Aggregator

Electro-permanent magnets (EPMs) are pretty nifty concepts, and if you aren’t familiar with them, they are permanent magnets with the ability to be electrically switched on or off. Unlike an …read more

President Trump heeft opnieuw gezegd dat de oorlog tegen Iran bijna voorbij is. "We zijn dicht bij het klaren van de klus", zei hij in een toespraak vanuit het Witte Huis. Hij noemde net als eerder een periode van twee tot drie weken. Tegelijkertijd waarschuwde hij dat Iran de komende weken nog hard geraakt gaat worden, "we sturen ze terug naar het stenen tijdperk".

De VS heeft volgens Trump vrijwel al zijn doelen al bereikt. Hij claimde dat de Iraanse marine en luchtmacht zijn vernietigd en dat de Islamitische Revolutionaire Garde flink verzwakt is. Ook stelde hij dat Irans capaciteit om raketten en drones te lanceren een grote slag is toegebracht, evenals het nucleaire programma van Iran.

Trump ging voorbij aan het feit dat Iran nog dagelijks aanvallen uitvoert, met raketten en drones.

Regime change

Eerder op de dag had Trump gezegd dat hij zich geen zorgen maakt over het verrijkte uranium van Iran, omdat dat diep onder het puin zou liggen. In zijn toespraak zegt de president dat het Iran maanden zou kosten om er überhaupt bij te komen.

Volgens Trump was regime change nooit zijn doel, maar is daarvan wel sprake. Hij benadrukte dat meerdere leiders zijn geliquideerd. De nieuwe leiders zouden "minder radicaal, meer rationeel" zijn. Waar hij dat op baseert, en op wie hij specifiek doelt, bleef onduidelijk.

Mojtaba Khamenei, de zoon van gedode leider Ali Khamenei, wordt gezien als hardliner en volgens Iran-kenners is de Islamitische Revolutionaire Garde alleen maar dominanter geworden. Daarbij heeft Trump wel degelijk gesuggereerd dat Iraniërs de macht voor het grijpen hebben als het regime door de aanvallen is verzwakt. Op andere momenten heeft Trump erkend dat protesteren in Iran nog altijd levensgevaarlijk is. In zijn toespraak zei Trump dat er bij de massale protesten in Iran in januari 45.000 betogers zijn gedood; eind februari noemde hij een aantal van 32.000.

Over de stijgende prijzen van brandstof zei hij dat die snel omlaag gaan zodra de oorlog voorbij is. Ook de beurzen zullen dan weer opveren, aldus Trump. De Straat van Hormuz, die vrijwel volledig door Iran wordt gecontroleerd, zal "vanzelf weer opengaan" als de oorlog voorbij is, meende Trump.

VS-correspondent Rudy Bouma:

"Velen keken er met spanning naar uit, maar Trumps speech bevatte nauwelijks iets wat hij niet al eerder had gezegd. Hij herhaalde dat landen die de Straat van Hormuz gebruiken de strategische waterweg zelf moeten heroveren. Opvallender is wat hij juist niet zei: over de verwijdering van verrijkt uranium repte hij met geen woord, over 'boots on the ground' evenmin, en zijn dreigement om uit de NAVO te stappen liet hij onvermeld.

Verder probeerde Trump de oorlog in perspectief te plaatsen door het te vergelijken met de Eerste en Tweede Wereldoorlog en de Amerikaanse conflicten in Korea, Vietnam en Irak: allemaal oorlogen die vele malen langer duurden. Dat moet kiezers geruststellen die zich zorgen maken over de hoge benzineprijzen en andere nadelige gevolgen van het conflict, want door Trumps omstreden beleid dreigt de Republikeinse Partij af te stevenen op verliezen bij de Congresverkiezingen eind dit jaar."

Trump bedankt een reeks landen in het Midden-Oosten. Hij noemde ze nadrukkelijk Amerika's bondgenoten. Over Europa zei hij niets en ook sprak hij niet over zijn dreigement om uit de NAVO te stappen. Enkele uren voor de speech van Trump werd bekend dat NAVO-chef Rutte volgende week een bezoek brengt aan Trump in Washington.

Dankzij nieuwe DNA-technieken hebben politieonderzoekers in de VS een tot nu toe onopgeloste moord kunnen toeschrijven aan seriemoordenaar Ted Bundy. Het gaat om de zaak van Laura Ann Aime, een meisje van 17 dat na een Halloween-feestje in 1974 vermist raakte. Een maand later werd haar lichaam gevonden langs een snelweg in Utah.

Het vermoeden was er al langer dat Bundy achter de moord zat. Hij had volgens de politie voor zijn executie in 1989 toegegeven dat hij haar had vermoord, maar de zaak bleef openstaan in afwachting van definitief bewijs.

Dat kwam er dankzij DNA-technieken die in 2023 beschikbaar kwamen voor het lab in Utah. Daarmee was het mogelijk om ook met heel weinig materiaal DNA te verkrijgen, ook als het door de tijd al goeddeels was vergaan. Uiteindelijk bleek er een match te zijn met het DNA van Bundy.

Fascinatie

Laura Ann Aime had destijds het Halloweenfeestje verlaten om wat te gaan halen in een supermarkt. Nadat haar naakte lichaam weken later was gevonden door wandelaars bleek dat ze vastgebonden was geweest en mishandeld. Volgens onderzoekers heeft ze na haar ontvoering nog dagen geleefd.

Ted Bundy pleegde in de jaren 70 zeker dertig moorden op vrouwen en meisjes in de VS. Veel van zijn slachtoffers waren studenten. Na zijn arrestatie in 1975 was er afschuw maar ook een morbide fascinatie. Velen beschouwden hem als knap en charmant. In The New York Times werd hij omschreven als "een geweldig uitziende man" die in de rechtszaal ontspannen overkwam.

De zus van Laura Ann Aime hield woensdag een persconferentie. "Het is ongelooflijk dat mensen nog geïnteresseerd zijn in Laura's zaak." Ze bedankte namens haar familie de autoriteiten en de media "die gaven om de zaak".

You know what they say — you can’t keep a good website down. OldVersion.com, the repository of outdated software that has been serving up old versions of tools you need …read more

NASA is going back to the Moon! We’ll follow the crew of Artemis II every step of the way. Day 1 – Liftoff! After resolving a last-minute communications issue with …read more

De raket van de Artemis II-maanmissie is gelanceerd. Dat gebeurde om 00.35 uur Nederlandse tijd vanaf het Kennedy Space Center in Florida. Het is de eerste bemande maanmissie sinds 1972.

Aan boord zijn vier astronauten, drie Amerikanen en een Canadees, die in de voetsporen treden van de Apollo-astronauten.

De Amerikanen Reid Wiseman (50), Victor Glover (49) en Christina Koch (47) en de Canadees Jeremy Hansen (50) maken een ronde om de maan, om volgens planning tien dagen later terug te keren op aarde. Ze zullen dus niet op de maan landen; deze missie is wel bedoeld als opstap naar een dergelijke missie.

Bekijk hier het moment van de lancering:

De lancering werd in de afgelopen maanden meerdere keren uitgesteld, onder meer vanwege lekkende leidingen en haperende communicatiesystemen.

Artemis II is onder meer bedoeld om de bestuurbaarheid van de Orion-capsule te testen, waarin de vier hun reis maken. Ze zullen als alles volgens planning verloopt als mensen verder van de aarde komen dan ooit tevoren.

Ruimtevaartorganisatie NASA wil over enkele jaren weer daadwerkelijk voet op de maan zetten. Het idee is dat dat nog voor het einde van Trumps ambtstermijn plaatsvindt.

Panelen uit Leiden

De missie heeft ook een Nederlands tintje. Zo'n 20 minuten na de lancering vouwden de vier grote zonnepanelen van de Europese servicemodule open. Die module voorziet de Orion-capsule van stroom, warmte, zuurstof en aandrijving. De zonnepanelen zijn gefabriceerd in Nederland, bij Airbus Defence & Space in Leiden.

De Verenigde Staten hebben de sancties tegen de Venezolaanse interim-president Delcy Rodriguez geschrapt. Die waren van kracht sinds 2018, nadat ze vicepresident was geworden onder president Nicolás Maduro.

Het opheffen van de sancties tegen Rodriguez bevestigt dat de Amerikanen haar als legitieme nieuwe leider van het Zuid-Amerikaanse land zien. Maduro werd begin januari met een militaire bliksemactie van Amerikaanse commando's gevangengenomen en naar de VS gebracht. Daar zit hij, samen met zijn vrouw, vast in afwachting van een proces. De Maduro's worden aangeklaagd voor hun rol bij de smokkel van drugs.

Rodriguez hamerde er aanvankelijk op dat Venezuela's soevereiniteit gerespecteerd moest worden en benadrukte dat Maduro president blijft, maar ze heeft zich sindsdien welwillend opgesteld om samen te werken met de VS. Ze maakte onder meer afspraken waardoor (Amerikaanse) bedrijven toegang krijgen tot Venezolaanse olie.

Nog wel op EU-lijst

Rodriguez sprak na de bekendmaking dat de sancties tegen haar vervallen haar waardering uit voor Trump. Ze noemde het een belangrijke stap richting "het normaliseren en versterken van de betrekkingen tussen onze landen". Rodriguez sprak verder de hoop uit dat sancties die nog van kracht zijn ook snel worden geschrapt.

De Venezolaanse interim-president staat nog wel op de Europese sanctielijst. EU-buitenlandchef Kallas zei in februari dat ze met een voorstel komt op haar daarvan af te halen. Dat was nadat een aantal politieke gevangenen in het land waren vrijgelaten.

Onder Maduro was de repressie in Venezuela groot. De oppositie werd onderdrukt en duizenden mensen belandden om politieke redenen in de gevangenis. Afgelopen tijd is er voorzichtig iets meer ruimte gekomen voor tegengeluiden, waarbij protesten zijn toegenomen en meer worden gedoogd.

In hoeverre Venezolanen daadwerkelijk meer democratische vrijheden kunnen verwachten, is nog de vraag. Venezolanen die onlangs met de NOS spraken, verklaarden dat er nog altijd veel angst en spanning heerst. Ook is de economische situatie nog altijd erbarmelijk.

Door een onbekend probleem zijn gisteren in de Chinese stad Wuhan zelfrijdende taxi's plots tot stilstand gekomen. Volgens de BBC hielden zeker honderd auto's er tijdens het rijden mee op.

De politie van Wuhan spreekt van "een storing" waardoor taxi's van het bedrijf Baidu stil kwamen te staan.

De politie kreeg meerdere meldingen van auto's die midden op de weg tot stilstand waren gekomen. Op sociale media zijn foto's en video's te zien van auto's die op drukke autowegen stilstaan.

'Geen gewonden'

De politie zegt dat er geen gewonden zijn gevallen en dat passagiers veilig uit de voertuigen konden komen. Op sociale media circuleren wel beelden van voertuigen die tegen de stilstaande taxi's oprijden.

De zelfrijdende Apollo Go-taxi's van Baidu worden in meer steden in China gebruikt.

90 minuten

Tegen nieuwssite Wired vertelt een student die anoniem wil blijven dat ze ongeveer 90 minuten in een zelfrijdende taxi vastzat. Volgens haar hield de auto er "vier á vijf keer" mee op voordat die stil bleef staan voor een kruispunt.

Een scherm in de auto vroeg de passagiers te blijven zitten en te wachten op een medewerker van het bedrijf die er snel aan zou komen. Omdat die niet kwam en telefonisch contact ook niets opleverde, besloten de student en de andere passagiers uit te stappen.

Stroomstoring

Het is niet de eerste keer dat een taxidienst met zelfrijdende auto's met problemen kampt. Zo kwamen taxi's van het bedrijf Waymo in december vorig jaar tot stilstand in San Francisco. Dat gebeurde na een stroomstoring in de stad na een brand. Door de stroomstoring werkten de verkeerslichten niet meer.

De zelfrijdende auto's zijn geprogrammeerd om dan een signaal te sturen naar menselijke medewerkers op kantoor om te beoordelen of het veilig is om verder te rijden. Maar omdat bijna 1600 auto's tegelijk zo'n signaal stuurden, kon het systeem dat niet aan en bleven de auto's in sommige gevallen meer dan vijftien minuten op straat stilstaan.

De hasj die werd gesmokkeld door een geheime tunnel tussen Marokko en de Spaanse exclave Ceuta, die zaterdag werd ontdekt, was vooral bedoeld voor Nederland. De Spaanse krant El País schrijft dat.

De drugs gingen volgens de krant naar meerdere Europese landen, maar hoofdzakelijk naar Nederland. De hoofdverdachte in de zaak zou familiebanden hebben met drugscriminelen hier.

De smokkeltunnel verbond Marokko met Ceuta. Dat hoort bij Spanje, maar ligt aan de Noord-Afrikaanse kust, tegenover het Spaanse vasteland. Bovengronds is de grens tussen Marokko en de Spaanse exclave zeer zwaar bewaakt. De gesmokkelde hasj werd vanuit Ceuta met bootjes naar het Europese vasteland gebracht.

Het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft beelden gedeeld van de tunnel en het tunnelcomplex dat eromheen was gebouwd. De ingang van de tunnel was verstopt achter een koelkast in een fabriekshal in Ceuta, dicht bij de grens. Vorig jaar februari werd op hetzelfde industrieterrein al een andere smokkeltunnel ontdekt.

Het labyrint had meerdere niveaus. De diepste tunnel lag zo'n 19 meter onder de grond. De tunnelgang waardoor drugs over de grens werden gesmokkeld was 80 centimeter breed en 1,20 meter hoog. Op de grond lagen rails. Daarover konden de pallets met hasj gemakkelijk worden verplaatst. Ook waren in het ondergrondse complex kleine hijskranen en katrollen geplaatst. Per week kon twee ton aan hasj worden gesmokkeld.

De Spaanse autoriteiten waren de drugssmokkelaars al een jaar op het spoor. De tunnel zou langere tijd niet zijn gebruikt, mogelijk omdat de criminelen argwaan hadden gekregen.

Volgens het ministerie hadden de criminelen aan bijna alles gedacht. Zo draaiden er continu pompen om de tunnel droog te houden. Het hele complex was geïsoleerd, zodat buiten niemand iets kon horen. Ook het railsysteem was geavanceerd. Het ministerie spreekt in een persbericht van een minutieus ontworpen technische constructie.

Het brein achter de smokkelbende werd op 26 maart in Marokko aangehouden. Een ander kopstuk werd opgepakt in Ceuta. Hij sloot naar verluidt deals en regelde het transport naar het Europese vasteland.

Dankzij invallen en arrestaties kregen de Spaanse autoriteiten de afgelopen maanden steeds meer zicht op het drugsnetwerk. In totaal zijn 27 mensen opgepakt en is ruim 17 ton drugs in beslag genomen. Ook luxe auto's en bijna anderhalf miljoen euro aan contanten zijn geconfisqueerd.

Het Vondelpark wordt het eerste drukke gebied in Amsterdam waar niet meer op een fatbike mag worden gereden. Het verbod gaat op 11 mei in. In de eerste weken krijgen fatbikebestuurders een waarschuwing, daarna riskeren ze een boete van 115 euro.

Het verbod wordt gehandhaafd door boa's en geldt voor alle fatbikes met trapondersteuning en banden dikker dan 7 centimeter, schrijft de stadszender AT5.

Bij de ingangen van het park komen verbodsborden. Ook worden alternatieve routes aangegeven. Bestuurders kunnen om het park heen fietsen of afstappen en met hun fatbike aan de hand het park door.

In februari stemde een meerderheid in de gemeenteraad voor het invoeren van een fatbikeverbod op drukke plekken in de stad.

Eerste locatie in stad

Het Vondelpark wordt de eerste locatie, omdat het er druk is en er veel meldingen zijn gedaan bij gemeente en politie van overlast door fatbikes. Ook zijn er ongelukken gebeurd met de zware elektrische fietsen.

"Het Vondelpark is een van de drukste parken in de stad. Er zijn spelende kinderen, wandelaars, hardlopers, mensen die sporten of picknicken of hun hond uitlaten", zegt verkeerswethouder Melanie van der Horst. "Daar is geen plek voor snelle, zware fatbikes. Veel Amsterdammers vragen al jaren om maatregelen tegen de overlast van fatbikes."

Het fatbikeverbod komt er dankzij een aanpassing van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Volgens diezelfde regeling is sinds 2017 de bierfiets verboden in de stad.

De komende maanden onderzoekt de gemeente Amsterdam het effect van het fatbikeverbod. Daarna wordt besloten of het verbod ook op andere plekken in de stad kan worden ingevoerd.

Enschede als voorbeeld

In Enschede geldt sinds vorige maand een verbod op fatbikes in de binnenstad. De stad is de eerste in Nederland met een dergelijk verbod, bedoeld om de overlast te beperken.

Volgens de binnenstadmanager van Enschede is het effect van het verbod al zichtbaar. "Er staan nu echt veel minder fatbikes", zei hij tegen RTV Oost.

Batteries are notoriously difficult pieces of technology to deal with reliably. They often need specific temperatures, charge rates, can’t tolerate physical shocks or damage, and can fail catastrophically if all …read more

Milieuactivisten hebben bij Antarctica met opzet een Noors vissersschip geschampt. De groep rond de bekende activist Paul Watson had het gemunt op twee schepen van een Noors bedrijf dat krill vangt. Met één schip was er een aanvaring, bij het andere is geprobeerd de sleepnetten te beschadigen.

Krill is een belangrijke voedingsbron voor walvissen en andere zeedieren. Er wordt ook op steeds grotere schaal op gevist. Krill wordt onder meer gebruikt in voedingssupplementen en als visvoer.

De garnaalachtige diertjes komen vooral voor in de wateren rond Antarctica.

Beelden

Het Noorse krilvangstbedrijf Aker Qrill heeft beelden gedeeld van het incident. Daarop is te zien hoe het schip van de activisten van achteren de Antarctic Sea van Aker Qrill nadert en aan de zijkant aantikt.

Niemand raakte gewond. Ook de schade valt mee, maar dat is volgens het bedrijf meer geluk dan wijsheid. Het had niet veel gescheeld of er was een dieseltank geraakt, met alle gevolgen van dien, zegt de topman van het bedrijf.

Kort voor het incident probeerden activisten de sleepnetten van een ander krillvangst-schip van Aker te raken met ankers die ze overboord gooiden. Daarvan heeft de groep zelf foto's gedeeld.

'Agressief geweldloos'

De Noorse omroep NRK heeft contact gehad met Paul Watson. Hij was er niet bij, maar bevestigt dat hij achter de actie zit. Die is volgens hem nodig om de voedselvoorziening voor walvissen, robben en pinguïns te redden. Hij verwijt Noorwegen de visquota alleen maar te willen opdrijven.

Watson zegt tegen de NRK dat hij geen levens in gevaar heeft gebracht en dat hij voor zijn acties strikte, zelfgemaakte regels volgt. Zijn stichting noemt de eigen handelwijze 'agressief geweldloos'.

De 75-jarige Canadees-Amerikaanse Watson heeft een lange geschiedenis in de milieubeweging. Hij is oprichter van Sea Shepherd en mede-oprichter van Greenpeace. Bij beide organisaties is hij al lang vertrokken, maar met een nieuwe stichting is hij nog altijd actief en spraakmakend.

Twee jaar geleden zat Watson nog enige tijd vast omdat Japan hem wilde berechten. Dat land verdenkt hem van het gewelddadig belagen van een walvisvaarder.

Het incident bij Antarctica gaat waarschijnlijk een juridisch staartje krijgen. Aker Qrill heeft een gang naar de rechter aangekondigd. Het bedrijf heeft ook assistentie gevraagd aan de kustwacht van Chili, het land dat het dichtst bij ligt.

De omroepen KRO-NCRV, Omroep Max en WNL willen samen een omroephuis vormen, melden ze in een gezamenlijke verklaring.

Ze hebben een reeks gesprekken gevoerd, "die voldoende vertrouwen hebben gegeven om de beoogde samenwerking de komende maanden verder vorm te geven", schrijven de mediabedrijven. De drie omroepnamen zullen blijven bestaan.

De omroepen zeggen ook dat er nog een aantal voorwaarden zijn, waaraan de samenwerking moet voldoen. "Die voorwaarden zullen in de komende periode worden uitgewerkt."

Ze hebben de ambitie om "doelmatig samen te werken en elkaar te versterken waar mogelijk". Het moet een omroephuis worden waarin "verschillen niet vervagen, maar elkaar juist versterken".

Nieuw omroepbestel

Het College van Omroepen meldt dat met deze fusie een "belangrijke stap" wordt gezet in de hervorming van het omroepbestel. Dat moet gaan bestaan uit vier omroephuizen en één taakorganisatie.

Wat is er ook al weer aan de hand?

Minister Bruins van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in het vorige kabinet maakte bekend dat de bestuurlijke laag binnen de publieke omroep kleiner moet worden. Per 2029 moeten de nu nog 11 publieke omroepen opgaan in 4 of 5 omroephuizen, naast de NOS.

In plaats van één bestuur per publieke omroep, wordt dat er straks een per omroephuis. De afzonderlijke omroepen mogen wel blijven bestaan als naam en ledenverenigingen.

"Minder omroepen betekent minder versnippering van kennis en geld. En minder bestuurders", aldus het wetsvoorstel.

Ook de nieuwe coalitie wil dat de omroepen in vier omroephuizen opgaan. De coalitie heeft in de Tweede Kamer een minderheid, maar ook GroenLinks-PvdA is voor. De coalitiepartijen willen ook dat de NOS en de NTR samengaan in een taakomroep.

BNNVARA en Omroep Zwart hebben in februari ook de intentie uitgesproken om een omroephuis te vormen, mocht Omroep Zwart toegang krijgen tot het bestel.

Eerder maakten de EO, VPRO en Human bekend samen te willen gaan, net als AVROTROS en PowNed. De NOS en NTR willen samengaan in één taakorganisatie.

Ongehoord Nederland

Het is nog niet duidelijk wat gaat gebeuren met Ongehoord Nederland. Het College van Omroepen zegt in een persbericht dat de tien omroepen, los van Ongehoord Nederland, tot de conclusie zijn gekomen dat aansluiting van Ongehoord Nederland bij een van de vier omroephuizen "zowel inhoudelijk als op het gebied van governance niet passend is".

Peter Vlemmix, algemeen directeur van Ongehoord Nederland, vindt dat zijn omroep wordt buitengesloten. Hij noemt dat schandalig. "Het is een klap in het gezicht van onze groeiende achterban", zegt hij tegen het AD. "Ze zijn allemaal voorstander van een pluriform bestel en ons geluid is er al, maar het mag blijkbaar niet door iedereen worden gehoord."

Volgens Vlemmix heeft Ongehoord Nederland zich constructief opgesteld in de onderhandelingen, maar wil "de rest" niet met de omroep in zee.

Rudolf Ungváry was student toen zeventig jaar geleden de Hongaarse opstand uitbrak. Een paar korte dagen van bevrijding, zo herinnert de schrijver zich deze.

Wat in 1956 begon als een vreedzaam protest van enkele duizenden studenten tegen de stalinistische onderdrukking, groeide uit tot een grootschalige revolte die hardhandig werd neergeslagen door Moskou. Duizenden Hongaren kwamen om het leven.

De bevrijding bleek een "ijdele droom", zegt de 89-jarige Ungváry in zijn met boekenkasten gevulde woonkamer in Boedapest. De opstand werd een bepalend hoofdstuk in de Hongaarse strijd voor onafhankelijkheid. Maar de huidige regering "schendt de nagedachtenis van de slachtoffers", stelt Ungváry.

"De revolutie is dood. Ze heeft geen betekenis meer." Want waar Hongarije toen in opstand kwam tegen Moskou, kiest de regering van Orbán nu juist de kant van Rusland.

Dat werd in deze verkiezingscampagne pijnlijk duidelijk door onthullingen van onderzoeksjournalisten over de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken, Peter Szijjártó. Uit gelekte gesprekken tussen hem en zijn Russische ambtsgenoot Lavrov blijkt dat hij voor Moskou lobbyde om Russen en Russische bedrijven van de sanctielijst te krijgen.

Ook hield Szijjártó Moskou jarenlang op de hoogte van strategisch belangrijke informatie van de EU. De Hongaar belde zelfs tijdens pauzes van vergaderingen met Europese collega's Lavrov op voor de laatste stand van zaken.

Szijjártó ontkent niet dat hij nauw contact onderhield met Lavrov, maar doet de onthullingen af als een poging van buitenlandse inlichtingendiensten om de Hongaarse verkiezingen van 12 april te beïnvloeden.

De onthullingen laten zien dat de banden tussen Boedapest en Moskou veel verder gaan dan gedacht. Volgens Orbán is Rusland een belangrijke partner, onder meer voor goedkope olie. Dat Oekraïne tegen Moskou vecht voor de eigen onafhankelijkheid, wuift de regering weg. Een vertegenwoordiger suggereerde zelfs dat zinloos is om weerstand te bieden, gezien wat Hongarije in '56 heeft meegemaakt.

Bijna de hele wereld kijkt naar de verkiezingsstrijd in een land met amper tien miljoen inwoners. Waarom proberen twee grootmachten de Hongaarse premier Orbán in het zadel te houden?

'Deals sluiten'

Waar Orbán eerder zijn pijlen vooral richtte op migranten en Brussel, is Kyiv deze campagne de belangrijkste zondebok. President Zelensky werkt volgens de premier samen met oppositieleider Peter Magyar om Hongarije de oorlog in te trekken. Daar is geen bewijs voor.

In Györ, een studentenstad in het westen van Hongarije, wacht Dora met haar man tussen andere medestanders van Orbán op de premier, die komt speechen. "Hij balanceert tussen de VS en Rusland", zegt de 25-jarige. "Dat vind ik echt goed aan de premier, en ook aan Szijjártó."

Alle aanhangers die je hier spreekt, vinden het logisch dat de premier bevriend wil blijven met Moskou. "Orbán kan met iedereen deals sluiten", zegt een gepensioneerde vrouw. Een oudere man zegt dat hij blij is dat de Russen zijn vertrokken uit Hongarije, maar het belangrijkst voor hem blijft dat er geen cent gaat naar Oekraïne "want dat zijn verrotte schurken".

Kijken naar de toekomst

Ingenieur Daniel (47) zegt: "Het loont de moeite om op goede voet te staan met grootmachten. En ja, een goede relatie met Rusland zorgt voor goedkope olie voor Hongaarse gezinnen."

Maar wat betekent dat voor de herinnering aan '56? "Nou dan kunnen we het ook over de Duitsers, de Oostenrijkers of de Fransen hebben", riposteert Daniel. "De geschiedenis kun je niet veranderen. We moeten naar de toekomst kijken."

De Hongaarse opstand leeft wel onder de anti-Orbán-demonstranten die ook naar de campagnespeech van Orbán zijn gekomen. Tussen het scanderen van 'Fidesz is vies' door, klinkt een leus uit 1956: 'Ruszkik Haza!', Russen naar huis.

Hun gefluit is zo luid, dat Orbán zijn toespraak moet onderbreken. "Jullie willen een pro-Oekraïense regering die geld van Hongaren naar Oekraïne zal brengen", reageert de premier bozig.

Dat 'Russen naar huis' weer te horen is op straat, geeft schrijver Ungváry hoop. Dezelfde woorden scandeerde hij destijds met zijn medestudenten. "Met deze leus keert de revolutie van '56 terug in ons bewustzijn."

Ungváry haalt een boek uit de kast dat hij geschreven heeft over de opstand op zijn universiteit in het noorden van Hongarije. Voor hem bepalen deze verkiezingen of Hongarije weer een gezonde democratie wordt "Als de oppositie wint, dan heeft in zekere zin de revolutie van 1956 symbolisch gewonnen."

We’ve seen our fair share of audiophile tomfoolery here at Hackaday, and we’ve even poked fun at a few of them over the years. Perhaps one of the most outrageously …read more

Oekraïne is sinds vanochtend voortdurend bestookt met massale droneaanvallen, veel meer dan gebruikelijk is overdag. De aanvallen zijn het Russische antwoord op het Oekraïense voorstel voor een wapenstilstand, zegt de Oekraïense president Zelensky in een bericht op Telegram.

Eerder deze week liet hij weten dat hij via de Verenigde Staten had gevraagd om een staakt-het-vuren tijdens orthodox Pasen. Dat valt dit jaar op 12 april.

Volgens de Oekraïense luchtmacht zijn vandaag zeker 360 drones afgevuurd door Rusland. De aanvallen waren vooral gericht op het westen en midden van het land.

Doden door ontplofte drone

Bij de droneaanvallen zijn zeker vier mensen gedood in de regio Tsjerkasy, melden de Oekraïense autoriteiten. Ze zouden uit nieuwsgierigheid naar een neergekomen drone zijn gelopen die vervolgens ontplofte.

Bijna alle drones zijn neergehaald door het Oekraïense leger. "Het percentage neergehaalde drones is vandaag vrij hoog, ongeveer 90 procent", schrijft Zelensky. "Maar dat zou natuurlijk hoger moeten zijn."

Er vielen negen gewonden. Zo raakten drie buspassagiers gewond toen hun bus werd geraakt door brokstukken van een drone. Op een andere plek raakten drie volwassenen en een kind gewond toen een drone neerkwam op een privéterrein.

'Voorstel is PR-stunt'

Het Kremlin liet vandaag weten het voorstel van Zelensky voor een wapenstilstand tijdens Pasen niet serieus te nemen. Volgens woordvoerder Zacharova van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken is het een PR-stunt van Oekraïne.

Volgens Zacharova wil Zelensky een wapenstilstand "om de verliezen aan te vullen en de Oekraïense strijdkrachten te hergroeperen en voor te bereiden op verdere gevechten".

Zelensky zei dat hij met de Britse premier Starmer en de Verenigde Staten gesproken heeft over een wapenstilstand. "Er zijn andere signalen nodig, en de stilte op Pasen zou precies het signaal kunnen zijn dat iedereen duidelijk maakt dat diplomatie succesvol kan zijn."

De bultrug die opnieuw is gestrand voor de Duitse Oostzeekust, is niet meer te redden. Pogingen daartoe worden stopgezet. Deskundigen gaan ervan uit dat de bultrug doodgaat op de plek waar hij nu ligt. Hij is te ziek en te zwak om op eigen kracht weg te zwemmen, is hun inschatting.

Een deelstaatminister sprak op een persconferentie van een emotionele dag. "We hebben alles geprobeerd om hem een kans te geven. Het is een unieke tragedie", zei de minister. Het beste is volgens hem om de bultrug met rust te laten.

In het water voor het eilandje Poel is een veiligheidszone ingericht. Niemand mag in de buurt van de bultrug komen. De politie houdt dag en nacht toezicht. Ook dronevluchten, bijvoorbeeld om opnames van de bultrug te maken, zijn verboden.

Bultrug houdt gemoederen bezig

Het besluit om het dier met rust te laten komt aan het einde van een week tussen hoop en vrees. Veel Duitsers zijn begaan met het lot van Timmy, zoals de bultrug wordt genoemd.

Het zeedier strandde op 23 maart voor het eerst bij de badplaats Timmendorfer Strand. Rond Timmy werd toen een geul gegraven.

Na drie dagen lukte het de bultrug om los te komen en weg te zwemmen, maar in het weekend ging het voor de kust van Wismar opnieuw mis. De bultrug is sindsdien meerdere keren losgekomen en weer gestrand. Sinds gisteren ligt hij op de plek waar hij waarschijnlijk zal doodgaan.

Er is al een planning voor als de bultrug dood is. Het kadaver gaat naar het Meeresmuseum in Stralsund, zo'n 130 kilometer naar het oosten. Specialisten willen daar onderzoeken wat de bultrug mankeerde.

De Nederlandse landmacht gaat over op een nieuwe strategie, gericht op de inzet van drones. Vanaf 1 januari 2028 moeten alle gevechtseenheden zijn toegerust voor oorlogvoering met drones.

Het startsein voor die nieuwe strategie werd vandaag gegeven op de kazerne in Oirschot. De systematische invoering van de drone-strategie betekent een grote omslag voor de landmacht. Er moet veel nieuw materieel worden aangeschaft en alle militairen worden opgeleid om met drones te kunnen werken.

Defensie zoekt daarnaast 1200 specialisten, onder wie dronepiloten en technici.

Het besluit van Defensie is ingegeven door de snelle ontwikkelingen op het slagveld in Oekraïne, waar drones een steeds grotere invloed op het verloop van de strijd hebben.

"Drones zijn een direct wapen geworden dat door de infanterist, matroos of vlieger kan worden ingezet om ook offensief te kunnen optreden. Als we dat niet meenemen in ons eigen werk dan gaan we de oorlog verliezen", zei Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim bij de presentatie.

Verkenning, verdediging en aanval

In 2028 moeten de drie landmachtbrigades en het Korps Commandotroepen zijn voorzien van alle middelen om met en tegen drones te kunnen vechten. Daarbij horen niet alleen drones voor verkenning, maar ook voor verdediging en aanval.

Ook de uitrusting wordt aangepast: zo komen er speciale camouflagedekens die lichaamswarmte tegenhouden zodat een militair minder goed door een drone kan worden ontdekt. Wapens en tanks krijgen speciale richtmiddelen om drones uit de lucht te schieten.

Bataljons krijgen standaard een kleine mobiele werkplaats die meegaat op het slagveld. Daar kunnen kleine reparaties en aanpassingen worden gedaan. Daarvoor heeft Defensie dronespecialisten en technici nodig. Verder achter de frontlinie komen grotere werkplaatsen met reparatie- en productiecapaciteit.

De Nederlandse industrie is nauw betrokken bij deze innovaties. Nederland levert veel drones aan Oekraïne en dankzij een samenwerkingsovereenkomst worden de ervaringen op het slagveld snel gedeeld.

"Nederland beschikt met de drone-industrie over een innovatieve sector waar we graag nauw mee samenwerken", zegt brigadegeneraal Joland Dubbeldam, commandant van de Task Force drones, verantwoordelijk voor de invoering van de nieuwe strategie.

Dominant en dodelijk wapen

De meer dan 10.000 militairen van de gevechtseenheden van de landmacht krijgen ook les over het omgaan met drones.

Op het slagveld in Oekraïne wordt tachtig procent van de slachtoffers aan beide kanten verwond of gedood door een drone. "Je ziet daar hoe dominant drones zijn voor de moderne oorlogvoering", zegt defensiespecialist Peter Wijninga. "Er is een enorme wapenwedloop gaande met nieuwe ontwikkelingen op dit gebied."

"Dat maakt dat het Westen ook gaat nadenken over de inrichting van zijn strijdkrachten. Dan zie je dat de grondstrijdkrachten niet goed zijn voorbereid. De infanterie vecht niet meer om een vierkante meter, maar om een kubieke meter, tot 50 of 100 meter hoogte."

Oorlogsrecht

De komst van kleine drones op het slagveld betekent dat het karakter van oorlog verandert, zegt ook Lauren Gould, universitair hoofddocent conflictstudies aan de Universiteit Utrecht. "We zien in de context van Oekraïne dat drones niet zorgen voor een overwinning, ze zorgen alleen maar dat je niet verliest."

Ze ziet daarbij een patstelling met heel veel doden en gewonden. "Drones achtervolgen soldaten om ze te doden. Een drone die de laatste kilometer autonoom vliegt, stopt niet als een soldaat zich overgeeft." Dat zou volgens het oorlogsrecht een oorlogsmisdaad zijn en daarom vindt ze dat de politiek de grenzen van het gebruik moet aangeven.

Democratische controle

Gould stelt ook vragen bij de democratische controle op deze wapens, die onderdeel zijn van een snelgroeiende wapenwedloop. "De innovatie gaat heel snel en de startups zijn moeilijk te controleren. Drones worden op steeds meer terreinen ingezet, ook bij burgerdoelen. Tegelijkertijd wordt er teruggeduwd op de democratische processen."

Dat betekent niet dat ze vindt dat de krijgsmacht moet afzien van de invoering van de drone. "Wel moeten we eerst het politieke en maatschappelijke debat voeren waar dit heengaat en waar we willen dat dit eindigt. Dat doen we ook met atoomwapens en chemische wapens. Daar maken we afspraken over."

There’s a great debate these days about what the current crop of AI chatbots should and shouldn’t do for you. We aren’t wise enough to know the answer, but we …read more

Nu de gasprijzen hoog zijn, gaan er in de politiek nadrukkelijker stemmen op om de kolencentrales in Nederland langer open te houden. Volgens de wet moeten ze uiterlijk 2030 de deuren sluiten, omdat ze zeer vervuilend zijn.

"Vloeken in de kerk", noemde CDA-leider Henri Bontenbal het toen hij vorige week tijdens een debat weer het balletje opwierp om de drie kolencentrales in Nederland toch langer open te houden. Hij vindt dat Nederland de optie achter de hand moet houden.

"Als de keuze wordt geen stroom of kolenstroom dan denk ik dat heel veel mensen liever tijdelijk vieze kolenstroom willen", zegt Bontenbal. "De kolencentrales moet je ombouwen naar biomassacentrales. Intussen moeten we alles op alles zetten om de verduurzaming voor elkaar te krijgen."

Veel elektriciteit komt van kolencentrales

Gas- en kolencentrales zijn op dit moment belangrijk voor de stabiliteit op het stroomnet: ze springen bij op momenten dat er geen wind en zon is om elektriciteit te produceren. Doordat het gas de afgelopen weken duur was, draaiden vooral de kolencentrales weer op volle toeren.

De drie kolencentrales in Nederland leveren op piekmomenten ongeveer 15 procent van de stroom in Nederland:

Omdat er vanaf 2030 dus geen kolenstroom meer mag zijn, riep netbeheerder Tennet vorig jaar de politiek al op om een plan te maken voor een alternatief op windstille en bewolkte dagen. Het kabinet is nog bezig met dat plan, het zogeheten capaciteitsmechanisme.

Het vraagstuk is de laatste weken een stuk urgenter geworden door de oorlog in het Midden-Oosten, want als de gasprijzen zo hoog blijven, zijn gascentrales ook geen aantrekkelijke optie meer. Daarmee valt dus ook een andere belangrijke stroombron weg.

Politiek gevoelig

Partijen als PVV, JA21 en Forum voor Democratie hebben geen bezwaren tegen vervuilende kolencentrales. Ook de VVD is niet per se tegenstander, maar dat ook het CDA het onderwerp nu opnieuw ter sprake brengt, ligt zeer gevoelig bij coalitiepartner D66. Rob Jetten heeft zich altijd hard gemaakt voor de sluiting van kolencentrales.

Jetten poseerde in 2019 bij een verkiezingsposter over de kolencentrale aan de Hemweg in Amsterdam. Hij kreeg daar veel kritiek op, omdat door de sluiting veel werknemers van de centrale hun baan verloren:

Ook bij GroenLinks-PvdA (binnenkort Pro), de grootste oppositiepartij is er grote weerstand tegen het voorstel van het CDA. "Dit is een fossiele reflex die partijen vaker hebben in crisistijden", zegt Kamerlid Sjoukje van Oosterhout van GroenLinks-PvdA. "De kolencentrales geschikt maken voor biomassa is een enorme investering. Terwijl we juist volle bak moeten investeren in groene energie van eigen bodem en het isoleren van woningen."

Belgie haalt capaciteit weg

België kijkt vanwege de hoge olie- en gasprijzen al wel weer veel nadrukkelijker naar kolen en specifieker: naar de kolencentrales van Nederland. De Belgische regering heeft voor de komende tijd een derde van de capaciteit gekocht bij Uniper, de eigenaar van de kolencentrale op de Rotterdamse Maasvlakte.

"Die capaciteit is nu dus niet meer beschikbaar voor Nederland", zegt Uniper-directeur Dyonne Rietveld. "Ik zou liever hebben dat Nederland de reservering maakt, want dan kunnen we het ook hebben over de vraag of we biomassa kunnen gaan gebruiken."

Rietveld hoopt dat de kolencentrale op de Maasvlakte ook na 2030 nog een rol kan spelen. "Kolencentrales hebben geen toekomst, dat weten we allemaal, maar als we ze ombouwen naar biomassacentrales zijn we niet te afhankelijk van één bron."

Weerstand tegen biomassa

Ook biomassa leidt al jaren tot discussie: er worden (buitenlandse) bossen voor gekapt en veroorzaakt net zo goed CO2-uitstoot. In 2022 zette Jetten, toen nog minister van Klimaat en Energie, abrupt de subsidies voor biobrandstoffen stop vanwege de grote weerstand tegen het gebruik ervan.

Rietveld van Uniper en CDA-leider Bontenbal zien daarvoor dezelfde oplossing: de CO2 opvangen en opslaan onder de Noordzee. "Dan heb je duurzame energie, negatieve CO2-emissie en regelbaar vermogen", zegt Rietveld. "Maar dan hebben we duidelijkheid nodig en politieke steun."

Rietveld waarschuwt dat zonder die duidelijkheid na volgend jaar de sluiting van de kolencentrale op de Maasvlakte onomkeerbaar is. "Het kabinet kan dan niet meer last minute ons een telefoontje geven dat de centrale toch moet aanblijven", zegt zij. "Die capaciteit is dan dus echt weg."