Scholen zouden structureel aandacht moeten besteden aan rouw, niet alleen als zich sterfgevallen voordoen. Daarvoor pleiten psychologen, pedagogen, rouwonderzoekers en andere experts. Praten over verlies kan voorkomen dat kinderen na het verlies van een dierbare te lang blijven hangen in het verdriet en problemen krijgen.
Meer dan driekwart van de kinderen onder de 16 jaar heeft een dierbare verloren, bleek in eerder onderzoek. Het gaat dan bijvoorbeeld om iemand uit het eigen gezin, een opa of oma of een goede vriend.
Kinderen komen ook regelmatig met het onderwerp in aanraking door gebeurtenissen in het nieuws, zoals het dodelijke verkeersongeluk op een schoolkamp in Zeeland. Of door het overlijden van een bekend persoon, zoals presentatrice Dieuwertje Blok of de jonge influencer Jade Kops.
Niet verplichtRouw wordt niet expliciet genoemd in de kerndoelen van het basisonderwijs, de eisen voor het les- en toetsmateriaal. Op de meeste basisscholen wordt er geen les over gegeven, blijkt uit een rondgang van het NOS Jeugdjournaal. Ook op de pabo is rouw geen verplicht onderdeel. Daardoor krijgen niet alle leraren-in-wording les over hoe ze kinderen kunnen helpen.
Ondertussen komt de dood wel regelmatig de klas in. Bijvoorbeeld bij het overlijden van een leerkracht, leerling of een betrokken ouder. De meeste scholen hebben dan een rouwprotocol, maar volgens deskundigen zijn deze vaak verouderd en wordt niet gekeken wat kinderen op dat moment nodig hebben.
Hoe bassischolen verder met het thema omgaan is zeer afhankelijk van de directie en de leerkrachten. Sommigen vinden het iets wat kinderen thuis moeten bespreken of willen kinderen er als het ware tegen beschermen.
Eenzame worstelingEn dat terwijl een op de tien kinderen vastloopt in het rouwproces. Zo kwam het 12-jarige broertje van Maaike Kok (21) vier jaar geleden om bij een verkeersongeluk. Kok praatte daar veel over met haar ouders, maar door anderen voelde ze zich soms buitengesloten.
"Veel volwassenen vroegen mij niet hoe het ging", zegt Kok. "Ik denk dat ze bang waren om mij nog verdrietiger te maken, maar daardoor kreeg ik het gevoel dat ik niet verdrietig mocht zijn." Daardoor liep ze vast en heeft het maanden geduurd voordat ze zich echt realiseerde dat haar broertje er niet meer was.
Tijdige hulp na een verlies had dat mogelijk kunnen voorkomen. "Voor een kind kan het enorm eenzaam zijn om te worstelen met verdriet", zegt bijzonder hoogleraar rouw na traumatisch verlies Lonneke Lenferink. "Als er op school vaker over wordt gepraat, voelt een kind zich ook meer gehoord en gezien."
Op en neerRouw bij kinderen kan ook enorm op en neer gaan. "Het ene moment zijn ze fijn aan het spelen en het andere moment zijn ze intens verdrietig of boos", zegt Lenferink. Daardoor is het lastig om kinderrouw te herkennen en kan het onterecht lijken alsof kinderen over een verlies heen zijn.
School is volgens orthopedagoog Mariken Spuij een van de plekken waar kinderen over hun emoties kunnen leren, bijvoorbeeld aan de hand van een lied of gedicht. "Grijp ook dagen uit culturen of geloven aan, zoals de Dag van de Doden in Mexico of Allerzielen uit het christendom. "Het hoeft geen zwaar gesprek te zijn", zegt ook Lenferink.
Het NOS Jeugdjournaal sprak verschillende leerkrachten die van school opdracht hadden gekregen om niet over rouw en verlies te praten, ook niet na een sterfgeval op school. Soms vanwege hun eigen ongemak om over de dood te praten, maar ook uit angst voor reacties van ouders, zegt rouwpedagoog Richard Hattink. Hij begeleidt kinderen en scholen na een verlies.
"Ik ben op een school geweest waar vlak voor de zomervakantie twee leerlingen waren overleden. Daar is toen niets mee gedaan", zegt Hattink. "Na de zomervakantie is toch hulp ingeschakeld omdat kinderen het moeilijk vonden dat twee leerlingen er ineens niet meer waren."
"Ik zie heel veel scholen daarmee worstelen", zegt Hattink. "Als ze al met dit thema bezig zijn voordat er iets aan de hand is, is het voor kinderen makkelijker om ermee om te gaan."
Reactie kabinetOp sommige scholen wordt dat al gedaan. Zo zijn er scholen met een jaarlijks kringgesprek waarin kinderen kunnen vertellen wie ze missen en waarom.
Hoewel dat soort lessen niet tot de kerndoelen behoren, zijn scholen volgens staatssecretaris Tielen van Onderwijs wel verplicht om ruimte te bieden aan emoties. "Dat is opgenomen in een wet over veiligheid op school. Verlies en verdriet zijn dingen die alle kinderen een keertje overkomen. Het is het belangrijk dat een kind dan op school leert hoe het daarmee kan omgaan."
Tielen is kritisch op scholen die geen aandacht hebben voor rouw. Volgens haar zou er op alle scholen iedere dag ruimte moeten zijn om te praten over emoties.
Je zult het zwetend in bed vast gemerkt hebben: niet alleen de dagen zijn heet, ook de nachten. Mogelijk wordt aankomende nacht zelfs de warmste die ooit is gemeten.
Het KNMI verwacht dat het kwik in het Limburgse Beek niet onder de 25 graden Celsius zakt. Nu staat het record nog op 24,4 graden, gemeten in Deelen in Gelderland op 27 juli 2018.
De combinatie van aanhoudende hitte overdag met nachten die beperkt afkoelen is extra zwaar, zeggen experts. Mensen raken vermoeid en kunnen zich ook overdag minder goed weren tegen de hitte.
Sinds het KNMI in 1901 begon te meten, zijn mensen steeds meer broeikasgassen gaan uitstoten door olie, steenkool en gas te verbranden. Vooral hierdoor stijgen wereldwijd de gemiddelde temperaturen. In Nederland tot dusver zo'n 2 graden.
Dit verandert ook de zomer. Er zijn volgens het KNMI nauwelijks nog koele zomerdagen en juist meer dagen waarop de temperatuur niet onder de 20 graden zakt. Toch blijven die zeldzaam: de vorige eeuw gebeurde dit in De Bilt twee keer. In de huidige eeuw waren er tot dusver acht van deze dagen.
In de praktijk is het in steden zelfs nog een stuk warmer doordat stenen gebouwen zoveel warmte vasthouden. Mensen krijgen daar hun huizen ook niet meer koel.
Warme nachten leiden ertoe dat mensen minder en slechter slapen. "Vanaf het moment dat de temperatuur boven de 18 graden komt, kun je dat al ervaren", zegt Boris Kingma, thermofysioloog bij TNO en de Universiteit van Kopenhagen. Ook de luchtvochtigheid bepaalt hoeveel last we hebben van de hitte.
Aanvankelijk kunnen mensen zich nog aanpassen door bijvoorbeeld met minder dekens te slapen, maar als de temperaturen verder stijgen werkt dat op een gegeven moment niet meer.
"Als je minder goed slaapt, zorgt dat ervoor dat je de volgende dag minder goed in staat bent om met de hitte om te gaan", zegt Kingma. En de slechte nachtrust leidt ook tot vermoeidheid. "Je gaat makkelijker fouten maken of hebt een korter lontje. Vaak kun je daardoor je werk minder goed doen."
Tien hartslagen extraDe combinatie van slechte nachten met warme dagen is extra belastend. Voor het lichaam is het omgaan met hitte al een extra inspanning. "Je hartslag is makkelijk tien slagen hoger en dat kan meer worden", zegt Kingma.
Daar moet je lichaam van bijkomen, en daar krijgt het niet altijd de kans voor. "Slaap is een van de belangrijkste rustmomenten. Met hitte verstoor je dat, zodat je lichaam niet goed kan herstellen."
Dit geldt in bijzonder voor kwetsbare groepen. Dus mensen met hart- en vaatziekten, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met diabetes. Voor hen is het extra belangrijk om zich te kunnen herstellen, met een goede nachtrust, of momenten waarbij mensen de kans krijgen koel te worden, bijvoorbeeld in een kamer met airconditioning.
"Voor kwetsbare mensen die door de hitte gezondheidsproblemen krijgen is een airco niet onderhandelbaar", zegt Hannah Pallubinsky, onderzoeker van de Maastricht Universiteit.
Jezelf iets uitdagenGezonde mensen adviseert ze om zichzelf "iets meer uit te dagen". Dus niet de hele dag in de airco maar ook af en toe de warmte in. En de airco ook niet veel kouder zetten dan buiten. "Anders kan het lichaam ook niet wennen aan de warmte, het krijgt geen training", zegt Pallubinsky. "En airco's zijn ook energievreters."
Onderzoek laat zien dat mensen zich na enige tijd aanpassen aan de hoge temperaturen. Maar of dat ook geldt voor het slapen is nooit goed wetenschappelijk onderzocht, zegt Pallubinsky. Ze wil dat de komende jaren gaan doen.
Zelf verwacht ze dat mensen uiteindelijk wennen. "In mediterrane landen heersen 's nachts temperaturen rond de 27 graden, of denk aan India. Daar raken mensen ook aan gewend, ze slapen ook."
Goedemorgen! Opnieuw gelden allerlei maatregelen vanwege de hitte. Er is een Kamerdebat over de toekomst van Moerdijk en Oranje speelt komende nacht zijn laatste WK-poulewedstrijd tegen Tunesië.
Eerst het weer: het wordt een snikhete dag. Bij een matige noordoostelijke wind wordt het 29 graden in het noorden tot 36 graden in het zuiden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?In Venezuela zijn kort achter elkaar twee aardbevingen geweest. In de hoofdstad Caracas zijn meerdere gebouwen ingestort. De Amerikaanse geologische dienst USGS zegt te vrezen voor veel slachtoffers. Interim-president Rodríguez heeft de noodtoestand uitgeroepen.
Het epicentrum van de eerste beving bevond zich in zee, 53 kilometer ten westen van Puerto Cabello in Venezuela. Die had een kracht van 7,2. Een minuut later was er even verderop al een volgende beving met een kracht van 7,5. Volgens persbureau AP behoren ze tot de zwaarste bevingen in het land in een eeuw tijd.
De Amerikaanse geologische dienst USGS zegt dat het waarschijnlijk is dat er zeker duizend doden zijn, en een dodental tot 10.000 wordt niet uigesloten.. "De ramp zal zich waarschijnlijk over een groot gebied verspreiden."
Ander nieuws uit de nacht En dan nog even dit:Met deze enorm warme dagen is het ook topdrukte bij de ANWB. Auto's hebben vaker te maken met pech en gestrande reizigers moeten snel worden geholpen. De NOS ging een dagje op pad om te zien hoe het er op zo'n dag aan toe gaat.
Fijne dag!
NAVO-chef Mark Rutte heeft bij een bezoek aan het Witte Huis geprobeerd de relatie met de Amerikaanse president Trump weer een beetje vlot te trekken. Rutte zei begrip te hebben voor de "irritaties" van Trump, maar benadrukte dat NAVO-landen hem wel degelijk hebben gesteund in zijn oorlog tegen Iran.
Trump is al lange tijd kritisch op de NAVO en dat is verergerd sinds hij de oorlog met Iran begon. Zo gaf Spanje geen toestemming aan het Amerikaanse leger om Spaanse bases te gebruiken om Iran aan te vallen.
Ook defensieminister Hegseth uitte vorige week kritiek. Hij dreigde opnieuw dat de VS minder zal bijdragen aan de Europese veiligheid. Volgens Hegseth zijn er bondgenoten die "te veel praten en te weinig progressie maken". Eerder kondigde Amerika al aan in Europa gestationeerde troepen terug te halen.
"Ik ken uw irritaties", zei Rutte tegen Trump. "Maar kijk naar de getallen: vier- tot vijfduizend Amerikaanse toestellen zijn opgestegen vanaf Europese bases." Zo werd de luchthaven van de Roemeense hoofdstad Boekarest tijdelijk gesloten om Amerikaanse toestellen de ruimte te geven. Volgens Rutte zijn Europese bondgenoten er "in algemene zin" voor Trump geweest.
NAVO-top op komstTrump leek niet volledig overtuigd van Ruttes woorden, al was hij wel positief over zijn leiderschap. "Je hebt goed werk verricht. Als iemand anders er had gezeten, hadden we elkaar vandaag niet gesproken, want we zijn in de steek gelaten", zei Trump.
Rutte liet na de ontmoeting opnieuw weten dat Trump volgens hem "toegewijd" is aan de NAVO. In juli staat er in de Turkse hoofdstad Ankara een nieuwe top van het bondgenootschap op het programma.
In Venezuela zijn kort achter elkaar twee aardbevingen geweest. In de hoofdstad Caracas zijn meerdere gebouwen ingestort. De Amerikaanse geologische dienst USGS zegt te vrezen voor veel slachtoffers. Interim-president Rodríguez heeft de noodtoestand uitgeroepen.
Het epicentrum van de eerste beving, met een kracht van 7,2, bevond zich in zee, 53 kilometer ten westen van Puerto Cabello in Venezuela. Een minuut later was er even verderop al een volgende beving met een kracht van 7,5. Volgens persbureau AP behoren ze tot de zwaarste bevingen in het land in een eeuw tijd.
Op het vliegveld van de stad Maiquetia filmde iemand op het moment van de beving:
Rodríguez zegt dat er volgens de eerste berichten 32 mensen zijn omgekomen, de verwachting is dat dat dodental nog zal oplopen. Wel heeft Rodríguez haar condoleances overgebracht naar de nabestaanden van de dodelijke slachtoffers.
De Amerikaanse geologische dienst USGS zegt dat het waarschijnlijk is dat er veel slachtoffers zijn en dat de schade groot is. "De ramp zal zich waarschijnlijk over een groot gebied verspreiden." Op basis van eerdere bevingen houdt de dienst rekening met zeker duizend doden, maar een dodental tot de 10.000 valt ook niet uit te sluiten. De schade zal naar verwachting in de vele miljarden liggen, volgens deze inschatting.
Vliegveld geslotenDuidelijk is al dat er in Caracas is schade ontstaan aan veel gebouwen. "Het schudde echt heen en weer", zegt een getuige tegen AP. "We liepen en werden heen en weer geslingerd. Alles viel op de grond. Gelukkig konden we op tijd weg komen."
Het vliegveld in de Venezolaanse hoofdstad is zo beschadigd geraakt, dat het voorlopig gesloten is. Op beelden is te zien dat er ook paniek ontstaat. Na een van de bevingen rennen reizigers in een van de terminals in paniek weg als er een grote stofwolk op ze af komt.
De bevingen zijn ook gevoeld in buurland Colombia, het noorden van Brazilië en in Curaçao. Een getuige zegt tegen persbureau ANP dat in het CMC-ziekenhuis in Willemstad "alles trilde". De meteorologische dienst van het eiland zegt dat er geen kans op een tsunami is.
De bevingen waren rond 18.00 uur lokale tijd. Op dat moment waren veel mensen thuis. Het was gisteren een nationale feestdag in Venezuela, waarop veel mensen vrij zijn.
De Venezolaanse minister van Binnenlandse Zaken Cabello zei op de staatstelevisie dat er naast bedrijfsgebouwen ook huizen zijn ingestort. Hij raadt mensen aan buiten te blijven, omdat er de kans bestaat op naschokken.
De VS heeft aangekondigd reddingswerkers naar Venezuela te sturen, zegt de Amerikaanse president Trump in een eerste reactie. Hij noemde de aardbevingen "verwoestend", er is volgens hem "een overweldigende hoeveelheid doden gevallen". "Het ziet er niet goed uit."
Zware aardbevingen komen niet veel voor in Venezuela. Het land valt net buiten de zogeheten Ring of Fire, een uitgestrekt gebied in de Stille Oceaan waar veel seismische activiteit is.
Correspondent Latijns-Amerika Nina Jurna:"De paniek in Venezuela is gigantisch. In steden als Caracas en Valencia stortten hele gebouwen en woontorens in, en de angst is dat er heel veel mensen onder het puin zijn terechtgekomen. Uren na de bevingen was officieel nog niets bekend over het aantal slachtoffers, maar uit de beelden via appgroeps en sociale media wordt het ergste gevreesd, ook vanwege de enorme ravage die daarop te zien is.
De NOS sprak met verschillende bewoners in Caracas en Valencia die opgeschrikt werden door deze zware bevingen, schade aan hun huizen ondervonden en hun huis moesten ontvluchten en naar familieleden in veiligere wijken gingen.
Ook rondom het internationale vliegveld sloegen mensen op de vlucht, nadat een deel van het dak instortte. Het vliegveld is voorlopig gesloten. De twee aardbevingen hadden een kracht van 7,2 en 7,5 en zijn daarmee de zwaarste aardbevingen in de recente geschiedenis van Venezuela. In 1967 was er een aardbeving van 6,6 waarbij destijds tweehonderd doden vielen en meer dan vijftienhonderd gewonden.
Waarnemend president Delcy Rodríguez verklaarde in een spoeduitzending dat de hulpdiensten met man en macht bezig zijn met een grote reddingsoperatie. De noodtoestand is uitgeroepen en de hulp van onder meer de VS, Brazilië en omliggende landen is toegezegd."
De politie heeft een jongen van 17 uit Hendrik-Ido-Ambacht opgepakt die wordt verdacht van negen aanrandingen. Hij zou vrouwen hebben betast in zijn woonplaats en het naastgelegen Zwijndrecht.
Zeven meldingen kwamen er de afgelopen weken binnen van vrouwelijke fietsers die betast zijn. Begin deze week werden er nog twee meldingen gedaan. De politie vermoedt "op basis van het signalement" dat het om dezelfde verdachte gaat.
Hij reed op een fatbike. De politie verdenkt hem in een van de gevallen ook van het maken van seksueel getinte opmerkingen naar het slachtoffer.
De Tsjechische president Pavel mag afreizen naar de NAVO-top in Turkije volgende maand. Dat heeft het Constitutioneel Hof in Tsjechië bepaald. Pavel stapte naar het hof omdat de regering hem niet had opgenomen in de officiële delegatie voor de top.
De regering onder leiding van de rechts-populistische premier Babis, een rivaal van Pavel, maakte maandag bekend dat de onafhankelijke president niet zou meereizen naar de NAVO-top. Die vindt op 7 en 8 juli plaats in de Turkse hoofdstad Ankara. In plaats daarvan zou Babis met zijn ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken die kant op gaan.
Pavel noemde dat "een ongekende en betreurenswaardige stap". Hij vindt dat het leiden van de delegatie onder zijn bevoegdheid valt, net als vorig jaar. Ook in het verleden waren Tsjechische presidenten vrijwel altijd aanwezig bij de NAVO-top.
'Gebruikelijk'Het Constitutioneel Hof oordeelt nu dat de regering de deelname van Pavel aan de top moet waarborgen. De regering mag zijn reis op geen enkele manier belemmeren, zeggen de rechters in een persverklaring.
Ook het gevolg van de president moet gewoon aan de top kunnen deelnemen. Het hof wijst erop dat aanwezigheid van de onafhankelijke president bij de NAVO-top gebruikelijk is.
Babis en Pavel hadden al maanden onenigheid over wie er naar de NAVO-top gaat. Pavel, voormalig stafchef van de Tsjechische strijdkrachten, is van mening dat het land meer moet uitgeven aan defensie. Babis en zijn regering willen liever in andere zaken investeren.
Nog geen twee weken nadat hij zich de eerste biljonair ooit mocht noemen, is Elon Musk die status weer kwijt. De beurswaarde van zijn bedrijf SpaceX is kort na de beursgang fors gedaald, waardoor zijn vermogen nu uitkomt op 957 miljard dollar, meldt het Amerikaanse financiële nieuwsmedium Bloomberg.
Volgens de Britse krant Financial Times kampte niet alleen SpaceX, maar de hele technologiesector maandag met verlies. De krant haalt aan dat de daling onder andere samenvalt met de verwachte renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank, bedoeld om prijsstijgingen in het land te beperken.
Veranderlijke beursVolgens de Financial Times is het waardeverlies van 400 miljard dollar dat het SpaceX maandag leed, het "op één na grootste verlies in een dag dat een bedrijf ooit heeft geleden". Alleen de Amerikaanse chipfabrikant Nvidia verloor begin vorig jaar een groter bedrag binnen een dag.
Door de waardedaling is 240 miljard dollar van Musks vermogen verdampt, schrijft de BBC. De beurswaarde van een bedrijf kan echter heel snel veranderen, zeker bij SpaceX, waar relatief weinig aandelen van in omloop zijn. De vraag naar de aandelen wisselt nogal. Musk kan dus zomaar weer biljonair worden.
BeursgangMusk verwierf zijn biljonairsstatus toen de aandelen van zijn bedrijf SpaceX half juni in de verkoop gingen. Het bedrijf haalde toen meer dan 75 miljard dollar aan investeringen op en steeg 19 procent in waarde.
Toen zijn bedrijf ineens zoveel meer waard was, steeg zijn vermogen tot boven het biljoen. Daarbij werd de geschatte waarde van al zijn bezittingen meegerekend, waaronder de aandelen in zijn eigen bedrijven, zoals SpaceX of Tesla. Hij werd hiermee de eerste biljonair ooit. Die status mag hij nu kwijt zijn, de rijkste mens ter wereld is hij nog altijd.
In Venlo heeft de politie een man aangehouden die verdacht wordt van het mishandelen van twee vrouwen in Utrecht. De politie had beelden van de man verspreid en ook in het televisieprogramma Opsporing Verzocht was aandacht voor de zaak.
De mishandelingen vonden vorige week plaats, in de nacht van donderdag op vrijdag. De twee vrouwen werden afzonderlijk van elkaar van hun fiets getrokken en fors mishandeld, onder andere met een nekklem.
Dat gebeurde rond 02.00 uur op de Potgieterstraat en rond 02.30 uur aan de Leidseveer, niet ver van Utrecht Centraal. De slachtoffers leken willekeurig gekozen.
Meerdere tipsDe op vrijdag verspreide camerabeelden van de verdachte hebben volgens de politie meerdere tips opgeleverd. Wie nog informatie of camerabeelden heeft die van belang kunnen zijn, wordt opgeroepen contact op te nemen met de politie.
Over de identiteit van de verdachte is vanwege het onderzoek geen extra informatie vrijgegeven.
Goed nieuws voor mensen die zich weleens afvragen hoe het centrum van de Melkweg eruitziet: de goudgele gloed van tientallen miljoenen sterren in het midden van ons sterrenstelsel kun je nu zien op een foto vanuit de ruimte.
Het is de grootste en meest gedetailleerde foto die ooit van het hart van de Melkweg is gemaakt, zegt de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Hun ruimtetelescoop Euclid heeft het tafereel in maart vorig jaar vastgelegd. Vandaag is de afbeelding gepubliceerd.
Oude sterrenHet duurde 26 uur om de foto te nemen. Door de lange sluitertijd van de camera's zijn oude sterren in beeld gebracht die vanwege hun hoge leeftijd nauwelijks nog stralen. Volgens ESA-wetenschapper Jos de Bruijne zien we hiermee een van de oudste structuren binnen ons sterrenstelsel. "De foto is echt fantastisch."
Bekijk hier het resultaat:
De afbeelding is bedoeld als nulmeting. In augustus staat de lancering van een nieuwe ruimtetelescoop gepland. "Als die het jaar erop ook zo'n foto maakt, dan kunnen we die met elkaar vergelijken. We kunnen het zien als sommige sterren een beetje helderder worden en dat duidt op de aanwezigheid van planeten daar", legt De Bruijne uit.
Met Euclid kan ook de massa van zulke planeten in kaart worden gebracht. Onderzoekers zijn daarbij gespitst op planeten die overeenkomsten vertonen met de aarde. Het bestuderen van deze hemellichamen kan een antwoord opleveren op de intergalactische hamvraag: wat is de oorsprong van het leven?
"Dat is nog onbekend, maar heel veel mensen zijn er hard naar op zoek", zegt de Nederlandse wetenschapper.
InzoomenOp deze website van ESA kun je zelf inzoomen op de foto van het midden van de Melkweg.
In het midden van de Melkweg zit overigens ook een enorm zwaar, oftewel supermassive, zwart gat. Sagittarius A. is naar schatting miljoenen keren zwaarder dan de zon en staat op zo'n 25.000 lichtjaar reizen afstand ervan. Is dit ook te zien op de nieuwe foto?
Nee, antwoordt De Bruijne, "maar het zit wel ergens op die foto". Er is bijvoorbeeld te veel ruis van stof en gas in de ruimte om Sagittarius A. te zien met telescoop Euclid. Met andere speciale ruimtetelescopen is het zwarte gat wel enigszins zichtbaar te maken, zoals in 2022 is gebeurd.
Een 20-jarige man uit Hilversum moet twintig jaar de cel in. Volgens de rechtbank staat vast dat hij in oktober 2024 een 21-jarige man heeft doodgeschoten op de parkeerplaats van Sportpark Crailoo in Hilversum. De rechtbank spreekt over "een doelbewuste en koelbloedige liquidatie", meldt NH Nieuws.
De schietpartij vond plaats op 14 oktober 2024 aan het eind van de middag. De Amsterdammer Ozan Alakus (21) zat toen samen met zijn vriendin te roken in een auto op de parkeerplaats. Plotseling verscheen een andere auto met de Hilversummer Thommy S..
S. stopte voor de auto van de Amsterdammer, stapte uit en begon direct te vuren. Uit het politieonderzoek bleek dat hij veertien keer schoot. De Amsterdammer raakte dodelijk gewond. Zijn vriendin, die achter het stuur zat, wist volgens de rechtbank "toevallig" te ontkomen en bleef ongedeerd.
Ripdeal voor 600 euroUit het onderzoek bleek dat aan het schietincident mogelijk een zogenoemde ripdeal vooraf is gegaan. Op 5 oktober 2024 was de Hilversummer voor een bedrag van 600 euro aan hasj of snus (nicotinezakjes) bestolen.
Het is niet komen vast te staan dat de Amsterdammer betrokken was bij die deal. Thommy S. weigerde verklaringen af te leggen. Zijn advocaat wees erop dat het latere slachtoffer niet alleen door S., maar ook door anderen was bedreigd na de ripdeal.
SchotrestenToch stond voor de rechtbank vanmiddag vast dat de Hilversummer en niemand anders heeft geschoten. "Er kan geen andere conclusie worden getrokken dan dat de verdachte een vuurwapen vanuit zijn woning heeft meegenomen, zich in zijn grijze auto heeft verplaatst naar de locatie waar het slachtoffer en zijn vriendin zich bevonden en daar met dat vuurwapen heeft geschoten waarbij schotresten zijn achtergebleven op zijn jas en in zijn auto", aldus de uitspraak.
Vanwege de jonge leeftijd van S. pleitte zijn raadsman voor toepassing van het jeugdstrafrecht, maar de rechtbank ging daar niet in mee. De rechtbank zegt "nadrukkelijk" te hebben stilgestaan bij de leeftijd van de verdachte en "niet lichtvaardig" tot de beslissing te zijn gekomen hem een lange celstraf op te leggen.
Poging tot doodslagDe man werd uiteindelijk veroordeeld voor moord met voorbedachten rade op de Amsterdammer en poging tot doodslag op diens vriendin.
S. is een gedragsbeïnvloedende maatregel opgelegd. Dat is geen tbs, maar betekent wel dat hij ook na zijn vrijlating nauwlettend in de gaten wordt gehouden door politie en justitie.
Het Hunebedcentrum in Borger is per toeval op een zeldzaam fossiel gestuit: de tandplaat van een uitgestorven, prehistorische adelaarsrog.
Het fossiel van de rog is ingebed in een stuk zandsteen dat zo'n 50 miljoen jaar geleden is gevormd, meldt RTV Drenthe. In die periode lag een groot deel van Nederland en Noord-Europa onder een warme, subtropische zee.
Het stuk zandsteen komt uit een groeve voor zandwinning in Sellingerbeetse, net iets ten noorden van Ter Apel. Het lag al jaren in de opslag bij het Hunebedcentrum in Borger. Archeologen gingen ervan uit dat het 'gewoon' een zwerfsteen was, mogelijk met het fossiel van een plant.
Uniek stukje rogPas nadat het fossiel met een grootte van 6 bij 7,5 centimeter werd vergeleken met ander materiaal, kwam conservator Harry Huisman tot de ontdekking dat het niet om een plant ging, maar om de tandplaat van een rog. Daarmee is de vondst uniek. Nooit eerder werd in Nederland een (stukje) prehistorische adelaarsrog gevonden.
De prehistorische adelaarsrog oftewel Myliobatis dixoni verschilde van de adelaarsroggen die vandaag de dag rondzwemmen. Zo hadden de roggen tand- of kauwplaten die ze gebruikten om grote en dikke schelpdieren en schaaldieren te kraken. Moderne roggen, zoals de gevlekte adelaarsrog Aetobatus narinari, hebben dunnere rijen losse tanden waarmee ze vooral pletbare weekdieren eten.
Volgens het Hunebedcentrum geeft de ontdekking van de tandplaat een zeldzaam kijkje in het prehistorische zeeleven in Noord-Europa.
Het is niet de eerste keer dat de groeve bij Sellingerbeetse een bijzondere vondst oplevert. Het Hunebedcentrum beheert al langer de pootafdrukjes van de Xenusion auerswaldae, een fluweelwormachtig dier van zo'n 600 miljoen jaar oud. Dat is het oudste fossiel dat ooit in Nederland is gevonden. Wereldwijd zijn er slechts vijf exemplaren van bekend.
Ook de pootafdrukjes van de oude worm in een zwerfsteen kwamen per toeval bij het Hunebedcentrum terecht. Het fossiel werd bijna dertig jaar geleden gevonden bij Sellingerbeetse door een Duitse archeoloog. Hij bewaarde het aanvankelijk in de kelder van zijn eigen huis. Totdat hij het fossiel in 2022 schonk aan het Hunebedcentrum omdat hij vond dat een groter publiek het moest kunnen zien.
Net als het fossiel van de worm wordt het fossiel van de adelaarsrog vanaf nu tentoongesteld in het Hunebedcentrum.
Op een groot stuk gras tussen een kerk en een Starbucks staan honderden kinderen in oranje shirtjes, compleet met het logo van een brullende leeuw. Een ongebruikelijk gezicht hier in de buitenwijken van Dallas, Texas.
Dit is niet het Oranjelegioen, maar de jeugdvoetbalclub Dutch FC, opgericht door Wilco Ravestijn uit Vlaardingen. Na 30 jaar in de Verenigde Staten heeft hij een sterk Amerikaans accent en voelt hij zich een echte Texaan. Maar op de Nederlandse manier voetballen is Ravestijn nooit verleerd.
Sterker nog, met Dutch FC probeert hij het Nederlandse voetbal naar de Verenigde Staten te brengen. Want de clubeigenaar kwam al snel achter de grote verschillen tussen voetbal en soccer.
Betaalde voetbalcoachesTerwijl Ravestijn over het hobbelige, gortdroge voetbalveld zonder belijning loopt, maakt hij de verschillen duidelijk. "In Vlaardingen stapte ik op mijn fiets om naar mijn voetbalclub te gaan en kon ik kiezen uit zeven of acht verschillende clubs. Hier moeten ouders vaak rond een half uur autorijden voor de dichtstbijzijnde voetbalclub."
Dat maakt voetbal een stuk ontoegankelijker. Maar het probleem is groter dan de afstanden, ook het prijskaartje voor voetballen is in de VS hoger.
In 2025 was de gemiddelde jeugdvoetbalcontributie in Nederland 171 euro volgens het Mulier Instituut. Het Aspen Institute deed in 2024 onderzoek naar de totale uitgaven van Amerikaanse ouders. Het resultaat: gemiddeld 910 dollar (786 euro) per kind per jaar.
Dat gemiddelde geeft volgens onderzoeksdirecteur Jon Solomon de extreme kosten onvoldoende weer. "Ouders die tienduizenden dollars per jaar uitgeven, is op hoog niveau jeugdvoetbal heel normaal. Het systeem draait meer om geld dan om voetbal." Solomon legt uit dat het gros van die kosten zit in het reizen, maar ook coaches moeten bijvoorbeeld worden betaald.
Als gevolg van die prijzen ziet hij dat er door het systeem kinderen verloren gaan voor het voetbal. "Voor kinderen met ouders die niet genoeg geld of tijd hebben, is geen plek."
Op de Nederlandse manierRavestijn probeert daarom toegankelijk voetbal naar Dallas te brengen. Terwijl hij een aantal felgele palen in de grond steekt, vertelt hij dat het verbeteren van de betaalbaarheid en de toegankelijkheid slechts de eerste stappen zijn.
Er moet volgens hem een cultuurverandering plaatsvinden. In zijn ogen kloppen de Amerikaanse prioriteiten niet: mooie shirtjes en bidons zijn belangrijker dan meedoen en gelijke kansen. "Bij Amerikaanse ploegen gaat het alleen maar om winnen en perfectie. Hier hebben wij een andere volgorde: op één staat plezier, dan ontwikkelen en tot slot presteren."
Ravestijn geeft de teams namen van Nederlandse ploegen: Feyenoord, PSV, Sparta en Ajax. Folarin, die in het PSV-team voor jongens onder de 14 speelt, vertelt over de verschillen met zijn vorige club. "Daar werd er tegen me geschreeuwd als ik iets niet goed deed. Hier krijg ik veel meer kansen om te spelen en om fouten te maken."
Fun gapHet zijn verhalen die ook onderzoeker Solomon herkent. Hij spreekt over een fun gap: jongeren spelen voetbal vooral om plezier te hebben met hun vrienden, terwijl het systeem alleen maar gericht is op winnen.
Dat beperkt het voetbal in de VS, vervolgt Solomon. "Als je kijkt naar de grote voetballanden in de wereld zoals Argentinië, Brazilië en Nederland, dan zie je dat kinderen veel meer de kans krijgen om hun eigen spel te bepalen. Door laagdrempelig met vrienden te spelen hebben ze niet alleen meer plezier, maar leren ze ook nog eens creatiever voetballen."
De oplossing is volgens Solomon dan ook simpel: "We moeten voetbal weer om plezier laten draaien."
Ravestijn trekt de felgele stokken weer uit de grond om het veld klaar te maken voor een partijtje. "Spelers in Amerika hebben net zoveel potentie als in Nederland, maar door het systeem missen we ze. Stel dat wij hier in groter Dallas, met ruim 8 miljoen inwoners, het verschil kunnen maken, dan kunnen we niet alleen meer talenten begeleiden, maar ook de eerste stappen zetten richting Amerika als echt voetballand."
Voormalig minister van Defensie Kajsa Ollongren is benoemd tot secretaris-generaal van de diplomatieke dienst van de Europese Unie. Dat meldt EU-buitenlandchef Kaja Kallas. De EEAS, de dienst voor extern optreden, onderhoudt banden met landen buiten de EU.
Belangrijke onderwerpen binnen de dienst zijn op dit moment het versterken van de Europese defensie in samenwerking met de NAVO en de steun aan Oekraïne. Een anonieme hoge ambtenaar in Brussel zegt tegen nieuwsmedium Politico dat Ollongren de juiste papieren heeft om die dossiers goed op te pakken.
Ollongren begint op 1 september. Ze komt direct onder Kallas te werken, die zegt uit te kijken naar de samenwerking. "Haar leiderschap zal een grote aanwinst zijn bij de uitdagingen die voor ons liggen", schrijft Kallas.
Tot in 2024 was Ollongren namens D66 minister van Defensie in kabinet-Rutte IV. Daarvoor was ze minister van Binnenlandse Zaken in het derde kabinet-Rutte. Op dit moment is ze nog speciaal EU-gezant voor de mensenrechten.
VeldkampIn april werd bekend dat ook oud-minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp voor de Europese Unie aan de slag gaat. De NSC-politicus is benoemd tot EU-ambassadeur in China, waar hij met name de economische belangen van de EU moet behartigen. Hij begint deze zomer met zijn werk in Peking.
Om iets te doen aan de overvolle gevangenissen worden meer gedetineerden overdag vrijgelaten. Ze mogen dan, onder toezicht van bijvoorbeeld een enkelband, buiten de gevangenismuren werken. In de avond moeten ze dan weer terugkeren om in de cel te slapen. Dat wil staatssecretaris Van Bruggen van Justitie, melden bronnen aan de NOS.
De gevangenissen zitten al langer hartstikke vol en er is een tekort aan personeel. Daarom komt de D66-bewindsvrouw met een 'actieplan' voor het gevangeniswezen. Dat wordt naar verwachting vrijdag in de ministerraad besproken. Ze wil de criteria verruimen zodat meer gevangenen mee mogen doen aan bestaande programma's met buiten werken en binnen slapen.
Een ander belangrijk punt in het actieplan is dat kortgestraften minder begeleiding krijgen bij terugkeer in de samenleving. Dat scheelt personeel, is het idee. En bovendien zou bij deze gedetineerden, die hooguit twaalf weken in de cel zitten, de focus op re-integratie toch minder nodig zijn.
Nog eerder vrijlaten?Als dit soort maatregelen toch onvoldoende werken om de enorme tekorten op te lossen, denkt het kabinet aan nog meer noodmaatregelen. Nu al worden gevangenen, onder voorwaarden, twee weken eerder vrijgelaten om zo plaats te maken in de cellen. Het kabinet denkt eraan om dat te verlengen en mensen nog eerder vrij te laten. Maar dat is dus alleen een optie als het actieplan onvoldoende werkt.
Nu komen gedetineerden alleen in aanmerking voor eerdere vrijlating als ze een gevangenisstraf van korter dan een jaar hebben gekregen. Als er tekorten blijven bestaan, denkt het kabinet eraan om ook die termijn op te rekken. Gevangenen die een straf hebben tot twee jaar zouden dan eerder vrijgelaten mogen worden. Maar ook dat is alleen een optie voor als het andere niet werkt.
Meer geldIn de minderheidscoalitie is er veel discussie geweest over de maatregelen om 'code zwart' in de gevangenissen te bestrijden. De regeringspartijen zijn er bijvoorbeeld niet over uit hoeveel geld er nodig is om de problemen in het gevangeniswezen op te lossen.
Eerder zei de Dienst Justitiële Inrichtingen, die verantwoordelijk is voor de gevangenissen, dat er naast maatregelen ook honderden miljoenen euro's per jaar nodig zijn om ervoor te zorgen dat iedereen wél helemaal zijn of haar straf kan uitzitten.
Het kabinet heeft daarna wel extra geld uitgetrokken, maar niet meer dan 75 miljoen euro voor volgend jaar.
