Paracel-eilanden, een archipel in de Zuid-Chinese Zee. Het internationaal recht erkent deze claim niet.

De woordvoerder van het ministerie van Defensie bevestigt dat het om Zr. Ms. De Ruyter gaat, maar doet verder geen uitspraken over "operationele details". "Het fregat opereert op basis van het internationaal recht, inclusief het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het Recht van de Zee. We varen door in water waar vrij verkeer kan plaatsvinden en zijn niet in territoriale wateren geweest. We vervolgen onze route."

Volgens het Chinese leger werden marine- en luchtmachteenheden ingezet om het commandoschip te verjagen. Een Chinese legerwoordvoerder zegt dat dat gebeurde nadat een Nederlandse helikopter herhaaldelijk opsteeg vanaf het schip en het Chinese luchtruim binnendrong.

"Wij verzetten ons hier ten strengste tegen en dringen er bij Nederland op aan om onmiddellijk een einde te maken aan deze inbreukmakende en provocerende acties", zei de woordvoerder van het Chinese leger in een verklaring. Chinese staatsmedia schrijven dat het fregat is verdreven door "elektronische stoorsignalen en gesproken waarschuwingen".

Verklaring vijf dagen geleden

De commandant van het Nederlandse fregat, Rodger de Wit, verklaarde vijf dagen geleden tegenover lokale verslaggevers in de Filipijnen dat zijn schip was benaderd door een helikopter van de Chinese marine. Dat gebeurde volgens hem in de Zuid-Chinese Zee, terwijl het fregat op weg was naar Manilla, de hoofdstad van de Filipijnen. Of hij het had over hetzelfde incident als waar China nu over bericht, is niet duidelijk.

"Er was zeer beperkte interactie met de Chinese marine", zei commandant De Wit toen. "We werden benaderd door een helikopter, maar het was zeer professioneel van beide kanten. Ze vroegen wie we waren en wij antwoordden. Dat was voldoende. Dit gebeurde één keer."

Zr. Ms. De Ruyter

Zr. Ms. De Ruyter is een luchtverdedigings- en commandofregat van Defensie, dat zes weken geleden uit Den Helder vertrok voor een internationale marine-oefening van vijf maanden in Zuidoost-Azië .

Het fregat is uitgerust met onder meer een NH90-helikopter. Dat is een maritieme gevechtshelikopter, die ook gebruikt kan worden voor verkenningen en troepentransport.

Correspondent China Laura van Meegen:

"Sinds begint dit jaar wijst steeds meer onderzoek op een nieuwe golf van Chinese bouwdrift in de Zuid-Chinese Zee. De Asia Maritime Transparency Initiative van de Amerikaanse denktank CSIS analyseerde op basis van satellietbeelden dat China een nieuw eiland aan het bouwen is in het zuidwesten van de Paracel-eilandengroep. Het zou het eerste kunstmatige eiland sinds 2017 zijn en mogelijk het grootste in de hele Zuid-Chinese Zee.

China's claim op grote delen van de Zuid-Chinese Zee is een permanent punt van frictie met buurlanden. Over de Paracel- eilanden lopen de spanningen dit jaar weer op met Vietnam, waar felle kritiek was te horen op China's bouwactiviteiten in de eilandengroep.

Vrijdag begint de jaarlijkse Shangri-La Dialoog in Singapore, een van de belangrijkste regionale veiligheidsconferenties. China's gedrag in de Zuid-Chinese Zee is altijd een groot agendapunt en de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth zal spreken over de Amerikaanse Indo-Pacific strategie. De openingsspeech wordt verzorgd door de Vietnamese president To Lam.

Een hoge Chinese delegatie wordt niet verwacht dit jaar. Voor het tweede jaar op rij lijkt de Chinese minister van Defensie Dong Jun het forum over te slaan. Er vinden grote zuiveringen plaats binnen het Chinese Volksbevrijdingsleger. De twee voorgangers van Dong Jun hebben deze maand de doodstraf gekregen, met twee jaar uitstel van executie."

Om het jaar stuurt Defensie een marineschip de wereld rond. Nederland wil zo bijdragen aan de vrije doorvaart en onderweg banden met landen aanhalen.

Volgens Marinetraffic, een site waarop de locatie van schepen te volgen is, bevond Zr. Ms. De Ruyter zich twee dagen geleden in de Filipijnen.

Complex internationaal geschil

De Paracel-eilanden zijn een archipel in de Zuid-Chinese Zee, waarvan de soevereiniteit al decennia wordt betwist. China heeft de eilandengroep sinds 1974 de facto in handen en beroept zich voor zijn claim onder meer op historische gronden. Ook Vietnam en Taiwan maken aanspraak op de archipel.

De Zuid-Chinese Zee is een strategisch zeer belangrijke randzee van de Grote Oceaan en een van de drukst bevaren scheepvaartroutes ter wereld. Er zijn vaker territoriale conflicten, mede door de enorme olie- en gasvoorraden.

Het gebeurt vaker dat China schepen in omliggende wateren intimideert. Vorig jaar overkwam het een marineschip uit de VS en twee jaar geleden werd het Nederlandse fregat Zr. Ms Tromp in de Oost-Chinese Zee gevolgd door Chinese gevechtsvliegtuigen, die boven het marineschip cirkelden.

Een dag na de aanrijding tussen een kleine schoolbus en een trein in België is de schrik nog groot. Vier mensen kwamen om het leven. "We hoopten dat het een nachtmerrie was", zegt de directrice van de school van de slachtoffers.

Het tragische ongeval was gisteren in het dorp Bruggenhout. De buschauffeur, een begeleidster en twee tieners (12 en 15 jaar) kwamen om het leven. De vijf andere scholieren in de bus zijn gewond naar het ziekenhuis gebracht.

Een van de gewonde kinderen mag mogelijk het ziekenhuis verlaten en een ander mag misschien over enkele dagen naar huis, zegt de directrice van hun school tegen de Vlaamse omroep VRT Nieuws. "Maar helaas zijn er nog drie leerlingen die heel ernstig gewond zijn, en die nog veel zorg nodig hebben."

Leraren, leerlingen en nabestaanden hebben vanmiddag bloemen neergelegd bij de spoorwegovergang waar het ongeluk gebeurde. Het Vlaamse parlement hield een minuut stilte.

Het ongeloof bij de nabestaanden is groot. "Ik kan het nog niet geloven, maar ik heb haar zien liggen, dus het is zo", zegt de partner van de omgekomen begeleidster, met wie hij al zeven jaar samen was. Toen hij de bus zag liggen wist hij direct dat het mis was. "Daar kruip je niet levend uit. Zeker niet op de plek waar zij zat, daar was geen bus meer", vertelt hij aan VRT.

De moeder van een van de overleden tieners zegt het moeilijk te kunnen geloven dat haar zoon er niet meer is. "Dan zakt je hele wereld in elkaar", zegt ze tegen de Belgische nieuwssite Het Laatste Nieuws. "Je zit vol verdriet en vol ongeloof."

Rouwen op school

De leerlingen en leraren worden op school goed opgevangen, zegt de directrice. Er is volgens haar professionele ondersteuning aanwezig om iedereen te helpen om te gaan met het verlies. Ook biedt een expertisecentrum ouders middelen aan om met hun kind in gesprek te gaan over het onderwerp.

Betrokkenen van de school zijn vrij om te rouwen zoals ze zelf willen. "We hebben de leerlingen en leerkrachten de keuze gegeven of ze liever op school wilden zijn of thuis", zegt de directrice. "Iedereen beleeft dit op een andere manier."

Bij de start van de bouw van de tijdelijke noodopvang voor vluchtelingen in IJsselstein zijn vanochtend drie mensen aangehouden. Ze probeerden de bouw te voorkomen door zich bij de ingang van het bouwterrein vast te ketenen aan een hek.

Vanaf 1 juli worden maximaal 150 statushouders opgevangen op een veld van voetbalclub IJFC. De noodopvang blijft tot het einde van het jaar open.

Voor de tijdelijke opvang moeten onder meer leidingen op sportpark Groenvliet worden aangepast. Vandaag zijn de werkzaamheden gestart, schrijft RTV Utrecht.

Door de vastgeketende demonstranten begon het werk een paar uur later. De politie moest ze eerst losknippen, waarna ze werden aangehouden.

'Geen duidelijke afspraken'

Voetbalclub IJFC liet vanochtend weten het niet eens te zijn met de start van de bouw van de noodopvang. De club stapt daarom naar de rechter.

Volgens de club zijn er nog geen duidelijke afspraken gemaakt over de voorwaarden voor het gebruik van het voetbalveld, bijvoorbeeld over de gevolgen voor IJFC en herstelwerkzaamheden.

"Wij hebben steeds aangegeven bereid te zijn om in gesprek te blijven, maar vinden het niet verantwoord dat werkzaamheden starten voordat deze afspraken zorgvuldig zijn uitgewerkt en schriftelijk zijn vastgelegd", schrijft de club in een verklaring.

Demonstraties en onrust

Het is sinds enkele weken onrustig in IJsselstein vanwege het besluit van de gemeente om een tijdelijke noodopvang te plaatsen. Op 24 april werd er voor het eerst tegen gedemonstreerd.

In de week die volgde kwam de brandweer bij meerdere demonstraties in actie na brandstichting. In de nacht van 2 op 3 mei bekogelden relschoppers de politie met vuurwerk en werd de gevel van het gemeentehuis en het aangrenzende theater vernield.

Voor het beschieten van agenten met vuurwerk is een 20-jarige man veroordeeld tot vijf maanden cel, waarvan twee maanden voorwaardelijk.

IJsselstein vangt nu geen asielzoekers op. Volgens de spreidingswet zou de gemeente 185 mensen moeten opvangen.

Het is opnieuw crisis rond de asielopvang in Nederland. Dat is met name zichtbaar bij het aanmeldcentrum in Ter Apel, dat momenteel noodgedwongen alleen de meest kwetsbaren binnen laat.

"Een bende" noemde premier Jetten de situatie. Hoe komt dat? Is er een piek in het aantal asielzoekers dat de grens overkomt? Of zijn er andere oorzaken? De meest recente cijfers op een rij.

Om met die instroom te beginnen: de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) becijfert die op een kleine 15.000 in de eerste vier maanden van dit jaar.

In bovenstaande grafiek is goed te zien dat op de coronajaren na (met name 2020) de instroom redelijk stabiel is. Er komen per jaar tussen de 30.000 en 50.000 asielzoekers naar Nederland.

Dat komt neer op circa 800 per week. Maar let op: dat betekent niet dat er wekelijks ook zoveel nieuwe asielaanvragen zijn. Dat is iets meer dan de helft. In die 800 zitten namelijk ook mensen die zich wegens gezinshereniging bij familieleden in Nederland mogen voegen en asielzoekers die een herhaalde aanvraag doen. "Nareizigers" gaan naar de woning die de statushouder toegewezen heeft gekregen, of naar opvang in en rond Zevenaar als er nog geen (geschikt) huis is.

Ook krijgen niet alle asielzoekers een verblijfsvergunning. Het 'inwilligingspercentage' is momenteel gemiddeld 32 procent.

Nederland is Europese 'middenmoter'

Hoe verhoudt die instroom zich tot die in andere EU-landen? Net als bij de vorige opvangcrisis in 2022 zit Nederland afgezet tegen het aantal inwoners net boven het Europese gemiddelde. 'Grensstaten' als Griekenland, Italië en Spanje zitten er duidelijk boven; Oost-Europese en Scandinavische landen er duidelijk onder.

Sommige partijen in de Tweede Kamer vinden het eerlijker het aantal asielzoekers af te zetten tegen het aantal vierkante kilometers, omdat omdat Nederland nu al te vol zou zijn. Dan ontstaat een ander beeld.

Hoewel de instroom dus redelijk stabiel is, zitten asielzoekerscentra en andere opvanglocaties nokvol. Inmiddels zitten er meer dan 80.000 mensen in de opvang. Dat komt vooral doordat de uitstroom stokt.

Al jaren verblijven gemiddeld ongeveer 20.000 statushouders in de opvang, erkende vluchtelingen die wachten op een huis en daarom in azc's en noodopvang verblijven om een dak boven het hoofd te hebben. Als zij allemaal een woning zouden krijgen, zouden de opvangproblemen in één klap zijn opgelost. Maar dat lukt niet door de woningnood en de aanhoudende discussie over voorrang voor statushouders. En van de eerder aangekondigde 'doorstroomlocaties' komt ook nog niet veel terecht.

Bron van de huidige onrust is ook de grote afhankelijkheid van asielnoodopvang: tijdelijke oplossingen in bijvoorbeeld een sporthal of een hotel bij gebrek aan voldoende grotere azc's.

Omdat in Ter Apel permanent te veel mensen verblijven, moeten bestuurders vaak snel noodopvang ter beschikking stellen. Sommige omwonenden in plaatsen als Loosdrecht voelen zich daardoor overvallen.

Ook voor de bewoners van de noodopvang is het bepaald geen ideale oplossing: de leefomstandigheden zijn vaak ronduit slecht, met niet of nauwelijks privacy. Een reeks organisaties heeft de afgelopen jaren gewaarschuwd voor de gevolgen voor met name de duizenden kinderen.

De spreidingswet was bedoeld om hier juist wat rust te brengen: de opvang in permanente azc's zou eerlijker over het land worden gespreid zodat niet telkens noodverbanden moesten worden aangelegd. Maar de meeste gemeenten doen minder dan zij volgens de wet zouden moeten.

Volgens VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR zijn op dit moment zo'n 120 miljoen mensen wereldwijd op de vlucht. Veruit de meesten worden in omliggende landen opgevangen. In Nederland komen de meeste asielzoekers uit landen waar het nu onrustig is. In de eerste vier maanden van dit jaar waren veruit de meeste nieuwe asielverzoeken van mensen met een 'onbekende nationaliteit'. Een groot deel komt uit de Palestijnse gebieden. Zij worden als 'staatloos' of 'onbekend' geregistreerd, omdat het gebied niet wordt erkend als land.

Een relatief klein deel komt uit veilige landen als Marokko of Algerije. Deze vluchtelingen komen in een versnelde procedure omdat ze weinig kans maken om in Nederland te blijven, zij misdragen zich bovengemiddeld vaak.

Bij de gezinsherenigingen zijn Syriërs veruit in de meerderheid, waarschijnlijk omdat enkele jaren geleden nog vrijwel alle asielaanvragen uit dat land werden goedgekeurd. Dit jaar kwamen er bijna 4600 familieleden van erkende asielzoekers uit Syrië naar Nederland. Op de tweede plaats staat Jemen, met 346 mensen.

De rechtbank Overijssel heeft een oud-medewerker van de rechtbank Amsterdam veroordeeld tot drie jaar cel en één jaar voorwaardelijk voor het doorspelen van gegevens uit rechtbanksystemen. De 35-jarige vrouw werd ook veroordeeld voor het schenden van het ambtsgeheim, computervredebreuk en het afpersen van een man uit Noord-Holland.

De vrouw uit Woerden werkte van 2022 tot 2025 achter de centrale balie van de rechtbank Amsterdam. In die periode verkocht ze meerdere keren vertrouwelijke informatie uit rechtbanksystemen aan een man die zij kende via haar nicht. Het ging om gegevens over personen, zoals adressen. Ze zei hiermee haar gokverslaving te bekostigen.

Er zijn aanwijzingen dat het doorspelen van de informatie grote gevolgen heeft gehad. De gelekte gegevens worden in verband gebracht met een liquidatiepoging, een beschieting van een woning in Waalwijk en meerdere explosies bij woningen in Den Haag. De man die voor de informatie betaalde is voortvluchtig.

"De vrouw heeft door haar handelen het aanzien en de integriteit van de rechtspraak in zijn geheel schade toegebracht", staat in het vonnis. "De rechtbank neemt de vrouw dit zeer kwalijk."

Afpersing

Twee jaar lang perste de oud-medewerker ook een man af die zij kende van het gokken. Dat gebeurde via WhatsApp. Ze maakte hierbij gebruik van vertrouwelijke informatie uit de rechtbanksystemen over het slachtoffer en zijn familie.

In de berichten dreigde de vrouw met geweld tegen de man en zijn familieleden als hij de gevraagde bedragen niet zou overmaken. In totaal maakte het slachtoffer zo'n 92.000 euro over.

De vrouw krijgt ook een contactverbod met het slachtoffer en een verplichte behandeling van haar gokverslaving. Daarnaast mag zij de komende zeven jaar geen ambtenaar zijn en moet ze de schade van het slachtoffer van de afpersing vergoeden.

De Spaanse politie heeft het hoofdkantoor van regeringspartij PSOE doorzocht in verband met een onderzoek naar mogelijke illegale financiering van de partij. Volgens de Guardia Civil kreeg de politie de opdracht bewijsmateriaal te verzamelen in een lopend onderzoek naar corruptieaanklachten tegen voormalig partijlid Leire Díez.

Díez, die onder meer actief was als raadslid, zou door de PSOE betaald zijn om een lid van de anticorruptie-eenheid van de Guardia Civil in diskrediet te brengen. Ook zou ze hebben geprobeerd het werk van openbare aanklagers te beïnvloeden. De partij van premier Sánchez zegt dat ze op eigen initiatief handelde. Díez heeft de aantijgingen ontkend.

Tijdens de doorzoeking van het PSOE-kantoor in Madrid zijn ook de woningen van belangrijke partijleden doorzocht, waaronder die van Gaspar Zarrías, die Díez zou hebben ingehuurd.

Spaanse media verzamelen zich rondom het hoofdkantoor:

De doorzoeking lijkt te maken te hebben met een zaak waarin een voormalige president van een staatsbedrijf eerder is opgepakt. In die corruptiezaak zijn meerdere mensen aangeklaagd voor onder meer machtsmisbruik, verduistering en georganiseerde misdaad.

Premier Sánchez is op bezoek bij de paus in Vaticaanstad en reageerde op een persconferentie op de doorzoekingen. Hij zei de rechterlijke macht te respecteren en dat zijn partij volledig meewerkt aan het onderzoek.

Corruptiezaak oud-premier

De doorzoeking komt een week nadat bekend werd dat de Spaanse justitie een onderzoek instelt naar voormalig premier Zapatero, een belangrijke vertrouweling van Sánchez.

Zapatero zou onder andere betrokken zijn bij een bedrijf dat verdiende aan de overheidssteun om luchtvaartmaatschappij Plus Ultra in 2021 te redden. Onderzocht wordt of hij zijn invloed heeft uitgeoefend voor de overheidssteun van 53 miljoen euro voor Plus Ultra. Daarnaast wordt onderzocht of hij valsheid in geschrifte heeft gepleegd.

Correspondent Spanje Miral de Bruijne:

"De inval van vandaag is de zoveelste zaak die de schijnwerper doet schijnen op de PSOE. Verschillende mensen binnen de socialistische partij en rond de premier Sánchez worden onderzocht wegens vermeende corruptie. Veel van die zaken zijn nog in een onderzoeksfase en zijn dus nog niet bewezen.

Maar de druk op de regeringspartij groeit. Oppositieleider van het conservatief rechtse Partido Popular, Alberto Feijóo, eiste vandaag vervroegde verkiezingen. Ook binnen zijn partij worden verschillende mensen onderzocht vanwege corruptie, maar dat heeft Feijóo er niet van weerhouden om al vaker te eisen dat Sánchez opstapt.

De premier blijft ondertussen pal achter zijn vertrouweling Zapatero staan en zegt niet te overwegen nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Zijn regeringspartij staat er slecht voor in de peilingen en heeft in de afgelopen drie regioverkiezingen flink verloren."