Aggregator

In de Iraanse hoofdstad Teheran is het leven sinds het begin van de oorlog ingrijpend veranderd. Mensen zijn bang voor de Amerikaans-Israëlisch luchtaanvallen, maar ook voor de controles bij de checkpoints van de Revolutionaire Garde, verspreid over de stad. Tegelijkertijd proberen inwoners hun leven zo normaal mogelijk voort te zetten.

In het land zijn drie miljoen mensen op de vlucht geslagen voor het oorlogsgeweld, bleek vorige maand uit cijfers van de VN. Tienduizenden inwoners van Teheran zijn vertrokken. De NOS sprak Iraniërs die besloten om vanwege de bombardementen hun huis te verlaten.

"We hebben de bombardementen tot gisteren doorstaan", zegt een fotografe van rond de 50 die besloot Teheran te verlaten. Ze hoopte dat het geweld minder zou worden. "Tot nu toe was ik niet bang, maar het werd elke nacht erger. Gisteravond trilde het hele huis. Eerst was ik vrij zeker dat ze geen burgers zouden aanvallen, maar daar geloof ik niet meer in."

Scène uit een film

"Veel gebouwen stortten in. Het leek wel een scène uit een film", vertelt een 50-jarige technicus uit de hoofdstad. Hij wilde zelf niet vluchten, maar zijn familie drong erop aan om naar het noorden te komen, waar zij verblijven.

"Vrienden van mijn zus en familieleden zijn er ook. We verblijven met ongeveer twintig mensen in één huis." In de avonden doen ze samen een drankje of spelen spelletjes, vertelt hij. "Het samenzijn leidt me af van de ellende".

Volgens Yaghoub Sharhani, journalist voor de Groene Amsterdammer en Iran-specialist, is familie een belangrijke reden voor Iraniërs om te vertrekken. Veel mensen trekken naar de kust van de Kaspische Zee, waar rond deze tijd veel Iraniërs zijn voor het Iraanse Nieuwjaar. Ook daarom zijn nu veel mensen de stad uit. Sharhani vraagt zich af of het hen lukt om terug te keren nu veel wegen kapot zijn.

Sharhani zegt dat vooralsnog relatief weinig mensen vertrekken uit Teheran. "De 600.000 tot een miljoen gevluchte huishoudens die de VN aanhaalt, is een relatief kleine groep als je kijkt naar de 93 miljoen inwoners die het land heeft."

Ook is er een grote groep die na korte tijd weer terugkeert naar de stad. Een muzikant die met zijn gezin vertrok, kwam na twee weken weer terug om te werken. "Ik heb mijn vrouw en mijn ouders daar achtergelaten. Ik wil mijn baan niet kwijtraken. Na dit alles zou ik weleens blut kunnen eindigen."

Bij terugkomst trof de muzikant zijn stad totaal anders aan dan toen hij vertrok. "Sommige gebouwen zijn helemaal weggevaagd. Het voelt als een andere buurt. Sommige buren zijn er nog, maar het is veel rustiger." De lokale winkelier was blij om hem te zien. "Hij zei dat ze de winkel moeten openhouden. Ze hebben de omzet nodig."

Kosten geven de doorslag

De financiële situatie bepaalt voor veel mensen of ze wel of niet kunnen vluchten, zegt ook Sharhani. Naast de zorgen over inkomsten zijn ook het vervoer de stad uit en een tijdelijk verblijf voor veel Iraniërs te duur.

Een ondernemer die de NOS sprak, keerde na vier dagen weer terug naar Teheran. "Het was veel te druk in het noorden en we misten privacy. Het was niet te doen." De angst voor het geweld in Teheran hield hem niet tegen. "Ik wilde gewoon naar huis. Dit kan nog wel even duren, maar we bekijken het van dag tot dag." Hij gaat ervan uit dat het in zijn straat veilig blijft.

Belangrijke figuren doelwit

Hoewel er burgerslachtoffers vallen, heerst volgens Sharhani bij veel Iraniërs het idee dat de VS en Israël alleen militaire doelen aanvallen. "Mensen keren terug zodra het ergste geweld in hun wijk lijkt te zijn geweken", zegt de journalist. "Maar als er meer niet-militaire infrastructuur wordt aangevallen, kan dat ertoe leiden dat veel mensen vluchten."

Duidelijk is dat ook in woonwijken bombardementen worden uitgevoerd, zoals op tientallen politiebureaus en op appartementencomplexen waar belangrijke figuren van het Iraanse regime zich schuilhouden. Sinds het begin van de oorlog zijn er ten minste 1598 burgerdoden gevallen, blijkt uit cijfers van mensenrechtenorganisatie HRANA.

"Wie weet wie er in de volgende straat woont of welk appartement er voor iets anders wordt gebruikt", zegt een vrouwelijke docente. Toch vlucht ze niet. "Ik ga niet weg uit Teheran. Iedereen om ons heen is naar het noorden vertrokken, maar ik wil blijven."

In het eerste kwartaal van dit jaar is voor het eerst het aantal meldingen van wolvenaanvallen op vee afgenomen. Er kwamen 255 meldingen binnen bij BIJ12, de organisatie die namens de provincies wolvenzaken afhandelt. In dezelfde periode vorig jaar waren er nog 385 meldingen, blijkt uit een analyse van het ANP.

Van de 255 meldingen was in 112 gevallen bevestigd dat het om een wolf ging, terwijl in drie gevallen dat niet met zekerheid vastgesteld kon worden. Bij de overige 140 meldingen loopt het onderzoek nog. Ter vergelijking: in de eerste drie maanden van 2025 werden er 370 aanvallen aan wolven toegeschreven, een record dat dit jaar niet wordt verbroken.

De afgelopen jaren steeg het aantal incidenten drastisch. In 2021 waren er nog 104 aanvallen op vee, maar vorig jaar liep dit aantal op naar 1079 meldingen.

Verschillende verklaringen

Deskundigen kunnen geen eenduidige verklaring geven voor de daling. Er wordt gedacht dat verschillende factoren hierbij een rol spelen. Eén van de mogelijke verklaringen is de toegenomen inzet van preventieve maatregelen door veehouders.

In verschillende provincies kunnen veehouders gebruikmaken van subsidieregelingen waarmee ze bijvoorbeeld een wolfbestendige omheining kunnen installeren. Toch is dat geen afdoende verklaring, zegt Martijn Lambregts van Werkgroep Wolf Nederland: "We zien dat mondjesmaat meer mensen hiervan gebruikmaken, maar dat alleen kan de daling niet verklaren."

Ook kunnen veehouders hun schapen 's nachts ophokken of verplaatsen naar gebieden waar de wolf minder actief is, wat het risico op aanvallen kan verkleinen.

Genoeg wild

Een andere mogelijke verklaring ligt in de natuur. Vorig jaar was er een bovengemiddelde hoeveelheid eikels en beukennootjes, die herten en wilde zwijnen aantrekken, de dieren waar wolven vooral op jagen. "Als er in het wild genoeg voedsel beschikbaar is voor de wolf, wijkt deze minder snel uit naar 'laaghangend fruit', namelijk landbouwdieren", citeert het ANP ecoloog Hugh Jansman van de universiteit in Wageningen.

Het is niet verplicht een vermoedelijke wolvenaanval te melden en BIJ12 zegt geen signalen te hebben dat boeren minder bereid zijn om melding te doen.

Er is iets opmerkelijks aan de hand in gelovig Nederland. Terwijl veel kerken leeglopen, barsten andere uit hun voegen en lijken jongeren juist méér interesse te hebben in het geloof. Kerken zelf zien dit al langer; ook wetenschappers constateren een voorzichtige trendbreuk.

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

De jongste generatie gelovigen, Generatie-Z, zoekt en vindt elkaar online, waar de 'Godfluencer' volgers en volgelingen verzamelt. Nieuwsuur-redacteur Mikkie van Mieghem dook in gelovig Nederland en vertelt in de podcast hoe die online wereld eruitziet. Ook hebben we het over hoe veel jongeren offline houvast vinden in het geloof.

Een andere groep die tegen de trend van ontkerkelijking ingaat zijn migranten. Christelijke migrantenkerken hebben zelfs moeite met het vinden van huisvesting. In de regio Rotterdam is de nood nu zo hoog dat 63 kerken en organisaties een brandbrief stuurden naar de gemeente.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

In een stadion in de Peruaanse hoofdstad Lima is iemand om het leven gekomen en zijn 47 mensen gewond geraakt bij een incident voorafgaand aan een voetbalwedstrijd. Er ging iets mis tijdens een supportersactie, maar wat er precies is gebeurd, is nog onduidelijk.

Op sociale media gingen aanvankelijk berichten rond dat er een muur was ingestort in het Alejandro Villanueva-stadion van voetbalclub Alianza Lima, die uitkomt in de hoogste Peruaanse divisie.

Na een inspectie door de brandweer en vertegenwoordigers van de club is dat voorlopig uitgesloten. "De tribune is in normale staat", meldde brandweercommandant van Lima aan journalisten.

De brandweerofficier benadrukte wel dat het nog te vroeg is om definitieve conclusies te trekken over de oorzaak van het incident. "Het zou onverantwoord zijn om te zeggen wat er precies is gebeurd zonder verder onderzoek", voegde hij eraan toe.

Steunactie

In het stadion was een grote menigte supporters aanwezig die zich voorbereidden op een soort steunactie, een zogenoemde banderazo, voor hun team. Hun club speelt morgen de derby tegen aartsrivaal Universitario Deportes, ook uit Lima.

Meerdere grote artiesten geven dit jaar concerten op slechts één plek in Europa. Céline Dion is daarvan het laatste voorbeeld, met de aankondiging van een concertreeks in Parijs. Artiest en promotor hebben daar veel profijt van, de fan weinig.

Wie in Europa Harry Styles wil zien, moet in Amsterdam zijn, waar hij tien keer optreedt. Shakira doet hetzelfde in Madrid met elf concerten en voor Céline Dion kunnen fans alleen tien dagen in de Franse hoofdstad terecht. Bad Bunny toert weliswaar wel, maar staat ook tien avonden in Madrid.

Dat artiesten ervoor kiezen lang in een stad te blijven en het publiek naar hen toe laten komen, is geen nieuw fenomeen. Vooral in Las Vegas komt dit soort residencies al veel langer voor. Dat begon met een concertreeks in de jaren 40 van pianist Liberace. Hij kreeg navolging van artiesten als Elvis Presley, Diana Ross, Aerosmith en de Backstreet Boys.

Omslag

Vooral artiesten die het moeten hebben van oude hits streken ergens lang neer; niet artiesten die hoog in de hitlijsten stonden.

Céline Dion was verantwoordelijk voor een omslag: toen zij in 2003 lang in Las Vegas stond, had zij recent hits gehad. Het werd een enorm succes en onder anderen Britney Spears, Lady Gaga, Adele en Bruno Mars volgden haar voorbeeld.

In Europa gebeurde het zelden dat een populaire artiest een week of langer op één plek optrad. Universitair hoofddocent Erik Hitters van de Erasmus Universiteit Rotterdam heeft dat de afgelopen jaren zien toenemen. Hij doet onderzoek naar livemuziek in de popwereld. "Twee of drie shows op een plek was heel gebruikelijk, iemand als Bruce Springsteen doet dat, maar op het Europese vasteland kwam het niet vaak voor."

De voordelen zijn vooral voor de artiest en concertpromotor, zegt hij. "Je bespaart er geld mee. Een tour is heel duur. Je moet steeds opbouwen, een show spelen, weer afbouwen en weer door. Er zijn honderden mensen bij betrokken die ook steeds moeten reizen."

Het zijn wel echt de allergrootste artiesten die dit soort 'mini-residencies' kunnen doen, zegt onderzoeker Hitters. "Die kunnen het zich veroorloven, omdat ze een grote fanschare hebben die veel over heeft voor een kaartje."

Meer kosten voor fan

Voor de fans zijn er weinig voordelen, denkt Hitters. Een show kan mogelijk grootser worden opgezet omdat er minder moet worden op- en afgebroken, maar de fan is vooral veel meer geld kwijt. "Je maakt vaak meer kosten, zeker als je niet in het land woont waar de artiest langere tijd staat." En dat de artiest maar in één stad speelt, kan de prijs van bijvoorbeeld een hotelovernachting ook extra opdrijven, zegt hij.

Een positieve kant is dat de artiest mogelijk mentaal minder druk ervaart en minder uitgeput raakt, want dat is wel een probleem. Zo stopte Shawn Mendes zijn tour in 2022 om aan zijn mentale gezondheid te werken. Twee jaar geleden moest de band The Last Dinner Party zijn tour eerder stoppen vanwege oververmoeidheid.

Het was een van de redenen waarom Kate Bush er in 2014 voor koos een concertreeks van 22 concerten op één locatie in Londen te geven. Ook voor de artiesten die nu kiezen voor residencies speelt dat mee.

Dertig concerten in New York

Harry Styles staat in Amsterdam tien keer in de Johan Cruijff Arena. In de Verenigde Staten treedt hij een nog veel langere periode in één concertzaal op. Hij staat dit jaar dertig keer in Madison Square Garden in New York.

Zo vaak optreden in een grote concertzaal gebeurt zelden. In 2007 deed Prince 21 keer de O2 Arena in Londen aan. Michael Jackson zou in 2009 en 2010 vijftig keer in de O2 Arena staan, maar overleed voordat hij aan die concertreeks kon beginnen.

Hitters denkt dat in de toekomst artiesten vaker langere tijd op een plek concerten zullen geven. "Er zijn best veel artiesten die zich dat kunnen permitteren." Dat kan mogelijk ten koste gaan van bijvoorbeeld festivals, die voor grote artiesten minder lucratief zijn.

Het zou kunnen dat artiesten die overslaan als ze zelf grotere concertreeksen geven of dat jongeren geen geld meer willen uitgeven aan een festival als ze al veel aan een concert hebben besteed. Het is een van de mogelijke redenen dat Lowlands en veel andere festivals dit jaar nog niet zijn uitverkocht.

The Allen Scythe is one of those fantastic pieces of vintage agricultural machinery which would never be allowed to be manufactured today for health and safety reasons. It’s a two-wheel …read more

Goedemorgen! In de Rooms-Katholieke Kerk in Amsterdam worden vanavond tijdens de Paaswake veel jonge mensen gedoopt en gevormd, en PSV komt in actie en is bij winst zo goed als kampioen.

Eerst het weer: de regen trekt naar het oosten weg, waarna de zon geregeld doorbreekt. Vanmiddag vanuit het zuidwesten meer bewolking en lokaal kans op wat lichte regen bij maxima tussen 12 en 16 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

Bij het Israëlcentrum in Nijkerk, in Gelderland, is gisteravond rond 23.30 uur een explosie geweest. Voor zover bekend raakte niemand gewond. Het is onduidelijk of er mensen in het pand waren. Volgens de politie is de schade beperkt gebleven. Er is niemand aangehouden.

Het Israëlcentrum is van de organisatie Christenen voor Israël en was al eerder doelwit van bekladdingen. In het pand worden onder meer lezingen georganiseerd en is een winkel gevestigd waar producten uit Israël worden verkocht. De organisatie stelt als doel te hebben de solidariteit met Israël te bevorderen.

De afgelopen weken waren er op meerdere plekken aanslagen geweest op joodse instellingen. Zo werd er vorige maand brand gesticht bij een Rotterdamse synagoge en was er een ontploffing bij een joodse school in Amsterdam. Of er een verband is met de explosie in Nijkerk is onbekend.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De aankondiging kwam op 1 april, maar het blijkt echt geen grap: de Dirk-tas komt in het Stedelijk Museum van Amsterdam te hangen. Supermarktklanten en museumbezoekers reageren verdeeld:

Fijne zaterdag!

De interesse in warmtepompen is sterk toegenomen nu de gasprijzen de afgelopen weken flink zijn gestegen. Wie zijn cv-ketel vervangt, denkt serieuzer na over de aanschaf van een warmtepomp, een (deels) elektrische verwarmer. Dat blijkt uit een rondgang van de NOS langs installateurs.

"Consumenten zoeken duidelijk naar mogelijkheden om hun energierekening te verlagen", zegt brancheorganisatie Techniek Nederland. Die heeft het over een stijging van 20 tot 30 procent bij een aantal grote installatiebedrijven, sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten.

Dat zien ze ook bij HeatTransformers in Woerden. "Normaal gesproken is het rond deze tijd wat minder", zegt directeur Stijn Otten-van Beest. "Nu zien we 30 procent meer aanvragen dan in dezelfde tijd vorig jaar."

Lang wachten

Bij Hoppenbouwers in Den Bosch is het ook druk sinds de oorlog in het Midden-Oosten is begonnen. "We zien een verviervoudiging van het aantal aanvragen voor warmtepompen door particulieren", zegt een woordvoerder. Ook de interesse in zonnepanelen, airco's en thuisbatterijen is gestegen, ziet het bedrijf. "Het aantal aanvragen voor cv-ketels stabiliseert ondertussen."

Bij de installateurs van Warmtepomp 013 in de regio Tilburg gebeurt iets vergelijkbaars. "Ik zie heel veel informatieaanvragen binnenkomen", zegt installateur Joost Möller. Hij heeft het over een verdrievoudiging in twee weken. "Een half jaar geleden was je met vier weken aan de beurt. Nu moet je waarschijnlijk zeven weken wachten voor we kunnen installeren. En komende maanden kan het zelfs oplopen tot twaalf of zestien weken."

Politiek verslaggever Ewoud Kieviet:

"De warmtepomp moet per 2029 de norm worden voor het verwarmen van gebouwen zonder warmtenet. Dat hebben de coalitiepartijen D66, VVD en CDA afgesproken. Daarmee keert Den Haag terug op het eerdere beleid van kabinet-Rutte IV. Dat kabinet wilde eigenlijk al voor dit jaar dat de warmtepomp de norm zou worden. Die maatregel werd teruggedraaid door het kabinet-Schoof, dat zich juist verzette tegen klimaatmaatregelen. Met enige vertraging lijkt die normering er nu dus toch te komen. De coalitiepartijen hopen dat dit, ondanks de wispelturigheid van het beleid, toch duidelijkheid geeft aan de markt en consumenten."

De vraag is zo groot dat ze bij fabrikant Remeha de productie flink moeten opschroeven. "We hadden al verwacht dat er deze periode meer vraag zou zijn, maar sinds de energieprijzen gestegen zijn, zien we echt een knik omhoog in de grafiek", zegt Rick Bruins van Remeha. Hij zegt dat de productie de komende weken vervijfvoudigd moet worden ten opzichte van begin dit jaar.

Net als in 2022

Het is een terugkerend fenomeen dat hoge gasprijzen mensen aanzetten om een warmtepomp te kopen. Tijdens de energiecrisis van 2022 was dat ook het geval. "Mensen worden weer wakker geschud", zegt Simone Tresoor van kenniscentrum Milieu Centraal. "We moeten beseffen dat we met aardgas niet onafhankelijk zijn."

De gasprijzen zijn omhooggeschoten sinds Iran een blokkade heeft opgeworpen in de Straat van Hormuz als reactie op de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op het land. Via die zee-engte wordt doorgaans veel vloeibaar gas geëxporteerd, maar nu is dat nauwelijks nog mogelijk.

Paus Leo de Veertiende heeft op zijn eerste Goede Vrijdag als paus bij alle veertien staties van de Kruisweg in het Colosseum in Rome zelf het houten kruis gedragen. De staties zijn momenten die een belangrijke gebeurtenis uit de laatste uren van Jezus' leven symboliseren.

De Kruisweg herdenkt de laatste uren van Jezus, van zijn veroordeling tot zijn kruisiging, dood en begrafenis. Tijdens de plechtigheid werden onder meer passages uit het evangelie gelezen en ook werd er gezongen.

Zo'n 30.000 gelovigen waren erbij in Rome, zo zag het eruit:

Bij de eerste statie, waarin Jezus ter dood wordt veroordeeld, werd door de paus benadrukt dat machthebbers zich tegenover God moeten verantwoorden voor hoe zij hun macht gebruiken en dat de verleiding om macht te misbruiken of roem na te streven altijd aanwezig is.

De processie begon in het Colosseum, begeleid door fakkeldragers, en duurde ongeveer een uur. Aan het eind gaf paus Leo een slotzegen, waarin hij de gelovigen opriep stil te staan bij het lijden van Jezus en hun eigen geloof actief in de wereld te beleven.

Het kruis

Het is voor het eerst in tientallen jaren dat een paus het kruis tijdens de hele processie draagt. Paus Leo volgde in de voetsporen van paus Johannes Paulus II, die het kruis van 1980 tot 1994 tijdens de gehele Kruisweg droeg. Pausen erna droegen het kruis niet volledig omdat de fysieke inspanning te zwaar was gezien hun leeftijd en gezondheid.

De officiële nieuwssite van het Vaticaan schrijft dat paus Leo ondanks zijn 70 jaar nog fysiek fit is en een fanatiek zwemmer en tennisser, wat hem in staat stelde het hele kruis tijdens de lange processie te dragen. Morgen zal Leo zijn eerste paasmis geven.

In this wonderful world of MEMS technology, sensor technology has been downsized and reduced in cost to the point where you can buy a car tire pressure sensor for less …read more

De politie heeft gisteravond in Vlissingen bij een aanhouding een schot gelost. Agenten waren opgeroepen vanwege een persoon met "onbegrepen gedrag", meldt de politie.

De situatie escaleerde, waarop een arrestatieteam werd ingezet. Tijdens de actie in de Kasteelstraat raakte een diensthond gewond.

De verdachte is voor behandeling overgebracht naar het ziekenhuis. Over de aard van de verwondingen is niets bekendgemaakt.

In het Verenigd Koninkrijk zijn drie mannen aangeklaagd voor het in brand zetten van vier ambulances van een Joodse hulporganisatie in Londen. De mannen van 17, 19 en 20 werden deze week gearresteerd in het oosten van de Britse hoofdstad.

De drie worden verdacht van brandstichting in de nacht van 23 maart en het in gevaar brengen van levens. Ze moeten vandaag voor de rechter verschijnen.

De voertuigen waren van Hatzola, een Joodse vrijwilligersorganisatie. De politie sprak van een antisemitische haatmisdaad, premier Starmer noemde het een "zeer schokkende antisemitische brandstichting". Sinds de aanval is het aantal politiemensen in wijken met veel Joodse Britten opgevoerd.

Onbekende groepering

Vorige week werden al twee mannen van 45 en 47 jaar aangehouden in verband met de zaak. Ze zijn op borgtocht vrijgelaten tot eind april.

De verantwoordelijkheid voor de branden werd in een video opgeëist door Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiyyah. Die groepering was bij experts "volslagen onbekend".

Bij het Israëlcentrum in Nijkerk is gisteravond een explosie geweest. Rond 23.30 uur kreeg de politie hierover een melding.

Voor zover bekend raakte niemand gewond. Het is onduidelijk of er op dat moment mensen in het pand aanwezig waren. Volgens de politie is de schade beperkt gebleven en wordt er onderzoek gedaan naar de oorzaak van de explosie. Er is niemand aangehouden.

Het Israëlcentrum maakt deel uit van de organisatie Christenen voor Israël. In het pand worden onder meer lezingen georganiseerd en is een winkel gevestigd waar producten uit Israël worden verkocht. De organisatie stelt als doel te hebben de solidariteit met Israël te bevorderen.

Eerdere incidenten

Het pand in Nijkerk was eerder al doelwit van incidenten, zoals bekladdingen. Ook vinden er met regelmaat demonstraties plaats.

De afgelopen weken zijn er op meerdere plekken aanslagen geweest op joodse instellingen. Zo werd er vorige maand brand gesticht bij een Rotterdamse synagoge en was er een ontploffing bij een joodse school in Amsterdam. Of er een verband is met de explosie in Nijkerk is onbekend.

Today, fireplaces, their cozy glow once a household staple, are mostly a thing of the past. In fact, a decent amount of old fireplaces are completely blocked up! [David Capper] …read more

Het Franse Openbaar Ministerie is een onderzoek begonnen naar de nieuwszender CNews wegens mogelijk haatzaaien. Aanleiding zijn uitingen op de zender over de zwarte burgemeester van Saint-Denis, een voorstad van Parijs.

CNews is een Franse nieuwszender die vergelijkbaar is met het conservatieve Amerikaanse Fox News. Op beide zenders komen geregeld meningen voorbij van rechtse en radicaal-rechtse opiniemakers.

Mensaap

Burgemeester Bally Bagayoko is kind van twee Malinese migranten. Hij is lid van La France insoumise (LFI), een radicaal-linkse partij. Hij diende een klacht tegen de zender in bij het OM vanwege de in zijn ogen racistische opmerkingen van twee studiogasten in uitzendingen van 27 en 28 maart. In een van de uitzendingen vergeleek psycholoog Jean Doridot het gedrag van de burgemeester met dat van een mensaap.

De psycholoog kreeg de vraag of de burgemeester "grenzen verlegt" en stelde toen: "Het is belangrijk om te onthouden dat wij homo sapiens sociale zoogdieren zijn en behoren tot de familie van de mensapen. En bijgevolg is het zo dat er in elke gemeenschap, in elke stam - onze voorouders waren jagers-verzamelaars - een leider is wiens rol het is om zijn gezag te vestigen." Een dag later vergeleek een studiogast het gedrag van Bagayoko met dat van een primitieve stam "waar het dominante mannetje alle beslissingen neemt".

Klacht

Naast Bagayoko zei ook minister van Binnenlandse Zaken Nuñez geschokt te zijn over de opmerkingen op CNews. Minister van Cultuur Pégard sprak eveneens haar afschuw uit. "Vrijheid van meningsuiting mag niet ingaan tegen de regels van de rechtsstaat en de regels van fatsoen", zei zij.

Zender CNews ontkent in een verklaring dat er op de set racistische opmerkingen zijn gemaakt en stelt dat fragmenten "zijn ingekort en uit hun context zijn gehaald".

Sinds zijn verkiezing als burgemeester in maart is Bagayoko geregeld het mikpunt van racisme. Zo ontvangt het gemeentehuis van Saint-Denis dagelijks racistische telefoontjes waarbij onder meer wordt gevraagd of dit "het gemeentehuis van apen" is, meldde nieuwszender France Info.

Online haat

De burgemeester zei in maart na zijn verkiezing in een interview dat zijn stad "de stad van koningen en van het levende volk" is. De interviewer had een verwijzing gemaakt naar de 42 voormalige vorsten die in de basiliek in de stad zijn begraven, waarop Bagayoko een citaat gaf van een overleden schrijver. Op sociale media werd echter het valse gerucht verspreid dat de burgemeester niet "stad van de koningen" had gezegd maar "stad van de zwarte personen". Dat ging vooral in rechtse kringen een eigen leven leiden.

Het Openbaar Ministerie heeft naast een onderzoek naar de zender ook een onderzoek ingesteld naar online pesterijen vanwege de huidskleur van de burgemeester. Bagayoko heeft opgeroepen tot een groot protest tegen racisme. Dat vindt morgen om 14.00 uur plaats voor het stadhuis van Saint-Denis.

Een bemanningslid van een boven Iran neergeschoten Amerikaans gevechtsvliegtuig is gered door het Amerikaanse leger. Het gaat om de piloot van het toestel. Dat hebben bronnen bevestigd aan persbureau AP. Naar een ander bemanningslid wordt nog gezocht.

De gevonden piloot is in veiligheid gebracht met twee helikopters, melden bronnen aan het Amerikaanse CBS News. De helikopter die de straaljagerpiloot vervoerde is bij de reddingsactie onder vuur genomen. Bemanningsleden raakten daarbij gewond, maar de helikopter kon volgens de bronnen veilig landen.

The Washington Post heeft beelden geverifieerd van een vliegtuig en twee helikopters die ergens boven Iran vliegen. Te zien is hoe de helikopters in de lucht worden bijgetankt:

Het gevechtsvliegtuig, een F-15E, werd vanochtend door de Iraanse luchtafweer naar beneden gehaald. Het is een toestel voor twee bemanningsleden: een piloot en iemand die het wapensysteem bedient. Iraanse berichten spraken in eerste instantie over het neerhalen van een F-35, die één piloot aan boord heeft.

Al snel werd door Iraanse bronnen ook gemeld dat zeker één bemanningslid het toestel met zijn schietstoel had kunnen verlaten voordat het neerstortte. De presentator van een tv-station in het zuidwesten van het land zei dat er een beloning klaarligt voor wie de piloot aan de politie overdraagt, "dood of levend".

Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt bevestigde dat president Trump op de hoogte was gebracht van het incident. Het is de eerste keer dat een Amerikaans gevechtsvliegtuig is neergeschoten sinds de aanvallen op Iran bijna vijf weken geleden begonnen.

Een Israëlische bron heeft aan persbureau AP laten weten dat het Israëlische leger vanwege de nog lopende zoekactie op dit moment geen luchtaanvallen uitvoert in "relevante" gebieden.

Tweede toestel

The New York Times meldt op basis van bronnen dat vandaag rond dezelfde tijd een tweede Amerikaans gevechtsvliegtuig in het Midden-Oosten is neergestort. Het zou gaan om een A-10 'Warthog' die crashte in de buurt van de Straat van Hormuz. Het enige bemanningslid, de piloot, zou zijn gered.

De oorzaak van de crash wordt door de Amerikanen niet vermeld. De Iraanse staatstelevisie claimt dat ook dit toestel door Iran is neergehaald.

Before there was pressure-treated wood, before modern paints, there was pine tar. Everything from tool handles to wagons to ships were made of wood preserved with pine tar, once upon …read more

Een 50-jarige man uit Zierikzee hoorde vandaag drie jaar cel tegen zich eisen voor ontucht, aanranding en verkrachting van cliënten in de zorginstelling waar hij werkte. Tijdens zijn carrière werd hij twee keer eerder ontslagen wegens grensoverschrijdend gedrag. Dat verleden was bekend bij de instelling waar hij werkte.

De verdachte werkte in 2023 en 2024 als begeleider bij de Zeeuwse zorginstelling Emergis op een afdeling waar mensen met langdurige mentale of psychosociale problemen verblijven. Met twee cliënten, die al een trauma hadden uit het verleden, zocht hij seksueel contact via e-mail en door stiekem op hun kamers te komen.

Beide vrouwen wezen in hun slachtofferverklaring op de rol die Emergis hierin heeft gespeeld. De zorginstelling wist dat de man bij een andere ggz-instelling in Halsteren al eens op staande voet was ontslagen vanwege grensoverschrijdende opmerkingen en het versturen van dickpics.

Daarvoor werkte hij als wijkagent bij de politie. Ook daar werd hij ontslagen, omdat hij in de wijk waarvoor hij verantwoordelijk was met verschillende vrouwen seksueel contact had.

'Goede en veilige zorg'

Emergis zegt in een reactie tegen Omroep Zeeland dat de medewerker al geruime tijd niet meer bij de zorginstelling werkt. "Toen de eerste signalen bij ons binnenkwamen, hebben wij deze met de grootst mogelijke ernst en urgentie behandeld. We staan voor goede en veilige zorg en het raakt ons dan ook diep wanneer cliënten zich onveilig hebben gevoeld."

"Juist daarom hebben we direct de noodzakelijke stappen gezet, waaronder het doen van aangifte en het nemen van maatregelen om een veilige omgeving voor cliënten en medewerkers te blijven waarborgen." Over de afwegingen die de zorginstelling bij het aannemen van de man heeft gemaakt, wordt niets gezegd.

Kwetsbare mensen

In de rechtbank zei de verdachte vandaag dat hij hecht was met de twee vrouwen en dat hij bijvoorbeeld voor het versturen van een dickpic aan een van hen had gevraagd of ze dat "oké" vond. Ook zei hij dat het in die tijd slecht met hem ging en dat hij nu in therapie is.

Volgens de officier van justitie wist de man dat het niet goed was wat hij deed. "Hij wist dat hij niet op de kamers mocht komen, maar hij zei dat het hem geen reet kon schelen. Hij zei telkens dat ze de mailtjes moesten verwijderen."

De officier wees naar de verantwoordelijkheid die de man had als begeleider. "Hij had veel beter moeten weten. Hij was hun begeleider en zorgverlener. Het gaat om zeer kwetsbare mensen die meerdere malen in hun vertrouwde omgeving zijn lastiggevallen."

Die jaar cel

Daarom eiste de officier een straf van drie jaar cel, waarvan één jaar voorwaardelijk. Ook zou de man vijf jaar geen contact mogen hebben met de betrokken vrouwen en geen beroep mogen uitoefenen in de zorg.

De rechter doet over twee weken uitspraak in de zaak.

Twee grote tassen vol medicijnen en medische apparatuur, gedoneerd uit Chili en Costa Rica, worden uit een auto geladen van ICAP, de Cubaanse nationale organisatie die de humanitaire hulp coördineert. De afgelopen weken kwam met hulpkonvooien over het water en door de lucht internationale hulp voor Cuba op gang. Veel wordt gedoneerd vanuit Latijns-Amerika.

Ik ga mee naar een ziekenhuis waar de lading met medische producten naartoe wordt gebracht. Het verplegend personeel pakt de spullen uit en is blij met de steun, want sinds de algehele olieboycot, opgelegd door de Amerikaanse president drie maanden geleden, komt er geen druppel olie Cuba binnen.

Enige verlichting kwam afgelopen week toen een Russische olietanker met 730.000 liter ruwe olie toestemming kreeg om aan te meren, en een tweede tanker is onderweg.

Ondertussen staat het land praktisch stil. Ziekenhuizen, scholen, ze functioneren nog met moeite. Er zijn grote stroomstoringen, er is een tekort aan brandstof en prijzen in de winkels worden alsmaar hoger.

Al decennialang is er een embargo van kracht dat de VS oplegde na de revolutie van Fidel Castro (1959), toen Cuba communistisch werd. Daardoor is de import van medicijnen en apparatuur beperkt. Na de val van de communistische Sovjet-Unie, begin jaren negentig, droogde de steun voor Cuba op en raakte het land in de problemen. De recente olieboycot door president Trump verergert alles.

Niet eerder trof ik Cuba, waar ik nu voor de zevende keer ben, in deze toestand aan. Ik zie lege straten waar nauwelijks auto's rijden. Af en toe toeft er nog een karakteristieke oldtimer voorbij, maar de meeste auto's staan stil in het centrum van hoofdstad Havana. Toeristen zijn er niet.

Zelf heb ik maar een fiets gehuurd waarmee ik me verplaats over de brede, doodstille avenida's en de smallere straten in het centrum waar de ooit statige koloniale panden er nu verpauperd bijstaan. Ik moet uitwijken voor de zoveelste berg afval want door het brandstoftekort wordt vuilnis zeer onregelmatig opgehaald.

Er hangt een stinkende walm in de straten en vliegen zoemen boven het afval. Als er wel een vuilniswagen langskomt om de troep op te ruimen beginnen mensen spontaan te juichen en te applaudisseren.

Hoe overleef je in een land dat op instorten staat? Ik vraag het de Cubanen die ik ontmoet. Uit eerdere bezoeken weet ik dat de mensen hier een enorme veerkracht hebben en zich al decennialang door verschillende grote crises heen hebben moeten worstelen. Maar de treurnis die ik nu in het land aantref is erger dan eerder.

Een man die ik in zijn huis bezoek, die twee universitaire titels heeft en op een school werkt als beveiliger, vertelt hoe hij overleeft dankzij het afval. Daar zoekt en vindt hij waardevolle spullen om te verkopen. Daarmee probeert hij een maaltijd bij elkaar te sprokkelen.

Bij zijn benedenburen is er na dagen zonder stroom plotseling weer elektriciteit. Dus worden snel telefoons opgeladen, wordt de ijskast aangezet en worden emmers gevuld met water. Ieder moment kan het weer anders zijn. Daarom leven de Cubanen van moment naar moment, vertellen ze.

Ineens pikkedonker

Want het is ook onveiliger dan tijdens voorgaande bezoeken. Als 's avonds de stroom ineens uitvalt in de straat waar ik loop en alles pikkedonker wordt, zie ik hoe mensen snel proberen naar huis te lopen. Cuba was altijd een van de veiligste landen in de regio met een zichtbaar aanwezig en streng politieapparaat. Ook dat lijkt tot stilstand te zijn gekomen.

Er zijn veel meer overvallen, hoor ik van Cubanen. Dat houdt verband met de crisis. 90 procent leeft inmiddels in armoede in een land waar alles steeds duurder wordt. Een liter benzine is nu 6000 Cubaanse pesos, ongeveer een maandloon hier.

Met Venezuela als voorbeeld, waar de Verenigde Staten begin januari binnenvielen en president Maduro gevangennamen, hoopt Trump nu ook Cuba naar zijn pijpen te laten dansen. Het nieuws over de dreigementen van Trump, die al een paar keer heeft geroepen dat hij Cuba "zal innemen", zoemt hier inmiddels rond.

"Er moet verandering komen, maar we willen onze soevereiniteit niet opgeven", hoor ik veel. Veel jongere Cubanen maakt het niet eens uit wie er aan de macht is, zeggen ze. "Als de situatie maar radicaal verandert".

The Sinclair ZX81 was hardly the most accomplished of 1980s 8-bit microcomputers, but its ultra-low-budget hardware was certainly pressed into service for some impressive work. Perhaps the most legendary piece …read more