Aggregator
Eva Schloss-Geiringer, stiefdochter Otto Frank, overleden op 96-jarige leeftijd
Eva Schloss-Geiringer, de stiefdochter van Otto Frank, is zaterdag op 96-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de Anne Frank Stichting. Schloss deed decennialang wereldwijd scholen aan om haar ervaringen uit de Tweede Wereldoorlog te delen met anderen.
Schloss werd in 1929 geboren in Oostenrijk, maar haar ouders ontvluchtten het land nadat Hitler Oostenrijk in 1938 annexeerde. Vanaf 1940 woonde het gezin in Nederland. Ze woonde aan het Merwedeplein in Amsterdam, waar ze de later wereldberoemde Anne Frank leerde kennen.
In 1942 moest Schloss net als Frank onderduiken voor de nazi's. Net als haar leeftijdsgenootje werd Schloss opgespoord, gearresteerd en uiteindelijk gedeporteerd naar Auschwitz. In tegenstelling tot Frank overleefde ze de concentratiekampen wel.
Na de bevrijding van Auschwitz in 1945 reisde Schloss samen met haar moeder terug naar Nederland. Onderweg ontmoetten ze Otto Frank, de vader van Anne Frank, die net als zij het concentratiekamp en alle ontberingen had overleefd. Uiteindelijk trouwde hij met haar moeder en werd hij haar stiefvader.
Studie fotografieFrank speelde een belangrijke rol in haar leven, schrijft de stichting. Zo gaf hij haar zijn Leica-fototoestel. Schloss verhuisde naar Londen om fotografie te studeren. Ze ontmoette daar haar man Zvi Schloss, die negen jaar geleden overleed.
Tot op hoge leeftijd zette Schloss zich in om haar ervaringen te delen met anderen. Over de ijver waarmee ze zich daarop toelegde maakte de Nederlandse documentairemaakster Martha van der Bly een documentaire: Eva's Mission.
Zelf tekende ze haar verhaal op in het boek Eva's Story: A Survivor's Tale. Ook deed ze haar verhaal voor het project USC Shoah Foundation Institute. Dat project heeft als doel de getuigenissen van Holocaust-overlevenden vast te leggen.
Bekijk hier een fragment van het gesprek met Eva Schloss-Geiringer voor een geschiedenisproject waarin ze vertelt over haar arrestatie:
De laatste decennia van haar leven verwierf Schloss bekendheid door haar getuigenissen van de wrede behandeling die zij en andere Joden in de concentratiekampen ondergingen. De eerste veertig jaar zweeg Schloss echter over haar ervaringen. "Ik sprak hier pas voor het eerst over in 1988 toen de tentoonstelling over Anne Frank naar Londen kwam", zei Schloss hierover.
Ze zei zich weinig te bemoeien met de politiek, maar te beseffen dat de wereld geen lessen leek te hebben getrokken uit de Tweede Wereldoorlog. "De oorlogen gingen door, de vervolging, het racisme en de intolerantie bestonden nog steeds." Die realisatie leidde ertoe dat ze haar ervaringen begon te delen.
Gesprekken met scholierenDe Anne Frank Stichting schrijft dat de stichting sindsdien altijd een beroep op Schloss kon doen. Zo kwam ze op 88-jarige leeftijd op bezoek naar Amsterdam ter gelegenheid van de 88e geboortedag van Anne Frank. Ze vertelde daar aan een groepje scholieren van het Amsterdams Lyceum haar levensverhaal. De leerlingen zaten op dezelfde school als Schloss eens had gezeten.
Ook sprak ze eens op een school in Californië, nadat er beelden waren verschenen van een groep scholieren die de nazigroet brachten en dronken van bekers die in de vorm van een swastika waren geplaatst. De toen 89-jarige Schloss vertelde hen over wat zij had meegemaakt in Auschwitz.
De scholieren boden haar in het emotionele gesprek hun excuses aan. "Ik denk dat ze een levensles hebben geleerd", zei Schloss nadien.
Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.
Leiders roepen VS op te stoppen met bedreigen Groenland
Verschillende leiders roepen de Verenigde Staten op om te stoppen met het uiten van dreigende taal richting Groenland. De Amerikaanse president Trump zei gisteren in een interview met het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic dat de VS Groenland "absoluut nodig heeft". Volgens Trump is dat vanwege de veiligheid en de strategische ligging.
Volgens de Deense minister-president Frederiksen slaat deze bewering "absoluut nergens op". "De VS heeft geen wettelijke basis om een van de drie landen van het Koninkrijk Denemarken te annexeren". Ze verwees daarbij ook naar het NAVO-bondgenootschap, waar zowel de VS als Denemarken onderdeel van uitmaken.
Ook de premier van Groenland zelf verwees naar die banden. "Generatieslang hebben we de VS gezien als buur en vriend", schrijft premier Nielsen op Facebook. De uitspraak dat de VS Groenland nodig heeft, noemt hij dan ook "zeer onbeleefd en respectloos". "Ons land mag niet als een middel tot een doel worden gezien."
Ook de president van Finland uitte steun aan Groenland. "Niemand besluit voor Groenland en Denemarken, dan Groenland en Denemarken zelf", schreef Stubb op X. "Onze Scandinavische vriend Denemarken en de minister-president hebben onze volledige steun".
Vergelijking VenezuelaHet is niet voor het eerst dat Trump dreigende taal uitslaat richting Groenland, maar door het Amerikaanse optreden in Venezuela vorige week kijken landen gespannen naar in welke landen Trump op een soortgelijke wijze zou kunnen optreden. Trump heeft meermalen herhaald dat hij Groenland wil annexeren.
Afgelopen weekend plaatste de vrouw van een belangrijke adviseur van Trump op sociale media een bericht met Groenland in de kleuren van de Amerikaanse vlag. "Spoedig", schreef ze erbij.
Groenland heeft zelfbestuur binnen het Deense koninkrijk, maar voor een aantal belangrijke zaken, zoals defensie en buitenlandbeleid, bepalen de Denen de koers. Het merendeel van de inwoners van Groenland wil uiteindelijk helemaal onafhankelijk worden van Denemarken.
Correspondent Rolien Créton bezocht begin vorig jaar Groenland en sprak daar met Groenlanders over de vernieuwde interesse in hun land:
Print Pixel Art to a Floppy Disk
Alle 40 dodelijke slachtoffers brand Crans-Montana geïdentificeerd
De laatste zestien dodelijke slachtoffers van de brand in Crans-Montana zijn geïdentificeerd. Dat meldt de politie in het Zwitserse kanton Wallis aan de Franstalige omroep RTS.
Daarmee is de identiteit bekend van alle veertig overledenen. Hun families zijn op de hoogte gebracht, de lichamen zullen naar hen worden overgebracht.
TienersHet jongste van de veertig slachtoffers was 14 jaar oud, het oudste 39. 26 dodelijke slachtoffers waren achttien jaar of jonger.
In totaal zijn 22 Zwitsers overleden. Onder de achttien anderen zijn zes Italianen, een Belg, zeven Fransen, een Portugees, een Roemeen en een Turk. Een laatste slachtoffer had zowel de Britse als de Franse en de Israëlische nationaliteit.
Voor vrijdag 9 januari is een dag van nationale rouw afgekondigd in Zwitserland, zo maakte bondspresident Guy Parmelin bekend. Om 14.00 uur zal een minuut stilte worden gehouden, waarin kerkklokken in het hele land zullen luiden.
Modifying a QingPing Air Quality Monitor for Local MQTT Access
Nog paar dagen winters weer, mogelijk lastige ochtendspits
Winterweer heeft dit weekeinde al alles gebracht: overlast en ongelukken in het verkeer en aan de andere kant winterpret en mooie foto's. Ook de komende dagen vriest het in de nacht een paar graden en komt het kwik overdag amper boven nul. Van tijd tot tijd vallen er ook winterse buien en dat betekent dat de kans op gladheid voorlopig groot blijft.
Na een nacht met lichte en lokaal matige vorst en een enkele sneeuwbui, trekken vanochtend opnieuw flinke buien over het land. Die brengen, op een smalle kuststrook na, vrijwel overal sneeuw.
OchtendspitsMogelijk doet de zone met sneeuwbuien precies tijdens de ochtendspits de Randstad aan. Als dat gebeurt, is de overlast daar groot. Omdat de positie van de buien nog erg onzeker is, is het verstandig voor vertrek de weersverwachting en de waarschuwingen te checken.
In de loop van de dag blijft een winterse bui mogelijk. Tussendoor is er zon en wordt het 0 tot 3 graden.
Morgen is de kans op buien iets minder groot, maar helemaal droog blijft het niet. Een koude nacht wordt gevolgd door een dag met zonnige perioden en een middagtemperatuur tussen -1 en +2 graden.
WoensdagWoensdag trekt dan weer een storing met sneeuw over het land. Hoe intensief die sneeuw wordt, is nog even afwachten, maar het kan best stevig worden. Donderdag volgt dan met een enkele winterse bui, vrijdag is de kans op neerslag, dan een mix van sneeuw en regen, weer een stuk groter. Het kan dan ook flink waaien.
Echo's uit Irak en Afghanistan? De interventie in Venezuela wordt anders
Amerika heeft opmerkelijke plannen met Venezuela. Na de gevangenneming van Nicolas Maduro zei president Trump dat de VS de Venezolaanse olie-industrie zal overnemen en het land voorlopig gaat "runnen".
Net zo opvallend is wat Trump niet zei: hij nam het woord "democratie" niet in de mond. Alleen al daarom is deze aanval op Venezuela anders dan andere Amerikaanse interventies.
Post-Vietnam traumaVrijwel alle Amerikaanse presidenten sinds de jaren 80 zeiden bij buitenlandse interventies dat ze waren ingegeven door de wens de democratie te herstellen of te installeren.
In 1989 zei George Bush senior dat de gevangenneming van de Panamese president Noriega was bedoeld om "de democratie te verdedigen". Zijn opvolger Bill Clinton legde vijf jaar later het ingrijpen in Haïti uit als het bevorderen van democratie op het westelijk halfrond. Na 9/11 zei George W. Bush herhaaldelijk dat de VS de democratie wilde opbouwen in Irak en Afghanistan.
De retoriek over het exporteren van de democratie begon met Ronald Reagan. Na de nederlaag in Vietnam ondernam de VS weinig buitenlandse avonturen totdat Reagan aan de macht kwam. Onder zijn leiding hervatte Amerika een lange traditie van buitenlandse inmenging in Latijns-Amerika. Daarbij gebruikte Reagan consequent één argument in het bijzonder: dat het Amerikaanse volk het andere landen gunde net zo'n democratische maatschappij te hebben als de VS zelf.
Dat argument hield lang stand in het Witte Huis. De laatste president die er uitgebreid gebruik van maakte was Obama, in toespraken over het Midden-Oosten. Maar sinds Trump aan zijn eerste termijn begon, lijkt het ideaal van het verspreiden van de democratie verdwenen.
Miljoenen mensen wereldwijd, ook in de VS, zullen er niet rouwig om zijn. Pogingen de democratie te introduceren in Irak en Afghanistan faalden en gingen ten koste van honderdduizenden mensenlevens. Vooral Irakezen en Afghanen vonden de dood, maar ook Amerikaanse militairen en burgers.
Ook financieel waren de kosten astronomisch. Amerika gaf 680 miljard euro uit aan acht jaar oorlog en bezetting van Irak. Aan 20 jaar bezetting van Afghanistan spendeerde Washington bijna twee biljoen euro.
Al met al is het geen wonder dat er nauwelijks stemmen opgaan om in Venezuela vrije verkiezingen te helpen organiseren. Het is nog onduidelijk hoeveel steun de Amerikaanse actie van gisteren geniet in het Venezolaanse leger en onder de bevolking. Trump wil zijn vingers niet branden aan een langetermijncommitment vol risico's.
Nieuwe beloftesWat Trump gisteren wel beloofde is "vrede, vrijheid en rechtvaardigheid voor het volk van Venezuela". Hij voegde eraan toe dat veel Venezolaanse migranten daar ook van zullen profiteren. Dat is een signaal dat de regering hen het liefst ziet terugkeren naar hun geboorteland.
Trumps woorden weerspiegelen ook de nieuwe Nationale Veiligheidsstrategie, waarin staat dat democratie geen universeel doel meer is, of een rechtvaardiging voor buitenlandse interventies.
Het document grijpt terug op de 200 jaar oude Monroe Doctrine, een verklaring waarin toenmalig president Monroe stelde dat de VS als heer en meester moest worden beschouwd op het westelijk halfrond. Tijdens de persconferentie noemde Trump zijn eigen strategie grappend de 'Donroe Doctrine'.
Trump zei verder dat Amerika zal zorgen voor een "veilige, correcte en verstandige" machtswisseling in Venezuela. "We kunnen geen risico nemen dat iemand anders aan het stuur komt die niet het beste voor heeft met het Venezolaanse volk. Dat hebben we decennialang gehad. Dat gaan we niet weer laten gebeuren". Geen woord dus over democratie of verkiezingen. Duidelijk is wel dat Trump er veel aan is gelegen wie de volgende Venezolaanse leider wordt.
De politieke elite in Caracas zal daar de komende periode rekening mee moeten houden omdat de Amerikaanse "armada" van oorlogsschepen voorlopig voor de kust blijft. Trump zei dat de VS niet bang is weer militair in te grijpen "als dat moet" om te zorgen dat het land "correct wordt bestuurd".
Van democratie naar dominantieMisschien zijn de uitspraken van aanhangers van Trump de beste indicatie van wat de VS in Venezuela wil bereiken. Bij Fox News zei de gepensioneerde luchtmacht brigadegeneraal Rob Spalding dat hij geen verdere aanvallen verwacht. De gevangenneming van Maduro "was een waarschuwing aan het regime om zich anders te gedragen. Dat zal niet per se leiden tot democratie in Venezuela. Maar ik denk niet dat dat het doel was."
Het doel was volgens hem te testen wat Rusland, China en Iran, de grootste bondgenoten van Venezuela, "kunnen doen of bereid zijn om te doen" in reactie op de gevangenneming van Maduro.
In die zin luisterde Spalding goed naar Trump tijdens zijn persconferentie, toen hij zei dat "onder onze nieuwe nationale veiligheidsstrategie, nooit meer zal worden getwijfeld aan Amerikaanse overheersing in het westelijk halfrond".
Sleeping Rough in Alaska with a USPS Cargo Bike
Drukte door sneeuwliefhebbers op Brabantse 'berg', politie sluit weg af
Het was vanmiddag buitengewoon druk op het hoogste punt van Noord-Brabant. Er kwamen zoveel mensen naar de Gulbergen bij Mierlo en Nuenen om te sleeën, dat de politie moest ingrijpen.
De Gulbergen is een voormalige vuilnisbelt. Het hoogste punt is ruim 62 meter boven NAP. Het wordt ook wel het Dak van Brabant genoemd. Voor veel sneeuwliefhebbers genoeg reden om vandaag goed ingepakt met een slee naartoe te trekken.
Er kwamen echter zoveel mensen met de auto naar de sneeuwheuvel, dat de enige toegangsweg dichtslibde, schrijft Omroep Brabant. Rond 16.00 uur sloot de politie de weg daarom volledig af.
Eventuele hulpdiensten konden er niet meer door:
De verkeersdrukte heeft verder niet voor problemen gezorgd.
Onrust in Iran houdt al een week aan: 'Zeker zestien doden'
In een week tijd zijn 16 doden gevallen bij de protesten in Iran, melden twee mensenrechtenorganisaties in het land. De demonstranten zijn boos vanwege de stijgende kosten van levensonderhoud. In verschillende regio's leiden de protesten tot confrontaties met veiligheidsdiensten.
Het is onrustig in Iran sinds een groep winkeliers vorige week zondag het werk neerlegde in de hoofdstad Teheran, uit protest tegen de inflatie.
De afgelopen week melden zowel staatsmedia als mensenrechtenorganisaties doden en gewonden. Mensenrechtenorganisatie Hengaw spreekt van zeker 17 doden sinds het begin van de protesten, activistennetwerk HRANA houdt het op 16. Ook zouden er 582 mensen zijn gearresteerd. De cijfers kunnen niet onafhankelijk worden geverifieerd.
InflatieDoor de internationale sancties tegen het regime is de inflatie in Iran torenhoog. De sancties zijn door de Verenigde Naties in september na tien jaar weer ingesteld. Het Westen verdenkt Iran ervan een atoomwapen te ontwikkelen, wat het land zelf ontkent. Binnen zes maanden heeft de Iraanse munt de helft van zijn waarde verloren.
Met name winkeliers met winkels op marktpleinen worden hard geraakt door de sancties. Veel van hun producten worden geïmporteerd en zijn flink daardoor duurder geworden. Nadat winkeliers in Teheran vorige week het werk hadden neergelegd, volgden protesten in andere steden. Ook studenten en jonge werkloze mannen doen eraan mee.
Inmenging VSVrijdag sprak president Trump zijn steun uit voor de demonstranten. Hij zei dat als Iran niet stopt met het doden van demonstranten, "de Verenigde Staten hen zullen komen redden". We zijn klaar voor actie", schreef Trump. Het is nog onduidelijk wat hij daarmee bedoelt.
De hoogste leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, zei "niet te bukken voor de vijand". Volgens het bewind is de VS betrokken bij een complot van westerse landen tegen Iran. Vrijdag beschuldigde een lid van de Iraanse veiligheidsraad op X de VS en Israël ervan de demonstraties in Iran aan te wakkeren.
Met Het Oog Op Morgen is vijftig jaar, 'het format staat nog altijd als een huis'
"Gute Nacht, Freunde. Es wird Zeit für mich zu gehen." De eerste regels van het lied van Reinhard Mey klinken al een halve eeuw op de late avond van NPO Radio 1, als intro van Met Het Oog Op Morgen. De eerste aflevering was op 5 januari 1976. Vanavond is de jubileumuitzending, aflevering 18.126.
Oud-presentator Frits Spits noemt Het Oog "het programma waarin de dag tot rust komt". Ook huidig presentator Coen Verbraak prijst de kalmte van het programma: "De hele dag ben je door nieuws heen gejaagd. Aan het eind neem je nog even de dag door. Wat is er gebeurd en wat gaat er morgen gebeuren?"
Chris Kijne weet nog goed dat hij ruim twintig jaar geleden werd gevraagd voor de presentatie van het programma. "Ik kon het bijna niet geloven." Na al die jaren vindt hij het nog steeds een eer om voor het iconische programma te werken.
Dat het na een halve eeuw nog bestaat, is volgens Kijne te danken aan het format, "dat staat als een huis en door de jaren heen nauwelijks is veranderd". De herkenbaarheid draagt bij aan de kracht van het programma, vindt hij. "Het begint met een nieuwsoverzicht en de krant van morgen. Het is een goede mix van actualiteiten, achtergronden, cultuur en human interest."
Onderdeel van het vaste format is ook de stem die het programma en de rubrieken aankondigt. 48 jaar lang was dat Hans Hoogendoorn. Toen hij aankondigde te stoppen als stem van het programma, meldden ruim 7200 mensen zich aan om de nieuwe stem van het programma te worden. Een jury koos uiteindelijk voor Nieuwsuur-journalist Hanneke de Jonge.
Waar de meeste programma's slechts één presentator hebben, heeft Het Oog er zeven plus een handjevol invallers. "Dat komt uit de tijd dat iedere omroep nog een eigen avond zendtijd in de week had", zegt Kijne. "Toen Kees Buurman het in 1975 bedacht, was het bijzonder dat er een programma iedere dag van de week op de zender kwam. Als compromis kreeg iedere dag een andere presentator." Dat is altijd zo gebleven.
(Oud-)presentatoren spreken hun waardering uit voor het programma:
Het Oog is ook een journalistieke personalityshow. Presentatoren kunnen wat meer van zichzelf laten zien dan bij andere journalistieke programma's. "Daardoor kun je iets persoonlijker zijn naar de luisteraar toe", zegt Kijne, die probeert in zijn uitzendingen vaak livemuziek en buitenlandse onderwerpen te hebben, onderwerpen waar hij veel affiniteit mee heeft.
Contact met NederlandEen op de drie luisteraars die om 23.00 uur de radio aan heeft, luistert naar Het Oog. Dat zijn er elke dag zo'n 150.000 en daar komen de volgende dag nog enkele tienduizenden podcastluisteraars bij.
Die zitten deels ook in het buitenland, bleek uit een oproep voorafgaand aan de jubileumuitzending. Er kwamen reacties van vaste luisteraars uit onder meer de Filipijnen, Noorwegen, Chili en Kenia.
Zo leerde Jimmy de Vreede het programma kennen in Parijs, waar hij in 2008 verliefd werd op zijn huidige vrouw. Zij zette elke ochtend in haar eenkamerappartement in het negende arrondissement Het Oog op. "Ik vond dat zeer knus en ben sindsdien luisteraar. Altijd in de ochtend als podcast."
Paul Veter is vaste luisteraar sinds 1989, toen hij student in Delft was. Hij woont al 25 jaar in Canada. Sinds het overlijden van zijn ouders spreekt hij nog zelden Nederlands, maar door het radioprogramma blijft zijn Nederlands op peil.
"Ik ken alle politici bij stem, maar zou hen nooit herkennen. Ik heb laatst Rob Jetten en Henri Bontenbal opgezocht en zij zagen er een stuk leuker uit dan ik dacht", schrijft Veter. "Ik mag dan mijn Nederlands staatsburgerschap verloren hebben, maar Het Oog nemen ze niet van mij af."
De tuneDe tune is altijd enigszins omstreden geweest, in het begin omdat hij in het Duits was, later omdat de tekst gaat over roken en drinken, maar toch is hij zo nauw met het programma verbonden, dat afscheid ervan nemen bijna ondenkbaar is.
Luisteraar Corine Verbeek weet nog dat de redactie in 2010 de tune van het programma wilde aanpassen en dat luisteraars zelf een alternatief mochten insturen. "Ik was heel erg verbolgen en heb die nacht lang wakker gelegen." Het bleek een 1-aprilgrap waar zelfs de directie van de NOS vooraf niet van op de hoogte was gebracht.
De jubileumuitzendingHet Oog viert het 50-jarig bestaan met een extra lange uitzending vanuit Theater Walhalla in Rotterdam. De uitzending begint om 22.00 uur en is live te volgen via NPO Radio1, de NPO Luisterapp en is via een livestream ook te bekijken via NOS.nl en de NOS app.
In het eerste uur gaan de presentatoren met elkaar in gesprek over de vaste formule van het programma.
Vanaf 23.00 uur klinkt het programma als vanouds, met bijzondere gasten. Claudia de Breij en Ruud van Nistelrooij praten over vijftig worden en zanger Jeangu Macrooy en zijn band brengen tussendoor muziek.
Ray Marching in Excel
Hoe de VS in krap vijf uur een president van een ander land ontvoerde
Iets voor 23.00 uur op vrijdagavond (Amerikaanse tijd) kwam het groene licht, samen met een succeswens van de president: 'Good luck and godspeed'. Een kleine vijf uur later keerden de helikopters terug. Aan boord: de president van Venezuela, Nicolás Maduro, in hartje Caracas uit zijn huis gehaald door Amerikaanse elitetroepen. De operatie leidde mondiaal tot verbijstering. Het toonde tegelijk de overmacht van het Amerikaanse leger.
Maandenlang waren de Amerikanen bezig met het plannen van Operation Absolute Resolve. Die begon met het verzamelen van inlichtingen over Maduro, zei luchtmachtgeneraal Dan Caine in een persconferentie: hij is als voorzitter van de Joint Chiefs of Staff de hoogste militair van de VS. Er werd informatie verzameld over zijn dagelijkse routines en verblijfplaatsen tot aan zijn eetgewoontes en huisdieren.
Ondertussen trainden leden van special forces-eenheid Delta Force, een van de best getrainde elitetroepen van het Amerikaanse leger, in een replica van het beveiligde complex waar Maduro verbleef. Dat complex werd door Caine omschreven als een soort militair fort. Ze oefenden onder meer met snijbranders, om voorbereid te zijn op eventuele stalen deuren.
De Delta Force-eenheid werd in 2019 al eens wereldnieuws, omdat zij de missie uitvoerde waarbij IS-leider Baghdadi werd gedood. "Zij zijn speciaal getraind voor dit soort missies, met strategische doelen heel diep in vijandelijk gebied", legt oud-commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif uit. "Die jongens zijn echt the best of the best."
Perfecte omstandighedenVanaf begin december was het leger "ready", zei generaal Caine, en was het wachten op de perfecte omstandigheden.
De Kruif legt uit dat dit cruciaal is bij een dergelijke complexe missie. "De vliegers van de helikopters en ook de troepen op de grond hebben bijvoorbeeld nachtzicht nodig. Daar heb je restlicht voor nodig van de maan en de sterren, dus niet te veel bewolking. Daarnaast is het terrein in Venezuela, en in het bijzonder Caracas, extreem moeilijk. Het is heuvelachtig, stedelijk gebied."
Toen de ideale omstandigheden er waren in de nacht van vrijdag op zaterdag begon een operatie waarbij alle onderdelen van het Amerikaanse leger met elkaar samenwerkten. Er stegen 150 helikopters, vliegtuigen en drones op vanaf twintig bases. Ook de elite-helikoptereenheid 160th Special Operations Aviation Regiment vloog mee; die is met speciaal aangepaste toestellen gespecialiseerd in vliegen in het donker, op extreem lage hoogten.
President Trump volgde de operatie live vanuit een kamer op zijn landgoed Mar-a-Lago.
De wereld kreeg pas voor het eerst iets mee van de actie toen er explosies werden gemeld in Caracas. Achteraf bleek dat het uitschakelen van S-300-luchtafweersystemen. De Kruif: "Dat zijn zeg maar Russische Patriot-systemen. Door die uit te schakelen, wat complex is omdat je ze met heel veel dreigingen tegelijk moet verwarren, creëer je een luchtoverwicht. Dat overwicht heb je nodig om die special forces binnen te krijgen."
Ook werd de stroom in een deel van Caracas uitgeschakeld, mogelijk via een cyberaanval. Zo hadden de laagvliegende helikopters met de Delta Force-leden een veilige, beschermde route over Caracas. Zij zetten de militairen op de grond bij het complex, waarna ze richting Maduro trokken en live werden voorzien van informatie. Ondanks vuurgevechten waren ze binnen een paar minuten bij de slaapkamer van de president.
Maduro probeerde nog te ontsnappen door naar een beveiligde ruimte te vluchten, maar hij kon niet op tijd de stalen deur dichttrekken, zei Trump. Vervolgens gaven hij en zijn vrouw zich over, waarna de helikopters net zo snel weer Caracas verlieten als ze er waren binnengekomen.
In onderstaande video een overzicht van wat er tot dusver is gebeurd:
Rond 03.30 uur (Amerikaanse tijd) vlogen ze weer boven de Caribische Zee, nu dus met Maduro aan boord. Een uur later deelde Trump het nieuws over de gevangenneming van Maduro op zijn Truth Social-platform. Aan Amerikaanse zijde vielen geen doden, aldus Trump. Een anonieme bron meldde later dat aan Venezolaanse zijde veertig doden waren gevallen.
Oud-commandant Landstrijdkrachten De Kruif spreekt van een operatie die het Amerikaanse leger "in zijn grootste kracht" toont. "Ze hebben een enorme technologische voorsprong, dat zagen we al in bijvoorbeeld de Golfoorlog", voegt hij eraan toe.
Hij kan ook geen ander land ter wereld noemen dat een dergelijke actie zou kunnen ondernemen, gezien de overdaad aan middelen, kennis en ervaring van de VS bij dit soort missies.
De Kruif: "Het Amerikaanse leger vertrouwt ook volledig op dat technologische overwicht en bij zo'n missie als gisteren wordt het leger volledig in zijn kracht gezet. Maar bij de volgende fase die Trump noemde, een regime change en het runnen van het land, is dat anders. Dan heb je veel minder aan je technologische voorsprong, zagen we heel goed in Irak en Afghanistan."
Dertig doden bij aanval van gewapende mannen op dorpje Nigeria
Bij een aanval in het Nigeriaanse dorpje Demo, in de deelstaat Niger, zijn minstens dertig mensen gedood. Gewapende mannen vielen gistermiddag een markt aan en openden het vuur. Ze staken ook tentjes in brand en stalen voedsel.
Er werd ook een onbekend aantal mensen ontvoerd. De politie is bezig met een zoekactie, meldt een politiewoordvoerder aan persbureau Reuters.
Volgens getuigen kwamen de mannen op motoren aan en openden ze direct het vuur op het winkelend publiek. De aanval past in een reeks aanvallen die vrijdag begon in de nabijgelegen dorpjes Agwarra en Borgu. Een priester van de lokale kerk vertelt aan persbureau AP dat er ook kinderen zijn ontvoerd.
Er zijn sinds het begin van de reeks aanvallen geen hulpdiensten aanwezig, vertelt een getuige die zelf gewond raakte bij de aanval aan Reuters. "We zijn op dit moment de lichamen aan het bergen." Het Nigeriaanse leger heeft nog niet gereageerd.
GeweldHet is de zoveelste dodelijke aanval in de regio, die lijdt onder geweld vanuit verschillende hoeken. In november werden in dezelfde staat 300 kinderen ontvoerd uit een katholieke kostschool. Het is onduidelijk wie er achter de aanvallen zitten.
Het noorden van het land, waar de meerderheid moslim is, gaat gebukt onder jihadistisch geweld van terreurgroepen als Boko Haram en Islamitische Staat. Bij dat geweld komen zowel moslims als christenen om het leven.
Vorige maand voerde de VS luchtaanvallen uit op Islamitische Staat in de noordwestelijke staat Sokoto. In een persverklaring schreef het Nigeriaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat het "precisieaanvallen" waren op terreurdoelen, "om het hoofd te bieden aan de aanhoudende dreiging van terreur en gewelddadig extremisme".
Exploring Nintendo 64DD Code Remnants in Ocarina of Time
Meerdere huizen in Naarden ontruimd na explosie
In Naarden zijn vanochtend meerdere huizen ontruimd vanwege een explosie en een daaropvolgende brand. De bewoners van het huis dat doelwit lijkt te zijn geweest, konden via de achterkant naar buiten komen. Niemand raakte gewond.
De explosie was rond 04.00 uur bij de voordeur van een woning aan de Thierensweg. Omstanders hebben de brand die daarop uitbrak direct geblust, de brandweer nam het daarna over. De politie zegt dat de schade in de getroffen woning enorm is. Ruiten zijn gesprongen en de gevel is zwartgeblakerd. Het gezin slaapt vannacht niet thuis.
Vanwege de brand moesten de buren aan beide kanten tijdelijk hun huis uit, schrijft NH. Zij zijn weer teruggekeerd naar huis.
Het is niet duidelijk wie er achter de explosie zit. De politie doet onderzoek en is op zoek naar getuigen en camerabeelden.
HerrieHet gezin is geschrokken. "Eerst denk je: wat is dit? Wat een herrie. Dan ren je naar beneden en zie je de vlammen al door de deur heen komen", vertelt de vader anoniem aan de regionale omroep.
Hij heeft geen idee waarom hen dit overkomt. "Waarom bij ons? De kinderen waren in paniek, de buren zijn zich kapot geschrokken. Het is hopen dat ze niet terugkomen."
Nog steeds onduidelijkheid over zzp-handhaving, een jaar na grote onrust
Begin vorig jaar heerste er veel onrust en onduidelijkheid bij zzp'ers en hun opdrachtgevers. Vanaf 1 januari 2025 werd de handhaving op schijnzelfstandigen (zzp'ers die in feite werknemer zijn) opgeschroefd, maar het was voor velen niet duidelijk wie zo'n schijnzelfstandige was en wie een 'echte' zzp'er. Een jaar later kampt een deel van de zzp'ers en opdrachtgevers nog met diezelfde onduidelijkheid.
"Er is eigenlijk geen verschil met vorig jaar", zegt universitair docent arbeidsrecht Niels van der Neut. "Je merkt dat een deel van de opdrachtgevers niet zo goed weet waar ze op moeten letten, of het niet eens is met de beoordeling." Bij die beoordeling of iemand zzp'er of schijnzelfstandige is, wordt per individu naar van alles gekeken, van gezagsverhouding tot werkplek. "Het is niet genoeg om een zzp'er niet uit te nodigen voor de kerstborrel."
Er gaat ook veel misinformatie rond over het onderwerp. Een hardnekkig gerucht is bijvoorbeeld dat er helemaal niet meer met zzp'ers gewerkt mag worden, of dat er een maximumtarief is. "Het is een beetje zoals in de kleuterklas", zegt Connie Maathuis van Vereniging Zelfstandigen Nederland. "Dat de juf iets in het oor van een leerling fluistert en het aan het eind van de kring een heel ander verhaal is geworden."
Zachte landing2025 was een overgangsjaar: de Belastingdienst ging actiever handhaven, maar legde nog geen boetes op. Wel konden er hoge naheffingen volgen, bestaande uit loonheffingen en premies die werkgevers hadden moeten betalen als de schijnzelfstandige in dienst was geweest. Zo deelde de AFNL, de belangenbehartiger van aannemers, dat er bij meerdere bedrijven al naheffingen waren opgelegd, variërend van 1 tot 10 miljoen euro.
Om te proberen het risico daarop te verminderen, schoven sommige opdrachtgevers, bijvoorbeeld in de bouw, een tussenpartij tussen henzelf en zzp'ers. "Met name de grote opdrachtgevers met veel geld kunnen zich indekken", zegt Joris Knoben, hoogleraar ondernemerschap aan Tilburg University. "Eigenlijk zou je het niet moeten willen. Het is een laag in je industrie die er alleen maar zit vanwege onzekerheid."
Deze maand ging de minister deels akkoord met de wens van de Tweede Kamer om de 'zachte landing' van afgelopen jaar te verlengen. Ook in 2026 moet je het heel bont maken om een boete te krijgen. Kamerleden vonden dat er nog altijd te veel onduidelijkheid en onrust was, waardoor opdrachtgevers preventief afzagen van samenwerken met zzp'ers.
Even wennen"Het is weinig bemoedigend dat we een jaar verder zijn en dat die duidelijkheid in regelgeving er nog steeds niet is", zegt Maathuis. Dat sentiment wordt ook in de zorg gedeeld, de sector die eind vorig jaar vreesde voor gaten in de roosters. "De verlenging versterkt alleen maar de onduidelijkheid", zegt een woordvoerder van ouderenzorgbranche Actiz. "Geef nou gewoon helderheid." Vanuit de markt zegt de Belastingdienst te horen dat er juist behoefte is aan zichtbare handhaving.
De ministeries van Financiën en Sociale Zaken hebben het afgelopen jaar ingezet op het geven van duidelijkheid over de huidige regelgeving door bijvoorbeeld langs te gaan bij bedrijven en gesprekken te voeren met brancheorganisaties.
"We komen uit een situatie waarin alles oké leek, omdat er niet werd gehandhaafd", vertelt een woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken. "Maar eigenlijk kon het al die tijd al niet. Dat is even wennen."
Hoge werkdrukVeel bedrijven en organisaties bogen zich afgelopen jaar over hun zzp-relaties om deze opnieuw te beoordelen. "Veel organisaties hebben er wel beter naar gekeken, maar er kan een verschil zijn in hoe diegene het weegt en hoe de Belastingdienst of rechter dat doet", zegt Van der Neut.
In de zorg en het onderwijs willen opdrachtgevers vaak sowieso liever mensen in loondienst hebben vanwege de continuïteit. "Ze zien het als een positieve, weliswaar afgedwongen, keuze", zegt Knoben. In de kinderopvang lukte het bijvoorbeeld vrij goed om zzp-loos het jaar door te komen door mensen in dienst te nemen; in de zorg waren er ook zzp'ers die niet in dienst wilden komen vanwege het gebrek aan flexibiliteit en de hoge werkdruk.
85.000 van de ongeveer 1,2 miljoen zzp'ers waren in het derde kwartaal van 2025 gestopt in vergelijking met het jaar ervoor, blijkt uit cijfers van het CBS. De daling die eind 2024 was ingezet, stabiliseerde vrij snel. Vooral zzp'ers werkzaam in de sector zorg en welzijn en in technische beroepen stopten.
Er liggen momenteel twee wetsvoorstellen die verduidelijking moeten bieden aan de huidige zzp-wet, maar welke er komt en of ze door de Tweede Kamer komen is niet zeker. Het gaat om de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR), die duidelijker moet vastleggen wanneer iemand werkt als zelfstandige of als werknemer, en de Zelfstandigenwet, het later ingebrachte alternatief van onder meer VVD en D66.
Vorig jaar weer meer horecazaken met spoed gesloten door overlast plaagdieren
Vorig jaar zijn weer meer horecazaken tijdelijk met spoed gesloten vanwege ernstige overlast door plaagdieren als muizen, ratten en kakkerlakken. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) sloot 75 winkels en horecagelegenheden, 18 meer dan in 2024.
In de meeste gevallen was er sprake van een muizenplaag. De meeste spoedsluitingen vonden plaats in de Randstad, in Amsterdam werden twintig zaken tijdelijk gesloten. In Rotterdam en Den Haag werden zeven zaken gesloten, in Leiden vijf en in Alkmaar vier. De overige spoedsluitingen waren verdeeld over de rest van Nederland.
"We zien vooral veel overlast in oude steden, oude panden en panden bij bijvoorbeeld grachten", laat een woordvoerder van de NVWA weten aan de NOS. De controleurs houden risicogebieden beter in de gaten, maar zijn ook strenger in zaken waar al eens overlast was.
Ook kreeg de autoriteit in de afgelopen vier jaar meer meldingen van consumenten. "Bezoekers zijn onze ogen en oren, dat waarderen we want we kunnen niet overal tegelijkertijd zijn."
Voorkomen beter dan genezen"In het najaar en in de winter zoeken de dieren warmte en droogte op", zegt de NVWA. "Door een kier van een halve centimeter kan een muis al binnenkomen." De NVWA adviseert om kieren onder deuren en in muren goed te dichten. Maar ook om vooral de hygiëne bij te houden, zoals voedsel opruimen en vuil weggooien. "Voorkomen is altijd beter dan genezen."
Het is vaak een probleem dat ondernemers gezamenlijk moeten aanpakken, zoals in een winkelcentrum. "Als jij als ondernemer je best doet, maar je buren zetten bijvoorbeeld hun vuil nog steeds op straat, dan blijf je het probleem houden", aldus de woordvoerder.
Een spoedsluiting is een van de zwaarste maatregelen die de NVWA kan opleggen, als inspecteurs van de autoriteit ernstige risico's voor de volksgezondheid constateren.
Plaagdieren dragen ziektes en bacteriën met zich mee die ze verspreiden via uitwerpselen. Zaken mogen pas weer open als al het besmette voedsel is verwijderd en het pand effectief is gereinigd. Dan volgt er een herinspectie van de voedselautoriteit.
Topdrukte voor strooiers: 'Dit is onze wintersport'
Het is deze dagen vanzelfsprekend topdrukte voor de mensen die ervoor moeten zorgen dat de Nederlandse wegen sneeuwvrij en minder glad zijn. Ruud Jacobs uit Eindhoven en zijn strooiploeg maken momenteel werkdagen tot wel achttien uur. "Ik zie wel wanneer ik omval", zegt hij tegen Omroep Brabant.
Jacobs coördineert alle strooiers en sneeuwschuivers voor zijn regio. Zij beginnen op dit soort dagen om 04.00 uur 's nachts. "En dan loopt de laatste ronde tot 22.00 uur 's avonds. Dus je moet je privéleven er wel een beetje op aanpassen."
JongensdroomHet is druk, maar toch geniet hij ervan. "Het blijft leuk, want je hebt allemaal dezelfde tic. Je moet het kunnen en wíllen, om zo lang door te gaan. Het is een soort saamhorigheidsgevoel. Sommigen gaan elk jaar naar dezelfde plek op wintersport: dit is onze wintersport."
Wat die 'tic' precies is, vindt hij moeilijk uit te leggen. Hij omschrijft het als een soort jongensdroom. "Het is een soort mannending, met grote wagens. Als je die sneeuwschuiver erop zet, is het een soort positief geweld."
GekmakendDat er nu meerdere dagen op rij sprake is van sneeuwval met kans op gladheid, is volgens Jacobs niet ideaal. "Het lekkerste is als je één felle bui hebt, dan heb je relatief makkelijk werk. Je kijkt in de achteruitkijkspiegel en ziet de witte weg weer zwart achter je. Nu blijft het de hele tijd sneeuwen."
Zijn wekker ging vanochtend weer om 04.00 uur. "Dan kijk ik even hoe de systemen erbij staan en wat de cijfers zijn. Het is elke keer weer een stukje adrenaline. Ik wist alleen vanochtend niet meer welke dag het nou was, vandaag. Als je dit elke dag zou moeten doen, word je gek."