Aggregator

Moet Nederland van de rechter meer gaan doen om de eigen klimaatdoelen te halen? En scherpt de rechter de bestaande doelen zelfs aan? Dat wordt duidelijk vanaf 14.00 uur, als de rechter in Den Haag uitspraak doet in de zaak tussen Greenpeace en de Nederlandse staat over de bescherming van Bonaire tegen klimaatverandering.

Greenpeace wil niet alleen dat Nederland het eiland Bonaire beter beschermt tegen de gevolgen van klimaatverandering, maar ook dat ons land snel veel minder CO2 uitstoot zodat het niet langer bijdraagt aan de opwarming van de aarde.

Als Greenpeace gelijk krijgt, dan heeft dat grote gevolgen voor Nederland. Een betere bescherming van Bonaire kan al veel geld kosten, maar versneld veel minder CO2 uitstoten zal zeker grote impact hebben op de Nederlandse economie.

Bonaire beter beschermen

De zaak draait in eerste instantie om het Caribische eiland Bonaire, een zogeheten bijzondere gemeente van Nederland, aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. Greenpeace stelt dat Nederland te weinig doet om Bonairianen te beschermen tegen klimaatverandering. De organisatie wordt daarbij gesteund door een aantal eilandbewoners.

Rond Bonaire stijgt de zeespiegel en warmt het zeewater op. Dat leidt er onder meer toe dat koraal wegsterft, wat het eiland kwetsbaarder maakt voor overstromingen. Ook leven veel Bonairianen nu al in armoede en door het verdwijnen van het koraal dreigt het toerisme af te nemen. Dat is juist de belangrijkste inkomstenbron. Greenpeace wil onder meer dat Nederland iets doet aan de armoede op Bonaire, zodat inwoners zich beter kunnen voorbereiden op klimaatverandering.

"Voor klimaatjuristen is dit een heel interessante zaak", zegt Laura Burgers, jurist aan de Universiteit van Amsterdam. Klimaatzaken gaan vaak over het verminderen van CO2-uitstoot, maar zelden over aanpassingen aan een veranderend klimaat (adaptatie in klimaatjargon). "Het is de eerste keer dat de rechter wordt gevraagd om iets te zeggen over adaptatie."

Uitstoot drastisch verminderen

Toch gaat de zaak ook om het verminderen van de CO2-uitstoot. Gezien de geringe omvang van ons land, draagt Nederland maar beperkt bij aan de opwarming van de aarde. Het stoppen van de CO2-uitstoot hier zal de stijging van de temperatuur op Bonaire niet of nauwelijks beperken. Toch moet Nederland volgens Greenpeace de uitstoot verlagen.

Om de wereld niet meer dan 1,5 graad Celsius te laten opwarmen, mogen mensen maar een beperkte hoeveelheid CO2 uitstoten. Nederland heeft volgens Greenpeace al veel meer uitgestoten dan eerlijk zou zijn op basis van het het aantal inwoners.

Daarom zou Nederland als het aan Greenpeace ligt zo snel mogelijk moeten stoppen met de uitstoot van broeikasgassen, liefst al in 2030. Dat is twintig jaar eerder dan de Nederlandse regering nu van plan is en praktisch onhaalbaar. Als de rechter om die reden niet meegaat in de eis van Greenpeace, zou volgens de organisatie in ieder geval in 2040 de Nederlandse CO2-uitstoot op nul moeten staan.

Burgers vindt het niet ondenkbaar dat de rechter die eis wel toekent. "De rechtbank moet interpreteren wat voor Nederland een eerlijk aandeel is om bij te dragen aan de mondiale klimaatdoelen. Of je dat kan vertalen in 'netto nul in 2040' is nog niet zo makkelijk", zegt de jurist. "Het Internationaal Gerechtshof heeft afgelopen zomer wel geoordeeld dat landen alles moeten doen om de opwarming van de aarde tot 1,5 graad te beperken. Vandaag is de vraag hoe een Nederlandse rechtbank omgaat met dat advies."

Eerdere zaken

Het zou niet voor het eerst zijn dat de rechter natuur- of klimaatbeleid aanscherpt. De bekendste klimaatzaak werd ongetwijfeld gevoerd door Urgenda. In 2018 bepaalde de rechter in hoger beroep dat Nederland z'n CO2-uitstoot in 2020 met minimaal een kwart moest hebben teruggebracht. De staat wilde zo'n verplichting niet opgelegd krijgen, maar haalde het doel uiteindelijk wel.

De Nederlandse staat verloor ook al verschillende stikstofzaken, waardoor het al jaren heel moeilijk is om nieuwe vergunningen te krijgen voor bijvoorbeeld bouwprojecten of uitbreidingen van boerenbedrijven.

Vorig jaar januari won Greenpeace, dat vandaag dus weer voor de rechter staat, ook een stikstofzaak van de Nederlandse staat. De rechter bepaalde toen dat Nederland meer moet doen om de eigen stikstofdoelen te halen. En, heel uitzonderlijk, de rechter legde zelfs een dwangsom van 10 miljoen euro op als Nederland die doelen niet zou halen.

In Lelystad zijn twee wethouders afgetreden na een fel en urenlang debat in de gemeenteraad over de onrust binnen de gemeentelijke organisatie. Wethouders Dennis Grimbergen (VVD) en Annemieke Messelink-Dijkstra (InwonersPartij) dreigden een motie van wantrouwen te krijgen. Ze zeiden uiteindelijk onvoldoende vertrouwen te voelen om door te gaan en maakten hun vertrek bekend. Direct daarna verlieten ze de raadszaal.

De crisis in Lelystad begon vorige week. Toen kwam naar buiten dat een meerderheid van het college van burgemeester en wethouders voor een onderzoek naar het functioneren van ambtenaren had gestemd. Leidinggevenden zouden hun werk niet goed doen: ze zouden weigeren opdrachten uit te voeren en beleid tegenwerken.

Leidinggevende ambtenaren zeiden op hun beurt zich niet te herkennen in het beeld dat werd geschetst. Ze spraken juist van een verstoorde werksfeer door de wethouders.

Burgemeester Baltus stelde een integriteitsonderzoek in naar Grimbergen en Messelink-Dijkstra. Dat leidde tot vragen van meerdere fracties. Die wilden opheldering over het aangekondigde onderzoek en de verhoudingen binnen het college.

Gelekt naar de pers

Tijdens het meer dan vier uur durende debat verdedigden de wethouders hun aanpak en stelden ze dat vooral processen bij leidinggevende ambtenaren tekortschieten, met risico's voor dossiers als jeugdzorg en woningbouw.

Fracties reageerden daar kritisch op. Ze vonden dat de wethouders te weinig zelfreflectie toonden op de beschuldigingen van grensoverschrijdend gedrag. Ook vroegen ze de wethouders of ze wel hadden nagedacht waarom er naar Omroep Flevoland was gelekt.

Na een schorsing van een half uur lieten de twee wethouders weten dat ze niet verder wilden. "Wij willen geen deel uitmaken van een systeem waar wij niet achter kunnen staan", zei Grimbergen.

Het college bestond naast de burgemeester uit vier wethouders. De twee overgebleven wethouders en burgemeester Baltus gaan door. Een motie van wantrouwen tegen wethouder Sjaak Kruis haalde het niet. In maart zijn er in heel Nederland gemeenteraadsverkiezingen.

Sneeuw en gladheid hebben op meerdere plekken in het noorden van Nederland geleid tot ongelukken. Onder meer op de A6 en de A32 ging het mis. Voor zover bekend kwamen bestuurders overal met de schrik vrij.

Sinds halverwege de avond trokken sneeuwbuien over Noord-Holland, Flevoland, Drenthe, Friesland en Groningen. Die provincies werden langzaam bedekt onder een witte laag, al is de sneeuw in Noord-Holland vaak alweer weg.

In Groningen, Friesland en Drenthe en op de Waddeneilanden geldt nog de hele dag code geel. Daar waarschuwt het KNMI voor ongelukken door gladde wegen, bruggen, fietspaden en voetpaden.

Gisteravond raakten op de A6 bij Lemmer meerdere auto's van de weg. Op de A32 bij Wirdum sloeg een auto over de kop en belandde in de sloot. Op N-wegen en lokale wegen raakten tal van auto's van de weg, meestal met blikschade tot gevolg.

Rijkswaterstaat heeft tal van strooiwagens ingezet om doorgaande wegen in de noordelijke provincies goed begaanbaar te houden. Tegen 04.00 uur waren de laatste sneeuwbuien het land uit.

De Nederlandse Spoorwegen hebben uit voorzorg de dienstregeling aangepast en het treinverkeer in Groningen, Friesland en Drenthe 'losgekoppeld'. Zo moet worden voorkomen dat eventuele problemen door de sneeuw doorwerken in delen van Nederland waar geen sneeuw is gevallen. Reizigers die van en naar Groningen, Friesland en Drenthe reizen, moeten daarom vanochtend extra overstappen in Zwolle.

For most people, calculators are cheap and simple devices used for little more than addition and the odd multiplication job. However, when you get into scientific and graphical calculators, the …read more

De politie heeft in Zwolle een automobilist aan de kant gezet die met 180 kilometer per uur over een N-weg reed. De achtervolging begon in de buurt van Ommen en eindigde zo'n 25 kilometer verderop. De bestuurder bleek onder invloed van twee soorten drugs. Hij had ook geen rijbewijs.

Verkeersagenten kregen de man in het vizier omdat hij slingerde op de N340. Tijdens de achtervolging liep de snelheid op tot 180 kilometer per uur, zegt de politie. Op het traject Dalfsen-Zwolle was de gemiddelde snelheid 160 kilometer per uur; toegestaan is 80.

In Zwolle kon de bestuurder worden gestopt. Zijn rijbewijs bleek ruim een jaar geleden te zijn verlopen. Bij een speekseltest testte hij bovendien positief op twee soorten drugs. De man is aangehouden en zijn rijbewijs is ingenomen.

Bij de confrontatie in Minneapolis waarbij zaterdag Alex Pretti om het leven kwam, hebben twee agenten van de grenspolitie schoten gelost. Dat staat in een voorlopig rapport dat het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid naar het Congres heeft gestuurd.

Volgens het rapport probeerden agenten Pretti aan te houden, maar "verzette hij zich tegen de pogingen van de grenspolitie, waarna een worsteling ontstond". In het rapport staat dat tijdens de worsteling op de grond een van de agenten meerdere keren riep dat Pretti een wapen had. Zo'n vijf seconden later openden twee agenten het vuur met hun dienstwapens.

Pretti werd meerdere keren geraakt in zijn borst. In het rapport staat niet of de kogels van beide agenten hem hebben geraakt. Er wordt ook geen melding gemaakt dat Pretti, die een wapenvergunning had, op enig moment een poging deed om zijn wapen te pakken.

Het fatale incident werd van meerdere kanten gefilmd. CNN analyseerde de beelden en concludeerde dat het erop leek dat een agent het vuurwapen van Pretti uit diens broeksband trok voordat er werd geschoten. In het rapport staat niet wanneer Pretti's wapen werd afgepakt, alleen dat een agent na de fatale schoten zei dat hij het wapen had.

Het rapport is opgesteld door medewerkers van de grenspolitie (Customs and Border Patrol, red.), de dienst waar de betrokken agenten werken. De dienst is verplicht binnen drie dagen na een sterfgeval waar medewerkers bij betrokken zijn het Congres te informeren. Deze eerste analyse is gebaseerd op verslagen en beelden van bodycams.

'Noem must go'

Na het tweede dodelijke incident in Minneapolis met agenten neemt de politieke druk op minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem toe. Democratische leiders in het Congres willen dat ze wordt ontslagen. "Zo niet, dan starten wij een afzettingsprocedure in het Huis van Afgevaardigden." Inmiddels hebben ook twee Republikeinse senatoren aangedrongen op haar vertrek.

President Trump zei in een interview vertrouwen te hebben in Noem. Hij bleef haar herhaaldelijk verdedigen en zei dat haar baan voorlopig niet in gevaar is.

Rusland heeft in het oosten van Oekraïne een passagierstrein aangevallen met drones. Zeker vijf mensen zijn daarbij om het leven gekomen. In de trein zaten volgens de Oekraïense autoriteiten bijna 300 mensen.

De trein werd aangevallen in de buurt van Barvinkove in de regio Charkiv. Een Russische drone raakte een rijtuig, twee andere drones ontploften bij de locomotief.

President Zelensky zegt dat in het getroffen rijtuig achttien mensen zaten. Op X deelt hij beelden waarop te zien is dat de wagon in brand staat. Aan de zijkant is schade van een inslag te zien.

Zelensky reageert woedend op de nieuwe Russische aanval. "In elk land zou een droneaanval op een passagierstrein op dezelfde manier worden beschouwd: puur en alleen als een terroristische daad", schrijft hij. Rusland heeft zich niet uitgelaten over de aanval.

Infrastructuur als doelwit

Rusland voert veel aanvallen uit op Oekraïens grondgebied, zowel op steden als op infrastructuur. Vaak is de energievoorziening het doelwit, maar ook spoorlijnen en wegen worden onder vuur genomen. De spoorlijn waar de aanval was wordt ook gebruikt voor het vervoeren van militairen naar het front.

De niet geraakte wagons zijn enkele uren na de aanval verder gereden, zeggen de Oekraïense spoorwegen. Treinpersoneel heeft onderweg nog evacués opgepikt. De trein heeft als eindbestemming de grensplaats Tsjop in West-Oekraïne.

Smoothie bikes are a great way to make a nutritious beverage while getting a workout at the same time. [Tony Goacher] was approached by a local college, though, which had …read more

De Dienst Toeslagen weigerde jarenlang bewust aan toeslagenouders uit te leggen waarom zij van fraude verdacht werden, terwijl zij wel recht hadden op die informatie. Dat meldt Trouw op basis van een interne memo uit 2025 die de krant verkreeg via de Wet open overheid.

De memo van de dienst beschrijft dat aan ouders geen documenten worden gegeven waarin staat waarom zij het stempel 'Opzet / Grove Schuld' hebben gekregen. Dat gebeurt volgens de memo vanwege "een interne werkafspraak".

Duizenden ouders kregen onterecht dat stempel. Zij kunnen voor compensatie terecht bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT), die in 2020 werd opgericht.

'Niet houdbaar'

De dienst erkent in de memo dat het niet verstrekken van deze stukken "niet houdbaar in beroep" is. Dat betekent dus dat ervan werd uitgegaan dat bij een gang naar de rechter dit geen stand zou houden.

Het ministerie van Financiën stelt in een reactie aan Trouw dat de memo de werkwijze beschrijft "die in het begin van UHT is opgezet". Maar een advocaat die meerdere slachtoffers bijstaat, zegt tegen de krant dat er nog steeds geen informatie wordt verstrekt. Het ministerie zegt verder dat de "inzet altijd is geweest te voldoen aan de wettelijke verplichtingen".

Everyone knows that bearings are a consumable wear item, and that the power head of a vacuum likely contains bearings that will eventually need to be replaced. Yet when the …read more

De onderhandelaars van D66, VVD en CDA zijn het op hoofdlijnen eens geworden. "We hebben samen een akkoord gesloten", zei D66-leider Jetten, die samen met VVD-leider Yesilgöz en CDA-leider Bontenbal naar buiten kwam.

Op de grote thema's hebben de drie partijen knopen doorgehakt. "We moeten nog wel een paar puntjes op de i zetten", zei Jetten. Maar daar kan het volgens het drietal niet meer op stuk lopen.

Vrijdag wordt het akkoord met inhoudelijke afspraken gepresenteerd. Dan zal blijken waar de partijen de komende jaren meer of juist minder aan willen uitgeven. De drie zeggen in ieder geval dat ze "duidelijke keuzes" maken, maar met "een uitgestoken hand" naar andere partijen.

Bekend is in ieder geval dat er "enorme investeringen" in defensie worden gedaan en dat er geïnvesteerd wordt "in Nederland zelf". "Die totale financiële puzzel wilden we goed leggen, zodat we ook geen schulden doorschuiven naar toekomstige generaties", zei Jetten. Ook Yesilgöz spreekt van "mooie afspraken" over de financiën.

De drie partijleiders kwamen samen naar de pers toe om een toelichting te geven, al wilden ze inhoudelijk nog niet veel kwijt:

Dat een van de grootste hobbels nu is genomen, betekent dat de drie hun plannen deze week kunnen voorleggen aan hun fracties. Dat zal waarschijnlijk woensdag of donderdag gebeuren. Het minderheidskabinet in wording zal dan dus vrijdag het coalitieakkoord presenteren.

Daarna zal de volgende fase beginnen: het zoeken naar bewindspersonen. De Tweede Kamer zal daarvoor naar verwachting volgende week een formateur aanwijzen. Dat is doorgaans de leider van de grootste coalitiepartij, in dit geval beoogd premier Rob Jetten (D66).

De drie partijleiders wilden nog niet kwijt hoe de verdeling van de ministerposten zal zijn en wie de nieuwe bewindslieden worden. "Je moet eerst de inhoud op orde hebben, dan de toestemming van de Tweede Kamer krijgen en dan ga je het daarover hebben", zegt Yesilgöz.

Beëdiging eind februari

De nieuwe ploeg van ministers en staatssecretarissen zou dan mogelijk op maandag 23 februari door de koning beëdigd kunnen worden. Die datum staat al met potlood in de agenda van de onderhandelaars. "Maar we doen het stap voor stap", zei Jetten.

CDA-leider Bontenbal ambieert geen kabinetspost. Hij wil fractieleider in de Tweede Kamer blijven. Het is nog niet duidelijk of VVD-leider Dilan Yesilgöz opnieuw minister wil worden. In het kabinet-Rutte IV was zij minister van Justitie en Veiligheid, daarna werd ze fractievoorzitter.

Het Franse luxeconcern Louis Vuitton Moët Hennessy (LVMH) zag zijn jaaromzet in 2025 met 5 procent dalen naar 80,8 miljard euro. De winst kwam uit op 10,9 miljard euro, 13 procent minder dan het jaar ervoor, blijkt uit de jaarcijfers.

LVMH is naast tassenmerk Louis Vuitton, champagnemaker Moët & Chandon en cognacmerk Hennessy ook eigenaar van zo'n 75 andere luxemerken, waaronder Christian Dior, Givenchy, Fendi, Marc Jacobs en Bulgari. Door deze grote portefeuille dienen de resultaten van de merken ook als graadmeter voor de sector van luxegoederen.

Mode en lederwaren zijn het belangrijkste bedrijfsonderdeel van het concern. Samen met de drankdivisie daalde daar de omzet het hardst, respectievelijk 8 en 9 procent. Daarentegen was er nauwelijks een daling waarneembaar in de categorieën horloges, sieraden en cosmetica.

Wereldwijde spanningen

In het financiële verslag staat dat het bedrijf lijdt onder de internationale geopolitieke spanningen en macro-economische ontwikkelingen. Zo leed de drankdivisie onder lager consumentenvertrouwen door handelsspanningen tussen China en de Verenigde Staten.

Hoewel de omzet in 2025 daalde, krabbelde het bedrijf in de tweede helft wel weer op. Dit herstel biedt hoop en hierom is het bedrijf optimistisch voor 2026, ondanks economische onzekerheden.

Vier vrouwen uit Afghanistan die naar Nederland waren gevlucht, krijgen na een afgewezen asielaanvraag alsnog een verblijfsvergunning. Dat bevestigt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) na berichtgeving van Trouw. De krant schrijft dat de vrouwen de afgelopen dagen hoorden dat ze in Nederland mogen blijven.

De IND zegt tegen Trouw dat een "samenspel van individuele feiten en omstandigheden" heeft geleid tot dit besluit. Ook is de situatie voor vrouwen in Afghanistan de afgelopen tijd verder verslechterd. De immigratiedienst zegt ook dat de meeste asielaanvragen van Afghaanse vrouwen worden goedgekeurd, en dat de eerdere afwijzingen uitzonderingen zijn.

Het aanvankelijke besluit van de IND kon rekenen op veel kritiek, omdat de Taliban Afghaanse vrouwen systematisch discrimineren. Het afwijzen van de asielaanvragen was volgens de IND desondanks gerechtvaardigd, omdat werd ingeschat dat de vrouwen zich konden schikken naar de leefregels van de Taliban.

Zo schreef de IND in een document over de asielaanvraag van een vrouw dat zij 63 jaar had geleefd in Afghanistan. "U hebt zich al jaren kunnen conformeren aan de in Afghanistan geldende normen en leefregels. Er is geen sprake van indicaties van verwestering", staat in het stuk dat werd ingezien door Nieuwsuur.

Taliban

In 2021 namen de Taliban de macht over in Afghanistan en deden ze zich gematigder voor dan in de jaren 90. De Taliban beloofden vrouwenrechten te respecteren, mits in overeenstemming met islamitische wetten. In de praktijk worden de rechten van vrouwen steeds verder ingeperkt.

Vrouwen en meisjes moeten verplicht een boerka dragen en mogen niet naar de middelbare school of universiteit. Ook mogen vrouwen in veel gevallen niet werken. Zingen in het openbaar is ook verboden. Een van de recentste beperkingen is een verbod op boeken van vrouwelijke auteurs op universiteiten.

Het Europese Hof van Justitie oordeelde in 2024 dat de maatregelen die door de Taliban tegen vrouwen zijn ingesteld kunnen worden aangemerkt als een daad van vervolging. In reactie op Kamervragen maakte demissionair minister Van Weel vorige maand duidelijk dat dit niet betekent dat aan iedere Afghaanse vrouw "asiel moet worden verleend".

"Er kan nog steeds een individuele beoordeling plaatsvinden", aldus Van Weel.

In het westen van Roemenië zijn zeven aanhangers van de Griekse club PAOK Saloniki om het leven gekomen bij een zwaar verkeersongeluk. Hun busje kwam op de verkeerde weghelft terecht en botste frontaal op een vrachtwagen.

De zeven supporters overleden ter plekke. Drie anderen raakten gewond, één van hen ligt in kritieke toestand in het ziekenhuis in Timisoara.

De fans, volgens Griekse media allemaal afkomstig uit Thessaloniki en omgeving, waren onderweg naar het Franse Lyon. Daar speelt PAOK donderdag tegen Olympique in de Europa League.

Op dashcambeelden van het ongeluk is te zien dat het busje op de verkeerde weghelft terechtkomt. Het voertuig spat in brokstukken uit elkaar en komt in de berm terecht.

PAOK leeft mee

In een verklaring betuigt de voetbalclub zijn steun aan de nabestaanden en slachtoffers. "Onze innige deelneming aan de families van deze kinderen. In hun ondraaglijke pijn zullen ze niet alleen zijn. De grote familie van PAOK zal altijd aan hun zijde staan om deze pijn zoveel mogelijk te verzachten. Onze gedachten zijn ook bij de gewonden, die hun eigen strijd voeren."

Olympique Lyon zegt dat de overledenen herdacht zullen worden aan het begin van de wedstrijd overmorgen.

PAOK zegt een verzoek te hebben ingediend om de wedstrijd tegen Lyon uit te stellen, maar de UEFA heeft dat afgewezen. De Europese voetbalbond zegt dat het niet mogelijk is om de wedstrijd te verplaatsen.

When you can buy something at a low price in one location, and sell it at a higher price somewhere else, you’re engaged in what economists call “arbitrage”. We’re not …read more

Een 67-jarige man die werkzaam was bij een buitenschoolse opvang (bso) in Den Haag is opgepakt op verdenking van ontucht met kinderen, meldt het Openbaar Ministerie.

In augustus deed de opvang aangifte nadat een andere medewerker had gezien dat de man een filmpje maakte. De man werd vrijdag gearresteerd en is gisteren voorgeleid.

Bij een huiszoeking vond de politie filmpjes waarop twee kinderen te zien zijn die over hun kleren worden betast, meldt het OM. De ouders van de kinderen zijn op de hoogte gesteld en hebben aangifte gedaan. De 67-jarige man is sinds de aangifte niet meer werkzaam op de opvang.

Gemeente

Het is niet bekend om welke opvang het gaat. De gemeente Den Haag zegt tegen persbureau ANP dat het een ingrijpende en verdrietige zaak is. "We leven diep mee met de kinderen en hun ouders die hier direct bij betrokken zijn."

De gemeente meldt dat de opvang "nauw betrokken is bij de situatie" en ouders actief informeert "en hen waar nodig verwijst naar passende vormen van ondersteuning".

In Tsjechië is een conflict tussen de uiterst-rechtse regeringspartij Motoristé Sobe en de onafhankelijke president Pavel geëscaleerd. Op een ingelaste persconferentie heeft Pavel vanmiddag bekendgemaakt dat hij aangifte overweegt tegen minister Macinka van Buitenlandse Zaken vanwege chantage. Ook toonde hij sms'jes met bedreigende teksten van de minister.

Het conflict draait om oud-coureur Filip Turek, de leider van de Motoristen. Deze autopartij maakt sinds december deel uit van de radicaal-rechtse regering van premier Babis. Turek werd naar voren geschoven voor twee verschillende ministerposten, maar president Pavel heeft de voordracht telkens geblokkeerd.

Reden zijn talloze racistische, antisemitische en homofobe uitspraken. Zo schreef Turek dat de "laatste trotse Duitser in 1945 stierf" en dat iemand in brand steken fout is, "maar als het een zigeuner betreft, is dat een verzachtende omstandigheid". Ook poseerde hij met nazisymbolen. Daarmee is Turek minister onwaardig en keert hij zich tegen de grondwet, stelt de president.

Daarop bedachten de Motoristen een list. Partijgenoot Petr Macinka werd zowel minister van Buitenlandse Zaken als Milieu, maar op dat laatste departement werd de omstreden Turek benoemd als regeringscommissaris. Daarvoor was geen goedkeuring van de president nodig. Volgens de regering zal hij desondanks fungeren alsof hij een minister is. Turek zal zich inzetten voor het 'stoppen' van de Green Deal.

'Alle bruggen verbranden'

Toch gaven de Motoristen niet op. Ze willen Turek hoe dan ook als minister benoemd hebben. Zijn partijgenoot Macinka blijft daarop aandringen bij president Pavel. En daarin gaat hij ver. Te ver, aldus de president.

Op zijn sociale media heeft Pavel twee sms'jes van Macinka gedeeld, die hij afgelopen nacht naar de adviseur van de president heeft gestuurd. Daarin zegt de minister dat hij pas zal rusten als Turek tot minister is benoemd. "Anders zullen de gevolgen voor hem (en niet alleen voor hem) zeer verrassend zijn."

Macinka schreef verder dat hij dan "alle bruggen achter zich zal verbranden, op een manier die zal worden opgenomen in de politieke lesboeken als extreem geval van samenwerken". De minister zal de president "meedogenloos bestrijden", "zonder scrupules".

President Pavel noemt de woorden ontoelaatbaar en onaanvaardbaar in een democratie. "Ik beschouw deze woorden als een poging tot chantage." Zijn advocaten onderzoeken of de tekst onder afpersing valt. De politie is een onderzoek gestart.

De voltallige oppositie eist het aftreden van Macinka, maar hij kan rekenen op bescherming van zijn coalitiepartners. Premier Babis noemt de gekozen woorden "niet zijn stijl", maar vindt dat er geen sprake is van chantage.

Macinka wast zijn handen in onschuld en noemt de sms'jes een vorm van onderhandelen. "De president is ooit politicus geweest, misschien komt hij daar nog wel achter." Verder zei de minister van Buitenlandse Zaken dat hij wil voorkomen dat Pavel naar de volgende NAVO-top zal afreizen, tenzij partijgenoot Turek alsnog tot minister wordt benoemd.

Om tafel

Premier Babis wil dat het conflict zo snel mogelijk wordt opgelost. Wat hem betreft komt er een rondetafelgesprek met de minister en de president. Maar een uitweg lijkt onmogelijk: de Motoristen houden vast aan hun omstreden ministersvoordracht, de president blijft bij zijn blokkade.

Babis is voor zijn regering afhankelijk van de Motoristen. Hij kan Macinka en Turek daarom niet laten vallen. Tegelijk zit president Pavel stevig in zijn zadel: hij geniet breed vertrouwen van de kiezers. Hij lijkt op dit moment zeker van een herverkiezing, die overigens pas over twee jaar staat gepland.

Desondanks gaan Tsjechische politieke experts ervan uit dat de regering dit conflict zal overleven, ongeacht de uitkomst. "Ze hebben een gemeenschappelijke vijand en dat is Pavel", zegt politicoloog Jan Kubácek tegen nieuwssite iROZHLAS. "Hoe krachtiger hij optreedt tegen de regering, hoe sterker de coalitie van Babis wordt."

De Zweedse regering wil de leeftijd waarop kinderen verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor ernstige misdrijven verlagen van 15 naar 13 jaar. Ook wil de regering minderjarigen zwaardere straffen kunnen opleggen.

In Zweden worden steeds vaker jonge kinderen door bendes geronseld om zware misdrijven te plegen, juist omdat ze onder de 15 niet kunnen worden vervolgd. Vaak komen ze uit probleemwijken en worden ze ingezet bij het plaatsen van explosieven en bij mishandeling of zelfs moord.

De Zweedse minister van Justitie Strömmer spreekt van een noodsituatie en noemt het tegengaan van het gebruik van kinderen door criminelen "een van de belangrijkste taken" voor de regering.

Strafvermindering afschaffen

Het wetsvoorstel werd gisteren gepresenteerd. De regering wil ook de strafvermindering voor 15- tot en met 18-jarigen afschaffen. Verder moeten kinderen van 17 en 18 jaar als volwassenen worden behandeld bij de bepaling van de strafmaat en wordt de maximale gevangenisstraf voor minderjarigen verhoogd van 14 naar 18 jaar cel. Ook wordt jeugdzorg voor meerderjarigen afgeschat, behalve in uitzonderlijke gevallen.

De wijzigingen moeten gaan gelden voor misdrijven met een minimumstraf van vier jaar gevangenis. Het voorstel wordt nu naar de Raad voor Wetgeving gestuurd, die de juridische haalbaarheid toetst. Na dat advies wordt de wetswijziging voorgelegd aan het parlement. Als de wet wordt aangenomen, dan kan die deze zomer al in werking treden.

Kritiek op de plannen

Er is sinds 2023 aan de plannen gewerkt en meerdere organisaties in de Zweedse samenleving hebben zich eerder kritisch uitgelaten. Zo maakt VN-kinderrechtenorganisatie Unicef zich grote zorgen. De Zweedse politie waarschuwde dat de leeftijdsverlaging er ook toe kan leiden dat "aanzienlijk jongere kinderen" in aanraking komen met het criminele circuit.

Ook denken sommige organisaties dat het gevangenissysteem in Zweden niet geschikt is om zulke jonge kinderen op te vangen en dat hun celstraf een schending van de rechten van het kind kan betekenen.

Een sociaal wetenschapper zegt tegen omroep SVT dat er geen feitelijke argumenten zijn voor de voorstellen. "De beschikbare studies op dit gebied zijn duidelijk. Het enige redelijke is dat de kinderen zorg krijgen en niet gestraft worden."

Strömmer zei dat hij kennis had genomen van alle kritiek, maar dat de situatie nu urgenter is geworden. "Het zijn zorgen die we zeer serieus nemen. Maar volgens onze gezamenlijke inschatting zijn de risico's van het voortzetten van het huidige systeem zelfs nog groter."

'Kindsoldaten'

Ongeacht de nieuwe wetgeving blijven 'kindsoldaten' een probleem in Zweden. Uit gegevens van de Nationale Raad voor Misdaadpreventie blijkt dat het aantal geregistreerde misdrijven waarbij verdachten jonger dan 15 jaar betrokken zijn, de afgelopen tien jaar is verdubbeld.

Onder de 15 jaar kunnen kinderen nu niet strafrechtelijk verantwoordelijk worden gehouden voor misdrijven, waardoor ernstige juridische gevolgen uitblijven. Wel buigt de rechter zich over de schuldvraag in een zaak. In 2024 werden 176 kinderen onder de 15 verdacht van moord, poging tot moord of medeplichtigheid. Het jaar ervoor waren het er 53.

The human body is remarkably good at handling repairs. Cut the skin, and the blood will clot over the wound and the healing process begins. Break a bone, and the …read more

Een nieuwe werkwijze van de Rotterdamse rechtbank waarbij een kind dat geen contact meer heeft met een of beide ouders een 'kinderadvocaat' krijgt toegewezen, heeft de interesse gewekt van andere rechtbanken in het land.

Dat zegt de Rotterdamse rechter Eelco Moerman, die zeer enthousiast is over de werkwijze: "We merken dat op deze manier kinderen veel eerder en duidelijker worden gehoord".

In de werkwijze, die sinds begin dit jaar geldt bij de rechtbank, wordt er in de zaken waarbij een kind geen contact meer heeft met een ouder direct een zogenoemde bijzondere curator aangesteld. Die dient in de zaak als een soort kinderadvocaat, die in gesprek gaat met alle partijen en de belangen van het kind behartigt.

Daarnaast schrijft de curator een rapport, dat dan meteen in de eerste zitting besproken kan worden.

Complexe zaken

De werkwijze van de Rotterdamse rechtbank begon in april 2024 als proef. Al snel zagen de familierechters de voordelen van de nieuwe manier van werken, zei Moerman vorige maand in het NOS Radio 1 Journaal.

"In het normale geval was het zo dat iedereen moest wachten tot er een zitting was, maar dat kan door alle drukte wel zes maanden duren", zo legt Moerman uit. In die periode is er veel onduidelijkheid voor het kind en de ouder, bijvoorbeeld of het contact er überhaupt nog gaat komen, zegt de rechter.

Daar komt bij dat het vaak gaat om complexe zaken, onderstreept Moerman. Een kind heeft geen contact meer met een ouder vanwege bijvoorbeeld verslavingsproblematiek, huiselijk geweld of omdat gescheiden ouders slecht over elkaar praten.

"Met die bijzondere curator wordt er gelijk ingezet op wat er wel en niet kan, zodat er dan ook veel meer duidelijk is over wat er is gebeurd in het verleden en hoe er verder moet worden gegaan als die zitting er dan is", zegt Moerman.

Kind eerder meegenomen

Rechter Moerman schreef met collega-juristen en -rechters van de rechtbank Rotterdam een artikel over de bijna vijftig pilotzaken in vakblad Relatierecht en Praktijk. Daarin onderstreepten ze dat zaken in de praktijk sneller werden afgehandeld.

Ook werd de stem van het kind eerder in de zaak meegenomen en was die "duidelijker hoorbaar" in de zittingszaal. Verder ontstond er bij ouders soms meer inzicht "in hun rol in het geheel", ook als het uiteindelijk niet lukte om het contact te herstellen. "Dus ook in zaken waarin de uitkomst verdrietiger was, zagen we een duidelijke meerwaarde", zegt Moerman.

Als voorbeeld wordt een zaak genoemd waarin een vader al zes jaar geen contact meer had met zijn dochter. Nadat de curator afzonderlijk met iedereen had gesproken, en ook de ouders voor het eerst in jaren weer samen om de tafel had gekregen, bleek contactherstel uiteindelijk alsnog niet mogelijk. Wel gaf de vader aan dat hij het verslag van de curator helder vond en dat hij zich "met pijn in zijn hart" neerlegde bij de uitkomst.

"Mensen hebben behoefte aan duidelijkheid en met die bijzondere curator ontstaat er ruimte om snel te handelen, waarbij mensen ook echt het gevoel hebben dat ze worden gehoord", zegt Eelco Moerman.

Dat geldt in het bijzonder voor het kind, benadrukt de rechter. Ook omdat de gesprekken met de 'kinderadvocaat' vaak plaatsvinden in een ontspannen omgeving buiten de rechtbank, waar het kind volgens hem "echt de tijd en ruimte" krijgt om zijn of haar verhaal te vertellen.

'Bij aanvang zaak veel meer duidelijk'

Moerman: "Ook in de rechtszaal spreken we natuurlijk met de kinderen, maar dat is soms maar een kwartiertje of een half uurtje. De bijzondere curator heeft veel meer tijd om die stem te horen. Daardoor merken we ook dat het gesprek op de zitting heel erg is veranderd.

"In de oorspronkelijke situatie was het echt het ene verhaal tegenover het andere verhaal. Maar met het rapport van de curator, en de gesprekken die zijn gevoerd, is er bij aanvang al veel meer duidelijk over wat er vroeger is gebeurd. Dus dan kunnen we in een zitting ook veel meer praten over het nu en de toekomst."

Als het aan hem ligt, nemen nog veel meer rechtbanken de werkwijze over. "Tegelijk is het zo dat het per rechtbank verschillend is wat er werkt en niet werkt. Zo kan het zijn dat ergens anders de wachttijden korter zijn, minder kinderadvocaten beschikbaar zijn of dat hulpverlening minder snel beschikbaar is. Maar we horen dus wel echt interesse vanuit andere rechtbanken om dit ook in te zetten."