Aggregator

Strand van Ouddorp ligt vol met dode zeesterren

1 hour 55 minutes ago

Het strand in Ouddorp (Goeree-Overflakkee) ligt bezaaid met dode zeesterren, meldt de regionale omroep Rijnmond. De zeedieren zijn mogelijk aangespoeld door de harde wind van de afgelopen dagen.

Zeesterren leven diep in de zee op mosselbanken, rotsen, koraalriffen en zandbodems. "Op zee kan het hard waaien, de zeesterren laten dan los en spoelen uiteindelijk aan", zegt Ad van den Berge van Stichting Strand in Zicht. "We hebben ook een aantal vogels gehad die oververmoeid aankwamen op de kust."

Dat zoveel zeesterren aanspoelen langs de Nederlandse kust, komt af en toe voor, bijvoorbeeld in Bloemendaal in 2022. Volgens Van den Berge gebeurt dat meestal in het voor- en najaar, als het vaker stormt. In maart 2023 spoelden duizenden zeesterren aan in Hoek van Holland.

Het is nog niet bekend of de gemeente de zeesterren gaat opruimen. Een woordvoerder van de gemeente zegt de situatie nog even aan te kijken.

Historische maanvlucht van start: 'Heftiger nu er mensen aan boord zijn'

2 hours 9 minutes ago

Generatieslang werd NASA bestookt met die ene vraag: wanneer gaan we terug naar de maan? Vanavond is het zo ver, als er niets tegenzit: na 54 jaar treedt de bemanning van Artemis II in de voetsporen van de Apollo-astronauten. In tien dagen tijd maken de vier ruimtevaarders een trip om de maan.

André Kuipers gaat zeker kijken naar de livestream van de lancering, die ook via de NOS is te zien. De Nederlandse astronaut heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij ook best naar de maan zou willen, ook al is de reis bepaald niet zonder risico's.

"De ruimte is vol gevaren. Je hebt te maken met een enorme hoeveelheid explosieven in zo'n raket. Het gaat af en toe mis, zoals bij elke vorm van transport: technische fouten, menselijke fouten. Dat geldt ook voor de ruimtevaart. Ook de terugkeer in de dampkring is een gevaarlijk moment, dat is het al vanuit een baan om de aarde. Als je terugkomt van de maan heb je een hogere snelheid. Dan krijg je nog meer G-krachten en wrijving."

400.000 kilometer

De afstand naar de maan, die varieert, is momenteel bijna 400.000 kilometer. Onderweg naar de maan kan er iets kapot gaan, zoals in 1970 gebeurde tijdens de vlucht van Apollo 13. Het kost dan dagen om terug te komen naar de aarde.

Het vluchtverloop van de Artemis II-missie:

En dan is er nog de kosmische straling. Buiten het magnetisch veld van de aarde zijn de maanreizigers minder goed beschermd tegen de schadelijke straling van de zon. Vooral zonnestormen zijn gevaarlijk in de ruimte, ondervond Kuipers al in een baan om de aarde.

Hoge zonneactiviteit

"Met mijn ogen dicht zag ik soms een lichtstreep of een flits en je zag het ook aan de camera's. Je hebt heel snel pixelschade. We hebben middenin de nacht een alarm gehad toen bij een stralingsincident de elektronica van een deel van de zonnepanelen was uitgeschakeld. Dan heb je ineens een kwart minder energie. Straling is echt een issue en als je naar de maan gaat nog veel meer."

Een groep wetenschappers heeft NASA zelfs gewaarschuwd de vlucht van Artemis II uit te stellen vanwege de hoge zonneactiviteit dit jaar. Dat gebeurt niet, maar NASA zal de zonneactiviteit tijdens de missie wel continu meten en de astronauten zo nodig waarschuwen. Dan kunnen ze het deel van hun capsule dat geraakt wordt extra afschermen met materialen aan boord.

Hitteschild tegen 2700 graden

Een ander risico is het hitteschild. Dat bleek bij de testvlucht in 2022 zonder crew aan boord flink beschadigd na terugkeer. De Orion- capsule voor Artemis II heeft zo'n zelfde schild. "Dat zat er al op", weet Philippe Schoonejans, zelf lange tijd betrokken bij het Artemis-project vanuit de Europese ruimtevaartorganisatie ESA.

"NASA oordeelde na 2 jaar testen dat het schild toch veilig genoeg is. Er is wel voor gekozen de atmosfeer met een iets andere hoek binnen te komen om het minder te belasten, maar de temperatuur loopt nog steeds op tot 2700 graden. Het is allemaal goed doorgerekend, maar het blijft spannend."

De vier crewleden, drie Amerikanen en een Canadees, hebben jarenlang getraind voor de missie. De meesten hebben ervaring met lange ruimtemissies en zijn voorbereid op alle scenario's. Kuipers kent een van hen, de Amerikaan Victor Glover. "We waren een paar keer samen op internationale ruimtevaartbijeenkomsten en hij was ook bij ons astronautencongres in Nederland. Enthousiaste vent, hij genoot onder andere van een rondvaart door de grachten."

Bemanning in quarantaine

Die wereldse zaken heeft de bemanning nu ver achter zich gelaten. Sinds 18 maart zit Glover met Christina Koch, Jeremy Hansen en commandant Reid Wiseman in quarantaine om geen ziektes op te lopen vlak voor vertrek. "Je laat dan alles van je afvallen", zegt Kuipers.

"Je gaat je steeds meer focussen op de taak. Er wordt voor gezorgd dat je mentaal niet meer te veel wordt afgeleid, je komt in een steeds kleiner wereldje terecht en dat is wel prettig, want je kan helemaal gestrest raken door allerlei mensen die nog iets van je willen. Daar is die quarantaine ook voor."

De lancering van Artemis II is voor komende nacht gepland om 00.24 uur Nederlandse tijd en het is de moeite waard om ervoor op te blijven, vindt Kuipers. "Het is eenzelfde lancering als die van de raket voor de Artemis I-missie in 2022, alleen zitten er nu mensen in en dat maakt het anders. Zeker als er mensen inzitten die je kent, dan is het toch heftiger."

Na 54 jaar treedt de crew van Artemis II in de voetsporen van de Apollo-astronauten. Zij waren de eerste mensen op de maan. Bekijk hier een terugblik op de race naar de maan:

Trump dreigt met vertrek uit NAVO nu steun van bondgenoten bij Iran-oorlog uitblijft

2 hours 21 minutes ago

President Trump zegt dat hij "sterk overweegt" om de VS uit de NAVO terug te trekken. De aanleiding is de weigering van de andere lidstaten om de VS te steunen in de oorlog tegen Iran.

Trump noemt het westerse militaire bondgenootschap in een interview met de Britse krant The Telegraph een "papieren tijger", een organisatie die er gevaarlijk uitziet maar als het erop aankomt weinig voorstelt. "Poetin weet dat ook", zei hij.

Hij heeft naar eigen zeggen al lang twijfels over de vraag hoe geloofwaardig de NAVO is en zegt dat hij het besluit om de VS eruit terug te trekken al heeft genomen.

Starmer

De Britse premier Starmer reageerde vrijwel onmiddellijk. "Wat de druk op mij en anderen of het geschreeuw ook is, ik handel volgens het Britse nationale belang", zei hij. "Als het op defensie en veiligheid, energie en de economie aankomt, hebben wij een sterkere relatie met Europa nodig."

Amerikaanse bommenwerpers mogen voor hun acties tegen Iran Britse bases gebruiken en Amerikaanse tankvliegtuigen opereren onder meer vanuit Roemenië, maar daar houdt de Europese militaire steun aan de Amerikaanse acties tegen Iran mee op.

Spanje is het meest kritische NAVO-lid wat betreft de oorlog die nu al meer dan een maand duurt. "Wij zullen niet medeplichtig zijn aan iets wat slecht is voor de wereld en wat indruist tegen onze normen en waarden", zei premier Sánchez begin vorige maand.

Frustratie

Gisteren liet Trump zijn frustratie over het uitblijven van Europese en Canadese steun op zijn socialemediaplatform Truth Social de vrije loop. De energie-export uit de Perzische Golf ligt grotendeels stil, nadat de VS en Israël op 28 februari de oorlog tegen Iran begonnen. De VS is tot nu toe niet in staat om de Iraanse blokkade op de Straat van Hormuz te breken.

Trump raadde de Europese landen aan om dan maar in de VS olie te kopen of zelf naar naar het Midden-Oosten te gaan. "Verzamel wat moed, ga naar de Straat en pak het gewoon", schreef hij met veel kapitalen. Behalve het VK kreeg ook Frankrijk een veeg uit de pan: "Frankrijk is zeer onbehulpzaam geweest... De VS zal dit niet vergeten!!!"

Correspondent NAVO Kysia Hekster:

"Trump is al weken woedend op zijn bondgenoten. De oorlog in Iran loopt niet zoals hij wil en hij vindt dat zijn NAVO-partners mee moeten helpen. Afgelopen weken zei hij herhaaldelijk dat hij niks aan ze heeft, gisteren nog schreef hij dat landen zelf maar moeten leren vechten en dat de Amerikanen er nu ook niet meer voor hen zullen zijn.

De Amerikaanse president voert de druk op het bondgenootschap met dit interview nog verder op. Maar Europese NAVO-landen blijven vooralsnog volharden in hun weigering deel te nemen aan Trumps oorlog. De NAVO is een defensieve organisatie die alleen in actie komt als een van de leden aangevallen wordt, daarom vertikken meerdere NAVO-landen het militaire bases beschikbaar te stellen voor de Amerikanen en willen ze geen militaire hulp sturen om de Straat van Hormuz open te krijgen.

Nog voor Trumps tweede termijn in 2025 begon, werd in de Verenigde Staten een wet aangenomen die het de president verbiedt de Amerikanen terug te trekken uit de NAVO zonder goedkeuring van het Congres. Die beslissing werd genomen met in het achterhoofd een mogelijke herverkiezing van Trump, die in zijn eerste termijn ook al negatief was over het bondgenootschap.

Het is de vraag in hoeverre het uitmaakt of de Amerikanen zich formeel terugtrekken of niet. De kracht van de afschrikwekkende werking van het bondgenootschap zit in het vertrouwen dat de leden elkaar te hulp komen. Als de grootste en belangrijkste bondgenoot zich zo uitlaat over de alliantie is dat zeer ondermijnend. Ook dat hij in het interview zegt dat Poetin weet dat het bondgenootschap niet meer is dan een papieren tijger is ongekend.

Ondertussen probeert secretaris-generaal van de NAVO Rutte de boel uit alle macht bij elkaar te houden, maar Trump maakt het hem op deze manier niet bepaald makkelijker."

Het is al lang duidelijk dat Trump een moeizame relatie met de NAVO heeft. Tijdens de verkiezingscampagne in 2024 zei hij dat Rusland gerust NAVO-landen mocht aanvallen als die landen de toen geldende NAVO-norm van 2 procent van het bbp niet bijdroegen.

In juni vorig jaar dwong hij de de NAVO-partners om hun defensie-uitgaven te verhogen naar 5 procent. Daarmee leek de lucht weer even geklaard.

Veiligheidsstrategie

In de veiligheidsstrategie die het Witte Huis in december publiceerde, werden opnieuw vraagtekens bij de toekomst van de NAVO werden gezet.

"Op lange termijn, over enkele decennia, is het meer dan plausibel dat bepaalde NAVO-lidstaten voor de meerderheid uit niet-Europeanen bestaan", aldus een van de passages in het stuk. "Daarmee wordt het de vraag of zij hun plek in de wereld of hun band met de VS nog steeds hetzelfde zien als de landen die zich ooit bij de NAVO aansloten."

Ook Douwe Egberts definitief in Amerikaanse handen

2 hours 54 minutes ago

JDE Peet's, het moederbedrijf van onder meer Douwe Egberts en L'OR Espresso, is volledig eigendom geworden van Keurig Dr Pepper. De Amerikaanse concurrent maakte vandaag bekend 96 procent van de aandelen van JDE Peet's te hebben gekocht.

Keurig Dr Pepper deed eind vorig jaar een bod op alle aandelen van het in Amsterdam gevestigde JDE Peet's. Nu het concern 96 procent van de aandelen in handen heeft, wordt de koffiemaker eind deze maand van de Amsterdamse beurs gehaald.

Keurig Dr Pepper wil zich vervolgens eind volgend jaar opsplitsen in twee bedrijven: koffiebedrijf Global Coffee Co. en frisdrankenproducent Beverage Co. Onder Keurig Dr Pepper vallen merken als Dr Pepper en 7Up. Beide bedrijven krijgen een notering aan de Amerikaanse beurs.

Ook Calvé in Amerikaanse handen

JDE Peet's ontstond in 2019 toen Jacobs Douwe Egberts door de Duitse investeerder JAB werd samengevoegd met Peet's, een Amerikaans koffiemerk. Zes jaar geleden ging het bedrijf naar de beurs in Amsterdam. Beleggers die hun aandelen nog niet aan de nieuwe eigenaar hebben verkocht krijgen nog tot 13 april de tijd.

Gisteren maakte Unilever bekend de divisie met voedingsmiddelen te verkopen aan specerijenproducent McCormick. Daarmee komen producten als Calvé, Cup A Soup en Hellmann's-mayonaise in Amerikaanse handen. Wel komt het internationale hoofdkantoor van McCormick mogelijk in Nederland en zou hier ook een beursnotering kunnen volgen.

Onrust rond private credit: investeerders willen hun geld terug, waarom?

2 hours 57 minutes ago

Financiële toezichthouders maken zich grote zorgen over private credit-fondsen. Steeds meer beleggers willen hun geld uit deze fondsen opnemen, maar dat stuit op problemen.

Wat is er aan de hand? Vijf vragen en antwoorden.

Wat is private credit?

Dit zijn leningen aan bedrijven zonder tussenkomst van een bank. Het geld wordt uitgeleend door bijvoorbeeld rijke privépersonen, verzekeraars of pensioenfondsen. Dat gaat soms rechtstreeks aan het bedrijf dat het geld nodig heeft, soms via een fonds.

Private credit bestaat al langer. Als gevolg van de financiële crisis in 2008 vragen banken meer zekerheid van bedrijven die geld willen lenen dan voorheen, bijvoorbeeld garanties in de vorm van een gebouw of voorraad, in het geval de lening niet kan worden terugbetaald.

Een kleiner bedrijf kan deze zekerheid niet altijd bieden en dan is private credit een uitkomst. "Hoe fijn is het als een bedrijf zo wel geld kan ophalen?" zegt Albert Menkveld, hoogleraar Finance aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

"Ze hoeven niet te voldoen aan alle eisen van traditionele geldverstrekkers en kunnen eigen afspraken maken met de partijen die geld uitlenen." De afspraken houden vaak in dat investeerders voor een langere periode geld uitlenen.

Waar gaat de onrust over?

In Amerika zijn grote investeringsfondsen tijdelijk gestopt met het betalen van beleggers die hun geld terugvroegen. Een van de redenen dat beleggers hun geld willen opnemen, is de angst dat kunstmatige intelligentie niet zoals beloofd leidt tot hogere efficiëntie, vooral niet bij softwarebedrijven.

"Door de opkomst van kunstmatige intelligentie gaan veel beleggers twijfelen of bijvoorbeeld het softwaresysteem van het bedrijf waarin een fonds heeft belegd over drie jaar nog wel in trek is. Dan zie je dat beleggers het niet meer vertrouwen en ze hun geld terug willen", zegt Erik Schmahl, beleggingsstrateeg bij Rabobank.

"Vooral particuliere beleggers zijn daar bang voor en kiezen eieren voor hun geld", zegt Rogier Van Mazijk, partner bij investeringsmaatschappij BB Capital.

Daarbovenop veroorzaken de stijgende olieprijzen en inflatie voor algemene onrust onder investeerders. "Maar de private credit-markt is niet bedoeld voor snelle verkopen en juist voor langetermijninvesteringen. Investeerders kunnen er niet meteen uit en dat maakt ze zenuwachtig", zegt Albert Menkveld.

Waarom kunnen beleggers hun geld niet opnemen?

Veel private credit-fondsen laten investeerders maar 5 procent van de totale fondswaarde verkopen per kwartaal. Als het meer wordt, zetten ze het fonds "op slot".

Dan ontstaat er een wachtrij van investeerders die pas in het volgende kwartaal hun geld mogen terughalen. "Als er veel uitstappers tegelijk zijn, worden andere beleggers terughoudend", vertelt Schmahl.

Dat op slot zetten, ook wel gating genoemd, is er om onrust te voorkomen en beleggers te beschermen, zegt Van Mazijk.

Wat zijn de risico's van private credit?

Bedrijven die lenen via private credit zijn vaak kleiner. De kans dat ze een lening kunnen terugbetalen hierdoor ook. Dat verhoogt het risico dat beleggers hun geld niet terugkrijgen. Ter compensatie krijgen ze daarvoor een hogere rente.

Van Mazijk ziet dat de afgelopen jaren meer particulieren zijn ingestapt. "Maar zij maken zich sneller zorgen en denken minder vaak na over de lange termijn dan bijvoorbeeld pensioenfondsen."

Zowel het Internationaal Monetair Fonds als de Nederlandse Autoriteit Financiële Markten maakt zich hier al langer zorgen over. "Het risico kan toenemen dat retailbeleggers investeren in producten die niet passen bij hun risicoprofiel", zegt de Nederlandse toezichthouder.

Deze 'mismatch' kan ertoe leiden dat beleggers hun geld terug vragen, maar dat niet meteen krijgen.

Zijn er gevolgen voor Nederlandse bedrijven en beleggers?

Dat investeerders uit private credit stappen, betekent dat er minder geld beschikbaar is voor bedrijven die op die manier geld willen lenen. Grote bedrijven kunnen voor leningen nog steeds terecht bij de banken.

Dat is geen optie voor kleine bedrijven die nog geen winst kunnen aantonen. "Om die bedrijven maak ik me zorgen", zegt Albert Menkveld van de VU. Het zou ten koste kunnen gaan van de bedrijvigheid in Nederland. "Vooral kleine en jonge bedrijven zullen in de knel komen en juist daar zit de werkgelegenheid."

OM eist 10 jaar cel voor brandstichting Arnhem, vrijspraak voor twee anderen

3 hours 48 minutes ago

Het Openbaar Ministerie eist 10 jaar celstraf tegen Koert H. (58), die volgens justitie verantwoordelijk is voor de verwoestende brand in de binnenstad van Arnhem in maart vorig jaar. De twee andere verdachten worden wat het OM betreft vrijgesproken.

Het drietal wordt verdacht van het in brand steken van een rolcontainer voor een pand in het centrum. Meerdere panden, waaronder monumentale gebouwen, gingen uiteindelijk verloren. Tientallen bewoners van het blok moesten hun huis halsoverkop verlaten.

Volgens de officier van justitie waren Ricky N. en Mark V. wel aanwezig in de Varkensstraat toen de brand uitbrak. "Maar het is niet vast te stellen dat zij een significante bijdrage hebben geleverd aan de brand", citeert Omroep Gelderland het OM. De officier vindt vrijspraak van medeplegen daarom gepast.

Volgens het OM stak Koert H. de brand in zijn eentje aan en liep hij weg toen het papier en karton in de container begon te gloeien. "Wonder boven wonder vielen er geen doden of gewonden", aldus de officier.

Koert H. zit als enige nog in voorarrest. V. en N. werden in oktober al vrijgelaten. Hoofdverdachte H. ontkende gisteren alle betrokkenheid bij de brand. Op camerabeelden is te horen dat hij zei: "Laten we dat ding in de fik steken". Dat was volgens hem een grapje. "Ik heb geen brand gesticht", zei hij tijdens de zitting.

Van wolfveilige fiets tot verbod op doorschijnend ondergoed: het is weer 1 april

4 hours 8 minutes ago

Je hebt het misschien al gemerkt, vanmorgen bij het ontbijt of bij aankomst op je werk: het is weer 1 april, de dag dat je op de hoede moet zijn voor scheetkussens, zout in je koffie en andere grappen.

Waar de traditie precies op is gebaseerd, is in de mist der tijd gehuld. "De eerste schriftelijke verwijzing komt uit de 15de eeuw, uit Frankrijk", zegt hoogleraar taalkunde Chris De Wulf van Universiteit Antwerpen tegen de Vlaamse omroep VRT. "Daar gaat het over de 'poisson d'avril' of de 'aprilvis'."

Hij vermoedt dat meerdere "foptradities" op een zeker moment aan 1 april werden gekoppeld. Die dag werd in de volksoverlevering als een ongeluksdag gezien, omdat het de geboortedag was van Judas, de apostel die Jezus Christus verraadde.

Leeftijdscheck

In dit overzicht van oude en nieuwe 1 aprilgrappen legt het NOS Jeugdjournaal een verband met de verovering van Den Briel door de watergeuzen op de Spaanse soldaten van de hertog van Alva, op 1 april 1572. Daar zouden we het rijm "Op 1 april verloor Alva zijn bril" aan hebben overgehouden.

Hoe het ook zij, ook dit jaar is het weer raak. Vogelbescherming Nederland maakte bekend dat ze een leeftijdscheck invoert voor het kijken naar webcams met broedende vogels. Je moest minimaal 12 jaar oud zijn, omdat bezorgde ouders hadden geklaagd dat er onverwacht parende vogels in beeld kwamen.

In dezelfde sfeer is de interne grap van het LUMC in Leiden. Het ziekenhuis zou in het kledingreglement voor medewerkers hebben opgenomen dat ze per 1 april geen doorschijnend ondergoed meer mogen dragen. Patiënten zouden daar aanstoot aan hebben genomen. De medewerkers konden hun voorkeur voor een boxer, slip of string doorgeven die dan aan hun kledingpakket zou worden toegevoegd.

Meer grappen

Ook het vermelden waard: het Nationale Park De Hoge Veluwe kwam met een huurfiets die je beschermt tegen bijtgrage wolven. De brandweer in het Limburgse Wessem nam een tankautospuit in gebruik die op snelwegen over auto's heen kan rijden. De politie in Groningen presenteert een motor met arrestantenzijspan. En de Hema kondigde de komst aan van de gepersonaliseerde rookworst; op die worst kun je een boodschap voor iemand laten inbranden.

Tot slot nog dit: op de NOS-redactie bedacht een redacteur dat de mogelijke vondst van het skelet van musketier d'Artagnan in Maastricht wel eens een 1 aprilgrap kon zijn. Het werd gisteren even spannend toen telefoontjes naar Maastricht niet werden opgenomen. Stadarcheoloog Wim Dijkman verzekerde vandaag dat dit echt géén 1 aprilgrap is.

Brit (22) valt vijf mensen aan bij hotel in de buurt van Schiphol

4 hours 34 minutes ago

Een 22-jarige Brit heeft vijf mensen bij een hotel in de omgeving van Schiphol aangevallen en ernstig mishandeld, meldt de Koninklijke Marechaussee. De man wordt onder meer verdacht van poging tot doodslag.

De geweldsincidenten vonden zondagavond al plaats. Vijf mensen moesten worden overgebracht naar het ziekenhuis voor behandeling van hun verwondingen.

"Hij heeft deze mensen ogenschijnlijk uit het niets aangevallen", zegt een woordvoerder van de marechaussee. "Deze mensen werden hevig bloedend en in paniek aangetroffen."

De 22-jarige Brit vluchtte nadat hij de mensen had mishandeld. Na een korte achtervolging werd hij aangehouden. Hij wordt naast poging tot doodslag ook verdacht van zware mishandeling.

Hij zit vast en wordt verhoord. De man is nog niet voorgeleid. De marechaussee onderzoekt de zaak onder leiding van het Openbaar Ministerie Noord-Holland.

Migrantenboot zinkt voor de kust van Turkije, zeker 18 doden

4 hours 52 minutes ago

Minstens 18 mensen zijn woensdag om het leven gekomen toen een migrantenboot zonk voor de kust van Turkije. Met hulp van een helikopter en drie boten konden 21 opvarenden worden gered. De kustwacht zoekt nog verder naar drenkelingen.

Het ongeval gebeurde vroeg in de ochtend ter hoogte van de badplaats Bodrum. De vluchtelingen waren in een opblaasbare boot met buitenboordmotor onderweg, mogelijk naar het Griekse eiland Kos dat op luttele kilometers van het Turkse vasteland ligt.

Door het slechte weer en de onstuimige zee kwam er water in de boot, wat ervoor zorgde dat die zonk, meldt de kustwacht. De bestuurder zou aanwijzingen om te stoppen hebben genegeerd.

Dodelijke ongelukken met migrantenboten komen regelmatig voor op de Middellandse Zee. Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) zijn daar dit jaar al meer dan 800 migranten vermist geraakt.

Schadebureaus in bevingsgebied zagen vermogen afgelopen jaren enorm groeien

5 hours 7 minutes ago

Schadebureaus in Groningen en Noord-Drenthe hebben de afgelopen jaren opvallend veel verdiend. Dat blijkt uit onderzoek van RTV Noord, RTV Drenthe en Follow The Money (FTM). Uit het onderzoek blijkt onder meer dat mensen die schade opnemen met targets op pad worden gestuurd.

Wie vanwege bevingsschade aanklopt bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG), krijgt vervolgens een schadebureau toegewezen dat de schade komt opnemen. Het IMG werkte tot voor kort samen met vier bureaus: 10BE, CED, D.O.G. Ingenieurs en Stichting Nivre Calamiteiten & Projecten (NCP).

In totaal ontvingen deze vier bureaus van 2018 tot en met 2025 ruim 577 miljoen euro van de overheid. In januari 2026 is een nieuwe aanbesteding van kracht geworden, waarmee de komende jaren naar verwachting 450 miljoen euro gemoeid is, schrijven de regionale omroepen en FTM.

Het is niet duidelijk hoeveel van deze honderden miljoenen ten goede is gekomen aan de schade-afhandelingen. Uit het onderzoek blijkt dat de eigen vermogens van de bureaus sinds 2018 flink zijn gestegen. Ook het vermogen van een aantal bestuurders en aandeelhouders van deze schadebureaus is explosief gegroeid, blijkt uit een analyse van hun jaarverslagen.

Van tonnen naar miljoenen

De regionale omroepen en FTM maakten een reconstructie van de bedrijven 10BE en D.O.G. Ingenieurs. Daaruit blijkt dat tien betrokken aandeelhouders van 10BE sinds 2018 miljoenen euro's aan eigen vermogen bijschreven.

Eén aandeelhouder zag het eigen vermogen van zijn bedrijf stijgen van acht ton naar 13 miljoen euro. Bij een ander schoot het omhoog van zeven ton naar ruim 5 miljoen euro. 10BE heeft niet gereageerd op vragen over deze bedragen en de herkomst van de vermogens.

Bij D.O.G. steeg het eigen vermogen van de holding van een bestuurder in een paar jaar van 50.000 euro naar 14 miljoen euro en van een ander van 1 miljoen naar 61 miljoen euro. Het is niet duidelijk hoeveel van die groei afkomstig is van de werkzaamheden rond mijnbouwschade.

Een woordvoerder van het bedrijf zegt dat de persoonlijke holdings en activiteiten buiten D.O.G. losstaan van de werkzaamheden in het dossier mijnbouwschade. "Daarom kunnen die werkzaamheden niet een-op-een in verband worden gebracht met dit dossier."

"Wij wijzen erop dat uw veronderstelling dat het vermogen van de aandeelhouders enkel is opgebouwd vanuit het resultaat van D.O.G. niet juist is", aldus de woordvoerder. Die wil niet zeggen welk percentage van het vermogen afkomstig is van D.O.G..

Onzinschades

Bij schade-opnames met een vaste vergoeding rekende een bureau voor elke opgenomen schade een bepaalde behandeltijd. Hoe meer schades, hoe meer uren een bureau kon declareren bij het IMG. Voor de bewoners maakt dat niet uit: binnen de regeling krijgen zij een in de meeste gevallen een vaste vergoeding van 10.000 euro, ongeacht het aantal schades of wie ze opneemt.

Zowel D.O.G. als 10BE gaven hun schade-opnemers een 'target' van minimaal veertig schades per adres mee, zo blijkt uit gesprekken met meerdere bronnen. Het gemiddelde aantal geregistreerde schades per werknemer werd besproken, met alle data op een groot scherm. "Je werd voor de bus gegooid als je er te weinig had", aldus een anonieme oud-medewerker.

(Oud-)schade-opnemers van D.O.G. bevestigen dat ze regelmatig 'onzinschades' registreerden om hun target te halen. Zo noteerde een schade-opnemer bijvoorbeeld eens een barst in een ruit twee keer, een keer vanaf de buitenkant en een keer vanaf de binnenkant. D.O.G. ontkent dat schade-opnemers targets krijgen opgelegd. 10BE heeft niet gereageerd op vragen hierover.

Niet meer per uur

Het IMG zegt niets te weten over winsten en jaarrekeningen van de schadebureaus. Dat is "niet onze verantwoordelijkheid", zegt directielid Siebe Keulen. "Dat zou aan onze kant een enorme controle-inspanning vereisen. Dan zouden we ook hun hele boekhouding moeten doornemen."

Sinds dit jaar worden bureaus bij vaste vergoedingen niet meer per uur betaald. Ze krijgen een vast bedrag per rapport met een toeslag per schade.

Celstraffen voor eigenaren pillensite Funcaps in Belgisch hoger beroep

5 hours 23 minutes ago

De Nederlandse eigenaren van de illegale medicatie- en drugswebshop Funcaps zijn in België in hoger beroep beiden veroordeeld tot drie jaar cel, waarvan achttien maanden onvoorwaardelijk, voor de illegale handel in medicijnen.

Ook krijgen ze ieder een geldboete van 24.000 euro en wordt het bedrijf een geldboete van 80.000 euro opgelegd. Verder wordt in totaal 700.000 euro aan inkomsten verbeurd verklaard, wat betekent dat op die geschatte inkomsten beslag wordt gelegd.

Jord van W. (31) en Stefan P. (30) hebben zich volgens het Hof van Beroep in Antwerpen via hun Nederlandse vennootschap schuldig gemaakt aan grootschalige handel in "chemische precursoren" waar in België een vergunning voor nodig is.

De handel leverde in de coronaperiode, tussen september 2019 en december 2022, volgens de eigenaren maandelijks een miljoen euro omzet op, waarvan 20 tot 40 procent afkomstig was van de Belgische markt.

Het hof rekent het de veroordeelden aan dat ze niet nagingen of de drugs in België waren toegestaan. "Deze houding van beklaagden werd duidelijk ingegeven door hun drang om hun zeer lucratieve handel in designerdrugs te kunnen verderzetten."

Zwaardere straffen

Het Openbaar Ministerie had vorige maand in hoger beroep vijf jaar cel geëist. De rechtbank in Mechelen legde de twee in maart vorig jaar een werkstraf van 120 uur en een boete van 80.000 euro op. Tegen die uitspraak gingen zowel het OM als de verdachten in hoger beroep.

Justitie wilde dat het hof in zijn oordeel de dood van een 44-jarige man zwaarder meeweegt, die in 2021 overleed na een overdosis designerdrugs van Funcaps. De verdediging ontkende een oorzakelijk verband.

Het hof gaat mee in het oordeel van de rechter, die de twee veroordeelde voor de invoer van drugs met de dood tot gevolg, maar verzwaart de straffen. "Beklaagden hebben wetens en willens de ogen gesloten voor deze gevolgen en hebben deze producten zonder enige schroom, vaak in grote hoeveelheden, bezorgd aan Belgische klanten."

"Het hof oordeelt uitdrukkelijk dat een mildere bestraffing of het opleggen van een werkstraf, zoals door de eerste rechter beslist, een verkeerd signaal zou zijn naar de beklaagden en naar de samenleving toe."

Ook in Nederland loopt er een strafrechtelijk onderzoek tegen Funcaps. Daarin gaat het om 58 sterfgevallen die mogelijk verband houden met de middelen die op de site werden aangeboden. Op 20 april is de volgende inleidende zitting in die zaak in Zwolle.

Voorwaardelijke celstraf voor sterrenchef Nick Bril na overrijden van werknemer

5 hours 35 minutes ago

De Nederlandse sterrenchef Nick Bril is door de rechtbank in Antwerpen veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van 12 maanden na een ongeval waarbij hij op de parkeerplaats van zijn restaurant over een medewerker heen reed. Hoewel Bril is vrijgesproken voor het onder invloed veroorzaken van een zwaar ongeval, werd hij wel veroordeeld voor nalatigheid.

De rechtbank neemt Bril kwalijk dat hij niet direct hulp bood aan het slachtoffer en dat hij pas na tien minuten de hulpdiensten belde. "Hij had de plicht om hulp te verlenen en zorgde nu voor een onverantwoorde vertraging." Omdat Bril in eerste instantie tegen de hulpdiensten verzweeg dat het om een aanrijding ging, rekent de rechtbank hem nalatigheid aan.

Bril moet ook een geldboete van 4800 euro betalen, waarvan de helft voorwaardelijk is. Ook wordt zijn rijbewijs drie maanden ingetrokken en moet hij opnieuw rijexamen doen. Eind vorig jaar eiste het Openbaar Ministerie nog anderhalf jaar cel.

Ongeluk

Bril reed twee jaar geleden onder invloed van alcohol twee keer over een Britse medewerker heen op de parkeerplaats van zijn restaurant in Antwerpen. De medewerker lag daardoor anderhalve maand in coma en verloor meerdere organen en beide benen.

Joe Claridge zal levenslang de gevolgen dragen van het ongeval en was vandaag ook niet aanwezig bij de uitspraak. Volgens zijn advocaat was dat te moeilijk gezien zijn medische situatie.

De rechter oordeelde dat het zicht op de parkeerplaats op het moment van het ongeval zeer beperkt was. Bril kon zijn collega onmogelijk zien via de spiegels van zijn auto. Claridge droeg daarbij ook nog eens zwarte kleding, waardoor hij nog minder zichtbaar was op het asfalt. De rechter ziet ook geen bewijs dat Bril de controle over zijn auto verloor.

Niet dronken

Het ongeluk gebeurde na een nieuwjaarsfeest in de vroege ochtend van 8 januari 2024. Bril had de avond ervoor gewerkt in The Jane, waarna er een feest was met het personeel. Uit onderzoek blijkt dat Bril te veel had gedronken. De chef-kok had tussen de 1,52 en 1,91 promille alcohol in zijn bloed, terwijl maximaal 0,5 is toegestaan. De rechtbank erkent dat Bril te veel gedronken had, maar oordeelt niet dat hij dronken was.

Toen Bril het restaurant verliet lag Claridge, eveneens beschonken, op de parkeerplaats. Bril reed met zijn auto achteruit en reed daarbij over Claridge heen. Vervolgens reed hij vooruit en reed hij opnieuw over de medewerker heen. Het voorval is vastgelegd op beelden van bewakingscamera's.

A Novel 555 Circuit In 2026

5 hours 51 minutes ago
The humble NE555 has been around for over five decades now, and while during that time we’ve seen a succession of better and faster versions of the original, the circuits …read more
Jenny List

Grootste nationale volkstelling ter wereld van start in India

7 hours 46 minutes ago

In India is de grootste nationale volkstelling ter wereld van start gegaan. Het is voor het eerst in vijftien jaar dat het land met meer dan 1,4 miljard inwoners de bevolking gedetailleerd in kaart gaat brengen.

Het is een enorme operatie: meer dan drie miljoen overheidsfunctionarissen worden ingezet om in een jaar tijd de gegevens te verzamelen. De telling strekt zich uit over alle 28 deelstaten en de acht federaal bestuurde gebieden, met duizenden steden en meer dan 600.000 dorpen.

Inwoners kunnen zich vanaf vandaag voor het eerst online registreren. Vervolgens gaan functionarissen in twee fasen langs de deuren met vragenlijsten. Eerst worden de leefomstandigheden genoteerd. In de tweede ronde, vanaf februari volgend jaar, gaat het om de inwoners en hun economische en sociale situatie.

Kastenstelsel

Ook informatie over het Indiase kastenstelsel is onderdeel van de volkstelling, zo liet Mritunjay Kumar Narayan weten op een persconferentie. Hij is het hoofd van de commissie die de telling coördineert. Het kastenstelsel is een duizenden jaren oud gesloten systeem waarin strikt hiërarchisch onderscheid bestaat tussen sociale groepen op basis van erfelijkheid.

In 2011 werd het kastenstelsel voor het eerst in tachtig jaar geanalyseerd. De informatie werd niet volledig naar buiten gebracht vanwege zorgen over de nauwkeurigheid ervan.

Dat het kastenstelsel onderdeel is van de nieuwe telling ligt politiek gevoelig. Voorstanders zeggen dat de gegevens nodig zijn om te weten wie er recht hebben op overheidssteun. Tegenstanders vinden dat het stelsel geen plaats heeft in een land dat de ambitie heeft om een wereldmacht te zijn.

Grootste bevolking ter wereld

Drie jaar geleden passeerde India China als het land met de grootste bevolking. Dat was op basis van schattingen van de Verenigde Naties, want de laatste volkstelling in India dateert uit 2011. Normaal gesproken wordt er elke tien jaar geteld, maar vanwege de coronapandemie ging dat in 2021 niet door.

Het is de zestiende volkstelling in India en de achtste sinds de onafhankelijkheid in 1947. Het is de bedoeling dat nationale volkstelling in maart 2027 is afgerond.

Correspondent Zuid-Azië Devi Boerema:

"Wetenschappers zullen vandaag opgelucht ademhalen, omdat de volkstelling nu echt begint en niet nog langer wordt uitgesteld. De census is eerder aangekondigd en weer uitgesteld en dat heeft grote gevolgen voor de relevantie van het onderzoek.

Het is een belangrijk middel om te zien of overheidsprogramma's hun doel bereiken. Er was onder wetenschappers en data-analisten veel kritiek op de overheid over de opgelopen vertraging. Door het loslaten van de structuur kunnen de data niet gelijkwaardig worden vergeleken met vorige tellingen.

Het is begrijpelijk dat tijdens de coronapandemie huisbezoeken niet mogelijk waren, maar waarom het daarna nog jaren heeft moeten duren voordat de telling begon, is niet duidelijk. Onder critici waren er vermoedens dat de overheid op deze manier wilde verhullen dat gemaakte beloftes niet zijn gehaald.

In 2024, toen er nationale verkiezingen werden gehouden, zouden dat soort cijfers mogelijk een impact hebben op de populariteit van de regeringspartij van premier Modi. Een populaire campagneleus was bijvoorbeeld dat tegen 2019 elk huis een toilet en elektrische verlichting zou hebben. De volkstelling zal laten zien of die belofte ook echt is ingelost."