Aggregator

In de helft van de Nederlandse dorpen en buurten zijn belangrijke voorzieningen als de huisarts of de supermarkt de afgelopen jaren verdwenen of verder weg komen te liggen. Is dat een probleem, als je bedenkt dat op het platteland het autobezit twee keer zo groot is als in de stad?

Niet voor iedereen, zegt ruimtelijk wetenschapper Suzan Christiaanse, die promoveerde op een onderzoek naar het verlies van voorzieningen in dorpen en het effect daarvan op bewoners. "Als jij een baan hebt waarvoor je sowieso een stuk moet rijden, is het geen ramp als de supermarkt verder weg is."

Maar dat is niet het hele verhaal, ontdekte Christiaanse toen zij mensen in het Groningse dorp Ulrum vroeg naar hun beleving. "85 procent daar oordeelde negatief over de sluiting van de supermarkt, terwijl maar 72 procent er gebruik van maakte. Je hoeft ook niet per se kinderen te hebben om toch een gevoel van verlies te ervaren als de basisschool verdwijnt."

Liever geen forensendorp

Dat geldt zeker voor ouderen die vaak minder mobiel zijn en voor wie een winkel meer is dan alleen een plek waar je brood of melk kunt halen. "Zij vragen zich af: waar ontmoet je elkaar anders nog? Nog los van het feit dat zo'n supermarkt vaak ook andere functies heeft: het is tevens een pakketpunt of je kunt er medicijnen halen. Verdwijnt dat, dan moet je als oudere voor je medicijnen dus een lift zien te krijgen naar een dorp verderop."

Bovendien leert de ervaring dat het ene verlies tot het andere kan leiden. Christiaanse: "Gaat de school weg, dan krijgen kinderen vriendjes in dat andere dorp. En gaan ze al snel dáár voetballen, wat er weer voor zorgt dat de eigen club in het gedrang komt. Mensen willen geen forensendorp zijn, maar zo veel mogelijk een zelfstandige gemeenschap."

Het helpt enorm, laat het beschikbare onderzoek zien, als er voldoende actieve inwoners zijn. Zo is er in Ophemert, in de gemeente West Betuwe, een 'dorpsraad', die in overleg met het lokale bestuur bekijkt wat er allemaal mogelijk is.

Ophemert kent nog een dorpshuis, waar dankzij vrijwilligers onder meer een sportzaal overeind wordt gehouden, met van 's morgens tot 's avonds ook andere activiteiten. Al staan ook daar de faciliteiten onder druk: het consultatiebureau en de dagopvang zijn al verdwenen. Onderzocht wordt of bestaande voorzieningen in stand kunnen worden gehouden of zelfs uitgebreid, vertelt Cor Groenveld van de dorpsraad.

Fraai gelegen aan de Waal

In het nabijgelegen Varik is het bepaald niet stil op straat: ouderen maken een wandeling, kinderen fietsen van school naar huis en op de dijk laat een gezin de hond uit.

Ankie Zoutendijk houdt van de buitenlucht in het dorp, te midden van weilanden, pal aan de Waal. "De natuur is hier de voorziening", zegt ze. Veel meer is er ook niet, geeft ze toe.

Dochter Franca vermaakt zich prima in de Gelderse plaats. Dat komt onder meer door het dorpshuis, dat hier Toevershof heet. Er is ook een sportzaal, waar je aan volleybal of hapkido kunt doen en in het weekend een frietje kunt kopen. Dat begon toen de snackbar van Varik een paar jaar geleden de deuren sloot.

Hij is wel vaak dicht, vertelt Franca. "Je kunt er niet helemaal op rekenen en snel iets anders halen bij een supermarkt zit er dus ook niet in."

De Toevershof is in het weekend vaak afgehuurd voor privépartijen, melden dorpsbewoners Frits en Jacqueline. Dat is de reden dat de patatservice niet altijd beschikbaar is. Het stel opende twee jaar geleden een bed and breakfast in Varik.

"Mensen komen hier voor de rust", zegt Jacqueline. Zelf groeide ze op in Den Bosch, dat ze vier jaar geleden verruilde voor het dorp. Het is soms wennen. "Ik vind het jammer dat er geen winkeltje is waar je even naartoe kunt."

Bloemist en danscafé verdwenen

Vroeger was dat wel anders, weet haar partner Frits, die al zijn hele leven in Varik woont. "Ooit was er een bloemist, een bakker en een danscafé", zegt hij. "Tijden veranderen."

Voor dat soort zaken wijken ze uit naar Tiel of Geldermalsen. "Met de auto is dat goed te doen", zegt Frits. "Maar voor ouderen of mensen die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer, is het niks." Hij kan zich voorstellen dat die zich geïsoleerd kunnen voelen.

Daar staat tegenover: Varik is een sociaal dorp. "Mensen kennen elkaar. Op straat groet je elkaar. Dat is gemeenschapsgevoel."

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) waarschuwt voor het middel Percita vital plus, een voedingssupplement dat volgens de producent het seksleven verbetert. De NVWA adviseert om deze pillen niet te kopen en niet te gebruiken.

Percita vital plus wordt op internet aangeboden als een natuurlijk en veilig middel om het libido te verhogen. Maar in een laboratorium is vastgesteld dat er sildenafil in zit en dat is bewust weggelaten op het etiket, zegt de NVWA.

Sildenafil mag niet in voedingssupplementen zitten omdat het gebruik ernstige gezondheidsrisico's met zich meebrengt. Mogelijke bijwerkingen zijn pijn op de borst, hoofdpijn, maagklachten, spierpijn, duizeligheid of wazig zien.

Gevaarlijk lage bloeddruk

In combinatie met sommige geneesmiddelen voor hartpatiënten kan sildenafil tot een gevaarlijk lage bloeddruk leiden. Wie het middel gebruikt en bijwerkingen ervaart, wordt geadviseerd een arts te raadplegen.

De stof sildenafil is alleen toegestaan in toegelaten geneesmiddelen die worden voorgeschreven door een arts.

Een parlementslid van de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) van de Duitse deelstaat Saksen is in het parlementsgebouw aangehouden. De 56-jarige Jörg Dornau werd vlak voor aanvang van een vergadering door een bode de zaal uit gezet en vervolgens door politieagenten meegenomen voor verhoor, melden Duitse media.

Op het moment dat hij werd aangehouden werden ook zijn woning, voertuigen en bedrijfspand doorzocht.

Dornau heeft volgens het Duitse Openbaar Ministerie de buitenlandse handelswet overtreden. Volgens justitie heeft het parlementslid in 2022 opgegeven dat hij een agrarisch voertuig naar Kazachstan had geëxporteerd, maar heeft hij het voertuig in werkelijkheid naar Belarus vervoerd.

Daarmee omzeilde hij het Europese handelsverbod met Belarus en Rusland. En dat is een overtreding van de wet, schrijft het OM. "Transacties die het exportverbod omzeilen zijn verboden en strafbaar."

Dornau kreeg al eerder een boete van ruim 20.000 euro van het deelstaatparlement omdat hij inkomsten uit zijn werkzaamheden in Belarus niet had opgegeven, terwijl het verplicht is om daar transparant over te zijn.

Niet immuun

Kort nadat hij werd meegenomen, was in het parlement een stemming over zijn immuniteit, waarin werd besloten dat hij deze niet meer heeft. Zijn partijgenoten waren tegen de opheffing van zijn immuniteit en noemen de aanhouding van de AfD'er "politiek gemotiveerd".

Dornau heeft een groot landbouwbedrijf in Belarus, waar hij en zijn Belarussische zakenpartners onder meer uien verbouwen. Dornau lag al eerder onder vuur vanwege zijn zaken in het land.

Zo schreven Politico en The Guardian dat de AfD'er politieke gevangenen van het regime van dictator Loekasjenko zou hebben ingezet om dwangarbeid te verrichten voor zijn Belarussische bedrijf. Het OM heeft dit onderzocht, maar kon geen bewijs vinden van strafbare feiten.

Banden met Rusland

Loekasjenko geldt als trouwe bondgenoot van de Russische president Poetin. Tijdens de Russische invasie werd Belarus door Russische tanks en troepen gebruikt om Oekraïne binnen te trekken en ook nu is Belarus een uitvalsbasis voor de Russen.

AfD wordt al langer verdacht van banden met Rusland. Zo beschuldigden Duitse partijen AfD van spionage voor Rusland. Ook zou het ministerie van Defensie vermoeden dat leden van de AfD specifieke vragen zouden stellen in (deelstaat)parlementen, in opdracht van Rusland.

Correspondent Duitsland Charlotte Waaijers:

"Dit zijn verdenkingen tegen een specifieke politicus en zijn bedrijf, en dus niet tegen zijn partij. Tegelijk helpt dit het beeld van de AfD natuurlijk niet, dat al te boek staat als pro-Russisch.

In elk geval een deel van de partij houdt de contacten met Rusland graag warm, partijleden komen sinds de grote Russische invasie in Oekraïne geregeld in het nieuws met bezoeken aan de Russische ambassade en aan Rusland zelf.

Ook wil de partij de sancties tegen Rusland opheffen, omdat die niet in het Duitse belang zouden zijn. Andere partijen verwijten AfD-politici dat ze als verlengstuk van het Kremlin in Duitsland opereren, iets wat zij stellig ontkennen."

Bij een schietincident in een woning in Rotterdam gisteravond is een man van 19 om het leven gekomen. Het slachtoffer werd met spoed naar het ziekenhuis gebracht en is daar aan zijn verwondingen overleden.

De politie onderzoekt de zaak en houdt daarbij rekening met "alle scenario's". Het is nog onduidelijk of het gaat om een misdrijf of een ongeluk.

Twee 20-jarige Rotterdammers die in de woning aanwezig waren, zijn aangehouden. Zij worden vastgehouden en verhoord.

De politie is op zoek naar meer informatie en roept getuigen op zich te melden.

Meerdere incidenten

Het is het tweede schietincident in de Zoutziedersstraat in een half jaar tijd, meldt Rijnmond. In september werd er ook al in de straat geschoten en in februari 2023 was er een grote explosie. Of de incidenten iets met elkaar te maken hebben, is niet bekend.

Although [Thomas] really likes the Raspberry Pi Pico 2 and the RP2350 MCU, he absolutely, totally, really doesn’t like the micro-USB connector on it. Hence he jumped on the opportunity …read more

Blijf binnen, ga niet de weg op, zeiden het KNMI en Rijkswaterstaat vanochtend. IJzel legde het noorden van Nederland plat. Autowegen, fietspaden en stoepen veranderden in ijsbanen. "Overal waar ik keek vielen mensen van hun fiets."

Geen school, geen treinen en bussen, geen post en geen thuiszorg. Veel winkels bleven vanochtend dicht, net als gemeentehuizen en de rechtbank. Ook ziekenhuizen annuleerden afspraken. Zelfs strooiwagens en de wegenwacht konden nauwelijks nog de weg op.

"IJzel is de moeilijkste vorm van gladheid om te bestrijden", legt een woordvoerder van Rijkswaterstaat uit. "Strooien is niet onmogelijk, maar door de ijslaag op de weg kan het zout zich niet goed mengen."

IJzel is koude regen, die acuut bevriest als het de grond raakt. Bijvoorbeeld doordat het op een wegdek valt waarvan de temperatuur onder nul ligt. Eventueel strooizout dat er ligt, raakt meteen gevangen in de ijslaag. En als het blijft ijzelen houdt deze vorm van gladheid zichzelf in stand, omdat de ijslaag steeds verder aangroeit.

Dat het code oranje zou worden was gisteren al bekend, maar vroeg in de ochtend besloot het KNMI toch om een weeralarm af te geven: code rood. Rond 06.30 uur kregen mensen in het noorden zelfs een NL-Alert met de boodschap om vooral binnen te blijven.

Een weeralarm is dan ook een extreme situatie die in Nederland niet vaak voorkomt. Het gebeurde in 2022 en 2023 vanwege stormen, maar de laatste keer dat er een weeralarm vanwege ijzel kwam, is vijf jaar geleden.

Weerman Marco Verhoef

"Wat het weer betreft is het verschil tussen code oranje en code rood niet zo groot. Maar er wordt ook gekeken naar de impact van het weer op de maatschappij. Dit is zo maatschappij-ontwrichtend, dat er code rood is afgegeven."

Het alarm gold aanvankelijk tot 10.00 uur, werd verlengd tot 12.00 uur, en daarna nog eens tot 14.00 uur en in Groningen tot 15.00 uur. "Het ijzelen was inmiddels wel gestopt, maar op sommige plekken ligt er een halve centimeter keihard ijs op de weg. Die krijg je niet 1-2-3 weg."

Rijkswaterstaat haalde daarom het grove geschut van stal: de lavastorm. Een vrachtwagen die een mengsel van warm water en pekel onder hoge druk op de weg spuit. Daarmee gaat de ijslaag in één keer kapot. Enkele snelwegen zijn daarmee vanochtend ijsvrij gemaakt, maar uiteraard kwamen lang niet alle wegen aan de beurt.

Voor die tijd waren al "extreem veel ongelukken" gebeurd, zag de ANWB. Auto's belandden in greppels of vangrails en geschaarde vrachtwagens kwamen dwars op de weg tot stilstand. Ook de hulpdiensten hadden grote moeite om mensen te bereiken. In Friesland raakte een strooiwagen van de weg.

Er zat dus weinig anders op dan afwachten. Veel weggebruikers gaven dan ook gehoor aan de oproep van Rijkswaterstaat. "We zien dat er weinig verkeer is, en wat er is rijdt langzaam", zei een woordvoerder tijdens wat normaal de ochtendspits is.

'Echt niet te doen'

Een enkeling waagde het om de fiets te pakken, maar zij moesten al gauw lopend verder. Door het gras bijvoorbeeld. "Bij de eerste stap buiten de deur ging ik al zowat onderuit", vertelt een forens aan de NOS. Hij besloot toch maar een paar uur later te vertrekken.

Een man die naar station Leeuwarden ging in de hoop dat er toch een trein zou rijden, zegt: "Ik ben twee keer gevallen. Overal waar ik keek vielen mensen van hun fiets, het is echt niet te doen." Voor hem werd het thuiswerken.

Andere mensen grepen hun kans om de schaatsen onder te binden. Er lag zo'n dikke ijslaag op de straten dat er op veel plekken een rondje door de woonwijk kon worden geschaatst.

Vanmiddag breekt vanuit het zuiden de zon steeds vaker door en de temperaturen lopen wat op. Ook die van het wegdek, waardoor de ijslaag kan wegsmelten. Als om 15.00 uur ook Groningen van het weeralarm af is, blijft zeker tot morgenochtend nog code geel gelden, net als in Friesland en Drenthe.

Veel diensten zullen vanmiddag weer opstarten, maar ook dan kunnen er nog problemen zijn door de gladheid, waarschuwen bijvoorbeeld ziekenhuizen en bezorgdiensten. Sommige scholen blijven dicht, en ook rijexamens zijn er de rest van de dag niet meer.

In Duitsland is een conducteur zo zwaar mishandeld, dat hij aan zijn verwondingen is overleden. De man van 36 werd maandagavond aangevallen door een treinreiziger zonder kaartje. Die moest van de conducteur uitstappen, maar dat pikte hij niet. Daarop sloeg hij de conducteur met zijn vuisten tegen het hoofd.

Andere reizigers hebben de conducteur gereanimeerd en eerste hulp verleend. Op het eerstvolgende station is hij overgedragen aan ambulancepersoneel. Vanochtend is hij in het ziekenhuis overleden, meldt het Openbaar Ministerie.

De verdachte is een Griekse man van 26, zonder vaste verblijfplaats in Duitsland. Hij is opgepakt en wordt verdacht van doodslag.

Het incident gebeurde in een stoptrein tussen Landstuhl en Homburg in het zuidwesten van Duitsland. De krant Bild meldt dat de verdachte bij een groep van vier mannen hoorde. Hij zou eerst met een vuistgebaar hebben gedreigd. Toen de conducteur de man uit de trein wilde zetten, zou de verdachte op hem hebben ingeslagen. Het Openbaar Ministerie wil niets zeggen over de toedracht zolang het onderzoek loopt.

Zwarte dag

Treinvervoerder Deutsche Bahn heeft geschokt gereageerd. Om 15.00 uur wordt op alle Duitse stations een minuut stilte houden.

Bestuursvoorzitter Palla spreekt van een zwarte dag voor al het spoorpersoneel. "We moeten ons allemaal afvragen waarom er eens in de zoveel tijd zulk excessief geweld plaatsvindt", schrijft ze in een verklaring.

Ook in grote delen van Duitsland is het leven ontregeld door het winterweer en de extreme gladheid. Op de Duitse wegen gebeurden veel ongelukken, met urenlange files tot gevolg. Een persoon is overleden.

In de deelstaat Hessen raakte een vrachtwagenchauffeur van de weg en botste vervolgens op een bestelbus. De 51-jarige bestuurder van de bestelbus overleed ter plekke.

De urenlange files ontstonden onder meer door vrachtwagens die vast kwamen te zitten. Op de A3 stond een file van 30 kilometer.

Het grootste probleem ontstond op de weg Bundesstraße B49, een belangrijke doorgaande weg in Duitsland. Daar stonden meerdere vrachtwagens dwars over de weg. De burgemeester van de stad Weilburg, Johannes Hanisch, plaatste een video op Instagram waarin hij zegt dat hij op die weg vast kwam te staan en pas na tien uur verder kon.

Strooiwagens en sneeuwschuivers zijn in meerdere deelstaten dag en nacht bezig om de straten begaanbaar te houden. Normaal gesproken geldt in veel Duitse steden een verbod op strooizout, omdat het schade aan flora, fauna en gebouwen kan veroorzaken. Desondanks is het verbod nu in delen van het land opgeheven vanwege de ijzel.

Treinen vallen uit

Door het winterweer is het treinverkeer van Deutsche Bahn ook flink ontregeld. Veel langeafstandstreinen vielen uit, waaronder de ICE-sprinter tussen Berlijn en Bonn, en meerdere andere belangrijke verbindingen richting onder meer Keulen, Frankfurt en Karlsruhe.

Ook op trajecten naar Bremen, Oldenburg, Münster en Aken reden geen treinen.

De presidenten Poetin van Rusland en Xi van China hebben opnieuw met elkaar gesproken via een videoverbinding. Xi liet aan Poetin weten dat beide landen wat hem betreft moeten werken aan een "groots plan" om hun relaties verder uit te bouwen. Fragmenten van het gesprek zijn uitgezonden op de Russische staatstelevisie, maar veel details over de inhoud zijn nog niet bekend.

Afgelopen dagen was er op diplomatiek niveau al gesproken over het intensiveren van de betrekkingen tussen Rusland en China. De landen werken steeds meer samen op economisch gebied. Ze zoeken toenadering tot elkaar sinds Rusland de oorlog in Oekraïne ontketende. China wil de oorlog ondanks westerse druk niet veroordelen en blijft ook zakendoen met Rusland, dat flink te lijden heeft onder sancties van Europa en de VS.

Poetin en Xi lijken te willen uitstralen dat ze hun best doen voor de samenwerking. Ze hadden ook al een conference call op oudejaarsdag om elkaar het beste te wensen. De laatste keer dat ze elkaar persoonlijk ontmoetten was begin september, toen Poetin samen met onder anderen de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un te gast was bij de grote militaire parade in Peking ter gelegenheid van de Dag van de Overwinning.

'Voorbeeldige' relatie

In het gesprek van vanochtend waren er weer waarderende woorden over en weer. Zo noemde Poetin hun relatie "voorbeeldig" en "de stabiliserende factor bij de wereldwijde turbulentie van dit moment", terwijl Xi opmerkte dat het de goede kant op gaat met de contacten tussen Moskou en Peking.

Ondanks die nadrukkelijke handreiking naar Rusland, zet Xi tegelijkertijd ook in op de verhouding met westerse leiders: zo ontmoette hij eind oktober de Amerikaanse president Trump in Zuid-Korea en ontving hij onlangs kort na elkaar de Britse premier Starmer en diens Canadese ambtgenoot Carney. Later deze maand komt bondskanselier Merz van Duitsland op bezoek in Peking.

Israëlische militairen hebben in Gaza zeker 21 Palestijnen gedood. Het zijn vooral vrouwen en kinderen, hoorde persbureau AP van ziekenhuizen waar de slachtoffers naartoe zijn gebracht.

Elf slachtoffers vielen in een wijk in het noorden van Gaza-Stad. Dat waren voornamelijk leden van een familie, onder wie de ouders, hun tien dagen oude dochter, een neefje of nichtje van vijf maanden en hun grootmoeder.

Het Israëlische leger nam het gebouw waarin ze zaten vanuit de lucht en vanaf de grond onder vuur, omdat Palestijnse militanten een Israëlische militair ernstig hadden verwond, aldus het leger. De militair is met spoed naar een ziekenhuis gebracht.

Het leger reageerde niet op vragen over de andere Palestijnse doden. Zoals de drie doden in het oosten van Gaza-Stad door een tankgranaat, en de drie Palestijnen die om het leven kwamen in een tent in de zuidelijke stad Khan Younis, onder wie een jongen van twaalf.

Bestandsschendingen

In Gaza is sinds 10 oktober een broos staakt-het-vuren van kracht. Desondanks zijn door Israëlisch vuur sindsdien meer dan 500 Palestijnen gedood.

"Hoezo een staakt-het-vuren? Waar zijn de bemiddelaars?", vroeg de directeur van het Shifa-ziekenhuis in Gaza-Stad vanmorgen aan een verslaggever van AP. "De genocidale oorlog tegen ons volk in Gaza gaat door."

Het Israëlische leger zegt dat het reageert op schendingen van het bestand door Hamas of andere militante groepen. Sinds het ingaan van het bestand zijn in Gaza zeker drie Israëlische militairen gedood.

Voedselgigant Nestlé roept in Frankrijk meer babymelk terug. Er wordt een nieuwe partij van het merk Guigoz teruggeroepen. Het bedrijf doet dat naar eigen zeggen naar aanleiding van een verlaging van de toegestane drempel van de giftige stof cereulide in Frankrijk.

"Omdat de methoden voor het analyseren van cereulide zich hebben ontwikkeld, roepen we vrijwillig een partij Guigoz-babyvoeding terug, naast de reeds teruggeroepen partijen", aldus Nestlé.

Overleden baby's

Het Franse Openbaar Ministerie onderzoekt of twee baby's zijn overleden als gevolg van het giftige ingrediënt in babymelk. Na de ontdekking van de besmetting van de babymelk en de terugroepacties, werd de toegestane drempel cereulide in Frankrijk verlaagd van 0,03 microgram per kilogram lichaamsgewicht naar 0,014 microgram. Het ministerie van Landbouw zei destijds al te verwachten dat de verlaging zou leiden tot meer terugroepacties.

Nestlé riep in januari en december al enkele partijen Guigoz en andere merken terug. Het Zwitserse voedselbedrijf ontdekte eind november in een Nederlandse fabriek de giftige stof cereulide in babymelkpoeder. Dat gebeurde in een productielijn waar net nieuwe machines waren neergezet. De productie werd stilgelegd en de nieuwe machines werden ontmanteld en verder onderzocht. Daarna werden volgens Nestlé alle producten teruggeroepen die van de nieuwe lijn waren gerold.

Zaak aangespannen

Consumentenorganisatie Foodwatch heeft in Frankrijk een zaak aangespannen tegen Nestlé en twee andere fabrikanten van babyvoeding. Volgens Foodwatch hebben de bedrijven en de autoriteiten het publiek "veel te laat" gewaarschuwd voor besmet melkpoeder. Nestlé spreekt dat tegen.

In de haven van Den Oever wordt het binnenkort een stuk stiller. Tijdens een nieuwe ronde van de uitkoopregeling van het Rijk laten zo'n tien garnalenkotters zich vrijwillig uitkopen. Landelijk gaat het om bijna zestig vissers, laat het ministerie van Landbouw en Visserij weten.

Het Rijk heeft 40 miljoen euro uitgetrokken om vissers die willen stoppen te ondersteunen. De visserijsector heeft hier zelf om gevraagd, omdat het de laatste jaren steeds moeilijker is geworden voor vissers om het hoofd boven water te houden.

Toch komt het hard aan, zegt Durk van Tuinen van de Nederlandse Vissersbond. "Het is een enorme klap voor de sector. We raken weer een derde van de vloot kwijt. Dat gaan we ook merken bij toeleveranciers, bij nettenmakers, bij de handel en verwerkers."

Emotionele stap

Precieze cijfers heeft de belangenvereniging PO-NVA voor vissers in Den Oever niet, vanwege de privacy, maar dat er tien garnalenkotters verdwijnen is vrijwel zeker, zegt voorzitter Gert Jan Wiegman tegen NH Nieuws.

Een van de garnalenvissers die zich vrijwillig laten uitkopen is Erik Rotgans uit Wieringen. Het is voor hem een emotionele stap: "Ik heb 26 jaar gevaren. Toen het besluit was gevallen, was het wel even huilen toen ik thuiskwam. Ik ga nog één week vissen en dan is het echt klaar."

Naast strengere milieuregels, minder ruimte om te vissen door windparken op zee en steeds hogere olieprijzen, speelt bij Rotgans ook zijn gezondheid mee. "Ik heb reuma en ik zou wel gek zijn als ik nog door zou gaan. Nu krijg ik tenminste nog wat terug voor mijn schip. Als je al sinds je 18e vaart dan ben je op een gegeven moment wel op."

Andere visserij

Dat er gaten vallen langs de kades in Den Oever is zeker. Toch hoopt en verwacht Gert Jan Wiegman van de vissersbelangenvereniging dat de vissers die stoppen met de garnalenvangst andere vormen van visserij oppakken. "Dat zou goed zijn voor de levendigheid in de haven."

Bijna 26.500 mensen hebben jaarlijks spoedeisende hulp nodig door de gevolgen van roken en vapen. Dat blijkt uit een onderzoek dat in november werd uitgevoerd op bijna alle spoedeisende hulpen in Nederland. De onderzoekers waarschuwen dat het aantal in werkelijkheid nog hoger kan liggen, omdat in de studie alleen medisch stabiele patiënten zijn meegenomen.

De ziekenhuizen wilden in kaart brengen hoeveel patiënten op de spoedeisende hulp (SEH) binnenkomen met acute medische klachten die komen door het gebruik van nicotineproducten. In de 24 uur waarin de zogeheten VAP-ED-flashmobstudie werd gedaan, werd patiënten van 12 jaar of ouder gevraagd of ze een korte vragenlijst over hun nicotinegebruik wilden invullen.

In totaal werden 2061 vragenlijsten ingevuld, bijna de helft van het aantal patiënten dat die dag naar de deelnemende spoedeisende hulpen ging. Deze cijfers zijn doorberekend naar het totale aantal patiënten dat jaarlijks op de SEH belandt met bijvoorbeeld hart- of longproblemen.

21 procent van de patiënten op de SEH gebruikte een nicotineproduct. Het grootste deel van hen rookte sigaretten: 86 procent. Bijna 10 procent was gebruiker van vapes en 9 procent rookte sigaren. Nog eens 5 procent gebruikte shag of snus, een tabakszakje dat gebruikers onder de bovenlip stoppen om zo nicotine binnen te krijgen.

Bij mensen met longklachten was een derde van de patiënten gebruiker van nicotine, zegt Nicole Kraaijvanger. Zij is arts op de spoedeisende hulp van het Leids Universitair Medisch Centrum en initiatiefnemer van het onderzoek. Ze noemt het "schokkend" dat 17 procent van de kinderen (12- tot 18-jarigen) die zijn onderzocht een nicotineproduct gebruikte.

Vapes 'opstartmiddel' van tabak

Ze ziet dat de meeste jongeren beginnen met vapen en later vapes met andere tabak combineren. Volgens haar is de tabaksindustrie daar schuldig aan. Dat terwijl die beweert dat vapes zijn ontwikkeld zodat mensen stoppen met roken, zegt ze. "Maar je ziet juist dat mensen gaan roken doordat ze beginnen met vapes. Het is daarmee een opstartmiddel van tabak."

Met deze cijfers willen de onderzoekers beleidsmakers oproepen om in te zetten op preventie. Zo pleit Kraaijvanger voor een nicotinevrije generatie, waarbij mensen vanaf een bepaald geboortejaar nooit tabaksproducten kunnen kopen. Daarnaast vindt de SEH-arts dat de illegale verkoop van vapes met smaakjes als aardbei, watermeloen en perzik aan banden moet worden gelegd.

Demissionair staatssecretaris Heijnen (Belastingdienst) beantwoordt vandaag de allerlaatste vragen rond de nieuwe manier van belasting heffen op spaargeld, aandelen, cryptomunten en een tweede huis (box 3). Daarna is het zover: na jarenlange discussie en vertraging stemt de Tweede Kamer volgende week in met de nieuwe vermogensrendementsheffing.

Zo'n 3,4 miljoen Nederlanders die sparen en beleggen zullen daar vanaf 2028 wat van gaan merken: zij moeten meer papierwerk bijhouden en anders gaan afrekenen met de Belastingdienst.

Wat gaat er precies veranderen en waarom? De belangrijkste vragen op een rijtje.

Waarom ging box 3 ook alweer op de schop?

Om de belastingheffing op rendement simpel te houden, heeft de Belastingdienst sinds 2001 jarenlang één geschat, fictief rendement voor iedereen gebruikt. Maar de Hoge Raad zette in 2021 een streep door die methode, omdat het voor sommige mensen (vooral spaarders) nadelig uitpakte: ze maakten minder rendement dan waarmee de Belastingdienst rekende.

Sindsdien is de politiek op zoek naar een nieuwe manier om belasting te heffen op vermogen. Dat is alleen ingewikkeld gebleken, in de eerste plaats omdat politieke partijen er heel anders over denken.

Hoe denken partijen er dan over?

Dát het daadwerkelijk rendement moet worden berekend, daar is de politiek het wel over eens. Maar over de vraag hoe precies moet worden afgerekend en wat rechtvaardig is, verschillen partijen van mening.

Partijen als D66 en vooral GroenLinks-PvdA voelen meer voor een vermogensaanwasbelasting. Dat betekent dat je elk jaar betaalt over de winst die je hebt gemaakt, ook als die winst nog 'vastzit' in bijvoorbeeld aandelen. Het nadeel is dat mensen jaarlijks belasting moeten betalen over geld dat ze nog niet in handen hebben.

Om die reden zijn partijen als VVD, CDA, PVV, JA21 en BBB voor een volledige vermogenswinstbelasting, waarbij je alleen belasting betaalt op het moment dat je bijvoorbeeld je aandelen of cryptomunten verkoopt. Nadeel van die methode is dat belastingbetalers de verkoop eindeloos kunnen uitstellen om belasting te ontwijken.

Waar is de politiek uiteindelijk op uitgekomen?

Zoals wel vaker heeft de Tweede Kamer ingestemd met een compromis: over het rendement op spaargeld en beleggingen betaal je elk jaar belasting (vermogensaanwasbelasting). Over een tweede woning of aandelen in startende ondernemingen reken je pas bij verkoop af met de Belastingdienst (vermogenswinstbelasting).

Het nieuwe systeem maakt de belastingaangifte straks wel een stuk complexer. Vanaf 2028 moeten mensen voor meerdere categorieën, zoals aandelen, crypto en tweede woningen, gaan bijhouden wat het rendement is.

Is hiermee de kous af?

Nee, want in de Tweede Kamer is eigenlijk niemand echt tevreden met het nieuwe stelsel. Politieke partijen noemen het wetsvoorstel "bizar slecht" (PVV) en "nodeloos complex" (ChristenUnie), maar zeggen tegelijkertijd geen andere opties te hebben dan ermee in te stemmen.

Dat komt doordat de schatkist op dit moment elk jaar 2,4 miljard euro misloopt door de houtje-touwtje-manier waarop er nu belastingen over box 3 worden geïnd. Als het nieuwe systeem opnieuw wordt uitgesteld, loopt de staat die inkomsten nog langer mis.

Naast de zorgen over de complexiteit van het stelsel, zijn Tweede Kamerleden ook bang dat er na 2028 nieuwe vraagstukken zullen ontstaan. Zo kunnen mensen in financiële problemen komen als ze belasting moeten betalen over aandelen die ze niet makkelijk kunnen verkopen.

Hoe nu verder?

De nieuwe manier van belasting heffen op box 3 wordt door vrijwel alle partijen een "tussenstap" genoemd. De kersverse coalitie D66, VVD en CDA wil naar een systeem van volledige vermogenswinstbelasting, zo is in het coalitieakkoord te lezen.

De uitvoering hiervan zal nog wel wat voeten in de aarde hebben. Om belasting pas bij de verkoop van aandelen en cryptomunten te innen moet de Belastingdienst de eigen systemen aanpassen. Dat is lastig, omdat de dienst nog tot over de oren in allerlei ICT-moderniseringsprojecten zit.

Intussen zal het nieuwe kabinet ook nog de handen vol hebben aan het afwikkelen van alle problemen rond box 3 van de afgelopen jaren. Zo moeten naar schatting ruim twee miljoen mensen die te veel belasting hebben betaald nog compensatie krijgen.

Het gaat in Noorwegen nergens anders over deze dagen: de rechtszaak tegen Marius Borg Høiby, de stiefzoon van kroonprins Haakon. Hij staat terecht voor 38 misdrijven, waaronder vier verkrachtingen. Ook zijn moeder, prinses Mette-Marit, is volop in het nieuws vanwege haar contacten met de Amerikaanse zakenman en zedendelinquent Jeffrey Epstein.

Al decennia is het Noorse koningshuis zeer populair in eigen land, maar de affaires hebben ook op de koningsgezinde Noren effect. De publieke omroep NRK publiceerde gisteren een enquête waarin 76 procent van de Noren aangeeft dat hun vertrouwen in de prinses is afgenomen, na de recente onthullingen uit het Epstein-dossier.

Inmiddels geeft 44 procent van de Noren aan dat ze Mette-Marit ongeschikt vinden om koningin te worden. Zo'n een op de vijf mensen vindt haar wel geschikt en ruim een derde van de ondervraagden twijfelt. Toch is het nog te vroeg om te zeggen of het Noorse koningshuis onherstelbare schade heeft opgelopen, zeggen experts die de NOS heeft gesproken.

Domme fout

Dat Mette-Marit contact heeft gehad met Epstein was in 2019 al duidelijk geworden. Ze zei destijds ook dat ze daar spijt van had. De nu vrijgegeven e-mails laten echter zien dat de band met Epstein veel vriendschappelijker en persoonlijker was dan gedacht, legt Kristi Marie Skrede uit, verslaggever koninklijk huis bij omroep NRK. "Iedereen is ervan geschrokken. Een organisatie die zich inzet voor de seksuele gezondheid en seksuele rechten van de Noren, heeft de samenwerking met beschermvrouwe Mette-Marit stopgezet."

Het is een domme fout, zegt historicus en kenner van Europese koningshuizen Kemal Rijken. "Koningshuizen komen uit een tijd dat ze publicitair omstreden dingen konden doen zonder dat dat ooit bekend werd. Maar dat kan nu niet meer."

Volgens hem wilde het Noorse kroonprinselijk paar een jetsetleven leiden en kwamen ze zo met Epstein in aanraking. "De Amerikaan wilde een netwerk uitbouwen bij hooggeplaatsten in de politiek en het bedrijfsleven, maar ook bij koningshuizen. Daarom heeft hij naast het Noorse en Britse koningshuis eveneens contact gezocht met het Belgische koningshuis."

Veerkrachtig vertrouwen

Dat details over Mette-Marit en Epstein nu naar buiten komen, tegelijkertijd met het begin van het proces van haar zoon, is voor het koningshuis erg ongelukkig. Maar Skrede benadrukt hoe veerkrachtig het vertrouwen van de Noren tot nu toe is gebleken.

Anderhalf jaar geleden werd Marius gearresteerd en toen daalde het vertrouwen in de koninklijke familie naar een recordlaagte van 62 procent. Maar dit cijfer klom al snel weer terug naar 70 procent. "Het Noorse volk is gewoon heel koningshuisgezind. Ze hebben veel sympathie voor de koning en zijn familie, en helemaal voor Mette-Marit", zegt Skrede.

"Dat komt door haar ziekte: de prinses heeft een ernstige longziekte en ze is daar heel open over. En het is natuurlijk ook slim van kroonprins Haakon en Mette-Marit dat ze meteen hebben gezegd dat zoon Marius geen onderdeel is van het koninklijk huis en dat ze ook niet bij de rechtszaak aanwezig zullen zijn."

De Noren zijn trots op hun koningshuis, meer dan we in Nederland zijn, vertelt Rijken. De ruim vijf miljoen inwoners hechten volgens hem zeer sterk aan de nationale identiteit. Daar komt bij dat de koninklijke familie zeer zichtbaar is in Noorwegen.

Rijken: "De leden reizen het hele land door. Koning Harald is 88 jaar oud en wil aanblijven tot zijn dood. Hij wordt mede daarom enorm gewaardeerd en gerespecteerd door de Noren. De koninklijke familie is verder open over hun emoties en levens. Ze geven ieder jaar een inkijkje in hun leven met een documentaire van een uur."

Weinig tot niet zichtbaar

Of het Noorse koningshuis deze slechte publiciteit gaat overleven, is moeilijk te zeggen. Koningshuisverslaggever Skrede waagt zich niet aan voorspellingen en wacht op een verklaring van Mette-Marit over de Epstein-dossiers. "Een rechtszaak zoals nu van Marius is ook nog nooit voorgekomen, dus de gevolgen daarvan en wat er allemaal naar buiten gaat komen, zijn niet te voorspellen."

Rijken houdt de optie open voor een bijzondere rol van Mette-Marit in de toekomst: "Kroonprins Haakon is onomstreden en blijft vooralsnog buiten schot. Het zou zo kunnen zijn dat in de toekomst bij de troonsbestijging Mette-Marit geen koningin kan worden of, als ze het wel wordt, dat ze weinig tot niet zichtbaar zal zijn. In dat geval moet Haakon het koningschap vrijwel alleen doen, met zijn dochter als troonopvolger erbij."

Wie zich in Berlijn aan een wandeling waagt, staat een balanceeract te wachten. De Duitse hoofdstad heeft al weken te maken met bijzonder lage temperaturen. De gladheid heeft tot overbelaste hulpdiensten geleid.

Om de ijscrisis te bezweren, hief het stadsbestuur het verbod op strooizout tijdelijk op. Maar inmiddels is dat verbod alweer ingesteld, nadat een milieuclub met succes de opheffing had aangevochten.

Anders dan in Nederland, is strooizout in veel Duitse steden verboden. Het veroorzaakt schade aan flora en fauna, en kan gebouwen en infrastructuur beschadigen. In Berlijn kan strooien met zout je eerder duur komen te staan, met een boete tot 10.000 euro. Enkel de stedelijke reinigingsdienst mag bij extreem weer strooizout gebruiken, maar alleen voor autowegen.

Voor de stoep ligt de plicht om de doorgang ijsvrij te houden bij omwonenden. Daar wordt vooral zand en grind voor gebruikt. Dat leidt niet alleen tot vieze schoenen; het heeft ook een beperkt effect. Het biedt grip, maar doet de sneeuw niet smelten.

De gladheid heeft geleid tot overvolle spoedeisendehulpafdelingen. In sommige ziekenhuizen zijn veldbedden neergezet om het hoge aantal uitglijders op te vangen. De brandweer is bijgesprongen vanwege een tekort aan ambulances en zegt de drukste maand ooit te beleven.

"We zitten aan onze limiet", zei SEH-arts Paul Waschk tegen de regionale omroep RBB. Bij hem kwamen op een avond zeventig mensen binnen. "Onder hen relatief veel jongeren, met soms zware verwondingen." De koepelvereniging voor huisartsen in de regio slaat eveneens alarm. "Iedereen staat onder enorme druk", laat een ziekenhuis aan persbureau DPA weten.

Boetes

De woede richt zich daarbij op het stadsbestuur, dat eerst vooral wees op de verantwoordelijkheid van de inwoners. Burgemeester Wegner (CDU) herinnert Berlijners eraan dat zij de plicht hebben hun stoep ijsvrij te houden. "Als daar iets gebeurt, bent u verantwoordelijk." De afgelopen dagen zijn er tientallen boetes uitgedeeld omdat stoepen niet ijsvrij waren.

Een rondvraag op straat levert veel gefrustreerde reacties op. "Ze schuiven de verantwoordelijkheid voor veiligheid van de burgers van zich af", zegt de student Elias. Anderen wijzen erop dat ook stoepen rond openbare gebouwen spekglad zijn. "Of neem de parken, daar heeft al weken niemand naar omgekeken", zegt een man, die "al zeker twee keer" is uitgegleden.

"We zijn zulke winters gewoon niet meer gewend", zegt de Berlijnse Carola. "Daardoor is het nu zo gevaarlijk." Zelf loopt ze niet, ze schuifelt. "Je weet gewoon niet waar je nog kunt lopen."

Feit is dat de kou al lang aanhoudt. Met een gemiddelde temperatuur van -1,9 graden beleefde Berlijn de koudste januari in zestien jaar. De afgelopen dagen schommelde het kwik tussen de -5 en -10 graden. Vandaag geldt vanwege nieuwe sneeuwval een hernieuwde gladheidswaarschuwing.

Bestuurlijke uitglijder

Om het gebruik van strooizout te legaliseren, is eigenlijk een wekenlang proces nodig om de wet te wijzigen. Verkeerswethouder Bonde (CDU) kwam echter met een noodverordening. "Het gaat nu om het afwenden van gevaar, daarom moest ik handelen", zei ze.

Milieuclub Nabu vond dat Bonde met die zet onterecht milieuwetgeving omzeilde en begon daarom een zaak. Nabu kreeg gelijk, waarmee het strooien van zout door particulieren per direct weer is verboden.

Voor burgemeester Wegner betekent de gladheidscrisis opnieuw een bestuurlijke misser. De CDU'er ligt al onder vuur, omdat hij na de aanslag op het Berlijnse stroomnetwerk vorige maand een potje ging tennissen. Nu vallen zijn politieke tegenstanders de burgemeester opnieuw aan om zijn gebrekkige crisismanagement.

Ook door zijn eigen coalitiegenoot, de SPD, werd hij hard aangevallen. De Berlijnse SPD-leider verweet Wegner "passief toe te hebben gekeken terwijl Berlijners massaal botten braken". Niet onbelangrijk: dit najaar zijn er verkiezingen en vooralsnog lijkt de Berlijnse CDU, ondanks verlies, de grootste te blijven. De impopulaire Wegner is daarom een geliefd mikpunt.

Op straat glijden de Berlijners ondertussen verder. Een vrouw haalt haar schouders op en komt met een Duits gezegde: "Er bestaat geen slecht weer, alleen slechte kleding." Zij draagt stevige laarzen, geërfd van haar oma. "Dan kom je de dag wel door."

Do you remember Nokia phones, with their Symbian OS? Dead and gone, you might think, but even they have dedicated enthusiasts here in 2026. Some of them have gone so …read more

Een democratische recessie, zo noemen ze het bij Human Rights Watch (HRW). Driekwart van de wereldbevolking leeft nu onder autocratische leiders. "De wereld staat in brand", zegt directeur Philippe Bolopion over mensenrechten, die vanuit Trumps Amerika verder onder druk zijn komen te staan. "De openlijke minachting voor internationale wetten en normen zie je terug in hoe de regering-Trump zijn eigen volk behandelt."

Bij het hoofdkwartier van immigratiedienst ICE in Minneapolis wordt vrijwel elke dag gedemonstreerd. Elke keer als ICE-agenten in- of uitrijden gaan de megafoons de lucht in. "Fuck you, varkens!", schreeuwt een van de demonstranten. Anderen blazen op hun fluitje. "Rechters zeggen dat dit allemaal onwettig is, maar er zijn geen consequenties", zegt een demonstrant. "Samen staan we sterk", roept een ander.

Het Whipple-gebouw, zoals de ICE-gevangenis heet, is vernoemd naar de bisschop die zich in de 19e eeuw inzette voor de rechten van de inheemse Amerikanen. Nu speelt het een sleutelrol in Trumps ICE-operatie in Minneapolis. Een operatie waarbij vele duizenden mensen, niet zelden willekeurig en vaak met geweld, door ICE zijn meegenomen en in het overvolle cellencomplex zijn vastgezet.

Bezorger van Amazon

Rechten van gedetineerden worden er met voeten getreden, toezicht is er nauwelijks. "Als wij hier niet staan, weet niemand hoeveel mensen er daadwerkelijk worden gedeporteerd", zegt Nick Benson, die vanaf een parkeerdek aan de rand van het vliegveld van Minneapolis telt hoeveel mensen er op de deportatievluchten worden gezet. Sinds Trump aan de macht is, worden cijfers daarover niet meer openbaar gemaakt.

"Een jaar geleden was er één vlucht per week. Nu is het er minstens één per dag, soms meer." Terwijl een vliegtuig van ijshockeyclub Montreal Canadiens naast het deportatievliegtuig wordt geposteerd, worden 21 mensen uit busjes geladen. Geboeid lopen ze de vliegtuigtrap op. "Een bouwvakker", ziet Benson, vliegtuigspotter en activist. "Eerder zag ik een bezorger van Amazon. Het is maar net in welk kloffie ze zijn opgepakt."

"In één jaar tijd heeft de Trump-regering belangrijke pijlers van de Amerikaanse democratie ondermijnd", zegt Bolopion van Human Rights Watch. "Venezolaanse migranten die naar de enorme CECOT-gevangenis in El Salvador zijn gedeporteerd, daar zijn gemarteld en in sommige gevallen seksueel zijn misbruikt. Kijk ook naar de werkwijze van ICE, die in strijd is met geldende internationale normen", zegt hij over Trumps gemaskerde agenten.

De dood van twee demonstranten in Minneapolis door federale agenten, aanvallen van Trump op journalisten en hulporganisaties, advocatenkantoren en universiteiten: het hoofdstuk Amerika in het HRW-jaarrapport is lijvig. "Het rechtssysteem wordt aan het werk gezet om af te rekenen met politieke opponenten", zegt Bolopion. "We hebben te maken met een allesomvattende aanval op mensenrechten in de Verenigde Staten. En dat is uiterst zorgwekkend."

Een democratie onder druk

"We zien al twintig jaar een wereldwijde democratische terugval", gaat Bolopion verder. Landen als Rusland en China die steeds minder vrij zijn geworden, bijvoorbeeld. "Beide landen zijn juist machtiger en agressiever in het ondermijnen van democratie en mensenrechten." Daar is nu een nieuwe speler bij gekomen: Donald Trump. "Ze zijn strategische opponenten, maar delen hun minachting voor internationale wetten en regels. Die begrenzen hun macht."

De impact van Trump op de rest van de wereld is groot, zegt de nieuwbakken HRW-baas. "Als de Verenigde Staten internationale normen loslaten, ondermijnt dat het hele systeem dat decennialang relatieve vrede en welvaart mogelijk maakte", zegt hij. "En het stuurt een gevaarlijk signaal naar autocraten wereldwijd: het seizoen voor mensenrechtenschendingen is geopend."

"De president zegt zich alleen gebonden te voelen door zijn eigen moraal, niet door internationaal recht. Dat vormt een reële bedreiging voor het hele systeem", zegt Bolopion onomwonden. "Het is alsof Amerika opeens voor het andere team speelt: de bestaande wereldorde wordt uitgedaagd", zegt hij over de Amerikaanse terugtrekking uit de Mensenrechtenraad van de VN, en Trumps sancties tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag.

Tegelijkertijd is Amerika geen China, weet ook Bolopion. "De Chinese overheid is diep autoritair en werkt al lange tijd systematisch aan het ondermijnen van democratie, mensenrechten en internationale normen. Amerika is een democratie onder druk, maar wel met ruimte voor politieke oppositie, vrije pers en een vrij maatschappelijk middenveld. Niets van dat alles bestaat in China."

"Canada, de Europese Unie, Zuid-Afrika, Brazilië, Zuid-Korea en Japan zullen zich moeten verenigen om de op regels gebaseerde wereldorde te beschermen", zegt Bolopion. Hij wijst naar de speech van de Canadese premier Carney, die tijdens het World Economic Forum in Davos middelgrote landen opriep vooral samen te werken en op te staan tegen machtsblokken als Amerika en China.

Of hij bang is dat Human Rights Watch na onder meer Hongkong, Rusland en Egypte straks ook in Amerika niet meer veilig is, en op enig moment de deuren moet sluiten? "Ik geloof echt dat de Amerikaanse samenleving en het Amerikaanse systeem robuust en veerkrachtig zijn", zegt Bolopion. "We hebben er vertrouwen in dat we ons werk in de VS kunnen blijven doen en zullen daarvoor blijven vechten met elke vezel in ons lichaam."

De politie in Wageningen kreeg vanmorgen een opvallende melding: een kudde van zo'n vijftig schapen was aan de wandel gegaan. De dieren waren uit hun weiland ontsnapt en moesten door agenten veilig van de straat worden gehaald.

Een verslaggever zegt tegen Omroep Gelderland dat de dieren op de weg veel bekijks trokken. Hoe ze uit hun weiland waren gekomen, is niet bekend. Agenten dreven de schapen over een rotonde naar een schoolplein, daar sloten ze de dieren in.

De eigenaar van de schapen heeft daarna de dieren met behulp van een hond weer naar het weiland geleid. Weggebruikers moesten daardoor even wachten voor ze hun route konden vervolgen.

Zo kwam de politie in actie:

De gemeente Breda ontwikkelt een nieuw park waarin het verboden wordt om te roken. Het Seeligpark, op het terrein van de voormalige Seeligkazerne, opent begin mei en is dan het eerste rookvrije stadspark van Nederland.

Kroegen, sportvelden, speelplaatsen, bushaltes: het rookverbod verspreidt zich steeds verder over allerlei openbare plaatsen. Vaak gaat dat in het begin gepaard met flink wat gemor, maar na een tijdje snappen mensen het wel, zegt gezondheidswethouder Arjen van Drunen van Breda.

"Eerst hoor je: moet dat nou, dat mag ik toch zelf weten?", legt Van Drunen uit. "Dat zeiden we ook toen het in het café niet meer mocht. Daarna zeiden we dat allemaal toen het om speelplekken ging. Maar iedereen vindt het daar nu normaal."

'Rookvrij is gastvrij'

Veel mensen zien rookvrij nu juist als gastvrij, stelt Van Drunen, die ook initiatiefnemer is van het park. Hij verwacht dat dat ook op een openbare plek in de buitenlucht zo zal gaan. Dus gaat Breda steeds een stapje verder. "Je wil telkens de sociale norm aanpassen", vertelt hij.

Vorig jaar werden alle bushaltes in Breda rookvrij en hij merkt dat daar steeds meer steun voor is. "Op termijn snappen mensen dat iemand anders ook bij die bushalte staat te wachten. Die heeft er misschien last van."

'Niet meteen een boa achter je aan'

In het nieuwe park komen borden waarop staat dat er niet gerookt mag worden. Van Drunen heeft gezien dat dat op andere plekken prima wordt nageleefd. "Het is niet zo dat er meteen een boa achter je aankomt als je wel rookt", zegt hij.

Breda wil eerst een jaartje kijken of mensen zich aan het rookverbod houden en wat de effecten zijn. Of er meer parken volgen, weet de wethouder nog niet.