Aggregator

Geen droogtecrisis meer, maar problemen zijn nog lang niet voorbij

2 hours 14 minutes ago

De grootste problemen door de droogte in ons land zijn voorbij. Dat zegt het crisisteam van de overheid dat bij extreme droogte besluiten voorbereidt over de verdeling van het beschikbare zoetwater in Nederland. Het ziet dat er geen watertekort meer is, maar dat dit nog wel dreigt.

Want ook al regende het de afgelopen weken veel, nog altijd zijn de gevolgen van de droogte goed merkbaar, zegt de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling.

Het waterpeil in rivieren is nog altijd lager dan normaal voor deze tijd van het jaar. Zo stroomt er door de rivier de Rijn nog altijd maar de helft van wat normaal is voor begin september. En op veel plekken is het grondwaterpeil nog lang niet hersteld.

Natuur moet herstellen

De kwaliteit van het oppervlaktewater is ook een probleem. Langs de kust is sprake van verzilting. Dat geldt ook voor het IJsselmeer. Daarnaast is veel oppervlaktewater van ongezonde kwaliteit doordat er bijvoorbeeld blauwalg in voorkomt.

Na het droge voorjaar en een periode van extreme droogte deze zomer moet de natuur nu herstellen, zegt de Coördinatiecommissie. Rivieren hebben nog maanden bovengemiddeld veel neerslag nodig voordat het peil normaal is. Het grondwater heeft mogelijk meerdere jaren nodig om weer op normaal niveau te komen.

De verschillen per regio zijn daarin groot. In gebieden die hoog liggen met zandgronden zijn de tekorten aan water een stuk groter dan in delen waar rivieren doorheen lopen. Voor de hooggelegen gebieden geldt op veel plekken nog steeds een zogenoemd onttrekkingsverbod.

Spaanse premier: geen hard bewijs geleverd dat Marokko achter stormloop Ceuta zat

2 hours 24 minutes ago

De Spaanse premier Sánchez zegt dat er geen "harde bewijzen" zijn dat Marokko verantwoordelijk is voor de dodelijke stormloop van tienduizenden migranten naar de Spaanse exclave Ceuta, eind juli. Daarmee weerspreekt hij een gelekt Spaans politierapport, waarin staat dat Marokkaanse agenten laks optraden toen zo'n 70.000 migranten de grens met Ceuta bestormden.

"Ik kan u verzekeren dat geen enkele instelling - noch de diplomatieke dienst, noch de Europese Commissie, noch enig internationaal orgaan - de Spaanse regering enig hard bewijs heeft geleverd dat Marokko het incident heeft gepland of uitgevoerd", zei Sánchez vandaag in het Spaanse parlement. "Helemaal niets."

Weinig bewaking

Het Nationaal Centrum voor Immigratie en Grensbewaking (CENIF) van de politie concludeerde dat Marokkaanse agenten, in uniform en burgerkleding, de menigte mogelijk actief richting specifieke grensovergangen stuurden en migranten begeleidden bij hun overtocht via het water. Ook tonen satellietbeelden aan dat er op het moment van de toestroom weinig Marokkaanse bewaking op de been was.

Sánchez sprak vandaag in het Spaanse parlement over de toestroom van migranten, de dag na grootschalige demonstraties in heel Spanje vanwege de aanhoudende crisis in Ceuta. Duizenden illegale migranten verblijven nog steeds in de Spaanse exclave, velen onder erbarmelijke omstandigheden, en de spanningen tussen hen en bewoners lopen op.

Gehint op koninklijk bezoek

In het debat verweet Sánchez twee Marokkaanse ministers "onaanvaardbare" uitspraken te hebben gedaan. De minister van Justitie, Ouahbi, heeft vorige maand publiekelijk herhaald dat Marokko aanspraak maakt op de Spaanse exclaves Ceuta en Melilla, gelegen aan de Noord-Afrikaanse kust. Sánchez heeft daarop de Marokkaanse ambassadeur in Spanje op het matje geroepen.

Volgens de Spaanse premier hebben de exclaves Ceuta en Melilla behoefte aan een bezoek van het Spaanse staatshoofd, "na zo'n twintig jaar zonder bezoek". Daarom roept Sánchez de Spaanse koning Felipe VI op om er "de komende weken" langs te gaan.

Migrantenstroom Ceuta

Eind juli staken zo'n 70.000 migranten de grens over van Marokko naar de Spaanse exclave Ceuta. Daarbij kwamen 82 mensen om het leven, onder meer door verdrinking. De meeste andere migranten keerden diezelfde dag nog terug, maar duizenden niet. De situatie in Ceuta wordt steeds kritieker, en de partij van premier Sánchez staat daardoor onder druk.

Het politierapport, ingezien door onder andere dagblad El País, stelt ook dat sociale media een rol hebben gespeeld bij het ontstaan van de migrantenstroom. Mensen zouden elkaar daar hebben geïnspireerd om de grens over te steken.

Daarnaast speelde een uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof een rol. Begin juli oordeelde dat hof dat migranten die zwemmend of per boot Ceuta bereiken, niet zonder procedure mogen worden teruggestuurd. Maar die uitspraak is volgens de politie niet goed geïnterpreteerd door de migranten.

Supporters van amateurclubs met elkaar op de vuist na voorronde KNVB-beker

3 hours 8 minutes ago

Supporters van amateurclubs TOGB en Katwijk zijn gisteren met elkaar op de vuist gegaan na een wedstrijd in de eerste voorronde van het KNVB-bekertoernooi. Drie mensen raakten lichtgewond.

Zowel op de tribunes als in de kantine zouden supporters van beide clubs hebben gevochten, schrijft de regionale omroep Rijnmond. Ook gooiden ze met stoelen. De politie kwam volgens de omroep met twaalf politieauto's naar het sportcomplex in Berkel en Rodenrijs om de ruzie te sussen. Niemand is aangehouden.

Volgens een woordvoerder van de politie waren de drie gewonden mensen die juist wilden bemiddelen. Waarom het zo misging tussen de twee groepen is niet bekend.

De derde divisionist TOGB won thuis met 3-2 van de club uit Katwijk, die in de tweede divisie uitkomt.

Tieners joyriden in busje en beschadigen auto's bij Drents bedrijf

3 hours 41 minutes ago

Twee tieners hebben deze week meerdere auto's beschadigd bij een bedrijf in Hoogeveen. De eigenaar van het getroffen bedrijf vindt de gebeurtenissen "vrij bizar", zegt hij tegen RTV Drenthe. "Ik zei al tegen de agenten: 'ik was vroeger ook geen heilig boontje, maar dit had ik zelf nooit kunnen bedenken'."

Volgens Luca Neerhof van JHL Automotive hebben de twee jongens maandagavond eerst de boel op de fiets verkend. Daarna zijn ze over het hek van het bedrijf geklommen. Op het terrein staan honderden auto's bedoeld voor de verkoop of lease.

De jongens hebben aan autodeuren gevoeld, blijkt onder meer uit camerabeelden. Een busje met hoogwerker bleek open te staan. De jongens vonden ook een sleutel van de wagen.

Toegetakeld

"Geen idee hoe dat kan", zegt de eigenaar. "Ik denk dat ze heel veel geluk hadden dat er nog een reservesleutel in lag of zo. De politie zoekt dat uit."

De jongens hebben vervolgens over het terrein gereden en geparkeerde auto's geraakt. "Zeker zes. Maar de meeste schade zit hem in de bus waarin ze reden. Die is echt toegetakeld", vertelt Neerhof. Uiteindelijk hebben oplettende buurtbewoners de jongens betrapt en de politie gebeld.

De jongens zijn aangehouden en verhoord. Hoe oud de joyriders precies zijn, is niet bekendgemaakt. "Ik schat een jaar of 14, 15. Niet oud genoeg om te mogen rijden in ieder geval", zegt Neerhof. Omdat ze minderjarig zijn, doet de politie geen verdere mededelingen.

Toezichthouder na Hitler-video: minister kan ON uit omroepbestel halen

3 hours 47 minutes ago

Minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap kan de erkenning van omroep Ongehoord Nederland intrekken. Dat schrijft het Commissariaat voor de Media in een brief aan de minister.

Aanleiding is de laatste rel rondom de omroep. In een online uitzending toonden toen nog ON-hoofdredacteur Joost Niemöller en gezicht van de omroep Raisa Blommestijn eind juli begrip voor uitspraken van Hitler over de zogenaamde gevaren van globalisme. Hierbij werd een fragment getoond waarin 'Juden' werd geroepen.

Voor de toezichthouder is de maat hiermee vol. "Deze uitzending past in een patroon van het niet waarborgen van journalistieke kwaliteitseisen door ON", schrijft het Commissariaat, dat spreekt van een kantelpunt. "Wij hebben er geen vertrouwen meer in dat ON in staat is om de bedrijfsvoering op orde te krijgen en duurzaam aan de publieke mediaopdracht te voldoen."

De minister laat weten binnenkort met een besluit te komen over de toekomst van de ON "Ik heb de Kamer toegezegd hen op korte termijn, ruim voor het debat van 24 september, te informeren over mijn afweging."

Peter Vlemmix, directeur van Ongehoord Nederland, zegt tegen persbureau ANP dat de omroep doorgaat met de "strijd voor ons voortbestaan". Volgens Vlemmix heeft het Commissariaat geen oog gehad voor de "aantoonbare verbeteringen van het laatste jaar". Welke verbeteringen hij bedoelt, worden niet verduidelijkt.

Vaker op de vingers getikt

De omroep staat al langere tijd onder verscherpt toezicht. De omroep kreeg al boetes opgelegd vanwege de schijn van belangenverstrengeling en het niet naleven van het eigen redactiestatuut. Ook kreeg ON vorig jaar een last onder dwangsom opgelegd omdat de omroep niet alle informatie deelde waarmee de uitgaven gecontroleerd konden worden.

Mediaminister Letschert zei eerder dat ze enkel een vergunning van een omroep kan intrekken als er twee sancties liggen van het Commissariaat. Deze liggen er, bevestigt de toezichthouder nu. "We moeten constateren dat ON als omroep structureel in gebreke blijft in de naleving van wet- en regelgeving, de rechtmatige besteding van publiek geld en journalistieke kwaliteitsnormen."

Kort na de ophef rondom het Hitler-fragment stapte Niemöller op als hoofdredacteur bij ON, al werd in een verklaring de bewuste uitzending niet genoemd. Omroepdirecteur Vlemmix had het over "een verschil van inzicht over de inhoudelijke koers en recente programmering".

Meerdere politieke partijen dringen al langer aan op een vertrek van ON uit het publieke bestel. Ook het kabinet meldde vorige week al te zullen onderzoeken welke juridische mogelijkheden er zijn om de omroep van de buis te halen.

Negen mensen liepen in Nederland het westnijlvirus op, blijkt uit nieuwe cijfers

4 hours 8 minutes ago

Zeker negen mensen hebben dit jaar in Nederland het westnijlvirus opgelopen. Dat meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Vorige week stond de teller nog op drie. De besmettingen vonden plaats in de provincies Utrecht, Noord-Brabant, Noord-Holland en Zuid-Holland.

Een van de patiënten is overleden. Dat was iemand in de provincie Utrecht die ouder was dan 75 jaar en een onderliggende aandoening had. De kans om in Nederland westnijlkoorts op te lopen is volgens het RIVM nog steeds heel klein.

Doorlopend onderzoek

In oktober 2020 werd voor het eerst westnijlkoorts vastgesteld bij iemand die het virus in Nederland had opgelopen. Sindsdien doet het RIVM samen met andere organisaties doorlopend onderzoek naar het virus, dat in het buitenland al langer rondgaat.

In Europa wordt het virus de afgelopen jaren steeds noordelijker vastgesteld. Door de opwarming van de aarde worden ook andere muggensoorten waargenomen. Zo zijn in Nederland de gelekoortsmug en de Aziatische tijgermug al gezien. Voorheen kwamen deze muggen vooral voor in Afrika en Azië.

Niet van mens tot mens

Het westnijlvirus komt voor bij vogels. De gewone huissteekmug kan het virus krijgen wanneer die zich voedt met het bloed van een besmette vogel. Vervolgens kan de mug het virus overdragen op andere vogels, zoogdieren en mensen.

Er is geen besmetting van mens tot mens mogelijk. Volgens het RIVM heeft ongeveer 80 procent van de mensen die besmet raken geen klachten. Zo'n 19 procent krijgt griepachtige klachten.

Bij ongeveer 1 procent ontstaan neurologische klachten. Vooral mensen ouder dan 50 jaar en mensen met een lagere weerstand hebben een grotere kans om ernstig ziek te worden.

Weerorganisatie WMO: huidige El Niño kan sterkste worden in veertig jaar

4 hours 12 minutes ago

De huidige El Niño kan de komende maanden uitgroeien tot de sterkste in de afgelopen veertig jaar, zegt VN-weerorganisatie WMO. "Als het zo doorgaat, kan hij de sterkste worden sinds het begin van onze metingen", zegt WMO-directeur Celeste Saulo.

De weerorganisatie stelt dat het weerfenomeen de komende maanden wereldwijd zeer grote gevolgen zal hebben voor de hoeveelheid neerslag en de temperatuur. Daardoor zijn er grote risico's op overstromingen en extreme hitte. De situatie zal vrijwel zeker tot februari aanhouden.

Harde klappen

"El Niño is in staat om gemeenschappen en economieën harde klappen toe te brengen", zegt Saulo. "We zien nu al de ontwrichting en vernietiging die droogtes en watersnoden met zich meebrengen. We verwachten dat die toenemen als El Niño sterker wordt. Deze uitzonderlijke El Niño vereist uitzonderlijke voorbereidingen en een uitzonderlijke reactie. "

Haar organisatie verwacht dat de effecten van de huidige El Niño tegen het eind van dit jaar het sterkst zullen zijn, maar dat de gevolgen tot ver in volgend jaar merkbaar zijn.

De WMO waarschuwde begin juni al voor de sterke El Niño. Toen werd de kans tot 90 procent geschat. Nu bedraagt die "uitzonderlijk hoge kans" bijna 100 procent.

El Niño en La Niña

El Niño ontstaat wanneer het water in de Stille Oceaan opwarmt en daar de gebruikelijke wind- en zeestromingen verstoort. Het is een terugkerend weerfenomeen, dat wordt afgewisseld met El Niño's koudere zusje La Niña.

De effecten zijn over de hele wereld merkbaar. Wereldwijd wordt het gemiddeld warmer en in Zuid-Amerika, de Hoorn van Afrika en Centraal-Azië valt meestal meer regen. In het Caribisch gebied, Centraal-Amerika, Australië en Indonesië wordt het doorgaans droger. Boven de Atlantische Oceaan ontstaan vaak minder orkanen, boven de Stille Oceaan juist meer.

De vorige El Niño vond plaats in 2023. Die leverde allerlei weerrecords op.

"We zien El Niño voor onze ogen toenemen", zegt VN-secretaris-generaal Guterres. "De wetenschap laat er geen twijfel over bestaan: we bevinden ons in onbekende wateren en die wateren warmen op. De temperatuur van het zeewater stijgt, temperaturen stijgen en de wereld krijgt met extreem weer te maken."

Europa

De gevolgen van El Niño voor het weer op het Europese continent zijn verwaarloosbaar. Wel kunnen de mogelijk grote problemen in Azië, Noord- en Zuid-Amerika, Afrika en Australië op andere terreinen doorwerken. Zo zullen bijvoorbeeld mislukte oogsten elders ook in de Europese supermarkten goed voelbaar zijn.

In augustus maakte NOS op 3 deze uitlegvideo over de 'super-El Niño':

Vermoedelijk tientallen migranten omgekomen op weg naar Canarische Eilanden

4 hours 34 minutes ago

Bij Gran Canaria hebben Spaanse hulpdiensten een boot gevonden met 45 migranten en vijf overleden mensen aan boord. Tegen hulpverleners zeggen de overlevenden dat de tocht bijna een maand geleden was begonnen met 128 mensen. Dat betekent dat er onderweg 80 mensen zijn omgekomen.

Vermoedelijk zijn de lichamen overboord gegooid. Onder de doden zijn ook vrouwen en moeders met baby's, zo schrijft het Spaanse persbureau EFE op basis van Salvamento Marítimo, een Spaanse overheidsorganisatie die reddingsoperaties op zee uitvoert.

Spaanse reddingswerkers hielpen de migranten aan wal:

De migranten zijn allemaal afkomstig uit Sub-Sahara-Afrika, schrijven Spaanse media. Hun boot lijkt begin augustus te zijn vertrokken uit Gambia. Het vaartuig werd vanochtend vroeg ontdekt op zo'n 120 kilometer ten zuiden van Gran Canaria. De migranten zouden 27 dagen onderweg zijn geweest.

Over wat zich onderweg heeft afgespeeld, blijft nog veel onduidelijk. Drie overlevenden zijn er slecht aan toe. Zij zijn opgenomen in het ziekenhuis. De zee was tijdens de reddingsoperatie ruw, met stevige wind en golven van 2,5 meter. De vijf lichamen konden hierdoor nog niet worden geborgen.

Gevaarlijke route

Een Spaanse mensenrechtenorganisatie zegt dat de autoriteiten vorige maand, bij vertrek van de boot, al werden gewaarschuwd.

De route vanuit Afrika naar de Canarische Eilanden geldt als zeer risicovol. Volgens VN-migratieorganisatie IOM kwamen vorig jaar 1214 mensen om het leven op de route. Vermoedelijk ligt het echte aantal een stuk hoger, zegt de IOM.

Podcast De Dag: waarom we steeds minder kinderen krijgen

4 hours 36 minutes ago

Van Nederland tot Zuid-Korea en van Italië tot China: bijna overal ter wereld worden minder kinderen geboren. Waar vroeger juist werd gewaarschuwd voor overbevolking, maken steeds meer regeringen zich nu zorgen over een dalend geboortecijfer. Wat zit daarachter? En is het een probleem?

Podcast De Dag bespreekt de wereldwijde daling van het aantal geboortes met demograaf Daniël van Wijk. Mensen krijgen op dit moment minder kinderen dan ze zouden willen, zegt Van Wijk. Hij legt uit waarom mensen hun kinderwens uitstellen of besluiten geen kinderen krijgen. "De economische positie, de positie op de woningmarkt, maar ook veranderende normen en waarden spelen een rol."

Podcast De Dag

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

We zoomen ook in op Zuid-Korea, het land met een van de laagste geboortecijfers ter wereld. Correspondent Gabi Verberg vertelt hoe de extreme werkcultuur en de ongelijke positie van vrouwen ervoor zorgen dat steeds minder mensen aan een gezin beginnen. "

Heel veel vrouwen hebben er geen zin in. En dat heeft te maken met de rol van de vrouw in het gezin zoals die zou moeten zijn volgens heel veel Koreanen", vertelt Verberg. De overheid probeert het tij te keren met allerlei maatregelen, van financiële steun voor jonge ouders tot betaalde dates, maar de vraag is of dat voldoende is.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Max Smedes en IJsbrand Terpstra
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Kapitaalmarkten maken zich zorgen: voor elk land stijgt de rente

4 hours 49 minutes ago

Van de Verenigde Staten tot het Verenigd Koninkrijk. En van Frankrijk tot Duitsland en Nederland. Geen land ontsnapt de laatste maanden aan de alsmaar stijgende rentes op staatsschuld. Voor Frankrijk en het VK nadert de rente die van rond de kredietcrisis. Maar of het ook tot een nieuwe crisis leidt, daarover twijfelen economen nog.

Vooral deze week schieten de rentes op de internationale markten omhoog. Dat begon toen het militaire conflict tussen de VS en Iran weer oplaaide, constateert econoom Stefan Koopman van Rabobank. "De olieprijs steeg weer boven de 95 dollar. En daardoor nemen de zorgen over stijgende prijzen weer toe."

Grootste zorgenkind voor internationale geldschieters is de VS. De zorgen groeien of het land zijn schulden wel keurig zal terugbetalen door de staatsschuld van 40 biljoen dollar (40.000 miljard) terwijl de regering van president Trump ongestoord geld blijft uitgeven.

Hoewel de Amerikaanse economie nog best aardig draait en de werkloosheid relatief laag is, vragen de geldmarkten een steeds hogere rente. De rente op een tien jaar durende Amerikaanse staatsobligatie is deze week hard op weg naar de 5 procent. Dat kwam sinds de aanloop naar de kredietcrisis in 2007 niet meer voor.

Rennen om stil te staan

De pijn van hogere rentes slaat over naar Europese landen, ziet Koopman. "De VS is veruit de grootste markt voor staatsobligaties. Als het daar rommelt dan slaat dat sentiment naar Europa over", legt hij uit. "Vooral in het VK, maar inmiddels ook in Frankrijk."

Want ook in Europa zijn er zorgen over oplopende schulden en niet sluitende begrotingen. "Nummer één is Frankrijk", zegt Nick Kounis, hoofdeconoom bij ABN Amro. "Frankrijk heeft de afgelopen jaren geprobeerd de staatsschuld te verlagen. Maar dat is niet gelukt omdat tegelijk de rentekosten stijgen. Dat is heel zorgelijk. Running to stand still: rennen terwijl je niet vooruitkomt."

De grote politieke onzekerheid vanwege de verkiezingen volgend jaar duwen de rente voor Frankrijk verder omhoog. "President Macron is zijn meerderheid in het Franse parlement al enige tijd kwijt. Dat maakt het erg lastig om besluiten te nemen", zegt Kounis.

Gevoelig voor slecht nieuws

Tweede probleemkind is het VK, waar de nieuwe premier Burnham eind volgende maand een nieuwe begroting moet indienen. "Hij wil graag grootschalige investeringen aankondigen", zegt Koopman. "Maar hoe hij dat gaat betalen, wordt echt een lastige opgave. Want eigenlijk zou Burnham juist moeten bezuinigen."

De zorgen over beide landen slaan steeds meer over naar andere landen in Europa, zoals Duitsland en Nederland. Koopman merkt dat de financiële markten steeds gevoeliger worden voor slecht nieuws: "Voorheen werd er wel onderscheid tussen landen gemaakt. Maar landen zijn steeds minder geïsoleerde eilandjes. Er komt steeds meer samenhang in de rentes."

Dat lijkt op wat er aan het begin van de kredietcrisis gebeurde, zegt Koopman. "Toen zag je de hoge rentes ook overslaan naar andere landen. Door de risico's met begrotingen en oplopende inflatie zie je dat nu ook komen."

Ondertussen heeft het beleid van centrale banken invloed op de rentes op staatsschuld. Om landen te helpen de kredietcrisis door te komen, begon de Europese Centrale Bank (ECB) staatsschuld op te kopen. Dat hulpprogramma is nu ten einde. Een grote koper op de markt voor staatsleningen is daarmee weg. Daarnaast wordt volgende week een rentestijging verwacht om de oplopende inflatie tegen te gaan. En ook dit wordt verwerkt in de rentes voor staatsleningen.

Wel is er een verschil tussen de kredietcrisis en nu, vult Kounis aan: "In 2008 was er veel private schuld en de overheidsschuld relatief oké. Nu zijn de schulden van overheden groot. En de oplopende rente komt direct op het overheidstekort."

Toch hoeft dit alles niet direct tot een nieuwe crisis te leiden, benadrukken beide economen. "De economie doet het wereldwijd beter dan verwacht na zes maanden oorlog in het Midden-Oosten", ziet Koopman.

En de druk van de financiële markten door bijvoorbeeld hogere rentes leidt er vaak toe dat de twijfelende politiek toch maar knopen doorhakt.

"Als de rente te hoog wordt, dan wordt het politiek acceptabel om lastige besluiten te nemen. Want het alternatief is erger", aldus Kounis. "Als er wijd besef is dat de hogere rentes echt een probleem worden voor de begroting, dan wordt het minder moeilijk om besluiten te nemen die vaak niet populair zijn."

Ouders Milou krijgen namen van ondertekenaars brandbrief over euthanasie

5 hours 50 minutes ago

Het Openbaar Ministerie moet van de rechtbank in Den Haag de namen bekendmaken van acht artsen die om nader onderzoek van justitie hadden gevraagd in een euthanasiezaak. De ouders van de 17-jarige Milou hadden om de namen gevraagd. Ze willen de artsen juridisch aanpakken en wilden hun identiteit weten.

Milou uit Bavel kreeg in oktober 2023 euthanasie vanwege uitzichtloos en ondraaglijk psychisch lijden. Dat traject verliep volgens de geldende regels.

Na haar overlijden kreeg het OM een brief die was ondertekend door veertien artsen, voornamelijk psychiaters. Zij waren niet betrokken bij het dossier, maar wilden een verkennend onderzoek naar de rol van de ouders en behandelaars van Milou.

Ouders bedreigd

Dat onderzoek kwam er niet, maar het uitlekken van de brief had grote gevolgen voor de ouders. Zij werden op sociale media en zelfs thuis bedreigd door wildvreemden die vonden dat de ouders hun dochter de dood in hadden gejaagd.

"Als ouder je kind verliezen en voor altijd moeten missen is het ergste wat je kan overkomen. Als ouder daarna beschuldigd worden van het aanzetten tot de dood van je kind of medeplichtig zijn aan haar dood, is met geen pen te beschrijven en onleefbaar", las de moeder voor in de rechtszaal.

De schrijvers en ondertekenaars van de brief aan het OM kenden Milou en haar persoonlijke achtergrond niet en hadden haar of haar ouders niet gesproken. Van zes ondertekenaars van de brief waren de namen bekend. De andere acht hielden hun identiteit geheim, ondanks oproepen van Milous ouders.

Zwaarder belang ouders

Het Openbaar Ministerie benadrukte tijdens de rechtszaak dat het belangrijk is dat mensen zich anoniem en in vertrouwen met zorgen bij justitie kunnen melden. Het vrijgeven van de namen zou een drempel opwerpen voor anderen om dat in de toekomst te doen, maar de rechter oordeelt dat het belang van de ouders om de namen te weten zwaarder weegt.

Het OM moet de volledige brief met alle namen binnen vijf werkdagen aan de ouders geven. Zij laten in een reactie weten tevreden te zijn met de uitspraak in het kort geding.

Tuchtklacht snel ingediend

Als de namen van de artsen bekend zijn, zal een klacht worden ingediend bij een regionaal tuchtcollege, zeggen de ouders. Tegen vijf anderen loopt zo'n procedure al. Een arts heeft excuses gemaakt aan de moeder voor het oneigenlijk gebruik maken van de casus van Milou en hoeft zich niet te verantwoorden.

In de laatste aflevering van het tv-programma Zomergasten zei psychiater en mede-ondertekenaar van de brief Jim van Os ook dat hij excuses had aangeboden, maar de ouders zien dat anders.

Minstens duizend organisaties ongemerkt uithangbord voor illegale casino's

5 hours 56 minutes ago

Zeker duizend websites met namen van bedrijven, zzp'ers en stichtingen staan vol met illegale casinopromotie. Dat blijkt uit onderzoek van BNR. Mogelijk gaat het zelfs om ruim 8000 websites. Om dit te kunnen doen, worden websites gehackt of oude domeinnamen van een website opgekocht.

Zo wordt een oude domeinnaam van programmamaker en schrijver Wilfried de Jong gebruikt om illegale internetcasino's te promoten. Net als oude domeinnamen van de Zeeuwse en Brabantse VVD.

Ook gebeurde dit bij de website van de commissie die onderzoek deed naar de onveilige werksfeer bij de publieke omroep, meldde het Dagblad van het Noorden in april. Bij de website van een kerkgebouw in Amsterdam gebeurde hetzelfde. "We zien dit heel veel gebeuren", zei de toezichthouder op de gokmarkt, de Kansspelautoriteit, toen tegen de krant.

Eigenaren van de website zijn hier waarschijnlijk niet van op de hoogte, schrijft BNR. Er worden namelijk oude domeinnamen van organisaties gekocht en de websites worden omgebouwd zodat ze doorverwijzen naar een online casino.

Ook worden websites met een zwakke beveiliging gehackt. BNR vond bij een advocaat ondernemersrecht dat er minstens vijftig gokpagina's aan de website waren toegevoegd.

Zoekresultaten

"Het is een heel groot probleem en gaat om duizenden websites", zegt Ella Seijsener, directeur toezicht bij de Kansspelautoriteit, tegen de NOS. Bedrijven kopen oude vervallen domeinen of maken gebruik van slechte beveiliging en hacken dit.

"Dat doen ze omdat Google ze betrouwbaar acht, en daarmee komen ze hoog uit in de zoekresultaten. Ze maken eigenlijk gebruik van die betrouwbaarheid", zegt Seijsener.

Het maakt niet uit dat de website-naam dan niet naar gokken verwijst. Omdat de pagina wel over gokken gaat, komen deze websites naar boven in de resultaten als je online zoekt naar gokken.

Aanpakken

De Nederlandse Kansspelautoriteit werkt samen met SIDN, de beheerder van .nl-domeinen, om doorverwijspagina's aan te pakken. "Dat duurt lang omdat ze de websites niet wettelijk kunnen blokkeren", zegt Seijsener. De autoriteit zou deze bevoegdheid om websites te kunnen blokkeren daarom graag krijgen.

Uit het onderzoek van BNR blijkt dat het om websites en domeinnamen van zowel Nederlandse als Europese bedrijven, stichtingen en zzp'ers gaat. Tegen .com- of .eu domeinen kan de Kansspelautoriteit weinig beginnen; daar gaat SIDN namelijk niet over.

Dus hoopt de autoriteit dat Google hier ingrijpt. De zoekmachine haalt wel advertenties voor illegale casino's weg, maar geen websites van illegale internetcasino's of doorverwijspagina's.

Tekort aan kamers blijft hoog, meer studenten blijven thuis wonen

6 hours 5 minutes ago

Het tekort aan studentenkamers is in een jaar tijd nauwelijks afgenomen. Kenniscentrum Kences, dat jaarlijks de Landelijke Monitor Studentenhuisvesting publiceert, schat het tekort op 20.200 wooneenheden. Vorig studiejaar was dat nog 21.000.

Door de aanhoudende krapte op de woonmarkt kiezen steeds meer studenten ervoor om thuis te blijven wonen. Van het totaalaantal studenten woont nu nog 43 procent op kamers. Dat was acht jaar geleden nog 50 procent.

Toch hebben de sociale studentenhuisvesters de afgelopen jaren gemiddeld bijna 5000 woningen per jaar bijgebouwd en daarmee hun nieuwbouwbeloftes waargemaakt. Het gewenste effect heeft dat niet gehad, concludeert Reijnder Jan Spits, directeur van Kences.

"De afgelopen twee jaar zijn veel kamers verdwenen op de particuliere huurmarkt, het tekort is daardoor onverminderd hoog. Studenten worden hierdoor gedwongen thuis te blijven bij hun ouders. In het ergste geval, als de reisafstand echt te groot is, wordt er ook gekozen voor een andere studie. Dat is erg onwenselijk."

In twee jaar tijd hebben 32.300 studenten minder een particuliere studentenkamer gehuurd.

Geen winstbelasting, meer bouwen

Sommige studenten hebben inmiddels de hoop op het vinden van een betaalbare kamer opgegeven. Vorig jaar gaf nog maar 48 procent van de studenten aan een kamer te willen, in het studiejaar 2017/ 2018 was dat 57 procent.

Spits roept daarom op de winstbelasting voor de woningbouwcorporaties af te schaffen. In een periode van tien jaar verwacht hij dat met de vrijgemaakte middelen 15.000 tot 25.000 studentenwoningen gebouwd kunnen worden.

"Elke euro die we overmaken aan de Belastingdienst, steken we liever in woningbouw", zegt hij. Vooral op studentencampussen kan er volgens Spits relatief makkelijk bijgebouwd worden.

Politie en OM zien nieuwe generatie jonge, westerse cybercriminelen opkomen

6 hours 27 minutes ago

De politie en het Openbaar Ministerie zien in westerse landen nieuwe hackers opkomen. Ze ontmoeten elkaar online in een los samenhangend netwerk van individuen. Ze zijn niet ideologisch of politiek gemotiveerd, het gaat ze vooral om geld en status. Dat schrijven de politie en het OM in hun Cybercrimebeeld van dit jaar.

"Dit zijn personen tussen de 11 en 25 jaar", zegt Stan Duijf, verantwoordelijk voor de aanpak van cybercriminaliteit bij de politie. "Ze komen vooral uit westerse landen, spreken Engels, werken in een soort van online netwerk en plegen vooral data- en cryptodiefstallen."

Voorheen werd bij cybercriminaliteit eerst naar niet-westerse landen gekeken, zoals Rusland, waar westerse opsporingsautoriteiten niet of nauwelijks toegang toe hadden. "Nu zien we dat er ook echt westerse criminelen op komst zijn die online samenwerken en serieuze vormen van cybercriminaliteit plegen."

Odido-hack

Als voorbeeld noemt het rapport de hack op telecomprovider Odido, begin dit jaar. Volgens het OM en de politie werd die uitgevoerd door criminelen die schuilgaan achter de naam ShinyHunters. Twee maanden geleden zei de politie dat er vermoedelijk Nederlandse criminelen bij betrokken waren.

De hackers eisten losgeld van Odido na het stelen van persoonsgegevens van zes miljoen klanten. Odido ging daar niet op in, met als gevolg dat de data online te koop werden aangeboden.

Klein beginnen

Volgens Duijf begint de verleiding van jongeren om de cybercriminaliteit in te gaan al vroeg, op games als Roblox, Fortnite of Minecraft. "In die games chatten ze met andere mensen en worden ze op die manier verleid. Het gaat net zoals op het schoolplein, ze beginnen met kattenkwaad. Maar uiteindelijk kunnen ze uitgroeien tot cybercriminelen."

In 2025 werden naar schatting 2,5 miljoen mensen slachtoffer van cybercrime. Duijf ziet de dreiging van cybercriminaliteit steeds groter worden. De opkomst van AI helpt daarbij. Door gebruik te maken van kunstmatige intelligentie wordt het plegen van cybercriminaliteit steeds makkelijker en het herkennen door burgers van bijvoorbeeld phishingmails steeds moeilijker.

Politie en OM maken zich grote zorgen over deze ontwikkelingen. De politie kan die niet alleen tegenhouden. "Dit is een verantwoordelijkheid voor iedereen, dus dat betekent organisaties, overheden, maar ook individuele burgers die hier alert op moeten zijn.