Aggregator

In the ages before convenient global positioning satellites to query for one’s current location military aircraft required dedicated navigators in order to not get lost. This changed with increasing automation, …read more

Er komt komende zomer mogelijk een speciale kortingskaart voor het openbaar vervoer. Voor een vast bedrag per maand kunnen mensen dan drie maanden lang onbeperkt met bus, tram, trein of metro reizen in de daluren. Het minderheidskabinet staat welwillend tegenover dat plan van oppositiepartij GroenLinks-PvdA, zeggen Haagse bronnen.

Vandaag houdt de Tweede Kamer een groot debat over maatregelen die het kabinet wil nemen tegen de energiecrisis die wordt veroorzaakt door de oorlog van de VS en Israël tegen Iran. Maandag werd een pakket van een kleine miljard euro gepresenteerd.

Zo komt er weer een noodfonds voor mensen die de energierekening niet meer kunnen betalen en moet de reiskostenvergoeding die werknemers krijgen omhoog. Verschillende oppositiepartijen hebben al gezegd dat ze het pakket niet voldoende vinden om de gevolgen van de hoge olieprijzen op te vangen.

Minder kwijt aan benzine

De afgelopen dagen is het kabinet met oppositiepartijen in overleg gegaan om toch tot een meerderheid te komen voor maatregelen. Vooral het voorstel van GroenLinks-PvdA voor een 'Nederland-ticket' in het openbaar vervoer is kansrijk, zeggen ingewijden. Als mensen het ov nemen, zijn ze minder kwijt aan benzine, is de redenering achter het plan.

"Het vervoer wordt steeds duurder. Straks wordt de olie mogelijk ook nog schaarser", zegt partijleider Klaver van GroenLinks-PvdA. "Goedkoper ov is goed voor de portemonnee van mensen en helpt in de energiecrisis. We willen dat het ov een goed en betaalbaar alternatief voor de auto is."

De maatregel is niet bedoeld voor woon-werkverkeer, want de kortingskaart is alleen geldig buiten de spits. Maar volgens Klaver krijgen die mensen al een reiskostenvergoeding van hun baas. "Het gaat om mensen die bijvoorbeeld op familiebezoek gaan." Voor hen wordt het reizen ongeveer 60 procent goedkoper, stelt hij.

Aangepast plan

In Duitsland bestaat al een soortgelijke kortingsregeling sinds de oorlog in Oekraïne. In het voorstel van GroenLinks-PvdA kost het goedkope ticket 49 euro per maand. Dat is wel meer dan de 9 euro uit het oorspronkelijke plan van de partij. Maar dat voorstel zou zo'n 400 miljoen euro gaan kosten en is daardoor niet haalbaar.

Volgens Klaver kost zijn aangepaste plan de overheid 118 miljoen euro. Hij zegt er goed overleg over te hebben met het kabinet en de coalitiepartijen. "Ik heb goede hoop dat we het gaan regelen."

Voor de tweede avond op rij is er in Loosdrecht gedemonstreerd tegen de komst van een noodopvang voor asielzoekers. De Mobiele Eenheid heeft charges uitgevoerd, twee mensen zijn opgepakt.

Zo'n driehonderd mensen waren bij de demonstratie bij het leegstaande gemeentehuis. In dat pand moet de opvang komen. NH Nieuws omschrijft de sfeer als grimmig en onrustig.

Er werd met eieren en vuurwerk naar de politie gegooid. Een cobra ging volgens de regionale omroep af op ongeveer tien meter afstand van aanwezigen.

Uiteindelijk werden er ook politiehonden ingezet en kreeg de politie ondersteuning van de ME. Daarbij zouden demonstranten ook klappen hebben gekregen. Er zijn twee mensen aangehouden, op verdenking van openlijke geweldpleging.

Sportvelden in de buurt

Maandagavond was er ook al een onrustig protest tegen de komst van de noodopvang. De bedoeling is dat in het pand honderd asielzoekers worden opgevangen voor maximaal een half jaar.

Omwonenden die demonstreren zeggen zich zorgen te maken, omdat er in de buurt sportvelden zijn waar veel kinderen komen. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) benadrukt dat de locatie echt voor korte termijn is. Ook is het COA bezig met het opzetten van dagbesteding.

Minister Letschert van Onderwijs is onder vuur komen te liggen van een deel van de Tweede Kamer. Vooral rechtse partijen hadden kritiek op haar optreden toen ze nog bestuursvoorzitter was van de universiteit Maastricht en daar pro-Palestijnse demonstraties waren.

Ze heeft volgens partijen als PVV, JA21, BBB en het lid Keijzer te slap opgetreden toen die protesten uit de hand liepen, waardoor Joodse studenten en medewerkers zich onveilig voelden. Een taskforce die door het kabinet-Schoof werd ingesteld kwam tot de conclusie dat universiteiten en hogescholen "duidelijker, vaker en publiekelijk" moeten opkomen voor Joodse studenten en medewerkers. Ook op andere universiteiten in Nederland waren er protesten tegen het optreden van Israël in Gaza die soms uit de hand liepen.

Letschert wilde niet specifiek ingaan op haar eigen rol omdat ze niet als universiteitsbestuurder maar als minister in de Tweede Kamer stond. Maar ze erkende dat ze "een steile leercurve heeft doorlopen, en meer dan dat". Ze heeft na de gebeurtenissen gesprekken gevoerd met Joodse medewerkers en studenten. Ook nam ze plaats in de taskforce.

Strafblad

Bij de demonstraties in Maastricht werden vernielingen aangericht en werden leuzen geroepen waarin werd opgeroepen "alle zionisten te doden". Kamerlid Nanninga van JA21 las voor uit een intern memo, waaruit zou blijken dat Letschert twijfelde over het doen van aangifte, omdat studenten dan een strafblad zouden kunnen krijgen voor een 'jeugdzonde'.

Ook daar wilde de minister vanwege haar nieuwe verantwoordelijkheid niet op ingaan, maar ze zei wel dat universiteiten bij een vermoeden van strafbare feiten altijd aangifte moeten doen.

Letschert wil alle aanbevelingen van de taskforce overnemen. Ze gaat extra geld uittrekken voor een gevoel van veiligheid onder Joodse studenten en medewerkers en kennis over het Joodse leven versterken. Dat laatste is een "bottom-up-initiatief" van Joodse studenten zelf, zei de minister. Ook krijgen vertrouwenspersonen adviezen over hoe ze antisemitisme kunnen herkennen en moet voor Joodse studenten duidelijker worden waar ze met klachten terecht kunnen.

7 ton extra

De Kamer debatteerde de hele avond over groeiend antisemitisme. Minister Van Weel van Justitie kondigde aan dat hij volgend jaar 700.000 euro extra uittrekt voor de beveiliging van Joodse gebouwen en instellingen. Daarmee komt het totale budget van het hiervoor op twee miljoen euro, zei hij.

Met het extra geld wil Van Weel "de Joodse gemeenschap nog beter beschermen en het veiligheidsgevoel van Joden versterken". Veel Joodse gebouwen en evenementen worden beveiligd vanwege de toegenomen dreiging. Vorige maand waren er nog twee aanslagen, een op een synagoge in Rotterdam en een op een joodse school in Amsterdam.

Voor dit jaar was er 1,3 miljoen euro beschikbaar voor de beveiliging. Er kwamen echter zo veel aanvragen binnen, dat tientallen daarvan niet gehonoreerd konden worden. Daarom heeft hij besloten tot het verhogen van het budget, zei Van Weel.

Kabinet onderzoekt mogelijkheden om Ye toch te weigeren

Het kabinet kijkt naar "aanknopingspunten" om rapper Ye, eerder bekend als Kanye West, toch de toegang tot Nederland te weigeren. De Amerikaan treedt in juni op in het Gelredome, maar zijn komst staat ter discussie vanwege antisemitische uitlatingen.

Volgens minister Van Weel doen de IND en de NCTV onderzoek naar de zaak. "Maar ik moet wel een winstwaarschuwing geven. Wij hebben een vrij hoge drempel in Nederland voor we iemand de toegang kunnen ontzeggen. Er moet sprake zijn van een dreigende verstoring van de openbare orde of de veiligheid." Volgens de minister is het nog maar de vraag of dat zo is bij de artiest.

Andere Europese landen, zoals het VK en Frankrijk, hebben Ye wel ongewenst verklaard. De rapper zelf heeft excuses aangeboden voor zijn uitspraken. Hij wijt ze aan zijn psychiatrische aandoening. Hij heeft naar eigen zeggen een bipolaire stoornis.

De Tweede Kamer doet een dringend beroep op het kabinet om af te zien van verlenging van het DigiD-contract met Solvinity. Het bedrijf dreigt in Amerikaanse handen te komen en de Kamer vindt het veiliger als het DigiD-beheer bij Solvinity na zo'n overname wordt weggehaald door het contract dan te beëindigen.

Een meerderheid stemde vandaag in met een voorstel daartoe van GroenLinks-PvdA.

Liever zien partijen dat het bedrijf helemaal niet in Amerikaanse handen komt, maar de vraag is of de op handen zijnde overname door het Amerikaanse Kyndryl nog te voorkomen is.

Het DigiD-contract zou tot 2028 lopen, maar in een briefing in januari bleek dat dit jaar besloten kan worden of het inderdaad tot 2028 wordt verlengd. De keuze om te stoppen zou ook nu gemaakt kunnen worden, zegt GroenLinks-PvdA-Kamerlid Kathmann tegen de NOS.

Ze hoopt dat een meerderheid in de Kamer dat steunt. "Als je in augustus zou willen stoppen, moet je dat voor 6 mei aangeven." Ze wil daarover snel in debat maar onder meer coalitiepartijen D66, VVD en CDA willen eerst meer informatie van het kabinet door een brief of technische briefing.

'Veiligheid gegevens onder druk'

De zorgen over de overname zijn groot: een meerderheid zei eerder dit jaar al dat alles op alles moet worden gezet om een overname te voorkomen. Gevreesd wordt dat Amerika - als het ons land wil dwarsbomen - overheidsdiensten kan blokkeren of stilleggen. Ook experts waarschuwen daarvoor: mensen zouden dan geen belastingaangifte kunnen doen of via DigiD niet bij diensten en gegevens kunnen.

Volgens een belangrijke privacy-ambtenaar gaat het nog veel verder. Hij waarschuwde vorige week in de Volkskrant dat de Amerikaanse overheid na een overname bij persoonlijke gegevens van vrijwel alle Nederlanders kan. Pieter van Oordt trad met zijn waarschuwing naar buiten, omdat hij naar eigen zeggen niet met de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken in gesprek kwam. Hij pleit voor een plan B, in plaats van de voorgenomen overname door Kyndryl. In een brief vanmorgen aan de Kamer schrijft staatssecretaris Van der Burg dat dat juridisch geen optie is.

'Klokkenluider opgestaan'

"Er is een klokkenluider opgestaan. Dat vergt heel veel moed", aldus Kathmann. Volgens haar schijnt zijn informatie nieuw licht op de zaak en zou de politiek het besluit moeten nemen om het DigiD-beheer zo snel mogelijk bij Solvinity weg te halen.

Op de vraag of er zo snel een ander bedrijf gevonden kan worden om het beheer over te nemen, zegt Kathman dat bekend is dat er "al een Nederlandse koper staat te trappelen".

Onderzoek naar overname loopt nog

Het kabinet ziet tot nu toe geen aanknopingspunten om de Amerikaanse overname tegen te houden. Daar loopt nog onderzoek naar. Van der Burg schijft in zijn brief dat het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) toeziet op de risico's voor de nationale veiligheid bij de beoogde overname. Dat advies wordt eerst afgewacht, aldus de staatssecretaris.

De Kamer vroeg om het bekendmaken van een veiligheidsanalyse, maar volgens Van der Burg zou gevoelige informatie dan bij kwaadwillenden kunnen belanden. Hij schrijft wel bereid te zijn de Kamer in een vertrouwelijk briefing bij te praten over de veiligheidsrisico's.

Hoewel een brede Kamermeerderheid het voorstel van GroenLinks-PvdA om het contract van Solvinity met DigiD na een Amerikaanse overname te verbreken steunde, was er ook kritiek.

JA21 stemde tegen. Volgens Kamerlid Van den Berg generaliseert het voorstel "alle Amerikaanse bedrijven". Volgens hem moet er niet gehandeld worden met "teveel anti-amerikanisme" en "symboolpolitiek" en staat het voorstel op "gespannen voet" met de aanbestedingswet.

Lufthansa schrapt tot en met oktober 20.000 korteafstandsvluchten om brandstof te besparen. Dat komt overeen met ongeveer 40.000 ton kerosine, waarvan de prijs sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten is verdubbeld.

Het exacte plan wordt eind deze maand gepresenteerd, maar de eerste aanpassingen zijn al doorgevoerd. Zo zijn 120 dagelijkse Europese vluchten van dochteronderneming CityLine uit het schema gehaald.

CityLine

Het was al langer bekend dat Lufthansa CityLine in 2028 wilde opdoeken om kosten te besparen, maar dat is nu versneld gebeurd. Lufthansa meldt het opheffen van CityLine te hebben vervroegd vanwege de hoge brandstofprijzen en de lasten die het bedrijf zegt te moeten dragen als gevolg van de arbeidsconflicten.

In de laatste maanden legde het personeel van de luchtvaartmaatschappij diverse keren het werk neer. Piloten en cabinepersoneel eisten een betere pensioenregeling, een nieuwe cao en een sociaal plan voor het cabinepersoneel van CityLine.

De routes van Frankfurt naar Bydgoszcz en Rzeszów (Polen) en Stavanger (Noorwegen) zijn tijdelijk uit het vluchtschema gehaald. Verbindingen vanuit hubs van de Lufthansa Group in Zürich, Wenen, Brussel en Rome worden uitgebreid. Passagiers behouden daardoor toegang tot het wereldwijde routenetwerk, met name tot langeafstandsvluchten.

Voorraden

Vandaag kwamen de Europese ministers van Transport bijeen om plannen te bespreken om een tekort aan kerosine te voorkomen. Het Internationaal Energieagentschap waarschuwde onlangs dat Europa nog voor minder dan zes weken aan kerosine in voorraad heeft.

De Europese Commissie maakt woensdag plannen bekend om de voorraden vliegtuigbrandstof beter te monitoren en over de lidstaten te verdelen.

KLM

Ook andere luchtvaartmaatschappijen over de hele wereld proberen de hoge brandstofkosten te compenseren. Zo hebben onder meer Delta Airlines, Cathay Pacific, AirAsia X en Air New Zealand aangekondigd routes te schrappen om brandstof te besparen.

KLM schrapt de komende maand tachtig retourvluchten. Het gaat om vluchten binnen Europa waar de luchtvaartmaatschappij meerdere keren per dag op vliegt, zoals Londen en Düsseldorf.

LED candles are neat, but they’re very suboptimal for wish-making: you can’t blow them out. Unless you take the circuit from [Andrea Console]’s latest project that lets you do just …read more

Het zijn videobeelden die Mexicaanse nieuwskanalen op dinsdag beheersen: tientallen veelal buitenlandse toeristen die op de grond liggen bij het beroemde tempelcomplex Teotihuacán, terwijl een man met een vuurwapen in salvo's kogels afvuurt. Beelden die dankzij sociale media ook de rest van de wereld over gaan. En die in de aanloop naar het WK voetbal de vraag doet rijzen: hoe veilig is Mexico eigenlijk?

Bij de schietpartij op maandag kwam een Canadese vrouw om het leven. Dertien mensen raakten gewond, onder wie twee kinderen. Onder de gewonden is ook een Nederlandse vrouw. De schutter, een man van 27 uit de staat Guerrero, beroofde zichzelf van het leven na een schotenwisseling met de politie.

Beelden van de schietpartij:

Op haar dagelijkse persconferentie sprak de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum van een man met "psychische problemen". Op achtergelaten stukjes papier liet de dader weten "inspiratie van buitenaf" te hebben gehad, in zijn rugtas werden boeken over de schietpartij op de Amerikaanse Columbine-school in 1999 gevonden en Mexicaanse media ontdekten dat hij op sociale media extreemrechtse uitingen deed. Maar wat Mexicaanse autoriteiten vooral benadrukken: hij was een lone wolf, iemand die alleen handelde. Hoe gruwelijk ook, de schietpartij staat op zichzelf, zeggen zij.

Maar het zijn de beelden die beklijven. Teotihuacán is een van de meest iconische archeologische vindplaatsen van Mexico, die jaarlijks door zo'n 1,6 miljoen mensen wordt bezocht. Toeristen kunnen op zo'n 40 kilometer van hoofdstad Mexico-Stad tempels beklimmen en een adembenemend uitzicht krijgen over het eeuwenoude complex. De schutter deed dit maandag ook, toen hij met zijn wapen de 45 meter hoge Piramide van de Maan beklom en daar uiteindelijk ook zichzelf doodde.

Beveiliging opgeschroefd

Sheinbaum kondigde direct na de schietpartij aan dat de beveiliging bij archeologische vindplaatsen en toeristische gebieden in Mexico opgeschroefd zou worden, en dat tassen van bezoekers strenger gecontroleerd gaan worden. Want nu de beelden van toeristen, die rennen voor hun leven tussen eeuwenoude Mexicaanse ruïnes, rondgaan, wordt ook die door de regering zo verafschuwde veiligheidsvraag weer gesteld.

Het is bijna twee maanden geleden dat de gevreesde drugsbaas El Mencho, oprichter van het Jaliscokartel, werd gedood bij een militaire operatie. Na zijn dood gingen in twintig Mexicaanse staten leden van kartels de straat op. Auto's en winkels werden in brand gestoken, in verschillende steden werd openbaar vervoer stilgelegd, werden scholen gesloten en werd de plaatselijke bevolking opgeroepen binnen te blijven. Onder meer in Guadalajara, speelstad op het WK, en de populaire toeristische bestemming Puerto Vallarta stegen rookpluimen op.

Twee maanden later is er nog veel onduidelijk over de nasleep. De Mexicaanse regering heeft nooit informatie gegeven over de omvang van deze "narcoblokkades" of hoe groot de schade was aan infrastructuur. Waar de dood van El Mencho gevierd werd als triomf van de Mexicaanse regering tegen de georganiseerde misdaad, werd de uitbarsting van geweld na afloop doodgezwegen.

Buitenlandse journalisten ontvingen wel een kort persbericht van Mexicaanse ambassades waarin stond dat de orde in Mexico, met name in staat Jalisco, weer hersteld was. In Jalisco gold op dat moment nog code rood, wat betekende dat alle scholen en publieke instellingen gesloten waren.

Dagen later presenteerde de regering haar veiligheidsplannen voor het aanstaande WK voetbal, waarin stond dat 100.000 agenten en militairen, geholpen door onder meer drones en robothonden, de veiligheid rond stadions zullen bewaken.

Minder moorden: 50 per dag

De Mexicaanse regering blijft benadrukken dat het land zowel tijdens het WK als ervoor en erna een veilige bestemming voor toeristen is. Er wordt gewezen op de scherpe daling van het aantal moorden: gemiddeld vijftig per dag, het laagste in tien jaar tijd. Al zijn er twijfels over de manier waarop de regering cijfers over moorden bijhoudt. Tegelijkertijd voelt ruim 60 procent van de Mexicanen zich niet veilig in hun stad.

Er is de regering veel aan gelegen om ervoor te zorgen dat de problemen van Mexico binnenskamers blijven, zeker rond het WK voetbal. Ook inwoners van speelsteden merken dat: in Mexico-Stad, Monterrey en Guadalajara worden posters met gezichten en namen van vermiste mensen uit het straatbeeld verwijderd, tot woede van zoekende nabestaanden.

Teotihuacán, het beroemde toeristencomplex, zal spoedig weer opengaan. En op de dagelijkse persconferentie van Sheinbaum zal het de komende tijd vooral gaan over het pittoreske, kleurrijke Mexico. Want met de écht grote problemen van het land, hoeft de buitenwereld niet lastiggevallen te worden.

De Droezjba-pijpleiding is hersteld, zegt de Oekraïense president Zelensky. Over de beschadigde oliepijpleiding, die vanuit Rusland via Oekraïne olie naar Hongarije en Slowakije vervoert, is wekenlang gesteggeld tussen Kyiv en Boedapest. "De pijpleiding kan de operatie hervatten", meldt Zelensky op X.

De Oekraïense leider spreekt de verwachting uit dat de Europese Unie nu de beloofde lening van 90 miljard euro toekent. EU-buitenlandchef Kallas zegt dat ze morgen "positieve beslissingen" verwacht over de miljardenlening. Kyiv heeft het geld hard nodig om de oorlog tegen Rusland te financieren.

De vertrekkende Hongaarse premier Orbán had de miljardenlening geblokkeerd, nadat die al was goedgekeurd door Europese leiders, vanwege zijn Droezjba-ruzie met Zelensky. Hij en de Slowaakse premier Fico beschuldigden Oekraïne ervan de reparatie te rekken. Zelensky heeft dat stellig ontkend.

'Zullen niet langer in de weg staan'

"Zodra de olieleveringen zijn hersteld, zullen we niet langer in de weg staan van het goedkeuren van de lening", zei Orbán eergisteren. Hij zei toen ook dat er vanuit Brussel signalen waren dat Oekraïne de pijpleiding op korte termijn weer beschikbaar zou stellen.

Er is nog geen bevestiging van de Hongaarse of Slowaakse autoriteiten of er weer olie stroomt door de Droezjba. Beide landen zijn sterk afhankelijk van de toevoer van Russische olie.

Het Kremlin heeft vandaag gezegd dat het technisch weer mogelijk is de leiding te gebruiken. Persbureau Reuters meldt op basis van een anonieme bron binnen de energie-industrie dat de olie morgen weer zal stromen door de pijpleiding.

Aanval op Brody

Volgens Oekraïne was de pijpleiding op Oekraïens grondgebied beschadigd geraakt door Russische aanvallen. Dat gebeurde ter hoogte van een tussenstation in de plaats Brody.

"Hoewel niemand kan garanderen dat er geen nieuwe Russische aanvallen komen op deze pijpleiding", is het probleem inmiddels verholpen door Oekraïense specialisten, zegt Zelensky vandaag. EU-president Costa heeft Zelensky bedankt voor de reparatie.

Distraction free writing tools are a reaction to the bells and whistles of the modern desktop computer, allowing the user to simply pick up the device and write. The etyper …read more

Mensenrechtenorganisaties slaan voor de zoveelste keer alarm over de terreur door Joodse kolonisten en de etnische zuivering van Palestijnen als gevolg van het geweld. Want met de ogen van de wereld gericht op de oorlog elders in het Midden-Oosten, grijpen Joodse kolonisten hun kans.

Alleen al tijdens de eerste veertig dagen van de oorlog registreerden mensenrechtenorganisaties gemiddeld bijna tien aanvallen per dag. Zeker acht Palestijnen werden daarbij gedood en er raakten zeker 200 mensen gewond. Het doel van de kolonisten is Palestijnen verdrijven van hun land en de Westoever steeds verder etnisch zuiveren.

De hopeloosheid bij Palestijnen en mensenrechtenorganisaties is groot, want de Israëlische regering grijpt nauwelijks in. De regering keurde tijdens de oorlog juist in het geheim de bouw van 34 nieuwe nederzettingen goed. En dat annexatie van de Westoever een wens is van veel coalitieleden, is geen geheim.

Lynchpartijen en moorden

"Aanvallen, lynchpartijen en moorden door kolonisten zijn toegenomen tot een niveau dat we niet eerder hebben gezien", zegt de Israëlische activist Omri Evron. "Als Israëliërs moeten we ons uitspreken tegen deze barbaarse daden die monsterlijk zijn voor de Palestijnen, maar ook elke kans op vrede in de weg staan."

Samen met andere mensenrechtenorganisaties organiseerde hij daarom een protest in het centrum van Tel Aviv tegen de terreur door kolonisten. Het was het grootste protest aan Israëlische kant tegen het kolonistengeweld tot nu toe, hoewel het ging om maar een paar honderd mensen. Een schril contrast met andere protesten onlangs op datzelfde plein, waar tienduizenden demonstranten aan meededen.

"Lang was er nauwelijks aandacht hiervoor in de mainstream media. Dat is nu wel wat aan het veranderen, ook dankzij publieke campagnes die wij organiseren", zegt Evron. Hij hoopt dat met dit soort acties meer Israëliërs zich tegen de terreur door kolonisten uitspreken.

Lang niet iedereen in Israël zit op de boodschap van Evron en de andere demonstranten te wachten. Een jonge man onderbreekt het interview en schreeuwt tegen Evron dat hij een schande is voor Israël. "Zij vertegenwoordigen geen enkele Israëliër ter wereld. Zij zijn een schande voor het Israëlische volk. Zij laten dingen zien die misschien één keer per maand gebeuren, het is een uitzondering", zegt de man.

"Elke dag zijn er aanvallen!", roept Evron terug. Waarop de jonge man hem voor leugenaar uitmaakt.

'Omringd door kolonisten'

Dat er wel degelijk dagelijks aanvallen zijn, weten ze op de bezette Westelijke Jordaanoever maar al te goed. Zoals in het dorpje Umm al-Khair. Het Palestijnse bedoeïen-dorpje ligt verspreid over twee heuveltoppen en telt zo'n 300 inwoners. Ze leven er in simpele huizen en houden vee. Geasfalteerde wegen heeft het dorpje niet.

Pal tegen Umm al-Khair aan ligt de Joodse nederzetting Carmel. Een hek van prikkeldraad vormt de scheiding tussen de twee gemeenschappen. Aan de kant van Carmel zijn er grote luxe huizen en geasfalteerde wegen.

"We worden omringd door kolonisten, en 24 uur per dag, zeven dagen per week zijn er aanvallen. Het is hier onveilig", zegt Eid Hathaleen. Hij is een van de inwoners van Umm al-Khair en werkt als activist. "Huizen worden vernield, vee wordt gestolen en mensen worden gedood door kogels van kolonisten."

Caravans met vlaggen

Afgelopen jaar nog werd een van de inwoners in Umm al-Khair doodgeschoten door een kolonist. De man stond te filmen hoe gewapende kolonisten het dorp binnendrongen en werd vervolgens door een kogel geraakt.

De dader was snel weer op vrije voeten. Maar op de plek van de moord stonden een paar maanden later een aantal caravans, bewoond door Joodse kolonisten. De caravans staan midden in Umm al-Khair, pal tegen het lokale voetbalveldje en andere woningen, met alleen een barrière van prikkeldraad en Israëlische vlaggen.

"Het doel van die caravans is de twee delen van ons dorp, daar en hier, van elkaar te scheiden. En onze bewegingsvrijheid steeds verder beperken", zegt Hathaleen.

Zo blokkeerden kolonisten onlangs ook de weg naar de lokale school verderop met prikkeldraad. Het leger kwam erbij, maar in plaats van de weg vrij te maken gooiden de militairen met traangas naar de kinderen en hun ouders.

"De kolonisten voelen zich vrij om te doen wat ze willen tegen ons", zegt Hathaleen. "Wij willen alleen maar op ons land blijven. We kunnen niets tegen de kolonisten doen, want dan worden we meteen voor terrorist uitgemaakt en opgepakt." Dit gebeurt volgens hem op de hele Westoever.

Tientallen Palestijnse gemeenschappen zijn inmiddels al gevlucht voor de aanvallen van kolonisten. Internationaal is er veel kritiek op het feit dat de Israëlische regering de kolonisten hun gang laat gaan. Maar ondanks die internationale druk blijft de terreur toenemen en de situatie voor Palestijnen alleen maar verder verslechteren.

Het gaat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet lukken om mensen die zijn ondergebracht in een hotel in Epe op tijd over andere locaties te verspreiden. Het COA moet daarom vanaf morgen een dwangsom van 63.480 euro per dag betalen met een maximum van ruim 11,4 miljoen euro.

De noodopvang in het Fletcher-hotel werd in maart 2024 geopend en biedt plaats aan maximaal 276 asielzoekers. De gemeente Epe had aangekondigd het hotel voor 22 april leeg te willen hebben. Volgens het COA is het niet mogelijk om de mensen er op tijd weg te krijgen vanwege een landelijk tekort aan opvangplekken.

'Medewerking van gemeenten'

"We kunnen mensen niet op straat zetten", zegt een woordvoerder tegen persbureau ANP. "De oplossing ligt in de realisatie van voldoende opvangplekken. Daarvoor is de medewerking van alle gemeenten noodzakelijk."

Meerdere gemeenten gebruiken de dwangsommen om het COA aan te zetten tot actie. Zo moet het COA al een dwangsom betalen aan de gemeente Hardenberg omdat daar een azc langer openblijft dan afgesproken. En in Ter Apel (gemeente Westerwolde) is dat ook het geval omdat er regelmatig meer dan de toegestane 2000 asielzoekers in het aanmeldcentrum verblijven.

Aanvragen voor zware stroomaansluitingen moesten in de regio Utrecht al wachten. Maar het stroomnet gaat per 1 juli voor het deel rond de stad Utrecht helemaal op slot. Alle nieuwe aanvragen belanden op de wachtlijst, ook voor kleinverbruikers of mensen die thuis een zwaardere aansluiting willen, zegt staatssecretaris Jo-Annes de Bat (CDA) van Klimaat en Groene Groei.

De Bat spreekt zelf van "het indrukken van een pauzeknop". Hij hoopt zo snel mogelijk weer aanvragen te gaan accepteren, maar het is onduidelijk wanneer dat mogelijk is. Het zou ook nog jaren kunnen duren en gaat zo'n 800.000 mensen raken die wonen in het gebied tussen Breukelen, Vianen en Driebergen. Daarin liggen onder meer de steden Utrecht en Nieuwegein.

Het is voor het eerst dat er regionaal een complete stop komt. Maar veel regio's kampen al jaren met een overvol stroomnet. Dat gaat ten koste van de economie en verduurzaming. En ondanks miljardeninvesteringen door netbeheerders lijken de problemen vooralsnog niet te verminderen.

De Bat had niet alleen slecht nieuws. Er is wel genoeg ruimte gevonden om in de regio Utrecht alle bekende woningbouwprojecten aan te sluiten. "Er zijn nog zo'n 35.000 woningen die wel aangesloten kunnen worden", zegt De Bat. Ook is een nog zwarter scenario (voorlopig) afgewend.

In februari waarschuwde de landelijke netbeheerder Tennet nog dat er zonder "krachtig ingrijpen" vanaf 1 juli een aansluitingsstop zou komen in heel Utrecht, Gelderland en de Flevopolder. Dat gebeurt nu alleen in regio Utrecht. Daarvoor wordt het stroomnet 'opgeknipt' in vijf delen, waarvan er vier niet op slot gaan.

Aansluitstop kost honderden miljoenen

De gemeente Utrecht liet onderzoeken wat de gevolgen van een volledige aansluitstop zouden zijn. Jaarlijks zou de schade tussen de 75 en 225 miljoen euro zijn en dit zou gevolgen hebben voor bedrijven, scholen en vervoerders, blijkt uit het onderzoek dat vorige week naar de gemeenteraad ging.

Ook zelf krijgt de gemeente te maken met de gevolgen. Zo kan Utrecht zijn zware voertuigen, zoals vuilniswagens, niet vervangen door elektrische varianten. Er passen niet voldoende oplaadpunten op het stroomnet.

Utrecht verwacht dat één op de vijf woningbouwprojecten sneuvelt, vooral na 2027. Het is onduidelijk in hoeverre de toezegging van De Bat dit kan voorkomen.

Avondpiek in stroomgebruik

Intussen wordt er nog steeds gewerkt om meer ruimte te maken op het net. Die ruimte is er overigens het grootste deel van de dag wel. De problemen spelen vooral tijdens pieken, bijvoorbeeld als mensen 's avonds thuiskomen en tegelijk gaan koken en het licht aandoen.

Door mensen of bedrijven stroom te laten gebruiken op andere momenten neemt de drukte af. Dit kan ook door batterijen of gasgeneratoren te plaatsen die stroom kunnen leveren op de drukste momenten.

De problemen met het overvolle stroomnet zijn pas echt voorbij als het net flink is verzwaard. Daarvoor moet een hoogspanningsstation bij Breukelen worden uitgebreid en er moet een nieuw station komen ten noorden van Utrecht. Dat is mogelijk pas in 2031 klaar, aangezien er nog geen definitieve locatie is.

Verbittering in Utrecht

Het besluit leidt in Utrecht tot "een gevoel van teleurstelling" en "bitterheid", zegt Huib van Essen, gedeputeerde in de provincie Utrecht. Hij hoopt dat de aansluitstop "er zo snel mogelijk afgaat". Over een half jaar zal voor het eerst worden gekeken of dit mogelijk is, maar het is volgens Van Essen "buitengewoon optimistisch" om te denken dat het zo snel kan.

In Flevoland en Gelderland overheerst de opluchting, hoewel ze ook begrijpen dat een aansluitstop niet definitief van de baan is. De huidige situatie is "een momentopname" zegt de Flevolandse gedeputeerde Harold Hofstra. Het gaat om een "precair evenwicht" en ook Flevoland moet nog maatregelen nemen.

Bij twee scherpe bochten tussen de zuidelijke en westelijke ringweg in Groningen neemt de provincie extra maatregelen om automobilisten te waarschuwen. Zo komen er betere waarschuwingsborden en antiverblindingsschermen. Een van de bochten wordt ook wel de 'Mario Kart-bocht' genoemd, omdat bestuurders er geregeld uit de bocht vliegen.

De maatregelen volgen na een verkeersonderzoek dat de provincie heeft laten uitvoeren. Sinds de opening van de bocht in 2024 zijn er 21 ongelukken geweest, schrijft RTV Noord.

Vorig jaar werden al twee fluorescerende borden geplaatst om automobilisten aan te sporen maximaal 50 kilometer per uur te rijden. Ook ligt er stroef asfalt voor meer grip. Toch slippen nog geregeld automobilisten tegen de vangrail.

Te laat afremmen

In het gepresenteerde onderzoek komt naar voren dat vooral jonge mannen de beruchte 'Mario Kart-bocht' onderschatten: driekwart van de brokkenmakers is onder de 30 jaar. Ook stellen de onderzoekers dat bestuurders te hard op de bocht af komen rijden, daarvan de scherpte niet op tijd zien en daardoor de grip op het wegdek verliezen.

Dat automobilisten te hard de bocht ingaan, komt volgens onderzoekers onder meer omdat ze de neiging hebben net zo hard te blijven rijden als het verkeer ernaast dat rechtdoor richting Drachten gaat. Ook lijken de twee rijstroken in de bocht breder dan ze zijn.

Verkeerspsycholoog Cees Wildervanck zei eerder tegen de NOS dat je te laat ziet dat je snelheid moet minderen:

In en voor de bocht worden vanaf eind mei felgele verhoogde lamellen aangebracht om verblinding tegen te gaan. Mocht dat onvoldoende helpen, dan plaatst de provincie matrixborden met daarop extra waarschuwingen.

Ook een andere bocht werd onderzocht, de zogeheten 'Hornbach-bocht' tussen de noordelijke ringweg en de Eemshavenweg. Ook hier plaatst de provincie betere waarschuwingsborden en extra pijlborden die de bocht zichtbaarder maken zodat automobilisten eerder gas terugnemen. Ook komt er naast de rijbaan een markering met witte strepen, daarvoor worden een aantal bomen weggehaald.

De politie heeft aangekondigd bij de bochten regelmatig snelheidscontroles te gaan houden.

There are plenty of electronic components out there, but the one we tend to forget is the most basic: wire. Sure, PC boards have largely replaced wire with copper traces, …read more

De twee minderjarige Nederlandse broers die vorig jaar augustus dood werden gevonden in hun hotelkamer in Istanbul, zijn overleden aan vergiftiging door het bestrijdingsmiddel fosfine. Dat meldt het Turkse persbureau Demirören Haber Ajansı.

Aanvankelijk werd aangenomen dat het tweetal, jongens van 15 en 17 jaar, was omgekomen door voedselvergiftiging en werden vier restaurantmedewerkers opgepakt. Maar na autopsie en nieuws over andere vergelijkbare gevallen in dezelfde wijk zijn vijf andere verdachten opgepakt. Zij wachten nog op hun rechtszaak, meldt het persbureau.

Het gaat om de hotelmanager, een hotelmedewerker, een schoonmaakster, de eigenaar van een ongediertebestrijdingsbedrijf en een medewerker van een ander ongediertebestrijdingsbedrijf.

Duits-Turks gezin

De zaak kwam hoogstwaarschijnlijk aan het licht doordat vorig jaar november ook een Duits-Turks gezin van vier mensen in dezelfde buurt (Fatih) om het leven was gekomen. Ook daar werd aanvankelijk gedacht aan voedselvergiftiging, maar onderzoek wees later uit dat er sporen van insecten- en ongedierteverdelger fosfine op onder meer de handdoeken in de hotelkamer werden gevonden.

Het budgethotel waarin zij sliepen, Harbour Suites, is inmiddels gesloten, maar in de buurt zijn veel soortgelijke goedkope hotels. Ook het hotel van de twee Nederlandse zussen die in november onwel raakten, ligt in deze buurt.

Bedwantsen

De rechtszaak tegen de zes verdachten van de vergiftiging van het Duitse gezin is vandaag begonnen. Ook hier zijn onder de verdachten eigenaars van een verdelgingsbedrijf, maar dat is niet hetzelfde bedrijf als in de zaak van de Nederlanders.

Fosfine, dat vrijkomt uit aluminiumfosfide, is een zeer giftige stof die vooral gebruikt wordt voor ongediertebestrijding in graanopslagplaatsen. Bij inademing en in mindere mate bij huidcontact kunnen onder meer maagproblemen, ademhalingsproblemen en hartritmestoornissen ontstaan.

Ook in Nederland zijn gevallen bekend waarbij mensen onwel werden door het middel. Zo werden in 2018 twee mensen onwel in een hostel in Amsterdam nadat het middel was gebruikt voor bestrijding van bedwantsen.

Forensisch artsen in Rotterdam krijgen veel meer aanvragen dan verwacht voor onderzoeken naar pogingen tot wurging. Sinds 1 december 2025 loopt er een proef waarbij de politie en Veilig Thuis een medisch expertisecentrum inschakelen als er vermoedens zijn van pogingen tot wurging.

Het forensisch medisch expertisecentrum FARR verwachtte zo'n 200 aanvragen per jaar, maar kreeg er in de eerste drie maanden van de pilot al 150.

"Het is een enorm aantal", zegt directeur Geranda Zeelenberg tegen de NOS. "Voorheen zagen we deze mensen niet of nauwelijks. Dan is de vraag wel, waar komen ze dan vandaan? Waarschijnlijk waren ze er altijd al, maar hebben we met het onderzoek dat we hebben opgestart het bewustzijn hierover vergroot."

Veel meer dan verwacht

Bij het merendeel van de onderzochte vrouwen vinden de artsen letsel dat kan wijzen op een poging tot wurging. Van de 151 vermoedelijke slachtoffers daarvan, lieten 139 zich onderzoeken door FARR. Bij 92 procent van de slachtoffers stelden de artsen vast dat er letsel is dat kan zijn ontstaan door een wurging.

Wat opvalt, is dat 90 procent van de onderzochte slachtoffers vrouw is en dat er in 78 procent van de gevallen sprake is van partnergeweld.

Normaal gesproken ontvangt het expertisecentrum jaarlijks 200 à 250 aanvragen voor onderzoek bij vermoedens van letsel van huiselijk geweld. De artsen verwachtten een vergelijkbaar aantal aanvragen bij vermoedens van niet-fatale verwurging, maar dat blijken er dus veel meer te zijn.

"Wat we terughoren is dat ze vaak al langere tijd slachtoffer zijn van geweld, maar dat de angst nu toenam. Dat kan inderdaad zijn door het grijpen bij de hals, maar ook doordat de ernst van het geweld over het geheel is toegenomen", zegt Zeelenberg.

Blij met alertheid

Het doel van de pilot is om vaker te kunnen vaststellen of een vrouw slachtoffer is van een poging tot wurging. "Dat is één van de rode vlaggen voor femicide", zegt een woordvoerder van de politie Rotterdam. Het Openbaar Ministerie definieert femicide als het opzettelijk doden van vrouwen en meisjes.

Volgens de politie is het belangrijk om een beeld van deze signalen te hebben, "zodat we samen met onze partners erger kunnen voorkomen."

Judith van der Laar van Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond beaamt dat. "We zijn erg blij met de alertheid op verwurging. Tegelijkertijd zijn we in onze regio al zeer alert op deze rode vlag voor femicide. Als slachtoffers aan ons vertellen dat ze verwurgd zijn, dan nemen we dat ook zonder forensisch bewijs direct zeer serieus."

Strafrechtelijk bewijs

Om een goede inschatting van de veiligheid van het slachtoffer te kunnen maken wordt gekeken naar drie gebieden: medisch, het geweldspatroon en letselduiding. "Het forensisch bewijs uit deze pilot helpt daar zeer bij, want letsel bij verwurging is niet altijd op het oog zichtbaar", aldus Van der Laar.

De vrouwen worden onder meer onderzocht met forensisch licht, een speciale camera waarmee ook in de verschillende huidlagen en -diepten kan worden gekeken. Daarmee kan ook letsel dat aan de buitenkant niet zichtbaar is, worden vastgesteld.

Het letsel wordt vastgelegd, beschreven en geduid en kan worden gebruikt als strafrechtelijk bewijs. "Dat is een grote vooruitgang voor het voorkomen van een fatale afloop, maar ook van recidive", zegt Van der Laar. "Als we dit landelijk als vaste werkwijze kunnen invoeren, zullen we sneller met elkaar tot doorbraken komen."

Veilig Thuis

Maak je je zorgen om jezelf of iemand anders? Bel dan Veilig Thuis via 0800-2000, of 112 bij acuut gevaar.

Er is meer nodig om veiligheidsrisico's voor mensen met ernstige psychische klachten te verminderen. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een nieuw rapport. Inspecties concludeerden in december al dat de zorg tekortschiet en dat dat tot gevaarlijke situaties leidt.

Ongeveer 250.000 volwassenen in Nederland kampen met terugkerende psychische klachten. Vaak gaan die gepaard met problemen met woonsituaties, werk, financiën of sociale relaties. Dit kan leiden tot onveilige situaties voor verwarde mensen en hun omgeving, schrijft de OVV.

Vorig jaar kreeg de politie een recordaantal van bijna 170.000 meldingen binnen over verwarde mensen, gemiddeld 465 per dag. Volgens hulporganisaties worden de problemen rond personen met ernstig verward gedrag ook extremer.

Uitblijvende oplossingen

De politie komt door de vele meldingen soms niet aan andere taken toe. De eenheid van de politie die moet optreden bij gijzelingsacties en terrorisme bijvoorbeeld, is de afgelopen jaren vaker nodig geweest bij meldingen over verwarde mensen.

Begin april debatteerde de Tweede Kamer nog over de toename van het aantal mensen met verward gedrag. Die discussie ging vooral over het uitblijven van oplossingen. Dat is een deel van de reden dat de Onderzoeksraad met een nieuw rapport is gekomen: in 2019 lag er al een soortgelijk rapport, maar met die aanbevelingen is weinig gedaan.

Meer behandel- en woonplekken

Scott Douglas van de Onderzoeksraad pleit voor "koppig optimisme", waarbij wordt gekeken naar wat er de afgelopen jaren wél is gelukt, ook als dat niet in een keer ging. "Dus aankloppen op een deur van iemand die zorg mijdt, en dat blijven doen. Ook al duurt het misschien een jaar of zelfs langer voordat je in gesprek komt," zegt Douglas.

De Onderzoeksraad raadt de minister van Binnenlandse Zaken aan om de landelijke aanpak van verward gedrag te verbeteren, onder meer door de samenwerking tussen formele en informele zorg te versterken.

"Voor de veiligheid van mensen met een ernstige psychische aandoening is het verder belangrijk dat er meer ruimte komt voor bemoeizorg en dat er meer behandel- en woonplekken komen", aldus Douglas.

Het is cruciaal voor de economische groei en welvaart van een land: de arbeidsproductiviteit. Die geeft aan hoeveel werk je gedaan krijgt in een uur en dus hoe efficiënt dat wordt gedaan. Vorig jaar groeide de economie met 1,8 procent en de arbeidsproductiviteit met 2,4 procent, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Het is de hoogste stijging in 20 jaar tijd.

De cijfers zijn goed nieuws, zeggen verschillende economen tegen de NOS. Al jaren roepen beleidsmakers op tot meer investeringen om productief te zijn. Toch zegt het nieuwe cijfer lang niet alles. "Sterker nog, het kan een vertekend beeld geven van hoeveel productiever we daadwerkelijk zijn geworden", aldus CBS-hoofdeconoom Peter-Hein van Mulligen.

Hoe zit dat en wat betekent het cijfer wel?

Gratis bier

"Arbeidsproductiviteit is het gratis bier van de economie", vat macro-econoom Jasper Lukkezen samen. "De arbeidsproductiviteit stijgt als je meer produceert met hetzelfde aantal mensen. Bijvoorbeeld door met machines sneller te produceren. Produceer je per gewerkt uur meer, dan stijgt die productiviteit."

Volgens hem is er bij een hogere arbeidsproductiviteit bovendien amper sprake van een trade off. "Het is niet zo dat als de arbeidsproductiviteit omhooggaat, dat ten koste gaat van iets anders. We worden er allemaal beter van."

Er zijn maar een paar jaren in de afgelopen decennia waarin we juist minder productief werden. "Hogere arbeidsproductiviteit komt vaak door technologische vooruitgang, en er is nooit sprake van technologische achteruitgang", zegt Van Mulligen.

Gronings gas

Maar een groeicijfer van 2,4 procent is vrij uitzonderlijk. Het heeft volgens economen meerdere verklaringen. Een daarvan is opvallend genoeg het dichtdraaien van de Groningse gaskraan: dat was een directe klap voor het landelijke productiviteitscijfer. Ook nog jaren later.

Dat komt doordat veel geld werd verdiend met het winnen van gas met naar verhouding weinig mensen. "Dat was dus een sector met een hoge arbeidsproductiviteit die toen wegviel", aldus Van Mulligen. Daardoor was de arbeidsproductiviteit de jaren daarna lager, en de stijging in 2025 ten opzichte van het jaar daarvoor dus extra hoog.

Daarnaast daalde het aantal uren dat we werkten afgelopen jaar met 0,6 procent. En dat verhoogt dus ook die arbeidsproductiviteit. Reden volgens het CBS: het strenger handhaven op schijnzelfstandigheid sinds 2025 door de Belastingdienst. "Het aantal zzp'ers is namelijk afgenomen, waar dat aantal voorheen juist toenam", aldus Van Mulligen.

En dat is opmerkelijk, aangezien de economie als geheel wél is gegroeid. "In tegenstelling tot de financiële en de covid-crisis. Toen zag je ook dat het aantal gewerkte uren bij zelfstandigen flink daalde."

Waarom zzp'ers nu ook minder uren hebben gewerkt is, los van die wetswijziging, volgens Van Mulligen niet duidelijk. "Het is in ieder geval niet zo dat zzp'ers hetzelfde aantal uren in loondienst zijn gaan werken."

Gebeurtenissen uit het verleden kwamen ook in 2025 tot uiting. Denk aan corona, toen bedrijven hun personeel vasthielden terwijl er minder werk was. "Een goede IT'er aanhouden terwijl je er eigenlijk geen werk voor hebt, zoiets", zegt hoofdeconoom bij ING, Bert Colijn.

"Maar dit hamsteren van personeel is er inmiddels wel uit", zegt Colijn. Doordat de lonen ook stegen werd het duur om personeel aan te houden en zijn bedrijven op zoek gegaan naar efficiëntere manieren om te werken.

Dan is het de afgelopen tijd ook veel gegaan over kunstmatige intelligentie (AI) die banen zou kunnen vervangen. Afgelopen jaren kondigden banken ontslagrondes aan, zoals ING, ABN en Triodos. Als een van de redenen hiervoor werd ook AI genoemd.

"Matige productiviteitsgroei in de IT en de bankensector geven de indruk dat kunstmatige intelligentie nog niet veel effect op de cijfers heeft", zegt Colijn. Volgens hem is AI in ieder geval niet dé reden dat onze arbeidsproductiviteit vorig jaar is toegenomen.

Hoopvol cijfer

Waar sommige sectoren erbovenuit steken, zoals de maakindustrie, lijkt het er volgens Colijn op dat er in de meeste sectoren nu efficiënter gewerkt wordt. Fabrieken zouden met nieuwe machines meer kunnen produceren met minder mensen.

Al met al is het groeicijfer een hoopvol cijfer, vindt econoom Lukkezen. Maar echt tevreden is hij pas als over een paar jaar die groei standvastig blijkt. "Ik wijt de groei nu meer aan vertekeningen dan dat we onze arbeidsproductiviteitsagenda op de rit hebben. De tijd moet uitwijzen hoe dit over een paar jaar is."

"Een blamage", "diep triest" en "een verdrietige dag": meerdere fractieleiders in de Tweede Kamer zijn teleurgesteld dat de asielnoodmaatregelenwet vandaag in de Eerste Kamer is gesneuveld. De schuld daarvoor leggen ze vooral bij de PVV en D66.

"Ik ben zwaar teleurgesteld en verbijsterd door het stemgedrag", zegt een boze VVD-fractieleider Ruben Brekelmans. "Er liggen na al die jaren eindelijk strenge asielwetten. En dan wordt het door de PVV gefrustreerd en stemt D66 tegen."

Bij partijen als GroenLinks-PvdA en maatschappelijke organisaties is er juist opluchting dat de wet voorlopig niet wordt ingevoerd. Voorafgaand aan de stemming stonden er demonstranten voor het gebouw van de Eerste Kamer om de senatoren nog tot een tegenstem te bewegen.

Lange tijd ging iedereen ervan uit dat de PVV in de Eerste Kamer voor alle wetten zou stemmen. Maar de PVV-senatoren besloten onverwacht tegen een reparatiewet te stemmen, die moest regelen dat hulp aan illegalen niet strafbaar wordt. Die wet was heel belangrijk voor het CDA en de SGP.

D66 had coalitiegenoot CDA uit de brand kunnen helpen. Maar ook die partij steunde de reparatiewet niet, omdat daarmee illegaal verblijf in Nederland strafbaar wordt. Omdat er voor de reparatiewet geen meerderheid was, trokken CDA en SGP daarna ook hun steun voor de asielnoodmaatregelenwet in. Die sneuvelde vervolgens ook.

Vingerwijzen

"D66 en CDA hebben deze verkiezingen gewonnen met de belofte dat er wat gedaan zou worden aan asiel", zegt Kamerlid Mona Keijzer, die in het vorige kabinet minister van Asiel en Migratie was. "Maar ze hebben tegen de asielnoodmaatregelenwet gestemd."

Kamerlid Gidi Markuszower (Groep Markuszower) vindt dat er sprake is van chaos. "De PVV speelt politiek theater over de rug van mensen die wat aan de asielinstroom willen doen."

PVV-leider Geert Wilders vindt dat op zijn beurt onzin: hij heeft tenslotte voor de twee asielwetten gestemd, zo houdt hij de journalisten voor. "Maak mij niet wijs dat wij ervoor verantwoordelijk zijn. Het is D66 die tegen de asielnoodmaatregelenwet heeft gestemd."

D66-leider Jan Paternotte vervolgt het moddergooien door te wijzen op het inconsistente stemmen van de PVV. "In de Tweede Kamer heeft die partij voor gestemd en in de Eerste Kamer tegen. De PVV heeft er dus uiteindelijk voor gezorgd dat de wet om zeep is geholpen."

'Pijnlijk voor de coalitie'

De andere asielwet, die de invoering van een tweestatusstelsel regelt, haalde het wel. Toch is de vraag wat de gevolgen van het sneuvelen van de asielnoodmaatregelenwet zijn voor het kabinet. "D66 had dit kunnen voorkomen, de eerste test voor het kabinet-Jetten is mislukt", vindt bijvoorbeeld JA21-leider Joost Eerdmans. "Nu zit je met een coalitieprobleem."

Dat probleem wordt in de coalitie zelf veel minder gevoeld, is voor en achter de schermen te horen. "Niemand heeft baat bij een kabinetscrisis", vindt VVD-partijleider Yesilgöz. "De inzet van het kabinet moet er nu op gericht zijn om die maatregelen alsnog voor elkaar te krijgen."

Vooruitkijken

Een meevaller voor het kabinet is dat in juni het Europese migratiepact in werking treedt. Veel van de maatregelen uit de asielnoodmaatregelenwet worden dan alsnog ingevoerd. Alleen enkele verscherpingen, zoals het afschaffen van dwangsommen voor de IND, blijven liggen.

De coalitiepartijen benadrukken vooruit te kijken, zij willen zo snel mogelijk met een nieuw wetsvoorstel komen om alsnog de maatregelen in te voeren. Voor het afschaffen van de dwangsommen lijkt er bijvoorbeeld een ruime meerderheid te zijn.

De enige moeilijke vraag die op tafel blijft liggen, is de strafbaarstelling van illegaliteit. D66 ziet dat principieel niet zitten, weten ook coalitiepartners VVD en CDA. Een optie is om die maatregel wat te verzachten door bijvoorbeeld alleen het niet-meewerken aan vertrek verder strafbaar te stellen.