Aggregator

Wekdienst 3/1: Code oranje vanwege winters weer • Van Veen in finale WK darts

2 hours 24 minutes ago

Goedemorgen! Vanwege het winterse weer zijn verkeerswaarschuwingen van kracht en darter Gian van Veen staat vandaag als vierde Nederlander ooit in de finale van het WK darts in Londen.

Eerst het weer: vanuit het noordwesten trekken veel winterse buien over. Plaatselijk valt er vijf tot tien centimeter sneeuw, maar er zijn ook plaatsen waar maar een centimeter valt. Het wordt 1 tot 4 graden, maar het voelt kouder aan.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In Noord-Brabant gaat de zoektocht naar de vermiste Mick verder. Daarbij krijgt de politie hulp van het Veteranen Search Team en vrijwilligers. De 19-jarige Mick uit Helmond wordt sinds gisternacht vermist.

Hij is vermoedelijk zonder schoenen en in korte broek en shirt vanuit huis vertrokken. Hij werd gisterochtend nog gezien in Asten, een dorp op meer dan 10 kilometer van Helmond. Mick heeft een verstandelijke beperking. Zowel de politie als zijn familie maakt zich grote zorgen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De oudste bewoner van de Apenheul in Apeldoorn is doodgegaan: de 57-jarige slingeraap Pepi. Het dierenpark zegt dat ze een "onuitwisbare indruk" heeft achtergelaten op "vele dierverzorgers, gidsen en bezoekers".

Colombiaanse slingerapen zoals Pepi worden volgens de dierentuin in het wild ongeveer 25 jaar. Pepi bereikte met haar 57 jaar een "extreem hoge leeftijd". De slingeraap kwam in 1972 in Apeldoorn wonen, een jaar na de opening van de dierentuin.

Ze was te herkennen "aan haar wiebelige loopje en de kale plek op haar hoofd":

Fijne dag!

Explosies in Venezuela, regering wijst naar VS, nog geen reactie Witte Huis

2 hours 55 minutes ago

In Venezuela zijn explosies gehoord. Ooggetuigen meldden dat ze rond 02.00 uur lokale tijd in de hoofdstad Caracas meerdere ontploffingen hebben gehoord en het geluid van laagvliegende vliegtuigen.

Op beelden die online worden gedeeld zijn ook rookwolken, hoge vlammen en helikopters te zien. In verschillende wijken renden mensen de straat op.

De ontploffingen lijken te komen van een groot militair complex ten zuiden van de stad, Fuerte Tiuna. Dat is niet officieel bevestigd, maar er zijn meldingen dat het complex wordt geëvacueerd. In de omgeving is de stroom uitgevallen.

De regering van Venezuela zegt dat er op meerdere plekken aanvallen zijn geweest. In een verklaring worden ook de deelstaten Miranda, Aragua en La Guaira genoemd. Venezuela stelt dat de VS achter de aanvallen zit en veroordeelt de "militaire agressie". De VS heeft nog niet gereageerd op de beschuldiging.

'Grond trilde'

"De hele grond trilde", vertelt een vrouw op straat aan persbureau AP. "Dit is vreselijk. We hoorden explosies en vliegtuigen in de verte."

Inwoners filmden de explosies in de verte:

De berichten volgen op dreigende taal richting Venezuela van de VS. Dat land heeft een oorlogsvloot samengetrokken voor de kust van Venezuela en het Amerikaanse leger viel de afgelopen maanden op zee bootjes aan, waarbij de VS zei dat het ging om drugssmokkelaars.

Sinds september voerde het Amerikaanse leger 35 aanvallen uit op vermeende drugsboten, maar het land heeft tot nu toe niet bewezen dat het daadwerkelijk om drugssmokkelaars ging. Volgens Amerikaanse cijfers zijn er zeker 115 mensen bij gedood.

Deze week beweerde Trump nog dat de VS een Venezolaanse drugshaven heeft aangevallen. Het Witte Huis heeft zo'n aanval echter niet bevestigd.

Het is niet duidelijk of de VS iets met de explosies van afgelopen nacht te maken heeft, maar Trump heeft verschillende malen gedreigd om in Venezuela ook aanvallen op land uit te voeren om drugshandelaren te stoppen. De VS heeft ook olietankers in beslag genomen.

'Trump overdrijft'

Washington zegt bezig te zijn met een campagne tegen "narcoterrorisme". De Amerikanen beschuldigen Maduro en zijn regime van het leidinggeven aan het Cartel de los Soles, dat op grote schaal drugs naar de VS zou smokkelen. Onafhankelijke deskundigen zeggen dat Trump de Venezolaanse rol in de internationale drugshandel overdrijft.

Washington erkent de Venezolaanse president niet meer als wettig staatshoofd. De Amerikaanse regering maakt er geen geheim van dat de VS uit is op regime change: het verdrijven van president Maduro en zijn regering.

Maduro zegt niets te maken te hebben met drugssmokkel en wil hierover in gesprek met de VS.

Eerste 48 uur cruciaal voor slachtoffers Zwitserland, herstel gaat lang duren

4 hours 31 minutes ago

Bij de zware cafébrand in Zwitserland zijn 119 mensen gewond geraakt, is gisteren op een persconferentie bekendgemaakt. Een groot deel van hen verkeert in levensgevaar en sommigen zijn tot 60 procent verbrand. Wat betekent dat en hoe kunnen zij herstellen?

De eerste 24 tot 48 uur worden de acute fase genoemd. In die fase moet zuurstof worden toegediend en vocht, elektrolyten en eiwitten. De wonden en organen worden gemonitord en soms wordt er al geopereerd. Tijdens de acute fase worden patiënten soms kunstmatig in coma gebracht.

Zuurstof is een van de facetten van de behandeling waar als eerste op wordt ingezet. "Als het slijmvlies van de luchtpijp zwelt na beschadiging door hete lucht, dan moet daar zo snel mogelijk een buisje in worden geplaatst", legt Paul van Zuijlen uit. Hij is hoofd brandwondencentrum en plastisch chirurg van het RKZ Brandwondencentrum in Beverwijk.

Slachtoffers die giftige gassen hebben ingeademd, moeten ook extra zuurstof krijgen. "Van die zuurstof verhogen we de druk soms, zodat giftige gassen als koolmonoxide in de longen en de bloedbaan daarmee kunnen worden weggespoeld."

Risico op infectie

Veel van de zwaargewonde slachtoffers hebben uitwendige brandwonden. "Hoe groter het verbrande oppervlak, des te meer risico", legt brandwondenarts Keli Jansen van Brandwondencentrum Rotterdam uit. Sommige gewonden zijn voor 60 procent verbrand, dat wil zeggen 60 procent van het totale huidoppervlak. "Je vingers en handpalm zijn samen één procent", zegt Jansen.

Jansen legt uit dat de huid een eerste barrière is tegen alles van buitenaf, zoals bacteriën en virussen. "Bij een brandwond met een groot oppervlakte, is een groot deel van die barrière weg. Infecties kunnen makkelijker binnentreden, je immuunwerking draait op volle toeren en je verliest veel belangrijke stoffen, waaronder vocht. Een lichaam kan daardoor heel ziek worden."

Een derdegraads brandwond herstelt niet uit zichzelf. Het moet met eigen huidweefsel worden afgedekt. Van Zuijlen: "Als iemand voor 60 procent derdegraads verbrand is, betekent dat dat we nog 40 procent huid hebben om af te oogsten, zoals we dat noemen. Middels een huidtransplantatie worden de wonden daarmee bedekt. We hebben allerlei technieken om huid slim op te rekken en effectief te gebruiken."

Alleen wanneer iemand heel ziek is, kan gebruik worden gemaakt van donorweefsel, om een wond tijdelijk af te dekken. Donorhuid kan niet hechten; uiteindelijk moet toch weer de eigen huid worden gebruikt.

Kunstmatig coma

In sommige situaties worden patiënten in een kunstmatige coma gebracht. Jansen: "Dat gebeurt wanneer mensen ongelofelijk veel pijn hebben. Door pijn kunnen mensen in stresssituaties komen en dan moet het lichaam nog harder werken. Dan is het soms beter om iemand in slaap te houden, om de pijn te omzeilen, maar ook zodat vitale parameters als temperatuur, hartslag en bloeddruk onder controle blijven."

Op dit moment liggen ook gewonden van de ramp in Zwitserland in coma, al is niet bekend of dat kunstmatig is.

Herstel van dergelijke grote brandwonden duurt lang. "Gewonden liggen wel maanden in een brandwondencentrum, waarvan de eerste weken op de intensive care. Daarna volgen maanden in een revalidatiecentrum. Eenmaal thuis moet je verder poliklinisch revalideren, zo kom je soms makkelijk aan twee jaar, als het niet langer is", aldus Jansen.

Genezingsproces verschilt

Het genezingsproces van brandwonden is voor veel mensen verschillend. Sommige patiënten ervaren pijn. Anderen omschrijven stekende, brandende of prikkende gevoelens. Sommige patiënten voelen geen pijn, soms omdat brandwonden zo diep zijn dat ook zenuwuiteinden zijn verbrand. Naast pijn krijgen veel gewonden te maken met intense jeuk, zien beide artsen. Patiënten liggen daar vaak wakker van.

Van Zuijlen refereert aan de cafébrand in Volendam, 25 jaar geleden. "De mensen met de minste pijn hadden eigenlijk het meest acuut zorg nodig. Dat was een bizarre situatie, want sommigen stonden hun plek in de ambulance af aan gewonden met oppervlakkige brandwonden, omdat zij veel meer pijn ervoeren."

Nadat wonden genezen, na operaties of huidtransplantaties, blijven littekens over. Bewegen gaat minder makkelijk, omdat de genezen huid en littekens strak om gewrichten zitten. Ook de psychische gevolgen van de brandwonden zijn volgens beide artsen groot. Je moet vaak een trauma verwerken en je moet leren leven met een ander uiterlijk. Soms komt daar schaamte bij kijken.

Jongeren meer kans

Toch is er hoop, ook voor de slachtoffers in Zwitserland, denken Van Zuijlen en Jansen. Veel mensen met grote brandwonden die de eerste acute fase doorkomen, overleven volgens hen, mits er geen infecties optreden. Ook hebben jonge mensen een grotere overlevingskans.

En al duurt het lang, vaak worden mensen met een brandwondenverleden weer zelfstandig, zeggen beide deskundigen. "Met de tijd worden littekens soepeler en er zijn mogelijkheden als huidtherapie en plastische chirurgie", noemt Jansen. "Re-integreren in de maatschappij lukt gelukkig meestal goed", aldus Van Zuijlen.

Glijpartijen en ongelukken door gladheid, code oranje in meerdere provincies

6 hours 9 minutes ago

Het KNMI heeft voor de provincies Noord- en Zuid-Holland, Gelderland, Utrecht en Noord-Brabant code oranje afgekondigd vanwege gladheid door winterse buien en bevriezing van natte wegen. De waarschuwing geldt in ieder geval tot 11.00 uur. Voor het hele land geldt tot maandagochtend vroeg code geel.

Op meerdere plekken in het land zijn voertuigen van de weg geslipt:

De verwachting is dat op veel plekken een aantal centimeters sneeuw valt. In het midden en oosten van het land gaat het plaatselijk om 5 tot 10 centimeter.

Afgelopen nacht leidde de gladheid en het winterse weer al tot ongelukken. Op de A6 bij Almere belandde een auto in de sloot naast de weg. De bestuurder kon zelf uit de auto komen en bleef ongedeerd.

Op de N377 bij Dedemsvaart verloor een vrachtwagenchauffeur de macht over het stuur en kwam met zijn wagen gedeeltelijk in een sloot terecht.

Ook op de N305 bij Zeewolde gleed een vrachtwagen van de weg. Volgens een nieuwsfotograaf is de chauffeur naar het ziekenhuis gebracht. Over de aard van de verwondingen is nog niets bekend.

Ongedeerd

Bij Emmen gleed volgens een journalist ter plekke een automobilist in een flauwe bocht van de weg. De auto kwam ondersteboven in een greppel terecht. De twee inzittenden bleven ongedeerd.

Op de A28 bij Eelde kwamen vannacht twee auto's met elkaar in botsing. Daardoor was de snelweg in de richting van Assen enige tijd afgesloten.

Het winterweer heeft ook gevolgen voor Schiphol. Naar verwachting worden vandaag honderden vluchten geannuleerd of vertraagd. De luchthaven roept reizigers op om de actuele vluchtinformatie in de gaten te houden. Ook gisteren waren er vanwege sneeuwbuien en een harde wind al vele annuleringen en vertragingen.

De problemen op Schiphol zijn het gevolg van een combinatie van omstandigheden. Zo moeten de landingsbanen sneeuwvrij gemaakt worden en heeft het ontijzen van de toestellen ook invloed.

Zeker twee doden door aardbeving in Mexico

6 hours 42 minutes ago

Bij een aardbeving in Mexico zijn zeker twee mensen om het leven gekomen, meerdere mensen raakten gewond. Het epicentrum van de beving met een kracht van 6.5 lag in de buurt van het populaire toeristische kuststadje Acapulco, in het zuidwesten van het land.

In de staat Guerrero melden de autoriteiten de dood van een 50-jarige vrouw. Ze kwam thuis om het leven toen haar woning instortte.

In de hoofdstad Mexico-Stad is een oudere man omgekomen. Hij zou zijn overleden op het moment dat hij werd geëvacueerd uit een appartementencomplex. Waardoor hij om het leven kwam, is niet duidelijk.

Mensen op straat

De aardbeving was rond 08.00 uur lokale tijd. Op foto's van persbureaus is te zien dat veel bewoners en toeristen uit de gebouwen zijn gevlucht en op straat staan, soms met nauwelijks meer dan een handdoek.

De Mexicaanse overheid meldt dat er als gevolg van de beving aardverschuivingen waren en gaslekken ontstonden. Ook is er schade aan onder meer ziekenhuizen.

Op het moment van de aardbeving hield president Sheinbaum in het presidentieel paleis in Mexico-Stad een persconferentie. Ze merkte op dat de grond trilde en vroeg de aanwezige journalisten om rustig te evacueren.

Zoektocht naar verstandelijk beperkte Mick (19) gaat verder

8 hours 52 minutes ago

In Noord-Brabant gaat de zoektocht naar de vermiste Mick vanochtend verder. Daarbij krijgt de politie hulp van het Veteranen Search Team en vrijwilligers. De 19-jarige Mick uit Helmond wordt sinds gisternacht vermist.

De man is vermoedelijk zonder schoenen en in korte broek en shirt vanuit huis vertrokken en niet meer teruggekomen. Hij werd gisterochtend nog gezien in Asten - een dorp op meer dan 10 kilometer van Helmond.

Mick heeft een verstandelijke beperking. Zowel de politie als zijn familie maakt zich grote zorgen. Een familielid zegt tegen Omroep Brabant dat hij nooit alleen op pad ging. Volgens hem merkte de vader de vermissing 's nachts al op: "De vader van Mick werd wakker, omdat hij naar het toilet moest en zag de voordeur openstaan."

De politie vraagt mensen naar Mick uit te kijken, camerabeelden van deurbellen te bekijken en ook in schuurtjes en tuinhuizen naar hem te zoeken. "Misschien heeft hij zich ergens verstopt", aldus de Brabantse politie op X.

Doden door lawines in Italiaanse bergen

9 hours 6 minutes ago

In de Italiaanse Alpen zijn gisteren meerdere mensen omgekomen door lawines. Italiaanse media schrijven dat er vrijdag op drie plekken in totaal drie mensen om het leven zijn gekomen.

In het noordwesten van het land, dicht bij de Franse grens, werden vier skiërs meegesleurd door een lawine. Een van hen kwam om het leven, twee raakten zwaargewond en de vierde kwam er met lichte verwondingen vanaf. Volgens de hulpdiensten verliep de reddingsactie moeizaam door de harde wind.

Zo'n honderd kilometer noordelijker, ten zuidwesten van Turijn, werden twee Franse skiërs getroffen door een lawine. Een hen lukte het om een berghut te bereiken en alarm te slaan. Zijn metgezel werd dood teruggevonden, gedeeltelijk bedolven onder de sneeuw.

Dolomieten

In de Dolomieten, ten noorden van Venetië werden twee Italianen verrast door een lawine. Een van hen werd meegesleurd en raakte ernstig gewond doordat hij hard tegen blootliggende rotsen werd geslagen. De vriend bleef ongedeerd en waarschuwde de reddingsdienst. Ook hier werd de reddingsactie bemoeilijkt door de harde wind. Hulp voor de zwaargewonde man kwam te laat.

De Italiaanse reddingsdienst meldt dat het lawinegevaar groot is door hevige sneeuwval rond Kerstmis en de daarna stijgende temperaturen en sterke wind.

Hardcore-pionier dj Bass-D overleden op 52-jarige leeftijd

11 hours 15 minutes ago

De Nederlandse hardcore-dj Bass-D is overleden. Dat heeft het mede door hem opgerichte muzieklabel Masters of Hardcore (MoH) bekendgemaakt. Bekende artiesten uit de scene, zoals Paul Elstak en Mental Theo, noemen hem een pionier in het genre.

De doodsoorzaak van de 52-jarige Eugenio Dorwart is niet gemeld. "Bass-D's visie, muziek en toewijding heeft de hardcore-scene gevormd", schrijft MoH op Instagram. "Onze gedachten gaan uit naar zijn familie, vrienden, collega's en fans wereldwijd."

Bass-D heeft over de hele wereld opgetreden en had dit jaar meerdere shows in Nederland op de agenda staan. Hij begon zijn carrière ruim dertig jaar geleden. Volgens zijn boekingspagina werd hij in 1992 Dutch DJ Champion. Daarna vormde hij samen met King Matthew een duo.

Gabberen

Hardcore groeide in de jaren negentig uit tot een van de meest populaire genres van elektronische muziek in Nederland. De muziek wordt gekenmerkt door de harde en snelle bassdrum, oplopend tot boven de 200 beats per minuut. De bijbehorende dans wordt ook wel gabberen of hakken genoemd.

Bass-D was als producer bij talloze underground hits betrokken. Hij leverde onder meer producties voor de bekende hardcoreformatie Rotterdam Terror Corps. In 1995 was hij medeoprichter van het MoH-label. In die tijd kwam het vrolijke en meer toegankelijke subgenre happy hardcore op, maar MoH profileerde zich juist meer op de duistere kant van het genre.

Nog altijd zijn er jaarlijks MoH-feesten in binnen- en buitenland. De editie in de Brabanthallen trekt ruim 25.000 bezoekers. Ook op andere grote hardcorefestivals was Bass-D een terugkerende naam, zoals Thunderdome, Defqon 1 en Dominator.

"Een legendarische dj, een echte old-school hero", zegt collega Mental Theo op sociale media. Hij noemt het overlijden van Bass-D een groot verlies voor de scene. "Hij heeft ons veel te vroeg verlaten", zegt dj Paul Elstak. Bass-D leverde in het verleden voor beide artiesten remixen.

Oudste bewoner Apenheul dood, slingeraap Pepi (57)

13 hours 21 minutes ago

De oudste bewoner van de Apenheul in Apeldoorn is dood. Op oudejaarsdag stierf de 57-jarige slingeraap Pepi. Het dierenpark zegt dat de slingeraap een "onuitwisbare indruk" heeft achtergelaten op "vele dierverzorgers, gidsen en bezoekers".

Colombiaanse slingerapen zoals Pepi worden volgens de dierentuin in het wild circa 25 jaar. Pepi bereikte met haar 57 jaar een "extreem hoge leeftijd". De slingeraap kwam in 1972, een jaar na de opening van de dierentuin, in Apeldoorn wonen.

Ze was te herkennen "aan haar wiebelige loopje en de kale plek op haar hoofd". Volgens de dierentuin was wel te merken dat Pepi een dagje ouder was geworden. "De laatste jaren trok ze zich iets vaker terug om de rust op te zoeken en ook haar gehoor ging achteruit."

Babygorilla

Terwijl in de Apenheul afscheid moet worden genomen van Pepi, is er in GaiaZOO in Kerkrade juist nieuw leven. In de dierentuin werd op nieuwjaarsdag een westelijke laaglandgorilla geboren. "Zowel moeder als jong maakt het goed", schrijft de dierentuin. "Het jong is inmiddels al regelmatig goed te zien voor bezoekers."

Inlichtingendienst hield 65 jaar geleden Surinamers in Nederland in de gaten

13 hours 47 minutes ago

De Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), de voorloper van de AIVD, hield in de periode van 1959 tot 1962 Surinamers die in Nederland woonden in de gaten. Het gaat voornamelijk om politiek betrokken personen die zich uitspraken tegen racisme en kolonialisme en om schrijvers.

Dat blijkt uit documenten die vandaag, op Openbaarheidsdag, in het Nationaal Archief in Den Haag zijn vrijgegeven voor het publiek. Verschillende stukken uit de periode in aanloop naar de onafhankelijkheid in 1975 zijn openbaar geworden, omdat de wettelijke termijn van vijftig jaar is verstreken.

In het dossier Surinaams extremisme in Nederland is de naam te vinden van onder anderen oud-politicus Eddy Bruma. Hij was een van de oprichters van de Surinaamse vereniging Wie Eegie Sanie en later de Partij Nationalistische Republiek in Suriname. Hij werd in 1973 minister van Economische Zaken.

Fel anti-westerse artikelen

Ook oud-president Ronald Venetiaan, die onlangs overleed, komt in het rapport voor. Hij was betrokken bij een Surinaamse studentenvereniging in Leiden. En met name Hugo Olijfveld, oprichter van het Surinaams-Amsterdamse blad Sranang Krioro, werd scherp in de gaten gehouden.

Volgens de BVD publiceerde het blad "fel anti-westerse artikelen". Er is ook informatie over Otto Huiswoud te vinden, de toenmalige voorzitter van de oudste Surinaamse vereniging in Nederland, die nog steeds bestaat.

Informatie uit gesprekken op besloten bijeenkomsten van verschillende Surinaamse organisaties in Nederland werd door bronnen met de inlichtingendienst gedeeld en gedocumenteerd. Het dossier werd op 10 oktober 1975, ruim een maand voor de onafhankelijkheid van Suriname, overhandigd aan het ministerie van Binnenlandse Zaken in Nederland.

Onderhandelingsgesprekken onafhankelijkheid

Ook gesprekken die werden gevoerd ten tijde van de onderhandelingen in 1975 zijn in te zien. Daarbij waren onder anderen premier Den Uyl, minister Pronk, premier Arron van Suriname en andere Surinaamse ministers betrokken, onder wie Bruma.

In de verslagen van de gesprekken, die plaatsvonden in het Catshuis in Den Haag en in Paramaribo, is te lezen hoe de beide landen botsten over de financieel-economische relatie na de onafhankelijkheid, met name over de ontwikkelingssamenwerking.

In het dossier is een tekst opgenomen van Corly Verlooghen, dichter en schrijver, bekend onder de naam Rudy Bedacht. Hij schreef in 1960 over het tot op heden controversiële standbeeld van Jan Pieterszoon Coen. Die was in de zeventiende eeuw gouverneur-generaal van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en verantwoordelijk voor de dood van bijna 15.000 inwoners van de Molukse Banda-eilanden, in het streven naar een monopolie op nootmuskaat. Volgens Bedacht was Coen "het prototype van de geslaagde koloniaal en hogepriester van het kolonialisme".

Koloniale uitbuiting

In juli 1975 spande een groep inheemse Surinamers, die zich 'de Indiaanse Raad' noemde, een rechtszaak aan tegen Den Uyl en koningin Juliana wegens koloniale uitbuiting. Zij eisten een schadevergoeding.

Uiteindelijk werd de eiser niet-ontvankelijk verklaard, omdat die niet bevoegd zou zijn geweest om de vereniging te vertegenwoordigen. Ook als de eiser die bevoegdheid wel zou hebben gehad, zou de vordering volgens de kantonrechter in Paramaribo niet zijn geslaagd, omdat deze "niet is te volgen".

In correspondentie over de dagvaarding tussen Den Uyl en de minister voor Surinaamse en Nederlands-Antilliaanse Zaken schrijft Den Uyl dat hij het ermee eens is om de zaak "verstek te laten gaan. Het lijkt mij dat de eisers een volkenrechtelijk doel langs civielrechtelijke weg willen realiseren".

Een derde van alle veldhospitalen Gaza verdwijnt, waarschuwen hulporganisaties

14 hours 7 minutes ago

53 hulporganisaties slaan alarm over het besluit van Israël om hen te weren uit de Palestijnse Gebieden. Als Israël de nieuwe regels niet aanpast, zo schrijven de ngo's in een verklaring, dan blokkeert het land onmisbare humanitaire hulp voor burgers in Gaza en de Westelijke Jordaanoever.

Volgens de groep hulporganisaties dreigt nu ongeveer een derde van alle veldhospitalen in Gaza per direct te moeten sluiten. Volgens de verklaring zijn hun medewerkers verantwoordelijk voor driekwart van alle noodonderdak voor ontheemde Palestijnen in Gaza en de helft van alle voedselhulp.

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Guterres, reageert diep bezorgd op het Israëlische besluit. In een verklaring roept hij de regering van premier Netanyahu op om de maatregel terug te draaien.

Tientallen hulporganisaties hebben zestig dagen de tijd gekregen om hun werk in Palestijnse Gebieden te stoppen, of om te voldoen aan de nieuwe registratieplicht. De Israëlische autoriteiten zeggen dat deze maatregelen nodig zijn om infiltratie en beïnvloeding door Hamas binnen deze organisaties te stoppen.

Gevaarlijk en onnodig

Onder de nieuwe regels kunnen hulporganisaties onder meer geweigerd worden vanwege openlijke kritiek op Israël, of aansporen tot het vervolgen van Israëlische militairen in het buitenland. Oxfam, Artsen Zonder Grenzen, Amnesty International en andere organisaties noemen de regels in een verklaring gevaarlijk voor medewerkers en onnodig.

Israël eist informatie over adressen, gezinssamenstellingen, accounts op sociale media, paspoortnummers en andere privacygevoelige gegevens van Palestijnse hulpverleners. In de verklaring wordt erop gewezen dat Israël honderden hulpverleners heeft gedood in de oorlog tegen Hamas.

Bewuste politieke keuze

"Valse narratieven en het delegitimeren van humanitaire organisaties brengen medewerkers in gevaar, dit ondermijnt het bieden van hulp", staat in de verklaring. De registratieregels worden een "bewuste politieke keuze met voorzienbare gevolgen" genoemd. Een op de vier gezinnen in Gaza leeft van één maaltijd per dag, staat in het document.

De 53 ondertekenende partijen wijzen Israël op de verplichting volgens het internationaal recht om humanitaire hulp toe te staan. Ze roepen op tot internationale druk op de Israëlische regering om de maatregel terug te draaien. Gisteren werd de registratieplicht al door Canada, Denemarken, Finland, Frankrijk, IJsland, Japan, Noorwegen, Zweden, Zwitserland en Groot-Brittannië veroordeeld.

De VN-chef zegt bij monde van zijn woordvoerder dat de maatregel "de humanitaire crisis waarmee de Palestijnen worden geconfronteerd verder zal verergeren".

'Humanitaire hulp blijft welkom'

De Israëlische autoriteiten beweren dat de maatregel nauwelijks gevolgen zal hebben voor noodhulp aan burgers in de Palestijnse Gebieden.

Israël beschuldigt buitenlandse hulporganisaties er al langer van dat ze niet optreden tegen invloed van terroristische organisaties op hun medewerkers. "Humanitaire hulp is welkom, maar de exploitatie van humanitaire netwerken voor terroristische doeleinden niet", zei de verantwoordelijke Israëlische minister deze week.

Waardoor sneeuwt het nu zo veel, en blijft dat nog lang doorgaan?

14 hours 13 minutes ago

Mensen die een hekel aan kou en sneeuw hebben, moeten nog even doorbijten. De komende dagen verandert er weinig aan de temperatuur en windrichting. Om te verklaren waar al die sneeuwbuien ineens vandaan komen moeten we verder uitzoomen en naar het weer in de rest van Europa kijken.

Boven het zuiden van Scandinavië ligt op dit moment een groot lagedrukgebied dat de naam Anna heeft gekregen. Om dit lagedrukgebied heen draaien verschillende gebieden met buien die ook van tijd tot tijd over Nederland trekken.

De naam Anna is gekozen door de weerdiensten van Denemarken, Noorwegen en Zweden. In Nederland geven we stormen ook een naam op alfabetische volgorde, maar wij doen dat samen met de Britse en Ierse weerdiensten.

De storm zorgt ervoor dat de wind in onze omgeving uit het noorden of noordwesten waait. Deze lucht is erg koud en komt van oorsprong uit de omgeving van de Noordpool. Die lucht stroomt met deze windrichting lange tijd over de Noorse Zee en vervolgens over de Noordzee.

In de winter koelt het land veel sneller af dan de zee. In de zomer is dat juist andersom en kan je verkoeling zoeken op het strand, terwijl het landinwaarts een paar graden warmer is.

Buien krachtiger

Maar in deze tijd van het jaar is het water dus nog relatief warm. Dat zorgt ervoor dat het stukje lucht precies boven het wateroppervlak ook een beetje opwarmt. Het verschil in temperatuur tussen het aardoppervlak en hoger in de lucht wordt daardoor groter.

Die hogere luchtlagen worden ook wel de bovenlucht genoemd. Je zult misschien wel ergens iets lezen of horen over "koude bovenluchten" in dit soort situaties. Hoe groter dat verschil in temperatuur wordt, hoe sterker de winterse buien worden.

Dat betekent dat er meer sneeuw kan vallen, maar ook dat er hagel en in sommige gevallen onweer kan voorkomen. Onweer in combinatie met sneeuwval wordt ook wel thundersnow genoemd. Het zijn veel doffere dreunen dan met zomers onweer.

Niet overal veel sneeuw

Met de buien die voornamelijk boven zee ontstaan zijn er dus ook gebieden die met relatief minder sneeuw te maken hebben. Zo valt in Groot-Brittannië bijvoorbeeld de meeste neerslag langs de oostkust, grenzend aan de Noordzee, terwijl het in Wales en het westen van Engeland en Schotland een stuk vaker droog blijft.

Ook het noordwesten van Frankrijk en de kust van België hebben met iets minder buien te maken omdat ze in de schaduw van Engeland liggen en de wind relatief kort over zee stroomt.

De reden dat we op dit moment met zo veel winterse buien te maken hebben is dus de koude lucht hoog in de atmosfeer en de wind die lange tijd over relatief warm zeewater blaast. Omdat er de komende dagen weinig verandert blijft er op veel plaatsen sneeuw en gladheid voorkomen.

Twee doden en 25 gewonden door raketaanval appartementsgebouw Charkiv

14 hours 23 minutes ago

Bij een Russische raketaanval op een appartementengebouw in de Oekraïense stad Charkiv zijn twee mensen om het leven gekomen, zeker 25 mensen raakten gewond. Volgens lokale autoriteiten ging het om twee ballistische raketten.

"Reddingsteams zijn ter plaatse", zegt gouverneur Synjehoebov tegen lokale media. "Ze zijn vooral bezig met het ruimen van puin en het zoeken van mensen die daaronder vastzitten." De twee dodelijke slachtoffers, een vrouw en haar zoon, werden door hulpverleners onder het puin gevonden. Zestien mensen zijn overgebracht naar het ziekenhuis, één vrouw verkeert in kritieke toestand.

De slachtoffers zouden op het moment van de inslag aanwezig zijn geweest in winkels en een café onder de appartementen.

Rusland ontkent

Het Russische ministerie van Defensie spreekt op Telegram de berichten over een Russische aanval tegen. De Russen beweren dat er een Oekraïens munitiedepot is ontploft in het appartementengebouw.

"Beelden van voor de explosie tonen dikke rook van onbekende oorsprong, wat waarschijnlijk wijst op een ontploffing van opgeslagen munitie van het Oekraïense leger", aldus het ministerie.

Dagenlang onrust in Iran: staan er nieuwe massaprotesten op stapel?

14 hours 29 minutes ago

President Trump heeft op zijn eigen platform Truth Social zijn steun uitgesproken voor de demonstranten in Iran. Daar zegt hij dat als Iran niet stopt met het "gewelddadig doden van demonstranten" de Verenigde Staten "hen zullen komen redden". "We zijn klaar voor actie", schrijft Trump. Wat hij daarmee bedoelt, laat hij in het midden.

Het is al bijna een week onrustig in Iran, nadat afgelopen zondag een groep winkeliers in de hoofdstad Teheran het werk had neergelegd uit protest tegen de inflatie. Inmiddels gaan op verschillende plekken in het land mensen de straat op, en raken demonstranten ook in conflict met de oproerpolitie. Gisteravond bleek dat bij de protesten ten minste zeven mensen zijn omgekomen.

Sancties en bazari's

Iran gaat gebukt onder sancties van westerse landen, waaronder de Verenigde Staten, vanwege Irans vermeende kernwapenprogramma. Het Westen verdenkt Iran ervan een atoomwapen te ontwikkelen, wat het land zelf ontkent. Door de sancties is de inflatie torenhoog: binnen zes maanden heeft de Iraanse munt de helft van zijn waarde verloren.

Het zijn vooral de bazari's, winkeliers met winkels op marktpleinen in het midden van steden, die door de sancties geraakt worden. Veel van hun producten worden geïmporteerd en die zijn flink duurder geworden. In eerste instantie begonnen bazari's in Teheran met het protest, later volgden die in andere, kleinere steden. Ook studenten en jonge werkloze mannen hebben zich bij de demonstranten gevoegd.

Deze demonstraties zijn de grootste sinds de protesten van 2022, die uitbraken na de dood van de 22-jarige Masha Amini. Zij kwam om toen ze door de moraalpolitie werd gearresteerd omdat ze zich niet aan de Iraanse kledingvoorschriften zou hebben gehouden. Na haar dood gingen Iraniërs massaal de straat op om hun onvrede over het regime te uiten. Maar die betogingen werden hard neergeslagen en tientallen demonstranten kregen de doodstraf.

Zo ver reiken deze protesten vooralsnog niet, al kunnen ze zomaar explosief worden, zegt Iran-deskundige Peyman Jafari. "De potentie hebben ze zeker: de inflatie is voor iedereen een probleem, waar je ook vandaan komt."

Maar of het ook zover komt is nog niet zeker. "Iraniërs hebben gezien dat zelfs de protesten van drie jaar geleden niet tot de val van het regime hebben geleid. En ze hebben deze zomer nog een oorlog met Israël meegemaakt. Veel mensen hopen op fundamentele verandering, maar vrezen voor escalatie."

Dat ziet ook Nassim Azimi, een Iraanse activiste in Nederland. Ze heeft regelmatig contact met Iraniërs. "Als je als demonstrant op een zwarte lijst komt raak je je baan, je inkomen, je hele leven kwijt." Toch hoort ze ook verhalen van Iraniërs die eerder niet de straat op gingen en nu wel. "Een vriendin van me heeft kleine kinderen. Zij en haar partner demonstreren om en om voor het geval één van hen opgepakt wordt."

Complot van westerse landen

En dan is er dus nog de dreiging van nieuwe Amerikaanse inmenging, zoals president Trump in zijn post op Truth Social lijkt te suggereren. Al grijpt het regime die dreiging vooral aan als excuus om militairen hard te laten ingrijpen, zegt Jafari.

Het bewind stelt regelmatig dat de VS betrokken is bij een complot van westerse landen tegen Iran. Vandaag schreef een lid van de Iraanse veiligheidsraad nog op X dat de Verenigde Staten en Israël de demonstraties in Iran zouden aanwakkeren.

Daarbij zitten veel Iraniërs ook niet meteen op Amerikaanse inmenging te wachten, zegt Azimi. "Men is blij als het regime geraakt wordt", zegt de activiste. "Maar de revolutie moet in Iran van binnenuit komen."

Besluiteloosheid

Voor het regime is het nu vooral de vraag hoe het de geest weer in de fles krijgt. De regering van president Pezeshkian lijkt zich daarbij constructiever op te stellen dan de machthebbers in 2022. Pezeshkian zei deze week nog met de demonstranten in gesprek te willen.

Maar zolang de sancties blijven bestaan zal het land ook last blijven houden van de hoge inflatie. Om daar iets aan te doen moet Iran opnieuw om de tafel gaan zitten met de Verenigde Staten, al zal dat nog heel lastig worden. "De huidige regering staat misschien open voor een gesprek, maar genoeg hardliners in Iran, de VS en Israël niet", zegt Jafari. "Er moeten grote keuzes gemaakt worden [...] en er heerst nu vooral besluiteloosheid."

Loket voor mijnschade opent in Zuid-Limburg, maar drukte blijft uit

14 hours 46 minutes ago

Inwoners van Zuid-Limburg kunnen sinds vandaag terecht bij een fysiek loket voor het melden van schade aan hun woning als gevolg van de mijnbouw.

Volgens L1 Nieuws stonden zes medewerkers vanochtend klaar bij het Instituut voor Mens, Milieu en Mijnbouw Limburg (I3ML) in Heerlen, maar was er om 09.00 uur nog niemand voor een schadeclaim. "We hadden ook niet verwacht dat hier rijen dik zou staan", legt programmamanager Eugene Huidts uit. "Eigenlijk is dit loket alleen maar bedoeld voor mensen die niet handig zijn met computers of nog aanvullende vragen hebben."

150 online aanvragen

Het online meldpunt ging anderhalve week geleden al open voor de eerste groep van 345 huizenbezitters. Inmiddels zijn er 150 aanvragen digitaal binnengekomen.

Het uitblijven van de drukte vanochtend staat in schril contrast met de situatie in Groningen, vier jaar geleden. Slachtoffers van de aardbevingsschade konden toen intekenen op een subsidie volgens het principe: wie het eerst komt, het eerst maalt. Daarop ontstond een stormloop bij verschillende gemeentehuizen in de provincie.

De Rijksoverheid lijkt geleerd te hebben van de chaos van destijds, schrijft L1 Nieuws. Alle 83.000 Zuid-Limburgse huishoudens met mogelijke mijnbouwschade ontvingen een brief met informatie. De komende jaren krijgen zij allemaal stapsgewijs een brief met daarin de oproep op mijnschade te melden. "Op die manier kunnen we iedereen helpen en ontstaan er geen wachtlijsten", zegt Huidts.

Veel huizen hebben als gevolg van de jarenlange mijnbouw in de provincie verzakkingen of scheuren. Een commissie van onafhankelijke deskundigen beoordeelt uiteindelijk of het aannemelijk is dat de schade door de mijnbouw komt. In totaal is er 70 miljoen euro beschikbaar gesteld door het kabinet.

51 jaar geleden sloten de mijnen in het zuiden van ons land. Zo ging het er diep onder de grond aan toe:

Nooit strafzaak tegen 'wonderjuffrouw' Greet Hofmans, want dat 'zou rumoer wekken'

15 hours 4 minutes ago

Vandaag was het Openbaarheidsdag, wat betekent dat van duizenden archiefstukken in het Nationaal Archief de geheimhouding is opgeheven. Het gaat om dossiers die tot nu toe gesloten waren of alleen onder voorwaarden konden worden ingezien, veelal door wetenschappers. In totaal zijn het zo'n 13.000 archiefstukken, brieven en documenten, die teruggaan tot 1949.

Onder de vrijgegeven stukken zitten onder meer verslagen van de onderhandelingen tussen het Nederlandse kabinet en de Zuid-Molukse jongeren die in 1975 een trein bij Wijster hadden gekaapt en dossiers van prominente communisten en Surinamers die in de Koude Oorlog door de Nederlandse veiligheidsdiensten werden gevolgd. Ook meerdere processen-verbaal over Greet Hofmans, vanaf eind jaren 40 spiritueel adviseur en vertrouwenspersoon van koningin Juliana, zijn vanaf nu openbaar voor het publiek.

In dat laatste dossier staan saillante details. Historicus Han van Bree wijdde er een hoofdstuk aan in zijn vorig jaar verschenen biografie Het vertroebelde oog, het onbegrepen leven van Greet Hofmans, waarvoor hij de documenten al had ingezien.

"Opvallend waren de verschillende, vroegtijdige onderzoeken naar Hofmans. Zo was zij al in 1950 ondervraagd door artsen en dominees en daar is uitgebreid verslag van gedaan." Dit gaat dus over de jaren vóór 1956, toen de Hofmans-affaire via het Duitse blad Der Spiegel aan het rollen werd gebracht.

'Veel rumoer'

Een inspecteur van de Rijkspolitie deed in 1949 al onderzoek naar de alternatieve genezeres. Dat bereikte ook het bureau van toenmalig justitieminister Wijers, die het besprak met premier Drees. Strafrechtelijke vervolging bleef uit, omdat dat "veel rumoer zou wekken en daardoor haar naam, evenals het vertrouwen dat het volk in haar (koningin Juliana) stelde, schade zou lijden", zo staat in een brief van Wijers aan Drees. Juliana sloeg de waarschuwingen die ze over Hofmans kreeg in de wind.

De omstreden gebedsgenezeres en adviseur van koningin Juliana veroorzaakte in de jaren 50 grote opschudding in Nederland, die bijna uitmondde in een constitutionele crisis. Hofmans kwam in beeld via jachtvrienden van Bernhard, toen de jongste dochter van het koninklijk paar, prinses Christina, kampte met een aangeboren oogafwijking die haar bijna blind maakte. Het koningspaar hoopte eind jaren 40 dat Hofmans haar zou kunnen genezen.

Voor haar consulten nam zij geen geld aan. Wel kreeg ze van Juliana cadeaus en mocht ze in Paleis Soestdijk logeren, waar ze een eigen kamer kreeg. "Zij doet dit uit liefde, omdat ze, naar eigen zeggen, van God is gezonden", zo staat in het rapport.

Zelf beweerde Hofmans dat ze een spreekbuis was van God, hoewel uit documenten blijkt dat zij niet tot een kerkgenootschap behoorde. "In gesprekken zei zij ook: voor mij is de genezing bijzaak; het belangrijkste is dat mensen zich weer tot God richten," voegt Van Bree toe.

Religieus bevlogen

Volgens hem werd dit gedachtegoed in de jaren 50 ook niet als vreemd gezien. "Veel mensen hadden de Bijbel gelezen, en daarin stond het bol van mensen die een opdracht hadden gekregen." Bovendien was Nederland in die jaren nog een sterk gelovig land. "Ook Juliana en haar moeder Wilhelmina waren oprecht religieus bevlogen, en in Hofmans vonden ze een steun en toeverlaat die kon verwoorden wat zij dachten."

Als gebedsgenezeres verwierf Hofmans als "wonderjuffrouw" bekendheid in haar woonplaats Hattem en ver daarbuiten. Elke maandag hield zij een zitting in café-restaurant Steenman in Hattem. Haar spreekuur begon om 08.45 uur en eindigde pas om 21.00 uur. Soms stonden mensen zelfs al vier uur eerder in de rij bij het café, waar zij naar verluidt mensen met verschillende ziekten en kwalen behandelde.

Hofmans zou ook gelovigen 'genezen' in twee cafés in Amsterdam en met prins Bernhard meereizen naar familie in Duitsland en Engeland die in nood verkeerde. Ook werd ze in kringen van het hof geraadpleegd om adviezen te geven, bijvoorbeeld over het beleid in Indonesië. Haar adviezen bleken vaak niet te kloppen. Wanneer men haar daarop wees, zei ze: "Ik ga even in trance." Daarna kwam ze terug en zei: "Inderdaad, ik heb me vergist. En zo is het."

In de archiefstukken staan meerdere brieven met klachten van dokters en patiënten. Zo had ze een diabetespatiënt aangeraden te stoppen met insuline, en epilepsiepatiënten afgeraden hun medicatie te nemen.

In 1950 sloegen psychiaters, internisten en artsen na een bijeenkomst met haar alarm over Hofmans' alternatieve manier van werken. "Het is een gevoelskwestie en niet logisch doordacht. Haar gehele denkwereld is volkomen geïsoleerd. Ze staat buiten de werkelijkheid", zei een psychiater.

Geen sterk verhaal

Een strafrechtelijk proces tegen Hofmans wegens kwakzalverij kwam er uiteindelijk niet. "Daardoor zou koningin Juliana betrokken raken bij de zaak en het koninklijk huis aantasten, en dat leek iedereen onverstandig", zegt Van Bree. "Daarnaast was het juridisch ook moeilijk haalbaar: Hofmans gaf religieuze adviezen, en dat mag iedereen. Bij gesprekken met cliënten waren bovendien geen getuigen aanwezig, dus dan heb je geen sterk verhaal."

De brief van Wijers aan Drees uit 1950 vormde een keerpunt in Hofmans' carrière: zij moest daarna haar werkzaamheden als gebedsgenezeres staken en haar werd door toedoen van prins Bernhard de toegang tot Paleis Soestdijk ontzegd. De koningin sprak in de brief haar spijt uit dat er "niet meer begrip was voor het heilbrengende werk van H." Juliana en Hofmans bleven niettemin contact houden tot de publicatie in Der Spiegel van 1956.