NOS Nieuws - Algemeen

Een Russische drone is vandaag ingeslagen op de Noordbrug in Kyiv. Afgelopen vier dagen viel het Russische leger verschillende bruggen aan die het oosten en westen van de Oekraïense hoofdstad met elkaar verbinden. Bij eerdere aanvallen vielen meerdere doden.

Tijdens de aanval reed er verkeer over de Noordbrug. Er zijn twee mensen gewond geraakt, schrijft burgemeester Klitsjko van Kyiv op Telegram. "Een van de gewonden is opgenomen in het ziekenhuis. De andere is ter plaatste behandeld", schrijft hij.

Op het moment van de nieuwe Russische aanval bracht de Duitse bondskanselier Merz een bezoek aan Kyiv. De leider van Duitsland bezocht de hoofdstad voor een ontmoeting met de Oekraïense president Zelensky. Merz kondigde tijdens dat bezoek verdere steun aan Oekraïne aan en riep Rusland op om te stoppen met de aanvallen.

Duitsland zegt ruim 1,3 miljard euro aan militaire steun toe aan Oekraïne. Het land krijgt nog eens 350 miljoen euro om schade aan de energiesector te herstellen die is aangericht door Russische aanvallen. Ook praten de landen verder over onder meer de gezamenlijke productie van drones. Die gesprekken zouden in de afrondende fase zijn.

Merz en Zelensky brachten vandaag een bezoek aan de Nationale Academie van Wetenschappen in het centrum van Kyiv. Het gebouw is nog geen week geleden aangevallen met een Russische drone. Twee mensen kwamen om het leven en zes anderen, onder wie drie kinderen, raakten gewond.

"Stop deze nodeloze oorlog", zei bondskanselier Merz in een oproep aan de Russische president Poetin. "We zijn klaar om het gesprek aan te gaan om deze oorlog ten einde te brengen, maar deze barbaarse aanvallen op Oekraïense burgers moeten stoppen."

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"Met deze aanvallen probeert Rusland het leven van inwoners van Kyiv nog verder onmogelijk te maken. Het past in een patroon van de laatste weken en maanden waarbij echt alles een doelwit kan worden - tankstations, telecombedrijven, distributiecentra voor medicijnen.

De bruggen tussen de linker- en rechteroever van de Dnipro zijn cruciaal voor bijvoorbeeld mensen die naar werk moeten. Experts verwachten niet dat ze daadwerkelijk verwoest kunnen worden met dit soort droneaanvallen, daarvoor zijn de bouwwerken te kolossaal. Maar het zorgt wel voor schade en maakt mensen bang om over te steken.

Autoriteiten hebben aangekondigd dat ze werken aan alternatieven. Zo willen ze komende week beginnen aan de bouw van drijvende noodbruggen en zijn er plannen om een tunnel te bouwen die onder de Dnipro-rivier beide kanten van Kyiv moet verbinden."

Afgelopen maand heeft Rusland de aanvallen op Kyiv opgevoerd. Ook in andere delen van Oekraïne is de hevigheid van de luchtoorlog toegenomen.

Vanuit buurland Moldavië klinkt bezorgdheid. Volgens president Sandu komt de oorlog daar "gevaarlijk dichtbij". Rusland heeft gisteren met vijf drones het luchtruim van het land geschonden. Moldavië is geen lid van de NAVO.

Ruim 4,5 jaar geleden vielen Russische militairen op 24 februari 2022 Oekraïne binnen. De Russische president Poetin wilde met een "speciale militaire operatie" Oekraïne naar eigen zeggen "demilitariseren".

De Spaanse politie is begonnen met de ontruiming van een migrantenkamp op het El Trampolín-strand in de exclave Ceuta. De migranten die daar verblijven worden van het strand gehaald. Volgens de politie verloopt de ontruiming "zonder incidenten".

Voor de ontruimingsactie, die om 08.00 uur vanochtend begon, zijn 350 agenten ingezet. Bij de operatie is ook het militaire politiekorps Guardia Civil betrokken. Dat heeft duikers en drie boten ingezet voor het geval een migrant zou proberen te ontsnappen door te zwemmen, meldt persbureau EFE.

Volgens de politie is dit het begin van een grootschalige operatie. Op het strand verblijven naar schatting ongeveer 3000 migranten. De politie brengt hen naar CATE, het tijdelijke centrum voor vreemdelingenhulp, dichtbij de grensovergang El Tarajal. Daar krijgen ze twee opties: of ze registreren zich en worden ondergebracht in noodopvang die in de Spaanse exclave is opgezet of ze keren "vrijwillig" terug naar Marokko.

Het El Trampolín-strand is het laatste overgebleven migrantenkamp op het strand in Ceuta. Eerder werd een kamp op het naburige Benítez-strand volledig ontruimd. De situatie bij El Trampolín is veel complexer, omdat het kamp aanzienlijk groter is.

De gezondheid van de migranten daar loopt ook gevaar. El Pais meldt dat vrijdag bekend werd dat het water besmet is met de E. colibacterie. Desondanks zijn de migranten noodgedwongen in zee blijven baden en wassen ze er hun keukengerei.

Lokale autoriteiten hebben gezegd dat het strand uiterlijk op 15 oktober ontruimd moet zijn.

De crisis in de Spaanse autonome stad Ceuta begon eind juli. Toen drongen naar schatting zo'n 80.000 migranten uit Marokko de exclave binnen. De autoriteiten schatten dat er nog meer dan 10.000 van hen op stranden, op straat in Ceuta en in opvangcentra verblijven.

Correspondent Spanje en Portugal Miral de Bruijne:

"Door de grote demonstraties rond de woningcrisis krijgt de situatie in Ceuta steeds minder aandacht. Ondertussen is de situatie op straat in de exclave nog altijd een groot probleem.

Met dit soort acties hoopt de politie meer grip te krijgen op de zaak. De afgelopen maanden zijn verschillende stranden, waaronder Trampolín, al eens ontruimd, maar liepen daarna weer vol. De bedoeling is dat ze nu zullen worden afgesloten.

De timing van deze ontruiming lijkt geen toeval te zijn. Op 13 en 14 oktober bezoekt de Spaanse koning de exclaves Ceuta en Melilla. Het wordt het eerste bezoek van koning Felipe VI en zijn vrouw Letitia aan de exclaves. Het laatste bezoek van een monarch was dat van zijn vader Juan Carlos I in 2007.

Het bezoek ligt juist nu gevoelig, omdat verschillende mensen binnen de Marokkaanse overheid recent hebben gezegd dat de Spaanse exclaves Ceuta en Melilla eigenlijk aan Marokko toebehoren. Een bezoek van de koning kan overkomen als een politiek statement, maar als hij geen bezoek had gepland, zouden bewoners kunnen denken dat het koningshuis hen niet steunt."

Bij een ongeluk in het Noord-Brabantse dorp Katwijk is vandaag een 17-jarige motorrijder om het leven gekomen. Hij had geen rijbewijs, schrijft Omroep Brabant.

De jongen botste tegen een boom. Zijn broer was erbij en probeerde hem nog te reanimeren, maar dat mocht niet baten.

Het ongeluk gebeurde rond 12.45 uur aan de Lange Oijen. Het slachtoffer komt uit de gemeente Bergen, in Limburg. Jongeren mogen vanaf 17 jaar motorrijles nemen en een theorie-examen afleggen. Voor een praktijkexamen moet je minimaal 18 zijn.

Uit onderzoek moet blijken of het een eenzijdig ongeluk was. Op dit moment sluit de politie niet uit dat er anderen betrokken zijn.

Op de internationale luchthaven van Suriname is vrijdag een Nederlandse man aangehouden die probeerde zangvogeltjes het land uit te smokkelen. De zes vogeltjes had hij verstopt in zijn ruimbagage. De verdenking is dat hij ze wilde meenemen naar Nederland.

Een douaneambtenaar ontdekte de vijf twa-twa's en een picolet bijtijds en schakelde de politie in van het nabijgelegen bureau in het dorp Zanderij. Agenten namen de vogels, waarvoor de smokkelaar zelf houten kooitjes had getimmerd, in beslag. De man drong er vervolgens op aan om de zaak buiten de rechter af te handelen.

Boete van duizenden euro's

Het Openbaar Ministerie van Suriname ging akkoord met dit voorstel. De man accepteerde een boete van 120.000 Surinaamse dollar, omgerekend zo'n 3000 euro, en deed afstand van de vogels. De Surinaamse nieuwssite Waterkant meldt wel dat de fraude-afdeling van de politie de zaak nog verder onderzoekt.

Het is overigens niet voor het eerst dat geprobeerd wordt zangvogeltjes naar Nederland te smokkelen. Zo werd in 2021 een man aangehouden voor de smokkel van 33 vogels. In 2023 werden twee zestigers op de luchthaven betrapt met gezamenlijk 32 vogels in hun handbagage.

Bedreiging voor populatie

Zangvogels zijn in Suriname en in de Surinaamse gemeenschap in Nederland erg populair en worden gebruikt bij het houden van zangvogelwedstrijden. Het IFAW (International Fund for Animal Welfare) concludeerde in 2025 in een rapport dat de grootschalige illegale handel tussen Suriname en Nederland een bedreiging vormt voor de zangvogelpopulatie in Suriname.

De vogeltjes worden gevangen in het oerwoud van het land. Ook schrijft stichting IFAW dat de smokkel vaak in voor de vogeltjes schrijnende omstandigheden plaatsvindt.

In een woning in Bergen op Zoom is vanmorgen een overleden man gevonden. Volgens de politie is hij vermoedelijk door geweld om het leven gekomen. Een 38-jarige man uit Roosendaal is aangehouden.

Rond 08.30 uur kreeg de politie de melding binnen dat er mogelijk een overleden persoon in een huis aan de Noordzijde Zoom lag. Agenten deden daar kort onderzoek. Niet veel later arresteerden zij de 38-jarige verdachte, schrijft Omroep Brabant.

De verdachte zit vast en wordt verhoord. Ondertussen doet de politie met specialisten van de Forensische Opsporing verder onderzoek in de woning. Het afnemen van sporen en technisch onderzoek gaan volgens een woordvoerder nog dagen duren. Ook vindt er een buurtonderzoek plaats en worden getuigen gehoord.

Over het slachtoffer maakt de politie verder niets bekend. Nabestaanden zijn op de hoogte gesteld van zijn overlijden.

In een bos in het zuidoosten van Noorwegen zijn vanochtend vroeg twee mannen doodgeschoten. Een derde man raakte zwaargewond. De schutter is aangehouden, hij heeft een bekentenis afgelegd.

De slachtoffers zijn een man van in de zeventig en zijn zoon van in de veertig. Ook de zwaargewonde man is in de veertig, meldt de politie, die rond 07.30 uur een eerste melding kreeg.

De mannen maakten deel uit van een groep die wilde gaan jagen in de buurt van Halden, niet ver van de grens met Zweden. Daar wordt vaak gejaagd op elanden. Op het moment van de fatale schoten overlegden de leden van de groep over hoe ze de jacht wilden aanpakken, meldt omroep NRK.

De schutter is een man van in de twintig die niet bij het jachtgezelschap hoorde, maar volgens de politie vermoedelijk wel een link heeft met de groep. "We denken niet dat dit een volstrekt willekeurig persoon is die op een jachtgezelschap begon te schieten", aldus de politie.

Volgens de autoriteiten had hij een vergunning voor twee wapens en gebruikte hij een jachtgeweer. Over een motief is nog niets bekend.

De dader werd door omstanders vastgehouden tot agenten arriveerden. De politie gaat ervan uit dat hij alleen handelde.

Afgelopen nacht is voor de kust van Noorwegen een schip van de Nederlandse rederij Royal Wagenborg betrokken geraakt bij een botsing met twee andere schepen, een vrachtschip en een olietanker. Dit gebeurde in de Valderhaugfjord bij Alesund. Noorse media melden dat er geen slachtoffers zijn gevallen, wel hebben de schepen materiële schade opgelopen.

Een woordvoerder van Royal Wagenborg bevestigt desgevraagd aan de NOS dat het om hun vrachtschip Bergfjord gaat. De exacte schade aan de Bergfjord moet nog worden vastgesteld. Er is in elk geval geen sprake van lekkage of schade aan de lading, aldus de woordvoerder.

De Bergfjord ligt inmiddels weer in de haven van Alesund. Een van de schepen maakte na de aanvaring water, maar kon toch ook de haven bereiken. Het derde schip ligt volgens Noorse media nog voor anker in de fjord.

Slecht zicht

Wat de toedracht is van de botsing, is nog onduidelijk. Het hoofd van de reddingsdiensten zegt dat twee schepen uit het zuiden kwamen en één uit het noorden. Er was afgelopen nacht sprake van slecht zicht, zegt hij.

Een woordvoerder van de Noorse maritieme autoriteiten zegt dat om 01.37 uur een noodsignaal binnenkwam. Na onderzoek is gebleken dat er bij de opvarenden geen alcoholgebruik in het spel was.

Volgens de Noorse politie zijn de andere betrokken schepen afkomstig uit Noorwegen en de Faeröer, een eilandengroep gelegen in de noordelijke Atlantische Oceaan.

Het scheiden van afval wordt voor mensen met een visuele beperking een stukje makkelijker in de gemeente Haarlemmermeer. Wie het nodig heeft, kan een brailleplaatje voor op de afvalcontainer aanvragen. Aan dat plaatje is te voelen voor welk type afval de container bedoeld is.

Het idee komt van Gerard Dullaert-Wetzel, hij is zelf blind. De Hoofddorper woont in een flat die altijd eigen afvalcontainers had, maar die werden vervangen door ondergrondse containers verderop in de straat. "We moesten ons afval gaan scheiden", zegt hij tegen NH. "Dat wil ik best doen, maar dan moet die bak wel herkenbaar zijn voor mij."

De gemeente Haarlemmermeer en afvalbedrijf Meerlanden maakten de brailleplaatjes mogelijk. Ze hebben herkenbare kleuren, tekst in braille en voelbare symbolen. Het is een van de eerste gemeenten in Nederland die met de plaatjes komen. Via de website van het afvalbedrijf kunnen bewoners aangeven dat ze er ook een willen voor op hun ondergrondse afvalcontainer.

"Het zorgt ervoor dat mensen met een visuele beperking zelfstandiger kunnen leven", zegt Mieke Hidding van Meerlanden. "En dat zij, net als iedereen, dingen kunnen doen zonder hulp te vragen."

Dat vindt Dullaert-Wetzel ook het belangrijkste. "Ik wil zo veel mogelijk meedoen in de maatschappij, zonder steeds om hulp te vragen", zegt hij.

Staatssecretaris Erkens van Landbouw vindt dat er, net als in België, een verbod moet komen op het onverdoofd slachten van dieren. Hij grijpt Werelddierendag aan om duidelijk te maken dat onverdoofd slachten vanwege het dierenwelzijn "niet thuishoort in Nederland", zo zei hij vanmorgen in het televisieprogramma WNL op Zondag.

In een interview met RTL Nieuws dat vanochtend uitkwam had Erkens al gezegd dat hij "persoonlijk" vindt dat onverdoofd ritueel slachten moeilijk past binnen het kabinetsbeleid om het dierenwelzijn in Nederland te verbeteren.

De discussie over onverdoofd slachten speelt al bijna vijftien jaar en is weer actueel geworden omdat de Partij voor de Dieren deze maand opnieuw een wetsvoorstel indient om ervoor te zorgen dat dieren niet meer worden geslacht voordat zij zijn verdoofd.

Vlijmscherp

Volgens bepaalde islamitische en joodse religieuze voorschriften moeten dieren onverdoofd worden geslacht. In Nederland gebeurt dit inmiddels volgens allerlei regels om het dierenleed te beperken. In een slachthuis krijgt een dier van een gecertificeerde zogenoemde 'voorsnijder' een snee in de hals met een vlijmscherp mes. Als het dier niet binnen veertig seconden is gestorven, moet het alsnog worden bedwelmd.

Staatssecretaris Erkens vindt dat een lange periode voor een dier. "Dat zijn wel veertig seconden dierenleed", zei hij bij WNL op Zondag. Hij vindt dat het taboe van het onderwerp afgehaald moet worden.

Complex

Hij gaat overigens zelf geen wet maken om een einde te maken aan onverdoofd slachten in Nederland en maakt vooral duidelijk dat het kabinet positief staat tegenover het wetsvoorstel van de Partij voor de Dieren. "Het is een complex onderwerp dat raakt aan de vrijheid van godsdienst." Hij benadrukt dat er wel een wet moet komen die juridisch houdbaar is.

De Partij voor de Dieren kwam in 2011 al met een initiatiefwetsvoorstel voor een verbod op ritueel slachten. In de Eerste Kamer sneuvelde de wet, een meerderheid van de senatoren vond dat deze in strijd was met de vrijheid van godsdienst.

Vervolgens is de Partij voor de Dieren verder gegaan met het opstellen van een aangepaste wet, die ook door de Raad van State positief is ontvangen.

Impact

Kamerlid Ouwehand, opsteller van deze wet, benadrukt dat niet alleen naar de religieuze slacht is gekeken, maar ook naar de reguliere slacht. "Het is belangrijk om het debat zorgvuldig te voeren, want dit heeft impact op de joodse en islamitische geloofsgemeenschappen."

Ze is blij dat staatssecretaris Erkens nu duidelijk erkent dat dierenwelzijn belangrijk is in de Nederlandse samenleving.

Bij WNL op Zondag benadrukte Erkens dat er geen einde hoeft te komen aan ritueel slachten, zolang het dier maar wordt bedwelmd. Hij zegt dat de helft van de rituele slachtingen in Nederland al op deze manier gebeurt. Een dier wordt dan tijdelijk verdoofd. Dat is voor sommige religieuze groeperingen acceptabel, omdat het dier dan niet dood is.

Bij een brand op een grote camping aan het Gardameer zijn zeker twintig mensen gewond geraakt. Ze zijn naar het ziekenhuis gebracht.

Een van de gewonden verkeert volgens Italiaanse media in kritieke toestand. De meeste slachtoffers liepen koolmonoxidevergiftiging op.

Volgens de autoriteiten begon de brand kort na 06.00 uur op camping Bella Italia, gelegen op de zuidoever van het meer. Het vuur verwoestte zo'n twintig stacaravans en een aantal auto's. Het bluswerk werd bemoeilijkt door ontploffende gasflessen. Over de oorzaak van de brand is nog niets duidelijk.

De brandweer kreeg hulp van vier Duitsers die lid zijn van de vrijwillige brandweer. Zij kwamen gisteren aan op de camping om vakantie te vieren.

De vier kwamen in actie voordat de Italiaanse brandweer arriveerde. Ze maakten mensen wakker, haalden gasflessen weg en hielpen bij het bluswerk, schrijft regiopresident Luca Zaia op sociale media. Hij bedankt de vier Duitsers voor hun inzet.

De vijfsterrencamping in Peschiera del Garda heeft zo'n 400 staanplaatsen en ook circa 1300 accommodaties, zoals appartementen en stacaravans. Het Gardameer is een van de populairste vakantiebestemmingen van Italië.

De Michelinster bestaat dit jaar 100 jaar. De prestigieuze restaurantonderscheidingen werden in 1926 voor het eerst toebedeeld in Frankrijk. Morgen worden de nieuwe Nederlandse restaurants met Michelinsterren bekendgemaakt in Maastricht. Wat maakt een restaurant sterwaardig - en wie bepaalt dat?

Werner Loens is oud-directeur van Michelin Benelux. Hij werkte er 37 jaar, na een opleiding van zes maanden, eerst als inspecteur en later als hoofdinspecteur. "Als inspecteur eet je jaarlijks zo'n 250 maaltijden", vertelt Loens. "Dat komt neer op zo'n twee keer per dag uiteten." De oud-inspecteur legt uit dat hij in een jaar tijd alle sterrenzaken, nieuwe restaurants en zogeheten Bib Gourmands moest bezoeken in de regio waar hij verantwoordelijk voor was.

Restaurants krijgen volgens Loens nooit een ster op basis van het oordeel van één persoon. Als een zaak 'meer dan gewoon goed' werd gevonden, gingen andere inspecteurs er nog eens langs. "Een restaurant moest nog drie of vier goed worden beoordeeld, met enkele maanden ertussen."

Loens was als inspecteur 60 procent van de tijd in eigen land en 40 procent in het buitenland. "Ik heb in 8500 restaurants gegeten in 22 verschillende landen", zegt hij. Volgens hem moet je gepassioneerd zijn om het zo lang vol te houden. "Een inspecteur vertrekt maandag van huis en is vrijdag weer terug. Ook je partner moet dat verdragen."

Gerechten worden door Michelininspecteurs beoordeeld op vijf criteria. Als die punten perfect worden beheerst, dan krijgt een restaurant een ster, legt Loens uit.

"Allereerst de kwaliteit: wortels die in kassen zijn gegroeid, hebben een vlakkere smaak dan bijvoorbeeld veldwortels", vindt de oud-hoofdinspecteur. "Ook moet de chef de technieken beheersen. Alles moet in harmonie zijn en uit een gerecht moet persoonlijkheid blijken. Wat doet de chef met de producten om ze tot een mooi, eigen gerecht te maken? Het laatste criterium is consistentie. Het moet altijd voor iedereen op dezelfde manier, dat is voor een restaurant het moeilijkst."

Volgens Loens krijgt een "topchef die zijn ambacht volledig beheerst" twee sterren. "Zij brengen meer elegantie en er zit vaak iets emotioneels in een gerecht." Het krijgen van drie sterren is exceptioneel. "Die worden toegekend wanneer ambacht kunst wordt. Die restaurants laten iets zien van wat de keuken van de toekomst zal zijn."

Wereldwijd zijn er vandaag 161 driesterrenrestaurants. In Nederland heeft alleen De Librije in Zwolle er drie. Al kan dat morgen veranderen. "Als ik eet in een driesterrenzaak, dan voel ik dat in mijn hele lichaam. Ik word er warm en koud van en ik krijg rillingen", zegt Loens.

Château Neercanne

In 1957 werden in Nederland voor het eerst Michelinsterren uitgereikt. Onder de restaurants die er toen een kregen, was ook restaurant Château Neercanne in Maastricht. De afgelopen zeven decennia had de zaak bijna altijd een of twee sterren, op enkele jaren na. Ook nu is het restaurant in het bezit van een ster, en hoopt het stiekem op meer.

Cor Schormans begon 26 jaar geleden bij Neercanne in de bediening en is inmiddels het gezicht van de zaak. "Werken onder de druk van een ster kan heel stressvol zijn, maar het kan ook iets zijn waar je heel enthousiast van wordt. We trekken veel jonge mensen aan die de vakkennis willen leren."

Het is nooit met zekerheid te zeggen wanneer een inspecteur komt eten, zegt Schormans. "Gasten die alleen zijn, schudden de zaak wel wakker. Als iemand alleen reserveert, wordt er even gecheckt of het zou kúnnen." Volgens Schormans zou het geen verschil moeten maken, maar zijn er onderhuids wel zenuwen. "Bij vermoedens is het net alsof je iemand van het koningshuis bedient."

Volgens oud-hoofdinspecteur Loens eet je 90 procent van de tijd in je eentje. Volgens hem is dat steeds minder ongebruikelijk.

Inspecteurs reserveren altijd onder een andere naam, zegt Loens. "Ik gebruikte vier verschillende, veelvoorkomende namen. In Nederland heette ik Jan Jansen, in Duitsland gebruikte ik Peter Müller en internationaal was ik John Smit. Anonimiteit is het allerbelangrijkste." Nu Loens met pensioen is, kan hij eindelijk vrijuit spreken.

Een Michelininspecteur moet alles wat hij analyseert, vindt en proeft onthouden. "Dat was vroeger makkelijker, toen je nog drie gangen kreeg en de keuken vaak klassiek was. Nu krijg je zeven of acht gangen, soms zelfs vijftien, en een gerecht bestaat uit veel meer ingrediënten." De smartphone heeft alles wel makkelijker gemaakt, ervoer Loens. Tussendoor uitgebreide notities maken deed hij niet, maar met een telefoon kun je wel foto's maken.

Als er keuze is dan kiest de inspecteur het gerecht met de meeste technieken. "Een chef moet zich wel kunnen bewijzen. Een oester openmaken is niet lastig en gerookte zalm op toast is minder speciaal om te bereiden." Een uitgebreid menu beoordelen is lastiger, zegt Loens. "Want niet alle gerechten zijn altijd heel goed."

Persoonlijke smaak moeten de inspecteurs hierbij zoveel mogelijk uitschakelen. In beginsel eten alle inspecteurs alles, weet Loens. "Venkel is niet mijn lievelingsgroente, maar ik zie wel of het goed is klaargemaakt. Ik vond soms venkel ineens lekker, dat is de kunst."

Gids met garages, hotels en restaurants

De Michelingids bestaat sinds het begin van de twintigste eeuw en was er oorspronkelijk voor de automobilist. De Franse broers Michelin, oprichters van het gelijknamige bandenbedrijf, dachten: hoe meer automobilisten wij bereiken met dit blad, hoe groter de vraag naar onze banden. De gids bevatte onder meer informatie over garages en hotels, omdat auto's niet snel konden worden gerepareerd. Omdat de destijds rijke automobilist ook moest weten waar je goed kon eten, werd dat eveneens benoemd.

Michelinsterren werden voor het eerst in Frankrijk uitgereikt, in 1926. Toen kregen restaurants nog maximaal één ster. Vijf jaar later werd het bekende driesterrensysteem geïntroduceerd. Sinds 1957 krijgen ook Nederlandse restaurants Michelinsterren.

Michelin beschrijft dat een restaurant met een ster "een stop waard" is. Een tweede ster is "een omweg waard" en wanneer een restaurant drie sterren heeft is het "de reis waard".

Door een botsing met een auto is vanochtend een vrachtwagen op de A9 bij Amstelveen omgeslagen en op zijn zijkant op de weg beland. Dit gebeurde rond 08.15 uur ter hoogte van de afslag naar Stadshart Amstelveen. Rijkswaterstaat meldt dat de A9 in beide richtingen is afgesloten, waarschijnlijk tot ongeveer 20.00 uur.

Het verkeer wordt omgeleid via de A10. NH Nieuws schrijft dat de vrachtwagen door nog onbekende oorzaak van de weg raakte, kantelde en op de auto belandde. De chauffeur bleef ongedeerd, de bestuurder van de auto raakte wel gewond en is naar het ziekenhuis gebracht.

Op beelden is te zien dat de auto forse schade heeft opgelopen. De auto ligt ondersteboven op het wegdek en is waarschijnlijk hard tegen de tunnelwand gebotst. Ook zijn de weg en de vangrail zwaar beschadigd.

De vrachtwagen moet met een zware berger en telescoopkraan worden geborgen, meldt Rijkswaterstaat.

Bij een steekpartij in het centrum van Leiden zijn gisteravond twee mannen van 19 en 22 jaar gewond geraakt. Het incident gebeurde vlak bij de kermis, waar het druk was vanwege het Leidens Ontzet. De gewonden zijn naar het ziekenhuis gebracht.

De steekpartij vond rond 23.15 uur plaats op de Molenwerf. Volgens de politie ging er een confrontatie tussen twee groepen jongeren aan vooraf, schrijft Omroep West.

De jongeren zijn na het incident weggerend, meldt de politie. Er is nog niemand aangehouden. De politie roept getuigen op om zich te melden en eventuele camerabeelden van het incident te delen.

In de regio Catalonië in Spanje zijn twee doden gevallen als gevolg van hevige regenval. Op sommige plaatsen was het gisteren de natste dag in twintig jaar.

In de plaats Tordera, ten westen van Lloret de Mar, overleed een man van 65. Het slachtoffer kwam om het leven toen een muur op een camping het begaf en op hem viel. "We hebben nog geprobeerd hem te reanimeren, maar hij kon niet meer worden gered", zegt de burgemeester.

In Montornès del Vallès overleed een man die door zijn familie als vermist was opgegeven. De brandweer vond zijn lichaam in een ondergelopen garage. Naast de twee dodelijke slachtoffers wordt er nog iemand vermist in Pineda de Mar.

Ten noorden van Barcelona, in Granollers, kwamen aan het einde van de nacht automobilisten vast te zitten in hun voertuig. Daar was tot vanochtend bijna 248 millimeter regen gevallen. De automobilisten werden door de brandweer uit hun benarde positie bevrijd.

Het noodweer begon gisteravond en de hulpdiensten hadden er in de avond en nacht de handen vol aan. De duizenden meldingen die binnenkwamen, gingen vooral over omgevallen bomen en ondergelopen woningen.

Als gevolg van het vele water rijden er op sommige trajecten geen treinen en zijn verschillende wegen afgesloten. De Catalaanse regering heeft inwoners gevraagd om tot het begin van de middag "maximaal voorzichtig" te zijn. Dat geldt onder meer voor bewoners van huizen langs de rivier de Besós, die buiten zijn oevers dreigt te treden.

Op deze beelden is te zien dat het water van de rivier de Besós even hoog staat als een spoorbrug:

Ook in de regio Baskenland, in het noorden van Spanje, is er overlast door hevige regenval. In sommige delen van de oude binnenstad van Bilbao stond het water tot kniehoogte.

Gisteren kwam in het zuidoosten van het land bij overstromingen in Madrigueras een 102-jarige vrouw om het leven. Haar lichaam werd gevonden in haar woning, waar het water een meter hoog stond.

Op beelden was te zien door het noodweer straten in Madrigueras waren veranderd in kolkende rivieren. Premier Sánchez betuigde zijn medeleven aan de nabestaanden van de vrouw.

Voor de kust van Nantucket, een eilandje voor de staat Massachusetts, heeft de Amerikaanse kustwacht brokstukken gevonden van een ambulancevliegtuig dat in de nacht van vrijdag op zaterdag vermist raakte. Aan boord waren zes mensen, van hen is volgens de autoriteiten nog niemand gevonden. De kustwacht zegt naar de vermisten te blijven zoeken.

Wat er precies is gebeurd met het vliegtuig is nog niet duidelijk. Het toestel vloog van Bermuda richting Boston met aan boord een patiënt uit Bermuda, een familielid daarvan, twee Canadese piloten en twee medici, ook afkomstig uit Canada. De Gulfstream G100 verdween rond 01.30 uur van de radar. Canadese media melden dat een van de piloten vlak daarvoor melding had gemaakt van een noodsituatie.

Mogelijk elektrische problemen

Het toen nabijgelegen vliegveld Nantucket Memorial Airport ving het noodsignaal op. Volgens media kampte het vliegtuig met technische problemen. Uit gegevens van FlightAware blijkt dat het toestel rond het uitzenden van het noodsignaal in twee minuten tijd 4000 meter daalde.

Toen ook de Canadese vliegmaatschappij Latitude Air Ambulance het contact met de cockpit verloor, werd de Amerikaanse kustwacht gealarmeerd.

Die rukte uit met meerdere vliegtuigen en reddingsboten. Na een uitgebreide zoektocht vond de Amerikaanse kustwacht zaterdagavond ten zuiden van het eiland Nantucket de brokstukken. Een woordvoerder bevestigde dat die van het vliegtuig zijn.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft de Republikeinse senator Tom Cotton onder druk gezet door op sociale media een telefoonnummer te delen dat waarschijnlijk het persoonlijke telefoonnummer is van de senator. Aanleiding: Cottons bezwaren tegen het invoeren van zomertijd.

Trump wil al langer een einde maken aan zomer- en wintertijd en permanent de zomertijd invoeren. Een door Trumps regering opgesteld voorstel, de zogenoemde Sunshine Protection Act, werd in juli door het Huis van Afgevaardigden aangenomen, maar in de Senaat is er bij meerdere van zijn partijgenoten weerstand.

Tegenstanders van de permanente zomertijd, onder wie de uit Arkansas afkomstige Cotton, stellen dat hiermee de ochtenden in de winter donkerder worden en daarmee mogelijk gevaarlijker voor bijvoorbeeld schoolgaande kinderen. Voorstanders stellen juist dat door het consequent aanhouden van de zomertijd Amerikanen meer zonlicht krijgen op de tijden dat ze het actiefst zijn.

Meer tijd om te golfen

Zo ziet de Amerikaanse president voordelen voor golfliefhebbers, waar hij er een van is. Golfers zouden met alleen maar zomertijd langer kunnen spelen. Ook zouden tennissers, jagers en boeren profiteren van de Sunshine Protection Act.

Dat Cotton dit anders ziet en zich publiekelijk uitspreekt tegen de Sunshine Protection Act zint Trump duidelijk maar niets. Gisteren schreef hij daarom op zijn eigen platform Truth Social: "Bijna iedereen wil dat de Sunshine Protection Act wordt aangenomen, behalve Tom Cotton. Beste inwoners van Arkansas, laat uw senator weten dat dit een GEWELDIGE overwinning zou zijn voor de Verenigde Staten. Bel Tom op zijn mobiele telefoon op..."

Het nummer dat daarop volgt, met het netnummer van de staat Arkansas, is volgens The Washington Post eerder aan Cotton gekoppeld. Diverse journalisten wereldwijd namen de proef op de som en belden naar het nummer, al kreeg niemand Cotton daadwerkelijk aan de lijn. The Guardian schrijft dat zij een bericht van de provider te horen kregen: "De klant die u probeert te bereiken is niet bereikbaar. Probeer het later opnieuw."

In zijn bericht op noemt Trump de senator overigens ook "een vriend van mij".

'Te laat voor het avondeten'

Trump lijkt ondertussen geen spijt te hebben van zijn actie. Toen hij gisteren het Witte Huis verliet voor een campagnebijeenkomst in Ohio, werd hij gevraagd naar zijn beweegredenen om iemands privénummer online te zetten. "We willen af van deze belachelijke gewoonte om twee keer per jaar de klok een uur terug te zetten of een uur vooruit te zetten", zei hij. "We komen hierdoor te laat voor het avondeten en voor belangrijke vergaderingen."

Eenmaal in Ohio riep Trump zijn aanhangers op om bij de tussentijdse verkiezingen in november massaal op de Republikeinen te stemmen. Hij zei een grote overwinning te verwachten. Peilingen wijzen juist op een overwinning van de Democraten, in het Huis en mogelijk ook in de Senaat.

In een poging om mensen naar het stembureau te krijgen, drukte Trump zich plastisch uit:

Het is overigens niet voor het eerst dat Trump een telefoonnummer van een politicus openbaar maakt. In 2016 deelde hij het persoonlijke nummer van de dit jaar overleden senator Lindsey Graham uit South Carolina. De senator had Trump even daarvoor een "eikel" genoemd.

Op de begrafenis van Graham in juli zei Trump dat hij het nummer niet had moeten delen. Hij zei dat hij het nummer nog altijd uit zijn hoofd weet. Hij dreunde de cijfers op voegde eraan toe: "Als iemand het wil proberen."

Goedemorgen! Vandaag zijn er verkiezingen in Brazilië en vanavond speelt het Nederlands elftal in de Nations League tegen Servië.

Eerst het weer: Regionaal begint de dag met mist of nevel. In de middag is het zonovergoten en bij weinig wind wordt het 18 tot 22 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De rector van de Amerikaanse universiteit Cornell zegt dat hij "diep verontrust is" door beschuldigingen van een groepsverkrachting door studenten. Een anonieme vrouw zei onlangs dat ze twee jaar geleden werd misbruikt door studenten in een studentenhuis.

Ze zou vrijwillig met een van hen naar bed zijn gegaan, maar raakte later buiten bewustzijn. Daarop zouden mensen zijn uitgenodigd om haar te misbruiken. De vrouw diende een aanklacht in tegen zeven studenten en de universiteit.

De rector zegt dat de zaak hem verdriet doet; hij wil voorkomen dat zoiets opnieuw gebeurt. Excuses, concrete toezeggingen of verdere informatie over de zaak noemde Michael Kotlikoff niet in zijn videoboodschap van 8 minuten.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een museum in Berlijn heeft een bijzonder brood toegevoegd aan de selectie. Vlak na de val van de Berlijnse Muur besloot Michael Hagedorn een brood te kopen en in te vriezen voor de zekerheid omdat de D-mark ook in Oost-Duitsland het wettelijke betaalmiddel werd.

Het brood werd nooit uit de vriezer gehaald. Tot de directeur van het Duitslandmuseum aangaf het brood wel te willen hebben. Het voor zover bekend langst bewaard gebleven DDR-brood, gebakken van tarwe, rogge en zuurdesem, ligt nu in een vitrine op de Leipziger Platz bij 22 graden onder nul.

Fijne dag!

Vandaag gaat Brazilië naar de stembus. Het belooft een nek-aan-nekrace te worden tussen de linkse zittend president Lula da Silva (80) en de radicaal-rechtse kandidaat Flavio Bolsonaro (45). Hij is de zoon van ex-president Jair Bolsonaro die een gevangenisstraf uitzit van 27 jaar voor een poging tot staatsgreep in 2022.

Bolsonaro, met een radicaal-rechtse en conservatieve agenda, is voorstander van een vrije markt met weinig overheidsbemoeienis en keiharde politieoptredens tegen criminaliteit. President Lula da Silva, opgegroeid in diepe armoede, staat bekend om zijn progressieve en sociale agenda met bijvoorbeeld speciale familie-uitkeringen voor de armsten (bolsa familia).

Ook staat bescherming van de Amazone bij Lula hoog op de agenda. Beide kandidaten gaan vrijwel gelijk op in de peilingen en laten drie rechtse kandidaten ver achter zich.

Teleurgesteld in Lula

Voor de Brazilianen draait het vooral om de economie en de veiligheid. Hoewel de werkloosheid historisch laag is, stegen de kosten van het levensonderhoud en groeide de criminaliteit en de macht van de drugskartels.

In Vilar dos Teles, een buitenwijk van Rio de Janeiro, haalt Patricia Ferreira da Silva de was van de lijn en roept haar kinderen om te eten. Ze leeft van bijbaantjes. Soms levert ze flessen en blikjes in voor geld of werkt ze in een bar als toiletjuffrouw.

"Het lukt net om mijn kinderen een bord eten te geven, meer ook niet", zegt ze. Ze woont in een huisje met afgebrokkelde muren en wat lakens voor de ramen. Ferreira stemde keer op keer op zittend president Lula da Silva, in de hoop op een beter leven.

"Maar ik ben teleurgesteld in Lula want het lukt mij niet om vooruit te komen. Boodschappen zijn duurder geworden en vast werk vinden lukt me niet", zegt ze. Ze is drie keer overvallen en moest haar telefoon en geld inleveren aan de criminelen. "Ik wil een radicale verandering en daarom stem ik nu op Bolsonaro", zegt ze vastbesloten.

Links verslaan

Een paar dagen voor de verkiezingen voert Flavio Bolsonaro volop campagne in Patricia's wijk. Hij staat op een grote geluidswagen terwijl op straat honderden jongeren op scooters en vlaggen de stoet volgen. "We gaan Lula verslaan! We gaan links verslaan!", schalt Bolsonaro's stem door de luidsprekers.

Flavio Bolsonaro is nu senator. Hij heeft aangekondigd zijn vader amnestie te geven als hij de verkiezingen wint. "Als ik word geïnaugureerd op 1 januari 2027 dan staat mijn vader naast me", aldus Flavio Bolsonaro.

Voor Carmen Souza Mendes (52), die bij een bijeenkomst is ter ondersteuning van president Lula da Silva, is de terugkeer naar een regering-Bolsonaro het grote schrikbeeld. "We staan dit weekend op een kruispunt als Brazilianen. Kiezen we voor de democratie of het fascisme?", zegt ze.

Ex-president Bolsonaro werd veroordeeld voor een poging tot een staatsgreep na de verkiezingen van 2022, die hij op het nippertje verloor van Lula. Uit een lijvig dossier van honderden pagina's van de federale politie met mails en telefoongesprekken bleek dat er ook een moordplan klaarlag om onder meer president Lula uit te schakelen.

Steun van VS

Begin januari 2023 bestormden en vernielden Bolsonaro's aanhangers overheidsgebouwen en democratische instituten zoals het Hooggerechtshof. Ze werden tot hoge gevangenisstraffen veroordeeld. Als de Bolsonaro's terugkeren in de regering is de kans dat ook zij amnestie krijgen groot.

"Ik ben heel bang dat we teruggeworpen worden naar een autoritair regime en dat we deze familie Bolsonaro voorlopig niet meer weg krijgen als ze de verkiezingen winnen", zegt Souza Mendes bezorgd.

Tussen 1964 en 1985 was Brazilië een militaire dictatuur. De staatsgreep werd destijds gesteund door de VS. Sinds het aantreden van president Trump bemoeit de VS zich opnieuw volop met Latijns-Amerika. Verschillende landen in de regio kregen met steun van de VS het afgelopen jaar een rechtse regering.

Aardmetalen verkopen

President Lula da Silva zei tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties onlangs dat Brazilië "niemands achtertuin zal zijn", waarmee hij doelde op wat hij ziet als pogingen van Trump om deze verkiezingen te beïnvloeden. Trump zou vooral uit zijn op de natuurlijke hulpbronnen van Brazilië, dat het grootste en rijkste land in de regio is. Brazilië bezit na China de grootste reserves zeldzame aardmetalen. Flavio Bolsonaro heeft al aangekondigd open te staan voor de verkoop van deze aardmetalen aan de VS.

De kans dat een van beide kandidaten vandaag in de eerste ronde wint is klein. Waarschijnlijker is dat de verkiezingen in een tweede, definitieve ronde worden beslist, op 25 oktober.

Brazilië heeft een stemplicht. Voor presidentsverkiezingen geldt die ook voor Brazilianen in het buitenland. In Nederland kunnen Brazilianen sinds 08.00 uur vanochtend stemmen in een groot hotel in Amsterdam-Zuid. Daar stonden vanochtend al veel mensen in de rij.

President Trump heeft topman Jay Clayton van de Amerikaanse inlichtingendiensten benoemd tot zijn 'AI-tsaar'. Hij moet binnen 120 dagen rapporteren aan het Witte Huis over de gevaren, maar vooral ook de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie.

Met de vlucht van AI versterkt wereldwijd ook de roep om secure wet- en regelgeving over de nieuwe technologie. Zelfs de bazen van verschillende techbedrijven riepen de afgelopen weken al op tot toezicht en gedragsregels, om misstanden bij de razendsnelle ontwikkelingen te voorkomen.

Het dossier werd extra prangend door berichten dat AI-modellen op eigen houtje aan het hacken waren geslagen om bij experimenten aan hun opdrachten te voldoen.

'Koesteren, niet smoren'

President Trump deed die berichten af als paniekzaaierij, "net zo'n verzinsel als klimaatverandering". Hij ziet vooral de kansen van AI en waarschuwde dat als de VS op de rem trapt, China het land zou kunnen inhalen. "De VS verwerpt elk wereldwijde plannetje om AI te beheersen", zei hij eind vorige maand bij de Algemene Vergadering van de VN."

"We gaan helemaal niet de groei van deze fantastische industrie hinderen of smoren. We zullen het juist koesteren, helpen en bewaken terwijl het groeit", voegde hij er in een Truth Social-bericht aan toe.

Hij kondigde daarin ook aan iemand te zullen aanstellen om nauwkeurig naar het Amerikaanse beleid rond AI te gaan kijken. De keuze is nu op Clayton gevallen, die in augustus aantrad als overkoepelend topman van de Amerikaanse inlichtingendiensten. Hij was eerder voorzitter van beurswaakhond SEC.

Superintelligentie

In The Wall Street Journal zegt Clayton, die ook zal aanblijven als inlichtingenchef, dat het doel is om "leiders op het gebied van superintelligentie te blijven, en de belangen van het Amerikaanse volk op één te zetten". "De risico's zijn enorm als wij niet de eerste zijn."

Claytons werkgroep zal de Super Intelligence Force heten, naar de alternatieve benaming voor AI die Trump verordonneerd heeft. "Als we het 'kunstmatige intelligentie' noemen, klinkt het nep. Het is niet nep, het is fantastisch", legde Trump zijn redenering uit in zijn VN-toespraak. "Daarom kiest de Amerikaanse overheid - en hopelijk de wereld ook - voor de veel meer accurate term superintelligentie, SI."

Hoewel Trump zijn besluit in een presidentieel bevel voor de hele Amerikaanse overheid vastlegde, wordt de term elders nog niet breed omarmd.

Verkiezingen

AI speelt ook een belangrijke rol in de Congresverkiezingen van november, waar het hele Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaat op het spel staan. De datacentra die nodig zijn voor AI zijn omstreden onder veel kiezers: die zijn bang voor hoge water- en stroomkosten, verlies van landbouwgrond en een omgeving vol anonieme grijze servergebouwen.

Trump daarentegen is een enthousiast pleitbezorger van de datacentra. "Deze grote, machtige en bijzonder rijke bedrijven brengen grote voordelen met zich mee voor gemeenschappen", zei hij eerder al tegen journalisten.

Op een campagnebijeenkomst in Ohio waarschuwde hij gisteren het publiek opnieuw: "Je kunt ze niet zomaar uitzetten, dan gaan ze naar China". Een verslaggever van persbureau AP merkte op dat het bevlogen publiek een stuk minder enthousiast reageerde op die uitspraak.

De pro-Europese premier van Letland heeft de verkiezingen van gisteren gewonnen met een ruimere marge dan verwacht. De middenpartij van Andris Kulbergs heeft met 88 procent van de stemmen geteld 36,5 procent van de kiezers achter zich gekregen.

Zijn grootste rivaal, het pro-Russische Letland Eerst, staat in de voorlopige uitslag op 13 procent van de stemmen, gevolgd door het eveneens rechtse SV met 11,6 procent.

"Dit had ik niet verwacht", zei Kulbergs in een eerste reactie op de uitslag. Hij zei premier te willen blijven, maar sloot meteen samenwerking met beide pro-Russische partijen daarvoor uit.

Drones

De dreiging uit buurland Rusland was een centraal thema in de verkiezingen. Kulbergs kwam aan de macht toen de vorige coalitie in mei uiteenviel nadat Russische drones meerdere keren het luchtruim hadden geschonden.

Kulbergs pleitte in de campagne voor een betere droneverdediging en wilde de defensiebegroting op 5 procent van het nationaal inkomen houden, een van de hoogste van alle NAVO-staten.

Partijen die de stem van de Russische minderheid in het land probeerden te krijgen, bagatelliseerden de dreiging uit Moskou en zeiden dat het geld beter aan sociale voorzieningen uitgegeven kon worden. Ook pleitten ze ervoor financiële steun voor Oekraïne in de oorlog tegen Rusland te schrappen.