NOS Nieuws - Algemeen

Het moet makkelijker worden om zelf met een groep mensen een wooncoöperatie te starten. Deze week stemde de Tweede Kamer in met de Wet bevordering wooncoöperaties, die regelt dat deze woonvorm duidelijker in de woningwet komt te staan.

Met de wet worden struikelblokken weggenomen voor mensen die zo'n samenwerking willen beginnen, zoals het aanvragen van financiering voor de bouw van woningen of het ombouwen van een bestaand pand. Ook worden gemeenten aangemoedigd het beleid rond wooncoöperaties op te nemen in beleidsplannen.

Particulieren konden zelf al een wooncoöperatie starten, "maar daar slaagden ze vaak ondanks de politiek in, in plaats van dankzij", zegt SP-Kamerlid Sandra Beckerman, die het wetsvoorstel heeft ingediend.

Volgens Beckerman willen mensen niet meer wachten tot de wooncrisis is opgelost. Ze ziet dat die van jong tot oud, van stad tot platteland, geïnteresseerd zijn in wooncoöperaties.

Wat is een zelfstandige wooncoöperatie?

In een wooncoöperatie zetten bewoners, zoals groepen vrienden of andere collectieven, zich samen in om woningen te bouwen of in beheer te hebben, zonder winstoogmerk. Ze maken afspraken over hoe de woningen eruit komen te zien, over de (doorgaans lage) huur en de bewoners. Ook dragen ze zelf zorg voor het onderhoud.

Er zijn verschillende varianten van wooncoöperaties, zoals de vorm waarin de coöperatie het pand beheert. Het pand is eigendom van een vereniging van huurders, die bestuurd wordt door bewoners. Ook is er het Collectief Particulier Opdrachtgeverschap, waarbij bewoners gezamenlijk woningen bouwen, maar deze niet verhuren en in plaats daarvan zelf eigenaar worden.

Wooncoöperaties bouwen in eigen beheer en ze kenmerken zich door gemeenschappelijkheid onder bewoners. Zo zijn er vaak gedeelde voorzieningen zoals een woonkamer, tuin of werkruimte.

Wooncoöperaties zijn de gouden standaard voor betaalbare huurwoningen, zegt Mustapha Eaisaouiyen van Cooplink, de vereniging voor wooncoöperaties. Hij stelt dat woningen van wooncoöperaties vaak goedkoper zijn dan die van woningbouwcorporaties.

Banken terughoudend

Volgens hem waren banken voorheen terughoudend in het financieren van wooncoöperaties, omdat niet duidelijk was of het ging om een losse groep mensen of een zakelijke entiteit. Dat moet deze wet veranderen.

Linda Vermaat (41) liep ook tegen dit probleem aan. Zij zit in het verenigingsbestuur van wooncomplex De Warren in Amsterdam en woont daar met haar man en kind in een woning van 73 vierkante meter. In totaal wonen er zestig mensen in het pand, verspreid over woningen van verschillende grootte.

De financiering van het project kwam moeilijk rond, omdat Nederlandse banken het risicovol vonden. Uiteindelijk kwamen ze uit bij een bank in Duitsland, waar het wooncoöperatie-model al langer bekend is. Die financierde 75 procent van het bouwbedrag, de rest zamelde de wooncoöperatie in met crowdfunding, giften, subsidies en leningen.

Fonds met miljoenen

Omdat wooncoöperaties tot twee keer toe in het regeerakkoord stonden, maar er niets gebeurde, heeft Beckerman in 2023 ook een amendement ingediend voor het Fonds Coöperatief Wonen, waarin ruim 60 miljoen euro zit.

Vanaf eind dit jaar kunnen wooncoöperaties daar een aanvraag doen om een deel van hun plannen te bekostigen. Een ander deel wordt betaald door een lening bij de bank en een klein aandeel moet de wooncoöperatie zelf inleggen.

"In een wooncoöperatie staat gemeenschap centraal, in een geïndividualiseerde samenleving. Dat is ook direct de meerwaarde", zegt Eaisaouiyen. Ook Beckerman ziet dat. "Woningen zijn anoniem, maar bij wooncoöperaties gebeurt veel gezamenlijk, zoals samen eten, in de tuin werken of zwemmen."

Zowel Beckerman als Eaisaouiyen stelt dat eenzaamheid bijna niet voorkomt in een wooncoöperatie. "Mensen zijn er gelukkiger dan in een peperdure flat", aldus Beckerman.

Dat herkent ook bewoonster Vermaat. In complex De Warren zijn gemeenschappelijke ruimtes waar activiteiten van yoga tot muziekevenementen worden georganiseerd. Ze eet geregeld met haar huisgenoten, zoals ze de medebewoners van het pand noemt.

Op hen kan ze bovendien terugvallen voor het geval ze een oppas nodig heeft of ziek is, vertelt ze. Vermaat vindt het bovendien fijn dat haar kind opgroeit met andere kinderen om zich heen, die als het ware broertjes en zusjes zijn.

Systeemverandering

"Voordat we hier gingen wonen, hadden we meermaals geboden op woningen in Amsterdam, maar werden we enorm overboden", zegt ze. Voor Vermaat was de wooncoöperatie "100 procent een uitweg uit de wooncrisis".

Kamerlid Beckerman ziet wooncoöperaties ook als oplossing voor de wooncrisis. "We proberen hiermee echt een beweging in gang te zetten en systeemverandering een duwtje in de rug te geven."

Eaisaouiyen is eveneens optimistisch. Hij denk dat op termijn 10 procent van de voorgenomen 100.000 woningen per jaar ontwikkeld kunnen worden door wooncoöperaties.

Goedemorgen! Het Nederlandse USAR reddingsteam keert vandaag terug vanuit Venezuela. En Tour de France-liefhebbers kunnen kijken naar de tweede etappe, van Tarragona naar Barcelona.

Eerst het weer: vanochtend zit de meeste bewolking in de noordelijke helft van het land met soms wat regen of motregen. De bewolking breidt zich geleidelijk naar het zuiden uit waardoor het later op meer plaatsen af en toe nat wordt. Lokaal is er ook ruimte voor een beetje zon bij maxima tussen 18 en lokaal 24 graden bij een matige wind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

President Trump heeft een toespraak gehouden ter gelegenheid van de viering van 250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid. Daarin herhaalde hij veel onderwerpen die in eerdere speeches ook ter sprake kwamen, zoals zijn waarschuwing dat de komende verkiezingen 'gestolen' kunnen worden door politieke tegenstanders.

De toespraak werd met twee uur uitgesteld vanwege het noodweer in Washington. Door harde windstoten en naderende onweersbuien moesten duizenden bezoekers het festivalterrein op de National Mall verlaten en schuilen in nabijgelegen musea, treinstations en overheidsgebouwen. De viering werd afgesloten met een grote vuurwerkshow.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Marokko won het WK-duel tegen Canada gisteren met ruime cijfers. Zo'n 250 Marokkaanse supporters keken in de Amsterdamse Meervaart naar de spannende wedstrijd. Na een moeizame eerste helft wist Marokko na de rust drie keer te scoren en toen brak het feest los:

Fijne zondag!

De 250ste verjaardag van de Verenigde Staten is vannacht afgesloten met een toespraak van president Trump in Washington D.C. Daarin vermengde hij partijpolitiek met patriottische oproepen en riep hij het beeld op van een zegevierende natie.

"We zullen altijd aan de top staan," zei Trump. "We zullen ons land nooit laten vallen. We zullen altijd de beste zijn."

De VS vieren dit jaar de traditionele Onafhankelijkheidsdag op 4 juli extra groots, omdat het 250 jaar geleden is dat het land zich losmaakte van de Britten.

Dat gebeurde op 4 juli 1776. Staan de waarden van toen nog overeind? Bekijk onderstaande special:

In zijn speech waarschuwde Trump voor de "communisten", die hij met een kwaadaardige tumor vergeleek. Daarmee doelde hij op de Democraten. In het verleden heeft hij herhaaldelijk linkse Democratische kandidaten "communisten" genoemd. "Amerika zal nooit een communistisch land worden. Dat zal niet gebeuren", zei hij.

Ook in een toespraak afgelopen week, bij het monumentale beeldhouwwerk Mount Rushmore in South Dakota, haalde Trump al flink uit naar zijn politieke tegenstanders van de Democratische partij. Binnen die partij winnen de afgelopen maanden zogenaamde 'democratische socialisten' aan invloed, veelal jonge politici. Trump bestempelde hen als "nieuwkomers" en "het communistische gevaar" dat een bedreiging vormt voor de Amerikaanse manier van leven.

Campagnemodus

De president schoot tijdens zijn speech op Onafhankelijkheidsdag herhaaldelijk in de campagnemodus met het oog op de tussentijdse verkiezingen in november. Dat is ongebruikelijk omdat de dag bedoeld is om te verbinden.

Hij gebruikte zijn speech om opnieuw zijn SAVE America-wet aan te prijzen. "We willen Amerika great houden en dat gaan we doen door de SAVE-wet aan te nemen. Daardoor kunnen alleen de mensen stemmen die ook echt staatsburger zijn", zei hij. Het wetsvoorstel heeft geen meerderheid in het Congres en stuit ook bij Republikeinse partijgenoten op weerstand.

Ook herhaalde hij veel punten die hij al in andere speeches had gemaakt, onder meer zijn vrees dat de komende verkiezingen 'gestolen' zullen worden door politieke tegenstanders. En hij schepte op over de politieke successen die hij tijdens zijn tweede ambtstermijn zou hebben behaald. Zo zei hij dat hij het Iraanse leger had "uitgeroeid".

Direct na zijn toespraak ging een grote vuurwerkshow van start boven de Amerikaanse hoofdstad.

Extreem weer

De toespraak van Trump werd enige tijd uitgesteld vanwege noodweer in Washington. Door stormachtig weer moesten duizenden bezoekers de National Mall verlaten, het park vlak bij het Witte Huis waar Trump zou spreken. Zij schuilden in nabijgelegen musea, treinstations en overheidsgebouwen.

Ook in verschillende andere steden aan de oostkust werd de viering verstoord door extreme hitte, gevolgd door onweersbuien. Onder meer in Boston, New York, Philadelphia en Pittsburgh werden evenementen uitgesteld of aangepast.

De president meldde op sociale media dat hij zich niet liet tegenhouden door "een beetje regen" en twee uur later dan gepland kon hij uiteindelijk het podium betreden. Eerder had hij aangekondigd dat zijn toespraak "heel erg lang" zou worden, "om te laten zien dat ik alles kan doen wat ik wil", maar uiteindelijk duurde die 'slechts' een half uurtje.

Diepe verdeeldheid

De festiviteiten rond 250 jaar VS worden gehouden in een land dat diep verdeeld is. Die verdeeldheid is zichtbaar in alles, van politieke uitingen tot culturele normen en eeuwenoude vraagstukken over ras, klasse en immigratie.

250 jaar vrijheid, gelijkheid en onbegrensde mogelijkheden in de VS. Hoe staat het daarmee? Bekijk hier een reportage van Nieuwsuur:

In Parijs is een man gearresteerd nadat hij zaterdagmiddag de Eiffeltoren had beklommen en een Amerikaanse vlag had opgehangen, melden lokale Franse media. De klim leidde tot de ontruiming van het voorplein bij de drukke toeristische bestemming en twee verdiepingen van het monument.

De man werd rond 15.45 uur gezien terwijl hij de Eiffeltoren beklom tussen de tweede en derde verdieping en daar een Amerikaanse vlag ophing, aldus de Parijse politie. Hij werd aangehouden toen hij de derde verdieping bereikte. Waar de man vandaan komt en wat hij precies beoogde, is niet bekend. Hij wordt nu verdacht van "het in gevaar brengen van andermans leven".

Amerikaanse onafhankelijkheidsdag

Het was zaterdag 4 juli, de dag waarop de VS zijn Onafhankelijkheidsdag viert, het moment waarop het land zich losmaakte van de Britten. Dit jaar wordt die dag extra groots gevierd, omdat het 250 jaar geleden is.

Afgelopen week speelde er in New York City een soortgelijke zaak: een Russisch koppel slaagde erin het allerhoogste puntje van het Empire State Building te beklimmen, waarna de man van het stel de vrouw een huwelijksaanzoek deed. Ook zij werden snel daarna opgepakt.

Een Nederlandse vrouw en haar Venezolaanse reisgenoot zijn afgelopen week tijdens een bezoek aan de Pakistaanse stad Lahore ontvoerd, verkracht en afgeperst door een groep mannen. Dat melden Pakistaanse media op basis van een verklaring die de slachtoffers hebben afgelegd voor een rechter in de stad.

Vier verdachten zijn afgelopen donderdag opgepakt door de politie. Onder hen is volgens lokale media de kleinzoon van Ishaq Dar, de Pakistaanse vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken.

De twee vrouwen bezochten de Pakistaanse steden Islamabad en Lahore op uitnodiging van een Pakistaanse man die ze in Singapore hadden ontmoet. De drie zouden daar besloten hebben om samen een onderneming te beginnen in cryptovaluta.

Cryptovaluta gestolen

Bij hun bezoek aan Lahore werden de slachtoffers naar eigen zeggen naar een huis gelokt waar een feestje zou plaatsvinden, maar daar kwamen ze erachter dat het huis leeg was. Kort daarna stormden vier gewapende mannen het huis binnen, die de vrouwen vastbonden en mishandelden. Ook zou er zo'n 17.000 dollar aan cryptovaluta van de rekening van een van de vrouwen zijn overgemaakt naar die van een van de verdachten.

Terwijl ze werden vastgehouden, zouden de vrouwen seksueel zijn misbruikt. Ook zouden ze zijn gedwongen om te bellen met familieleden in het buitenland om te vragen of er twee miljoen dollar naar de daders kon worden overgemaakt. Zo niet, zo was het dreigement, zouden de vrouwen worden vermoord.

Bij een van die gesprekken wist de Nederlandse vrouw een vooraf afgesproken codewoord te noemen, ('carlitos'), waardoor de familieleden wisten dat de vrouwen in gevaar waren. Zij waarschuwden vervolgens de politie in Nederland.

Daders opgepakt

Toen de vrouwen na enkele dagen per auto vervoerd werden naar een andere locatie, wisten ze naar eigen zeggen te ontsnappen en politieagenten in Lahore aan te spreken, waarna ze in veiligheid werden gebracht. Of er ooit losgeld is betaald, is niet bekend. Van de vijf verdachten zijn er nu vier opgepakt, één dader wordt nog gezocht.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken is bekend met de zaak en verleent consulaire hulp, meldt een woordvoerder van het ministerie aan persbureau ANP. Die kan naar eigen zeggen geen verdere details over de zaak geven in verband met de privacy van de slachtoffers.

De zaak leidt in Pakistan inmiddels ook tot politiek oproer: volgens de Pakistaanse parlementariër Faisal Vawda houdt minister Dar zijn kleinzoon in deze zaak de hand boven het hoofd en moet hij daarom opstappen.

Het dodental na de twee verwoestende aardbevingen in Venezuela is opgelopen tot 2954, meldt het ministerie van Informatie. Het aantal gewonden is opgelopen tot 16.592.

Tienduizenden mensen worden nog altijd vermist. De Verenigde Naties schatten dat het om 50.000 mensen gaat. Volgens deskundigen is de kans dat er nu nog levenden onder het puin worden gevonden nagenoeg nihil. De eerste 72 uur zijn cruciaal bij een reddingsoperatie en de twee aardbevingen die grote delen van kustplaats La Guaira en de hoofdstad Caracas troffen, waren op 24 juni.

De 38-jarige beveiliger Hernán Gil had geluk. Hij werd na een week nog gered. Het winkelcentrum van acht verdiepingen waarin hij werkte, stortte in, maar het hokje waarin hij verbleef, hield hem in leven. Het was sterk genoeg om al het puin te dragen en er was voldoende zuurstof om hem in leven te houden.

Erbarmelijke omstandigheden

Voor mensen die hun huis zijn kwijtgeraakt, volgens de autoriteiten meer dan 16.000, zijn 25 tijdelijke opvangkampen ingericht. Medici trokken deze week aan de bel over de slechte hygiënische omstandigheden daar. Er is onvoldoende stromend water en de sanitaire voorzieningen zijn erbarmelijk. Artsen vrezen dat door infecties en het krakende zorgsysteem van Venezuela nog duizenden mensen komen te overlijden.

Parlementsvoorzitter Jorge Rodríguez zegt dat de regering bijna 84.000 gezinnen heeft geholpen, onder andere door tonnen voedsel en tienduizenden voedselpakketten uit te delen. Desondanks klagen Venezolanen erover dat de regering tekortschiet in de hulpverlening. Die zou veel te traag op gang zijn gekomen en niet toereikend zijn.

Boze Venezolanen zeggen onder meer dat zij in de eerste 48 uur na de ramp met blote handen naar dierbaren moesten zoeken. Interim-president Delcy Rodríguez, zus van de parlementsvoorzitter, wijst alle kritiek van de hand. Zij heeft een week van nationale rouw afgekondigd.

Overal in Nederland hebben fans van het Marokkaanse voetbalelftal de overwinning op Canada gevierd. Marokko won met 3-0, waarmee het land de kwartfinales van het WK heeft bereikt.

Fans reden toeterend door de straten met Marokkaanse vlaggen. Veel mensen gingen de straat op om feest te vieren. Daarbij werd ook zwaar vuurwerk afgestoken.

Supporters in Amsterdam juichen na de overwinning:

Op verschillende plekken in het land werden straten uit voorzorg afgesloten, onder meer in de Schilderswijk in Den Haag. Beelden op sociale media lieten daar gemaskerde mensen zien. De politie greep in en dreef de groep uiteen.

29 aanhoudingen

Rond 23.00 uur werd in de Schilderswijk een noodbevel afgekondigd: "Personen die zich op enige wijze manifesteren als personen die willen bijdragen aan verstoringen van de openbare orde, mogen zich niet ophouden in het aangewezen gebied", liet het college van burgemeester en wethouders weten.

Niet lang daarna veegde de Mobiele Eenheid de straten leeg, onder meer met een waterkanon. In de loop van de nacht meldde de Haagse politie dat er 29 mensen waren gearresteerd. Twee agenten en een verkeersregelaar raakten gewond bij de ongeregeldheden.

In diezelfde wijk was het ook na de vorige wedstrijd van Marokko, tegen Nederland, onrustig. De sfeer sloeg om, agenten werden bekogeld met stenen en vuurwerk en de mobiele eenheid zette een waterkanon in. Toen werden dertien mensen aangehouden.

Stenen, glas en eieren

Ook rond het Plein '40-'45 in Amsterdam werden straten afgezet. Supporters lieten scooters en motoren ronken. Er reden geen trams rond het plein.

In het centrum van Rotterdam waren ook straten afgesloten. De ME reed rond het Schouwburgplein, in eerste instantie uit voorzorg, maar ooggetuigen melden dat er met zwaar vuurwerk, glas en eieren naar de ME is gegooid.

Iets voor 23.00 uur greep de Mobiele Eenheid in bij de West-Kruiskade en de 1e Middellandstraat in Rotterdam. Verschillende mensen werden gearresteerd. De politie zegt dat er onder meer een molotovcocktail in beslag is genomen.

In Utrecht kwam de ME ook in actie. Relschoppers veroorzaakten volgens de politie ernstige ongeregeldheden. In Lombok, Kanaleneiland en Overvecht werd brand gesticht. Er gingen auto's in vlammen op en er werden bushokjes beschadigd. Ook werd het verkeer gehinderd en kregen agenten zwaar vuurwerk om de oren.

Ook in Leiden werd het in de loop van de avond onrustig: agenten werden daar bekogeld met glas en stenen, waarna de politie charges uitvoerde om groepen uiteen te drijven.

Een woordvoerder van de politie benadrukt tegenover het ANP dat het overgrote deel van de menigte gewoon vrolijk feestvierde.

Meer dan 30.000 demonstranten hebben vandaag in het Oost-Duitse Erfurt geprobeerd om het congres van de radicaal-rechtse partij AfD te dwarsbomen, maar succes hadden zij niet. De conferentie kon gewoon doorgaan en de twee leiders van de partij werden met een overgrote meerderheid herkozen.

Er waren geen tegenkandidaten voor Alice Weidel en Tino Chrupalla, onder wier leiding de AfD in de opiniepeilingen de grootste partij van het land is.

De lokale autoriteiten reageren opgelucht dat de eerste dag van het congres erop zit en dat er zich geen al te grote incidenten hebben voorgedaan. In de voorbereidingen op deze dag werd er door de autoriteiten van het ergste uitgegaan: 6000 agenten stonden paraat om de orde te handhaven.

Aan het einde van de ochtend greep de politie in om de toegangswegen in en rondom Erfurt vrij te maken. Deze waren door de demonstranten, die het congres aangrepen om te protesteren tegen fascisme en vreemdelingenhaat, geblokkeerd in de hoop dat AfD-leden zo het partijcongres niet konden bereiken.

Omdat bijtijds al 540 van de 600 AfD-gedelegeerden op de bijeenkomst aanwezig waren, kon de vergadering echter als gepland om 10.00 uur beginnen.

Journalisten in het ziekenhuis

De politie meldt dat tijdens de protesten twee journalisten zijn mishandeld en voor hun verwondingen zijn behandeld in het ziekenhuis. Een rechtse nieuwssite meldt dat het om hun journalisten gaat, dat wilde de politie tegen Duitse media niet bevestigen. Ook werd het plaatselijke partijkantoor van het AfD met verf beklad en is er met vuurwerk gegooid. Betogers die door een cordon van de politie waren gebroken werden aangepakt met wapenstokken en pepperspray.

Georg Maier, de binnenlandminister van de deelstaat Thüringen, zegt tegen lokale media desondanks opgelucht te zijn over hoe de dag is verlopen. Hij hoopt dat het morgen weer "relatief rustig" blijft.

De burgemeester van Erfurt, Andreas Horn, noemde de algemene sfeer "heerlijk ontspannen". Het kleurrijke protest was volgens hem "reclame voor de stad".

Demonstranten bespot

Volgens de organisatie van de protesten waren er uit zestig steden uit Duitsland en Oostenrijk 250 bussen gekomen met betogers: linkse extremisten, maar ook leden van vakbonden en andere maatschappelijke organisaties. De politie meldt dat er tienduizenden mensen naar de Oost-Duitse stad waren gekomen om vreedzaam te protesteren, maar dat er ook vele activisten op voorhand al bereid waren geweld te gebruiken.

Bij de start van het congres werden de demonstranten uitgebreid bespot door Weidel. De AfD-leider noemde het protest antidemocratisch. Daarna schilderde zij de gevestigde politieke partijen in Duitsland af als vermoeiend en wereldvreemd. Volgens Weidel leiden zij het land naar de afgrond. "Dit is onze laatste kans om ons land te redden. Steeds meer mensen in dit land willen ons steunen in de strijd tegen het verval van Duitsland."

Terwijl het congres gaande was, werd op de sociale media van AfD een lied afgespeeld met als titel: "Stuur ze terug". De partij staat bekend om zijn zeer vergaande ideeën over buitenlanders en migratie. Volgens persbureau Reuters werden in de congreszaal kaarten uitgedeeld met slogans zoals "Jij wordt gedeporteerd".

Grootste oppositiepartij

De AfD werd vorig jaar bij de Bondsdagverkiezingen met 20 procent van de stemmen de grootste oppositiepartij van het land, na de CDU/CSU (28 procent) van kanselier Merz en nog voor de SPD met 16 procent. De partij hoopt dit jaar nog meer te kunnen profiteren van de onvrede over het kabinet-Merz.

Edwin Beijersbergen (57) dacht dat hij een heel bijzonder weerverschijnsel zag tijdens zijn vakantie met zijn vriendin aan de Spaanse Costa Brava. "We zagen een heel grote wolk met een soort oranje gloed en die werd steeds groter en groter", vertelt hij. "Op een gegeven moment dachten we: dit is foute boel."

Terwijl Beijersbergen terugreed van het strand in het donker zag hij pas goed wat er aan de hand was: een natuurbrand rondom het dorp Calonge. "We reden er op 200 meter langs, en dachten dit is echt niet normaal: Calonge staat helemaal in de fik."

Gisteren brak de brand uit bij de Spaanse noordoostkust. Het vuur kon zich door de wind en droogte al snel uitbreiden en nieuwe brandhaarden veroorzaken. Inmiddels gaat het om een gebied van zo'n 2400 hectare, waarbij een boerderij en huis zijn afgebrand, schrijft de krant El País. Er zijn geen mensen gewond geraakt.

De brandweer is met groot materieel uitgerukt, waaronder ook helikopters:

Volgens de brandweer is "70 procent van de rechterflank van de brand" onder controle, maar zuidelijke winden kunnen het vuur weer doen oplaaien. Catalaanse autoriteiten hebben opgeroepen niet naar de streek te gaan.

Ook is gevraagd aan nog zo'n 12.000 mensen in de regio om binnen te blijven. Eerder waren dat er nog 45.000. De oproep kwam deels vanwege de grote rookontwikkeling, maar ook omdat de brandbestrijders geen verkeer op de weg willen. Onder de mensen in lockdown zijn ook Nederlanders.

Tassen staan ingepakt klaar

Toen de brand gisteren ontstond, had Kirsty de Rover (52) "binnen een half uur" alles gepakt en is ze met haar gezin en familieleden naar een dorp gereden op een veilige afstand van het vuur. Hun vakantiehuis staat vlak bij de brandhaard.

Inmiddels is ze weer terug in het vakantiehuis, in lockdown. "De hulpdiensten willen vrij baan hebben, dus daar houden wij ons ook gewoon netjes aan."

Maar ook nu is het "wel weer even spannend". "Het lijkt toch weer op te laaien", vertelt ze via de telefoon aan de NOS. De tassen staan ingepakt klaar. "We moeten elk moment weg kunnen rijden." Volgens de Catalaanse autoriteiten zijn 150 mensen geëvacueerd.

Beijersbergen verbleef in het zuidelijker gelegen Platja d'Aro, voor dat gebied geldt geen lockdown. "Hier ligt iedereen aan het zwembad", vertelt hij. Beijersbergen is inmiddels onderweg naar Barcelona.

Natuurbranden komen vaak voor in Spanje: vorig jaar werd bijna 400.000 hectare land verwoest. Dat is het hoogste cijfer dat ooit voor Spanje werd geregistreerd door het Europese informatiesysteem voor bosbranden (EFFIS).

Ook in de Portugese gemeente Vouzela, ten zuiden van Porto, woedt een bosbrand. Daarbij zijn zeven mensen gewond geraakt en zijn Spaanse brandweerlieden ingezet om te helpen.

Eerder deze week was er een natuurbrand in de buurt van de Zuid-Franse stad Perpignan. Die is sinds gisteren weer onder controle. 3000 mensen werden geëvacueerd, acht mensen raakten lichtgewond.

Gisteren is een man aangehouden door de Catalaanse politie. De brand is mogelijk ontstaan doordat de man aan het werk was met een haakse slijper langs de weg. Daarbij kunnen vonken vrijkomen. Het gebruik van dat gereedschap is verboden onder het huidige alarmniveau van het brandpreventieplan, schrijft El País.

In de Duitse stad Braunschweig heeft een familie bij het renoveren van de tuin ruim duizend menselijke botten en tanden gevonden. Dat schrijft de Duitse omroep NDR, die de familie interviewde. De politie doet onderzoek, maar sluit een misdrijf uit.

Twee jaar geleden kochten de 35-jarige Felix Chall en zijn vrouw het huis in de wijk Dibbesdorf. Nu wilden zij de tuin opknappen en bloemperken aanleggen. Toen de twee begonnen met het weghalen van de oude bestrating, vonden zij het eerste bot. Inmiddels gaat er volgens Chall geen dag voorbij dat zij niets vinden.

Intussen heeft het gezin met drie dochters meer dan duizend botten en tanden gevonden. Soms ging het om grotere delen van een skelet. De lichaamsresten zijn van zowel kinderen als volwassenen, stelden onderzoekers vast. Ze schatten dat de botten tussen de 50 en 100 jaar oud zijn.

Geen strafzaak

Na de vondst van het eerste bot werd een patholoog ingeschakeld, die bevestigde dat het om menselijke botten ging. De gevonden resten werden verder onderzocht; experts vonden geen aanwijzingen die zouden kunnen wijzen op geweldsdelicten. Het Duitse Openbaar Ministerie gaat daarin mee en behandelt de vondst niet als strafzaak.

De identiteit van de overledenen is nog niet achterhaald. Mogelijk gaat dat ook niet meer gebeuren. "Er zijn tot nu toe geen persoonlijke bezittingen gevonden die aanwijzingen zouden kunnen geven over de identiteit", zegt Christian Wolters van het Openbaar Ministerie tegen de Duitse omroep. Waarschijnlijk wordt het onderzoek naar de botten snel gesloten.

Een historicus met wie de omroep sprak, zegt dat het huis gebouwd is in de jaren 60. Volgens hem werd de grond daarvoor gebruikt als landbouwgrond. Hij stelt dat het niet ongebruikelijk is dat zulke vondsten worden gedaan, "al gebeurt het vaker in de buurt van kerken. Maar er is geen kerk in de buurt en er is daar ook nooit een begraafplaats geweest."

Bouwwerkzaamheden

Maar iemand anders meldde zich bij de lokale politie met het mogelijke antwoord op de ongebruikelijke vondsten. Hij zei dat hij zich bouwwerkzaamheden in de jaren 60 in de wijk herinnerde. Volgens hem werd toen grond van een oude begraafplaats gebruikt om percelen op te vullen. Hij zou als kind botten hebben gevonden op een bouwterrein.

Een aannemelijke verklaring, maar volgens bewoner Chall beantwoordt die niet alle vragen. Hij stelt dat zijn gezin de botten soms gerangschikt in de grond had gevonden, en dat zou niet stroken met omgewoelde grond.

Ondanks de onbeantwoorde vragen hoopt Chall dat de resten ooit op een waardige plek begraven worden. "Als het mijn familieleden waren zou ik ook willen dat ze goed behandeld werden."

Bij een verkeersongeluk op de N279 bij Helmond is een automobilist om het leven gekomen. Het gaat om een man van 80 uit buurgemeente Deurne, zegt de politie.

De gemeente Deurne bevestigt aan Omroep Brabant dat het gaat om Gerard Daandels. Hij was daar van 2000 tot 2010 burgemeester. "Onze gedachten gaan uit naar familie en vrienden. We vragen iedereen om de privacy van de nabestaanden te respecteren", zegt de gemeente.

In de middag kwam Daandels met zijn auto in botsing met een vrachtwagen. Hoe dan kon gebeuren, is nog onduidelijk. Verkeersspecialisten van de politie doen daar onderzoek naar. De N279 is in beide richtingen afgesloten. Hoelang dit duurt, is niet bekend.

Een kleine groep activisten van Extinction Rebellion heeft vanmiddag kort de parallelbaan van snelweg A12 geblokkeerd bij Utrecht. Dat deden zij met enkele voertuigen, meldt de politie.

De bedoeling was om de A12 met een grote groep te blokkeren, maar dat is niet gelukt. De meeste demonstranten konden worden tegengehouden of werden van de vluchtstrook geplukt voordat ze de snelweg op konden lopen.

De blokkade van de parallelbaan werd binnen een uur beëindigd, meldt de politie. In totaal zijn 270 mensen opgepakt, onder hen zijn 21 inzittenden van voertuigen die de snelweg blokkeerden. Die laatstgenoemde demonstranten zitten vast op een politiebureau, de anderen zijn weggevoerd en later vrijgelaten.

Om een blokkade te voorkomen of zo snel mogelijk te beëindigen had de politie 300 agenten ingezet. Ook de mobiele eenheid (ME) was aanwezig.

Demonstratie verboden

De demonstratie van vandaag was verboden door burgemeester Dijksma van Utrecht. Zij had een alternatieve plek aangewezen: het Domplein. Daar werd niet gedemonstreerd. Volgens de politie luisterden de demonstranten niet naar een aanwijzing om zich te verplaatsen naar de alternatieve demonstratieplek en probeerden zij zich alsnog aan te sluiten op de A12.

"Ik doe mee omdat er een einde moet komen aan het subsidiëren van fossiel", zei een betoogster in het gras naast de snelweg tegen RTV Utrecht. "We hebben de afgelopen tijd gezien hoe het klimaat verandert, we hebben het eindelijk aan den lijve ondervonden. En nog steeds. Tata Steel is een van de meest vervuilende bedrijven. Denk ook aan Shell. Onze overheid geeft ze belastingvoordelen, en dat noemen wij fossiele subsidies."

Vluchtstrook

De politie greep van tevoren al in. Groepen demonstranten die net voor 12.00 uur op pad gingen naar de snelweg werden tegengehouden.

Even later verwijderde de politie ook demonstranten die bij of op de vluchtstrook stonden te wachten om de hoofdrijbaan op te lopen. Sommige activisten werden door een groep van dertig agenten fysiek van de snelweg af getrokken, geduwd en gesleept.

Het ging om de tweede actie van XR-klimaatactivisten op de A12 in een paar maanden tijd, meldt RTV Utrecht. Op zaterdag 25 april kwam XR ook in actie. Toen bezetten een paar honderd betogers de A12 ter hoogte van De Meern. De politie had drie uur nodig om ze allemaal weg te krijgen. Zo'n 400 mensen werden opgepakt.

Tegendemonstratie

Op de Laagravenseweg waren trekkers samengekomen om een tegengeluid te laten horen voor de XR-demonstratie. Bestuurders van die trekkers wilden in de middenberm van de weg demonstranten tegenhouden. De politie heeft de groepen uit elkaar gehouden en onderzoekt of bij de confrontatie strafbare feiten zijn gepleegd.

Leo XIV heeft een bezoek gebracht aan het Italiaanse eiland Lampedusa. De eerste Amerikaanse paus koos ervoor feestdag 4 juli door te brengen met migranten in plaats van in de VS de 250ste verjaardag van zijn geboorteland te vieren, hoewel hij kort na zijn uitverkiezing wel was uitgenodigd door vicepresident JD Vance.

Tijdens een mis op het eiland, op een belangrijke route van Afrika naar Europa, riep Leo op om meer te doen voor de vele migranten, dit jaar al bijna 15.000. "Niet iedereen heeft even veel kans om een verschil te maken, maar iedereen heeft wel zijn eigen verantwoordelijkheid. We moeten vrede, waarheid, gematigdheid en zorg het laten winnen van onverschilligheid, cynisme, leugens en haat."

Leo hield op het eiland een mis, waar duizenden bewoners, hulpverleners en migranten hem toehoorden. Met een verwijzing naar het bijbelverhaal prees hij de bewoners van het eiland als moderne samaritanen. "Hier heb je niet één, maar wel duizenden mensen die van alles zijn beroofd, afgeranseld en halfdood achtergelaten."

Kruizen van wrakhout

Leo bracht een bezoek aan het kunstwerk de Deur naar Europa, dat de migranten herdenkt die de oversteek niet hebben overleefd. Ook legde hij een krans een begraafplaats waar aangespoelde drenkelingen begraven liggen onder kruizen van wrakhout.

"De zee heeft de levens geclaimd van die mensen, die niet de door hen gehoopte bestemming hebben gehaald", zei Leo in zijn preek. "Slachtoffers van beslissingen die wel en die niet werden genomen", noemde hij hen. "We voelen hun aanwezigheid en die zet ons aan tot handelen, net zoals zij die wel zijn aangekomen onze aandacht en hulp nodig hebben."

Leo riep Europese leiders op om tot een allesomvattende aanpak van het probleem te komen, van noodhulp voor migranten en bescherming op langere termijn, tot ontwikkelingshulp "om te voorkomen dat iemand zich genoodzaakt voelt te migreren".

In aanloop naar het Amerikaanse feestje vandaag had Leo afgelopen week al in felicitaties aan het Amerikaanse volk eraan herinnerd dat de VS een land van immigranten is. "De dromen, offers en bijdragen van immigranten hebben dit land vanaf het begin gevormd", schreef Leo in zijn gelukwensen. Hij prees hen als "dappere mannen en vrouwen die droomden over vrijheid en een beter leven voor zichzelf en hun kinderen".

Contrast met Trump

De woorden staan in schril contrast met woorden van Donald Trump gisteravond bij de aftrap van de festiviteiten. Hij waarschuwde juist dat de Amerikaanse identiteit "onder vuur ligt", "ook van nieuwkomers die ideeën aanhangen die totaal anders zijn dan onze levenswijze". In zijn toespraak bij Mount Rushmore, met de gebeeldhouwde gezichten van vier Amerikaanse presidenten op de achtergrond, zei hij tegenstanders "snel weg te sturen om ons land groter en beter en sterker te maken dan ooit".

De paus en de Amerikaanse president kruisten eerder dit jaar de degens. Zo noemde de paus het harde Amerikaanse immigratiebeleid onmenselijk en herinnerde hij eraan dat de Bijbel leert "de vreemdeling te verwelkomen".

De opmerking van Leo in een toespraak dat de wereld "wordt verwoest door een handvol tirannen", zag Trump als een persoonlijke aanval, hoewel de paus niemand bij naam had genoemd. De president laakte Leo als "zwak op het gebied van misdaad en heel slecht in buitenlandpolitiek". Leo reageerde door te zeggen altijd voor vrede te zullen blijven pleiten.

De toekomst van het bekende Friese paard met zijn gitzwarte huid staat op het spel door inteelt. Er worden te veel veulens geboren met soms ernstige afwijkingen omdat wordt gefokt met een paar superhengsten die familie van elkaar zijn.

"Ze zakken door het fundament en dat vind ik ernstig", zegt oud-fokker Wierd Peter Visser. Hij richtte een meldpunt op voor gezondheidsproblemen bij Friese paarden.

"Het meldpunt staat vol. Allemaal slokdarm-, oog-, darm- en maagproblemen. Voortdurend", zegt hij. "Ik ben bang dat onze nazaten straks over tien, twintig jaar niet meer kunnen genieten van het Friese paard als het zo doorgaat."

Strijdros

Vanwege zijn gitzwarte vacht en weelderige manen werd het Friese paard in 2016 in de Verenigde Staten uitgeroepen tot het mooiste paard ter wereld. Het gaat om het oudste inheemse paardenras van Nederland. De wortels liggen in de Romeinse tijd, waar de voorouders werden gebruikt als strijdros. In Friesland werden de sterke paarden met hun kalme karakter vooral gebruikt in de landbouw.

In de tweede helft van de 19e eeuw kwam het ras in de problemen. Het Friese paard dreigde te verdwijnen door het kruisen met andere rassen die beter voor een ploeg pasten.

Dat was tegen het zere been van een aantal liefhebbers. Op 1 mei 1879 begonnen 22 fokkers in een herberg op het platteland met een 'Paarden Stamboek', een strikt fokprogramma om de zuivere bloedlijnen (en het karakter) van het Friese paard te behouden.

In de anderhalve eeuw die volgde, is er veel gediscussieerd binnen en buiten het bestuur van het Koninklijk Friesch Paarden-Stamboek (KFPS). Toch geldt hetzelfde uitgangspunt als toen: er wordt niet gekruist met andere rassen. In feite gaan alle nakomelingen die anno 2026 ter wereld komen terug op drie of vier originele bloedlijnen.

In 2022 bleek dat meer dan een derde van de veulens nazaat is van één van de tien populairste Friese dekhengsten. Dan liggen inteelt en grote problemen op de loer, schrijft Omrop Fryslän. Onderzoeken laten zien dat het ras nu meer dan twintig erfelijke afwijkingen kent. Het kan gaan om een waterhoofd, slokdarmverstopping, aortaruptuur of een afwijking aan de kleine hersenen waardoor het veulen als een soort zombie ter wereld komt.

Plas bloed

Voor een aantal fokkers is de maat vol. Na jaren van dode veulens, moeilijke bevallingen en gezondheidsproblemen besluiten sommigen zelfs te stoppen. "Ik wil die ellende niet meer", zegt bijvoorbeeld Stephanie Dietrich. Ze laat een foto zien van een dood veulen, liggend in een plas bloed. Om de merrie te kunnen redden, moest de dierenarts de voorbenen van het veulen afzagen, zodat het in delen uit de buik van haar moeder kon worden gehaald.

Dietrich liet haar veulen onderzoeken. Daaruit bleek dat er sprake was van een genetische afwijking.

Dietrich is een van de weinigen die haar verhaal met naam en toenaam willen vertellen. Veel fokkers, maar ook andere betrokkenen durven niets te zeggen of blijven anoniem. De angst voor onbegrip, bedreigingen en verlies van inkomen spelen een rol. "Eén rietje met sperma van een superhengst kost gemiddeld 1500 euro", zegt onderzoeksjournalist Hayo Bootsma van Omrop Fryslân.

Fokkerijraad

Het gevaar van inteelt wordt erkend door het KFPS. De eigen, onafhankelijke Fokkerijraad kreeg in 2021 de opdracht om met een plan te komen dat de (toename van) inteelt terug moest brengen. Het belangrijkste advies dat de raad gaf was een fokbeperking voor superhengsten tot maximaal 120 dekkingen. Ook zouden er meer dekhengsten van 'buiten' moeten worden toegelaten.

"Je moet verbreden door meer hengsten goed te keuren", aldus Tjitze Bouma, oud-voorzitter van die Fokkerijraad nu. "We willen van elke vader een gezonde zoon hebben. Dan kun je weer een nieuwe stap vooruit maken."

Haalbaarheid

Het bestuur van het KFPS nam het plan niet over. Er waren juridische bezwaren, liet het de leden weten. Ook waren er twijfels over de praktische haalbaarheid en de vraag of het inteelt daadwerkelijk zou terugbrengen.

Een projectgroep van het KFPS werkt nu aan een nieuw fok- en selectieplan. Dat moet voor 1 oktober klaar zijn. Het bestuur van het KFPS laat in een korte toelichting weten wel degelijk oog te hebben voor de problemen. "En gezondheid staat echt op één", aldus de woordvoerder.

Kamperen wordt populairder, bleek dit voorjaar uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Met name jonge stellen, met of zonder kinderen, (her)ontdekken de camping. Dat leidt tot een levendige handel in tweedehandstenten en andere kampeerspullen.

Niet alleen in populaire socialemediagroepen weten kampeerders elkaar te vinden. Ook grotere winkelketens en speciaalzaken spelen in op de trend.

Uit de CBS-cijfers bleek dat vorig jaar het aantal gasten op Nederlandse kampeerterreinen steeg met 9 procent naar 5,6 miljoen. Bij huisjesparken, hotels en groepsaccommodaties was die groei veel minder sterk. Zowel buitenlandse toeristen als Nederlandse vakantiegangers kamperen erop los in ons land.

Goedkoper op vakantie

De ANWB onderzocht het reisgedrag van Nederlanders in de meivakantie. Daaruit bleek dat 17 procent voor kamperen koos. Geld speelt een belangrijke rol, met name bij jongere reizigers, zegt de ANWB. "Zij vermijden vaker dan in de afgelopen jaren dure bestemmingen en gaan minder vaak op vakantie." Daardoor wordt kamperen in eigen land een aantrekkelijke optie.

Ook deze zomer zet die trend zich voort, zegt het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). Nederlanders blijven vaker dan vorig jaar in eigen land, reizen vaker met de auto. In tegenstelling tot hotels en vakantiehuisjes, groeide het aantal overnachtingen op Nederlandse campings.

Budget speelt ook een rol bij de aanschaf van kampeerspullen en tenten, merkt Tjerk Romkema, online bekend als 'De Kampeermeneer'. "Dat zie bij jonge stellen zonder kinderen, maar ook jonge ouders. Tweedehands komt dan in beeld."

"Kijk vooral hoeveel kampeerweken de tent heeft", zegt hij. Op een lekkende tent zit geen enkele kampeerder te wachten. Maar als je weet waar je op moet letten, kan een tweedehandstent een goede aankoop zijn, zegt Romkema.

Nu is er onder kampeerders al langer een levendige handel in tweedehandsspullen. Dat gaat niet alleen via platforms als Marktplaats, er is ook een populaire Facebook-groep met ruim 100.000 leden en nog een aantal met tienduizenden leden. Naast tafeltjes, klapstoeltjes en gasstelletjes worden er ook tenten, luifels en vouwwagens aangeboden.

"Het is bizar hoeveel goede tenten ongebruikt op zolder liggen te verstoffen", zegt Petra Knoth van het Second Tent Event. Festivals, kinderen, een hond: voor verschillende levensfases versleet zij allerlei tenten. "Vijf jaar terug wilde ik geen nieuwe aanschaffen. Maar een tent tweedehands kopen is ook spannend, want vanaf een foto weet je eigenlijk niets. Je wilt zo'n tent in het echt zien en ruiken of hij niet muf is."

Om die reden startte Knoth een tentenbeurs in de buitenlucht op, afgelopen voorjaar voor de vierde keer. Verkopers huren een plekje op een grasveld en geïnteresseerden komen kijken. "Het zorgt voor gemak, duurzaamheid en betaalbaarheid. Het mooiste is als de deal rond is, dan staan koper en verkoper samen die tent in te rollen."

Spannend maar je kunt wel degelijk zien hoe een tent eraan toe is, legt de Kampeermeneer uit. "Let vooral op verkleuringen in het tentdoek. Vaak is dat een teken dat de coating ook is aangetast. En bij de naden kun je goed zien of er schade is. Daaraan kun je het aantal kampeerweken aflezen, hoelang de tent daadwerkelijk is gebruikt."

Ook winkelketens doen mee

Ook grotere winkels hebben door dat er vraag is naar gebruikte kampeerspullen. Grote buitensportketens zoals Bever en Decathlon bieden tweedehands aan.

Volgens Decathlon past het in een bredere trend van meer vraag naar hergebruik, van fietsen tot sportaccessoires. De winkelketen heeft het over 50 procent meer groei van 'circulaire aanbod', maar dat gaat het bijvoorbeeld ook over retouren van klanten en tentjes die in opdracht van festivals worden neergezet en weer worden ingenomen.

Kampeerspecialistien zoals Obelink en Karsten bieden ook een aanbod van tweedehandstenten op hun occasion-afdeling. Erwin Glas van Karsten Tenten ziet dat jonge stellen en ouders met veel interesse naar gebruikte tenten kijken. "Het kan dan gaan om een tent van 4000 euro in plaats van 7000 euro. Dat maakt nogal uit."

De speciaalzaak produceert en repareert tenten in een eigen naaiatelier. Volgens Glas gaan hun katoenen tenten, in het hogere segment, generaties lang mee. "Een tweedehandstent die nieuw 200 euro kostte, dat zou ik niet snel doen".

Het Australische Great Barrier Reef komt ondanks zorgen over de staat van het grootste koraalrif ter wereld toch niet op de lijst voor bedreigd Werelderfgoed. Dat heeft de VN-organisatie Unesco bepaald.

Het koraal van de Great Barrier Reef verbleekt al jaren, door hoge temperaturen van het zeewater. Vandaar dat de wetenschappers van Unesco al lang waarschuwen dat het rif moet worden toegevoegd aan de lijst met Werelderfgoed dat "in gevaar" is. Met dat stempel komt er meer geld beschikbaar voor de bescherming ervan.

Maar dat gaat dus niet gebeuren. Volgens Unesco is het rif de afgelopen jaren veerkrachtiger geworden en zet Australië goede stappen om het koraalrif te beschermen. Zo is er gewerkt om het rif beter aan te passen aan klimaatverandering en zijn er stappen gezet om de waterkwaliteit te verbeteren.

Miljarden geïnvesteerd

De federale overheid en de regering van Queensland hebben sinds 2014 meer dan 3,2 miljard euro geïnvesteerd in de bescherming van het rif. Dat geld ging onder meer naar het verbeteren van de zeewaterkwaliteit, het herstellen van drasland en het aanpakken van niet-duurzame visserijpraktijken aan de kust.

Nita Green, de onderminister van Toerisme, zegt in reactie dat het besluit van Unesco "erkenning biedt voor de voortdurende inspanningen van Australië om dit belangrijke icoon te beschermen en te beheren".

De Australische regering lobbyt al jaren om het Great Barrier Reef van de Unesco-lijst af te houden. De regering is bang dat opname op de Unesco-lijst gevolgen kan hebben voor het toerisme. Het koraalrif trekt jaarlijks meer dan twee miljoen toeristen, is goed voor 77.000 banen en levert Australië jaarlijks naar schatting 5,5 miljard euro op voor de economie.

Vervuild

Het rif strekt zich uit over ongeveer 2400 kilometer, voor de kust van de noordelijke Australische staat Queensland. In het Great Barrier Reef leven zo'n 400 soorten koraal en 1500 vissoorten.

Sinds 2016 heeft het beroemde koraalrif vijf zomers gekend met massale verbleking. Daardoor kleuren grote delen ervan wit door hittestress, waardoor het rif kan afsterven. Volgens de regering van Queensland is klimaatverandering een belangrijke oorzaak van de stijgende zeewatertemperaturen die tot koraalverbleking leiden.

Unesco zegt wel bezorgd te blijven over de Great Barrier Reef. Klimaatverandering, extreem weer en het dumpen van vervuild water en baggerslib zetten het koraalrif onder druk. Australië moet in 2028 een nieuw voortgangsrapport indienen bij Unesco over de staat van het koraal.

Correspondent Meike Wijers bezocht in 2024 het Great Barrier Reef samen met onderzoekers. Ze leggen je uit wat er gebeurt als het koraal sterft en waarom dat erg is:

Op verschillende plekken in Mali hebben rebellen aanvallen uitgevoerd op steden. Volgens het regeringsleger is er gevochten in onder meer de plaatsen Anefis en Adjelhoc in het noorden van het land, Gao en Sévaré in Centraal-Mali en het zuidelijk gelegen Kéniéroba.

Uit de plaatsen kwamen vanmorgen vroeg berichten over beschietingen en explosies. Of er bij de aanvallen slachtoffers zijn gevallen is niet bekend. Hoewel er in de loop van de ochtend op enkele plaatsen nog sprake was van geweervuur, was elders de rust alweer teruggekeerd.

Toeareg-rebellen van de FLA bevestigden in een boodschap betrokken te zijn bij de aanval. De separatisten voerden eind april grootschalige aanvallen uit op het regeringsleger, in samenwerking met de moslimextremisten van Al Qaida-tak JNIM. Het is onduidelijk of die groep ook nu weer deelneemt aan de gevechten.

Het is nog niet duidelijk wat op de verschillende plekken precies het doelwit was. In Gao zou het gaan om een militaire basis. In Kenioroba is een gevangenis gevestigd waar tegenstanders van de militaire junta in het land worden vastgehouden, maar het is niet duidelijk of dat complex een doelwit was.

In Mali is het al jarenlang onrustig. Toeareg-rebellen willen in het noorden van het land een eigen staat vestigen, terwijl jihadisten eropuit zijn om van het land een islamitische staat te maken. In 2020 beloofden militairen na een machtsgreep een eind te zullen maken aan het geweld, maar hoewel Europese vredestroepen werden ingewisseld voor Russische huurlingen, lijkt vrede verder dan ooit.

Bij de gezamenlijke aanval van april vielen jihadisten en Toearegs grote steden aan, waaronder de hoofdstad Bamako. Minister Camara van Defensie werd tijdens dat offensief gedood bij een bomaanslag op zijn huis. Ook enkele familieleden en bezoekers van een naastgelegen moskee kwamen om.

Bij de aanval wisten de opstandelingen de stad Kidal te heroveren, wat eerder al lange tijd hun bolwerk was. Russische huurlingen trokken zich daar na onderhandelingen terug uit de stad.

Een Amerikaanse tiener hoopt een fortuin te verdienen aan een kledingstuk dat hij voor 3,07 dollar kocht bij de kringloop. Het blijkt te gaan om een waardevol opwarmshirt van basketballegende Wilt Chamberlain van de LA Lakers.

Op een veiling bij Sotheby's is er inmiddels al 12.000 dollar voor geboden. Het veilinghuis schat dat het wel een kwart miljoen waard kan zijn.

Quinn Brown uit Portland zag het gele kortemouwjasje met 'Chamberlain' erop in januari in de handen van een andere klant bij een kringloop in de staat Oregon. Toen die het teruglegde, greep Brown zijn kans. "Hij gooide hem recht voor me neer en ik griste het weg."

Kampioensstuk

De 19-jarige verdient zijn geld met het verkopen van vintage pareltjes en wist onmiddellijk dat hij nu iets bijzonders in handen had. Toen hij zijn vermoedens via Instagram deelde, nam veilinghuis Sothdeby's meteen contact op. In een gepantserd busje ging het shirt naar een expert.

Door de kleinste details te vergelijken met oude foto's, werd vastgesteld dat het ging om een trainingsjas die Chamberlain in 1972 en 1973 droeg. Het kledingstuk is te zien op een foto uit de play-offs van 1972, het jaar dat Chamberlains Lakers voor het eerst in een generatie weer de titel wist te pakken door de Knicks te verslaan. Het wedstrijdshirt dat hij droeg in die kampioenswedstrijd werd drie jaar terug verkocht voor 4,9 miljoen dollar.

Sotheby's noemt het een uniek kavel, omdat Chamberlain het droeg toen hij na vijftien seizoenen afscheid nam. "Stukken uit het laatste seizoen van een speler zijn buitengewoon. Hij stopte in 1973, dus daarna kwam er nooit meer een kledingstuk van hem bij. Er is maar een beperkt aantal van jasjes als deze."

Wilt Chamberlain

Wilt Chamberlain (1936-1999) staat ook een kwart eeuw na zijn dood nog voor velen in de top-10 van beste spelers aller tijden. Nog altijd heeft hij met 50,4 het hoogste puntengemiddelde van een enkel seizoen op zijn naam staan, samen met vier van de top-5 hoogste persoonlijke scores in één wedstrijd, inclusief het record van 100. Met de LA Lakers zette hij in 71/72 een nog altijd ongeëvenaarde winreeks van 33 wedstrijden neer. Zijn titel in 1972 won hij ondanks een gebroken hand.

De veiling voor het jasje begon afgelopen woensdag, 20 juli wordt het stuk afgehamerd. Brown hoopt met de opbrengst ervan op zijn 19e al met pensioen te kunnen. "Ik deed dit omdat ik het leuk vond. Zoiets had ik nooit verwacht."

De kringloopwinkel die het topstuk in koopjesbak gooide, is blij voor hem. "Quinns verhaal laat perfect zien hoe je naar schatten kunt jagen in de kringloop", reageert een woordvoerder. "In dit geval was het echt magisch."

Oekraïne heeft vannacht grootschalige aanvallen uitgevoerd op Russische olie-installaties bij Sint-Petersburg. Dat melden zowel de Russische als Oekraïense autoriteiten. Onder meer een haven en olieterminal zouden zijn geraakt.

De Oekraïense president Zelensky zegt op sociale media dat Oekraïne ook aanvallen heeft uitgevoerd op de Russische marinebasis Kronstadt. Hij plaatste daarbij beelden waarop dikke zwarte rookwolken te zien zijn.

De gouverneur van de omliggende regio Leningrad claimt op Telegram dat alle drones uit de lucht zijn geschoten en dat er alleen brokstukken zijn neergekomen die schade hebben veroorzaakt. Bewijs voor die bewering levert hij niet. Eerder schreef hij dat de haven van Vysotsk aan de Finse Golf is geraakt. Daar bevindt zich een grote olieterminal van Lukoil. Ook voert Rusland er olie, graan en lng de haven in en uit.

De gouverneur zegt dat er in totaal 72 drones zijn neergehaald. Een vrouw zou gewond zijn geraakt toen de ruiten van haar woning sneuvelden.

Brandstofcrisis

Oekraïne heeft afgelopen tijd de aanvallen op Russische energie-infrastructuur opgevoerd. Dat heeft in delen van Rusland tot brandstoftekorten geleid, heeft zelfs de Russische president Poetin erkend. Dit leidt tot lange wachtrijen bij benzinestations, ook in de hoofdstad Moskou.

Sint-Petersburg is de op een na grootste stad van Rusland. Het ligt op honderden kilometer van door Oekraïne gecontroleerd gebied, en is al vaker doelwit geweest van drone-aanvallen. Tijdens het Internationale Economische Forum van Rusland in juni werden bij Oekraïense aanvallen op Sint-Petersburg een olieterminal en een militaire basis geraakt.

Vannacht zijn bij Russische luchtaanvallen op Oekraïense stad Soemy zeker vier doden gevallen. Meerdere appartementsgebouwen en winkels zouden zijn geraakt. 27 mensen raakten gewond. Onder de doden zijn een kind van 5 jaar en haar moeder.

Donbas

Bij de Russische aanval werden zweefbommen gebruikt. Dat zijn bommen met vleugels en vaak een grote explosieve lading die naar het doelwit zweven. Gisteren voerde Rusland ook al aanvallen uit op Oekraïne. Daarbij kwamen zes mensen om het leven.

President Poetin zei gisteren industriestad Kostiantynivka te hebben ingenomen. Die stad ligt in het oosten van Oekraïne, in de Donbas. Een Oekraïense functionaris ontkent dat Russische troepen de stad hebben ingenomen. "Dit zijn opnieuw valse beweringen."

Delen van de stoffelijke resten van het Heulmeisje zijn zoek. Eerder ontbrak ook de schedel van het onbekende meisje, dat in Maarn begraven ligt. De schedel is teruggevonden, maar haar onderkaak is verdwenen.

Het Openbaar Ministerie (OM) wijt de vermissing van delen van het meisje aan het grootschalige onderzoek dat officiële instanties doen naar de identiteit van het meisje.

"In de vijftig jaar sinds het aantreffen van het Heulmeisje in 1976 is er veel gedaan om haar identiteit te achterhalen", aldus een woordvoerder van het OM bij RTV Utrecht. Zo werd haar graf al vijf keer geopend om stoffelijke resten van haar te onderzoeken,

Ondiepe kuil

Op 24 oktober 1976 zag een wandelaar in een ondiepe kuil vlak bij de snelweg A12 in Maarsbergen het naakte lichaam van een jonge vrouw liggen. Het lichaam was in verre staat van ontbinding.

Omdat de identiteit niet kon worden vastgesteld, werd ze het Heulmeisje. Ze is vernoemd naar parkeerplaats de Heul die destijds langs de A12 lag.

Het meisje werd in een anoniem graf in Maarn begraven, maar het onderzoek naar haar identiteit is altijd doorgegaan.

In 1986 leek het erop dat haar naam bekend was. Nadat ze was opgegraven stelde het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) onder meer op basis van haar gebit vast dat het om Monique Jacobse ging. Jacobse was in april 1975 weggelopen van huis en haar zus Marion was ervan overtuigd dat ze dood was.

Herbegraven

Het Heulmeisje werd herbegraven met de naam van Jacobse.

Bijna acht jaar later meldde zich een man die bekende dat hij Jacobse had vermoord. Toen hij werd opgepakt, herhaalde hij die bekentenis. Maar de politie vond onvoldoende ondersteunend bewijs. Iets later trok de man zijn verklaring in. De rechter liet hem vrij. Korte tijd later pleegde hij zelfmoord.

In 2004 meldde zich plotseling Monique Jacobse. Springlevend. Ze was naar Duitsland gegaan om daar een nieuw leven te beginnen.

Reconstructie

Kort daarna besloot het OM het lichaam opnieuw op te graven en DNA af te nemen. Ook werd een reconstructie gemaakt van het hoofd en gezicht, maar dat ging fout. Schattingen gingen ervan uit dat het meisje rond de 18 jaar was toen ze overleed. Maar de reconstructie toonde een volwassen vrouw. Later zei de politie dat het beeld niet kon kloppen.

Het afgenomen DNA werd door databanken gehaald, maar leverde geen matches op.

In 2013 werd het lichaam voor de derde keer opgegraven. Dat was nodig voor 'nieuw DNA' om verwantschapsonderzoek te doen, aldus de politie. Tien jaar later begon dat DNA-verwantschapsonderzoek, maar dat leverde niets op.

Isotopen

Intussen deed de Vrije Universiteit (VU) isotopenonderzoek. In feite is dat onderzoek naar de aanwezigheid van chemische elementen in skeletresten die informatie geven over waar mensen (of dieren) vandaan komen en wat zij gegeten hebben.

Op grond van het onderzoek stelden de onderzoekers dat het meisje niet ouder moet zijn geweest dan tussen de 12 en 15 jaar. Ze bleek opgegroeid in de Duitse Eiffel. Ook stelden de VU-onderzoekers vast dat het meisje vlak voor haar dood eenzijdig voedsel kreeg.

Zij heeft om wat voor reden dan ook, voor een langere tijd, nagenoeg elke dag hetzelfde soort eten binnengekregen, vertelde de politie in het tv-programma Opsporing Verzocht. Dat kon zijn gebeurd in omstandigheden als extreme armoede, maar ook bij een ontvoering.

Verwantschapsonderzoek

Een nieuw verwantschapsonderzoek volgde, maar de identiteit van het meisje is nog niet vastgesteld.

In april van dit jaar werd duidelijk dat het graf op de algemene begraafplaats in Maarn opnieuw was geopend, volgens het OM voor de vierde keer. Het OM zegt nu dat stoffelijke resten door het NFI waren gebruikt voor nieuw onderzoek en werden herbegraven.

Maar bij dat herbegraven in april bleek dat haar schedel ontbrak. De schedel zat ook niet bij de resten die het NFI had gebruikt, aldus de woordvoerder. Hij voegt daaraan toe dat ook de onderkaak van het meisje ontbrak.

Elders opgeslagen

"Na uitgebreide navraag bleek de schedel opgeslagen op een andere beslaglocatie van de politie", schrijft het OM in antwoord op vragen van RTV Utrecht. "De schedel is inmiddels bijgeplaatst in het graf." Daarmee is het graf van het Heulmeisje dus voor de vijfde keer geopend.

De onderkaak van het meisje is nog steeds zoek. "Er wordt nog onderzoek gedaan naar de locatie waar de onderkaak is opgeslagen", aldus het OM.

Als die kaak wordt teruggevonden, zal het graf voor de zesde keer geopend worden om dat deel van de resten te kunnen begraven.