Aggregator

Activist en vakbondsleider Dolores Huerta (96) overleden, vrouw achter slogan Obama

2 hours 54 minutes ago

De invloedrijke Amerikaanse vakbondsleider en feminist Dolores Huerta is woensdag in haar woning in Bakersfield, Californië, overleden aan de gevolgen van kanker. Ze werd 96 jaar oud.

Huerta stond bekend als een van de meest invloedrijke vakbondsleiders, iconen van de burgerrechtenbeweging en feministische activisten van het land. Haar Spaanstalige slogan was "Sí, se puede!", vrij vertaald "Ja, het kan!". Een symbool van haar overtuiging dat mensen die in actie komen, daadwerkelijk verandering kunnen bewerkstelligen. De zin werd later wereldberoemd dankzij de Engelstalige variant "Yes, we can" van Obama.

Ze ontving talloze onderscheidingen tijdens haar carrière, waaronder de Presidential Medal of Freedom. De toenmalige president Obama omschreef haar bij de uitreiking van deze hoogste Amerikaanse burgeronderscheiding in 2012 als een vasthoudende leider. Hij gaf ook aan blij te zijn dat hij haar slogan mocht gebruiken voor zijn verkiezingscampagne in 2008. "Ik ben blij dat ze me er zo makkelijk mee liet wegkomen, want met Dolores valt niet te spotten."

Leider van landarbeiders

Huerta werd in 1930 geboren als Dolores Clara Fernandez in Dawson, New Mexico. Haar vader was mijnwerker en vakbondsactivist die een zetel wist te bemachtigen in het parlement van de staat. Na de scheiding van haar ouders verhuisde haar moeder met haar en haar broers naar Californië.

Door haar vroege inzet voor burgerrechten kwam Huerta in contact met César Chávez. In 1962 richtten zij de National Farm Workers Association op, die later zou uitgroeien tot de United Farm Workers of America. Jarenlang was zij een van de belangrijkste leiders en onderhandelaars.

De doorbraak van Huerta en Chávez kwam toen ze Filipijnse plukkers mobiliseerden voor wat de vijf jaar durende 'Delano-druivenstaking' zou worden. Samen onderhandelden ze over collectieve arbeidsovereenkomsten en contracten met grote landbouwbedrijven. Ze dwongen baanbrekende zorgregelingen en secundaire arbeidsvoorwaarden af voor landarbeiders.

Dit jaar onthulde Huerta dat ze in de jaren zestig seksueel is misbruikt door Chávez. Hieruit kwamen twee kinderen voort die door anderen werden opgevoed. Ze had dit geheim zestig jaar lang voor zich gehouden, ook lang nadat haar misbruiker in 1993 overleed.

Na haar onthulling werd de naam van Chávez verwijderd van de feestdag die voorheen een bron van trots was voor de Spaanstalige gemeenschap in meerdere staten. Een bord bij het César Chávez Park in Denver werd bedekt met een zeildoek. Iemand plaatste er een handgemaakt bord overheen met de tekst "Dolores Huerta Park".

Erfenis van rechtvaardigheid

Ook toen ze al ruim negentig gepasseerd was nam Huerta nog deel aan protesten en moedigde ze activisten aan om zich te blijven uitspreken over thema's als racisme, armoede en vrouwen- en LGBTQ+-rechten.

"We willen onze kinderen een erfenis van rechtvaardigheid meegeven. Geen juwelen, bezittingen of geld, want daar gaan ze alleen maar over ruziën", zegt ze in de documentaire uit 2025. "Het belangrijkste is dus om hun de liefde voor rechtvaardigheid mee te geven; dat is volgens mij het mooiste geschenk dat we iemand kunnen nalaten."

Rechter Alvin Hellerstein (92) overleden, bekend van 9/11, Maduro en zwijggeld Trump

4 hours 59 minutes ago

De Amerikaanse rechter Alvin Hellerstein is op 92-jarige leeftijd overleden. Als federale rechter in Manhattan was hij betrokken bij meerdere prestigieuze zaken, zoals de aanslagen van 11 september 2001, de zwijggeldaffaire van president Trump en recentelijk de aanklachten tegen de voormalige Venezolaanse president Maduro.

Hellerstein, geboren in New York en afgestudeerd aan de Columbia Law School, diende in het Judge Advocate General's Corps van het Amerikaanse leger en was werkzaam als procesadvocaat in Manhattan. In 1998 benoemde president Clinton hem tot federaal rechter.

Zaak-Maduro

Eerder deze maand zat Hellerstein nog een zitting voor waarin de aanklachten van marteling tegen Maduro en zijn echtgenote Cilia Flores werden behandeld. Tijdens een hoorzitting op 8 oktober moest Hellerstein vaak hoesten en had hij soms moeite met spreken. Hij zei tegen de advocaten: "Ik heb problemen met mijn stem. Zolang jullie me kunnen verstaan, ga ik door."

Hij was van plan om de rechtszaak tegen Maduro en Flores, die hij voor komende juni had gepland, zelf te leiden. De zaak-Maduro, en andere zaken die onder Hellerstein vielen, worden opnieuw toegewezen.

Eerder behandelde hij het leeuwendeel van de civiele rechtszaken over de aanslagen op het World Trade Center in 2001. Die tientallen zaken over onrechtmatige dood, letsel en materiële schade namen twee decennia in beslag. Volgens advocaten toonde Hellerstein veel medeleven met de slachtoffers en hun nabestaanden. Hij sprak urenlang met hen in zijn werkkamer en wees schikkingsvoorstellen af die hij als ontoereikend beschouwde.

Zwijggeld Trump

In augustus wees Hellerstein opnieuw een poging van Trump af om zijn veroordeling in de zaak rond zwijggeld ongedaan te maken. "Het betalen van zwijggeld aan een pornoactrice of het verhullen van een gênante kwestie valt niet onder presidentiële immuniteit", schreef hij, verwijzend naar de betaling van 130.000 dollar aan pornoactrice Stormy Daniels, die centraal staat in de zaak tegen Trump.

Een andere opmerkelijke zaak van Hellerstein was het proces tegen Charlie Javice, die vorig jaar een celstraf kreeg vanwege het voor 175 miljoen dollar oplichten van de bank JPMorgan Chase. In 2024 veroordeelde hij de hedgefondsoprichter Bill Hwang voor marktmanipulatie die banken miljarden dollars kostte.

Hellerstein overleed woensdagochtend in het bijzijn van zijn familie. De uitvaart is donderdag in een kapel in Manhattan.

Mogelijk flinke pensioenverhoging op komst bij ABP en PME door gestegen dekkingsgraad

5 hours 49 minutes ago

De pensioenfondsen ABP en PME staan er goed voor. De afgelopen maanden profiteerden zij van de gestegen rente, waardoor de dekkingsgraad van het ambtenarenfonds en het fonds voor de metaal- en techindustrie naar boven de 130 procent steeg. Dat betekent dat ze ruim voldoende geld in kas hebben om de pensioenen uit te keren.

Eerder dit jaar hadden het ABP, het PME en andere pensioenfondsen last van de oorlog in de Perzische Golf. Maar de stijgende rente lijkt hun sterke financiële positie overeind te houden. Zo steeg de dekkingsgraad van het ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland, de afgelopen maanden van 126,9 procent naar 132,2 procent. Die van het PME steeg van 127,7 procent naar 132,8 procent.

Het komt voor pensioengerechtigden goed uit, aangezien de overstap van deze pensioenfondsen naar het nieuwe stelsel dichtbij komt. Hoe hoger de dekkingsgraad is voor de overstap, hoe meer geld er te verdelen is.

Gestegen rente

"Op de financiële markten was het derde kwartaal opnieuw onrustig. De oorlog in het Midden-Oosten laaide op en de rente steeg fors door de almaar toenemende overheidsschulden in onder andere de Verenigde Staten en Frankrijk", zegt ABP-bestuursvoorzitter Harmen van Wijnen.

Een hogere rente is voor de pensioenfondsen gunstig omdat ze dan minder vermogen moeten hebben om alle afgesproken pensioenen uit te kunnen keren. "Daardoor zette in het derde kwartaal de stijging van de dekkingsgraad door", zegt Van Wijnen.

Wat is de dekkingsgraad?

De dekkingsgraad geeft aan of pensioenen nu en in de toekomst uitbetaald kunnen worden. 100 procent betekent dat voor elke euro aan pensioenverplichtingen ook een euro in kas is. Onder de 100 betekent een tekort en meer dan 100 wil zeggen dat er genoeg geld is.

Bij een te lage dekkingsgraad moet het pensioenfonds de uitkering verlagen. Als de dekkingsgraad hoog genoeg is, kunnen de pensioenuitkeringen verhoogd worden. Omdat het nieuwe pensioenstelsel een meer individuele opbouw kent, is voor fondsen die zijn 'ingevaren' de algemene dekkingsgraad een minder relevant cijfer.

PME en ABP schrijven dat de hoge dekkingsgraad hen een goede positie geeft voor de overgang naar de nieuwe pensioenregeling. Vlak voor de overgang kunnen de fondsen namelijk het extra vermogen uit de dekkingsgraad verdelen over hun deelnemers.

Daarin wordt berekend hoeveel ieder pensioen in totaal waard is en hoeveel geld er in de gezamenlijke buffer komt. "Als de economie en de rente geen grote schommelingen vertonen, kunnen onze pensioengerechtigde deelnemers rekenen op een verhoging van hun pensioen in 2027 met 12,6 procent", zegt Alae Laghrich, voorzitter uitvoerend bestuur van PME.

Hoeveel er te verdelen valt, hangt af van de dekkingsgraad op 31 december.

Nieuwe stelsel

ABP en PME stappen beide op 1 januari volgend jaar over naar het nieuwe pensioenstelsel.

In dat nieuwe stelsel hebben deelnemers individuele pensioenpotjes. Voor jongere deelnemers wordt met meer risico belegd. Dat kan verlies opleveren, maar ook hoge winsten. Hoe dichter een deelnemer bij de pensioensleeftijd komt, des te minder risicovol er wordt belegd.

Fondsen die al zijn overgestapt naar het nieuwe stelsel komen niet met de dekkingsgraden omdat die geen grote rol meer spelen nu deelnemers de individuele potjes hebben.

Eerder bleek dat ook de al overgestapte fondsen het goed doen. Dat was met name te danken aan de positieve rendementen op de aandelenmarkt. Door die positieve cijfers is de verwachting dat de pensioenen volgend jaar licht kunnen worden verhoogd.

El Salvador stuurt militairen naar Haïti, maar missies hebben nog weinig effect

6 hours 13 minutes ago

El Salvador, tien jaar geleden nog een van de gevaarlijkste landen ter wereld, gaat zo'n duizend militairen naar Haïti sturen. Aanleiding is de vermissing van vier Salvadoraanse leden van een veiligheidsmissie, die tien dagen geleden aan de rand van hoofdstad Port-au-Prince in een hinderlaag liepen.

Veel is onduidelijk over de militaire operatie, die eerder deze week door de Salvadoraanse president Nayib Bukele werd aangekondigd. Zo is onduidelijk hoe lang de militairen zullen blijven, wie bevel voert over de operatie en of er nog meer Salvadoraanse militairen naar het door geweld verscheurde land gestuurd zullen worden.

Wat er precies met de vier Salvadoranen is gebeurd, blijft een mysterie. Hun pantservoertuig werd geraakt met explosieven toen ze op weg waren naar hun militaire basis, waarna het viertal wegrende van het brandende voertuig. Of ze vast worden gehouden door een bende is niet bekend. Eerder werd gemeld dat hun lichamen waren gevonden, maar dat was volgens Bukele niet het geval.

Bendes bestrijden

De vermissing van de vier Salvadoranen is een nieuwe deuk in het imago van de zogenoemde 'Gang Suppression Force' (GSF), waarvan het mandaat eind september door de VN-veiligheidsraad nog werd verlengd tot maart 2027. De eenheid, in het leven geroepen om bendes te bestrijden, heeft sinds haar aankomst in april nog weinig kunnen uitrichten in Haïti.

Dat heeft onder meer te maken met de geringe grootte van de missie. Slechts zo'n 2.000 militairen, afkomstig uit Tsjaad, Sri Lanka, Mongolië, Guatemala, Jamaica en dus El Salvador, vechten mee in de GSF. Oorspronkelijk zouden 5.500 mensen meedoen aan de veiligheidsmacht, maar omdat de GSF geen officiële VN-vredesmacht is, is de missie afhankelijk van wat landen vrijwillig afstaan aan personeel en materieel. Tot op heden is dat veel te weinig.

Daar komt bij dat de tegenstand van de bendes in Haïti, die zeker 80 procent van het land controleren, toeneemt. "Bendes zijn de 'Gang Suppression Force' aan het uittesten", zei Jack Christofides, vertegenwoordiger van de eenheid, maandag tegen de VN-Veiligheidsraad. In diezelfde vergadering zei de hoogste VN-vertegenwoordiger in Haïti dat de bendes hun tactieken steeds meer aanpassen.

Naast de GSF zijn ook particuliere militaire bedrijven actief in Haïti. Het meest prominent is het bedrijf van Blackwater-oprichter Erik Prince, die een overeenkomst heeft met de Haïtiaanse regering en samenwerkt met de nationale politie. Zij zetten met name drones in tegen bendes, een methode die wordt bekritiseerd door mensenrechtenorganisaties vanwege het risico op burgerslachtoffers.

Uitgestelde verkiezingen

Eerder deze maand besloot de Haïtiaanse regering de presidents- en parlementsverkiezingen, die stonden gepland voor 13 december, voor onbepaalde tijd uit te stellen. Het zouden de eerste verkiezingen in het land sinds 2016 zijn, maar het is in de hoofdstad Port-au-Prince en op het platteland te gevaarlijk om een veilige stembusgang te kunnen organiseren. Woensdag besloot de kiesraad dat 18 juli de nieuwe geplande datum voor de verkiezingen is.

Vooral op het platteland is het aantal aanvallen door bendes toegenomen. Zo kwamen eind augustus in het zuidoosten van Haïti zo'n 50 mensen om het leven bij een aanval door een bende. Artsen Zonder Grenzen waarschuwt deze week echter ook voor een toename van geweld in de dichtbevolkte wijken in Port-au-Prince.

De organisatie meldt dat ze mobiele klinieken en de distributie van gezuiverd drinkwater in getroffen wijken heeft moeten stilleggen, en dat lokale medewerkers zijn gedwongen hun huis te verlaten en elders onderdak te zoeken. Verder schrijft Artsen Zonder Grenzen dat de komst van extra internationale troepen mogelijk juist voor een verdere escalatie van geweld zal zorgen, waardoor mogelijk nog meer mensen op de vlucht zullen slaan.

Volgens de laatste cijfers van de VN zijn al 1,5 miljoen mensen ontheemd geraakt door het geweld in Haïti, dat in de afgelopen vijf jaar aan ruim 22.000 mensen het leven heeft gekost. Gewapende bendes terroriseren grote delen van het land, onder meer met ontvoeringen voor losgeld en seksueel geweld. Duizenden scholen zijn al jaren gesloten en op meerdere plekken zijn grootschalige uitbraken van cholera gemeld.

Dat ondanks de aanwezigheid van internationale veiligheidsmissies het bendegeweld juist toeneemt en zich lijkt te verspreiden, met voorlopig nog geen nieuwe verkiezingen, maakt de situatie in Haïti nog uitzichtlozer. Of duizend Salvadoraanse militairen daar verandering in weten te brengen, blijft zeer de vraag.

'Democraten manipuleerden stembiljetten Alaska', Trump eist terugtrekking kandidaat

6 hours 48 minutes ago

De Amerikaanse president Trump wil dat Mary Peltola, een Democratische senaatskandidaat voor de staat Alaska, van de kieslijst wordt geschrapt. Dat schrijft Trump op sociale media, na een artikel van The New York Times. De krant schrijft dat Peltola en het landelijke Democratische campagneteam de herverkiezing van de zittende Republikeinse senator wilden bemoeilijken op een manier die valt te betwisten.

Op het stembiljet in Alaska hebben twee kandidaten zo goed als dezelfde naam. De zittende Republikeinse senator heet Dan S. Sullivan, een andere Republikein heet Dan J. Sullivan. Laatstgenoemde doet mee als onafhankelijke kandidaat.

Dan J. Sullivan zal de verkiezingen naar alle waarschijnlijkheid niet winnen, maar hij kan wel belangrijke stemmen wegsnoepen bij de zittende senator. Trump had moeite met de naamgenoten en probeerde daarom op voorhand al de uitslag in Alaska te blokkeren middels een rechtszaak, mocht de zittende Republikeinse senator verliezen.

Trump heeft er geen vertrouwen in dat de kiezers de juiste Republikeinse kandidaat op het stembiljet vinden. In de staat Alaska lijkt het een nek-aan-nekrace te worden tussen de Republikeinen en de Democraten.

Zoektocht

The New York Times schrijft nu dat de Democratische senaatskandidaat Mary Peltola en de nationale Democratische Senaatscommissie (DSCC) bewust zochten naar kiezers met de naam Dan Sullivan. De DSCC is het overkoepelende orgaan dat verantwoordelijk is voor de strategie en fondsenwerving van alle Democratische kandidaat-senatoren in de Verenigde Staten.

De krant schrijft dat een gepensioneerde leraar, de republikein Dan J. Sullivan, door een Democratische campagnestrateeg werd overgehaald om zich kandidaat te stellen.

De strateeg probeerde zogenoemde 'spoilerkandidaten' te werven, zodat stemmen meer zouden verspreiden over verschillende Republikeinse kandidaten. Hij reisde door de staat en benaderde potentiële Republikeinse senaatskandidaten, bijvoorbeeld tijdens een biertje in een Ierse pub. De strateeg rekruteerde zo ook de tweede Dan Sullivan.

Peltola en de DSCC ontkennen de aantijgingen. Ook Dan J. Sullivan, de gepensioneerde leraar, heeft altijd ontkend dat hij meedoet om zijn naamgenoot te dwarsbomen. De krant baseert zich echter op sms-berichten, documenten en verklaringen van onder meer een ontslagen campagneleider, en zegt op basis daarvan dat de partijtop wel degelijk op de hoogte was en actief meewerkte aan de beïnvloeding van het stembiljet.

'Verkiezingsfraude'

The New York Times meldt dat het niet illegaal is om kandidaten te werven om een tegenstander te verzwakken. Al spreekt president Trump in zijn bericht van "een afschuwelijk plan" door de Democraten in Alaska en "verkiezingsfraude".

Trump schrijft dat de Democraten "illegaal op zoek zijn gegaan" naar een andere Dan Sullivan "met als doel de verkiezingen te manipuleren, te verwarren en te vertroebelen".

Grote rol voor Alaska

Vergelijkbare tactieken zijn de afgelopen jaren door zowel Democraten als Republikeinen toegepast, ook in de staat Alaska. The New York Times schrijft dat het laat zien hoever de Democraten gaan om een meerderheid te behalen bij de Senaatsverkiezingen.

Volgens peilingen wordt het spannend welke partij bij de midterms op 3 november een meerderheid in de Senaat weet te behalen. Alaska lijkt een grote rol te gaan spelen.

Meer weten over de midterms? In de video vertelt onze correspondent Rudy Bouma wat er op het spel staat. Je kan ook luisteren naar nieuwe aflevering van de podcast Amerika Kiest via NPO Luister of via een ander audioplatform.

D66-raadslid (38) uit Boxtel aangehouden op verdenking van verkiezingsfraude

7 hours 39 minutes ago

D66-raadslid in Boxtel en medewerker van het OM, Sohib H. (38), is gisteren aangehouden op verdenking van onder meer verkiezingsfraude en ambtelijke corruptie. D66 zegt kennis te hebben genomen van de verdenking, na berichtgeving van Brabants Dagblad en NU.nl.

H. is naast zijn raadswerk medewerker van het Parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie (CVOM), dat zich bezighoudt met de afwikkeling van verkeersovertredingen. Eerder dit jaar liep er ook al een strafrechtelijk onderzoek naar hem wegens witwassen. Toen werd hij door het OM op non-actief gesteld.

Nu wordt de 38-jarige man verdacht van verkiezingsfraude, ambtelijke corruptie, computervredebreuk, valsheid in geschrifte en schending van het ambtsgeheim, meldt het OM. Naast H. is ook een andere 34-jarige man aangehouden. In het belang van het onderzoek zegt het OM geen verdere informatie te delen.

D66: 'Geschrokken'

D66 laat in een schriftelijke reactie aan de NOS weten geschrokken te zijn. "Als blijkt dat deze verdenkingen gegrond zijn, staat dat haaks op waar onze partij voor staat en is daarvoor geen enkele ruimte", zegt de woordvoerder van de partij.

Zolang het onderzoek loopt, doet D66 "geen uitspraken over de zaak". Volgens NU.nl zit H. in volledige beperkingen, wat betekent dat hij alleen contact mag hebben met zijn advocaat.

'Stemmenkanon'

H. kwam in 2018 en 2020 twee keer met een groot aantal voorkeurstemmen de gemeenteraad van Boxtel in. Het Brabants Dagblad omschrijft hem als "stemmenkanon".

In 2020 kreeg hij als nummer 5 van de kieslijst meer stemmen dan de lijsttrekker. Het is niet duidelijk of de verdenking van verkiezingsfraude iets te maken heeft met de vele voorkeursstemmen.

Bolsonaro wil oppositie Brazilië leiden vanuit VS, noemt zich gekozen president

7 hours 58 minutes ago

De naar de Verenigde Staten vertrokken Flávio Bolsonaro, die de presidentsverkiezingen in Brazilië verloor, zegt vanuit de VS de oppositie te willen leiden. Hoewel hij de verkiezingen verloor, noemde hij zichzelf de gekozen president.

Kort nadat hij de tekst had gedeeld op socialemediakanalen, verwijderde hij die. In plaats van gekozen president, noemde hij zichzelf in een nieuwe versie "leider van Brazilië".

Bolsonaro kwam vandaag aan in de Verenigde Staten, waar hij welkom was, maar had na zijn aankomst nog niet van zich laten horen. Hij herhaalde vanuit de VS in een open brief aan journalisten dat hij de uitkomst van de verkiezingen niet gelooft. Bij de verkiezingen kreeg hij bijna 60 miljoen stemmen, tegenover ruim 64 miljoen voor zittend president Lula da Silva.

"Ik wil niet alleen tegen de 60 miljoen mensen die op mij hebben gestemd, maar aan alle Brazilianen zeggen dat ik de gekozen president ben en dat de criminelen die de verkiezingen hebben gestolen deel uitmaken van een tirannieke criminele organisatie", schrijft hij.

Geen bewijs

Bolsonaro verloor de verkiezingen van Lula. Volgens internationale waarnemers is de verkiezing eerlijk verlopen. In zijn brief stelt hij echter dat Lula won "door onrechtmatige en illegale acties van zijn voormalige advocaat". Daarvoor levert hij geen bewijs.

In verband met onderzoek naar witwaspraktijken, corruptie en belastingontduiking had het Braziliaanse Hooggerechtshof Bolsonaro opgedragen om uiterlijk dinsdagmiddag zijn paspoorten in te leveren. Hij verliet daarna het land. Volgens hem is er sprake van een "politiek gemotiveerde heksenjacht".

Hij vertrok uit Brazilië, omdat zijn vader Jair volgens hem het zwijgen is opgelegd en onterecht gevangen is genomen. Flávio vreesde hetzelfde lot en stelt dat hij daarmee "niet de leider zou kunnen zijn die mijn volk verdient".

Visum

De Amerikaanse regering had laten weten dat Bolsonaro en zijn gezin een visum konden krijgen. Hij landde na korte stops in Argentinië en Ecuador uiteindelijk in Miami. Bolsonaro stelt dat hij het land niet ontvlucht is, maar dat hij "voor het landsbelang van Brazilië" is weggegaan.

Hij bedankte de Amerikaanse president Trump voor "de hartelijke ontvangst" en bedankte ook de Argentijnse president Milei.

De reis van Flávio Bolsonaro en zijn gezin vanuit Brazilië:

Amerikaanse centrale bank laat ondanks hoge inflatie rente onveranderd

8 hours 15 minutes ago

De Amerikaanse Centrale Bank, de Federal Reserve, laat het rentepercentage staan. Toch sluit voorzitter Kevin Warsh niet uit dat door de hoge inflatie de rente mogelijk binnenkort verder wordt verhoogd.

Vorige maand verhoogde Warsh de rente voor het eerst in ruim drie jaar tijd. De rente werd toen verhoogd van 3,5 tot 3,75 procent naar 3,75 tot 4 procent om de inflatie in de Verenigde Staten te drukken. Die blijft door de hoge olieprijzen nu rond de 4 procent schommelen.

Hoewel dat besluit om de rente te verhogen niet helemaal als een verrassing kwam, had president Trump juist gehoopt dat hij de rente zou verlagen. En ook nu hoopte Trump daarop.

Midterms

Het rentebesluit komt namelijk minder dan een week voor de midterms, de tussentijdse verkiezingen. Op het spel staat een meerderheid in de twee Kamers van het Congres: het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. De Republikeinen zetten alles op alles om hun meerderheden te behouden.

Afgelopen maand noemde Trump het bestuur van de centrale bank na de aangekondigde verhoging "erg vijandig". "Ze zijn erg politiek. Ze doen het verkeerde. Het zijn een stel politici", zei hij op campagne in North Carolina. "Ze verhogen de rente om Trump zo slecht mogelijk te laten presteren."

Botsing

Het is niet de eerste keer dat Trump hard uithaalt naar de Fed. Zo kwam hij meerdere keren in botsing met de voorganger van Warsh, Jerome Powell.

Trump vindt dat de Amerikaanse leenkosten de laagste ter wereld moeten zijn. Hij haalde dit jaar regelmatig publiekelijk uit naar de Fed. Hij noemde Powell een "loser", dreigde hem te ontslaan en beschuldigde hem zelfs van fraude.

Trump koos dit voorjaar voor Warsh als nieuwe Fed-voorzitter nadat die zich daarvoor geregeld had uitgesproken voor lagere rentes. "Als Kevin op zijn plek zit, dan gaat de rente omlaag", zei Trump.

In de toelichting van Warsh bij het nieuwe rentebesluit zegt hij dat de politiek geen rol heeft gespeeld.

Frustratie bij linkse oppositie om draai D66 over belastingaanslag Oranjes

8 hours 30 minutes ago

Dat premier Rob Jetten niet van plan is om de leden van het Koninklijk Huis belasting te laten betalen, zorgt voor frustratie bij de linkse oppositie. Zij wijzen erop dat D66 zelf twee jaar geleden nog een soortgelijk plan indiende.

Die motie van D66-Kamerlid Joost Sneller kreeg in 2024 een ruime meerderheid, maar toenmalig premier Mark Rutte en zijn opvolger Dick Schoof legden de motie naast zich neer. D66-leider Jetten doet dat nu ook met een soortgelijke motie van Pro-Kamerlid Laura Bromet.

Hetzelfde geldt voor een aangenomen motie van SP-Kamerlid Sandra Beckerman om het koningshuis transparanter te laten zijn over de uitgaven. Jetten noemt dat plan "feitelijk onuitvoerbaar".

Pro en SP begrijpen niets van het standpunt van de premier. "D66 was elk jaar boos dat de moties niet zijn uitgevoerd. Nu heeft de partij de unieke kans om na te denken over de toekomst van het koningshuis", zegt Beckerman. "Je zou denken dat je die kans dan ook aangrijpt?"

'Onvruchtbare dynamiek'

In de Tweede Kamer wordt al ruim tien jaar gediscussieerd over de belastingvrijstellingen van de Oranjes. In 2024 was er voor het eerst in de parlementaire geschiedenis een twee derde meerderheid voor het D66-plan om de koning belasting te laten betalen over zijn inkomen. Die meerderheid is nodig, omdat het om een grondwetswijziging gaat.

Maar Jetten is dus niet meer voor dit plan te porren. Hij noemt de jaarlijks terugkerende discussie nu een "onvruchtbare dynamiek", omdat elke keer weer "de bekende standpunten langskomen". De premier zet daarom in op een breder onderzoek naar "een toekomstbestendig koningshuis". Hij sprak af met Pro-Kamerlid Bromet om dan met concrete voorstellen te komen.

Koning van de reservebank

Meerdere partijen prijzen tijdens het begrotingsdebat de rol van het koningshuis. "Het is niet goedkoop, maar tegelijkertijd van onschatbare waarde voor ons land", zegt bijvoorbeeld JA21-fractievoorzitter Joost Eerdmans. "De koning brengt verbinding, neutraliteit en stabiliteit en is van directe waarde voor de handelsbelangen."

Ook CDA-Kamerlid Tijs van den Brink vindt dat er "alle reden is om blij te zijn met het koningshuis". Hij kreeg van premier Jetten de toezegging dat de voorstellen niet zullen leiden tot een ceremonieel koningschap.

Een groot aantal partijen ziet juist een grotere rol voor de koning in de toekomst. Sinds 2017 zit de koning tijdens de formaties op de tribune, maar VVD, CDA, BBB, ChristenUnie en SGP willen dat terugdraaien. Dat zou betekenen dat de koning na de verkiezingen weer de eerste verkenner aanstelt.

De afgelopen formaties verliepen verre van vlekkeloos en de partijen hopen dat met deze stap te doorbreken. "In de politiek van de afgelopen jaren is er sprake van versplintering en verdeeldheid", zegt VVD-Kamerlid Renate den Hollander. "Continuïteit bevindt zich in de koning als staatshoofd, die boven de partijen staat en zich positioneert tussen de mensen."

Het is nog onduidelijk of er een meerderheid voor dit plan is. Daarover wordt later gestemd.

Podcast De Monarchie

Meer over de Oranjes hoor je in de nieuwe aflevering van NOS-podcast De Monarchie via NPO Luister en alle andere podcastapps.

Man aangehouden voor vliegen met drone boven Eemshaven

10 hours 3 minutes ago

De politie heeft een man aangehouden die met een drone boven de Eemshaven zou hebben gevlogen. Dat heeft de burgemeester van de gemeente Het Hogeland vanavond bekendgemaakt tijdens de raadsvergadering, schrijft RTV Noord.

De politie kon de besturing van de drone overnemen en de drone in beslag nemen. De man werd vorige week dinsdag aangehouden, aldus de burgemeester. De verdachte is een man uit België. Zijn identiteit wordt verder niet bekendgemaakt. De man is verhoord en vrijgelaten, maar blijft verdachte.

Vliegen boven de Eemshaven is verboden, onder meer vanwege de aanwezigheid van een grote industriehaven en kritieke infrastructuur zoals stroomkabels en een helikopterhaven. Ook heeft Defensie er een vaste locatie.

Andere drones

De politie gaat er niet vanuit dat er een verband is tussen deze drone en andere onbekende drones die recent in Groningen zijn gezien. Dat gebeurde onder meer in Meeden, Scheemda en Zuidbroek.

Gezin uit bezet Oekraïens stadje moest kiezen: hongerdood of reis tussen mijnen en drones

10 hours 18 minutes ago

Het was een bijna onmogelijke keuze: thuis sterven van de honger of een levensgevaarlijke reis ondernemen. Het werd het laatste, want "als je over met mijnen bezaaide wegen loopt, onder alle drones die vliegen, dan heb je nog enige hoop", zegt Vitali.

Samen met zijn vrouw Irina en hun 13-jarige zoon vluchtte hij vorige maand uit Olesjky, een bezet stadje in het zuiden van Oekraïne waar inwoners verhongeren en vastzitten. Volgens internationale waarnemers gebruikt Rusland burgers er als menselijk schild.

Sinds gisteren is een staakt-het-vuren van kracht. Dat zou zijn gecoördineerd door de Amerikaanse first lady Melania Trump. De komende dagen moeten hulpgoederen Olesjky bereiken en inwoners worden geëvacueerd.

Sinds de Oekraïense herovering van de grote stad Cherson, eind 2022, gebruikt Rusland Olesjky om aanvallen uit te voeren op die stad, aan de overkant van de rivier de Dnjepr. Volgens Vitali vermommen Russische militairen zich als burgers om tussen de inwoners op te gaan.

In Olesjky zitten nog zo'n 1700 mensen vast, schat de VN-mensenrechtencommissie in Oekraïne. Ook Oekraïense pogingen om met drones hulp te sturen brengen de bevolking in gevaar, zegt Tetjana Hasenenko, een bestuurder van Olesjky. Vanuit niet-bezet gebied zet ze haar werk voor de stad voort.

"De Russen hebben de regio in hun grondwet opgenomen als eigen grondgebied. Elke vorm van hulp uit Oekraïne wordt gezien als verraad." Hulpgoederen moesten in ongemerkte verpakkingen worden geleverd, omdat Russen anders vragen stellen. Volgens Hasenenko is een gezin dat noodhulp ontving inmiddels verdwenen. Ze wil niet ingaan op het staakt-het-vuren en de geplande evacuaties.

Humanitaire crisis verhullen

Oekraïne vreest dat Rusland het staakt-het-vuren gebruikt om de gevolgen van de humanitaire crisis in Olesjky te verhullen. De zorg is dat inwoners onder druk worden gezet om op propagandakanalen Oekraïne verantwoordelijk te houden voor het leed. Dat gebeurde eerder ook met burgers uit bezet gebied.

Er zijn Oekraïense vertegenwoordigers en een journalist van de Amerikaanse pro-Trumpzender Newsmax uitgenodigd. Maar Rusland heeft de regie van de evacuaties volledig in handen. Moskou ontkent ondertussen dat sprake is van een humanitaire crisis.

De NOS sprak Vitali en zijn gezin voordat het staakt-het-vuren bekend was. Ze willen anoniem blijven omdat ze nog familie hebben in bezet gebied.

De zoon was gewend geraakt aan explosies. Aan de tijd tussen de lancering en de inslag kon hij horen waar een raket vandaan kwam. Jarenlang volgde hij online onderwijs, dat regelmatig werd onderbroken wanneer hij naar de schuilkelder moest. Ondanks het slechte internet begon hij in zijn vrije tijd een YouTube-kanaal over cyberveiligheid.

Winter zonder verwarming en stroom

Drie jaar geleden maakte het gezin mee hoe Olesjky onder water kwam te staan, nadat Rusland de Kachovka-dam had opgeblazen. De afgelopen winter overleefden ze zonder verwarming of elektriciteit.

Maar het was nu echt onhoudbaar geworden. Rusland had uitvalswegen geblokkeerd, onder meer met mijnen. Daardoor kon geen auto de stad meer in of uit. Na het wegvallen van water, stroom en verwarming ontstond ook een chronisch tekort aan voedsel en medicijnen.

Vitali en zijn gezin aten de laatste weken slechts een glas boekweit per dag. Op goede dagen konden ze tegen hoge prijzen een tomaat of komkommer kopen. Verder aten ze eetbare wilde planten, die ze buiten plukten.

Uiteindelijk besloten ze te vluchten. Andere inwoners waren eerder op mijnen gestapt; hun lichamen liggen nog altijd tussen de explosieven.

Brandwonden bij kat Marsik

Met in totaal acht mensen vertrokken ze uit Olesjky. De zoon nam speelgoedauto's en een knuffelbeer mee. En hun kat Marsik. De brandwonden in het gezicht van de kat herinneren aan een droneaanval die hun appartement grotendeels verwoestte. Marsik was dagenlang vermist, maar overleefde.

In vijf uur legden ze 23 kilometer af. Tot twee keer toe hing een met explosieven geladen drone boven de groep, vertelt de 13-jarige jongen. Ze werden echter doorgelaten. Daarna volgden Russische controleposten en filtratiepunten.

Het gezin vertelde dat ze familie in Belarus wilden bezoeken. Kennissen die eerder vertrokken waren uit Olesjky zonder overtuigende dekmantel, werden tijdens verhoren apart genomen. Van hen hebben ze nog altijd niets vernomen, zegt Vitali.

Uiteindelijk wist het gezin via bezet gebied, Rusland en Belarus naar de regio Kyiv te vluchten. Nu hebben ze een appartement in een speciaal voor vluchtelingen gebouwde wijk buiten de Oekraïense hoofdstad. Na alles wat ze hebben meegemaakt, noemt Vitali het "sprookjesachtig mooi" om er te zijn.

Zijn zoon wil zijn YouTube-kanaal voortzetten. Andere plannen heeft hij niet. "Ik waardeer wat we nu hebben: water, gas, licht en eten. Verder heb je niets nodig."

C64 Keycaps For Everybody

10 hours 28 minutes ago
If you’ve got an MX-style keyboard and want some retro charm, you might like a recent project from [Levente Szabadkai]. It’s a set of C64-style keycaps that you can print …read more
Zoe Skyforest

Nieuwe celstraf voor Iraanse filmmaker en dissident Jafar Panahi

11 hours 21 minutes ago

Filmmaker Jafar Panahi is in Iran veroordeeld tot vijf jaar en een maand cel. Dat meldt zijn advocaat aan Iraanse media. Het is onduidelijk waarvan hij precies wordt beschuldigd. Of de Iraanse regisseur in Iran of in het buitenland verblijft is niet duidelijk.

Behalve de celstraf worden ook alle bezittingen van Panahi in beslag genomen. Hij krijgt een reisverbod van twee jaar en hij mag twee jaar geen sociale media meer gebruiken.

Panahi en zijn advocaat waren beiden niet bij de uitspraak aanwezig. Ze kwamen er pas achter toen de filmmaker ontdekte dat zijn bankrekeningen waren geblokkeerd. Daarop ging de advocaat informeren bij justitie, die hem over de straf informeerde.

'Propaganda'

De 66-jarige regisseur is een van de bekendste Iraanse dissidenten. Hij is al talloze keren gearresteerd en is meermaals veroordeeld door Iraanse rechtbanken voor "propaganda tegen het regime". In 2010 kreeg hij 6 jaar cel, al heeft hij die straf niet uitgezeten.

In 2022 zat hij een celstraf uit in de beruchte Evin-gevangenis. Hij kwam na zes maanden op borgtocht vrij. In 2025 werd hij bij verstek veroordeeld tot een jaar cel. Panhi was toen in het buitenland, maar naar verluidt is hij begin dit jaar naar Iran teruggekeerd, toen de Verenigde Staten en Israël het land aanvielen. Mogelijk heeft hij daarna het land weer verlaten.

Bij Panahi's straf uit 2010 bepaalde de rechtbank ook dat hij twintig jaar lang geen films meer mocht maken, maar aan dat verbod heeft Panahi zich niet gehouden. In het geheim en met eenvoudige middelen wist hij nog zes films uit te brengen. Soms moesten die op een usb-stick het land uit gesmokkeld worden.

Gouden Palm en Oscarnominatie

Panahi's werk snijdt maatschappelijke onderwerpen binnen Iran aan, zoals de positie van vrouwen of het optreden van het Iraanse regime. In het land zijn vrijwel al zijn films verboden.

In het buitenland viel hij met zijn werk veelvuldig in de prijzen. Zijn laatste film, It was just an accident, gaat over een ex-gevangene die wraak wil nemen op de bewaker die hem in de gevangenis martelde. Daarmee won hij vorig jaar de Gouden Palm op het filmfestival van Cannes. Ook werd hij genomineerd voor een Oscar en twee Golden Globes.

Politie ontdekt voor half miljoen aan vapes in Tilburgs pand

11 hours 50 minutes ago

De politie heeft deze week duizenden vapes in beslag genomen in een pand in Tilburg. Volgens de politie hebben de illegale vapes samen een waarde van bijna een half miljoen euro.

Agenten gingen het pand in de nacht van maandag op dinsdag binnen na een tip. In het pand stonden drie pallets met dozen met daarin meer dan 5100 THC-vapes en 17.120 e-sigaretten met een smaakje. Een 28-jarige man is aangehouden.

THC-vapes bevatten een psychoactieve stof uit de cannabisplant. Juridisch gezien vallen THC-vapes onder harddrugs. De man wordt daarom verdacht van het bezit van harddrugs. Reguliere wiet en hasj vallen in Nederland onder softdrugs.

Inhoud onduidelijk

Vapes met een smaakje zijn in Nederland verboden sinds 2024, maar nog altijd populair bij jongeren. De vapes met THC kunnen volgens de politie extra schadelijk zijn. Uit eerste analyses van de politie blijkt dat ze zeer geconcentreerde hennepolie of synthetische cannabis bevatten. De exacte inhoud van een vape is niet altijd duidelijk, aldus de politie.

De politie doet verder onderzoek naar de vondst in Tilburg en de verdachte. Omroep Brabant schrijft dat de politie ook nog twee jammers in beslag nam. Dat zijn apparaten die onder meer gps-signalen en telefoonverkeer kunnen verstoren.

Restaurants Sardinië verbieden telefoons aan tafel: 'Gesprek ouder-kind stimuleren'

11 hours 54 minutes ago

Een groep van vijftien restaurants op het Italiaanse eiland Sardinië gaat het gebruik van telefoons en andere schermen aan tafel tijdelijk verbieden. Daarover schrijft de Italiaanse regionale krant L'Unione Sarda. Het initiatief is bedoeld als proef om onder meer schermgebruik door kinderen terug te dringen en kletsen aan tafel aan te moedigen.

De kinderombudsman van het Italiaanse eiland leidt het project, dat A tavola senza schermi wordt genoemd, oftewel 'Aan tafel zonder schermen'. De deelnemende restaurants hebben zich vrijwillig aangemeld voor het initiatief, de krant schrijft dat de zaken geen twijfel hadden over deelname.

"Restaurants spelen een essentiële rol in het bevorderen van de intimiteit die gezinnen herontdekken wanneer ze uit eten gaan", zegt Emanuele Frongia tegen de Britse krant The Guardian. Frongia is de voorzitter van een horeca- en toerismevereniging op het eiland, en is betrokken bij het project. "We zien steeds vaker dat tijdens deze momenten het levendige geklets plaatsmaakt voor periodes van stilte, omdat mensen naar hun apparaten kijken. Vaak wordt een kind er een in handen gedrukt om het stil te houden."

Risico's digitale tijdperk

Wanneer gasten in een van de vijftien restaurants gaan eten, moeten ze hun telefoons en andere schermen wegleggen of inleveren. Daarna krijgt het tafelgezelschap een pakket met spellen of kleurplaten. Het pakket is ontworpen door de Italiaanse federatie van kinderartsen, en is bedoeld om kinderen onder de 18 jaar oud te helpen een gesprek met hun ouders op gang te brengen, bijvoorbeeld door verhalen over hun dag te delen.

Ook zit er in het pakket een brochure waarin risico's staan beschreven van te veel online zijn. Verder staan er tips in de folder om socialemediagebruik te beperken. Volgens de kinderartsen komen problemen niet alleen door de tijd die aan technologie wordt besteed, maar ook door het soort content dat kinderen bekijken. De kinderartsen stellen dat problemen als slapeloosheid, sociaal isolement en zelfbeschadiging steeds vaker voorkomen.

Bescherming

De kinderombudsman, Anna Cau, zegt dat minderjarigen moeten worden beschermd tegen misbruik van elektronische apparaten en ongepaste inhoud. Ook vindt ze dat ouders zich meer bewust moeten zijn van de risico's, maar ook de mogelijkheden van het digitale tijdperk.

De proef gaat volgende week van start en duurt een maand. De ombudsman hoopt dat meer restaurants zich aansluiten.

Per direct landelijke ophokplicht voor pluimvee vanwege vogelgriep

12 hours 2 minutes ago

Er geldt per direct een landelijke ophokplicht voor pluimvee. Volgens staatssecretaris Erkens (Landbouw) is dat nodig omdat er in korte tijd drie vogelgriepuitbraken zijn geweest.

Het virus is afgelopen dagen vastgesteld in Lutjegast (Groningen), Middelie (Noord-Holland) en Grootegast (Groningen). Ook zijn er in Nederland en andere Europese landen recent wilde vogels gevonden die de ziekte hadden.

Mensen die vogels als hobby houden hoeven niet aan de ophokplicht te voldoen, maar moeten hun vogels wel afschermen. Dat kan door ze bijvoorbeeld in een volière te houden.

'Nieuwe uitbraken voorkomen'

Erkens zegt zich ervan bewust te zijn dat pluimveehouders hard getroffen worden. "Toch is het belangrijk om het contact tussen gehouden vogels en mogelijk besmette wilde vogels zoveel mogelijk te beperken", zegt hij in een reactie. "Zo doen we er alles aan om nieuwe uitbraken te voorkomen."

Ook een aantal andere maatregelen gaan opnieuw gelden. Zo komt er weer een bezoekersverbod voor plekken met vogels, wat betekent dat alleen voor noodzakelijke gevallen mensen naar binnen mogen. Ook mogen vogels die een risico vormen, niet meer worden tentoongesteld.

In onder meer Denemarken, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk is er ook vogelgriep vastgesteld. Omdat de vogeltrek nu op gang komt, neemt het risico op verspreiding van het virus verder toe.

Vorig jaar werd er ook een landelijke ophokplicht ingevoerd, die in juni dit jaar werd opgeheven. Het aantal besmettingen was toen sterk afgenomen, al noemde het ministerie het virus toen al "onvoorspelbaar". Het kabinet werkt aan een plan om legkippen verplicht te vaccineren.

Steun van Tweede Kamer voor begroting wegen, sluizen en bruggen

12 hours 21 minutes ago

In de Tweede Kamer tekent zich een meerderheid af die voor de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zal stemmen. Dat bleek tijdens het begrotingsdebat.

Naast de coalitiepartijen kunnen ook oppositiepartijen JA21, SGP en CU hun goedkeuring geven, ondanks dat er voor alles wat er moet gebeuren te weinig geld is. Deze partijen hebben een meerderheid in de Tweede Kamer.

JA21 kan ermee leven dat het geld vooral gaat naar het weer veilig maken van bestaande wegen en bruggen. Ook de SGP betreurt het dat bepaalde nieuwbouwprojecten in de ijskast zijn gezet maar heeft er begrip voor dat het in stand houden van bestaande infrastructuur nu even belangrijker is.

De ChristenUnie vindt net als de andere partijen dat het nooit meer zo ver mag komen dat er bij zoveel infrastructuur achterstallig onderhoud is. En in de toekomst moet er ook meer geld naar het bereikbaar maken van nieuwbouwwijken. Maar de partij gaat de begroting nu "niet omver kegelen".

BBB heeft zich hard gemaakt voor het laten doorgaan van regionale projecten zoals de Nedersaksenlijn, en is op zich tevreden. Maar de partij wil nog niet hardop zeggen voor te gaan stemmen. Met BBB erbij is er een meerderheid in de Tweede én Eerste Kamer.

Verouderde bruggen en wegen

Minister Karremans (VVD) en staatssecretaris Bertram (CDA) kregen complimenten voor hun aanpak en de aandacht die zij hebben voor de wensen vanuit de oppositie. Ook spraken verschillende fracties hun begrip uit voor de financiële keuzes. Het onderhoud van verouderde bruggen, wegen, sluizen en andere infrastructuur krijgt van hen voorrang.

De komende jaren gaat daar 18 miljard euro naartoe. Een groot deel van dat bedrag wordt weggehaald bij geplande nieuwe projecten waarvoor al geld was gereserveerd. Die projecten gaan dus op de lange baan.

In het debat over de begroting proberen partijen er nog wel wat aanpassingen door te krijgen. Zo wil coalitiepartij D66 nog een nieuwe tramlijn 'op de lijst' krijgen bij een te bouwen woonwijk bij Utrecht. En de VVD pleit ervoor om toch de metro en Randstadrail rond Rotterdam en Den Haag uit te breiden.

Maar daar is geen geld voor op de begroting. Karremans heeft al gezegd dat partijen zelf meerderheden moeten zien te vinden voor kleine veranderingen. En dat zij het dan ook eens moeten worden over waar dit belastinggeld vandaan moet komen.

De verschillende fracties zullen daar de komende weken nog wel pogingen toe ondernemen. Pro heeft in het debat gezegd dat de partij wil meewerken aan een totaaldeal over alle begrotingen van de ministeries, maar dat er voor Infrastructuur geld bij moet voordat de partij voor gaat stemmen.

Kilometerheffing

In het debat ging het ook even over rekeningrijden of een kilometerheffing. D66, VVD en CDA hebben onderling afgesproken dat zij een hervorming van de autobelasting gaan onderzoeken. Voorwaarde is dat automobilisten er niet op achteruit mogen gaan.

De VVD sloot in het debat niet uit dat het onderzoek kan uitkomen op een vorm van kilometerheffing, en dat de VVD dan niet op voorhand tegen is. Dat kan ook betalen naar gebruik via tolwegen zijn. Maar de kans dat er binnen deze kabinetsperiode iets gebeurt is vrijwel nihil.

Steun voor meer begrotingen

Er zijn meerdere begrotingen van ministers die in de Tweede Kamer en vrijwel zeker in de Eerste Kamer de steun van een meerderheid kunnen verwachten.

Dat zijn Onderwijs van minister Letschert (D66), Volksgezondheid van minister Hermans (VVD) en Sociale Zaken van minister Vijlbrief (D66). Dat laatste ministerie door de toezegging van Pro na het schrappen van de bezuiniging op de sociale zekerheid.

De grootste hobbel voor het minderheidskabinet is echter het Belastingplan 2027 van minister van Financiën Heinen (VVD). Daar wordt door een groot deel van de fracties nog steeds moeizaam over onderhandeld.