NOS Nieuws - Algemeen

Een beer heeft bij een aanval een man gedood in het dorpje Crystal in de Amerikaanse staat New Mexico. Dat heeft het lokale politiedistrict gemeld op Facebook. De beer is doodgeschoten.

Er is niet gemeld wat voor beer het is en hoe de aanval kon plaatsvinden. Het lokale politiebureau kreeg donderdagmiddag de melding dat een man werd aangevallen door een beer. Meerdere eenheden kwamen ter plaatse.

De beer werd neergeschoten waarna het dier op de vlucht sloeg. In een bos werd de beer uiteindelijk gevonden en doodgeschoten. "Onze gedachten en gebeden zijn bij de familie van het slachtoffer in deze moeilijke tijd", sluit de politie het bericht af.

Een dodelijke aanval van een beer in bewoond gebied is zeer zeldzaam. In de staat New Mexico gebeurde dat voor het laatst in 2001, schrijft The Guardian. Toen werd een vrouw gedood in haar huis door een beer van ruim 113 kilo.

In Noord-Amerika worden jaarlijks gemiddeld 2 à 3 mensen gedood door een beer. Meestal waren de slachtoffers aan het wandelen en kamperen in de natuur.

Meer beren op zoek naar eten

In de staat Colorado, ten noorden van New Mexico, zijn dit jaar meer aanvallen van beren waargenomen. Deze week waren er drie dagen op rij drie aanvallen van beren, meldt de Amerikaanse zender ABC News.

Dit jaar zijn er bijna twee keer zoveel aanvallen als vorig jaar, volgens natuurreservaatbeheerder Colorado Parks and Wildlife. Daarbij gaat het ook om beren die inbreken in huizen, voertuigen en zelfs hotels.

Het merendeel van de incidenten waarbij Colorado Parks and Wildlife in actie komt, heeft te maken met beren die op zoek zijn naar eten. Door de grote droogte vinden dieren minder voedsel in de natuur, waardoor ze op zoek gaan op andere plekken.

Behalve Colorado is er ook een toename gemeld van aanvallen van beren in Californië, New Mexico en Montana.

Ruim twee weken na de zonsverduistering kunnen liefhebbers zich nog eens vergapen aan de verduistering van een hemellichaam. Ditmaal zonder dat er een brilletje voor nodig is. Volgende week vrijdag is in Nederland een gedeeltelijke maansverduistering te zien.

Bij een maansverduistering staat de aarde tussen de zon en de maan in, waardoor de aarde een schaduw over de maan werpt.

Er is volgende week geen volledige maansverduistering. De maan zal voor ongeveer 93 procent worden bedekt door de kernschaduw van de aarde, meldt Weeronline. Bij een totale maansverduistering, een bloedmaan, krijgt de maan een rode kleur. Dat geldt niet voor een gedeeltelijke maansverduistering.

Wie de eclips wil zien moet wel vroeg opstaan of lang wakker blijven: de eclips begint om 03.23 uur en bereikt om 06.14 uur het maximum. Kort daarna zakt de maan al weer onder de horizon.

Bewolking en gebouwen

Net als bij de zonsverduistering is het afwachten of bewolking roet in het eten gooit. Bij heldere hemel is de maansverduistering het best te zien.

Op het moment dat de maan maximaal verduisterd is, staat de maan al laag aan de zuidwestelijke horizon, waardoor de eclips niet overal goed zichtbaar zal zijn. Vooral op plekken waar veel gebouwen staan, kan dit het uitzicht belemmeren.

Een gedeeltelijke maansverduistering is vaker te zien in Nederland. Een totale maansverduistering komt minder vaak voor: de vorige was op 3 maart dit jaar en de eerstvolgende is op 31 december 2028. De eerstvolgende volledige zonsverduistering in Nederland is in 2135.

Tientallen dozen staan voor een huis in Mexico-Stad. Er zitten vooral medicijnen en medische hulpmiddelen in, zoals dialysezakken voor nierpatiënten. Een voor een worden ze uitgepakt, bekeken, gewogen en weer terug gestopt. Op een formulier wordt exact bijgehouden wat er in de dozen zit. Daarna wordt er een papier opgeplakt met de bestemming: Cuba.

Het is een druppel op een gloeiende plaat", zegt Olivia Garza, die een groep leidt die solidariteitsacties met Cuba organiseert. "Maar het is alles wat we momenteel kunnen doen om Cuba ook maar een beetje te helpen".

"We sorteren de gedoneerde medicijnen. Alle donaties zijn welkom, maar soms krijgen we producten waarvan de houdbaarheidsdatum is verlopen. Daarom moeten we altijd een sorteerproces uitvoeren voordat we ze naar Cuba sturen", legt ze uit.

De dozen gaan per schip naar Cuba. Voorheen gingen haast wekelijks schepen met zulke noodhulp van Mexico naar het eiland, dat op zo'n 300 kilometer varen ligt. Maar door de Amerikaanse sancties tegen Cuba is alles moeilijker geworden.

Mexico en Cuba hebben een nauwe relatie die eeuwen teruggaat. Tijdens de Koude Oorlog was Mexico het enige Latijns-Amerikaanse land dat relaties met het communistische Cuba bleef onderhouden. En ook ver na de Koude Oorlog was Mexico een van de weinige landen die consistent het Cubaanse regime bleven steunen, op diplomatiek, cultureel gebied en economisch gebied. Naarmate de crisis op het eiland toenam, werden leveringen met noodhulp vanuit Mexico steeds belangrijker.

Maar in de afgelopen anderhalf jaar is veel veranderd. Onder druk van de Verenigde Staten, dat met economische isolatie het Cubaanse regime ten val hoopt te brengen, is de handel tussen Mexico en Cuba bijna stil komen te liggen. Er wordt fors minder humanitaire hulp gestuurd. Ook de olieleveringen vanuit Mexico, die vitaal waren voor de elektriciteitsvoorziening in Cuba, zijn zo goed als voorbij.

Tot woede van veel Mexicanen, die de Cubanen als broedervolk zien. Iedere paar weken worden in Mexico-Stad grote solidariteitsprotesten voor Cuba gehouden, waarbij wordt opgeroepen een einde te maken aan de verstikkende sancties. Op spandoeken en borden wordt met de beschuldigende vinger gewezen naar de 'imperialistische acties' van de Verenigde Staten. Afbeeldingen van de revolutionaire helden Che Guevara en Fidel Castro worden omhooggehouden.

De betogingen staan los van de politiek. Ondanks haar linkse signatuur is regeringspartij Morena nooit vertegenwoordigd en de Cubaanse ambassade in Mexico zegt tegenover de NOS geen rol te spelen in de organisatie van de betogingen.

Iedere keer dat er weer een demonstratie gehouden wordt, is Olivia Garza erbij met haar organisatie. Ze probeert aandacht te vragen voor Cuba, maar ook te zorgen dat mensen haar organisatie leren kennen en steunen.

Ze zegt te begrijpen dat de regering Cuba nu niet kan helpen. "Vanuit de VS is de dreiging om tarieven of sancties op te leggen aan landen die blijven handelen met Cuba enorm", zegt ze. "De economische afhankelijkheid van Mexico van de VS is ook enorm. Ik begrijp dat de handel met nu is stilgelegd".

De woede van de betogers richt zich daarom vooral op de Verenigde Staten, die hun pijlen na Venezuela op Cuba hebben gericht. Door het permanente tekort aan olie is het eiland grotendeels tot stilstand gekomen.

Pamela Valdiva, ook aanwezig bij het protest, vindt dat Mexico daarom zo snel mogelijk weer olie en andere humanitaire hulp naar Cuba moeten sturen. Voor haar gaat het om meer dan alleen Cuba helpen. "We willen weer kunnen handelen met het eiland. Het gaat ook om onze soevereiniteit als natie, als Mexicaans volk", zegt ze, waarbij ze bedoelt dat Mexico zelf moet kunnen beslissen met wie het handel drijft en vriendschap onderhoudt.

Maar zolang de zware sancties van de Verenigde Staten tegen Cuba gelden, kan ook Mexico niet aan de beperkingen ontsnappen. En dat betekent dat Cuba het nu vooral moet doen met de noodhulp die organisaties als die van Olivia Garza verzamelen.

De Amerikaanse tak van TikTok heeft met een schikking een eind gemaakt aan de rechtszaak die het Amerikaanse ministerie van Justitie tegen het bedrijf had aangespannen. TikTok betaalt een bedrag van 400 miljoen dollar (342 miljoen euro) om verdere vervolging te voorkomen.

De Amerikaanse overheid klaagde het bedrijf in 2024 aan, omdat het de privacy van kinderen niet voldoende zou beschermen. TikTok was toen nog geheel in Chinese handen. In de tussentijd is de app in de VS onder druk van president Trump grotendeels aan Amerikaanse investeerders verkocht.

Uiteindelijk luidde de aanklacht dat kinderen onder de 13 jaar zonder toestemming van de ouders een account konden openen, wat in strijd was met de Amerikaanse wet. Ook zouden verzoeken van ouders zijn genegeerd om accounts van kinderen onder de 13 te vernietigen. Die aanklacht is door de schikking nu dus van tafel.

Europa

Ook in Europa ligt TikTok onder vuur. Volgens de Europese Commissie schermt de app accounts van minderjarigen niet genoeg af. Als gebruikers bijvoorbeeld hun account op 'openbaar' zetten, kan iedereen de video's van die gebruikers zien, ook als ze minderjarig zijn.

TikTok is het hier niet mee eens. Volgens het bedrijf zijn in de app tientallen privacy- en veiligheidsfuncties ingebouwd en staan de accounts van gebruikers onder de 18 jaar standaard op privé. Het beraadt zich nog op de kritiek van de Europese Commissie.

De Verenigde Staten en Canada zijn er niet in geslaagd een handelsakkoord te bereiken. Daarop heeft de VS aangekondigd 50 procent importheffingen te zullen opleggen op bepaalde producten uit Canada.

Het is een escalatie van de spanningen tussen de twee buurlanden en aloude bondgenoten.

Vandaag zouden de nieuwe handelstarieven van de VS al in werking moeten treden. Het besluit van de Amerikaanse regering volgt op drie dagen van overleg in Washington tussen de Canadese minister van Handel LeBlanc en de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Greer.

'Dollar voor dollar vergelden'

Omdat er geen akkoord is bereikt, heeft Canada zijn onderhandelaars teruggehaald. "De wijzigingen op het laatste moment in de door de VS voorgestelde voorwaarden waren oneerlijk, oneconomisch en zetten de betrouwbaarheid van elke overeenkomst op de proef", zei de Canadese premier Carney. Hij kondigde aan dat Canada de nieuwe tarieven "dollar voor dollar" zal vergelden.

De VS wijst juist naar Canada als verantwoordelijke voor het mislukken van de onderhandelingen. Volgens Greer was het Amerikaanse aanbod "toekomstgericht" en omvatte het een "historisch economisch en nationaal veiligheidspartnerschap".

Het vastlopen van de gesprekken komt toch nog als een verrassing. Twee dagen geleden leek het er nog op dat de twee Noord-Amerikaanse landen eruit zouden komen. Er zijn geen verdere gesprekken gepland.

De landen verkochten vorig jaar voor 880 miljard dollar aan goederen en diensten aan elkaar. De nieuwe importheffingen treffen ongeveer 5 procent van wat Canada jaarlijks naar de Verenigde Staten exporteert. Hoewel de nieuwe maatregelen dus een relatief klein deel van de Canadese export betreft, komen ze boven op de al bestaande Amerikaanse importheffingen op staal, hout en auto's.

Zo'n 750 keer per jaar gaan er in ziekenhuizen dingen mis, waardoor een patiënt ernstig letsel overhoudt of zelfs overlijdt. Betrokken artsen en verpleegkundigen praten daar vaak liever niet over. In Nieuwsuur deden ze dat deze week wel.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Yvonne Roerdink van Nieuwsuur sprak met hen en vertelt in de podcast hoe en waarom dit gevoelige verhaal tot stand kwam. Veel zorgverleners schrikken als ze benaderd worden om over dit onderwerp te praten, zegt ze. Want met naam en toenaam vertellen over een medische fout maakt je kwetsbaar, zeker als je nog werkzaam bent in hetzelfde vakgebied. Toch besloten IC-verpleegkundige Hetty van Ravenswaaij en oncologisch chirurg Liesbeth Jansen voor de camera plaats te nemen.

Niet alleen moedig, maar volgens onderzoekers ook noodzakelijk. Niet praten brengt volgens hen allerlei risico's met zich mee.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Eindredactie: Lars Hulshof

Goedemorgen! Het is vandaag dag twee van het laatste Formule 1-raceweekend in Zandvoort. Op het programma staat de sprintrace. Max Verstappen start hierin als zesde. En in het centrum van Amsterdam vindt het jaarlijkse Prinsengrachtconcert plaats.

Eerst het weer: in de ochtend zijn er her en der nog buien, in de middag krijgt de zon steeds meer ruimte. Het wordt 18 à 19 graden bij een matige tot vrij krachtige noordwestenwind. De komende dagen blijven zo goed als droog en de temperatuur loopt geleidelijk op.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In verschillende steden in het land heeft actiegroep Dolle Mina's fietsend opnieuw aandacht gevraagd voor de veiligheid van vrouwen. Een jaar geleden organiseerde de actiegroep dezelfde actie, met de naam 'De nacht is ook van ons'.

In Amsterdam, Apeldoorn, Den Bosch, Den Haag, Leeuwarden, Middelburg en Zutphen stapten Dolle Mina's in het donker op de fiets. De actievoerders gingen bellend en roepend de straten door. Op de protestborden stonden teksten als 'Not all men but always a man' en 'Veilig uit veilig thuis'.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In Japan staan mensen uren in de rij om een glimp van Het meisje met de parel op te vangen. Deze wordt voor de vierde keer tentoongesteld in Japan, dit keer in het Nakanoshima Museum of Art in Osaka. "Het Meisje wordt hier bijna als iets heiligs gezien. Dan is het logisch dat ze naar Japan gaat", zegt directeur Martine Gosselink van het Mauritshuis in Den Haag, die met het schilderij is meegereisd.

Fijne dag!

Bij een bekerwedstrijd in Duitsland zijn tientallen agenten en supporters gewond geraakt. Van de 85 gewonden zijn er acht overgebracht naar het ziekenhuis.

De politie had al gerekend op confrontaties bij de derby tussen SV Waldhof Mannheim uit de derde Bundesliga en 1. FC Kaiserslautern uit de tweede Bundesliga. Rond het duel werden 1400 agenten ingezet.

De aanloop naar de wedstrijd verliep zonder grote incidenten, schrijft de politie. Maar vanaf de start werd er vaak vuurwerk afgestoken. Ook ontstond aan het einde van de reguliere speeltijd een vechtpartij tussen de teams.

De vijandige sfeer sloeg vervolgens over op de supporters, stelt de politie. Nadat fans van Mannheim een grote hoeveelheid bekers hadden gegooid naar de bank van Kaiserslautern, begonnen hun fans fakkels te gooien naar de tribune van Mannheim.

Fakkels gooien

Toen deze supporters het veld op gingen, probeerde de politie hen terug te drijven naar de tribune. Door het gooien van vuurwerk en fakkels raakten 35 agenten lichtgewond.

De verlenging moest even worden uitgesteld. De rest van de wedstrijd verliep zonder incidenten, maar na het fluitsignaal werd er een spandoek in brand gestoken. De brandweer van Mannheim werd ingeschakeld om het vuur te blussen.

De politie gaat onderzoek doen naar belediging, mishandeling, vandalisme, verstoring van de openbare orde, geweld tegen politieagenten en overtredingen van de explosievenwet. Een aantal voetbalfans is inmiddels aangehouden.

Kaiserslautern won de wedstrijd in de verlenging met 1-0.

Bij de crash van een klein vliegtuig in Kroatië zijn gisteren twee mensen om het leven gekomen. Dat meldt de lokale politie.

Het ultralichte toestel kwam uit Tsjechië en was onderweg naar de Kroatische kustplaats Zadar. Op zo'n 60 kilometer van de eindbestemming stortte het vliegtuig neer, in een bergachtig gebied.

De luchtverkeersleiding raakte om 16.14 uur het contact met het toestel kwijt, waarna er een zoekactie werd opgestart. Uren later werden de resten van het vliegtuig en twee lichamen gevonden.

Hoe het vliegtuigje kon neerstorten, is niet duidelijk. Dit weekend zal hier onderzoek naar worden gedaan.

De Verenigde Staten gaan 850 miljoen dollar betalen aan de Verenigde Naties. Dat heeft de Amerikaanse regering laten weten aan het Congres.

Het land is de VN nog zeker 4 miljard dollar schuldig. Daarvan is een deel bedoeld voor de reguliere begroting en een ander deel voor vredesoperaties, meldt de VN.

Eerder zei de Amerikaanse president Trump dat er pas geld overgemaakt zou worden als er ingrijpende hervormingen doorgevoerd werden bij de VN. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt nu dat dat is gelukt.

De VS betaalde in februari eenmalig 160 miljoen dollar. Dit gebeurde nadat secretaris-generaal Guterres had gewaarschuwd dat de VN financieel dreigde in te storten.

Uit VN-organisaties

Onder Trump trok de VS zich terug uit allerlei VN-organisaties. Zo keerde het land vorig jaar Unesco de rug toe, de VN-organisatie voor onderwijs, wetenschap en cultuur. Ook stapte de VS uit Wereldgezondheidsorganisatie WHO.

Door het vertrek van de Amerikanen ging het budget van de WHO flink omlaag. De organisatie moest noodgedwongen een kwart van het personeel ontslaan.

In verschillende steden in het land heeft actiegroep Dolle Mina's fietsend opnieuw aandacht gevraagd voor de veiligheid van vrouwen. Een jaar geleden organiseerde de actiegroep dezelfde actie, met de naam 'De nacht is ook van ons'.

In Amsterdam, Apeldoorn, Den Bosch, Den Haag, Leeuwarden, Middelburg en Zutphen stapten Dolle Mina's in het donker op de fiets. De actievoerders gingen bellend en roepend de straten door. Op de protestborden stonden teksten als 'Not all men but always a man' en 'Veilig uit veilig thuis'.

In Amsterdam fietste de 15-jarige Elin mee:

Het bredere initiatief 'Wij eisen de nacht op' ontstond vorig jaar naar aanleiding van de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude. Zij werd om het leven gebracht toen ze na het uitgaan in Amsterdam naar huis fietste. Haar dood veroorzaakte een brede maatschappelijke discussie over de veiligheid van vrouwen.

Zogenaamde incidenten

Een jaar later is er volgens de Dolle Mina's nog niet genoeg veranderd. "Vele zogenaamde incidenten verder", schrijven ze. "Het zijn geen incidenten: onveiligheid en geweld zijn nog altijd een dagelijkse realiteit voor vrouwen, meisjes en queer personen."

De actievoerders roepen ouders op om hun zonen op te voeden. Ook roepen ze mannen op om elkaar te corrigeren. "Zeg er wat van als er over vrouwen wordt gepraat alsof het koopwaar is."

De Utrechtsche Vrouwelijke Studentenvereniging (UVSV) wil dat studenten beter nadenken voordat ze video's, foto's of stickers van anderen delen. UVSV is daarom een campagne begonnen omdat zij studenten bewust willen maken van de gevolgen van het klakkeloos doorsturen ervan.

"Als jij niet zelf op een foto staat, waarom moet jij die foto dan doorsturen?", zegt preses Josephine Ang tegen RTV Utrecht.

Bangalijst

De impact van doorstuurgedrag kan groot zijn. In maart 2024 maakten de leden van UVSV dat van dichtbij mee. In de Utrechtse studentenwereld circuleerde toen een zogenaamde 'bangalijst', een PowerPoint-presentatie waarin zo'n dertig vrouwen werden beoordeeld op hun veronderstelde seksuele prestaties.

Er stonden namen en foto's bij van de slachtoffers en in sommige gevallen ook hun adres en telefoonnummer. De lijst werd breed gedeeld en had grote gevolgen voor de vrouwen.

Achter de lijst zaten leden van het Utrechtsch Studenten Corps (USC). Vier van hen moeten zich volgende maand voor de rechter verantwoorden.

Groot en groeiend probleem

"Die lijst kwam natuurlijk niet van ons, maar we vroegen ons wel af wat wij beter hadden kunnen doen", vertelt Ang.

Uit een enquête onder de leden bleek volgens haar dat veel van hen zich zorgen maken over het doorstuurgedrag van studenten. "We zien dat het een groot en groeiend probleem is. Mensen zijn zich onvoldoende bewust van de gevolgen die één klik op hun telefoon kan hebben."

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

Om hier iets aan te doen heeft de vereniging de campagne Denk voor je doorstuurt gelanceerd. In een campagnevideo geven mensen een fysieke foto van een medestudent aan steeds meer mensen door.

"Voor jou duurde het nog geen seconde, voor mij hield het niet meer op", zegt de voice-over. "Ik ben nog nooit zo vaak bekeken en nog nooit zo alleen geweest."

Hoewel de slachtoffers in de bangalijst-zaak allemaal vrouw waren, is de verteller in de campagnevideo een man. Volgens Ang is dat een bewuste keuze. "Omdat we willen benadrukken dat iedereen, man of vrouw, slachtoffer kan worden."

Voor deze campagne werkt UVSV samen met de Universiteit Utrecht en de Hogeschool Utrecht. Ook hebben het USC en de studentenverenigingen Veritas en Unitas de video op hun sociale media gedeeld.

Corps juicht campagne toe

Bij het USC juichen ze de campagne van UVSV toe. "Een erg goed initiatief dat we ondersteunen via onze eigen kanalen", zegt rector Cas Moerdijk. "Wij zijn hier met onze eigen leden ook mee bezig. Niet alleen over doorstuurgedrag, maar over sociale veiligheid in het algemeen."

De urgentie om iets met dit thema te doen is volgens Moerdijk de afgelopen jaren groter geworden. "Onder meer door de doorgestuurde bangalijsten, maar het is een onderwerp dat in de hele maatschappij speelt. Dus het is goed dat er op deze manier aandacht voor is."

In de zoektocht naar de sinds zaterdag vermiste Nederlandse filmproducent Rodney Leysner heeft de Surinaamse politie drie verdachten aangehouden. Een vierde verdachte wordt nog gezocht, melden Surinaamse media.

De politie houdt er rekening mee dat Leysner om het leven is gekomen door een misdrijf. Een woordvoerder zei op een persconferentie dat in het district Saramacca, ten westen van de hoofdstad Paramaribo, op een verlaten perceel een uitgebrande auto is gevonden die mogelijk van Leysner was.

De auto werd gevonden in een moeras en moest worden uitgegraven. Of het daadwerkelijk gaat om Leysners witte Kia Sorento moet de forensische recherche nog vaststellen.

'Help mijn zoon te vinden'

Leysner werd afgelopen zondag door zijn familie als vermist opgegeven nadat hij een dag eerder voor een werkoverleg in Saramacca zijn woning had verlaten. Sindsdien is hij spoorloos. Zijn moeder deelde op sociale media een emotionele oproep om naar hem uit te kijken. "Help mijn zoon terug te vinden", schreef zij.

De politie maakte vandaag bekend dat onder de aangehouden personen een Cubaans echtpaar is. De andere twee verdachten zijn Surinamers, van wie er een nog voortvluchtig is. De politie heeft op verschillende adressen naar de verdachte gezocht, maar hem nog niet aangetroffen.

Actief als directielid

De vermissing maakt veel los in de Surinaamse gemeenschap. De politie roept mensen daarom op om niet te speculeren over het lot van Leysner. Een politiewoordvoerder vraagt iedereen die informatie heeft over de verdwijning van Leysner om deze met de politie te delen.

In Nederland verwierf Leysner enige bekendheid als producent van films als Heksen bestaan niet uit 2014, Fashion Chicks uit 2015 en Suriname uit 2020. De eerste twee films trokken meer dan 100.000 bioscoopbezoekers en werden daarom bekroond tot Gouden Film.

In Suriname werkt Leysner als directielid voor Rudisa, een concern dat actief is in onder meer de media, autohandel en levensmiddelen.

De Brusselse minister-president Boris Dilliès begint volgende week aan een intensieve cursus Nederlands in Spa. Dat bevestigt zijn kabinet aan de Brusselse nieuwssite Bruzz na eerdere berichtgeving door La Libre.

De Franstalige politicus kreeg sinds zijn aantreden in februari geregeld kritiek op zijn beperkte kennis van het Nederlands.

Dilliès, die eerder burgemeester van Ukkel (87.000 inwoners) was, werd in februari onverwacht gevraagd om minister-president van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te worden. Hij legde nog diezelfde dag de eed af. Tijdens zijn eerste gesprekken met de pers bleek dat hij moeite had om in het Nederlands te antwoorden.

Dat leidde tot kritiek, onder meer van de federale minister van Defensie Theo Francken (N-VA). Die zei dat Dilliès "een andere job moet zoeken als hij de taal niet wil leren".

Ook het feit dat de Brusselse regeringsonderhandelingen aanvankelijk alleen in het Frans werden gevoerd en dat er enkele dagen na het akkoord nog geen Nederlandstalige versie van het regeerakkoord was, viel slecht.

Brussels Hoofdstedelijk Gewest

De Brusselse minister-president is de regeringsleider van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Dat is de regio die bestaat uit Brussel en de omliggende gemeenten.

Het gewest heeft een eigen regering en parlement. Dat parlement heeft een vast aantal zetels voor Vlaamse en Franstalige politici.

In totaal heeft België zes regeringen: vijf deelregeringen en een federale regering. Die laatste staat onder leiding van premier Bart De Wever.

Dilliès erkende al eerder dat zijn Nederlands beter moet. "Ik ben de Brusselaars een goede kennis van het Nederlands verschuldigd. Dat is essentieel, ik pleit schuldig", zei hij in februari tegen Bruzz.

Zestig uur Nederlands

De stoomcursus wordt verzorgd door Ceran, een organisatie die intensieve taalopleidingen aanbiedt. Dilliès zal er zestig uur worden onderwezen in het Nederlands. Ook buiten de lessen wordt Nederlands gesproken, onder meer tijdens diners en culturele activiteiten.

Dilliès volgt inmiddels al Nederlandse lessen en luistert naar Nederlandstalige politieke podcasts. Hij zegt "moeite te hebben met de lange woorden".

De intensieve cursus in Spa is niet alleen voorbehouden aan Belgische politici. Ook Máxima Zorreguieta volgde er een dergelijke stoomcursus, in de beginperiode van haar relatie met de latere koning Willem-Alexander.

Turkije heeft Interpol gevraagd een internationaal arrestatiebevel uit te vaardigen tegen de Israëlische premier Netanyahu. Dat schrijft de Turkse minister Gürlek van Justitie op X. Turkije wil dat Netanyahu wordt vervolgd vanwege de aanval op de activisten van de Global Summud Flotilla.

Deze vloot van vijftig boten wilde afgelopen mei voedsel en hulpgoederen naar de Gazastrook brengen, maar Israël verhinderde dat door de schepen onder vuur te nemen, te enteren en honderden opvarenden te arresteren. Onder hen waren ook drie Nederlanders.

Zij kondigden eerder al aan aangifte te willen doen tegen Israëlische militairen wegens seksueel misbruik, mishandeling, vernedering en marteling.

Red Notice

Turkije wil nu dat Interpol een zogenoemde Red Notice afkondigt voor Netanyahu en Afek Moskovitch, een Israëlische militair die nauw betrokken was bij de arrestatie van de activisten.

Een Red Notice is een verzoek aan alle 196 lidstaten van Interpol om een persoon op te sporen en te arresteren. Turkije beschuldigt beide mannen onder meer van misdaden tegen de menselijkheid, genocide, marteling en kaping van transportvoertuigen.

Op videobeelden, destijds gedeeld door de extreemrechtse Israëlische minister Ben-Gvir van Nationale Veiligheid, was al te zien hoe tientallen activisten na hun arrestatie geknield op de grond zaten waarbij hun armen achter de rug waren vastgebonden met tie-wraps. Ondertussen galmde het Israëlische volkslied door de ruimte en riep Ben-Gvir: "Welkom in Israël."

Vorig jaar november had Turkije ook al binnenlandse arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen Netanyahu en 36 andere hoge functionarissen van diens regering, onder wie Ben-Gvir en minister Katz van Defensie. Volgens Turkije pleegt Israël genocide met de oorlog in Gaza. Turkije geldt binnen de NAVO als een van de grootste critici van Israël.

'Antisemitische dictator'

Israël heeft fel gereageerd op het nieuwe Turkse arrestatieverzoek. In een verklaring noemt het kabinet van Netanyahu de Turkse president Erdogan een "antisemitische dictator die Koerden heeft afgeslacht, Hamas-terroristen onderdak biedt, de helft van Cyprus bezet en een recordaantal journalisten en politici gevangenzet".

De spanningen tussen beide landen lopen al langer op. Deze is verder onder druk komen te staan na een Israëlische aanval op een Syrische luchtmachtbasis eerder deze week.

Interpol heeft nog niet gereageerd op het Turkse verzoek. De internationale politieorganisatie toetst aanvragen voor een Red Notice altijd eerst door een speciale commissie.

Oekraïne verbiedt de bekende Russische tekenfilmserie Masha en de Beer. Ook zijn de makers door de Oekraïense regering op een sanctielijst gezet omdat de serie een gevaar voor de nationale veiligheid zou zijn.

Het ministerie van Cultuur wijst onder meer op het grote bereik van de serie: de Oekraïenstalige YouTube-versie werd in 2025 meer dan 800 miljoen keer bekeken.

De sancties zijn ingesteld tegen vier personen en vier organisaties die betrokken zijn bij de productie en verspreiding van de animatieserie, schrijft de Oekraïense minister van Cultuur Tetjana Berezjna op Facebook.

"Voor Russische propaganda is geen plaats op kinderschermen", schrijft Berezjna. Volgens de Oekraïense regering vloeit via advertentie-inkomsten van de serie belasting naar Rusland. Daarmee zouden indirect de Russische oorlogsinspanningen worden gesteund.

Kyiv wil ook platforms als Netflix en YouTube verzoeken de samenwerking met de gesanctioneerde personen en bedrijven te beëindigen en inkomsten uit de serie en de verspreiding ervan te stoppen.

Populair bij Oekraïense kinderen

De Russische serie Masha en de Beer is ondanks de oorlog zeer populair in Oekraïne. De serie gaat over het meisje Masha en een voormalige circusbeer. Het meisje draagt traditionele Russische kleding en de beer communiceert vooral met gebaren en geluiden.

De serie wordt sinds 2009 gemaakt en is in tientallen landen te zien, waaronder Nederland. Ook buiten Oekraïne is kritiek geweest op de serie. In het Verenigd Koninkrijk drongen vorige maand meer dan vijftig parlementsleden uit verschillende partijen er bij de regering op aan te onderzoeken of de serie van Britse televisiezenders kan worden geweerd.

Zij beschuldigden de makers van het verwerken van Russische propaganda en wezen onder meer op afleveringen waarin Masha Sovjetmilitaire kleding en symbolen draagt. Ook de minister van Buitenlandse Zaken van Estland heeft de serie omschreven als onderdeel van de Russische "soft power".

De sancties tegen de makers gelden voorlopig voor tien jaar. Oekraïne roept bondgenoten op om eveneens maatregelen te nemen tegen de verspreiding van de serie.

Kremlin spreekt van 'oorlog tegen tekenfilms'

Het Kremlin heeft het Oekraïense besluit bekritiseerd. Woordvoerder Peskov beschuldigde Kyiv ervan "nu ook een oorlog tegen tekenfilms" te voeren. Volgens Peskov hebben de "personages wereldwijd mensen voor zich gewonnen met hun goedheid".

Steeds meer gemeenten zetten tijdens evenementen een pop-uplocatie in van stichting Halt, de organisatie die alternatieve strafmaatregelen oplegt aan jongeren. Deze week staat zo'n Halt-bus bij de Zomerkermis in Almere.

Jongeren die op de kermis worden betrapt met alcohol of overlast veroorzaken, krijgen direct de keuze: een boete en mogelijk een aantekening op het strafblad of een doorverwijzing naar Halt. In het laatste geval gaan jongeren direct naar de bus.

Daar volgt meteen een eerste gesprek, vertelt Lara Six van Halt. "We kijken naar meerdere dingen: wat is er nu gebeurd, wie hebben we hier voor ons? Ook worden ouders geïnformeerd. Daarna is het maatwerk om te kijken wat voor traject er volgt." In het traject moeten jongeren opdrachten uitvoeren die door medewerkers van Halt worden beoordeeld en besproken.

Openbare dronkenschap

Bij minderjarigen die tijdens evenementen naar Halt worden verwezen, is vaak alcohol in het spel. Ze worden bijvoorbeeld betrapt met blikjes bier of zijn dronken in het openbaar.

Het aantal jongeren dat vanwege alcohol naar Halt wordt gestuurd, stijgt snel. In 2022 ging het nog om 700 zaken, vorig jaar om meer dan 1300 zaken en over dit jaar staat de teller nu al, in augustus, op ruim 1600. Volgens Halt komt dat niet alleen door de aanwezigheid op evenementen, maar ook doordat gemeenten strenger handhaven.

Silas is boa in de gemeente Almere en houdt de veiligheid rondom het kermisterrein in de gaten. "We letten op alcoholgebruik en blowen, maar kijken ook of scooters hier rondrijden op plekken waar dat niet mag." Hij is positief over de pilot met de pop-uplocatie van Halt. "Ik vind het een goede optie, het is laagdrempeliger en je geeft jeugd een tweede kans zonder dat je meteen een forse boete uitdeelt."

Volgens Halt is het voordeel van de pop-uplocatie dat jongeren meteen worden geconfronteerd met de gevolgen van hun gedrag. Dat maakt meer indruk dan wanneer er weken later een boete op de mat valt. Lara Six: "We hopen natuurlijk dat jongeren niet in de fout gaan. Vaak gebeuren dingen op dit soort evenementen onder groepsdruk. Dat is zonde. Zowel voor het evenement, dat juist gezellig moet zijn, als voor de toekomst van de jongere zelf."

Jongeren op de kermis reageren gemengd op de Halt-pilot in Almere. "Ik vind het beter, want als je in aanraking komt met politie blijft je naam ook lang in het systeem staan", zegt iemand. Een andere bezoeker reageert laconiek. "Ze moeten hun ding doen."

In Oekraïne zijn zeker vijftien mensen om het leven gekomen in een winkelcentrum dat aangevallen werd door Russische drones.

De aanval was in de stad Kryvyi Rih, in Centraal-Oekraïne. Dat is de stad waar de Oekraïense president Zelensky vandaan komt. Hij reageerde op de aanval en noemde die "niks minder dan een daad van terreur".

Getuigen vertelden na de inslag wat ze hadden meegemaakt:

De aanval bestond uit twee golven. Terwijl reddingswerkers slachtoffers hielpen, kwam een tweede zwerm drones. Zeker 130 mensen raakten gewond, onder wie 22 kinderen, zo laat de lokale bestuurder weten.

Oekraïne wordt deze zomer zwaar op de proef gesteld door Russische aanvallen waarbij veel burgerdoden vallen. In de maanden juni en juli kwamen volgens de Verenigde Naties 730 burgers om het leven bij Russische aanvallen.

Rusland ondervindt steeds minder weerstand van de Oekraïense luchtafweer omdat Oekraïne kampt met grote tekorten aan afweermiddelen.

Tienduizenden mensen in het noordwesten van de Amerikaanse staat Indiana zitten door een storm al negen dagen zonder stroom. De verwachting is dat de stroomstoring pas over een paar dagen verholpen is.

Aanvankelijk werden 300.000 huishoudens getroffen en nog altijd zitten 68.000 huishoudens zonder elektriciteit, schrijven Amerikaanse media. Vooral de plaats Gary is hard getroffen. Daar zitten nog zo'n 20.000 huishoudens in het donker.

De storm raasde op 11 augustus over de staat met windsnelheden van 160 kilometer per uur. Zeker zeven mensen kwamen om het leven. Veel elektriciteitskabels zijn kapotgewaaid.

Alleen al in Gary moeten 300 elektriciteitspalen en 44 hoogspanningsmasten worden hersteld of vervangen. Volgens de burgemeester zijn zo'n 600 monteurs bezig om de stroomvoorziening in de stad te herstellen. Netbeheerder NIPSCO verwacht dat de stroomvoorziening in het gebied pas volgende week dinsdag is hersteld.

Frustratie

De frustratie bij de getroffen inwoners van Gary neemt toe, constateren Amerikaanse media. Mensen moeten voedsel weggooien omdat hun koelkast niet werkt of krijgen geen water uit de kraan. Ook moeten ze uitwijken naar buurthuizen voor een warme maaltijd of om hun telefoons op te laden.

Volgens sommige inwoners wordt Gary, een stad met veel armoede, achtergesteld door NIPSCO omdat ze in een minder welvarend gebied wonen. De netbeheerder ontkent dat en zegt dat de reparaties lastig zijn. "Dit zijn systemen die opnieuw moeten worden opgebouwd", aldus NIPSCO.

Scholen dicht

Door de stroomstoring kunnen meer dan 4000 kinderen in Gary niet naar school. Hun schooljaar begon op 1 augustus maar sinds vorige week donderdag zitten ze thuis.

Voor bergbeklimmers in het Mont Blanc-massief valt het klimseizoen tot nu toe tegen. Dat komt niet alleen door een gebrek aan sneeuw, maar ook door enorme stukken rotswand die deze zomer naar beneden komen.

Om die reden zijn de drie belangrijkste reguliere routes naar de top van de Mont Blanc tijdelijk afgesloten. Veel overnachtingsplaatsen voor bergbeklimmers houden hun deuren dicht.

Een week geleden kwam in de regio Haute-Savoie een 31-jarige alpinist om het leven nadat hij door een vallende rots was geraakt. Het was het derde dodelijke slachtoffer binnen een etmaal in het Mont Blanc-massief. Het risico op rotslawines in de bergen is groter tijdens lange periodes van droogte.

'Dramatisch seizoen'

Jelle Staleman (44) is een Nederlandse ski- en berggids, werkzaam in het gebied. Op dit moment bevindt hij zich aan de Italiaanse zijde van de Mont Blanc.

"Het is vandaag de hele dag aan het regenen, en daar ben ik best blij mee", zegt hij. "Het heeft hier zo'n zestig dagen amper gesneeuwd of geregend. Dat is echt uniek. Dit is het meest dramatische seizoen dat ik in twintig jaar in de Alpen heb meegemaakt."

Hij ziet vooral een groot tekort aan sneeuw, met name op de gletsjers. "Vroeger kon je de hut uitlopen en was alles bevroren. Je moest met muts en handschoenen naar buiten. Nu is dat vaak niet meer zo. Zelfs op 4000 meter hoogte ligt de temperatuur regelmatig rond het vriespunt."

Doordat gletsjers aan de onderkant sneller smelten dan hogerop, worden ze steeds steiler. Daardoor stijgt de kans op ijsval: grote stukken ijs die afbreken en naar beneden storten.

"Om een gletsjerspleet veilig over te steken, moet de sneeuwlaag erboven goed bevroren zijn", zegt Staleman.

Wie weet wat hij doet, met een gids op pad gaat en aan een touw loopt, verkeert bij een val in een spleet meestal niet direct in levensgevaar. "Toch is het veiliger om een gletsjer over te steken bij temperaturen onder het vriespunt, zeker 's nachts."

'Apocalyptisch'

Daarnaast ziet Staleman dit seizoen uitzonderlijk veel rotslawines in de Alpen. "Dat gebeurt elke zomer, maar dit jaar zijn ze veel groter. De omvang ervan is bijna apocalyptisch te noemen. Sommige rotsblokken die ik op beelden zie, zijn zo groot als een huis of een auto."

Verschillende gidsen in de Alpen hebben dit soort momenten meegemaakt:

Volgens Staleman ligt de oorzaak in de permafrost, een permanent bevroren bodemlaag die als een soort cement de bergen bijeenhoudt. "Als de 0-graden-grens lange tijd ongewoon hoog ligt, verdwijnt die laag. Dat kan onomkeerbare gevolgen hebben. Wanneer de permafrost wegsmelt, komen rotsblokken los en neemt het aantal rotslawines toe."

Wat veroorzaakt een rotslawine?

Aardwetenschapper Tjalling de Haas (Universiteit Utrecht) doet onderzoek naar rotslawines. "Een rotswand is nooit één geheel; er lopen scheuren doorheen. Daar komt water in, en dat water bevriest. Bij permafrost blijft het permanent bevroren. Dat ijs houdt de berg bij elkaar als een soort lijm."

Door klimaatverandering gaat de permafrost steeds hoger in de bergen ontdooien. "Daardoor verdwijnt soms het laatste stukje dat zo'n rotswand nog bij elkaar houdt, en dan krijg je dit soort instortingen."

Bij de Mont Blanc speelt ook het destabiliserende effect van smelten de gletsjers mee. "Het ijs van gletsjers drukt op een rotswand. Wanneer de gletsjer smelt, verdwijnt deze druk en gaat de rots uitzetten. Dit leidt tot instabiliteit en verhoogt het risico op rotslawines."

De Italiaanse route naar de Mont Blanc is al sinds medio juli afgesloten vanwege gevaarlijke gletsjerspleten, zegt Staleman. "Klanten trainen soms maandenlang en geven duizenden euro's uit aan een reis naar de top. Het is vervelend als een route wordt afgesloten, maar soms is dat noodzakelijk."

Ook eigenaren van berghutten waar alpinisten overnachten zijn de dupe. "Veel hutten zijn afhankelijk van smeltwater van gletsjers of van regenwater. Als dat uitblijft, moeten sommige hutten eerder sluiten."

De omstandigheden op de Mont Blanc zijn al jarenlang zodanig dat Staleman in juli en augustus geen beklimmingen meer aanbiedt. In andere delen van het massief zijn tochten vaak nog wel mogelijk, al komt het vaak voor dat de route in deze maanden moet worden aangepast.

"Het is voortdurend improviseren. Waar we twintig jaar geleden ongeveer 80 procent van onze oorspronkelijke plannen konden uitvoeren, moeten we tegenwoordig de helft aanpassen."