Aggregator

Bij de Engelse plaats Lewes, in het zuidoosten van het land, is een trein ontspoord. Op beelden is te zien dat meerdere wagons op zijn kant liggen. Over slachtoffers is nog niets bekendgemaakt.

Het ongeluk gebeurde om 15.54 uur lokale tijd. Hulpdiensten zijn massaal ter plekke. Ook staan er helikopters klaar.

Later meer.

In Sevastopol op de Krim, het schiereiland dat door Rusland bezet wordt gehouden, is een officier van het Russische leger omgekomen bij een bomexplosie. Een Russische vrouw is aangehouden, ze handelde volgens Russische Telegram-kanalen in opdracht van Oekraïne, hoewel daar geen bewijs voor is geleverd.

Het slachtoffer is voor Oekraïne geen onbekende. Robert Sjagejev was tot 2014 de kapitein van de enige onderzeeër die Oekraïne had. Toen Rusland de Krim in 2014 innam, liep Sjagejev over naar Rusland.

Volgens de Kyiv Post werkte Sjagejev daarna in de Russische marine als plaatsvervangend commandant van een onderzeebootbrigade van de Zwarte Zeevloot en voerde hij volgens Oekraïense bronnen ook het bevel over Russische onderzeeërs. Hij zou zo betrokken zijn geweest bij raketaanvallen op Oekraïne. Hiervoor werd hij in 2022 al aangeklaagd door de Oekraïense opsporingsdienst SBI.

De dood van Sjagejev wordt ook vanuit Rusland bevestigd, onder meer door de gouverneur van Sevastopol, Michael Razvozjajev. Hij legt de verantwoordelijkheid bij een Oekraïense geheime dienst. Ook Russische staatsmedia schrijven erover. Bij de bomexplosie zou een andere man zwaargewond zijn geraakt.

Het afgelopen jaar waren er zeker vier aanslagen op prominenten binnen het Russische leger en bij geheime diensten waarvoor Oekraïne wordt genoemd als verantwoordelijke. Het land heeft officieel nog niet gereageerd op de dood van Sjagejev.

De marechaussee heeft vier mannen aangehouden in een groot onderzoek naar drugssmokkel via Schiphol.

De verdachten zijn 34, 38, 46 en 48 jaar oud. Ze zijn dinsdag opgepakt in Zoetermeer, Utrecht, Wassenaar en Waddinxveen.

Volgens een woordvoerder van de marechaussee werken ze alle vier bij de afhandeling van luchtvracht op de luchthaven. In welke rol of op welke afdeling zij precies werkten, is niet bekendgemaakt.

Drugslab

"Er wordt onderzocht of logistieke processen op de luchthaven zijn misbruikt voor de invoer van verdovende middelen", schrijft de marechaussee. Om hoeveel drugs het gaat en welke, wil de woordvoerder niet zeggen.

Bij het onderzoek zijn meerdere woningen en loodsen doorzocht. Daarbij zijn contant geld en telefoons in beslag genomen.

Tijdens het onderzoek kwam naar voren dat een van de verdachten banden had met een drugslab in België. De Belgische politie heeft dat lab inmiddels ontmanteld.

De Russische hackersgroep Clop claimt Shell en Philips te hebben gehackt. Het is nog onduidelijk wat de impact is.

Shell zegt tegen de NOS "op de hoogte te zijn van een mogelijk incident". Volgens een woordvoerder onderzoekt een team van beveiligingsexperts nog wat er precies is gebeurd.

Philips zegt dat er een poging is gedaan tot een cyberaanval "op een specifieke bedrijfsserver met interne gegevens". Een woordvoerder zegt dat het incident inmiddels onder controle is, relatief klein was en geen impact heeft op klanten van het bedrijf.

Russische groep

Clop is een Russische ransomwaregroep die bestanden en gevoelige data van bedrijven steelt. Dat doet de groep met behulp van een computervirus, dat de computer of bestanden erop kaapt en de gegevens erop versleutelt. Daardoor zijn de gegevens niet meer toegankelijk.

In ruil voor losgeld kan een bedrijf weer toegang krijgen tot de versleutelde bestanden.

De groep voert sinds 2019 aanvallen uit. Daarbij hebben de criminelen naar schatting al voor 500 miljoen Amerikaanse dollar aan losgeld opgehaald.

De Groningse oud-burgemeester en PvdA-politicus Jacques Wallage is op 79-jarige leeftijd overleden. Dat heeft de familie van Wallage aan de gemeente Groningen laten weten.

"We zijn diep geraakt door het overlijden van Jacques Wallage", zegt de huidige burgemeester Roelien Kamminga in een reactie. "Hij heeft veel betekend voor Groningen."

Van wethouder tot staatssecretaris

Wallage werd op jonge leeftijd wethouder in Groningen. Daarna maakte hij voor de PvdA in 1981 zijn intrede in de Tweede Kamer. Acht jaar later werd hij staatssecretaris van Onderwijs in het kabinet-Lubbers III.

In 1994 keerde hij terug naar de Tweede Kamer, deze keer als fractievoorzitter. Vier jaar later nam hij definitief afscheid van het Binnenhof en werd hij burgemeester in Groningen. Dat bleef hij tot 2009.

Als informateur aan de slag

Een jaar later kreeg Wallage samen met Uri Rosenthal (VVD) de opdracht te kijken of er een kabinet gevormd kon worden van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks. Een paar weken later concludeerden de twee informateurs dat de verschillen daarvoor te groot waren.

Uiteindelijk sloten de VVD en CDA een gedoogakkoord met de PVV, waarna Mark Rutte zijn eerste kabinet kon presenteren.

Het lijkt erop dat de zonsverduistering van gisteren weinig schade aan ogen heeft opgeleverd. Bij Het Oogziekenhuis in Rotterdam kwamen zeven telefoontjes binnen van patiënten en huisartsen met vragen over branderige of pijnlijke ogen of het gevoel iets in het oog te hebben. "Die klachten trekken meestal in een tot drie dagen weg", zegt oogarts Ike Schouten van Het Oogziekenhuis.

Drie mensen liepen schade op aan het centrale deel van het netvlies. Zij konden vandaag meteen al bij Het Oogziekenhuis terecht. Ook bij deze gevallen hoeft de schade niet blijvend te zijn, zegt Schouten.

De oogarts zegt dat het aantal meldingen is meegevallen, al kunnen de komende dagen nog meldingen binnenkomen. Bij de telefooncentrale was met meer telefoontjes rekening gehouden.

"Ik denk dat het komt doordat er heel veel aandacht is geweest voor veilig kijken", zegt Schouten. Ze vermoedt dat mensen die geen eclipsbrilletje konden bemachtigen de tip hebben opgevolgd om op een andere manier veilig naar de zon te kijken, bijvoorbeeld met hulp van een vergiet en een stuk papier.

Bij twee ziekenhuizen in de stad Utrecht kwamen vijf meldingen binnen van mensen met oogklachten. Drie van hen moesten direct naar de oogarts. Twee mensen zien niet meer scherp in het midden van hun gezichtsveld, zegt de woordvoerder van St. Antonius tegen RTV Utrecht. "Mensen hebben tóch zelf te lang met het blote oog in de zon gekeken."

Bij de andere ziekenhuizen in de stad heeft niemand zich gemeld, maar mogelijk gaan mensen later deze week eerst nog naar de huisarts met klachten.

Niet platgebeld

De regionale omroep NH meldt dat ook bij ziekenhuizen in Noord-Holland het aantal meldingen is meegevallen. "We worden nog niet platgebeld", zei een woordvoerder van het Noordwest Ziekenhuis in Alkmaar. Daar kwam één telefoontje binnen.

Het OLVG in Amsterdam kreeg meerdere telefoontjes van patiënten en huisartsen, aldus de omroep. Hoeveel precies is niet bekend. Bij het Amsterdam UMC kon men niet vertellen of zich mensen met klachten hadden gemeld. Ook bij het Zaans Medisch Centrum kwamen geen meldingen binnen.

De Nederlandse vereniging van oogartsen NOG onderzoekt het aantal meldingen in heel Nederland. Het resultaat daarvan wordt volgende week bekend.

Op tal van plekken zijn er weer omgekeerde vlaggen en andere protestuitingen van boeren te zien op en langs de Nederlandse wegen. Ze protesteren ermee tegen de stikstofplannen van het kabinet. Overheden worstelen ermee: sommige provincies en gemeenten zeggen de vlaggen weg te halen als ze een gevaar vormen voor de verkeersveiligheid, andere gedogen ze voorlopig en weer andere zijn nog in gesprek met de actievoerders.

In Overijssel zijn op zo'n tien plekken vlaggen verwijderd. "Als we ze aan onze lantaarnpalen, verkeerslichten of bruggen zien hangen, halen we ze weg", zegt een woordvoerder. "Ze kunnen onveilige situaties op de weg opleveren. Ze worden weggehaald door onze reguliere wegbeheerders; soms halen ze takken van de weg en de laatste tijd verwijderen ze weer wat vaker een omgekeerde vlag."

Meppel verwijdert vlaggen

De uitingen herinneren aan de grote boerenprotesten van vier jaar geleden, toen er ook langs tal van wegen omgekeerde vlaggen te zien waren. Toen besloten overheden ook om vlaggen op een gegeven moment te laten verwijderen. In Zuid-Holland werd de provincie daar toen om bedreigd. In Hoogeveen stopte de gemeente met het weghalen van de vlaggen, omdat het tot te veel ophef leidde.

In Drenthe is een aantal gemeenten nu in gesprek gegaan met de actievoerders, schrijft RTV Drenthe. Burgemeester Arjen Maathuis van Meppel: "Er is goed geluisterd naar elkaar en wij hebben ook hun argumenten aangehoord. Wel hebben we een redelijke termijn gesteld om de vlaggen en andere protestacties weg te halen."

Daar is Meppel nu zelf mee begonnen, bevestigt een woordvoerder van de gemeente. "Een van onze medewerkers is daar nog wel een paar dagen mee bezig. Wij willen graag demonstraties faciliteren, maar wel op plekken die daarvoor bedoeld zijn. En dat zijn gemeentelijke eigendommen niet."

Provincie Utrecht gedoogt voorlopig

In Utrecht is de provincie met gemeenten in gesprek over het verwijderen van vlaggen en protestborden op en rond openbare wegen. "We laten ze voorlopig hangen, al realiseren we ons dat de aanwezigheid van de vlaggen in de openbare ruimte door inwoners verschillend wordt ervaren", zegt een woordvoerder. "Maar als provincie vinden we ook dat mensen hun mening moeten kunnen uiten. Het is voor ons een afweging tussen demonstratierecht en verkeersveiligheid."

Als het in het najaar weer meer gaat regenen en waaien, kunnen de vlaggen misschien losraken en een gevaar voor de verkeersveiligheid vormen. "Dan zouden we kunnen besluiten de vlaggen en andere attributen weg te gaan halen. Maar tot nu toe hebben we het dus gedoogd."

Fries moreel appel op actievoerders

Ook Rijkswaterstaat ziet de afgelopen weken weer een forse toename van het aantal protestuitingen van boeren rond snelwegen, maar relatief weinig op eigendommen van Rijkswaterstaat zelf - zoals viaducten. "Ik denk dat boeren hebben geleerd van de vorige keer, toen we ze steeds weghaalden. Dus kiezen ze er nu voor om vlaggen en spandoeken op hun eigen grond op te hangen", zegt een woordvoerder. "Als boeren nu toch af en toe vlaggen aan onze infrastructuur hangen en ze een gevaar vormen voor de verkeersveiligheid, dan halen we ze weg."

Het omkeren van de Nederlandse vlag is juridisch niet verboden, maar wordt door sommige mensen wel als kwetsend ervaren. Daarom doet de provincie Friesland een "moreel appel op ieders gevoel voor respect en gepastheid".

Commissaris van de koning Arno Brok: "De Nederlandse vlag is een belangrijk symbool van onze vrijheid en verbondenheid. Juist in de aanloop naar 15 augustus, wanneer wij het einde van de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië herdenken en stilstaan bij de burgers en militairen die slachtoffer werden van de oorlog, is het naar onze overtuiging niet passend om die vlag omgekeerd te laten hangen."

Tegelijkertijd benadrukt Brok dat het recht om te demonstreren en uiting te geven aan onvrede een "groot goed" is. "Dat recht respecteren wij als college. Wij begrijpen dat er onder boeren veel zorgen en onzekerheid zijn over het stikstofbeleid en andere maatregelen die hen rechtstreeks raken."

Voor zover de provincie Friesland kan vaststellen, leveren de vlaggen langs provinciale wegen vooralsnog geen gevaar op voor de verkeersveiligheid. Mede daarom laat de provincie deze vlaggen voorlopig ongemoeid.

De gemeente Lelystad is al maanden op zoek naar de eigenaar van een achtergelaten graafmachine. Omdat diegene ondanks herhaaldelijke pogingen niet gevonden is, wil de gemeente de machine nu verkopen, schrijft Omroep Flevoland.

Het gaat om een CAT 330D, een type rupsgraafmachine dat niet meer gemaakt wordt, maar tweedehands voor tienduizenden euro's wordt verkocht.

Het gevaarte werd vorig jaar oktober ontdekt op een speciale parkeerplaats voor vrachtwagens. Omdat de graafmachine daar niet mocht staan en in slechte staat verkeerde, is hij eind maart weggesleept. De gemeente probeerde in de tussentijd de eigenaar te vinden en plaatste een oproep in onder meer het gemeenteblad, zonder succes.

Bod van 27.500 euro

De gemeente geeft de eigenaar nog een paar dagen de tijd om zich te melden. Om de graafmachine terug te krijgen moet die wel de kosten voor het wegslepen en de opslag betalen. Na 19 augustus wordt het voertuig verkocht. Er ligt nu al een bod van 27.500 euro, schrijft de omroep. Andere geïnteresseerden kunnen ook nog bieden.

Als de eigenaar zich na de verkoop toch nog meldt, heeft hij of zij drie jaar lang recht op de verkoopopbrengst, met aftrek van de kosten voor het wegslepen, de opslag en de verkoopkosten.

De vier jonge terrorismeverdachten die eind vorige maand werden opgepakt voor het voorbereiden van een aanslag blijven 30 dagen langer in voorarrest. Dat meldt een woordvoerder van de rechtbank Rotterdam.

Arrestatieteams pakten eind juli drie verdachten op naar aanleiding van informatie van de AIVD. Dat gebeurde in Rotterdam, Eindhoven en Alkmaar. Bronnen rond de zaak bevestigden kort daarna aan de NOS dat het ging om de 19-jarige Eindhovenaar Muhammed K., een 16-jarige Rotterdammer en een 17-jarige jongen uit De Rijp.

Twee van de verdachten zijn al eens veroordeeld voor het voorbereiden van een terroristische aanslag. De derde is verdachte in een terrorismeonderzoek en moet daarvoor nog voor de rechter verschijnen.

Enkele dagen later werd in de zaak nog een vierde verdachte gearresteerd, een 18-jarige man uit Kesteren. Het is niet bekendgemaakt wat de onderlinge relatie van de verdachten is.

Doelwit aanslag onbekend

Waar en wanneer de verdachten een eventuele aanslag wilden plegen is ook nog niet bekend. Bij het doorzoeken van hun woningen zijn telefoons en laptops in beslag genomen voor nader onderzoek. In de woningen werden geen vuurwapens aangetroffen.

Er moet "alles op alles" worden gezet om te voorkomen dat de vergunning van vijf Brabantse pluimveehouders wordt ingetrokken. Dat schrijft landbouwminister Van Essen in antwoorden op Kamervragen van BBB-Kamerlid Caroline van der Plas.

De pluimveehouders kregen vorige maand te horen dat de provincie Noord-Brabant hun natuurvergunning wil intrekken, omdat hun bedrijven te veel stikstof uitstoten. Het provinciebestuur trekt die conclusie na een rechterlijke uitspraak in een zaak die werd aangespannen door milieuorganisatie Mobilisation for the Environment (MOB).

Nieuwsuur ging langs bij pluimveehouder Joris van Lierop. Hij is één van de vijf pluimveehouders die zijn vergunning dreigt kwijt te raken. "We hebben plannen gepresenteerd met flinke reductie. Daar is niets mee gedaan":

Het intrekken van de vergunning is nog niet definitief, de ondernemers kunnen op het besluit van de provincie een zienswijze indienen. Van Essen vindt dat de pluimveehouders toch nog de kans moeten krijgen om met nieuwe plannen te komen, bijvoorbeeld door te innoveren of minder dieren te houden op de boerderij.

"Ik vind het belangrijk dat, zeker bij dergelijke zwaarwegende besluiten, een grote mate van zorgvuldigheid wordt betracht", schrijft de minister aan de Kamer. Ook wil hij dat zijn nieuwe stikstofpakket, dat hij in juni aankondigde, wordt meegenomen in de afweging van de provincie. Van Essen wil hiervoor in oktober een spoedwet naar de Kamer sturen.

Om tafel met de provincie

De landbouwminister gaat zelf niet over het uitgeven of intrekken van stikstofvergunningen, dat is aan de provincie. Toch ging Van Essen met het Brabantse provinciebestuur om tafel om de kwestie van de vijf pluimveehouders te bespreken. "Ik vind het belangrijk dat er geen onomkeerbare besluiten genomen worden", is in zijn brief te lezen.

De Brabantse Provinciale Staten komen morgen terug van reces om de kwestie rond de kippenboeren te bespreken.

There are plenty of stories about inventors who see a problem and decide they can do better. But Van Phillips had a little more motivation than most. The problem was …read more

Vrijwel iedereen heeft er een of twee. Een oud barrel, een snelle e-bike of racefiets, of de klassieke omafiets.

Toch ging deze week Accell failliet, het bedrijf achter het oer-Hollandse Batavus. Daarmee verliest de Nederlandse fietsindustrie een van zijn twee grootste producenten. Hoe kan dat?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Fietshistoricus Jos Rietveld, voorzitter van de historische rijwielvereniging De Oude Fiets, duikt in het verleden van Batavus en van de Nederlandse fietsindustrie. En hij kijkt naar de toekomst: staan er straks alleen nog Chinese exemplaren in onze stallingen?

Vrijwel overal in het land was het vandaag meer dan 30 graden; tropisch warm dus. Regionaal werd de vijfde hittegolf van het jaar genoteerd, wat een evenaring van het record uit 1947 betekent.

Landelijk is dit jaar pas sprake van één hittegolf; daarvoor kijken we naar het meetstation De Bilt. Waarschijnlijk blijft het daar dit jaar ook bij. Voor een hittegolf heb je vijf dagen op rij van meer dan 25 graden nodig, waarvan er drie boven de 30 moeten zijn. Ondanks de hitte van vandaag en morgen, komen we in De Bilt maar aan twee dagen van 30-plus. Gisteren bleef het kwik er bij 29,9 graden steken.

Vrijdag wordt het nog een keer extreem warm. Op de Wadden is het dan 29 graden, daar valt het nog mee, maar elders noteren we dikke 30'ers. Dieper landinwaarts wordt het zelfs meer dan 35 graden, met 37 of lokaal 38 als uitschieters in het oosten en zuidoosten van het land. Daarbij is het zonnig, staat er niet veel wind en is het gortdroog.

Meer bewolking

Laat op vrijdag begint het weer wat te veranderen. Er komt wat sluierbewolking en in het westen van het land draait de wind.

Zaterdag is de wind noordwestelijk en wordt de hitte langzaam het land uit gedrukt. In het zuidoosten wordt het nog wel 30 graden, in het noordwesten maximaal 25. Daarbij is er meer bewolking en er kan een bui vallen.

In het oosten en zuidoosten onweert het mogelijk en in Zeeland blijft het waarschijnlijk droog. Zondag is de hitte voorbij. Het wordt dan 21 tot 25 graden. In het zuidoosten valt nog een bui, verder is het droog en zijn er zonnige perioden.

Een oud-bisschop in Australië is schuldig bevonden aan verkrachting en seksueel misbruik van meerdere jonge, Aboriginal mannen. De 76-jarige Christopher Saunders was van 1995 tot 2021 bisschop van Broome, in het noordwesten van Australië. Volgende maand hoort hij welke straf hij krijgt. Tot die tijd blijft hij vastzitten.

Saunders werd in 2024 opgepakt. Als bisschop had hij een centrale rol binnen de Australische katholieke kerk. In het afgelegen gebied de Kimberley, waar hij de dienst uitmaakte, kon hij jarenlang zijn gang gaan. Hij stond erom bekend veel afgelegen Aboriginal gemeenschappen te bezoeken. De vergrijpen vonden plaats in zijn woning, motels en een vakantiehuis van de kerk tussen 2008 en 2019.

Schokkende details

Tijdens de rechtszaak die drie weken duurde kwamen schokkende details aan het licht. De bisschop, die bekend stond als 'Broer B', hield zogenoemde 'shirt uit'-feesten, waarbij hij jonge Aboriginal mannen veel alcohol gaf en hen opdroeg zich tot hun ondergoed uit te kleden. Volgens de aanklagers betastte hij hen regelmatig met zowel zijn voeten als zijn handen. Een jury achtte het bewezen dat hij zeker eenmaal een man tot orale seks had gedwongen.

Een van de slachtoffers was 16 jaar oud toen Saunders hem begon te misbruiken in zijn huis in Broome. Hij werd gedurende tien jaar verkracht, aangerand en gedwongen om naakt te worstelen. Volgens de aanklager voelde de jongen zich gedwongen om het de toenmalige bisschop naar de zin te maken, omdat hij bang was buitengesloten te worden. Saunders zou de jongen hebben gezegd dat hij als een zoon voor hem was.

Vlak voor de start van het proces werden nog vier aanklachten van seksueel misbruik van een kind jonger dan 13 jaar ingetrokken. Volgens de openbaar aanklager worden deze aanklachten mogelijk op een later moment alsnog ingediend.

'White Australia'-beleid

De oud-bisschop zelf besloot niet te getuigen tijdens de rechtszaak. Zijn advocaat wees erop dat het gedrag van zijn cliënt weliswaar ongebruikelijk, "beschonken" en "ongepast" was, maar ontkende dat er seksueel misbruik had plaatsgevonden. Hij stelde dat de getuigenissen van de Aboriginal mannen niet te vertrouwen zijn omdat ze een crimineel strafblad, alcohol- en drugsproblemen hebben.

De Aboriginal-bevolking is zeer kwetsbaar in Australië. Vanaf het begin van de kolonisatie in de 18de eeuw werd de oorspronkelijke bevolking uitgemoord, achtergesteld en onderdrukt. In heel Australië gold tot begin jaren 70 het 'White Australia'-beleid, met als doel het land een zo wit en westers mogelijke identiteit te geven. Inheemse kinderen werden op grote schaal weggehaald bij hun ouders en in tehuizen of bij witte gezinnen geplaatst voor gedwongen assimilatie.

Dat leidt ook nu nog tot grote sociaaleconomische achterstanden op het gebied van gezondheid, inkomen en onderwijs in vergelijking met andere Australiërs. De levensverwachting ligt bij Aboriginals tien jaar lager dan de rest van de bevolking. Zelfmoord komt twee keer zo vaak voor, ook onder kinderen. Daarnaast maakt de Aboriginal-bevolking een onevenredig groot deel uit van de gevangenispopulatie, ook jeugdgevangenissen zitten vol met Aboriginal-kinderen.

In het afgelegen gebied rondom Broome komen al deze problemen in grote mate voor. Er zijn weinig kansen voor de bevolking, van wie meer dan 40 procent Aboriginal is. In veel gemeenschappen geldt een alcoholverbod, vanwege de problemen die drank oplevert. De oud-bisschop maakte misbruik van zijn machtspositie door jonge Aboriginal mannen om te kopen met sigaretten, alcohol en kleding. Die spullen werden betaald door de kerk.

'Het spijt ons'

Saunders is een van de hoogstgeplaatste katholieke geestelijken in Australië die zijn beschuldigd van seksueel misbruik. De inmiddels overleden Australische kardinaal George Pell werd voor kindermisbruik veroordeeld in 2019. Een jaar later werd hij alsnog vrijgesproken door het Hooggerechtshof.

De huidige bisschop van Broome, Tim Norton, heeft in een verklaring zijn excuses aangeboden aan de slachtoffers. "Het spijt ons dat het zo lang heeft geduurd voordat er naar hen werd geluisterd, en hun pijn werd erkend", aldus de bisschop.

Goksites die illegaal zijn in Nederland adverteren op platformen van Meta met reclames die expliciet gericht zijn op mensen met gokproblemen. Dat blijkt uit onderzoek van BNR. De nieuwszender stelt dat Meta in Nederland mogelijk miljoenen verdient aan deze advertenties.

Het werkt als volgt: mensen die willen stoppen met (online) gokken kunnen zich registeren bij Cruks, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Op dit moment hebben ruim 120.000 mensen zich aangemeld. Zij krijgen dan voor een bepaalde periode geen toegang tot fysieke vestigingen van casino's en kunnen niet online gokken bij legale casino's.

En daar zit de kern van het probleem: als je op Facebook zoekt op termen als 'Cruks', 'geen Cruks' of 'zonder Cruks', krijg je tal van advertenties van illegale internetcasino's onder je neus. Die bieden zogenaamd hoge bonussen en maken gebruik van alternatieve betaalmethoden als Brite en Volt.

Die advertenties zouden volgens een vast stramien verlopen, meldt BNR: er wordt beweerd dat Cruks spelers zou beknotten, om hen vervolgens op te roepen om gebruik te maken van de illegale alternatieven.

In één van de door BNR gevonden reclames zegt een AI-gegenereerde vrouw: "Sta je ingeschreven in Cruks en kan je nergens meer spelen? Geen probleem! Internationale casino's kijken niet naar het Nederlandse register. Speel vandaag nog bij betrouwbare casino's zonder Cruks. Bekijk de volledige lijst hier."

'Meta verdient zeker 10 miljoen euro per jaar'

De Facebookaccounts die de advertenties plaatsen, laten met namen als 'Zonder Cruks', 'ZonderCruks' en 'Betrouwbare Spelsites' weinig aan de verbeelding over. Dergelijke advertenties krijgen gebruikers vervolgens ook bij andere Meta-platformen als Instagram en Threads te zien.

Adverteren op Facebook kost geld, dus Meta verdient aan de advertenties van deze in Nederland verboden goksites. Het techbedrijf wilde BNR niet vertellen hoeveel er precies verdiend wordt. Volgens schattingen gaat het om minstens tien miljoen euro jaar denken het Keurmerk Verantwoorde Affiliates en de branchevereniging Vergunde Nederlandse Online Kansspelaanbieders (VNLOK).

Verslavingsdeskundigen zeggen tegen BNR dat ze zich zorgen maken dat mensen die in Cruks staan geregistreerd, de doelgroep zijn van de gokreclames. Zo kunnen mensen met gokproblemen een sterke drang krijgen om weer te gokken na het zien van zulke advertenties.

Meta heeft na vragen van BNR veel reclames uit de advertentiebibliotheek verwijderd. Ook stelt Meta in een schriftelijke reactie dat het "handhaving serieus neemt" en dat adverteerders zich aan de geldende wet- en regelgeving moeten houden. De Facebookaccounts 'Zonder Cruks' en 'Betrouwbare Spelsites' zijn offline gehaald.

"Het gaat gewoon niet goed, de online gokmarkt is geëxplodeerd", zei staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid eerder over het toenemende aantal gokverslaafden. Verslavingsdeskundigen waarschuwen al jaren voor het toenemend aantal gokverslaafden, vooral onder jongeren en jongvolwassen en mensen met psychische en gedragsproblemen.

Online gokken werd in 2021 gelegaliseerd met als doel de consument beter te beschermen. Maar gokverslaving onder jongeren neemt nog steeds toe. Ook hebben illegale goksites een grotere omzet dan die van de bedrijven met een vergunning. De Kansspelautoriteit, de toezichthouder van de overheid, schat de omvang van de illegale markt op 617 miljoen euro en de legale markt op 600 miljoen euro.

Legale gokbedrijven stappen naar rechter

Legale gokbedrijven, die een vergunning hebben, zien deze ontwikkeling al langer. Zo werd in juni bekend dat ze naar de rechter zijn gestapt in een poging om Meta te dwingen illegale goksites harder aan te pakken. Ook dienden ze een klacht in bij de Europese Commissie. Die zou te weinig doen om de regels te handhaven die gelden voor online gokken.

Meta zou daartoe verplicht zijn volgens de Digital Service Act (DSA), de EU-wetgeving die geldt voor alle online bedrijven die actief zijn in de Europese Unie.

Volgens VNLOK haalt Meta alleen de advertenties van illegale goksites offline als die worden gemeld. Achteraf dus, wat VNLOK ziet als "dweilen met de kraan open". Meta liet eerder aan de NOS weten dat het kijkt naar verbeteringen om te voorkomen dat illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram verschijnen.

Eerder dit jaar legde de Kansspelautoriteit een recordboete op van bijna 25 miljoen euro aan gokbedrijf Novatech omdat het illegaal kansspelen aanbood. Novatech is het bedrijf achter de websites Qbet.com en 55Bet.com. Er waren op de sites geen maatregelen getroffen om deelname vanuit Nederland te voorkomen. De boete voor het bedrijf is de hoogste boete die de Kansspelautoriteit ooit heeft uitgedeeld.

De Russische president Poetin heeft voor het eerst een bezoek gebracht aan de Koerilen, een eilandengroep in de Stille Oceaan. De eilanden worden door Rusland gecontroleerd en door Japan als territorium geclaimd. Poetins aanwezigheid kan rekenen op kritiek vanuit Tokio.

De Russische president bezocht het eiland Iturup, het grootste van de eilandengroep en in Japan ook wel bekend als Etorofu, schrijven Russische staatsmedia. Iturup, of Etorofu, is een van de vier eilanden van de Koerilen die door zowel Rusland als Japan wordt geclaimd.

Op beelden van het bezoek is te zien hoe Poetin kaviaar proeft tijdens een bezoek aan een visverwerkingsbedrijf. Ook bezocht hij een ziekenhuis en een school, en sprak hij met bewoners.

De Japanse premier Takaichi noemt het bezoek compleet onacceptabel en beledigend. "De Noordelijke Gebieden maken historisch en juridisch gezien onlosmakelijk deel uit van het grondgebied van ons land. Dit bezoek van de zittende president van Rusland aan Etorofu is onverenigbaar met het consistente standpunt van Japan over de Noordelijke Gebieden," zei ze.

De Koerilen zijn sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog in handen van de Russen. Toen werden de eilanden bezet door de Sovjet-Unie en de lokale bevolking werd uitgezet. In 1956 herstelden Rusland en Japan de banden en onderhandelden zij over het teruggeven van een aantal van de eilanden. Dat liep nooit ergens op uit.

De onderhandelingen hebben sinds een laatste ontmoeting in 2018 in Singapore geen voortgang geboekt. Na de Russische inval in Oekraïne in 2022 werden de onderhandelingen helemaal opgeschort, nadat Japan sancties tegen Rusland had ingesteld.

Militaire oefeningen

Rusland begon gisteren ook met militaire oefeningen in de buurt van eilanden voor de kust van het Japanse eiland Hokkaido. Ook op het eiland Sachalin, waar een Russische marinebasis ligt, hield Poetin een bijeenkomst "over het waarborgen van de veiligheid van de oostelijke grenzen van Rusland", aldus staatszender RIA Novosti.

De Japanse premier zei dat het bezoek van Poetin het moeilijker maakt om relaties op middellange tot lange termijn te herstellen.

Correspondent Japan Anoma van der Veere:

"Voor de voormalige Japanse bewoners en hun kinderen voelt het bezoek als een provocatie. Na de Sovjetbezetting werden de Japanse inwoners van de eilanden verdreven. Sindsdien hopen zij op terugkeer. Hun familieleden zien het bezoek van Poetin als een bewust machtsvertoon.

Veel voormalige bewoners zijn inmiddels hoogbejaard. De kans dat zij hun geboortegrond ooit nog terugzien, wordt daardoor steeds kleiner.

Door als eerste Russische president zelf naar de eilanden te reizen, benadrukt Poetin dat Moskou ze als definitief Russisch grondgebied beschouwt. Voor zijn eigen bevolking is het bezoek een vertoon van kracht en een verwijzing naar de overwinning op Japan in 1945. Tegelijkertijd stuurt hij Tokio een duidelijke boodschap: wat Moskou betreft valt er over teruggave niets meer te onderhandelen."

Israëlische kolonisten hebben al dagen de woningen van twee Palestijnse families op de bezette Westelijke Jordaanoever omsingeld, waardoor bewoners vastzitten. Ook hebben ze water en elektriciteit afgesloten.

De blokkade begon zondag toen Israëlische kolonisten in de plaats Qusra, ten zuiden van Nablus, een van de drie woningen omsingelden en alle uitgangen blokkeerden. Sindsdien kunnen de bewoners hun woning niet uit en worden bezoekers tegengehouden.

Volgens de Verenigde Naties gaat het om vijftien mensen, onder wie twee kinderen, die geen kant op kunnen.

"Ze probeerden de poort van het huis open te breken en gooiden stenen naar ons terwijl ze ons uitscholden en beledigden", zegt Aysha Hassan, een van de bewoners van de omsingelde huizen tegen persbureau Reuters. "We zijn doodsbang."

Ruqaya Hassan Abu Reeda vertelt vanuit haar omsingelde woning over de aanvallen door de Israëlische kolonisten:

De aanval wordt gezien als een poging om Palestijns grondgebied in te nemen. Daarom weigeren sommige bewoners om uit hun woningen te vluchten.

"Hij weigert zijn huis te verlaten, want als hij dat doet, wordt de woning door kolonisten ingenomen", zei de Palestijns-Amerikaanse Loai Ridi tegen nieuwszender Al Jazeera over zijn 48-jarige broer Qusai. Die zat samen met zijn 18-jarige zoon Ahmed vast in de woning van Loai.

Volgens persbureau AP zijn de twee door het Israëlische leger overgebracht naar een andere woning en mogen ze het gebied niet verlaten. Waar dat precies is, is niet bekendgemaakt.

De Palestijnse bewoners zeggen dat hun voedselvoorraden beginnen op te raken en hebben op sociale media om hulp gesmeekt.

Daarnaast vinden ze dat het leger te weinig doet om de Joodse kolonisten tegen te houden. Op beelden die Qusai heeft gedeeld is te zien dat Israëlische militairen samen met de kolonisten bidden tegenover hun woning.

Maatregelen

Gisteren trok het leger zich terug na een mislukte poging om de kolonisten te verjagen. De kolonisten raakten slaags met de Israëlische militairen omdat het leger een tent bij een illegale buitenpost vlak bij de woningen probeerde af te breken. Het leger heeft vandaag meer militairen naar Qusra gestuurd vanwege de spanning.

Het leger noemde de buitenpost "illegaal, verwerpelijk en onaanvaardbaar". "Het berokkent de bewoners schade en verstoort hun dagelijks leven". Ook zouden er maatregelen worden genomen tegen militairen die zich aansloten bij het gebed.

In Qusra is het al weken onrustig. Eind vorige maand staken Israëlische kolonisten bij een aanval een moskee in brand. Ook werden teksten op muren gespoten.

De aanvallen werden uitgevoerd nadat er bij een schietpartij in de buurt van Nablus vier Palestijnen en twee Israëlische militairen waren gedood. Dat gebeurde na een aanval van Israëlische kolonisten in het Palestijnse dorp Tell.

Qusra ligt in 'Gebied B' en valt onder Palestijns bestuur. Zowel de Israëlische als de Palestijnse autoriteiten zijn verantwoordelijk voor de veiligheid in het gebied. In de praktijk betekent dit dat Israëlische militairen moeten optreden bij confrontaties tussen Israëliërs en Palestijnen.

Volgens de Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem breidt het kolonistengeweld zich steeds verder uit naar gebieden waar de Palestijnse Autoriteit het gezag heeft.

De Amerikaanse ambassadeur Mike Huckabee in Israël uitte kritiek op de omsingeling van het huis van de Palestijns-Amerikaanse Loai en noemde de kolonisten "Israëlische terroristen".

"De acties van degenen die deze afschuwelijke terreurdaad hebben gepleegd om dit gezin te intimideren of te terroriseren, zijn weerzinwekkend", aldus Huckabee.

De ambassadeur reageert daarmee op kritiek over het uitblijven van een Amerikaanse reactie. Volgens hem klopt het niet dat Israël en de Amerikaanse ambassade niks doen om Palestijnse huiseigenaren en Amerikaanse burgers te beschermen.

Bij een explosie bij een bedrijf in het Rotterdamse havengebied is een dode gevallen. Ook raakten zes mensen gewond. De explosie vond rond 11.30 uur plaats.

Op het terrein van Gunvor Energy, een raffinaderij en brandstofterminal aan de Moezelweg, was een ingehuurde onderhoudsploeg aan het werk bij een aantal leidingen, laat een woordvoerder van het bedrijf weten. Het bedrijf zegt tegen Rijnmond dat twee eigen medewerkers en vier medewerkers van een onderaannemer gewond raakten. Over de ernst van hun verwondingen is niets bekend. Ze zijn naar het ziekenhuis gebracht.

Het incident speelde zich af in de buurt van het tankpark bij het opslagterrein. Bij het loskoppelen van de leidingen ging het mogelijk mis, stelt de woordvoerder. Wat de oorzaak is van de ontploffing is nog niet duidelijk.

De politie bevestigt dat iemand is overleden, maar kan verder nog geen informatie geven.

Sporen van de explosie zijn te zien op een opslagtank:

Eerder vandaag meldde netbeheerder Stedin een stroomstoring in hetzelfde gebied. Ook stond een transformatorhuis korte tijd in brand, mogelijk door een stroompiek. "Inmiddels is bevestigd dat deze twee incidenten met elkaar samenhangen", aldus de veiligheidsregio.

Als gevolg van de stroomstoring kwamen alle processen in een grote raffinaderij van Exxon Mobil stil te liggen en moest de fabriek gassen affakkelen. Inmiddels is de stroomstoring voorbij en wordt de raffinaderij weer opgestart.

De stroomstoring en de fatale explosie aan de Moezelweg hebben niets met elkaar te maken, zegt het Havenbedrijf.

When we think about security threats, we generally imagine them coming from far away across the wider internet. But what if the connection between you and your ISP was the …read more

Duizenden, misschien wel tienduizenden muizen vreten op dit moment de weilanden kaal in het midden van Friesland. De muizen richtten de afgelopen weken vooral schade aan in veenweidegebieden, maar worden nu ook volop in de kleistreek gezien.

"Ze vreten de wortels op en dan gaat het gras dood", zegt boer Jan Brouwer uit Koufurderrige bij Omrop Fryslân. Volgens hem scheelt de muizenplaag zo'n 20 procent opbrengst van zijn gras.

Bruin grasland

Muizenplagen zijn niet nieuw in het weidegebied tussen Woudsend en Heeg. In 2014 bijvoorbeeld vraten veldmuizen in totaal 26.000 hectare grasland kaal. Vijf jaar later was de schade opnieuw groot. Wageningen Universiteit publiceerde satellietfoto's waarop grote stukken bruin grasland vol muizengangen te zien waren.

Nu is het opnieuw raak. "We hebben weer een uitbraakjaar", aldus ecoloog Eddy Wymenga. Hij zag de nieuwe plaag eind vorig jaar al aankomen. Alleen een koude, natte winter had de muizen kunnen tegenhouden, stelt hij. Maar die kwam niet.

"De veldmuis is eigenlijk een steppebeest en vindt dat grasland fantastisch", verklaarde Gerbert Roerink van de Wageningen Universiteit in 2019. "Het gras geeft ze dekking en dan komt er een soort van hysterie over die muizen, waardoor de populatie enorm groeit. Ze graven gangen onder de graszoden en eten het gras en de wortels. Als je niets doet, blijft daar niets van over."

Onder water

Toch kijken de boeren niet lijdzaam toe. Boer Brouwer bijvoorbeeld heeft een paar weken geleden grote stukken van zijn land onder water gezet. Het idee is simpel, zegt hij: muizen verdrinken massaal in hun holletjes. Muizen die het water ontvluchten, worden opgepeuzeld door roofvogels.

Het werkt, benadrukt Brouwer: "Het gras begint nu weer aardig terug te komen op die plekken."

Brouwer en zijn collega-boeren kunnen zo nodig de weilanden opnieuw onder water zetten. In tegenstelling tot de rest van Nederland geldt in het Noorden geen sproeiverbod. "We hebben de nationale regenton voor de deur. Dat is het IJsselmeer", zegt Niek Bosma van Wetterskip Fryslân. "Daar zit nog genoeg water in."

Te veel

Verder kunnen de boeren niet veel meer dan afwachten. Met één zekerheid, benadrukt zowel Bosma als ecoloog Wymenga: volgend jaar is er géén muizenplaag.

"Bij zo'n plaag komen er op een gegeven moment gewoon te veel", legt Bosma uit. "Dan komt er een ziekte in en zijn binnen een paar weken al die muizen dood."

"Je moet je voorstellen: van die duizenden muizen blijven er dan een paar over", vervolgt hij. "Die beginnen weer opnieuw en over een paar jaar hebben we hier dan weer te maken met een nieuwe uitbraak."