Aggregator

De Nederlandse inlichtingendiensten houden zich niet aan de regels voor 'bulkdatasets', grote datasets met onder andere persoonsgegevens. Het gaat dan om het werken ermee en het opslaan ervan. Dat schrijft de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) in een nieuw rapport.

"Wij vinden dat een ernstig probleem. De gevoeligste categorieën persoonsgegevens zitten ertussen en het gaat om gegevens van iedereen, zoals de basisregistratie personen", zegt CTIVD-voorzitter Hugo Hillenaar. Het rapport gaat over de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD).

Wat doen de inlichtingendiensten fout?

De CTIVD heeft kritiek op verschillende punten:

"Historisch gezien zijn de inlichtingendiensten altijd heel informeel omgegaan met grote databestanden", zegt voormalig AIVD'er en oud-toezichthouder Bert Hubert.

"Internet- en telefoontaps worden altijd heel goed beschermd. Maar je kunt er vanuit gaan dat de diensten ook een kopie gemaakt hebben van de dataset die gelekt is bij de recente Odido-hack. Het feit dat je die gegevens bij zo'n hack min of meer in de schoot geworpen krijgt, betekent niet dat je je niet aan de regels moet houden."

Uit het CTIVD-rapport blijkt dat de AVID en MIVD inderdaad sets gebruiken die door hacks op straat zijn komen te liggen. Hillenaar is het met Hubert eens dat ook die sets binnen de regels bewaard moeten worden.

'Love intelligence'

Tech-expert Hubert hekelt dat veel medewerkers toegang hebben tot data waar ze eigenlijk niet bij zouden mogen. "Als de toegang beperkt is, kun je niet gaan rondneuzen, dat is goed. Op het moment dat je databases hebt die niet formeel worden bijgehouden, bindt je de kat op het spek."

"Bij buitenlandse inlichtingendiensten is al vaak voorgekomen dat medewerkers dan bijvoorbeeld de locaties van hun geliefden natrekken. Dat heet love intelligence." Normaal gesproken laat je daarbij een 'spoor' achter en kun je ontslagen worden, maar als niet wordt bijgehouden wie een dataset bekijkt, kan dat niet.

Toch is het voor de nationale veiligheid wel noodzakelijk dat de diensten grote datasets hebben en ermee kunnen werken, zegt de CTIVD. "In een inlichtingenonderzoek kunnen die van pas komen, bijvoorbeeld om een naam aan een telefoonnummer te koppelen."

De wetgeving is volgens Hubert verouderd. "Die wetten gaan nog over fysieke telefoonboeken. De regelgeving is niet bedoeld voor tijden als deze."

Hij denkt niet dat de diensten een duidelijke strategie hebben om de regels niet te volgen. "Ik denk dat het een combinatie is van het onderschatten van het privacybelang en het ook wel fijn vinden om al die data te hebben."

Binnenlandse Zaken en Defensie

De ministers Heerma (Binnenlandse Zaken) en Yeşilgöz (Defensie) zeggen dat de AIVD en MIVD werken aan het "verbeteren van de waarborgen" bij het gebruik van bulkdatasets en dat de eerste stappen daarbij al zijn gezet zijn. De ministers zelf zullen "passende maatregelen" nemen, zodat onbevoegde mensen geen toegang meer hebben tot data waar ze niet bij mogen en de datasets niet te lang bewaard worden.

Het landelijke vuurwerkverbod gaat op 1 augustus in. Dat betekent dat consumenten bij de komende jaarwisseling geen vuurwerk meer mogen afsteken. Clubs en buurtverenigingen kunnen nog wel een vergunning krijgen.

De Tweede Kamer stemde al in 2025 in met een voorstel voor een landelijk verbod op initiatief van Pro en de Partij voor de Dieren. Daar is lang over gesproken.

Voordat het verbod definitief kon ingaan, moest de staatssecretaris nog een aantal dingen regelen, zoals de mogelijkheid om gezamenlijk vuurwerk af te steken.

Op dat punt zijn een aantal aanpassingen gedaan na advies van de Raad van State. Zo worden de afstandsregels voor gezamenlijke vuurwerkshows hetzelfde als die voor professionals. Afhankelijk van het type vuurwerk moeten omstanders op 15, 40 of 60 meter afstand blijven.

Inleverdagen

Bovendien moeten organisaties die vuurwerk willen afsteken een duidelijk binding hebben met de plek waar vuurwerk wordt afgestoken. Het kan gaan om een buurt-, sport- vereniging of speciale vuurwerkvereniging. Het is aan gemeenten om deze clubs toestemming te geven.

Een laatste voorwaarde van de Tweede Kamer was een plan voor de handhaving. Er komen onder andere inleverdagen voor mensen die nog vuurwerk hebben liggen.

Het definitieve besluit tot een verbod is vandaag gepubliceerd. Verschillende partijen in de Tweede Kamer wilden dat het verbod nog een jaar zou worden uitgesteld, maar die kregen geen meerderheid voor de oproep.

De Surinaamse gemeenschap in Nederland heeft een speciale dankbaarheidsonderscheiding uitgereikt aan Ilse Baal (94) uit Alkmaar. De voormalige kleuterjuf krijgt de Grantangi Award voor haar vrijwilligerswerk, maar vooral omdat ze ervoor heeft gezorgd dat Ketikoti ook jaarlijks in Alkmaar wordt gevierd.

Het is belangrijk dat de afschaffing van de slavernij niet alleen landelijk in Amsterdam, maar ook lokaal wordt herdacht en gevierd, vindt Baal. "Dat reizen wilde ik niet meer. Daarom heb ik in het wijkcentrum gevraagd of we het hier in Alkmaar konden organiseren", vertelt ze bij NH Nieuws. En dat lukte.

Vier jaar geleden kwam een clubje van twintig mensen voor het eerst bijeen in het wijkcentrum om Ketikoti te vieren, nu heeft Alkmaar een groot jaarlijks festival dat door de gemeente wordt georganiseerd.

Voor Ilse Baal is Keti Koti levende geschiedenis. "Mijn oma van mijn moeders kant was de laatste tot slaafgemaakte in mijn familie. Ik ben dankbaar dat ik die ontberingen niet heb meegemaakt", zegt ze.

Plantage Alkmaar

Baal woont al 44 jaar in Alkmaar, maar ze werd in Paramaribo geboren. "Alkmaar kende ik al uit Suriname. Ik heb daar nog als kleuterjuf op Plantage Alkmaar' gewerkt", vertelt ze. Die plantage werd in 1745 opgericht door een landmeter die uit Alkmaar kwam. Nu is het een 'gewoon' dorp met zo'n 5.000 inwoners in het Surinaamse district Commewijne.

Toen Suriname onafhankelijk werd, verhuisde Baal naar Nederland., haar kinderen achterna. Naast haar werk als kleuterjuf ging ze in Alkmaar ook vrijwilligerswerk doen in een wijkcentrum. Ruim twintig jaar geleden zette ze een seniorenclub op die activiteiten organiseert: van gezellige middagen tot busreisjes.

Ze was al op leeftijd toen ze Ketikoti naar Alkmaar wist te halen. "Ik ben er niet meer elke keer bij", zegt Baal. "Afgelopen zondag was ik er heel even. Ik ben slecht ter been, dus het is best wel vermoeiend."

Alkmaar erkent rol

De viering van afgelopen weekend was de eerste nadat de gemeente Alkmaar vorige maand officieel "de rol van het historische stadsbestuur en haar inwoners in het kolonialisme" had erkend.

Voor de goede verstaander: Alkmaar erkent dus wel, maar biedt geen excuses aan. Baal velt daar geen hard oordeel over. "We moeten niet te lang bij het verleden stilstaan en naar de toekomst kijken", zegt ze. "Het gaat vooral om de kinderen die nu opgroeien, dat zij elkaar liefhebben, dat zij elkaar begrijpen. Dan denk ik dat ze veel verder komen dan dat je blijft hangen bij wat onsmakelijk was in het verleden."

Ketikoti in het hele land

De nationale herdenking en viering van de afschaffing van de slavernij, Ketikoti, vindt vandaag traditiegetrouw in Amsterdam plaats. Door de hele stad zijn er herdenkingen, optochten, concerten, tentoonstellingen en culturele voorstellingen, de meeste op het Museumplein.

Daarnaast zijn er tal van lokale vieringen, zoals in Utrecht, Middelburg en Leeuwarden vandaag en in Rotterdam gisteren. In Alkmaar was het Keti Koti Festival afgelopen weekeinde.

Hacks don’t have to be practical but it helps if they are educational or clever or amusing, as [Ray Foss] demonstrates with his auto-docking Steam Controller. It’s an open-source web …read more

Al lange tijd streeft de overheid ernaar om jaarlijks 100.000 woningen bij te bouwen en zo het woningtekort tegen te gaan. Sinds dat streven bestaat, is het steeds niet gehaald. Volgend jaar zou het voor het eerst wel kunnen lukken, verwacht onderzoeksbureau ABF Research.

"Het aantal afgegeven bouwvergunningen is vanaf oktober 2023 sterk gestegen", zegt ABF in een jaarlijkse prognose. Het duurt gemiddeld ruim twee jaar van de vergunning totdat een woning af is. Daarom verwacht ABF dat er dit jaar 91.000 woningen worden gerealiseerd en in 2027 rond de 100.000.

Het onderzoeksbureau geeft er wel een waarschuwing bij, want het gaat er bij de prognose van uit dat problemen met het overvolle stroomnet, stikstof, geitenboerderijen en gifspuitzones de bouw slechts beperkt zullen hinderen: "Mogelijk is deze veronderstelling te optimistisch."

'Belangrijke mijlpaal'

Het onderzoeksbureau stelde de prognose op in opdracht van de overheid. Minister Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting is blij met de verwachting dat er in 2027 100.000 woningen gerealiseerd kunnen worden. "Dat zou voor het eerst sinds 1990 zijn. Een belangrijke mijlpaal en goed nieuws voor alle woningzoekenden."

In de jaren na 2027 verwacht ABF dat het aantal nieuwe woningen weer onder de 100.000 zakt, omdat de laatste tijd het aantal nieuwe bouwvergunningen weer is gedaald.

Overigens betekent de bouw van 100.000 woningen in 2027 niet dat de totale woningvoorraad ook met 100.000 stijgt. Er worden ook woningen gesloopt. Dat zullen er naar verwachting zo'n 10.000 zijn, waardoor de woningvoorraad volgend jaar dus met zo'n 90.000 zal groeien.

ABF stelt ook jaarlijks het woningtekort vast. Dat is dit jaar 384.000. Daarmee daalt het tekort iets, voor het tweede jaar op rij. In 2024 was het nog 401.000 en in 2025 396.000.

Het kabinet stelt 193 miljoen euro beschikbaar voor een nieuw Noodfonds Energie. Het denkt hiermee 500.000 huishoudens te kunnen helpen die hun energierekening niet kunnen betalen. Dat zijn er veel meer dan in voorgaande jaren, zegt minister Vijlbrief.

Voor mensen die elke euro moeten omdraaien, kunnen de stijgende energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten veel stress en zorgen opleveren, denkt de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: "Ik vind het belangrijk dat iedereen die recht heeft op steun, die ook krijgt. We zijn hard aan de slag om dat nog dit jaar mogelijk te maken."

Het Noodfonds Energie is een tijdelijke maatregel, die sinds de oorlog in Oekraïne begon al vaker is ingezet. Deze keer blijft het 'loket' ten minste vier maanden open.

Voorgaande jaren ging het dicht als het budget op was, terwijl lang niet iedereen was geholpen. Dat gaat deze keer niet gebeuren, stelt Vijlbrief in een brief aan de Tweede Kamer. "Er is voldoende geld beschikbaar. Iedereen die er recht op heeft en een aanvraag doet, krijgt steun."

Rekenvoorbeeld

Het gaat om huishoudens met een bruto inkomen tot 130 procent van het sociaal minimum die 8 procent of meer aan energiekosten uitgegeven. Daarnaast komt de groep met een inkomen tussen de 130 en 200 procent van het sociaal minimum en een energierekening van minimaal 10 procent ervoor in aanmerking. Het Noodfonds betaalt de helft van het bedrag dat boven die twee grenzen uitkomt.

Vijlbrief geeft het voorbeeld van een alleenstaande met een bruto-inkomen van 2000 euro per maand en een energierekening van 200 euro per maand. Van die rekening valt 40 euro boven de grens van 8 procent. Deze persoon heeft recht op een tegemoetkoming van 20 euro per maand, wat neerkomt op een totale vergoeding van 240 euro.

De minister wil in september bekendmaken wanneer het noodfonds opengaat. Hij wil dat mensen in elk geval voor de winter duidelijkheid hebben.

(Telecompaper) South Korea's Fair Trade Commission (KFTC) has begun formal proceedings against Google over alleged abuse of its dominant position in the Android app...

Moedermelk bevat in één op de vijf gevallen te veel schadelijke pfas. Dat blijkt uit een groot onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onder ruim 1600 vrouwen in Nederland.

Een te hoog pfas-gehalte in de melk kan schadelijk zijn voor baby's. Ze worden niet meteen ziek, maar het kan wel hun immuunsysteem aantasten, waardoor ze bevattelijker zijn voor infectieziekten. Ook kunnen vaccinaties minder bescherming geven.

"Heel confronterend", noemt Joke Herremans, coördinator pfas bij het RIVM, de uitkomsten van het onderzoek. "Dit is wel schrikken. Je wil niet dat je stoffen die door mensen gemaakt zijn overal terugvindt."

Wel borstvoeding geven

Toch adviseren het RIVM en het Voedingscentrum alle vrouwen nog altijd om, als dat mogelijk is, borstvoeding te geven, ook al zit er in poedermelk veel minder pfas. "In moedermelk zitten niet alleen belangrijke voedingsstoffen, maar ook stoffen die juist beschermen tegen ziekten", zegt Herremans.

Het RIVM onderzocht de moedermelk van 1629 vrouwen uit heel Nederland op 29 verschillende pfas. In alle moedermelk werden pfas gevonden. Vooral pfos komt veel en vaak voor, gevolgd door pfoa.

Volgens het RIVM zitten er relatief veel vrouwen met een hogere sociaaleconomische status in de onderzochte groep. Daardoor is het onderzoek niet representatief voor alle vrouwen in Nederland die borstvoeding geven, maar de uitkomsten van een representatief onderzoek zouden "niet erg afwijken".

Vrouwen die borstvoeding geven kunnen niets doen om de pfas in hun moedermelk te verminderen, zegt Herremans van het RIVM. "Eigenlijk kan je alleen wat doen als je nog geen moeder bent en dan heel beperkt natuurlijk, omdat we het via voedsel en drinkwater binnenkrijgen. Wat je dan kan doen, is bijvoorbeeld geen eieren eten van hobbykippen en op bepaalde locaties geen zelfgevangen vis eten."

Volgens Herremans laat het onderzoek zien hoe belangrijk het is dat er maatregelen worden getroffen, zoals pfas-limieten voor voedingsmiddelen instellen en het Europese pfas-verbod dat in de maak is. Vergeleken met eerder, beperkter onderzoek naar pfas in moedermelk in Nederland zijn de concentraties afgenomen.

Niet testen

Ook wil het RIVM dat er voortaan regelmatig onderzoek wordt gedaan naar pfas in moedermelk. Daarin moet dan ook het kleinste type, TFA, worden meegenomen, waar steeds meer over bekend wordt qua schadelijkheid.

Vrouwen die willen weten hoe het zit met hun moedermelk, kunnen dat niet door het RIVM laten testen en dat raadt vrouwen ook af om de melk te testen bij commerciële bedrijven. "Je kan niks met de uitslag", zegt Herremans. "Dan weet je hoeveel pfas erin zit, maar er is op dit moment geen waarde bepaald waarop wij het advies geven om te stoppen met borstvoeding."

Wat zijn PFAS?

Pfas is een verzamelnaam voor duizenden niet-afbreekbare giftige chemicaliën. De afkorting staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. GenX, pfoa en pfos zijn de bekendste. Ze stapelen zich op in de voedselketen en tasten het immuunsysteem aan.

Bij langdurige blootstelling zijn sommige soorten kankerverwekkend. Uit recent onderzoek van het RIVM blijkt dat bijna iedereen in Nederland te veel pfas in het bloed heeft.

De stoffen worden in heel veel verschillende producten gebruikt, bijvoorbeeld om ze waterafstotend te maken, zoals textiel, cosmetica en in veel medische producten. Ook zit het in bestrijdingsmiddelen uit de landbouw. Doordat pfas bijna niet afbreken, zijn ze inmiddels alomtegenwoordig in het milieu.

We krijgen ze vooral binnen via voedsel en drinkwater, maar ook door het inademen van impregneermiddelen en het aanbrengen van cosmetica op de huid. Op deze lijst staan alle Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS).

(Telecompaper) Zain Group said it has secured a license to operate a mobile telecommunications network in Syria...

Geavanceerde AI-modellen van het Amerikaanse bedrijf Anthropic zijn vanaf vandaag weer beschikbaar voor gebruikers buiten de Verenigde Staten. Anthropic heeft bekendgemaakt dat de regering-Trump de beperkingen voor de AI-modellen heeft opgeheven.

Half juni werden op last van het Amerikaanse handelsministerie de zogenoemde super-AI's Mythos 5 en Fable 5 uitgeschakeld voor overheden, bedrijven en personen uit het buitenland. Reden was dat de voorzorgsmaatregelen van de AI's te omzeilen zouden zijn.

De regering-Trump zou een tip hebben gekregen dat de AI's gevoelig waren voor lekken en verplichtte Antropic ze te blokkeren voor buitenlanders. Mythos kan onder meer ingezet worden voor massa-surveillance en zou ook in staat zijn om grootschalige cyberaanvallen uit te voeren.

Nationale veiligheid

Omdat de AI's volgens de VS belangrijk zijn voor de nationale veiligheid, wilde de Amerikaanse regering geen risico nemen dat ze in handen zouden komen van buitenlandse mogendheden, zoals Rusland of China.

Om aan de blokkade te voldoen, moest Anthropic naar eigen zeggen de AI-tools voor iedereen uitschakelen, zowel binnen de VS als daarbuiten. Dat moest volgens het bedrijf omdat niet altijd duidelijk was waar een gebruiker vandaan komt.

Het AI-bedrijf reageerde verbolgen op het besluit: "We zijn het er niet mee eens dat de ontdekking van een mogelijk beperkt risico de aanleiding is om een commercieel model dat door honderden miljoenen mensen wordt gebruikt, terug te roepen", was te lezen in een verklaring van Anthropic.

In gesprek

Na de blokkade half juni ging Anthropic met de Amerikaanse regering in gesprek over de beperkingen. Hoewel het bedrijf benadrukte dat er veiligheidsregels in de AI-tools waren ingebouwd, leidde het overleg niet direct tot een opheffing van de blokkade.

Dit weekend werd het AI-model Mythos alsnog beschikbaar gesteld voor bepaalde Amerikaanse overheidsinstanties, nadat de regering daar toestemming voor had gegeven. Die instellingen kunnen het AI-model nu gebruiken om veiligheidslekken in hun software op te sporen. Anthropic zei dat het met de overheid in de VS samenwerkt om de AI's weer voor iedereen toegankelijk te maken.

Anthropic zegt nu in een verklaring dat het bedrijf het mogelijke omzeilen van de voorzorgsmaatregelen heeft onderzocht en dat het risico op een lek "zeer klein" is. En onderzoekers van het Amerikaanse handelsministerie hebben de beveiligingsmaatregelen getest en zeggen volgens Anthropic dat deze "buitengewoon sterk" zijn.

Gebruik voor Defensie

De blokkade was een nieuw hoofdstuk in het conflict dat de Amerikaanse overheid en het AI-bedrijf met elkaar hebben. In 2025 sloten de regering en het bedrijf een deal, maar Anthropic en de regering-Trump liggen al langer met elkaar in de clinch over hoe AI gebruikt mag worden voor militaire doeleinden.

Zo wil het bedrijf niet dat zijn AI-modellen worden gebruikt voor autonome wapensystemen, maar minister Hegseth van Defensie wil geen beperkingen accepteren. Hegseth zei in januari dat de kunstmatige intelligentie die het Pentagon inzet "niet woke" zal zijn en dat het gebruikt wordt "zonder ideologische beperkingen die militaire toepassingen in de weg staan".

NOS op 3 maakte in april deze video over Anthropic en het AI-model Mythos:

(Telecompaper) NTT Docomo has secured Japan's nationwide 26 GHz spectrum licence, while JTower and High Tech Inter won regional licences, following the ministry of...

De FBI is ervan overtuigd dat mails die zijn binnengekomen over de ontvoering van de Amerikaanse Nancy Guthrie nep zijn. Een bron meldt aan het Britse persbureau Reuters dat onderzoekers ervan uitgaan dat de verzender niets met de ontvoering te maken heeft. Een tweede politiebron bevestigt die lezing.

De 84-jarige Guthrie werd op 31 januari ontvoerd uit haar huis in Tucson, Arizona. Op beelden die werden vastgelegd door haar videodeurbel, was een gemaskerde man te zien, maar daarna zijn geen verdere sporen meer gevonden.

Enkele dagen na de ontvoering kwamen er bij Amerikaanse media mails binnen waarin iemand losgeld eiste voor de vrijlating van Guthrie. Haar familie, onder wie NBC-presentator Savannah Guthrie, reageerde in emotionele video's op die berichten en zei met de ontvoerders te willen samenwerken aan haar vrijlating.

Overleden?

Begin vorige week meldde CNN op basis van bronnen dat in de laatste van de boodschappen werd gemeld dat Guthrie kort na haar ontvoering was overleden. De schrijver zou hebben gemeld dat dat niet de bedoeling was geweest. Verdere communicatie over bijvoorbeeld de overdracht van het lichaam bleef uit.

De politiediensten die bezig waren met de zaak deden tot nu toe geen officiële mededelingen over eventueel contact met de ontvoerders. De FBI-bron zegt nu dat rechercheurs ervan uitgaan dat de brieven niet van de kidnapper zijn.

Volgens de bron heeft de FBI een klein bedrag aan cryptovaluta gestort op een rekening, zoals de schrijver eiste. Dat was bedoeld om de dader uit de tent te lokken, maar het bedrag bleef onaangeroerd. Daaruit trok de FBI de conclusie dat de boodschappen nep waren.

Miljoen voor gouden tip

Als die conclusie juist is, zou dat ook betekenen dat het doodsbericht over Guthrie niet waar hoeft te zijn. Savannah Guthrie zei eerder al er rekening mee te houden dat haar moeder niet meer leeft, maar toch te blijven hopen op een veilige terugkeer.

De familie heeft een miljoen dollar uitgeloofd voor de tip die Nancy Guthrie weer thuisbrengt.

De FBI zou eerder al verschillende mensen hebben opgepakt voor nepberichten. De sheriff die betrokken is bij het onderzoek noemde het toen schandalig dat mensen valse berichten insturen. Dat kwam volgens hem door de grote media-aandacht die er voor de zaak is. "Dat helpt het onderzoek, maar het wordt ook misbruikt."

De eerste en tot nu toe enige Afghaanse kosmonaut is overleden: Abdul Ahad Momand is 67 jaar geworden. Hij ging in 1988 als 29-jarige luchtmachtpiloot mee op een missie naar het ruimtestation Mir, van de Sovjet-Unie.

Momand was uitgenodigd mee te gaan omdat de regering van zijn geboorteland destijds een bondgenoot was van de USSR. Samen met twee Russische kosmonauten bracht hij negen dagen door in het ruimtestation.

Op verzoek van de Afghaanse regering nam hij als vierde moslim in de ruimte een koran mee aan boord. Hij las eruit voor tijdens een uitzending die op aarde werd ontvangen.

Momand had nog een andere primeur op zijn naam staan: toen hij in zijn moedertaal belde met zijn moeder maakte hij het Pasjtoe de vierde taal die in de ruimte was gesproken, na het Russisch, Engels en Frans.

Penibele terugvlucht

De vlucht van Momand gold als een prestigeproject voor Afghanistan, dat ook toen al verwikkeld was in een burgeroorlog. Tijdens een live-verbinding met zijn landgenoten sprak hij een vredesboodschap uit. Vanuit de ruimte was al het geweld niet zichtbaar. "Dat moet toch op de grond ook mogelijk zijn?"

De terugkeer van Momand naar aarde verliep niet vlekkeloos: door een storing tijdens de terugvlucht moesten hij en een medereiziger een dag langer in hun capsule doorbrengen, zonder eten, drinken of sanitaire voorzieningen en met een afnemende hoeveelheid zuurstof. Ondanks die penibele situatie landden ze met een dag vertraging uiteindelijk toch veilig.

Thuis gold Momand als een held en ontving hij meerdere hoge onderscheidingen, maar zijn vredeswens kwam niet uit. In 1992 ontvluchtte hij het groeiende geweld in zijn land en kwam in Duitsland terecht. Daar overleed hij vorige maand na een kankerdiagnose.

Het Nederlandse USAR-team (Urban Search And Rescue) dat de afgelopen dagen in Venezuela zocht naar overlevenden van de aardbeving, keert weer terug naar Nederland. Dat meldt de hulpverleningsorganisatie.

"De kans dat wij nu nog levende mensen vinden, is al heel erg klein geworden", zegt Jorg van Waardhuizen van het USAR-team. "En de nood aan andere hulp is op dit moment veel hoger, denk aan tenten, medische zorg en spullen om te kunnen overleven."

USAR is een gelegenheidsteam van mensen die in het dagelijks leven werken bij onder meer Defensie, de politie en verschillende veiligheidsregio's. Het team blijft altijd hoogstens een week in rampgebieden, als de kans op overlevenden het grootst is.

Duizenden gered

Het dodental als gevolg van de zware aardbevingen van vorige week is gestegen naar 1943, meldde de Venezolaanse parlementsvoorzitter Jorge Rodríguez gisteravond. Hij zei ook dat er ruim tienduizend gewonden zijn.

In totaal zijn volgens de autoriteiten 6461 mensen gered. Als ook wordt gekeken naar mensen die zichzelf in het zwaar getroffen gebied La Guaira konden bevrijden uit het puin of zijn ontkomen met hulp van vrienden en familie, zou dat aantal volgens hem mogelijk dichter bij de 20.000 personen liggen.

Het Nederlandse USAR-team haalde dit keer geen levende mensen onder het puin vandaan. Het werkte wel samen met andere internationale teams, die wel mensen hebben gered.

Zo vond het Jordaanse team gisteren nog een 3-jarig jongetje. "Ik heb daar vandaag de beelden van gezien die ze hadden gemaakt, dat was erg indrukwekkend", zegt Van Waardhuizen.

Tussenstop op Curaçao

Het Nederlandse team van 64 mensen en acht reddingshonden vliegt morgen van Venezuela naar Curaçao, waar de mensen een medische controle en psychologisch onderzoek zullen ondergaan.

Zondag landt het team in Eindhoven, is het plan. "We doen dat met gemengde gevoelens, want er is veel te doen in een land dat voor deze aardbevingen al in een humanitaire crisis verkeerde", zegt plaatsvervangend commandant Martin Evers.

Venezuela zuchtte de afgelopen jaren onder economisch wanbeleid van de autoritaire president Maduro. Hij werd begin dit jaar ontvoerd door Amerikaanse militairen, in opdracht van president Trump. Ook leed het land onder sancties van opeenvolgende Amerikaanse regeringen.

In these trying times it seems appropriate to work through some ‘what if ‘ scenarios, such as the local gas station suddenly not having any more gasoline to sell you, …read more

Goedemorgen! Vandaag is het Ketikoti, in Amsterdam wordt de Nationale Herdenking Slavernijverleden gehouden. En voor het WK voetbal spelen onze zuiderburen tegen Senegal.

Eerst het weer: vanochtend zijn er naast zonnige perioden ook enkele wolkenvelden. In het noordoosten is er kans op een bui. Vanmiddag wisselen zon, stapelwolken en een enkele bui in het binnenland elkaar af bij 20 tot 25 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Ronald Koeman is opgestapt als bondscoach van het Nederlands elftal. Dat heeft hij in goed overleg met de KNVB besloten, na de uitschakeling op het WK door Marokko na strafschoppen.

Op Instagram schrijft Koeman dat niemand daar teleurgestelder over is dan hij en dat hij die verantwoordelijkheid als bondscoach draagt. Koeman was twee keer bondscoach van Oranje en kwam in totaal tot 64 interlands.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Omdat het Nederlands elftal is uitgeschakeld op het wereldkampioenschap voetbal kon de versiering van de Oranjestraat in Den Haag worden weggehaald. Fans van Nederland en Marokko reageren op de wedstrijd:

Fijne dag!

Het blijft voorlopig nog onduidelijk hoe er vanaf 2028 belasting wordt geheven op spaargeld, beleggen en vastgoed, de zogeheten box 3-regeling. De politiek praat al jaren over een nieuwe wet en inmiddels is de Tweede Kamer akkoord.

In een uiterste poging om de wet ook door de Eerste Kamer te loodsen, is de stemming uitgesteld, naar verwachting tot na de zomer. Staatssecretaris Eerenberg (Financiën, D66) kan daardoor opgelucht ademhalen.

Het zag ernaar uit dat zijn wet in de Eerste Kamer geen meerderheid zou halen, zelfs de coalitiepartijen VVD en CDA dreigden tegen te stemmen. Nu heeft Eerenberg tijd gekregen om met een nieuw plan te komen, waarin een aantal pijnpunten uit het huidige wetsvoorstel worden opgelost.

Politiek compromis

Het wetsvoorstel is een politiek compromis tussen twee manieren van belastingheffing: over het rendement op spaargeld en beleggingen betaal je elk jaar belasting (vermogensaanwasbelasting), terwijl je op een tweede woning of aandelen in startende ondernemingen pas bij verkoop afrekent met de Belastingdienst (vermogenswinstbelasting).

Vooral de vermogensaanwasbelasting is veel politieke partijen een doorn in het oog. Daardoor moeten beleggers ook belasting betalen als de winst nog 'vastzit' in aandelen. Een meerderheid van de partijen is daarom voorstander van volledige vermogenswinstbelasting, waarmee beleggers pas betalen op het moment dat ze de aandelen verkopen.

Al jaren veel discussie over box 3

De Belastingdienst gebruikte lange tijd één geschat, fictief rendement voor iedereen, maar de Hoge Raad zette in 2021 een streep door die methode.

Sindsdien is de politiek op zoek naar een manier om belasting te heffen op het werkelijke rendement van vermogen. Op die zoektocht ligt een flinke tijdsdruk, omdat er nu tijdelijk op een andere manier belasting wordt geheven in box 3. Daardoor krijgt de staatskas 2,4 miljard euro per jaar minder binnen dan gepland.

Onder dit alles ligt de fundamentele discussie over hoe vermogen op een eerlijke manier te belasten. Partijen als Pro en ook D66 voelen meer voor een vermogensaanwasbelasting. Partijen als VVD, CDA, PVV, BBB en JA21 zijn voor een volledige vermogenswinstbelasting.

Mede doordat de ict-systemen van de Belastingdienst volgens het kabinet nog geen volledige winstbelasting kunnen bolwerken, stemde de Tweede Kamer met tegenzin in met de wet die nu voorligt. Het kabinet beloofde wel om intussen te werken aan een plan voor volledige vermogenswinstbelasting.

Andere voorstellen

Toch groeide de afgelopen maanden de weerstand tegen het compromis. Ook minister Heinen (Financiën) zag het niet meer zitten. Staatssecretaris Eerenberg heeft daarom een aantal voorstellen op tafel gelegd om aan de kritiek tegemoet te komen. Een optie is bijvoorbeeld om beleggers verliezen te laten verrekenen met winsten in een ander jaar.

De Tweede Kamer gaat nu weer naar de nieuwe voorstellen kijken. Die kunnen dan eventueel via een novelle (een aanvulling op de wet) naar de Eerste Kamer worden gestuurd. Dat alles is reden voor de senatoren om nu nog niet over de huidige wet te stemmen. Zij willen eerst bekijken wat er verandert en hoe dat betaald gaat worden.

"Het moet duidelijk zijn welk voorstel wij beoordelen", zegt VVD-senator Marjolein van der Linden. "Wij zijn nog steeds hoopvol dat de staatssecretaris met een oplossing komt." Pro is het daar mee eens. "Je stemt over het totaalpakket", vindt Pro-senator Ferd Crone.

Meer op Prinsjesdag

Meerdere senatoren vinden dat het proces rond de wet te chaotisch verloopt. "Het feit dat we hier een wet aan het behandelen zijn waarvan we al maanden weten dat die significant gewijzigd gaat worden op initiatief van de indiener zelf, is een gotspe", zegt bijvoorbeeld BBB-senator Bart Kroon.

De verwachting is dat in het najaar de spanning rond box 3 opnieuw zal stijgen. Op Prinsjesdag wordt bekend welke wijzigingen het kabinet wil doorvoeren. Daarna zal duidelijk worden of de Eerste en Tweede Kamer die goed genoeg vinden.

Duidelijk is dat het prijskaartje dat aan al die aanpassingen hangt hoog is; het gaat al snel om miljarden. Volgens de richtlijnen van het kabinet moet de dekking daarvoor ook weer op de begroting van Financiën gevonden worden, bijvoorbeeld door andere belastingen te verhogen.

Een bosbrand heeft in het noorden van Griekenland aan zeker twee mensen het leven gekost. Het vuur brak gisteren door nog onbekende oorzaak uit en is nog niet onder controle.

Het eerste slachtoffer werd gevonden in de buurt van het dorpje Liti, enkele kilometers van de stad Thessaloniki. De echtgenote van deze man is met brandwonden opgenomen in het ziekenhuis, maar zou inmiddels stabiel zijn. De nationale omroep ERT meldt dat het 12-jarige kind van deze twee slachtoffers wordt vermist.

Een tweede lichaam werd later op de dag geborgen door de brandweer. Er zijn nog geen details bekend over de identiteit van dit slachtoffer.

Droge natuur

Ruim honderd brandweerlieden zijn ingezet om het vuur te bestrijden. Daarbij wordt gebruikgemaakt van een tiental bluswagens en meerdere blusvliegtuigen.

In Griekenland werd al gewaarschuwd voor bosbranden. Vanwege de droge natuur en de harde wind is het vuur moeilijk onder controle te krijgen.

We all love a good bit of bounce now and then, with everything from trampolines to bouncy castles and bouncy balls forming the staple of a wholesome childhood for many. …read more

Weerfenomeen El Niño is net begonnen en de wereldwijde zeetemperatuur laat al een record zien voor de tijd van het jaar. Dat valt op te maken uit de nieuwste cijfers van het Europese klimaatbureau Copernicus.

De gemiddelde temperatuur van het zeewateroppervlak komt bij klimaatdienst C3S uit op 20,86 graden Celsius. Bij de vergelijkbare organisatie CMEMS komt het zelfs uit op 21,0 graden uit.

Beide temperaturen breken de records van juni 2023 en 2024. Toen maten beide diensten een zeewateroppervlaktetemperatuur van 20,83 en 21,0 graden.

Satellieten meten temperatuur van het water tot een diepte van maximaal 20 meter. Dat is dus de bovenste laag van de oceaan, die veranderlijker is dan de koudere diepere zee.

De records aan de oppervlakte zullen naar verwachting gevolgen hebben voor weerpatronen. Op sommige plekken neemt bijvoorbeeld de kans op extreme neerslag en overstromingen toe. Ook kunnen stormen meer energie bevatten, waardoor ze dus heviger worden. Het leven in zee komt op sommige plekken steeds meer onder druk te staan door de opwarming.

El Niño

Het is niet onverwacht dat er nu al temperatuurrecords sneuvelen. De oppervlaktetemperatuur was in de afgelopen jaren vaker recordhoog door een combinatie van de opwarming van de aarde en weerfenomeen El Niño.

Gedurende dat fenomeen warmt het oppervlak van delen van de Grote Oceaan, en daarmee de aarde, tijdelijk verder op. Toen begin vorige maand definitief werd vastgesteld dat El Niño weer is begonnen, was al duidelijk dat dat dit keer niet anders zou zijn.

Nieuwe records verwacht

Copernicus verwacht dat het El Niño ditmaal niveaus kan bereiken die al decennialang niet zijn waargenomen. Eerder werd in de VS een vergelijkbare verwachting uitgesproken. De meteorologische organisatie NOAA schatte de kans op een van de hevigste El Niño's sinds 1950 toen in op 63 procent.

In sommige media wordt daarom van een mogelijke 'super El Niño', al is dat geen term die meteorologen gebruiken.

Waarom experts denken dat El Niño dit keer extra hevig wordt, wordt in deze podcast uitgelegd:

"Gezien de huidige zeewatertemperaturen en het feit dat El Niño in aantocht is, zullen er de komende maanden waarschijnlijk nog meer temperatuurrecords sneuvelen", zegt directeur Carlo Buontempo van C3S.

De aarde warmt op doordat mensen broeikasgassen uitstoten door olie, steenkool en gas te verbranden. Het leeuwendeel van die warmte belandt in de oceanen. Het water aan de oppervlakte warmt relatief snel op, en die warmte verplaatst zich langzaam naar de diepte.

Hittegolven in zee

Doordat de temperaturen van het water zo stijgen, groeit ook de kans op hittegolven in zee. Als het lokaal warm en windstil weer is, kan de temperatuur van het water aan de oppervlakte flink oplopen. Dat kan schadelijk zijn, met name voor zeeleven dat niet kan wegzwemmen.

In de Middellandse Zee zijn de watertemperaturen hoog voor de tijd van het jaar. Voor de kust van Frankrijk en delen van Spanje en Italië is het water aan de oppervlakte 4 tot 6 graden warmer dan normaal. Ook een jaar geleden werd de regio al getroffen door een mariene hittegolf, al hield die niet de hele zomer aan.

De Middellandse Zee heeft relatief veel last van klimaatverandering. Op veel plekken is de zee relatief ondiep waardoor die snel opwarmt. En omdat de zee van oost naar west ligt, kunnen vissen nauwelijks wegzwemmen naar koeler water in het noorden. Dat kan bijvoorbeeld wel in de Atlantische Oceaan.

Bekijk ook deze uitlegvideo van NOS op 3 over de mogelijk zeer sterke El Niño: