Aggregator

In één nacht van de ene club naar de andere hoppen: dat is het idee achter de nachtpas. Met een maandabonnement kunnen liefhebbers onbeperkt uitgaan in vier Amsterdamse nachtclubs waar ze normaal gesproken apart entree betalen. Het doel is om jongeren meer het nachtleven in te trekken en uitgaan in clubs toegankelijker en betaalbaarder te maken.

Ook voor jongeren is de afgelopen jaren alles duurder geworden, van (festival)tickets en consumpties tot huurprijzen. Sinds de coronapandemie zijn er meer huisfeestjes en is volgens het CBS minder drinken het nieuwe normaal geworden, om zo op de centen en de gezondheid te letten.

Ook daalt het aantal kroegen, cafés en discotheken in Nederland, terwijl het aantal koffietentjes toeneemt. Met name onder jongeren tussen 13 en 28 jaar zijn die ongekend populair.

Bewustere keuzes

"Voor jongeren moet nachtcultuur een belangrijk ankerpunt zijn", zegt Moktar Nabil, een van de initiatiefnemers van de nachtpas en eigenaar van de Amsterdamse nachtclub Garage Noord. "We willen dat meer faciliteren." Een doel is om solo uitgaan aantrekkelijker te maken, mensen samen te brengen en clubs nog meer te laten functioneren als third spaces, sociale plekken naast huis en werk.

NOS op 3 zocht uit waarom de uitgaanscultuur is veranderd:

Volgens Nabil is het te kort door de bocht om te zeggen dat twintigers door corona niet meer weten hoe ze moeten uitgaan. "Ze maken bewustere keuzes." Nachtburgemeester van Amsterdam Freek Wallagh ziet dat ook. "Mensen kiezen gerichter voor een specifiek programma of een dj waarvan ze weten dat het een leuke avond wordt."

Nachtburgemeesters van andere steden reageren enthousiast op het initiatief voor de Amsterdamse nachtpas, maar vragen zich af of het in hun stad ook zou werken. Nachtburgemeester Celia Okoro van Nijmegen zegt dat de proef clubs in andere steden kan aanzetten om zelf met creatieve ideeën te komen om de drempel tot het nachtleven te verlagen.

Geïnspireerd op bioscooppas

De vier aangesloten Amsterdamse clubs hopen dat ze op clubavonden waarop het minder druk is toch abonnementhouders kunnen aantrekken. Die betalen 24,50 euro per maand om onbeperkt te clubhoppen. Ter vergelijking: in Amsterdam leg je voor één avond stappen in een techno- of houseclub al snel 15 euro neer.

De nachtpas geeft programmeurs meer ruimte om te experimenteren, zegt Nabil, bijvoorbeeld door een podium te geven aan lokaal talent. Niet elke avond hoeft een publiekstrekker te zijn. "Net zoals bij de Cineville-bioscooppas ga je makkelijker een clubavond proberen, ook al is het niet jouw genre." De nachtpas is dan ook geïnspireerd op Cineville.

Die bioscooppas heeft er het afgelopen jaar voor gezorgd dat filmhuizen die arthousefilms vertonen meer bezoekers trekken. Dat is ook wat de vier aangesloten clubs hopen te bereiken.

Evenementencultuur

Nachtburgemeester Okoro van Nijmegen noemt het initiatief positief voor Amsterdam. "Het maakt uitgaan voor locals laagdrempeliger, terwijl voor incidentele bezoekers en toeristen de reguliere ticketroute blijft bestaan."

Maar in Nijmegen is het aanbod van uitgaansgelegenheden anders dan in de hoofdstad, zegt ze. "Locaties als Club Nox of Hubert hebben niet elke week een betaalde clubnacht." Daarom denkt ze dat een jaarabonnement of strippenkaart beter past in Nijmegen.

Nederland kent meer een cultuur van evenementenlocaties dan van clubs, beaamt nachtburgemeester Misha Pchenitchnikov van Groningen. "Het nachtleven is hier een mix van poppodia, livemuziek, bars, (studenten)clubs en evenementenlocaties, waardoor een nachtpas logistiek lastiger is."

Lege uitgaansplekken, waar hij andere nachtburgemeesters over hoort, ziet hij niet in Groningen. "Een op de vier Groningers is student. Daardoor heb je een grote populatie die structureel uitgaat. Daarnaast is een groot deel van ons nachtleven gratis."

Volgens nachtburgemeester Wallagh van Amsterdam moet per stad worden bekeken wat werkt. "Als er weinig clubs zijn, maar wel veel poppodia, kunnen zij bijvoorbeeld samenwerken met kroegen waar bezoekers na afloop goedkoper iets kunnen drinken."

Tot op zekere hoogte biedt de concentratie van clubs in de hoofdstad ruimte om te experimenteren, zegt Wallagh. "Aan de andere kant betekent het ook dat er meer aanbod is en dat is niet per se een voordeel. De clubs die er zijn, moeten met elkaar samenwerken in plaats van onnodig concurreren."

In de Italiaanse stad Milaan is het onrustig geweest bij een demonstratie tegen rechts-extremisme. Op het plein voor de kathedraal van Milaan was een bijeenkomst van rechts-nationalistische Europese leiders en hun aanhangers. Daartegen waren door een aantal linkse bewegingen en antifascistische groeperingen drie protestmarsen georganiseerd.

De partij Patriotten voor Europa, het derde grootste blok in het Europees Parlement, en de Italiaanse partij Lega hadden hun leden opgeroepen om bij de kathedraal van Milaan bijeen te komen om te demonstreren tegen illegale immigratie en de Brusselse bureaucratie. Ook PVV-leider Wilders was daarbij aanwezig.

In een poging voorbij een wegversperring te komen naar het Piazza Duomo, belaagde een deel van de circa 5000 linkse demonstranten de politie. Ze gooiden vuurwerk, rookbommen en flessen naar agenten. Daarop zette de politie waterkanonnen in.

Uiteindelijk trokken de demonstranten zich terug en liepen ze de officiële route van de mars die eindigde bij de Universiteit van Milaan.

Inmiddels is het weer rustig op het plein voor de kathedraal in Milaan.

There are two UNIVAC 1219B computers that have survived since the 1960s and one of them is even operational. [Nathan Farlow] wanted to run a Minecraft server on it, so …read more

In de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn zeker zes mensen op straat en in een supermarkt doodgeschoten. De schutter is in de winkel door leden van een speciale politie-eenheid doodgeschoten.

De man begon op straat op mensen te schieten en rende daarna de supermarkt in. Daar nam hij mensen in gijzeling.

'Man uit Moskou'

De Oekraïense procureur-generaal Roeslan Kravtsjenko zegt dat de dader een 58-jarige man uit Moskou is. Het is nog onduidelijk waarom hij het vuur opende op mensen. Ongeveer tien gewonden worden behandeld in ziekenhuizen, zegt minister Klymenko van Binnenlandse Zaken.

Onderhandelingen met de dader leverden niets op, waarna werd besloten de winkel te bestormen. De man had volgens de minister een vergunning voor het automatische vuurwapen.

Hulpdiensten op de plaats van de schietpartij:

De schepen die hoopten binnenkort door de Straat van Hormuz te kunnen varen, zullen nog langer moeten wachten. Gisteren opende Iran de zeestraat weer na een maand voor commerciële scheepvaart. Nog geen 24 uur later heeft het land de zee-engte weer gesloten.

Vanochtend meldde de Iraanse Nationale Garde dat de Straat van Hormuz terugkeert "naar de vorige situatie" en dat de waterweg weer "onder strikt beheer van de strijdkrachten" staat. Schepen kregen een radiobericht van de Iraanse marine dat de zeestraat weer dicht is. Volgens de Iraanse Nationale Garde is dit een reactie op de aanhoudende blokkade van Iraanse havens door de Amerikaanse marine.

Niet lang na de nieuwe sluiting werd een olietanker vlak bij de Straat beschoten door de Iraanse Revolutionaire Garde. Het schip lag op zo'n 37 kilometer ten noordoosten van Oman. Volgens de Britse maritieme veiligheidsinstantie is de bemanning veilig en heeft het schip geen grote schade. Er zijn ook berichten dat twee vrachtschepen zijn beschoten, maar dat is niet bevestigd.

Grote onzekerheid voor schepen

De nieuwe sluiting van de belangrijke zeeroute vergroot de onduidelijkheid over de zeestraat. Vanmorgen voeren meerdere olietankers door de Straat van Hormuz, maar de meeste schepen durfden de route nog niet aan.

Op satellietbeelden van MarineTraffic was te zien hoe schepen onderweg naar de Straat van Hormuz omkeerden na het nieuws. Een paar schepen zijn wel doorgevaren richting de Golf van Oman.

Tot nu toe zijn er geen Nederlandse schepen de Straat gepasseerd, zegt een woordvoerder van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders. De organisatie staat in nauw contact met Nederlandse reders met schepen in de Golfregio en met de Nederlandse overheid over de situatie. De woordvoerder zegt dat het abrupte sluiten van de Straat illustreert hoe onzeker de situatie is en dat terughoudendheid nu gepast is.

Het geld is nagenoeg op. Toch gaan de politieke partijen in Gorinchem campagne voeren voor de 'nieuwe' gemeenteraadsverkiezingen op 29 april 2026.

"Wij hadden gelukkig nog wel iets over. Maar we zijn zelfs in de papierbak gedoken om oude flyers weer op te duiken", zegt Everdien Hamann van de lokale partij Gorcum Actief bij de regionale omroep Rijnmond. "We moeten de verkiezingen niet laten kapen door degenen die wellicht fraude hebben gepleegd."

Na de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart ontstond twijfel over de uitslag in Gorinchem. Bij een stembureau in de stad werd opvallend vaak gestemd met een volmacht, mogelijk omdat iemand stemmen had geronseld. De gemeenteraad van Gorinchem vreesde voor fraude en besloot met een kleine meerderheid om nieuwe verkiezingen te houden.

Campagne in vakantietijd

Vriend en vijand waren het erover eens dat een nieuwe verkiezingscampagne in de meivakantie onhandig is. Maar de Kieswet is duidelijk: als een gemeenteraad beslist tot nieuwe verkiezingen, moeten die plaatsvinden binnen dertig dagen na dat besluit. Dus zijn de verkiezingen op woensdag 29 april en moeten de partijen campagne voeren in vakantietijd.

Omdat niemand daar vooraf rekening mee hield, zijn veel partijkassen leeg. Vooral bij de lokale partijen is er weinig tot geen geld meer over voor een campagne met posters en advertenties. Zij krijgen geen subsidie of extra financiële steun, in tegenstelling tot landelijke partijen.

Daarom dragen de raadsleden van lokale partij Democraten Gorinchem een deel van hun vergoeding af om de campagnekas weer te vullen. "We sparen vier jaar lang voor een campagne, en dan moet je weer helemaal opnieuw beginnen", zegt lijsttrekker Pierre Schefferlie.

"Het is een ongelijke strijd met de landelijke partijen", zegt Hamann van Gorcum Actief. "Daar kunnen we niet van winnen."

Inwoners kijken met gemengde gevoelens naar de nieuwe stembusgang:

Toch zijn alle partijen in Gorinchem van plan de straat op te gaan, in de hoop om kiezers te trekken en de relatief lage opkomst van maart (50,5 procent) te evenaren of misschien zelfs te verhogen.

Al heeft lijstrekker Anselm Krol van ChristenUnie/SGP daar een hard hoofd in. "De planning is wel heel erg ongelukkig met de vakantie. Ik hoop zelf dat de opkomst nog boven de 40 procent uitkomt, maar ik vrees er wel voor."

Tom van der Meijden van D66 wil vooral kiezers trekken met een positief verhaal: "Wij vertellen supergraag over de inhoud, maar dat weten de mensen nu wel", zegt hij. "Wij roepen vooral op met positivisme naar de stembus te gaan. Recht doen aan wat in de stad leeft."

Op de inhoud

Democraten Gorinchem zegt juist "campagne te gaan voeren op de inhoud". De VVD ook: "Wij gaan geen schokkende dingen anders doen in deze campagne", aldus lijsttrekker Niels van Santen. "Wij willen vooral het VVD-verhaal blijven verspreiden onder de mensen."

Johan Klein van Stadsbelang Gorinchem zet de procedure rond volmachtstemmen centraal in de campagne. Hij wil dat de procedure wordt aangepast, ook al is dat geen zaak van de gemeente.

"Misschien is een hogere opkomst onrealistisch door de gang van zaken, maar het kan ook juist een voordeel zijn", aldus Klein. "De mensen kunnen zo gefrustreerd zijn dat ze juist naar de stembus gaan."

There is a currently ongoing debate in the neuropsychology world about how we relate to the tools that we use. The theory of “tool embodiment” says that when we use …read more

Het Japans Meteorologisch Agentschap heeft een nieuwe term in het leven geroepen voor hittegolfachtige temperaturen van meer dan 40 graden. Kokushobi wordt vanaf nu gebruikt om te waarschuwen voor ondraaglijk heet weer.

De nieuwe naam bevat het woord koku, dat hard of wreed betekent. Letterlijk vertaald betekent kokushobi dan 'wreed hete' of 'brutaal hete' dag. Eerder bedacht het agentschap al woorden voor dagen boven de 25 graden (natsubi of 'zomerdag'), boven de 30 graden (manatsubi of 'hoogzomerdag') en boven de 35 graden (mōshobi of 'extreme hitte').

Die laatste term werd in 2007 in het leven geroepen. Aangezien sindsdien door de opwarming van de aarde steeds hogere temperaturen worden bereikt, was er behoefte aan een nieuwe term in de classificatie van hitte.

Vorig jaar recordhitte

Tussen eind februari en eind maart werd daarom een enquête gehouden waaraan ongeveer 478.000 mensen meededen. Zij konden kiezen uit dertien opties. Kokushobi won met bijna 203.000 stemmen, meer dan drie keer zoveel als chōmōshobi, wat zoiets als 'superextreem hete dag' betekent en op de tweede plaats eindigde.

Het nieuwe woord voor nóg heter weer komt na de recordhitte die Japan vorig jaar trof. Tussen juni en augustus werd het toen op negen dagen warmer dan 40 graden Celsius.

De zomer van 2025 was de warmste sinds het begin van de metingen in 1898. Zo werden in Tokio bijvoorbeeld op 25 dagen temperaturen boven de 35 graden geregistreerd terwijl het gemiddelde op 4,5 dag ligt. Kyoto telde 52 dagen van boven de 35 graden, vergeleken met een gemiddelde van 18,5 dag. Het Japans Meteorologisch Agentschap voorspelt voor komende zomer ook een grote kans op mōshobi en kokushobi.

Voor het eerst komt een Nederlandse verzekeraar met een speciale dekking voor cyberpesten. Het gaat om Univé. Pestdeskundige Tessa Kaufman van de Universiteit Utrecht noemt het "een belangrijke stap" en hoopt dat mensen de gevolgen van cyberpesten hierdoor serieuzer nemen.

Jaarlijks zijn honderdduizenden mensen slachtoffer van online pesten of stalking, zo blijkt uit eerdere cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. "Het kan enorme mentale, praktische en financiële gevolgen hebben", zegt Kaufman. "Het heeft invloed op je welzijn, vertrouwen in anderen en je zelfbeeld en dat beperkt je weer in andere taken."

De verzekeraar zegt slachtoffers te willen helpen. Als een kind door cyberpesten bijvoorbeeld moet wisselen van school, kunnen de nieuwe schoolboeken of inschrijfkosten worden vergoed. Ook is jaarlijks maximaal 2000 euro beschikbaar voor mentale hulp. De verzekeraar zegt dat dan aangetoond moet worden dat er sprake is van online pesten, bijvoorbeeld aan de hand van screenshots.

Als er vervelende foto's van iemand worden gedeeld, kan die persoon ook een specialist inschakelen om de beelden offline te halen. De kosten worden dan vergoed. Bij onder meer het expertisecentrum online misbruik Offlimits is hulp hierbij al gratis.

Inboedelverzekering

De speciale dekking voor cyberpesten is gelanceerd in aanloop naar de Landelijke Dag tegen Pesten, morgen. Het is standaard onderdeel van de inboedelverzekering, waarmee ook meubels en apparatuur in huis zijn gedekt. "Digitale risico's spelen tegenwoordig een steeds grotere rol in het dagelijks leven", zegt Univé daarover in het AD.

Pestdeskundige Kaufman noemt steun voor slachtoffers van cyberpesten essentieel. "Soms heb je gewoon geld nodig om stappen te kunnen zetten. Als je dat niet hebt, blijf je erin hangen en kunnen de problemen alleen maar groter worden", zegt ze.

Kaufman blijft wel kritisch, want er is behalve interventie ook preventie nodig, zegt ze. "Ik hoop dat de overheid zich realiseert hoe belangrijk het is om jongeren en volwassenen voor te lichten. Zij weten soms gewoon niet wat de gevolgen zijn."

In Noordwijk is weer een begin gemaakt met het jaarlijkse Bloemencorso Bollenstreek. De hele dag 'kruipen' de bonte, met bloemen versierde praalwagens door de vijf dorpen in de Bollenstreek voordat ze vanavond in Haarlem aankomen. Er worden meer dan 1 miljoen bezoekers langs de route verwacht.

"Wat prachtig, allemaal kunstwerken. Iedereen is enthousiast", reageert een 84-jarige toeschouwer in Voorhout bij Omroep West. "Wat een werk ze aan die wagens hebben, dat is toch ongelooflijk?" zegt een ander. "Hoeveel uren zitten daar wel niet in?"

Het Bloemencorso Bollenstreek is zeker niet het enige corso in Nederland, maar waarschijnlijk wel het bekendste. Zeker bij bezoekers uit het buitenland, die het corso vaak combineren met een bezoek aan de Keukenhof in Lisse, die pal langs de route ligt.

Lassen en wikkelen

Het corso is sinds 1947 vooral een feest van traditie, waarbij veel hetzelfde blijft. Bloementelers zijn al in de herfst begonnen met de voorbereidingen. Een team onder leiding van een arrangeur bedenkt de voorstelling en alles wat daarbij hoort. Daarna is het tekenen, ontwerpen, lassen en wikkelen, zoals de bouwers zelf zeggen.

Maar met een versproduct als lentebloemen komt het échte werk natuurlijk op de laatste twee weken aan. Overal in hallen, kassen en loodsen wordt dan dag en nacht doorgewerkt om de bloemen te steken en de praalwagens af te krijgen. "Broers en zussen, zwagers en kleinkinderen. Iedereen mag meedoen", laat een van de bouwers weten.

Beelden van het Bloemencorso:

Toch zijn er elk jaar ontwikkelingen. Praalwagenbouwer Bob Innerzeel komt zelfs met een "revolutionaire" noviteit: een praalwagen die aan alle kanten beweegt. "Het is een leuke aanvulling op het geheel", zegt Innerzeel nuchter bij NH Nieuws.

Met zijn team in Noordwijkerhout bouwde hij een mechanische wesp waarvan de vleugels kunnen bewegen. "Alle draaiende tandwielen gaan de aandacht wel trekken", zegt Innerzeel. "Nu maar bidden dat alles heel blijft."

Pesticides

Niet helemaal nieuw, maar wel steeds opvallender is de discussie over het gebruik van pesticides. In toenemende mate klinkt de roep om de miljoenen bloemen die worden gebruikt voor het corso zonder bestrijdingsmiddelen te kweken en dus alleen biologische bloemen te gebruiken. Maar tot nu toe gebeurt dat slechts mondjesmaat.

Haarlem, waar de praalwagens morgen de hele dag op de Grote Markt te zien zijn. is niet blij met dat "gebrek aan ambitie" bij de organisatie van het corso, Omdat er geen "concrete acties" worden ondernomen op het gebied van duurzaamheid, is de subsidie voor het Bloemencorso Bollenstreek verlaagd van 149.000 euro vorig jaar naar 23.000 euro dit weekeinde.

De gemeente Haarlem dreigt ook die verlaagde subsidie in te trekken als het corso niet uiterlijk in 2029 met (meer) verduurzamingsplannen komt.

Gif in het zonnetje

Het is terecht dat de discussie wordt gevoerd, zegt de Leidse hoogleraar ecotoxicologie Martina Vijver tegen NH Nieuws. Langdurige blootstelling aan giftige stoffen kan schadelijke effecten hebben voor je gezondheid, benadrukt ze. "De omgeving wordt nu met gif in het zonnetje gezet."

Toch blijkt de overstap naar biologisch in de praktijk ingewikkeld. De telers moeten aan tal van voorwaarden voldoen en een lange adem hebben. "Zo'n omschakeling kost wel twee jaar" zegt Sjors Veldt, die sinds eind jaren 90 een biologisch sierteeltbedrijf heeft in het Noord-Hollandse Akersloot.

Veldt krijgt regelmatig collega's over de vloer die zonder bestrijdingsmiddelen willen werken. Maar vooralsnog is het aantal biologische kwekers klein. In 2024 waren er landelijk slechts zestien biologische bloembollenbedrijven. Dat zijn er (veel) te weinig om een corso als dat van vandaag van bloemen te voorzien.

Er speelt nog iets: het uiterlijk van de bloem. Voor een praalwagen zijn enorme hoeveelheden bloemen nodig, identiek van kleur en vorm. Juist dat is lastig bij biologische teelt.

Volgens ecoloog Vijver moeten we daarom af van de definitie 'mooie bloem'. "Omarm de variatie en gele vlekjes", zegt ze. "Dat is juist heel normaal bij bloemen."

Manifest

De organisatie van het corso zegt niet doof te zijn voor de discussie en werkt nu met een "duurzaamheidsmanifest". Hierin staan andere duidelijke duurzaamheidskeuzes die de organisatie wel al maakt. Zo worden alleen niet-verkoopbare bloemen gebruikt op de praalwagens.

Aan veel toeschouwers lijkt de discussie voorbij te gaan. Zij staan rijendik langs de route, soms met koffie en gebak. "Vandaag ben ik jarig", zegt een van hen. "De hele familie is er. Dan hebben we ook dat gelijk maar weer gehad. En mijn oma van 96 jaar is er. Super bijzonder dat ze er nog bij kan zijn."

De Franse actrice Nathalie Baye is op 77-jarige leeftijd overleden. "Baye was een actrice van wie we hielden, met wie we droomden en opgroeiden", schrijft president Macron op sociale media.

Baye was in Frankrijk vooral bekend van de films La Nuit Américaine uit 1973, Sauve qui peut (la vie) uit 1980 en Notre histoire uit 1984. Ook was ze te zien in enkele Amerikaanse films zoals Catch Me if You Can. In die film uit 2002 speelde Baye de moeder van oplichter Frank Abagnale Jr., die werd gespeeld door Leonardo DiCaprio.

In totaal vertolkte Baye meer dan honderd rollen, de meeste daarvan in het Frans. Met haar acteerwerk won ze verschillende prijzen, waaronder vier Césars, de belangrijkste filmprijs in Frankrijk.

"We waren dol op Nathalie Baye", zegt president Macron. "Ze heeft met haar stem, glimlach en bescheidenheid veel betekend voor de Franse filmwereld."

Baye werd in 1948 geboren in Mainneville, in Normandië. Ze was ook bekend van haar relatie met de Franse zanger Johnny Hallyday, in de jaren 80. Ze hadden samen een dochter.

Afgelopen zomer werd bekend dat ze ziek was. De actrice leed aan de aandoening lewy-body-dementie. Nathalie Baye overleed gisteren in haar huis in Parijs, heeft haar familie bekendgemaakt.

[Jeremy Bell] loves scratching, but he had a problem. His Hercules DJ controller wasn’t really doing a great job at emulating the kind of action one would get with a …read more

Twentse les in Hengelo, meer eindexamenkandidaten Fries dan ooit en dialectrock is uitgeroepen tot immaterieel erfgoed: er is volop aandacht voor streektaal en dialect. Dat zien onderzoekers van het Meertens Instituut, het onderzoeksinstituut voor de Nederlandse taal en cultuur.

Het komt door een groeiend besef dat dialecten kwetsbaar zijn. Taalkundige Marc van Oostendorp spreekt van een 'dialectrenaissance' die al even bezig is. Bijvoorbeeld in Volendam, een dorp dat behalve om zijn vissersboten en klederdracht ook bekendstaat vanwege het dialect.

Toch lijken de jonge Volendammers van nu dat minder mee te krijgen dan voorgaande generaties. Daarom werd twee jaar geleden een dialectgroep opgericht. "Als jongere generaties het niet meer spreken, sterft het uit", zegt secretaris Tiny Hoogland. Zonde, want de taal is meer dan alleen woorden achter elkaar.

Het Volendams weerspiegelt de onderlinge omgang tussen Volendammers. "We kennen bijvoorbeeld geen werkwoordvorm voor 'u'. Iedereen wordt op dezelfde manier aangesproken, van kruidenier tot pastoor."

Placemats met woordjes

De dialectgroep organiseert regelmatig bijeenkomsten die gewijd zijn aan het Volendams. Ook ontwierpen leden placemats met daarop Volendamse woordjes.

Dat slaat aan bij de gewenste doelgroep: de placemats vonden vooral onder jonge ouders gretig aftrek. "We zien dat mensen het weer belangrijk vinden om het dialect te behouden." En zo ziet de Volendamse jeugd bij het ontbijt of avondeten de woorden 'aai' (ei), 'laauw' (leeuw) en 'bien' (been) onder hun bordje staan.

Ook elders in het land zetten mensen zich in om andere talen dan het Nederlands levend te houden, bijvoorbeeld bij het gezin van Catharina. Ze groeide op in een dorpje boven Sneek. Sinds haar studietijd woont ze in Utrecht, inmiddels samen met haar partner en hun 2-jarige zoontje.

Moedertaal meegeven

Tegen hun zoontje spreekt haar partner Nederlands en Catharina Fries. Het was een bewuste keuze om haar moedertaal mee te geven aan de volgende generatie. "Ik zou het zonde vinden als de taal uitsterft, zeker als ik eraan kan bijdragen om het in leven te houden."

Friestalig opvoeden buiten de provincie is niet vanzelfsprekend. In het dagelijks leven van Catharina spreekt vrijwel iedereen Nederlands. "Je moet soms wel over een drempel heen om dan toch Fries vol te houden."

Toch vindt ze het belangrijk om door te zetten. En het werkt: haar zoon begint te praten in beide talen. "Hij is heel creatief. Als een Fries woord makkelijker is dan het Nederlandse, kiest hij voor het Fries."

Streektalen in Nederland

Nederland kent twee officiële streektalen: het Nedersaksisch (bijvoorbeeld Twents, Drents of Veluws) en het Limburgs. Beiden werden eind jaren 90 erkend als regionale talen, waardoor het gebruik wordt aangemoedigd en beschermd.

Bij het Fries zit het anders: dat is sinds medio jaren 50 een erkende rijkstaal in Nederland. Friezen kunnen de eigen taal gebruiken bij officiële instanties, zoals in de rechtszaal of bij de gemeente.

Overigens worden in het Caribisch deel van het Nederlandse koninkrijk nog twee officiële talen gebruikt: het Papiaments en het Engels.

Initiatieven van sprekers zijn essentieel om een dialect in stand te houden, zegt onderzoeker Jos Swanenberg van het Meertens Instituut. "Zonder intrinsieke motivatie wordt het niks."

Behalve 'taalwil', zoals Swanenberg het noemt, is ook beleid belangrijk. Sinds de jaren 90 wordt al nagedacht over het behoud van streektalen, in het onderwijs, maar ook in culturele uitingen zoals literatuur en muziek. Zaken als het benoemen van het genre dialectrock tot immaterieel erfgoed hebben een lange aanloop gehad. "Je ziet dat soort verhalen steeds meer aan de oppervlakte komen."

Taalkundige Van Oostendorp zegt dat deze 'dialectrenaissance' in golven komt. "Een eindexamen Fries had je vijftig jaar geleden niet. En nu doet een recordaantal leerlingen het."

Juist doordat dialecten dreigen te verdwijnen, zijn de inspanningen groter om ze te behouden, zegt hij. "Mensen beginnen de waarde in te zien van iets dat dreigt te verdwijnen. Ze houden zielsveel van hun streektaal en alles wat daarbij komt kijken."

Vruchten afwerpen

Ieder jaar neemt het aantal mensen dat thuis nog dialect spreekt af, zegt universitair hoofddocent Nederlandse Taalkunde Josje Verhagen. "De ouders van nu hebben het niet meegekregen of denken het niet goed genoeg te spreken om het aan kinderen te kunnen leren."

Dat is jammer, zegt ze. "Ik kan me voorstellen dat een dialect een sociale functie heeft en voor binding zorgt." Dat beaamt Catharina. "Het is onderdeel van mijn identiteit", zegt ze. "Ik vind het belangrijk om dat aan mijn zoontje mee te geven."

Hoeveel Nederlanders spreken een streektaal?

In Limburg spreekt dit jaar naar schatting de helft van de inwoners thuis met elkaar in het Limburgs. In Friesland wordt in zo'n 42 procent van de gevallen thuis in het Fries met elkaar gepraat.

Die percentages liggen lager in provincies waar Nedersaksisch wordt gesproken (Drenthe, Groningen, Overijssel en Gelderland). In Drenthe wordt die regionale taal het meest thuis gebruikt: 28 procent van de mensen doet dat. In Gelderland wordt het minst Nedersaksisch gesproken, in 9 procent van de huishoudens.

China heeft nieuwe regels ingevoerd om "onjuiste beslissingen" van het buitenland tegen te gaan. Die regels verbieden individuen en organisaties om mee te werken aan maatregelen die Chinese belangen schaden, ook als de maatregel uit een ander land komt.

Wie dat toch doet, kan worden bestraft. De straffen lopen uiteen van boetes en het bevriezen van investeringen tot het beperken van de toegang tot China.

Experts zien deze nieuwe maatregelen als een verdere afbrokkeling van de macht van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Waar landen bij conflicten voorheen bij de WTO te rade gingen voor een oplossing, ontwikkelen ze nu steeds vaker hun eigen instrumenten. Het gevolg is dat bedrijven steeds vaker zullen moeten kiezen aan wiens wet ze zich willen houden.

De nieuwe Chinese maatregel past in een bredere ontwikkeling om de eigen belangen te beschermen tegen beperkende maatregelen. Zo'n vijf jaar geleden stelde China al de anti-buitenlandse sanctiewet in, bedoeld om het land te beschermen tegen strafmaatregelen die direct tegen China zijn gericht. Met deze regels gaat Peking nog een stapje verder.

Belangrijke handelspartners

"Met de nieuwe maatregelen kunnen bedrijven die meewerken aan sancties die niet direct tegen China gericht zijn, maar toch schade berokkenen, ook bestraft worden", stelt Guangyu Qiao-Franco, expert op het gebied van exportcontroles verbonden aan de Radboud Universiteit.

Denk hierbij aan de Amerikaanse ban die erop is gericht om geavanceerde chips uit Chinese handen te houden. Die heeft ertoe geleid dat de Nederlandse chipmachinegigant ASML sinds een paar jaar z'n meest geavanceerde producten niet meer aan China verkoopt. Indirect werkt het Nederlandse bedrijf mee aan een Amerikaanse maatregel die China's belangen schaadt, legt Qiao-Franco uit. En met de nieuwe wet kan dus ook een bedrijf als ASML worden bestraft.

Hetzelfde geldt voor sancties die zijn opgelegd aan belangrijke handelspartners van China, zoals Iran of Noord-Korea. Sancties tegen die landen raken indirect ook China's belang. Met de nieuwe wet heeft Peking ook in die situatie een stok om mee te slaan. Toch wordt de wet vooral als een defensieve maatregel gepresenteerd.

Onduidelijkheid

"De wet is een reactie op de almaar toenemende inspanningen van het Westen om China uit de wereldwijde toeleveringsketens te weren", aldus Qiao-Franco. Volgens haar probeert China dat te voorkomen, maar dan wel met eigen rechtsinstrumenten in plaats van de WTO met een oplossing te laten komen.

China is inderdaad niet het enige land dat wetten heeft om bedrijven te beschermen tegen buitenlandse maatregelen. Zo heeft de Europese Unie het zogenoemde EU-blockingstatuut: Europese bedrijven kunnen daardoor buitenlandse wetten negeren die EU-rechten ingrijpend beïnvloeden.

Er zijn overeenkomsten, maar ook verschillen, stelt voorzitter Jens Eskelund van de Europese Kamer van Koophandel in China: "De reikwijdte en de bevoegdheid van de Chinese wet om bedrijven en individuen te straffen veel verder."

Volgens hem zal de onduidelijkheid over wat nu volgens de Chinese wet strafbaar is het nog moeilijker maken voor Europese bedrijven om zaken te doen in China. De wet is per direct ingegaan; hoe die in de praktijk zal worden gebracht, zal nog moeten blijken.

Voor de tweede keer binnen een week tijd is er een explosief afgegaan bij het gebouw van de Turkse stichting Tefekkur in Badhoevedorp. Net als bij de explosie van afgelopen dinsdag sneuvelde een aantal ruiten. In beide gevallen raakte niemand gewond.

Over de explosie van vannacht is nog weinig bekend. Politie en brandweer kregen net na 03.00 uur de eerste meldingen over een explosie bij de gevel van het pand, schrijft NH Nieuws. De politie trof een plastic fles aan, waar mogelijk een explosieve vloeistof in zat.

Van de explosie van dinsdag, rond 06.00 uur, zijn camerabeelden. Daarop is te zien dat twee mannen van rond de 20 op een scooter aankomen, een explosief aansteken en weer weggaan.

Omstreden eigenaar

De politie zei na de explosie van dinsdag dat die mogelijk iets te maken heeft met de omstreden geloofsleider Mübarek el-Hüseyni. Toen hij vorig jaar oktober een bezoek bracht aan Badhoevedorp werd fel tegen hem gedemonstreerd.

De demonstranten beschuldigden El-Hüseyni ervan dat hij, samen met een paar broers, honderden panden van de Menzil-moslimgemeenschap op zijn naam heeft gezet. Dat is tegen het zere been omdat de gelovigen de gebouwen, zoals dat in Badhoevedorp, grotendeels zelf financieren en onderhouden.

De Menzil-gemeenschap in Nederland bestaat uit zo'n 2500 gelovigen. Als El-Hüseyni de panden inderdaad op zijn naam heeft gezet, staat zijn handelswijze haaks op de geloofsovertuiging van de moslims, vertelde een van de demonstranten in Badhoevedorp.

"Ons geloof is geen bedrijf", aldus de demonstrant. We hebben onze tijd, ons geld en onze gebeden in deze gebouwen gestoken, dan zouden ze ook van ons allemaal moeten zijn."

Broeders en zusters

"Er zijn huismoeders die er hun sieraden voor verkopen", aldus een andere demonstrant. "Een tegelzetter die hier nu ook is, heeft gratis en voor niks duizend vierkante meter aan tegels gelegd. Dat doen we alleen maar om elkaar te helpen, om elkaar zo'n plek te gunnen om samen te kunnen komen."

Toen NH Nieuws hem daarom vroeg, wilde Mübarek el-Hüseyni niet reageren op de beschuldigingen van de demonstranten. Wel gaf hij aan dat het hem "pijn deed nu lijnrecht tegenover zoveel broeders en zusters te staan".

De Amsterdamse politie heeft een 46-jarige man opgepakt. Hij is de partner van een vrouw die gisteravond dood werd gevonden in een woning aan de Madurastraat in Amsterdam.

De verdachte zit vast in beperkingen, meldt stadsomroep AT5. Dat betekent dat hij met niemand contact mag hebben behalve met zijn advocaat.

De politie bevestigt de aanhouding, maar wil omdat de verdachte in beperkingen zit verder niets zeggen over de zaak.

De politie trof het lichaam van de vrouw rond 20.00 uur gisteravond aan in de woning. Volgens nog onbevestigde berichten werd de man daar niet veel later aangehouden.

Op de Schelde bij Antwerpen is vannacht een Nederlands vrachtschip gezonken. De twee opvarenden zijn door de brandweer uit het water gered, zegt een brandweerwoordvoerder. Ze zijn ter controle naar het ziekenhuis gebracht.

De brandweer vermoedt dat het schip, dat zand vervoerde, op een meerpaal is gevaren en daarna water maakte. Bij het zinken van het schip is er diesel in de rivier terechtgekomen. Om die vervuiling te kunnen indammen, is het scheepvaartverkeer op de plek waar het schip zonk stilgelegd. Het opruimen van de brandstof duurt de hele dag.

Zo zonk het schip:

Het bergen van het schip zelf kan nog dagen duren. De Antwerpse haven heeft geen last van het gezonken schip, omdat het niet in de haven zelf ligt, zegt een woordvoerder.

Tweede olielek

Het is het tweede olielek in Antwerpen in ruim een week. In de nacht van vrijdag 10 april kwam er stookolie in het water terecht bij het tanken van een containerschip. Die olie belandde begin deze week op stranden en in natuurgebieden in Zeeland. Staatsbosbeheer maakte zich daar grote zorgen over. De Antwerpse brandweerwoordvoerder benadrukt dat het olielek dit keer een stuk kleiner is.

Gerard Joling is tijdens een optreden op de vuist gegaan met iemand die een biertje naar hem had gegooid. Op beelden is te zien dat Joling de biergooier op het podium vraagt, waarna de twee elkaar te lijf gaan.

De volkszanger trad gisteravond op tijdens een feestweekend in Boerhaar, een dorp in Overijssel. Nadat Joling bier over zich heen heeft gekregen, vraagt hij de dader het podium op te komen.

"Wat is de reden dat je dat doet?", vraagt de zanger. Als de jongen zegt dat hij het bier niet lekker vindt, reageert Joling: "Weet je hoe dat voelt?" en gooit een biertje terug, onder luid applaus van het publiek.

De jongen geeft Joling vervolgens een zet. Er volgen een aantal klappen over en weer en Joling trekt de jongen op de grond. De beveiliging grijpt in en haalt de jongen van het podium, terwijl Joling nog een klap en een trap uitdeelt.

Beelden van de schermutseling gaan rond op X:

Artiesten krijgen vaker te maken met bezoekers die bier naar hen gooien. Zanger Mart Hoogkamer brak zijn optredens meerdere keren af na een bierdouche. Ook rappers Lil' Kleine en Ronnie Flex werden al vaker bekogeld met bier.

Bij een steekincident afgelopen nacht in het Friese dorp Noardburgum is een man gewond geraakt. De politie pakte acht mensen op en probeert nu te achterhalen wat er precies is gebeurd.

De melding van het steekincident kwam om 01.45 uur binnen, meldt Omrop Fryslân. Het slachtoffer is naar het ziekenhuis gebracht. Volgens de politie is hij niet in levensgevaar.

Aan het steekincident ging een vechtpartij vooraf, zegt een politiewoordvoerster. Het slachtoffer liep daarbij meerdere steek- en snijwonden op in zijn zij en zijn armen.

Supermarkt

Het incident vond plaats vlak bij de supermarkt aan de Rijksstraatweg in Noardburgum. Op basis van het onderzoek daar deed de politie even later een inval in een aantal woningen verderop in het dorp. Daarbij zijn de acht verdachten aangehouden.

Over de toedracht van de vechtpartij is nog niet veel bekend. "We zijn de verdachten nu aan het horen en hopen er meer duidelijkheid over te krijgen" aldus de woordvoerster.

There’s something to be said for a simple wind-up, free flight model airplane. With no controls, it must be built very well to fly well, and with only the limited …read more