Aggregator

Door onder meer metalen buizen op de rails lag gisteren het treinverkeer in een groot deel van Nederland plat. Het was een vorm van sabotage op het spoor die hier nooit eerder plaatsvond.

Vincent van der Vlies onderzoekt de kwetsbaarheid van onze infrastructuur. Dit soort massale acties kunnen niet worden voorkomen, zegt hij in podcast De Dag. Het heeft aangetoond hoe belangrijk het is dat het treinvervoer blijft functioneren, en hoe makkelijk het kan worden platgelegd.

Er zijn aanwijzingen dat boerenactivisten en sympathisanten achter de sabotage zitten, ook al ontkennen organisaties betrokkenheid. Hoofdredacteur Esther de Snoo van agrarisch weekblad Nieuwe Oogst ziet wat de gevolgen zijn van radicalisering in de boerensector. Er is een scheuring gaande.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Max Smedes

Eindredactie: Rosanne Sies

Een dag na de sabotageacties op het spoor zijn er nog veel vragen. Wie zitten erachter? Wat wilden de daders bereiken? Maar ook: waarom wordt de actie niet opgeëist? Nu blijft onduidelijk waar de saboteurs aandacht voor wilden vragen.

De sabotage op het spoor werd gisterochtend ontdekt. Op meerdere plekken in het land bleken buizen en kabels op het spoor te zijn neergelegd. ProRail en de politie haalden uiteindelijk op tientallen plekken materialen van de rails.

Uit gesprekken die de NOS voerde met boeren en boerenorganisaties in het land komen aanwijzingen dat boerenactivisten achter de sabotage zitten, maar niemand eist de actie op. "Je vraagt je af wat het doel is geweest", zegt Bram Sizoo, bijzonder hoogleraar klinische psychologie van radicalisering aan de Universiteit van Amsterdam.

'Vooral boosheid'

De sabotageacties veroorzaakten in het noorden, oosten en midden van het land uitval van treinen, met lange vertragingen tot gevolg. Sizoo kan zich niet voorstellen dat verstoring van het openbaar vervoer het doel op zich was.

Dat zou volgens hem alleen logisch zijn als bijvoorbeeld veel mensen uit het oosten van het land naar Prinsjesdag wilden afreizen. "Dat geloof ik niet."

Op verschillende plekken werden buizen op het spoor gevonden, zoals bij Veenendaal:

Een ander motief om een actie niet op te eisen, is volgens Sizoo het zaaien van angst. Hij noemt Rusland als voorbeeld, dat zelden erkent achter een aanval of aanslag te zitten. "Het doel is dan om de samenleving te ontwrichten en onrust te veroorzaken."

Als dat hier het geval was, hebben de activisten hun doel volgens de bijzonder hoogleraar niet bereikt. "Ik geloof niet dat het voor veel angst heeft gezorgd, maar vooral voor boosheid omdat het een levensgevaarlijke actie was."

Aandacht met radicale acties

Sizoo denkt dat de saboteurs ergens aandacht voor wilden vragen. Daarvoor zijn radicale acties in het algemeen een goed middel, zegt Jacquelien van Stekelenburg, hoogleraar sociale verandering en conflict aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Ook nu is er veel aandacht. "Het gaat er in het nieuws alleen maar over, dus het heeft wel degelijk effect."

Toch zitten er ook risico's aan aandacht vragen met radicale acties, zegt Van Stekelenburg. "Je loopt het risico dat je de sympathie verliest, en het kan ook tot splitsingen in de beweging leiden. En minstens zo belangrijk: de relatie met de politiek kan erdoor verstoord raken." Politici zijn mogelijk minder bereid om in gesprek te gaan, omdat ze niet willen toegeven aan geweld.

Het zou kunnen dat de publieke opinie en de reacties van politici de reden zijn dat de actie niet werd opgeëist, zegt Van Stekelenburg. Ze wijst op de ophef die vrij snel ontstond. "Dat in combinatie met de gevolgen: er staat tot wel vijftien jaar gevangenisstraf op."

Al kan het ook strategie zijn om stil te blijven, zegt de deskundige. "Juist door niet te zeggen dat je erachter zit, houd je de aandacht vast. Gisteren was dé vraag van Prinsjesdag: 'Wie zit er achter de spoorsabotage?' Op die manier blijf je op de radar."

Podcast De Dag over de sabotage

Ook in podcast De Dag gaat het over de gevolgen van de sabotage. Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps.

In Sudan zijn zeker 67 mensen omgekomen doordat een goudmijn is ingestort. Reddingswerkers proberen slachtoffers en overlevenden onder het puin vandaan te halen. Dat zeggen twee overlevenden en reddingswerkers tegen verschillende persbureaus.

Het gaat om een goudmijn in het woestijnplaatsje Al-Nuhud. Volgens lokale bronnen kwamen de tientallen mijnwerkers om het leven doordat de veiligheidsvoorschriften niet op orde waren. Ook kunnen de mijnwerkers moeilijk gered worden, vanwege een gebrek aan reddingsmaterieel.

Burgeroorlog in Sudan

In het gebied is de paramilitaire groep Rapid Support Forces (RSF) aan de macht. Die groep maakte zich volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International schuldig aan etnische zuivering. Hulporganisatie Artsen zonder Grenzen stelde dit jaar dat duizenden vrouwen in Sudan slachtoffer zijn van systematisch seksueel geweld door RSF.

Sudan is een van de grootste goudproducenten van Afrika. Het meeste goud wordt vaak illegaal en onveilig gewonnen en vervolgens het land uit gesmokkeld. Mede door de slechte economische situatie zijn veel Sudanezen aangewezen op goudwinning om rond te kunnen komen. Ook voor RSF is goud een belangrijke inkomstenbron.

In 2021 kwamen in Sudan ook al tientallen mensen om het leven toen een goudmijn instortte. Dat gebeurde toen in dezelfde provincie.

Geen totaalverbod, maar wel heel stevige beperkingen voor iedereen jonger dan 15 jaar. Dat is de kern van het wetsvoorstel van de Europese Commissie om het gebruik van sociale media door jongeren en kinderen aan banden te leggen.

Een jaar geleden werd dat plan al aangekondigd, maar vandaag maakte Commissievoorzitter Von der Leyen bekend dat het socialemediaverbod voor kinderen er wat haar betreft komt. Het wetsvoorstel met als naam de "EU-Kinderwet" is een stokpaardje van Von der Leyen. In haar 'State of the European Union' zei ze dat het "de beurt is aan Europa om actie te ondernemen".

Een leeftijdsgrens hangt al langer in de lucht. Zo zijn landen als Spanje en Nederland voorstander van een EU-ban op sociale media voor minderjarigen. De plannen van vandaag zijn grotendeels in lijn met wat een panel van deskundigen voor de zomer voorstelde. In juli adviseerde dit panel, dat door de Europese Commissie was aangesteld, al om het zelfstandig gebruik van sociale media voor kinderen onder de 13 jaar te verbieden.

De details van het plan worden morgen bekendgemaakt, maar het idee van het voorstel is om jongeren stapsgewijs meer toegang te geven tot sociale media. Dat wil de Europese Commissie doen door per leeftijdsgroep vast te leggen wat wel en niet is toegestaan. "Elke leeftijdsgroep heeft zijn eigen gevoeligheden en krijgt daarom een beschermingsniveau dat daarop is afgestemd", zei Von der Leyen daarover.

Tijdslimiet en beperkingen

Zo mogen kinderen jonger dan 13 jaar niet zelf een account openen, zij kunnen dan ook geen gebruikmaken van sociale media. Jongeren tussen de 13 en de 15 jaar oud kunnen een wat de Europese Commissie noemt 'mini-account' gebruiken, dat door de ouders wordt aangemaakt en beheerd.

Op dit type account zit een tijdslimiet van een uur per dag, zegt Von der Leyen vandaag, en ook zijn de functionaliteiten beperkt. Welke functies jongeren in die leeftijdscategorie niet zouden kunnen gebruiken, is nog niet bekendgemaakt. Wel zal dit te maken hebben met beperkingen die moeten voorkomen dat kinderen urenlang op de platforms doorbrengen. Zo zei Von der Leyen vandaag dat "kinderen steeds meer worden overspoeld met content die erop gericht is om ze constant te laten scrollen".

Boven de 15 mogen jongeren als het aan de Europese Commissie ligt zelf bepalen wat ze doen op sociale media. De wet stelt wel eisen aan het ontwerp van de online platforms. Zo moet het ontwerp van de platforms verplicht veilig zijn voor gebruikers in de leeftijdscategorie van 15 tot 18 jaar.

De wet gaat niet alleen gelden voor sociale media zoals TikTok, Facebook en Instagram, maar ook voor videoplatforms, AI-chatbots en games. Welke dat precies betreft, is eveneens nog niet bekendgemaakt. Online onderwijsplatforms vallen vermoedelijk niet onder de nieuwe regels.

Leeftijdsverificatie

Het is de vraag hoe de Europese Commissie socialemediaplatforms aan de opgelegde regels wil gaan houden. Zo is in Australië al een verbod op sociale media voor kinderen tot 16 jaar oud, maar dat is door kinderen te omzeilen. Ook kunnen kinderen uitwijken naar platforms waar geen verplichte leeftijdsscan geldt.

Daarom zijn er twijfels over de effectiviteit van leeftijdsscans. Zo zijn deskundigen verdeeld of de technologie die de Europese Commissie ervoor ontwikkelde wel gaat werken. Ook zijn er zorgen over de privacygevoeligheid ervan.

Draagvlak

Daarnaast zijn er Europarlementariërs die vrezen dat de socialemediabedrijven te zacht worden aangepakt, omdat ze nu alleen aanpassingen hoeven door te voeren voor kinderen. Volgens hen is het hard nodig om ook aanpassingen te eisen in het verslavende ontwerp voor iedereen boven de 15 jaar oud.

Daarover zei Von der Leyen vandaag dat "we verslavende elementen niet hoeven te accepteren". Ook stelde ze dat Europa zich niet laat leiden door de grote technologiebedrijven. "Europa heeft de macht. Wij bepalen de regels, niet Big Tech."

Morgen presenteert de Europese Commissie het wetsvoorstel. Daarna gaan het Europees Parlement en de regeringen van de EU-landen ernaar kijken. Zij kunnen nog aanpassingen doen of het voorstel tegenhouden. Daarna onderhandelen ze samen over een definitieve versie.

(Telecompaper) The EU is ready to set a minimum age of 13 for accessing social media, European Commission President Ursula von der Leyen announced in her annual 'State of the union' address...

In Gaza-Stad zijn zeker negentien mensen omgekomen doordat een beschadigd wooncomplex is ingestort. In het gebouw woonden ontheemde Palestijnen. Er zitten mogelijk nog mensen vast onder het puin, meldt het Gazaanse ministerie van Gezondheid aan persbureau Reuters.

Er zijn zeker acht kinderen en elf volwassenen omgekomen. Ook raakten 25 mensen gewond. In het gebouw woonden zes ontheemde gezinnen. Het dodental kan nog oplopen, er wordt nog in het puin gezocht.

Reddingswerkers hebben overlevenden onder het puin vandaan kunnen halen:

Het gebouw was deels verwoest door Israëlische luchtaanvallen tijdens de oorlog. Er waren al zorgen over de veiligheid van de constructie. Dit soort gebouwen vormt een groot gevaar voor ontheemde Palestijnen die op zulke plekken onderdak zoeken.

Zorgen van VN

De meerderheid van de gebouwen in Gaza is verwoest tijdens de oorlog. Daarbij kwamen veel mensen om het leven, hun lichamen worden langzaam geborgen.

De VN-mensenrechtenchef Volker Türk zei gisteren dat de geborgen lichamen onder het puin in Gaza ernstige zorgen oproepen over het schenden van mensenrechten.

"De stoffelijke resten van wat hele gezinnen lijken te zijn, worden nu geborgen op plekken die door Israëlische aanvallen met de grond gelijk zijn gemaakt", zei Türk.

'Topje van de ijsberg'

Türk zei dat hij vreesde dat de gevonden lichamen nog maar het "topje van de ijsberg" zijn. "De grote aantallen gedode familieleden, onder wie kinderen, vrouwen en mensen met een beperking, bij aanvallen op woongebouwen baren grote zorgen over de naleving van de internationale regels."

De aanvallen moeten volgens de VN-mensenrechtenchef worden onderzocht. "Wanneer schendingen worden vastgesteld, moeten de verantwoordelijken ter verantwoording worden geroepen."

De Israëlische VN-ambassadeur reageerde op de uitspraken van Türk. Volgens hem negeert hij de misstanden van Hamas en beschuldigt hij Israël te snel, nog voordat alle feiten bekend zijn.

[Angus] of [Maker’s Muse] shows off both a parametric, print-in-place sliding puzzle design he created, and the results of UV printing full-color designs on the same. The results look beautiful, …read more

Veertien verdachten rond het geweld in Overasselt blijven negentig dagen langer vastzitten. Dat heeft de raadkamer van de rechtbank in Arnhem besloten.

Begin deze maand trok een groep zwaarbewapende mannen door het dorp ten zuiden van Nijmegen. Er werd geschoten bij het huis van Jan G., die wordt beschuldigd van drugshandel. Een 51-jarige beveiliger kwam daarbij om het leven.

In de zaak werden tientallen verdachten opgepakt, van wie er 33 in de afgelopen weken vastzaten. Veertien verdachten moesten gisteren verschijnen bij de raadkamer, die dus besloot om hen nog langer vast te houden. Vandaag en morgen verschijnen nog meer verdachten voor de raadkamer.

Crimineel verleden

De groep bestaat uit verdachten met verschillende nationaliteiten, waaronder de Franse, Belgische en Algerijnse. Zij worden als groep verdacht van moord of doodslag op de beveiliger. Ook worden ze verdacht van poging tot moord op twee politiemensen en de voorbereidingen voor moord, doodslag, gijzeling, vrijheidsberoving en het bezit van vuurwapens.

Een deel van hen kwam al eerder in aanraking met justitie, schreef het AD onlangs. Zo zou een aantal verdachten betrokken zijn bij ontvoeringen, vuurwapengeweld en oplichting.

De klokken van de Sint-Janskathedraal en het stadhuis in Den Bosch worden voorlopig niet bespeeld. Het is voor de beiaardiers onveilig om hun werk te doen in beide torens, stelt de Arbeidsinspectie. Ook bezoekers mogen niet meer in de torens komen.

Afgelopen maandag kwam de inspectie langs bij de toren van het stadhuis. Die bleek niet aan de Arbowet te voldoen, zegt een woordvoerder van de gemeente. De activiteiten in de toren werden per direct stilgelegd.

"De situatie in de Sint-Janstoren vertoont op bepaalde punten gelijkenis", aldus de woordvoerder. Daarom klinkt voorlopig ook uit die toren geen klokkenspel. De gemeente is nog in afwachting van het rapport van de Arbeidsinspectie met de onderbouwing.

Rondleiding gestaakt

In de Sint-Janskathedraal worden regelmatig rondleidingen gegeven, met ook een bezoek aan de toren. Dat mag voorlopig niet meer, zegt een medewerker van de Vrienden van 's-Hertogenbosch, die de rondleidingen verzorgt. "Van de ene op de andere minuut is ons de toegang ontzegd", zegt ze.

Toen de inspectie maandag langskwam, was een gids bezig met een rondleiding. Die moest vroegtijdig worden afgebroken.

"Wij zijn er niet blij mee", zegt de medewerker. "Ze hadden ons ook die ene rondleiding kunnen laten afmaken." Mensen die voor de komende tijd een ticket hebben gekocht voor een rondleiding in de kerk, worden afgebeld en krijgen hun geld terug.

Slot is al veranderd

De gemeente "betreurt het dat dit noodzakelijk is", zegt de woordvoerder. "In de eerste plaats voor de betreffende beiaardier."

Al zeker 600 jaar bespeelt een beiaardier de klokken van de Sint-Jan. De taak is nu in handen van Joost van Balkom. Normaal speelt hij elke woensdag en zaterdag in de Sint-Janstoren en het stadhuis. Zijn familie zit al 125 jaar in het beiaardiersvak.

Maar nu komt hij niet meer binnen. "Het slot is al veranderd", zegt hij tegen DTV Nieuws. "Ik mag er niet meer in."

Hoe de Arbeidsinspectie tot de conclusie is gekomen dat de torens onveilig zijn, is nog onduidelijk. Van Balkom heeft gehoord dat de steile trappen de boosdoener zijn: bij calamiteiten kunnen hulpdiensten niet snel genoeg boven zijn. "Het is plaaggedrag van de inspectie richting de gemeente, als je het mij vraagt."

Verbetermaatregelen

De gemeente buigt zich op dit moment over het besluit van de inspectie. "De komende periode wordt bepaald welke verbetermaatregelen nodig zijn en wat daarvoor nodig is", zegt een woordvoerder. "We werken aan een plan om de traditie van beiaardier voort te zetten op een veilige manier."

De bouw van de Sint-Janskathedraal werd voltooid omstreeks 1530. Het gebouw trekt jaarlijks honderdduizenden bezoekers. Afgelopen weekend bezochten honderden mensen de toren op Open Monumentendag.

(Telecompaper) Exa Infrastructure has announced a new 6,552 km subsea cable called Exa Meridian. This will be its ninth transatlantic cable, running from New Jersey in the US to Brean (Somerset) in the UK...

Bij een Russische droneaanval op een passagiersbus in Oekraïne zijn vijf doden gevallen. Ook raakten zeker zeven mensen gewond.

De aanval gebeurde in de buurt van de havenstad Nikopol. Op foto's van de wrakstukken is een witte bus te zien met kapotte ramen en bloed op de deur. Gouverneur Hanzha van de regio Dnipropetrovsk deelde deze op Telegram.

"De Russen hebben op bittere wijze een passagiersbus aangevallen. Gewoon een bus met mensen die onderweg waren", zegt Loekasjoek, voorzitter van de regionale raad van Dnipropetrovsk.

De regio ligt in de buurt van de Oekraïense frontlinie en is vaak doelwit van Russische aanvallen. Gisteren voerde Rusland drone- en luchtaanvallen uit op de steden Nikopol, Pokrovsk en Chervonohryhorivka. Daarbij raakten twee mensen gewond.

Voorafgaand aan de droneaanval op de bus werd ook een wijkcentrum in Nikopol aangevallen, daarbij raakte een appartementencomplex beschadigd. Er vielen geen gewonden, zegt gouverneur Hanzha.

Ook zijn vannacht industriële complexen en energie-infrastructuur in de Oekraïense regio Poltava aangevallen, meldt gouverneur Djakivnytsj. Daarbij vielen geen gewonden.

Aanvallen over en weer

Maandag zei de Amerikaanse president Trump op zijn platform Truth Social dat Rusland en Oekraïne elkaars energievoorzieningen niet meer aanvallen. Hij gaf daarbij geen verdere details.

De Oekraïense president Zelensky zei zich daaraan te willen houden, maar twijfels te hebben over of Rusland zich aan de afspraken zou houden. Het Kremlin noemde het een "goed idee".

Gisteren zei Zelensky dat Rusland niet is gestopt met aanvallen op de energiesector en kritieke infrastructuur. Volgens de Oekraïense autoriteiten is in de nacht van maandag op dinsdag een tankstation bij Kyiv geraakt door een drone. Zelensky schreef op X dat Oekraïne op die aanvallen zal reageren.

Zo werd gisteren een olieraffinaderij in de Russische stad Syzran geraakt door een Oekraïense aanval. Ook zijn een dronefabriek in Taganrog, een trainings- en lanceerlocatie voor drones in de regio Orjol en doelen in de Zwarte Zee geraakt, meldt Zelensky op Telegram.

Het Kosovotribunaal in Den Haag heeft Hashim Thaci, de voormalig president van Kosovo, veroordeeld tot 25 jaar cel. De internationale rechtbank ziet voldoende bewijs dat Thaci meerdere oorlogsmisdaden heeft gepleegd tijdens de Kosovo-oorlog in de jaren negentig, zoals moord, marteling en onmenselijke behandelingen.

De aanklagers hadden begin dit jaar 45 jaar cel tegen Thaci geëist. Naast Thaci, die de aantijgingen altijd heeft ontkend en op voorhand zei uit te gaan van vrijspraak, stonden ook drie oud-commandanten van het Kosovo Bevrijdingsleger terecht. Ook zij zijn veroordeeld tot jarenlange celstraffen.

Het tribunaal acht bewezen dat Thaci verantwoordelijk is voor de moord op 96 politieke tegenstanders van zijn strijd voor de onafhankelijkheid van Kosovo. Ook is hij veroordeeld voor de willekeurige illegale detentie van 385 mensen, de marteling van 303 mensen en de wrede behandeling van ongeveer 50 personen. Onder de slachtoffers waren ook vrouwen en kinderen.

De vier verdachten zijn vrijgesproken van misdaden tegen de menselijkheid. Daarvoor zag het hof te weinig bewijs.

Rellen in Den Haag

De veroordeling van de oud-president van Kosovo ligt erg gevoelig. In Den Haag kwamen op het Malieveld in de ochtend tientallen sympathisanten bijeen om hun steun te betuigen aan Thaci, die zij zien als grondlegger van het huidige Kosovo. Volgens de demonstranten heeft de oud-president geen eerlijk proces gekregen van het tribunaal, dat hij als minister van Buitenlandse Zaken van Kosovo tussen 2014 en 2016 mede hielp oprichten.

Na de uitspraak liep het protest al snel uit de hand. Politiebusjes en agenten werden door de Thaci-aanhangers bekogeld met onder andere stenen, takken en vlaggen. Een aantal demonstranten klom op een politievoertuig. De mobiele eenheid (ME) zette uiteindelijk traangas en een waterkanon in om de rust te doen terugkeren. Er zijn twee aanhoudingen verricht. Een agent raakte lichtgewond.

De nu 58-jarige Thaci was tussen 2008 en 2020 eerst premier en daarna president van Kosovo, maar in de jaren negentig had hij de leiding over een etnisch Albanese afscheidingsbeweging, het UCK, die streed voor een onafhankelijk Kosovo, in die tijd nog een autonome provincie binnen Servië. Vandaag de dag wordt de onafhankelijkheid van Kosovo niet door alle VN-lidstaten erkend.

Vanwege discriminatie en onderdrukking wilde het UCK dat Kosovo zich zou losweken van Servië, maar de toenmalige Servische president Milosevic reageerde hierop met harde hand. Daarop brak een oorlog uit tussen het Servische leger en de guerrillabeweging van Thaci.

In 1998 en 1999 voerde het UCK onder leiding van Thaci vergeldingsacties uit tegen de Serviërs. Onder de slachtoffers waren ook Kosovaars-Albanese politieke tegenstanders van de UCK, Servische burgers en etnische groepen zoals de Roma. In eerste instantie werd Thaci door westerse leiders nog gezien als een redelijk alternatief om stabiliteit in de regio te brengen.

Na een bijna drie maanden durende NAVO-operatie met bombardementen op Belgrado werd de Kosovo-oorlog beëindigd. Thaci begon een politieke carrière, schopte het tot president, maar gaf deze functie in 2020 op om zich te verdedigen voor het hof in Den Haag.

Ook in Pristina, de hoofdstad van Kosovo, gingen de afgelopen dagen vele duizenden mensen de straat op om Thaci te steunen. De vier mannen die terechtstonden worden beschouwd als nationale helden en hun portretten hangen overal verspreid door de stad. In een apart proces dat later deze maand van start gaat, staat Thaci nog terecht wegens het intimideren van getuigen.

Kosovo riep in 2008 de onafhankelijkheid uit, maar Belgrado weigert die nog altijd te erkennen.

Nog voor de volgende verkiezingsnederlaag een feit is, wordt al openlijk over het einde van het kanselierschap van Friedrich Merz gesproken. Volgens Duitse media wordt in zijn partij CDU/CSU nagedacht over het vervangen van Merz. Zijn vertrek zou volgende week al kunnen plaatsvinden.

Zondag zijn er deelstaatverkiezingen in Berlijn en het Oost-Duitse Mecklenburg-Voor-Pommeren (MV). Na de halvering in Saksen-Anhalt worden opnieuw nederlagen voor de CDU verwacht. In MV stevent de partij af op het slechtste resultaat in een deelstaat ooit en dreigt de CDU zelfs onder de kiesdrempel te eindigen.

Dan zou een Kanzlertausch, een vervanging van Merz, in een stroomversnelling kunnen komen. Nog op de verkiezingsavond komt de partijtop bijeen op verzoek van Merz. Daar zou over zijn lot worden gesproken. Ook is een bezoek aan de Algemene Vergadering van de VN volgende week afgezegd.

Langer onvrede

Merz is nog geen anderhalf jaar in functie. Niet eerder zou een kanselierschap zo snel ten einde komen. Duitsland staat juist bekend om lang zittende leiders als Adenauer (veertien jaar), Kohl en Merkel (beiden zestien jaar). Het voortijdige einde van Merz' voorganger, Olaf Scholz, was zelfs een unicum.

De bondskanselier lijkt aan te willen blijven. Bij een bezoek aan Finland zei Merz dat met de huidige spanningen met Rusland stabiliteit belangrijk is. "Ik probeer mijn collega's, partij en fractie ervan te overtuigen, dat [wat hier gebeurt] hier veel belangrijker is dan sommige binnenlandse politieke debatten."

Er bestaat al langer onvrede over Merz. Partijgenoten hekelen dat hij weinig tactisch en tactvol te werk gaat, bijvoorbeeld in het plotseling vervangen van ministers, het forceren van plannen en breken van verkiezingsbeloftes. Zijn communicatie is fel en direct, waarmee hij voortdurend kiezersgroepen voor het hoofd stoot.

De populariteitcijfers zijn historisch laag: 88 procent is ontevreden over de bondskanselier. In peilingen wordt de CDU/CSU inmiddels onder de 20 procent gepeild, ver achter de AfD. De reeds verloren deelstaatverkiezingen en de verwachte nederlaag bij de komende stembusgang, lijken de druppel.

Weinig steun

In de huidige verkiezingscampagne zetten lokale CDU'ers zich juist af tegen Merz. De vicevoorzitter van de CDU in MV roept openlijk op tot zijn vertrek. De bondskanselier wordt zelfs op afstand gehouden van de campagne. Met hem "zijn geen verkiezingen meer te winnen", klinkt het bij de CDU-jongeren.

Alleen de grootste vertrouwelingen springen voor Merz in de bres. De deelstaatpremiers van de CDU spreken vandaag opnieuw hun steun uit en wijzen vooral op het belang van eenheid in de partij. Dat gaat vooral gepaard met oproepen aan Merz om beter naar de kiezers te luisteren.

Het gezag van Merz is tanende, wat de stabiliteit binnen de regeringscoalitie met de SPD in gevaar brengt. CSU-leider Markus Söder legt de schuld van de interne onrust deels bij de sociaaldemocraten, die hervormingen zouden blokkeren.

Het invloedrijke Bondsdaglid Christian von Stetten (CDU) roept openlijk op tot het vertrek van de SPD-minister van Sociale Zaken, tevens co-voorzitter van die partij. Zo kan het machtsverlies van Merz ook de regering in gevaar brengen.

Opvolger

Het vervangen van Merz kan eigenlijk alleen met medewerking van hem zelf. Bronnen in de partij melden aan Die Zeit dat de CDU-deelstaatpremiers Merz tot opstappen moeten dwingen. Volgens het medium wordt dat al voorbereid. De Frankfurter Allgemeine Zeitung meldt dat dit plan ook steun krijgt van CDU'ers in de Bondsdag.

De opvolger van Merz zou ook uit de rijen van de deelstaatpremiers moeten komen. De meestgenoemde naam is Hendrik Wüst, de 51-jarige premier van Noordrijn-Westfalen. Hij wordt geroemd om wat Merz ontbeert: degelijk besturen, zonder problemen. Nadeel is dat hij zijn deelstaat zou moeten verlaten, een ruim half jaar voor deelstaatverkiezingen aldaar.

Ook de Beierse premier Söder, die al vaker een gooi naar het kanselierschap deed, is in beeld. De oudgediende is breed bekend, niet in de laatste plaats om zijn grappen en grollen, hoewel hij zich de laatste maanden doelbewust serieuzer opstelt. Zijn nadeel: hij leidt de zusterpartij CSU en moet de grotere CDU achter zich winnen.

De premiers zouden onderling moeten bepalen wie het wordt, voordat Merz tot opstappen kan worden gedwongen. Wüst leunt op de westelijke deelstaten en het meer sociale deel van de partij, Söder op Beieren en het oosten, evenals de conservatieve vleugel. Als tussenweg zou de relatief onbekende premier van Hessen, Boris Rhein, een optie zijn.

Het is maar de vraag of een vervanging van Merz de onrust in de partij zou beëindigen. De problemen in het land blijven hetzelfde, net als de stroeve samenwerking met de SPD. Tevens zou een opvolger een regering leiden die door Merz is aangesteld. Het opnieuw vervangen van ministers zal tot nieuwe onrust leiden.

Voor Merz resten er twee opties: meewerken aan zijn voortijdige einde of het fors herstellen van het vertrouwen in de partij, wat schier onmogelijk lijkt. Eén ding lijkt zeker: Merz zal niet de geschiedenis in gaan als stabiele staatsman in de geest van Merkel, Kohl of Adenauer.

In Japan zijn voor het eerst meer dan 100.000 mensen 100 jaar of ouder. Volgens het ministerie van Volksgezondheid zijn er nu 107.677 honderdjarigen, van wie 88 procent vrouw is.

De oudste vrouw is de 114-jarige Kishimoto Fuyo, de oudste man is de 112-jarige Kato Hikaru.

Japan heeft de oudste bevolking ter wereld en vergrijst sterk. Onderzoek uit 2023 liet zien dat één op de tien Japanners ouder is dan 80 jaar.

Lage geboortecijfers

De Japanse minister van Volksgezondheid zei verheugd te zijn "dat zoveel mensen een lang, gezond en actief leven leiden". Maar de vergrijzing in Japan leidt ook tot zorgen over de sociale zekerheid.

Ondertussen heeft Japan ook een van de laagste geboortecijfers ter wereld. Sinds 2015 sterven er meer mensen in Japan dan er worden geboren. De bevolking kromp tussen 2020 en en 2025 met 2,5 procent.

Dat kan leiden tot economische problemen. Er kunnen bijvoorbeeld personeelstekorten ontstaan, en de kosten van de sociale zekerheid zullen stijgen.

Fraude met 100-jarigen

In 2010 was er veel te doen rond de cijfers van 100-jarigen in Japan. Toen bleek uit onderzoek dat ruim 230.000 Japanners van 100 jaar of ouder die op papier nog bestonden, spoorloos waren. Sommigen waren al tientallen jaren eerder overleden.

Dit zou deels te maken hebben met een gebrekkige registratie. Ook zouden families hiermee hebben gefraudeerd: op deze manier probeerden zij nog pensioengelden te ontvangen. Inmiddels zijn de controles van de cijfers door de overheid aangescherpt.

Beveiligers op Schiphol gaan vandaag toch niet staken. De vakbonden FNV en CNV hebben afspraken gemaakt met Schiphol en de beveiligingsbedrijven over betere arbeidsomstandigheden op de luchthaven. Reizigers hoeven daarom vandaag geen rekening te houden met langere wachttijden, zegt Schiphol.

Het gaat onder meer om afspraken over de pauzetijden en plaspauzes. "Beveiligers konden niet volledig van hun pauze genieten", zegt bestuurder Serda Karabulut van FNV. "Afgelopen tijd zijn de looptijden van de werkplek naar de pauzeplek veranderd, ten nadele van de beveiligers." Er is afgesproken dat de pauzetijden meer in overeenstemming zijn met de looptijden.

Ook kregen beveiligers te weinig rust na opeenvolgende werkdagen, vindt de vakbond. "We hebben afgesproken dat beveiligers 48 uur rust krijgen als ze vijf of meer dagen achter elkaar werken", zegt Karabulut. "Het gebeurde ook te vaak dat verlofdagen niet werden goedgekeurd." Daar komt verandering in, stelt de vakbond.

De bonden hebben ook afspraken gemaakt over vrouwelijke beveiligers. Een tekort aan vrouwelijk personeel leidt ertoe dat zij vaak lang achter elkaar reizigers moeten fouilleren. Mannen mogen namelijk geen vrouwen fouilleren. "In de nieuwe afspraken is geregeld dat vrouwen maximaal een uur achter elkaar mogen fouilleren", zegt Karabulut.

Reizigers in de wacht

Sinds mei is de beveiliging op Schiphol anders geregeld. Eerder waren er vijf bedrijven die de beveiliging regelden, nu zijn dat er nog drie. Het leidde tot problemen met onder meer het rooster, pauzes, verlof en de bezetting, stelt de vakbond.

Afgelopen maand legden beveiligers daarom al meerdere keren kort hun werk neer. De wachttijden voor reizigers liepen daardoor op.

De afspraken tussen de vakbonden, Schiphol en de beveiligingsbedrijven moeten uiterlijk volgend jaar in de meivakantie allemaal geregeld zijn.

[curisama] has put together a project simply entitled The Badge. It’s simple enough, being a little round screen that you wear. Only, it does a wide variety of rather interesting …read more

In Parijs is een medewerker van een naschoolse opvang veroordeeld tot een jaar huisarrest voor het seksueel misbruiken van negen meisjes. Ook krijgt hij een voorwaardelijke celstraf van vier jaar.

Het misbruik vond plaats op een school in Parijs tussen september 2022 en januari 2024 bij kinderen van 5 tot 10 jaar. De 38-jarige Michaël M. raakte hen aan op de rug, billen, en in één geval onder de kleding op de geslachtsdelen.

De man bekende tijdens de rechtszaak de kinderen te hebben misbruikt en zei dat het wel moest zijn gebeurd "als de kinderen het zeggen". Hij moet een jaar lang thuis een enkelband dragen en komt tien jaar onder toezicht van de reclassering. Ook mag hij zijn hele leven geen werk meer doen in de publieke sector of werk waarbij hij in contact komt met minderjarigen.

De zaak kwam aan het rollen toen een meisje begin 2024 verklaarde dat "Michaël haar billen had aangeraakt". Daarna kwamen er nog twee getuigenissen bij. Deze kinderen verklaarden dat hij hun handen had gepakt en in zijn broekzak had gestopt.

Misstanden naschoolse opvang

De straf voor de medewerker komt op een moment dat er veel te doen is over misstanden in de naschoolse opvang in Parijs. Sinds begin dit jaar zijn 132 begeleiders van activiteiten geschorst door de gemeente, onder wie 52 vanwege vermoedens van seksueel of seksistisch geweld.

Voormalig burgemeester van Parijs Anne Hidalgo werd gisteren gehoord door een commissie die hier onderzoek naar doet. Zij sprak van "collectief falen".

De Europese Unie zal snel onafhankelijk moeten worden en zelf voor de veiligheid moeten zorgen. Dat zegt voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen. In haar jaarlijkse speech roept ze op tot de oprichting van een Europese Veiligheidsraad.

De EU zou samen met landen als Canada, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Oekraïne lid moeten zijn van die nieuw op te richten Veiligheidsraad. De raad zou moeten bestaan naast de NAVO, dat de laatste tijd worstelt met de vraag hoe te reageren op aanvallen van Rusland.

Deelnemende landen zouden ook een afspraak met elkaar moeten maken die vergelijkbaar is met Artikel 4 van de NAVO, waarin een land kan oproepen tot een spoedoverleg als het zich bedreigd voelt.

Ook wil de EU intensiever samenwerken met Canada. Dat land moet wat Von der Leyen betreft het eerste "associatielid" van de EU worden. "We willen de relatie naar het hoogste niveau tillen", zei ze daarover.

Bekijk hier een samenvatting met opmerkelijke momenten uit haar toespraak:

De plannen voor een Europees samenwerkingsverband op het gebied van veiligheid zijn niet nieuw. Beleidsmakers in de EU wijzen al langer op het belang ervan.

Volgens Von der Leyen is de Europese Veiligheidsraad nodig vanwege de nieuwe realiteit. Daarmee doelt ze op toenemende Russische provocaties met hybride aanvallen op landen in de EU. Ze noemt de drones boven Litouwen en de poging tot een droneaanval in de Duitse stad Leipzig als bewijzen dat de Russische dreiging zich niet beperkt tot Oekraïne.

Ook de twijfel die de Amerikaanse president Trump zaait over de NAVO is aanleiding voor de EU om te werken aan een eigen veiligheidsstructuur, onafhankelijk van de Amerikaanse steun. De Verenigde Staten of de Amerikaanse president werden in de toespraak van Von der Leyen niet genoemd.

Migratie beperken

Von der Leyen komt in haar speech ook met voorstellen voor het versterken van de Europese buitengrenzen. Daarnaast wil ze dat er wetgeving komt die het makkelijker maakt grote groepen migranten zonder asielprocedure terug te sturen naar het land waar ze vandaan komen.

Toen afgelopen zomer vanuit Marokko tienduizenden migranten de Spaanse exclave Ceuta wisten binnen te dringen, bleek de verdeeldheid hierover tussen Europese landen groot. Europese landen vreesden dat migranten zouden doorreizen, maar dat gebeurde uiteindelijk niet.

Von der Leyen erkent dat de Europese eenheid toen in het gedrang was, maar volgens haar is "de enige oplossing een Europese oplossing", verwijzend naar het Europese migratiepact.

Het heeft volgens haar blootgelegd dat er maatregelen moeten komen voor dit soort situaties. Daarom wil ze een nieuwe 'gereedschapskist' die de EU kan gebruiken om met noodgevallen zoals de crisis in Ceuta om te gaan. "We gaan de wortel van illegale migratie aanpakken", stelde ze.

Socialemediaverbod en hitte

Behalve veiligheid en migratie had Von der Leyen het ook over de hitte. Ze noemt de afgelopen zomer, met extreme temperaturen en hittegolven, "de zomer van de waarheid". Daarom komt ze met een hittegolvenplan, waar onder andere in staat dat ze honderd gebieden in kaart wil brengen die kwetsbaar zijn voor hitte. Daarbij moet duidelijk worden welke risico's deze plekken lopen bij perioden van hitte.

Ook kondigt de voorzitter van de Europese Commissie in haar toespraak aan dat ze donderdag met een socialemediaverbod komt voor kinderen jonger dan 15 jaar. "We kennen de gevaren van sociale media. Genoeg is genoeg."

Kinderen vanaf 13 jaar zouden met haar voorstel wel sociale media kunnen gebruiken, maar alleen met ouderlijk toezicht en met beperkte mogelijkheden. Eerder werd al duidelijk dat het Nederlandse kabinet een Europese leeftijdsgrens voor sociale media steunt.

Volgens Von der Leyen "moeten we niet accepteren dat kinderen zich online in onveilige omgevingen bewegen". Daarom moeten platforms zelf met bewijzen komen dat ze veilig zijn, vindt ze. "Europa heeft de macht", stelt Von der Leyen. "Wij bepalen de regels, niet Big Tech."

Gevaren vanuit Europa

Von der Leyen waarschuwde in haar toespraak ook voor gevaren die vanuit Europa zelf komen. Zo sprak ze van "antidemocratische, anti-Europese krachten, waarvan we de gevaren kennen". Ze verwees daarbij naar Hongarije.

Daar werden onder premier Orbán volgens een missie van het Europees Parlement Europese waarden en wetten geschonden. In april werd Orbán weggestemd toen de huidige premier Magyar met zijn Tisza-partij de parlementsverkiezingen won.

Volgens Von der Leyen is dat een voorbeeld van hoe antidemocratische en anti-Europese krachten overwonnen zijn en "het Hongaarse volk heeft gekozen voor democratie en voor Europa".

Een jeugdzorginstelling in Houten moet van de inspectie alle camera's in het pand verwijderen. In totaal hangen er zes in de gemeenschappelijke ruimtes. Van de inspectie moesten ze vorig jaar al worden weggehaald, maar dat is niet gebeurd. De instelling zegt dat de camera's juist ten goede komen aan de veiligheid.

Dat blijkt uit een rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) dat deze maand is gepubliceerd. In De Grote Geer wonen acht tot tien mensen tussen de leeftijd van 16 en 23 jaar. Zij krijgen zelfstandigheidstraining. Iedere bewoner heeft een eigen slaapkamer, douche en wc. In gezamenlijke ruimtes, zoals de gang en keuken, hangen camera's. De beelden kunnen live worden meegekeken en blijven vier weken bewaard.

"De camera's hebben een remmende werking op impulsief gedrag", zegt eigenaar Wim Diepeveen tegen RTV Utrecht. Volgens hem vergroten ze daarmee de veiligheid. Zo kun je bijvoorbeeld signaleren wanneer escalatie dreigt, of achteraf terugkijken wat er is gebeurd tijdens een incident.

Diepeveen is zich ervan bewust dat de IGJ vorig jaar al wilde dat ze werden weggehaald. Hij gaf geen gehoor aan dat verzoek omdat hij via de rechter gelijk wilde krijgen en dit volgens hem de enige manier was om tot een rechtszaak te komen. "Ik ken veel kleine jeugdzorginstellingen die kampen met dit vraagstuk over camera's. Wij willen dat doorbreken."

'Drang of dwang'

Volgens de inspectie is het cameratoezicht een inbreuk op het recht op privacy, de bewegingsvrijheid en het recht om ongezien te kunnen zijn. Daarnaast is er volgens een woordvoerder geen wettelijke grondslag om camera's te gebruiken.

Hoewel bewoners voordat ze intrekken worden geïnformeerd over de camera's en het doel ervan, is dat geen reden om af te wijken van de privacywet (AVG). In het inspectierapport staat dat jongeren en ouders "drang of dwang" voelen akkoord te gaan, "door de afhankelijkheidsrelatie en het tekort aan opvangplekken".

In een gesprek tussen de IGJ en De Grote Geer, dat RTV Utrecht heeft ingezien, zegt de inspectie dat ze bang is dat meer instanties camera's gaan gebruiken als dit wordt goedgekeurd. Daarmee wordt de kans op misbruik groter.

Zitting

Voor 1 oktober moet De Grote Geer de camera's weghalen. Als dat niet gebeurt, kan bijvoorbeeld een dwangsom worden opgelegd.

Op 3 november is een hoorzitting met de twee partijen. Tijdens die zitting wordt bepaald of de camera's definitief weg moeten blijven.

(Telecompaper) Meta is launching new subscription plans bundling its WhatsApp, Instagram and Facebook 'Plus' offers with additional AI features and capacity...