Aggregator

Steeds meer winkels roepen speelzandproducten terug waar mogelijk asbest in zit. Naast winkelketens Action, Top1Toys en Marskramer roept ook HEMA speelgoed terug.

"Na extra onderzoek is gebleken dat in minimaal één buisje van de producten asbest is aangetroffen", schrijft HEMA. De winkelketen roept vijf producten van het eigen merk terug "om elke vorm van risico uit te sluiten".

Bij Action gaat het om de uitrekbare Stretch Squad-speelgoedfiguren. De producten hebben een vulling waar sporen van asbest zijn aangetroffen, meldde de keten vorige week. Als het product beschadigd raakt, kan de vulling naar buiten komen.

Bij zowel Top1Toys en Marskramer gaat het om het product Creafun Zand Schilderen Boerderij. Consumenten wordt gevraagd het product niet te gebruiken en terug te brengen naar de winkel.

Begin deze maand berichtte het AD dat in verschillende speelzandproducten asbest was gevonden. De krant had twaalf stukken speelgoed laten onderzoeken in een laboratorium. Bij de helft van het speelgoed werd de kankerverwekkende stof aangetroffen. De producten kwamen van onder meer Bol.com, Amazon, AliExpress en Koppen Speelgoed.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) deed al langer onderzoek, naar aanleiding van berichten uit Australië. Daar werd in november asbest gevonden in speelzand.

Het onderzoek loopt en uitsluitsel over gezondheidsrisico's kunnen de NVWA en het RIVM nog niet geven. Uit voorzorg waarschuwde onder meer de kinderopvangbranche daarom om het speelgoedzand voorlopig niet te gebruiken. Het NVWA sloot zich vervolgens aan bij dat advies.

Hoe schadelijk zijn de speelzandproducten?

Deskundigen zeggen dat er niet direct reden is voor paniek. Bij korte blootstelling aan de stof kunnen kinderen niet snel ziek worden. Mensen die langdurig zijn blootgesteld aan asbest lopen een groter risico, volgens Martin van den Berg, emeritus hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht.

"Het algemene idee is dat je zoveel mogelijk moet wegblijven van asbestvezels, omdat ze in je lichaam niet afgebroken worden. Dan komen ze in je longen terecht en veroorzaken daar permanente irritatie. Naarmate je meer aan asbest wordt blootgesteld, krijg je meer irritatie. Uiteindelijk kunnen die lokale irritaties leiden tot kanker."

Een groot deel van de Tweede Kamer wil dat het kabinet actie onderneemt. Eerder deze maand werd demissionair staatssecretaris Tielen gevraagd waarom de producten niet uit voorzorg uit de schappen werden gehaald. Maar Tielen wilde eerst de onderzoeksresultaten van de NVWA afwachten.

Ook in België leidde het onderzoek tot grote zorg. Omdat ook daar niet vaststond om wat voor zand het ging, riep de minister in kwestie op om alle soorten speelzand niet meer te gebruiken. Ook moesten winkels alle speelzandproducten uit de schappen halen.

Weggooien

Als consumenten bezorgd zijn en het zand willen weggooien, adviseert de NVWA het speelzand niet in de prullenbak te gooien. De autoriteit adviseert het zand "eerst nat te maken en dan dubbel te verpakken in een plastic zak".

Vervolgens vraagt de NVWA contact op te nemen met de gemeente of afvalinzamelaar, die kunnen aangeven hoe en waar de zak het beste kan worden ingeleverd.

Een lange lijst tegenstanders ruimt Richard III uit de weg in het toneelstuk van Shakespeare, maar het publiek blijft toch meestal wel gespaard. Niet in Berlijn gisteravond, waar een oudere theaterbezoeker gewond raakte.

Tijdens een scène aan het eind van het toneelstuk, waarin de valse koning geplaagd door schuldgevoel haast waanzinnig wordt, glipte het zwaard uit de hand van acteur Lars Eidinger. Het heft raakte daarbij het hoofd van de vrouw op de eerste rij.

Eidinger stopte het toneelstuk, liet het zaallicht aangaan en keek hoe de vrouw eraan toe was. Toen ze bleek te bloeden uit een wond vroeg hij of er een dokter in de zaal was. Dat was zo.

Er hoefde uiteindelijk geen ambulance te komen voor de vrouw, maar Eidinger was te veel aangeslagen om het koningsdrama te hervatten. Het publiek moest daarom vlak voor het einde van het toneelstuk de zaal verlaten.

Intens

Richard III wordt al ruim een decennium opgevoerd in de Schaubühne bij de Kurfürstendamm in Berlijn, altijd voor een uitverkochte zaal. Omdat het publiek dicht op het podium zit, wordt het als een bijzonder intense ervaring beschreven. Naar aanleiding van het incident bekijkt het theater of daar iets aan moet veranderen.

Eidinger (50) is in het buitenland vooral bekend van de historische Duitse krimi Babylon Berlin en miniserie All the light we cannot see. Afgelopen jaar speelde hij een wielrenner die doordraait in Jay Kelly met George Clooney. Recent werd bekend dat hij de schurk Brainiac wordt in de nieuwe Supermanfilm. Daarnaast is hij actief als dj en rapper.

Het theater en Eidinger hebben vanmorgen contact met de vrouw gehad om te kijken hoe het met haar gaat. De opvoeringen van dit weekend gaan door als gepland.

A few months back, Sandia National Laboratories announced they had acquired a new supercomputer. It wasn’t the biggest, but it still offered in their eyes something unique. This particular supercomputer …read more

In de vastentijd na carnaval proberen veel mensen weer tijdelijk of zelfs helemaal te stoppen met het drinken van alcohol.

Bekende Nederlanders die stopten, vertellen er graag over. Maar ondertussen lijkt het leven op sociale media pas écht geslaagd met een cocktail of glas wijn in de ondergaande zon en is alcohol nog steeds op heel veel plaatsen de norm.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lisa Konings

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Hoe lastig is het dan om niets te drinken? Wat levert het je op? En hoe pak je dat aan? In de podcast vertelt Nanja van Vliet, coach voor een alcoholvrij leven, over haar eigen verslaving en hoe zij honderden mensen begeleidde naar een leven met minder of helemaal geen drank.

De marechaussee heeft op Eindhoven Airport een 54-jarige man uit Deventer aangehouden die 250.000 euro aan contant geld in zijn bagage had zitten. Het geld kwam aan het licht tijdens een controle.

"In de koffer van de man werden stapels biljetten van 50 en 100 euro aangetroffen, strak verpakt in kledingstukken en enveloppen", zegt de marechaussee.

Omdat de man geen goede verklaring kon geven waar het geld vandaan komt en waarom het geld zo goed was verpakt, werd hij aangehouden. Hij wordt verdacht van witwassen.

Het volledige geldbedrag is in beslag genomen.

In de VS zijn de makers van het populaire gameplatform Roblox aangeklaagd omdat kinderen blootgesteld zouden worden aan seksuele inhoud en online kinderlokkers. In de aanklacht van de regio Los Angeles staat dat het bedrijf onvoldoende modereert en dat de leeftijdsverificatie niet goed werkt.

"Roblox presenteert zijn platform als een veilige en geschikte plek voor kinderen om te spelen", valt daarin te lezen. "In werkelijkheid, en dat weet Roblox heel goed, maakt het ontwerp van het platform kinderen tot een makkelijke prooi voor pedofielen."

'Kinderen betalen de prijs'

Ook neemt de regionale overheid het Roblox kwalijk dat ouders en kinderen niet worden gewaarschuwd voor de gevaren van het platform. Zo zegt de regio dat geregistreerde zedendelinquenten het platform blijven gebruiken. "Kinderen betalen de prijs."

In een verklaring aan AFP wijst Roblox de beschuldigingen van de hand en benadrukt dat het platform is gebouwd "met veiligheid als kernwaarde". "We hebben geavanceerde beveiligingsmaatregelen die ons platform controleren op schadelijke inhoud en communicatie. Gebruikers kunnen geen afbeeldingen verzenden of ontvangen via de chat, waardoor we een van de meest voorkomende mogelijkheden voor misbruik online vermijden", zegt een woordvoerder.

Roblox bestaat sinds 2004 en richt zich voornamelijk op kinderen, bij wie het heel populair is. Gebruikers kunnen er games spelen en ook zelf games maken. Zo'n 140 miljoen gebruikers zijn er dagelijks op actief.

Nederland

Roblox is in het verleden vaker op het matje geroepen, ook in Nederland. In januari is de Autoriteit Consument en Markt een onderzoek begonnen, ook vanwege de risico's voor kinderen. De toezichthouder kijkt of Roblox voldoende doet om hen te beschermen.

Eerder kondigde ook het ministerie van Binnenlandse Zaken een onderzoek aan om de veiligheidsrisico's en de impact op kinderen te analyseren.

In 2024 werd Roblox geblokkeerd in Turkije vanwege aanstootgevende inhoud.

In de Amerikaanse stad Philadelphia zijn panelen teruggeplaatst waarop het verhaal wordt verteld van negen mensen die daar door George Washington als slaaf werden gehouden. President Trump had de borden laten verwijderen, maar dat mag niet van de rechter zolang er nog een rechtszaak over loopt.

Het gaat om teksten bij de resten van het afgebroken President's House, in het hart van het historische centrum van de stad waar ooit de regering zetelde. Toen hij daar woonde, was vader des vaderlands Washington eigenaar van zeker negen mensen: Austin, Giles, Hercules, Joe, Moll, Paris, Richmond, Christopher Sheels en Oney Judge. Slavernij zou pas tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog zeventig jaar later worden afgeschaft in het land.

De borden, die twintig jaar op deze plek hingen, werden eind januari verwijderd omdat Trump musea, archieven en nationale parken opdracht heeft gegeven teksten te verwijderen die kritisch waren over de geschiedenis van Amerika. Onder de belofte "waarheid en gezond verstand te herstellen" werden zo verwijzingen geschrapt naar slavernij, de inheemse bevolking of lhbti-onderwerpen. In Nederland verdwenen in Margraten panelen over zwarte WO II-militairen.

Wisseltruc

De stad Philadelphia, die financieel had bijgedragen aan de panelen, stapte naar de rechter. Tijdens een zitting eind vorige maand betoogde de advocaat van de regering dat erover getwist mag worden wat je precies vertelt over de geschiedenis. "Het is aan de overheid om te bepalen welke boodschap er uitgedragen wordt."

Het kwam hem op een felle uitbrander van de rechter te staan. "Dat is een gevaarlijke uitspraak. Vreselijk om te horen", zei rechter Rufe. "Mag het allemaal aangepast naar de nukken van wie het land leidt? Dat is toch niet waar we voor stemmen?"

In haar tussenvonnis oordeelde ze dat als de informatie bij het President's House niet compleet is, de geschiedenis geweld wordt aangedaan. Een alternatieve tekst, zoals bijvoorbeeld in Margraten gebeurde, deed ze af als een wisseltruc. "Iedereen die het President's House bezoekt zonder te horen over de slavernij die er was toen ons land werd gesticht, krijgt een valse versie van onze geschiedenis."

250-jarig bestaan

Burgemeester Cherelle Parker van Philadelphia, de eerste zwarte vrouw in de functie, ging zelf langs bij de werklieden die de panelen gisteren weer ophingen. "Ik ben jullie zeer dankbaar", zei ze tegen hen. "Het is ons een eer", antwoordde een van hen. Philadelphia is een van de plekken waar dit jaar groots het 250-jarige bestaan van de VS wordt gevierd.

De panelen hangen nu weer over de teksten als "slavernij was echt" en "vertel de hele geschiedenis" die inwoners van Philadelphia zelf op de lege plekken hadden gekalkt. Er was zelfs een karikatuur gemaakt waarin Washington opbiecht op deze plek mensen te hebben vastgehouden. "President Trump wil niet dat je dat doorhebt. Goed hè?"

De nieuwe plannen van het aanstaand kabinet pakken slechter uit voor mensen met een laag inkomen. Terwijl de meeste mensen er nog wel iets op vooruitgaan, blijft hun koopkracht achter. Het leger en het onderwijs kunnen juist meer geld verwachten. En op het vlak van klimaat en stikstof worden wel kleine stappen gezet, maar niet genoeg om de doelen te halen.

Dat blijkt uit de doorrekening van het coalitieakkoord door het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Goed om hierbij in het oog te houden is dat het nog om plannen gaat, van een minderheidskabinet. Dat die plannen een-op-een doorgevoerd worden, is hoogst onzeker.

Lagere inkomens minder op vooruit

Mocht dat toch wel gebeuren, dan stijgt de koopkracht weliswaar, maar minder hard dan zonder de plannen. Vooral mensen met een lager inkomen gaan dat voelen. Hun koopkracht gaat er dan minder op vooruit dan die van hogere inkomens. Daarnaast neemt de zekerheid op een uitkering bij het verlies van een baan ook af.

Een van de plannen die mensen met een lager inkomen meer zullen raken dan hogere inkomens, is de verhoging van het eigen risico voor de zorg. Nu is dat nog 385 euro per jaar, het vorige kabinet was van plan om te halveren, maar dat is er nooit van gekomen. Nu wil het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA dat het vanaf volgend jaar verhoogd wordt naar 460 euro.

Daarnaast profiteren mensen met een lager inkomen minder van de nieuwe kindregeling, waarbij het kindgebonden budget en de kinderbijslag worden samengevoegd. De zekerheid van een inkomen neemt ook af, als de coalitieplannen doorgaan. Met name door de voorgenomen versoberingen in de WW- en WIA-uitkeringen.

Politiek verslaggever Eva Wiessing:

"Uit de eerste reacties van de linkse oppositiepartijen blijkt dat ze vooral heel kritisch zijn over de gevolgen voor mensen met een laag- en middeninkomen. Vooral het feit dat de laagste inkomens er helemaal niets op vooruitgaan en de armoede toeneemt, is munitie voor het komende debat.

Maar voor de drie coalitiepartijen zullen de cijfers misschien wel meevallen. Ze hebben steeds gezegd dat ze pijnlijke maatregelen moeten nemen om de defensie-uitgaven te betalen en de kosten van de vergrijzing te dempen. Zij zullen tevreden zijn dat de koopkracht gemiddeld toch nog een beetje stijgt. Dat is precies wat ze hadden gehoopt. Met deze uitkomst hopen ze een goede basis te hebben om met de oppositie te gaan onderhandelen en plannen waar nodig aan te passen."

De uitgaven aan defensie nemen toe. Daardoor haalt Nederland naar verwachting de nieuwe NAVO-norm. Die schrijft voor dat lidstaten van het verbond 5 procent van hun bruto binnenlands product aan defensie en bepaalde soorten infrastructuur moeten uitgeven.

Ook het onderwijs krijgt er geld bij. Dat zorgt volgens de planbureaus voor een hogere kwaliteit van het onderwijs.

Alle plannen samen leiden ertoe dat de overheidsschuld toeneemt, vooral op de langere termijn. Dat komt met name doordat de defensie-uitgaven tot 2035 zullen groeien en dat er komend decennium ook veel geld vrijgemaakt wordt voor de woningbouw, klimaat en stikstof.

Klimaat en stikstof

Op die laatste terreinen worden wel wat stappen gezet, bijvoorbeeld door de verdere ontwikkeling van windenergie op zee. Door een subsidie voor veehouders die vrijwillig willen stoppen, komen ook de stikstofdoelen iets dichterbij.

Maar de planbureaus waarschuwen nog wel dat de plannen niet genoeg zijn om de klimaatdoelen en de stikstofdoelen daadwerkelijk te halen.

Het nieuwe kabinet wordt maandag beëdigd.

De brandweer in Friesland stopt met het gebruiken van blusschuim en schakelt over naar water. In het schuim zit PFAS.

Jaren geleden werd al overgestapt naar een schuimsoort waar minder PFAS in zit, zegt adjunct-commandant Marinus van de Velde tegen Omrop Fryslân. "Het schuim dat we nu gebruiken is PFAS-arm en mag volgens de wet nog wel, maar ook daar gaan we mee stoppen. We willen dat spul niet meer in de omgeving en de natuur hebben."

Ook speelt mee dat de brandweer verwacht dat de regels strenger zullen worden. "Daar willen we op vooruitlopen en onze verantwoordelijkheid nemen."

PFAS is een groep stoffen die kunnen zorgen voor schade aan het immuunsysteem. Ook kunnen ze kankerverwekkend zijn.

Miljoen euro

Dat betekent dat bij zo'n 35 brandweerauto's de blusschuiminstallaties worden verwijderd. De kwaliteit van het blussen gaat er niet op achteruit met water, zegt Van de Velde. "Dat werkt even goed."

Het ombouwen kost wel veel geld en capaciteit: per auto zijn de kosten zo'n 30.000 euro. In totaal gaat het dus om ruim een miljoen. "Een hoop geld, maar daarmee zorgen we wel dat er door ons geen PFAS meer de natuur in komt in Friesland."

In specifieke gevallen zal schuim wél nodig blijven om een brand te blussen. Bijvoorbeeld bij vloeistofbranden, zoals wanneer een plas benzine in brand staat. Voor die situaties blijft een back-up beschikbaar: een schuimcontainer in Grou waar PFAS-arm schuim inzit.

De politie van Hilversum vraagt om tips na de dood van een bejaard echtpaar, drie jaar geleden. De man en vrouw bleken nietsvermoedend amfetamine-olie te hebben gedronken uit een jeneverfles.

De vrouw van 84 belandde in april 2023 in het ziekenhuis omdat ze onwel was geworden na het drinken van de vloeistof uit de fles. Dat was twee weken nadat haar man met dezelfde symptomen was overleden. Ook de vrouw bezweek na enkele dagen. De leeftijd van haar echtgenoot is door de politie niet bekendgemaakt.

Amfetamine-olie is een van de verschijningsvormen van speed. De drug wordt doorgaans als pil of poeder gebruikt, maar het halffabricaat wordt ook verhandeld.

Misverstand

De fles bleek aan het echtpaar cadeau te zijn gedaan en was gekocht bij een slijterij. Uit het politieonderzoek kwam naar voren dat de fles daar per ongeluk terecht was gekomen.

Het adres van de slijterij was namelijk valselijk als retouradres opgegeven voor een pakket van vier jeneverflessen vol drugs dat naar Spanje was verstuurd. Toen het niet werd opgehaald in Sevilla, werd het pakket teruggezonden naar Nederland, waar de slijterij onwetend de flessen in de schappen zette. Er zijn geen aanwijzingen dat er meer flessen bij consumenten zijn terechtgekomen.

Het is vaker voorgekomen dat flessen vol drugs bij nietsvermoedende consumenten terechtkwamen: in 2022 overleed in Duitsland een gast van een restaurant waar per ongeluk champagneflessen met mdma (xtc) werden geserveerd. Daarvoor werd twee jaar later een Nederlander opgepakt, deze maand begon het proces tegen hem in Duitsland.

Opsporing verzocht

Omdat er na 2,5 jaar onderzoek in Hilversum nog geen verdachten in beeld zijn, vraagt de politie nu de hulp van het publiek. Er wordt met name gezocht naar twee personen die het pakketje indertijd probeerden op te halen in Sevilla.

Ook hoopt de politie meer te weten te komen over wie het pakket in Nederland heeft verstuurd. De zaak wordt daarom volgende week besproken in Opsporing verzocht.

Het negende partijcongres van de Noord-Koreaanse Arbeiderspartij is onder leiding van dictator Kim Jong-un van start gegaan. Het congres is het hoogste politieke evenement van de partij, dat sinds 2016 elke vijf jaar plaatsvindt. De leider blikt er terug op prestaties en zet de koers uit voor de komende jaren.

Het is alweer het derde partijcongres van de pas 42-jarige Kim. Hij is daarmee een stuk actiever dan zijn twee voorgangers, zijn vader en grootvader. Tussen 1980 en 2016 was er geen partijcongres.

De dochter van Kim, Kim Ju Ae, waarover al geruime tijd gezegd wordt dat zij klaargestoomd wordt om haar vader op te volgen, zal naar verwachting geen officiële rol hebben op het congres. Met haar geschatte leeftijd van 13 jaar is ze te jong voor een partijlidmaatschap, legt Won Gon Park uit, hoogleraar Noord-Koreastudies aan de Ewha Womans University in Seoul.

Satellietbeelden

Het congres zat er al een tijdje aan te komen. Via satellietbeelden kon men al weken zien dat de hoofdstad in gereedheid werd gebracht voor de bijeenkomst. Er werd geoefend met een parade, podia werden gebouwd en banners opgehangen.

Het was, zo lijkt het, alleen nog wachten op de afronding van het wolkenkrabberproject in de hoofdstad Pyongyang. In 2021 beloofde de dictator 50.000 woningen te bouwen. Dat lijkt gelukt. En daarmee is het project een mooi symbool van wat Kim wil overbrengen aan zijn bevolking: het gaat goed met de ontwikkeling van Noord-Korea.

Die boodschap liet hij ook in zijn openingstoespraak, waarin vooral teruggeblikt werd, doorklinken. Kim stelde dat Noord-Korea trots mag zijn op de afgelopen vijf jaar, waarbij hij vooral inging op de economische ontwikkeling die zijn land de afgelopen jaren heeft doorgemaakt.

Hij stelde dat de economie tussen 2016 en 2021 vastgelopen en koersloos was en dat het de ambtenaren aan ambitie ontbrak. Maar volgens de leider is die periode voorbij en is de economie de afgelopen vijf jaar losgekomen van jarenlange stilstand.

Over het buitenland of de krijgsmacht liet de leider zich nauwelijks uit. Tijdens het vorige congres, in 2021, hield Kim zijn belangrijkste speech pas op dag vier. De verwachting is dan ook dat we later deze week meer horen over zijn plannen.

Zuid-Korea en VS

Het is vooral interessant te zien wat Noord-Korea over Zuid-Korea en de VS te zeggen heeft, stelt Park. Het is het eerste partijcongres sinds Noord-Korea eind 2023 aangaf Noord-Korea's zuiderburen voortaan te zien als een vijandige staat en niet langer als een partner voor verzoening of vereniging. In 2024 werd Zuid-Korea officieel als "vijandige staat" in de grondwet vastgelegd. Welke consequenties dat heeft, wordt wellicht tijdens dit partijcongres bekend.

Daarnaast wordt er ook uitgekeken naar een signaal van toenadering tot de VS. President Trump heeft de afgelopen tijd aangegeven het gesprek met Noord-Korea aan te willen gaan. Kim heeft op zijn beurt gezegd dat hij geen slechte relatie heeft met Trump, een opmerkelijk statement, aangezien Noord-Korea doorgaans uitsluitend felle kritiek uit op de VS, legt Park uit. Hieruit kunnen we volgens de hoogleraar opmaken dat Kim de intentie heeft om Trump opnieuw te ontmoeten.

Het is niet duidelijk hoeveel dagen het congres zal duren. De vorige twee congressen duurden vier en acht dagen. In de komende dagen zullen de geschatte 5000 afgevaardigden in kleine vergaderingen de plannen voor de toekomst bespreken. Ook wordt een dezer dagen een militaire parade verwacht, mogelijk de grootste militaire parade in de Noord-Koreaanse geschiedenis.

A modern computer can be a great productivity tool. It can also be a great source of distractions. To solve that issue, [Quackieduckie] built the e-typer—a device for writing without …read more

In het nieuwe pand van poppodium Baroeg in Rotterdam heeft vannacht brand gewoed. Het vuur ontstond gisteravond in een bouwkeet en sloeg over naar het dak van het nieuwe gebouw, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

De brand begon rond 23.00 uur. De brandweer moest delen van het pand slopen om het vuur te kunnen blussen. Stukken van de gevel en het dak zijn vernield. Rond 01.00 uur was de brand onder controle.

De schade zit vooral aan de buitenkant en bij het kantoorgedeelte, laat het poppodium weten. Voor zover bekend raakte niemand gewond.

Nieuwbouw

Baroeg is het oudste poppodium van Rotterdam. Omdat het pand verouderd was, werd het in 2024 gesloopt. Op dezelfde plek werd een nieuw pand gebouwd en dat is onlangs opgeleverd. Hoe de brand kon uitbreken, is nog onbekend.

In april staat de officiële heropening van Baroeg gepland. Vooralsnog gaat die door, net zoals de geplande concerten, schrijft het poppodium op Instagram.

Eén foto domineert de Britse ochtendkranten vanmorgen: Andrew Mountbatten-Windsor, onderuitgezakt op de achterbank in zijn Range Rover, ogen rood van het flitslicht, gearresteerd op zijn 66ste verjaardag. Het beeld zal hem de rest van zijn leven blijven volgen, als eerste Britse royal sinds mensenheugenis in politiehechtenis.

Reuters-fotograaf Phil Noble wist het moment vast te leggen dankzij een tip, geduld, ervaring en heel wat geluk. "Hij drukte zes keer af", schrijft het Britse persbureau. "Twee toonden alleen agenten, op twee was niets te zien en nog eentje was onscherp. Maar één liet een ongekend moment in de moderne geschiedenis zien: een royal behandeld als een gewone crimineel."

Mountbatten-Windsor werd gisterochtend in alle vroegte meegenomen uit zijn woning op het koninklijk landgoed Sandringham. Er wordt onderzocht of zijn nauwe banden met pedoseksueel Jeffrey Epstein leidden tot een ambtsmisdrijf: in 2010 stuurde hij de zakenman geheime overheidsdocumenten die hij had gekregen in zijn rol als handelsgezant.

Nipt op tijd

Noble was in Manchester toen het nieuws bekend werd. Hij had er uren rijden naar de andere kant van Engeland voor over om dat te proberen vast te leggen. Of het zou lukken, was maar de vraag: de oud-prins kon naar een twintigtal politiebureaus in de omgeving zijn gebracht. Een tipgever fluisterde hem Aylsham in, maar omdat dat op een uur rijden van Sandringham ligt, was het niet de meest voor de hand liggende plek.

"6, 7 uur ging voorbij. Het werd donker, en nog gebeurde er niets. Het leek toch het verkeerde bureau te zijn", beschrijft Reuters het nerveuze wachten. Noble en zijn videocollega Marissa Davison besloten het op te geven en maar een hotelletje op te zoeken. Toen kwam ineens een belletje dat er luxeauto's waren gearriveerd.

Veel pers was er niet op dat moment:

Noble arriveerde precies op tijd om twee auto's te zien wegrijden. Omdat in de voorste alleen agenten zaten, richtte hij op goed geluk zijn lens op de achterste.

"Bij car shots is het meer geluk dan wijsheid", legt Noble uit. "Je kunt wat plannen en ervaring gebruiken om ongeveer te weten wat je moet doen - maar alles moet precies goed samenkomen."

Er was geen nieuwsmedium wereldwijd dat om de foto heen kon. Ook de Britse tabloids wisten er wel raad mee.

"Dit is een man die het volle gewicht van de geschiedenis en de toekomst op zijn schouders voelt", concludeert The Telegraph. De gevallen prins ziet er volgens de Daily Mail "gemangeld, vernederd en opgejaagd" uit. De krant heeft voor extra effect diep ingezoomd op het door de cameralamp overbelichte gezicht.

Hoewel de Britse kranten in koppen nooit verlegen zitten om een bijdehante woordspeling of sneer, is de toon vanmorgen opvallend feitelijk. Daily Express, Mirror en The Guardian kiezen ervoor te openen met de woorden van koning Charles: "De wet moet zijn beloop hebben". Downfall is waar Daily Mail in chocoladeletters voor kiest, "De arrestatie van Andrew" houdt The Times het op. Zelfs de tabloids lijken onder de indruk.

Ook de Britse ontbijtshows werden vanochtend gedomineerd door de zaak Andrew:

Alleen de altijd onbeschaamde The Sun kiest voor een lolletje: "Nu zal hij wel zweten", schrijft de krant boven de foto. Het is een verwijzing naar Mountbatten-Windsors belachelijk gemaakte verdediging dat Epstein-slachtoffer Virginia Giuffre niet de waarheid sprak. Toen zij beschreef dat de prins bij hun ontmoeting veel zweette, wierp hij tegen dat hij door een aandoening niet kan zweten.

Onthoofd

De Britse pers kan nauwelijks parallellen vinden voor de koninklijke arrestatie. Reuters merkt op dat de veroordeling van zijn zus prinses Anne in 2002 de eerste in eeuwen was voor een lid van het Britse koningshuis: ze had niet voorkomen dat haar hond Dotty twee kinderen beet.

Volgens The Times is dit het grootste koninklijke schandaal sinds de abdicatie van Edward VIII in 1936. The Sun merkt op dat er sinds 1647 geen royal meer is opgepakt. Dat eindigde toen in de onthoofding van Charles I.

Hoewel het zover dit keer niet zal komen, signaleren de commentaren wel dat het om meer draait dan alleen Andrew. The Times voorspelt dat er gevraagd zal worden of Andrew de hand boven het hoofd is gehouden, hoe 'Air Miles Andy' ondanks schandalen handelsgezant kon blijven en of de autoriteiten en zijn familie wel voldoende toezicht hebben gehouden.

De progressieve Guardian noemt de oud-prins dom en arrogant en vindt dit hét moment om de fluwelen handschoentjes voor de koninklijke familie uit te doen. "Zijn gedrag werd gezien als een imagoprobleem, dat privé afgehandeld kon worden. Die tijd lijkt nu wel voorbij", schijft de krant in het hoofdredactioneel commentaar. "Een koninklijke status is geen vrijbrief voor straffeloosheid."

Oud-BBC-analist Jennie Bond somt op dat Charles III in nog geen vier jaar als koning al veel te verduren heeft gehad: zijn kankerdiagnose, het gedoe met zijn zoon Harry en nu dit. "Toch zal Buckingham Palace ook iets opgelucht zijn, dat het lot van de gevallen oud-prins nu toch vooral een kwestie van de rechterlijke macht is."

De voormalige Zuid-Koreaanse president Yoon Suk-yeol heeft zijn excuses aangeboden voor de "ellende" en de politieke crisis die hij veroorzaakte met het uitroepen van de staat van beleg.

In een verklaring zegt Yoon dat hij de Zuid-Koreanen zijn "oprechte excuses" aanbiedt voor de "frustratie en het leed" die hij veroorzaakte. Wel houdt hij vol dat het een besluit was dat hij "uitsluitend in het landsbelang nam".

Gisteren werd Yoon in de rechtbank van Seoul veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf vanwege een poging tot machtsgreep en het leiden van een opstand eind 2024.

Yoon was zeer kritisch over de uitspraak. Hij zei dat de rechters vooringenomen waren en noemde het vonnis wraak van zijn politieke tegenstanders. Hij zei dat hij daarom weinig vertrouwen heeft in een hoger beroep, maar zijn advocaten verduidelijkten later dat een besluit daarover nog niet is genomen.

'Voldoende bewijs'

De rechtbank stelde dat er voldoende bewijs is om te concluderen dat Yoon het parlement lam wilde leggen. Volgens de rechter was het doel om politieke tegenstanders het zwijgen op te leggen, nadat zij zijn beleid herhaaldelijk hadden tegengehouden.

Desondanks leidt de veroordeling tot verdeeldheid. Het juridische team van de 65-jarige Yoon stelt dat zijn acties "binnen de presidentiële bevoegdheden vielen". Ook verzamelden zich betogers bij de rechtbank met borden waarop stond dat de "rechtbank corrupt is".

Opstijgende vliegtuigen scheren laag over de palmbomen en zwembaden van Palm Beach. Gesprekken vallen stil zodra een toestel overkomt. Niet bepaald wat bewoners verwachtten toen ze tientallen miljoenen dollars betaalden voor een huis nabij Mar-a-Lago, de privéclub van president Trump.

Sinds de Secret Service vliegtuigen permanent om het landgoed heen leidt, zitten juist de rijkste inwoners van Florida onder een nieuwe vluchtroute. Na zijn aantreden als president werden vliegtuigen alleen als Trump thuis was uit het luchtruim van Mar-a-Lago geweerd, sinds oktober ook als hij afwezig is.

'Champagneproblemen' worden ze wel genoemd: de luxeproblemen van de rijken der aarde. "Het is onleefbaar", vindt Jim Schink, advocaat bij het grootste advocatenkantoor ter wereld. "Het lawaai begint om 05.30 uur en eindigt om 23.30 uur", zegt hij. Schink draagt inmiddels een koptelefoon met ruisonderdrukking om het geluid te dempen.

Hij overweegt te verhuizen, maar de waarde van zijn huis is gekelderd. "Volgens mijn makelaar krijg ik er nog maar de helft van de oorspronkelijke waarde voor, omdat hij moet vermelden dat ik nu onder een vliegroute woon." Het gaat om miljoenenverliezen.

Geen uitleg gekregen

Vlak voor de overlast ging het huis tegenover dat van David nog voor 150 miljoen dollar van de hand. De durfkapitalist wil om privacyredenen niet dat zijn achternaam wordt genoemd. Zijn villa is na vier jaar bouwen nét klaar en oogt spectaculair. Personeel bereidt een dinnerparty voor in de idyllische tuin aan het water. Maar volgens David moeten gasten hun gesprekken nu elke twee minuten onderbreken vanwege het vliegtuiglawaai.

Uit data van een geluidsmeter die hij heeft aangeschaft, blijkt dat de herrie het aantal decibels nadert dat de luchtvaartautoriteit onaanvaardbaar acht in een woonomgeving. Zijn apparatuur detecteert zelfs vluchten na middernacht. Vooral één ding steekt: inwoners van Palm Beach is nooit uitgelegd waarom de omleiding ook geldt als Trump afwezig is.

De Democratische afgevaardigde in het Congres, Lois Frankel, heeft wél uitleg gekregen van de Secret Service. Maar die mag ze niet delen, zegt ze tegen de NOS. "Het klonk als een legitieme reden om de woning van de president permanent te beschermen", wil ze alleen kwijt.

Overlast verschoven

De status van Mar-a-Lago als woonhuis ligt al langer onder vuur. Nadat Trump de bestemming liet omzetten van woning naar privéclub, kan hij er alleen verblijven omdat hij als medewerker van de club wordt beschouwd.
Trump kocht zijn landgoed midden jaren 80 voor een prikkie, juist omdat het onder de vluchtroute van het nabijgelegen vliegveld van West Palm Beach lag. Hij mocht als compensatie ook een stuk land naast het vliegveld van de gemeente leasen. Daar baat hij nu een golfclub uit.

Na de eerste protesten tegen de verlegde vluchtroutes heeft de luchtverkeersleiding deze opnieuw aangepast, maar de overlast lijkt vooral verschoven. Gedupeerde huiseigenaren kochten juist hun woningen buiten de bestaande vliegroutes, en betaalden daar fors voor.

"Voor onder de 10 miljoen dollar koop je hier niets", zegt de Nederlander Niels Heimeriks, stafchef van een Democratische politicus die voor de klagers opkomt. "De ironie is dat veel van de gedupeerden op Trump hebben gestemd of zelfs lid zijn van Mar-a-Lago."

Zoals Marty Klein. Hij kent Trump persoonlijk en heeft zijn telefoonnummer, omdat Trump hem meermaals inschakelde als advocaat. In Kleins studeerkamer hangen ingelijste, door Trump gesigneerde boekomslagen. "Jij bent de beste", schreef Trump erbij. Klein was ook geruime tijd lid van Mar-a-Lago. Hij suggereert dat Trump de waarde van zijn club wil opstuwen door de vluchtomleidingen, een veelgehoorde theorie onder inwoners van Palm Beach.

Het inschrijfgeld voor de besloten club ligt inmiddels rond de miljoen dollar en de jaarlijkse contributie loopt op tot 20.000 dollar. Met een lidmaatschap kopen leden ook toegang tot Trump, zo is de gedachte. Maar voor dat geld willen gasten geen vliegtuigen over hun hoofd. Klein vreest daarom dat de tijdelijke maatregel, die tot eind dit jaar geldt, permanent wordt. Want ook na zijn presidentschap heeft Trump recht op bescherming door de Secret Service.

De gemeente West Palm Beach heeft inmiddels een juridische procedure aangespannen tegen de luchtvaartautoriteit. Aan doorgewinterde advocaten geen gebrek in Palm Beach. De rechter moet toetsen of de overheid de regels correct heeft toegepast.

As anyone who’s made a thing knows, a lot of work goes into bringing something from idea to completion. But there’s also considerable satisfaction in the process. [Willian] recently did …read more

Goedemorgen! Schaatsster Femke Kok gaat voor haar derde medaille op de 1500 meter strijden en CPB en PBL presenteren de doorrekeningen van het coalitieakkoord.

Eerst het weer: hier en daar wat regen of natte sneeuw, minima rond het vriespunt. Ook overdag af en toe regen of winterse neerslag bij 3 tot 8 graden, vanavond gaat het harder regenen.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het parlement van Venezuela heeft een wet goedgekeurd die kan leiden tot de vrijlating van meer politieke gevangenen in het land. De wet werd even daarna bekrachtigd door interim-president Rodríguez.

De wet zou ervoor kunnen zorgen dat honderden politici, journalisten en mensenrechtenactivisten weer op vrije voeten komen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Kjeld Nuis (36) won gisteren de bronzen medaille op de 1500 meter. In Studio Olympico vertelden zijn zoon Jax en zijn ouders hoe zij de race hadden beleefd.

Fijne dag!

It’s becoming somewhat of a theme that machine-generated content – whether it’s code, text or graphics – keeps pushing people to their limits, mostly by how such ‘AI slop’ is …read more

Acteur Eric Dane is op 53-jarige leeftijd overleden. Hij maakte vorig jaar bekend aan de progressieve spierziekte ALS te lijden.

Dane was vooral bekend van zijn rol als dokter Mark 'McSteamy' Sloan in de populaire televisieserie Grey's Anatomy.

"Met pijn in ons hart moeten wij mededelen dat Eric Dane donderdagmiddag is overleden na een moedige strijd met ALS", laat zijn familie in een verklaring weten. Ze prijzen zijn openheid over zijn ziekte. Ook zeggen zij "dat hij gek was op zijn fans en dat hij altijd dankbaar was voor alle liefde en steun die hij heeft ontvangen".

Saved by the Bell

De in San Francisco geboren Dane begon zijn carrière na zijn middelbare school in de jaren 90 met kleine rollen in televisieseries zoals Saved by the Bell en Roseanne. Zijn bekendheid groeide toen hij een terugkerende rol kreeg in de populaire serie Charmed. In het vijfde en zesde seizoen van de heksenserie (in 2003 en 2004) speelde hij de vriend van een van de hoofdpersonen.

Dane's grote doorbraak kwam een jaar later, toen hij in het tweede seizoen van de populaire ziekenhuisdramaserie Grey's Anatomy te zien was als de chirurg Mark Sloan. Memorabel is de scène waarin hij in een kleine handdoek uit de douche stapt. "Ik wist toen ik het opnam niet dat het memorabel zou kunnen worden", stelde hij later in een interview met Good Morning America. "Ik weet alleen nog dat ik uit een badkamer liep terwijl een meneer achter mij rook naar mij aan het blazen was."

Een jaar later werd hij als vaste acteur aan de serie toegevoegd. In 2011, aan het einde van het achtste seizoen verliet hij de serie als vaste acteur, hoewel hij als gastacteur nog in twee afleveringen van het volgende seizoen zat. In 2021 keerde hij eenmalig terug in een droom van hoofdpersonage Meredith Grey.

Films

Naast zijn rol in de populaire ziekenhuisserie, speelde Dane ook in meerdere films. Zo was hij te zien in de film Burlesque in 2010, waar hij een gemene vastgoedontwikkelaar speelt die de nachtclub van de door Cher vertolkte Tess Scali wil slopen. Verder speelde hij onder meer in X-Men: The Last Stand (2006) Marley & Me (2008) en Bad Boys: Ride or Die (2024).

Bij een jonger publiek is hij vooral bekend van zijn rol in de HBO-serie Euphoria. Daarin speelt hij een agressieve vader die worstelt met zijn gevoelens voor mannen.

In 2025 maakte Dane bekend aan ALS te lijden. De acteur vertelde er sinds ongeveer 2023 last van te hebben en vertelde dat hij langzaam de controle over zijn armen aan het verliezen was, maar bleef gewoon doorwerken. Ook werd hij het gezicht van een campagne om geld in te zamelen voor onderzoek naar ALS-medicijnen.

Hij wist dat hij uiteindelijk zou overlijden aan de gevolgen van zijn ziekte, maar bleef strijdbaar. "Wat er het meest toe doet is dat ik nog wat tijd met mijn kinderen kan doorbrengen en nog een beetje kan werken", stelde Dane vorig jaar in het gesprek met Good Morning America.