Aggregator

Een toerist die in een Italiaans hotel-restaurant om kraanwater vroeg en dat niet kreeg, heeft daarover een langlopende rechtszaak verloren. Het Italiaanse hooggerechtshof oordeelde dat hotels en restaurants niet verplicht zijn om gratis of betaald kraanwater aan gasten te serveren.

De vrouw verbleef tijdens de kerstvakantie in 2019 in het vijfsterrenhotel Hotel Sassongher in het skigebied Corvara in de Italiaanse Dolomieten. Haar boeking was op basis van halfpension, met het avondeten inbegrepen, behalve de drankjes. Zij vroeg iedere avond om kraanwater bij het diner, maar kreeg telkens een fles mineraalwater van 0,75 liter aangeboden voor 7 euro. Ondanks dat de vrouw bereid was om voor kraanwater te betalen, bleef het hotel weigeren.

De toerist stapte daarop naar de rechter. Zij stelde dat water een universeel mensenrecht is en dat toegang tot kraanwater onderdeel zou moeten zijn van de normale dienstverlening van een hotel of restaurant.

Ze eiste een schadevergoeding van 2700 euro wegens emotionele schade en extra kosten. Lagere rechtbanken wezen haar verzoek al af, waarna zij naar de hoogste rechter stapte.

Het hof zei dat er in Italië geen wet bestaat die horecaondernemers verplicht om kraanwater te serveren. Volgens Italiaanse media zei de advocaat van het hotel dat het aanbieden van kraanwater volledig aan de ondernemer zelf is.

Wel verplicht in Wales en Engeland

De Britse krant The Guardian schrijft dat het vragen om gratis kraanwater in Italiaanse restaurants vaak als onbeleefd wordt gezien, zeker wanneer al mineraalwater is aangeboden. Tegelijkertijd zouden steeds meer klanten bewust kiezen voor kraan- of gefilterd water om het gebruik van plastic te verminderen.

In Engeland en Wales zijn horecazaken met een drankvergunning juist wel verplicht om gratis drinkwater beschikbaar te stellen aan klanten die daarom vragen. In Nederland is het niet wettelijk verplicht om kraanwater aan te bieden. Over de identiteit en nationaliteit van de vrouw die de rechtszaak aanspande is niets bekendgemaakt.

Een brandstofauto of een hybride auto leasen wordt vanaf 2027 een stuk duurder voor de baas. Per 1 januari gaat er een soort 'brandstofboete' in voor nieuwe leasecontracten. Daarmee wil de overheid de overstap naar elektrisch rijden verder stimuleren.

Toch staan veel kleine en middelgrote werkgevers het nu nog toe om een auto van de zaak op brandstof te nemen, blijkt uit navraag van de NOS bij leasemaatschappijen.

De werkgever moet in de toekomst per maand 1 procent van de officiële nieuwprijs van een auto aan de Belastingdienst betalen. Voor een brandstofauto van 35.000 euro is dat dus een 'brandstofboete' van 350 euro per maand. Officieel heeft de boete de onnavolgbare naam pseudo-eindheffing. De werkgever moet hem betalen en mag hem niet doorberekenen aan de werknemer.

'Onrust en onzekerheid'

Volgens de Vereniging van Nederlandse Autoleasemaatschappijen (VNA) leidt de komst van de pseudo-eindheffing tot onrust en onzekerheid bij werkgevers. "De heffing kan grote gevolgen hebben voor het mobiliteitsbeleid van organisaties en kan leiden tot forse extra financiële lasten", zegt voorzitter Renate Hemerik.

Bij grote werkgevers mogen werknemers vaak nu al alleen maar elektrische auto's bestellen, blijkt uit onderzoek van de VNA. Maar bij kleinere bedrijven is dat veel minder het geval.

Volgens de VNA wordt het straks ook moeilijk voor sommige werkgevers om een elektrisch wagenpark te faciliteren. "Op steeds meer locaties is het stroomnet overvol", zegt Hemerik. "Bedrijven krijgen geen zwaardere aansluiting en kunnen laadpleinen niet uitbreiden. Tegelijkertijd wordt er vanaf 1 januari 2027 wél een fiscale boete ingevoerd op niet-volledig elektrische mobiliteit. Dat wringt enorm." De brancheorganisatie wil daarom dat de heffing niet doorgaat.

Leasemaatschappij Athlon is positiever. "De aankondiging van de pseudo-eindheffing werkt vooral als versneller van een transitie die wij actief ondersteunen", zegt Willemijne de Wit, verkoop- en marketingdirecteur.

Vaker elektrisch

Athlon ziet dat vooral kleinere bedrijven met minder dan tien lease-auto's nu al relatief vaker voor elektrisch kiezen. Maar nog altijd is er ook een aanzienlijk aandeel benzineauto's die worden besteld. Voor de aankondiging was vorig jaar 41 procent van de bestellingen van kleine bedrijven elektrisch, na de aankondiging was dat 51 procent.

Bij middelgrote bedrijven, met 10 tot 200 lease-auto's, bleven de elektrische bestellingen stabiel rond de 60 procent. En bij grote bedrijven, die al grotendeels overgeschakeld zijn op elektrisch, steeg het van 83 naar 90 procent. "Benzinelease-auto's worden ook in 2026 nog steeds besteld, maar de keuze daarvoor wordt sinds de aankondiging duidelijk kritischer bekeken", aldus De Wit.

De afgelopen jaren was er al een opmars van elektrisch in de leasemarkt. Maar van alle eind 2025 rondrijdende zakelijke lease-auto's was nog altijd een minderheid (43 procent) volledig elektrisch.

Vanaf 17 september 2030 (precies vijf jaar na de aankondiging op Prinsjesdag 2025) geldt de heffing ook voor lease-auto's met een contract van voor 1 januari 2027. Sluit je als werkgever op dit moment dus een leasecontract af voor vijf jaar voor een benzine-auto, dan moet je uiteindelijk dus zo'n acht maanden een boete betalen: tussen september 2030 en het einde van de looptijd in mei 2031.

Als bedrijven nog benzineauto's bestellen, kiezen ze nu vaker voor een kortere looptijd dan 5 jaar, zegt Athlon. "Want wie nu nog een benzineauto bestelt, komt met een contract van 5 jaar al in de periode terecht waarin de pseudo-eindheffing financieel relevant wordt."

Een andere grote leasemaatschappij, Ayvens (voorheen Leaseplan en ALD Automotive), ziet ook dat vooral kleinere organisaties nog voor brandstofauto's kiezen. "Of bedrijven met medewerkers die bovengemiddeld veel onderweg zijn en waarvoor elektrisch rijden nog onbekend is." Ook klanten van Ayvens kijken daarbij wel naar kortere looptijden om de heffing voor bestaande contracten vanaf september 2030 te ontwijken.

Tijdelijk vervoer

Bij klanten die al overgestapt zijn naar elektrisch zijn er wel zorgen over de regels voor tijdelijk vervoer. Want gaat je elektrische auto stuk en krijg je daarom een paar dagen een vervangende benzineauto, dan moet je werkgever ook daarvoor de heffing betalen. "Al bij één dag een vervangende auto moet je de heffing voor een hele maand betalen. Wij pleiten er sterk voor dat er een uitzondering komt voor tijdelijk vervoer, bijvoorbeeld bij reparatie en onderhoud", aldus Ayvens-directeur Sander Pleij.

Ook de Tweede Kamer wil dat er een uitzondering komt voor vervangend vervoer. Een motie daarover werd eind maart aangenomen. Het kabinet kijkt daar nu naar.

Als de Europese Unie uitgeprocedeerde Afghaanse asielzoekers gaat terugsturen naar Afghanistan, willen de Taliban het recht krijgen om diplomaten naar meer EU-lidstaten te sturen. Dat is volgens de Duitse omroep NDR de belangrijkste eis van de machthebbers in Afghanistan.

Landen die uitgeprocedeerde asielzoekers willen terugsturen, zullen wat de Taliban betreft ten minste één vertegenwoordiger van het regime moeten accepteren bij de Afghaanse ambassade in hun land.

Op dit moment zijn er geen afspraken met Afghanistan over het terugsturen van uitgeprocedeerde asielzoekers. Daardoor kunnen deze mensen niet weg. Al langer willen meerdere EU-landen daar met de Taliban over in gesprek.

Binnen de EU bestaan ook zorgen dat aan de Taliban gelieerde vertegenwoordigers de macht zouden kunnen overnemen binnen Afghaanse ambassades.

Correspondent Europese Unie Kysia Hekster:

"Veel EU-landen, waaronder Nederland, dringen aan op de gesprekken tussen de Europese Commissie en de Taliban. Je hebt reisdocumenten nodig als je afgewezen asielzoekers wil terugsturen, is de redenering, dus moet je ook contact hebben met de autoriteiten die daarover gaan. Voorstanders zeggen dat praten met de Taliban niet betekent dat je ze daarmee ook erkent.

Het plan is om de gesprekken, die voor half juni gepland staan, niet in EU-gebouwen te houden, maar om uit te wijken naar een hotel ergens in Brussel. Daarmee wil de Europese Commissie aangeven dat het geen formele EU-ontvangst is: de Taliban worden omschreven als de 'de facto autoriteiten' van Afghanistan. Overigens lopen de gesprekken tussen de Europese Commissie en de Taliban over terugkeer al langer, eerder was er overleg in Afghanistan.

Tegenstanders van de gesprekken vinden dat alle betrekkingen met de Taliban een vorm van erkenning betekenen. Zij maken zich grote zorgen over de onderhandelingen, wijzen op de erbarmelijke mensenrechtensituatie in het land en roepen de Europese Commissie op om de gesprekken onmiddellijk te staken."

Op dit moment is Duitsland de enige EU-lidstaat die diplomaten ontvangt van de Taliban. Ook Noorwegen doet dit, maar dat land is geen lid van de EU. In veel landen in de wereld is de Afghaanse ambassadeur nog altijd een vertegenwoordiger van de vorige regering.

In 2021 namen de Taliban de macht over in Afghanistan. Dat leidde ertoe dat veel mensen het land wilden ontvluchten. Ondanks beloftes om een gematigder beleid te voeren, legden de Taliban veel beperkingen op. Zo zijn vooral de rechten van vrouwen enorm ingeperkt en mogen meisjes na de basisschool geen onderwijs meer volgen. Ook mogen vrouwen niet zonder echtgenoot of mannelijk familielid reizen of autorijden.

Afgezien van Rusland erkent geen enkel land de Taliban-regering. Wel zitten er in landen zoals Iran en Pakistan ambassadeurs die door de Taliban zijn benoemd. Verschillende Afghaanse ambassadeurs in EU-landen die niet benoemd zijn door de Taliban, werken op dit moment samen met Kabul. Slechts een klein aantal landen huisvest felle tegenstanders van de Taliban. Zij kunnen dan ook maar zeer beperkt consulaire hulp verlenen.

Veel Nederlanders vrezen dat klimaatmaatregelen hun leven duurder maken. Zo maakt 69 procent zich zorgen over stijgende kosten door het klimaatbeleid. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Daarnaast vinden veel Nederlanders dat burgers zwaarder worden belast dan grote bedrijven, terwijl die juist meer uitstoten. Volgens het onderzoek vindt 82 procent dat de kosten voor het bestrijden van klimaatverandering oneerlijk zijn verdeeld tussen burgers en bedrijven. Het SCP waarschuwt dat dit gevoel van ongelijkheid het draagvlak voor klimaatbeleid kan ondermijnen.

Het SCP doet onafhankelijk onderzoek naar de kwaliteit van leven en de samenleving. Het kijkt ook naar het beleid dat de overheid daarvoor maakt.

Volgens het planbureau is er "brede steun" voor investeringen in openbaar vervoer, de energietransitie en hogere belastingen voor vervuilende bedrijven. Tegelijkertijd is de bereidheid van burgers om zelf een bijdrage te leveren aan het tegengaan van klimaatverandering lager dan een jaar geleden.

Ook ziet het SCP dat meer mensen boos zijn over de hoeveelheid aandacht voor klimaat ten opzichte van andere maatschappelijke problemen. Dat aandeel steeg in één jaar van 24 naar 34 procent.

Grote verschillen

SCP-onderzoeker Yvonne de Kluizenaar zegt niet te weten waarom de onvrede is toegenomen. "We zien wel dat er heel grote meningsverschillen zijn tussen groepen in de samenleving over waar het zwaartepunt van zorgen ligt. Je ziet bijvoorbeeld dat universitair en hbo-geschoolden zich bovengemiddeld zorgen maken over klimaat, natuur en milieu", zegt De Kluizenaar. "Terwijl bij andere opleidingsgroepen de zorgen veel meer gaan over criminaliteit, veiligheid en ook bestaanszekerheid en kosten van levensonderhoud."

Volgens de onderzoeker vindt een grote meerderheid van de Nederlanders klimaat een belangrijk onderwerp. "Zeven op de tien vindt klimaataanpak en de Nederlandse bijdrage daaraan belangrijk. En dat is in alle groepen. Ook zijn er nog altijd meer mensen die vinden dat de regering eerder te weinig doet aan klimaat dan te veel."

Geld voor klimaat

Pijnpunt in de beleving van mensen blijft het geld dat gemoeid is met klimaatbeleid. Zo is het voor huurders of minderverdieners moeilijker om te verduurzamen dan voor mensen die goed verdienen, terwijl die daarbij profiteren van subsidies en een lagere energierekening.

Ook in de verhouding burger-bedrijven zien Nederlanders volgens het SCP tekortkomingen. "Veel mensen hebben het gevoel dat 'grote vervuilers' en dan met name grote bedrijven, te weinig betalen, te weinig doen en worden ontzien, terwijl burgers relatief zwaar worden belast", zegt onderzoeker De Kluizenaar. "Deze ervaren onrechtvaardigheid kan het draagvlak voor klimaatbeleid ondermijnen."

There is a drawing of a bicycle in one of Leonarda DaVinci‘s sketchbooks– except it wasn’t drawn by DaVinci, and dates long after his death, so we can’t say the …read more

Goedemorgen! Een grote jaarlijkse vredesconferentie beleeft zijn debuut in Den Haag en bondscoach Ronald Koeman maakt bekend welke 26 spelers meegaan naar het WK.

Eerst het weer: het wordt niet zo heet als gisteren, maar ook vandaag breekt de zon goed door en het blijft droog. De noord- tot noordoostenwind waait matig, kracht 3 tot 4. In Groningen wordt het 18 of 19 graden, maar verder zuidwaarts zal het met 20 tot 26 graden duidelijk warmer zijn.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

Premier Jetten heeft opnieuw het geweld bij azc-demonstraties veroordeeld. In een Tweede Kamerdebat over geweld in de samenleving waarschuwde hij voor de gevolgen van dat geweld voor de democratie en het goedpraten ervan. Doordat de protesten intimiderend zijn, durven lokale politici en burgers niet meer te zeggen wat ze vinden, zei Jetten.

Hij betreurde het dat niet de hele Tweede Kamer het geweld onvoorwaardelijk afkeurt. Daarmee doelde hij op Forum voor Democratie. Die partij kreeg er van veel partijen van langs omdat Forum woorden als omvolking en remigratie gebruikt.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Nederland beleefde gisteren de eerste tropische dag van het jaar. Dat betekent voor de een een zorgeloze dag op het strand en afkoelen in zee. Voor de ander is het juist afzien: thuis, onderweg of werkend in de zon:

Fijne woensdag!

Een man van 51 uit Zwolle is opgepakt voor betrokkenheid bij een liquidatie in februari. Toen werd bij een molen in Zwolle een 34-jarige man doodgeschoten. Een paar dagen geleden had de politie bij RTV Oost nog nieuwe beelden van de verdachten gedeeld, in de hoop op een doorbraak.

Op die beelden is te zien hoe twee mannen minutenlang rondhingen bij de plaats delict. Toen de man van 34 aan kwam lopen, werd hij beschoten. Het slachtoffer overleed ter plekke. De twee mannen gingen ervandoor op een scooter.

De politie zegt dat naar aanleiding van de uitzending meerdere tips zijn binnengekomen. Er zijn ook namen genoemd van mogelijke betrokkenen.

De politie heeft nu dus één man aangehouden. Behalve zijn leeftijd heeft de politie niets over hem bekendgemaakt, ook niet of hij een van de mannen op de beelden is.

Over de moord in februari is nog steeds veel onduidelijk. De politie heeft volgens RTV Oost nog steeds een groot onderzoeksteam op de zaak zitten en recent nog in de buurt van de moordplek geflyerd. Met een bulk-sms is mensen gevraagd naar de nieuwe opsporingsbeelden te kijken.

Nederland organiseert vandaag en morgen een grote internationale veiligheidsconferentie, met sprekers uit politiek, wetenschap, leger, bedrijfsleven en ngo's. De 'Next Gen Security Conference' is in Den Haag, op een moment dat oorlogen woeden en de geopolitieke verhoudingen nog verder aan het verschuiven zijn.

"We willen mensen gelegenheid geven niet alleen te luisteren, maar ook in gesprek te gaan om zo nieuwe allianties te creëren", zegt Anna van Zoest van de Atlantische Commissie. Dit platform is naast de Universiteit Leiden en Instituut Clingendael de organisator.

Die allianties zijn volgens Van Zoest hard nodig. "De naoorlogse wereldorde, die ons lang vrede en welvaart heeft gebracht, levert misschien niet meer op alle terreinen", zegt ze. "We staan voor veel uitdagingen, waaronder oorlog op ons continent en de verhoudingen met de VS die heel hard aan het veranderen zijn."

Premier Jetten houdt vanochtend de openingstoespraak. Verder komen de Amerikaanse ambassadeur Joe Popolo, voormalig Iran-onderhandelaar van president Trump Nate Swanson en de Finse oud-premier Sauli Niinistö aan het woord.

Live bij de NOS

De toespraak van premier Jetten is vanaf 09.30 uur te volgen via een livestream op NOS.nl en in de NOS-app.

Na de NAVO-top in Nederland van vorig jaar hadden betrokken organisaties de wens om hier een jaarlijkse veiligheidstop te organiseren, als ontmoetingsplek voor gesprekken over internationale veiligheid.

Volgens Van Zoest is het niet genoeg als alleen de NAVO zelf jaarlijks bijeenkomt. "Je moet breder kijken dan alleen regeringstoppen en formele bijeenkomsten. De sprekers uit de maatschappelijke ring, van de ngo's tot universiteiten en denktanks, zijn nodig om het debat over veiligheid een zetje te geven. Er is enorme behoefte aan goede ideeën."

NAVO-correspondent Kysia Hekster:

"In veel landen zijn dit soort veiligheidsconferenties, je struikelt er een beetje over. Er was er net nog een in Praag, en de bekendste in München is inmiddels uit zijn voegen gebarsten.

Nederland profileert zichzelf als land van vrede en veiligheid en draagt veel bij aan Oekraïne. Je zou kunnen zeggen dat ieder zichzelf respecterend land zoiets moet organiseren op hoog niveau. Er is ook veel te bespreken. En naast het officiële programma heb je natuurlijk ook de wandelgangen waar iedereen elkaar tegenkomt en zaken met elkaar bespreekt."

In some parts of the world it’s common for cell service providers to sell new phones at a price significantly below market value, with the caveat that these phones are …read more

De provincie Groningen gaat vanaf dit jaar de vlag hijsen om het slavernijverleden te herdenken en de afschaffing te vieren. Het provinciebestuur heeft het vlagprotocol aangepast en van Keti Koti een vast vlagmoment gemaakt.

Op 30 juni gaat de vlag halfstok voor de herdenking. Een dag later gaat tijdens Keti Koti ('verbroken ketenen') de vlag in top. Dat gebeurt dan op het provinciehuis.

Op 1 juli 1863 werd de slavernij in de Nederlandse koloniën officieel afgeschaft. Het duurde toen overigens nog tien jaar voordat er daadwerkelijk een einde kwam aan de slavernij.

Oproep aan andere provincies

Groningen is de derde provincie die van Keti Koti een vlagmoment maakt. Zeeland en Drenthe doen dit al langer. "Ik roep alle andere provincies op om ook te gaan vlaggen met Keti Koti", zegt de Groningse gedeputeerde Roemers (PvdA) bij RTV Noord.

Drie jaar geleden bood koning Willem-Alexander formeel excuses aan voor de Nederlandse slavernijgeschiedenis. Daarvoor had premier Rutte dat ook gedaan. Roemers wijst verder op de duizenden Groningers met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond. "We vinden het meer dan gepast om daarom te vlaggen."

Vlaginstructie

In de zogeheten vlaginstructie van de Rijksoverheid staan maar een paar dagen waarop op alle overheidsgebouwen in Nederland wordt gevlagd. Dat zijn Koningsdag, 4 en 5 mei, Veteranendag (laatste zondag in juni) en 15 augustus, als het einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië wordt herdacht.

Provincies en gemeenten kunnen daar zelf vlagmomenten aan toevoegen. Amsterdam vlagt al jaren met Keti Koti en laat dan ook de vlaggen van Suriname en de Nederlandse eilanden in de Cariben wapperen.

Premier Jetten heeft opnieuw het geweld bij azc-demonstraties hard veroordeeld. In het Kamerdebat met de ruime titel "over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving" waarschuwde hij voor de gevolgen van dit soort geweld voor de democratie en van het 'goedpraten' daarvan. Het debat ging tot in de nacht door.

Door de intimiderende werking durven lokale politici en burgers niet meer te zeggen wat zij vinden, zei Jetten. Hij betreurde het dat niet de hele Kamer dit geweld afkeurde. Daarmee doelde hij vooral op Forum voor Democratie. Fractievoorzitter De Vos zei in het debat wel dat zij het geweld afkeurde, maar Jetten vindt dat onvoldoende.

"Want wat er vervolgens achter de komma komt, dat het wel te begrijpen is dat sommige mensen geweld gebruiken gezien de problemen met de asielopvang, dat is geen volmondige afkeuring", zei de premier.

"Daar zit het goedpraten van intenties aan vast", zei Jetten in de Kamer:

Het debat liep regelmatig uit de hand door beschuldigingen over en weer. Die gingen van het goedpraten van geweld, banden met rechtsextremistische organisaties en neonazi's, weggegooide kransen van de 4 mei-herdenking tot vermeende banden met de Israëlische geheime dienst. En het falende asielbeleid van de afgelopen jaren, waar dan weer wel bijna iedereen het over eens was.

Aan het eind van het debat waren verschillende Kamerleden ontevreden. Fractievoorzitter Struijs van 50Plus zei dat hij had gehoopt op een breed debat om iets te doen aan de problemen in het land "en om te voorkomen dat de politie met nog meer geweld te maken krijgt". BBB-Kamerlid Van der Plas noemde het een bizar debat "om een aantal mensen en fracties even op het schavot te brengen". "Waar hebben we nu naar zitten kijken?", vroeg VVD-fractieleider Brekelmans zich af.

Samenwerking Markuszower

Eerder in het debat benadrukten coalitiepartijen D66, VVD en CDA na kritische vragen geen plannen te hebben voor een veelomvattend samenwerkingsverband met de Groep Markuszower. De uitlatingen van Kamerlid Markuszower over geweld tegen Palestijnse asielzoekers en diens woorden tegen een azc-demonstrant "we worden omvolkt", staan bredere samenwerking in de weg, zei D66-fractievoorzitter Paternotte.

Tegelijkertijd sluiten de coalitiepartijen het zoeken naar politieke samenwerking met deze fractie niet uit. Jetten zei dat het zoeken naar "zo breed mogelijke meerderheden" op grote dossiers als asielbeleid en woningbouw voor het minderheidskabinet belangrijk is. Anders krijg je het "jojo-effect" dat veel mensen bij nieuwe verkiezingen vinden dat er niets voor hen is gedaan, lichtte hij toe.

Tegelijkertijd nam Jetten wel stelling tegen de eerdere uitlatingen van Markuszower. "Er is geen noodzaak om geweld te gebruiken tegen mensen die hier asiel komen aanvragen", zei hij. "Geweld is niet aan de orde dus ook niet het hinten daarop."

Onder meer GroenLinks-PvdA, Denk en de Partij voor de Dieren begrijpen niet dat het kabinet voor Markuszower de "deur op een kier" laat, nu die in hun ogen niet voldoende afstand neemt van zijn uitspraken.

Tijdens het debat kwam FVD-leider De Vos in aanvaring met bijna de hele Kamer. Zij kreeg het verwijt dat FVD termen als 'omvolking' en 'remigratie' gebruikt. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid noemt dit verwijzingen naar rechts-extremistische theorieën.

'Bikkelhard racisme'

Fracties van links tot rechts vroegen De Vos afstand te nemen van rechtsextremistische groepen die mogelijk de aanjagers van het geweld bij azc-demonstraties zijn.

D66'er Paternotte vroeg of zij ook vindt dat "Nederland alleen voor de blanken" is, wat voormalig FVD-leider Baudet uitdroeg. "Nederland is voor de Nederlanders", antwoordde De Vos. "Dat zijn mensen die hier oorspronkelijk woonden, die hier al generaties wonen." Anderen moeten aangemoedigd worden te vertrekken, zei ze. Paternotte noemde dat "bikkelhard racisme".

Ook Kamerlid Keijzer vroeg De Vos of ze dit "nou echt meende", omdat zo'n standpunt de samenwerking "op rechts" voor een strenger asielbeleid moeilijk maakt. De Vos zei dat ze die vraag niet begreep omdat zij deze uitlatingen zelf niet heeft gedaan.

Aanvaring Bontenbal-De Vos

CDA-leider Bontenbal ziet rechtsextremistische invloeden die via FVD de Tweede Kamer inkomen als groot gevaar. Toen De Vos zei dat het asielbeleid van onder meer het CDA leidt tot verkrachtingen, reageerde Bontenbal woedend. "Hoe goor wil je het hebben! Kijk dan in de spiegel of je nog een moreel kompas hebt."

Aan het eind van het debat wilde Denk een motie indienen waarin de partij suggereert dat Markuszower contacten heeft met de Israëlische geheime dienst Mossad. De Kamervoorzitter liet die motie niet toe, omdat in Kamerdebatten geen plaats is voor onbewezen beschuldigingen van ambtsmisdrijven.

Het kabinet deed moeite het debat wat kalmer te laten eindigen door te beloven dat het asielbeleid echt strenger wordt. Er wordt nog onderzocht wie nu precies geweld rond azc's organiseren.

De gemeenteraad van Vaals heeft unaniem ingestemd met maatregelen voor toertochten door de Zuid-Limburgse heuvels. Voor tochten met meer dan tien auto's, motoren of scooters komt er een meldingsplicht. Bij vijftig of meer voertuigen is een vergunning nodig. Daarvan worden er maar vier per jaar verstrekt. Extra lawaaiige voertuigen, zoals bepaalde types oldtimers, krijgen geen vergunning.

Vaals komt met de regels tegemoet aan klachten van inwoners. Die zijn de geluidsoverlast en drukte door de toertochten beu.

In de gemeente Vaals liggen bij toeristen geliefde plaatsen als Vijlen en Camerig. Een van de doorgaande wegen in de gemeente, de Epenerbaan, is bij bestuurders populair vanwege de hoogteverschillen en vele bochten. Iedereen blijft welkom, maar dus niet meer in grote groepen.

Er komen ook tijdvensters voor toertochten. Die mogen alleen nog tussen 09.00 en 18.00 uur worden gehouden en niet op feestdagen. Landelijke wegen en stilte- en natuurgebieden moeten voortaan worden gemeden.

Waterbedeffect?

De regels gelden alleen in de gemeente Vaals. Critici vrezen een waterbedeffect. Vier jaar geleden was er al een rechtszaak van de gemeente Gulpen-Wittem tegen Vaals, toen die een populaire weg wilde afsluiten voor motorrijders. Vaals verloor die zaak.

Ook over de handhaving zijn nog vragen. Zo vraagt de Stichting Verkeersleefbaar Heuvelland zich af hoe de gemeente wil controleren of er 49 of 50 deelnemers aan een toertocht zijn.

We’ve covered etch-a-sketch robots before, but usually they’re not quite as fast as [Every Flavor of Robot]’s “video” etch-a-sketch, capable of drawing a full portrait in as little as a …read more

Het is nog altijd onduidelijk hoe vanmorgen een schoolbusje op een trein kon botsen in België. Er is wel meer bekend geworden over de risico's van deze spoorwegovergang en over de staat van dienst van de buschauffeur. In dit artikel lees je wat we nu weten.

Spoorwegbeheerder Infrabel spreekt van een van de ernstigste ongelukken op een spoorwegovergang ooit in België. Bij de aanrijding in Buggenhout, tussen Antwerpen en Brussel, kwamen vier mensen om het leven. Onder hen zijn twee kinderen van 12 en 15, beide afkomstig uit de plaats Bornem. Ook een 27-jarige begeleidster en de 49-jarige chauffeur overleefden het ongeval niet. Vijf kinderen in het busje raakten zwaargewond.

Het busje reed op een weg die parallel loopt aan het spoor en kwam het naderende treinstel tegemoet. Bij de overgang moest de chauffeur een bocht maken om het spoor over te steken. Dat was rond 08.00 uur. De slagbomen waren dicht. Ook knipperde er een rood licht, zo heeft Infrabel vastgesteld aan de hand van een beveiligingscamera.

Geen strafblad

Desondanks klapte de trein met zo'n 90 kilometer per uur op het busje. De machinist heeft nog vergeefs geprobeerd te remmen. "De treinbestuurder legde een negatieve adem- en speekseltest af", maakte het Openbaar Ministerie aan het einde van de dag op een persconferentie bekend.

De chauffeur had geen strafblad. Het vervoersbedrijf waar de man voor reed, zegt tegen de krant De Morgen dat hij "een onberispelijke staat van dienst" had. De 49-jarige man was een ervaren bestuurder. Het is onduidelijk of hij bewust of per ongeluk langs de slagbomen is gereden. Het onderzoek naar de toedracht is nog in volle gang.

Hier zie je beelden van kort na het fatale ongeluk:

Een treinmachinist die niet bij het ongeluk was betrokken, zegt tegen de VRT dat de overgang berucht is onder collega's. "Er zijn bepaalde 'hotspots' waarvan je weet: hier zou wel eens iemand plots kunnen overlopen of overrijden."

Treinverkeer hervat

De overgang tussen de Kerkhofstraat en de Stationsstraat staat erom bekend dat de slagbomen relatief lang dicht blijven als er een trein passeert. "Sommige mensen steken dan nog snel over, omdat ze weten dat ze anders lang moeten wachten", zegt de machinist. Daar komt bij dat er voor de overgang twee wegen samenkomen, waardoor voertuigen soms weinig ruimte hebben om de bocht te nemen.

Het ongeluk heeft tot verslagen reacties geleid. De vlaggen aan het gemeentehuis van Buggenhout hangen halfstok. Het treinverkeer is om 20.00 uur vanavond op beide sporen hervat.

Twee Franse tieners die verdacht worden van het wurgen van een 11-jarige jongen hebben bekend. Ze wilden naar eigen zeggen wraak nemen omdat het slachtoffer vismateriaal ter waarde van enkele tientallen euro's zou hebben gestolen. Dat heeft de officier van justitie van Rennes gezegd op een persconferentie.

De twee verdachten, een 16-jarige jongen en een 15-jarig meisje, blijven langer vastzitten. Ze moeten morgen voor de rechter verschijnen. Het slachtoffer, de 11-jarige Théo, werd zondag rond 17.00 uur dood gevonden in een bosrijke omgeving aan de oever van de Vilaine, niet ver van het centrum van Rennes. Hij lag in een struik met een natte handdoek strak om zijn nek gebonden.

Omwonenden hadden de politie gebeld nadat ze het geschreeuw van een kind hadden gehoord. Ter plaatse ontdekte de politie het levenloze lichaam van de 11-jarige jongen. Autopsie heeft inmiddels uitgewezen dat wurging hem fataal werd.

Samen vissen

Volgens de eerste bevindingen was Théo die middag gaan vissen aan de oevers van de Vilaine, samen met de twee tieners. Later werden de twee verdachten gezien terwijl ze van die plek wegrenden, zei officier Frédéric Teillet op de persconferentie.

De 16-jarige jongen en Théo kenden elkaar net een dag. Ze hadden toen samen gevist in de Vilaine en hadden afgesproken dat de volgende dag opnieuw te gaan doen. Het is niet bekend of Théo het 15-jarige meisje al langer kende.

Geen bekenden van politie

De twee verdachten zijn niet bekend bij politie en justitie. Ze waren vrienden van elkaar en zaten op dezelfde school.

Ze zeggen dat ze Théo hebben gewurgd uit wraak, onder meer om kunstaas terug te krijgen dat hij van hen zou hebben afgepakt. Volgens de aanklager zijn de verklaringen van de verdachten niet consistent.

Théo had zijn ouders op zaterdag juist verteld dat hij het aas van de 16-jarige jongen had gekregen. Tijdens de huiszoekingen werden visspullen van Théo gevonden in de huizen van de twee tieners.

The Honeywell X2S Smart Thermostat is a Wi-Fi-enabled thermostat that is meant to integrate with your typical ‘smart home’ setup, with mobile app control available as well. Of course, just …read more

De toegang tot internet in Iran is deels aan het terugkeren. Daarmee komt een einde aan de bijna drie maanden durende internetblokkade ingesteld door het regime. Volgens monitoringsorganisatie Netblocks was het de langste blokkade ooit.

Gisteren kondigde president Pezeshkian al aan dat de toegang tot internet zou worden hersteld. Dat leidde bij een deel van de Iraniërs tot scepsis. "De president kan het wel willen, maar het is de vraag in hoeverre de Revolutionaire Garde het gaat toelaten", reageerde een vrouw uit Teheran tegen de NOS.

Het is onduidelijk of iedereen uiteindelijk weer toegang krijgt en hoelang de verbinding zal standhouden. Veel internationale websites en apps in Iran zullen hoogstwaarschijnlijk geblokkeerd blijven.

De internetblokkade werd ingesteld nadat de eerste Israëlische en Amerikaanse bommen waren gevallen op Iran. Volgens het regime vanwege het risico op Amerikaanse cyberaanvallen, maar de blokkade wordt ook ingezet om interne opstanden onderdrukken.

Die afsluiting had grote impact op de levens van bijna alle ruim 90 miljoen Iraniërs. Studenten verloren toegang tot kennis, families konden elkaar niet bereiken en bedrijven liepen klanten mis. Maar zoals het vaker gaat met beperkingen in Iran, lukte het sommige Iraniërs de restricties te omzeilen.

"We moeten regelmatig nieuwe manieren zoeken om online te zijn", vertelt de vrouw uit Teheran. Zij had tijdens de blokkade toegang tot 'Internet Pro'. Dat is een internetverbinding voor professionals in Iran, zoals advocaten, medisch experts en bepaalde medewerkers van bedrijven.

"Vanwege een eerdere medische opleiding kon ik toegang krijgen tot Internet Pro, maar ik moest er ook fors voor betalen", zegt de vrouw. "En de hoeveelheid data die we ermee kunnen ontvangen en sturen is beperkt."

Digitale omweg

Wie niet werd toegelaten tot dit 'internet voor professionals', was afhankelijk van VPN-verbindingen. Die bieden een digitale omweg aan, waardoor het lijkt alsof de gebruiker zich in een ander land bevindt. Maar veel VPN-diensten hadden moeite om deze blokkade te omzeilen.

"We hebben verschillende VPN's tegelijkertijd nodig om online te kunnen zijn", zei een jongen uit Kerman tijdens de blokkade. "Als het al lukt om verbinding te maken, is de internetsnelheid ontzettend laag."

Ook voor die VPN's moeten Iraniërs veel geld neerleggen, iets wat de meesten niet kunnen missen vanwege de grote economische problemen in het land. Ook de Amerikaanse satellietdienst Starlink werd gebruikt om de blokkade te omzeilen, maar het gebruik van deze apparaten wordt zwaar bestraft door het regime.

Klassenmaatschappij

"Wie weinig geld heeft, had helemaal geen toegang tot internet", zegt Amir Rashidi. Hij doet onderzoek bij Filterwatch, een organisatie die opkomt voor digitale burgerrechten. Hij zag de afgelopen maanden een digitale klassenmaatschappij ontstaan in Iran, waarin toegang tot internet geen recht is, maar een privilege voor een selecte groep.

Bovenaan dat stelsel bevinden zich volgens Rashidi internetgebruikers met 'witte simkaarten'. Dat zijn simkaarten uitgeven door het regime, waarmee gebruikers geen last hebben van een blokkade. "Ze worden vooral ingezet voor propagandadoeleinden. Alleen invloedrijke mensen die de boodschap van het regime verkondigen komen ervoor in aanmerking", zegt Rashidi.

Economische ramp

De blokkade had ook grote economische gevolgen in het land. Netblocks becijferde in april al dat de economische schade de 1,5 miljard euro passeerde. Onderzoeker Rashidi legt uit dat veel ondernemers producten verkopen via internet. "Vooral vrouwen gebruikten bijvoorbeeld sociale media voor de promotie van hun bedrijf, of ze verkochten er zelfgemaakte producten." Die inkomsten vielen de afgelopen maanden weg.

Om de activiteiten van grote banken en overheidsbedrijven te laten doorgaan, bouwde de Iraanse overheid verder aan een nationaal digitaal netwerk. Dit 'Iraanse internet' wordt sterk gecontroleerd door het regime en moet bedrijven en burgers een alternatief bieden voor het wereldwijde web.

Voor inwoners zijn er bijvoorbeeld lokale chat-apps zoals Soroush Plus en Bale. Die opereren met toestemming van de Iraanse overheid. "Maar die vertrouwen we niet, en we sturen al helemaal geen bestanden via de Iraanse apps", zegt de vrouw uit Teheran.

Volgens Amir Rashidi van Filterwatch zijn die lokale apps ook een risico voor gebruikers buiten Iran. Zij voelen zich tijdens blokkades mogelijk genoodzaakt om zulke apps te gebruiken om contact te houden met familie in Iran. "Als zij overstappen, vallen ze ook onder de massasurveillance", zegt Rashidi.

Het is volgens hem de vraag hoe het internetverkeer zich komende dagen zal ontwikkelen. "Na de blokkade in januari, vanwege de protesten, kwam het internet ook deels terug. Maar niet op het oude niveau."

In Syrië zijn restanten gevonden van chemische wapens die het Syrische leger onder dictator Bashar al-Assad gebruikte tijdens de burgeroorlog in het land. Dat heeft de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) laten weten.

De organisatie, die het hoofdkantoor in Den Haag heeft, meldt dat onderzoekers gedurende enkele maanden niet nader genoemde locaties aan de noordwestkust en in Centraal-Syrië hebben doorzocht. Het team heeft tientallen raketten en bommen met chemische munitie gevonden, en ook chemicaliën die nog niet in munitie waren verwerkt. Het zoeken gaat volgens de OPCW nog verder.

Volgens de OPCW zijn ook achttien verdachten opgepakt die een rol zouden hebben gespeeld bij het clandestiene chemische programma van Assad. Onder hen zouden personen zijn die onder Assad hoge functies hadden in het leger en de politiek. De namen zijn niet vrijgegeven omdat het onderzoek nog loopt, liet een Syrische vertegenwoordiger bij de OPCW weten. Zeker vier verdachten staan op sanctielijsten van de EU, het VK en de VS.

Tientallen keren ingezet

Uit onderzoek van de Verenigde Naties en de OPCW was eerder al gebleken dat het regime van Assad herhaaldelijk sarin, chloorgas en zwavelmosterdgas inzette. Om sporen daarvan terug te vinden inspecteert de OPCW in totaal zo'n honderd locaties.

Volgens de OPCW heeft het Syrische leger onder Assad tientallen keren chemische wapens ingezet tijdens de burgeroorlog, die in 2011 begon. In 2013 kwamen honderden mensen om het leven bij een zenuwgasaanval op Ghouta, een buitenwijk van Damascus. In datzelfde jaar tekende Syrië een verdrag dat chemische wapens verbiedt, maar de inzet van dat soort wapens ging daarna toch door.

Eind 2024 werd Assad afgezet door strijders onder leiding van Ahmed al-Sharaa. Hij kreeg asiel in Rusland. Sharaa probeert als nieuwe leider de reputatie van zijn land weer op te poetsen. Onderdeel daarvan is dat Syrië volledig meewerkt aan onderzoeken naar chemische aanvallen.

Steeds meer mensen in Friesland spreken de Friese taal niet alleen, maar kunnen die naar eigen zeggen ook goed lezen en schrijven. Dat meldt de provincie Friesland, die voor een nieuwe 'Taalatlas' onderzoek liet doen naar de staat van het Fries.

Vorig jaar gaf meer dan de helft (58 procent) van de Friezen aan dat zij het Friese schrift goed of zeer goed kunnen lezen. In 2007 was dat 46 procent. Het aandeel Friezen met een naar eigen zeggen zeer goede schrijfvaardigheid verdubbelde in diezelfde periode naar ongeveer 19 procent.

Het Fries wordt het vaakst gesproken binnen families en zo'n 53 procent gebruikt het als eerste taal, schrijft Omrop Fryslân. Volgens het provinciebestuur blijkt uit het onderzoek dat het Fries "over het algemeen stabiel blijft en stevig is verankerd in de Friese samenleving".

Gesproken taal tussen partners

Met name Friezen tussen de 18 en 29 jaar gaven vaker aan goed Fries te kunnen lezen. Dat heeft waarschijnlijk met het toenemende gebruik van het Fries op sociale media te maken, stellen de onderzoekers.

Ruim twee derde van de Friese inwoners vindt dat ze het Fries goed spreken, blijkt uit het onderzoek waar ruim 12.000 inwoners aan meededen. 85 procent van de Friezen kan de taal goed verstaan en bijna iedereen (95 procent) begrijpt het Fries op zijn minst redelijk goed.

In vergelijking met het vorige onderzoek daalt het aandeel Friezen dat Fries met zijn of haar partner spreekt. Vier op de tien spreken de taal met de partner, in 2007 was dit nog 47 procent.

Examenvak

De Provinciale Staten besloten eerder dit jaar dat de Friese taal een prominentere rol moet krijgen in het onderwijs. Het was voor scholen in de provincie al verplicht om het vak Fries te geven, maar nu moeten ze het Fries ook actief gaan gebruiken in andere lessen.

Dit jaar deed een recordaantal leerlingen in Friesland het eindexamen Fries, dat vandaag werd afgenomen. Het gaat om 200 leerlingen, terwijl het er vorig jaar minder dan 150 waren.

Vanaf 2030 moet iedere middelbare scholier de mogelijkheid hebben om op school eindexamen Fries te doen.

De regeringspartijen D66, VVD en CDA hebben geen plannen voor een veelomvattend samenwerkingsverband met de Groep Markuszower in de Tweede Kamer. Maar politieke samenwerking, zoals wel vaker gebeurt onder 'politieke tegenstanders', sluiten zij niet uit.

De recente uitspraken van Kamerlid Markuszower over geweld tegen Palestijnse asielzoekers en diens woorden tegen een azc-demonstrant "we worden omvolkt", staan een bredere samenwerking wel in de weg, zei D66-fractievoorzitter Paternotte in een debat.

In het Kamerdebat kwamen kritische vragen van oppositiepartijen SP, Denk, PvdD, Volt en GL-PvdA. Die wilden weten of het minderheidskabinet nog steeds bij Markuszower wil aankloppen voor steun.

Debat live volgen

Het debat heet 'Over normalisering van geweld in politiek en samenleving' en is hier live te volgen.

"Waarom is D66 wel duidelijk over PVV en Forum en niet over Markuszower? Iemand die heeft gezegd dat het maximale geweld tegen de Palestijnen gebruikt moet worden en het genocidale gedachtegoed aanhangt?" vroeg PvdD-fractievoorzitter Ouwehand.

SP-leider Dijk zei dat het minderheidskabinet aan het "cherry picken" is, waarbij voldoende stemmen bij elkaar vinden belangrijker is dan waar politieke partijen voor staan.

Paternotte zei verschillende keren dat er geen plan is voor structurele samenwerking met Markuszower. Hij noemde diens uitspraken over geweld tegen Palestijnse asielzoekers en omvolking "abject, absurd en gevaarlijk". Paternotte vindt dat Markuszower "nog extremere uitspraken dan Wilders" doet en daarmee structurele samenwerking bepaald niet makkelijker maakt.

Wat is samenwerken?

Fractievoorzitter Brekelmans van de VVD kreeg dezelfde vraag van de oppositiepartijen voorgelegd. Hij zei dat hij de uitspraken van Markuszower heeft veroordeeld en herhaalde dat de coalitie geen samenwerkingsverband van plan is.

"Maar we werken wel met drie partijen samen in een minderheidscoalitie en daarmee zoeken we naar meerderheden", zei Brekelmans. "Misschien dat mevrouw Ouwehand ook weleens voor een voorstel van ons stemt. Niemand moet dan toch denken dat wij een samenwerkingsverband zijn aangegaan? "Nee", zei Ouwehand lachend. "Dat is niet goed voor uw reputatie."

"Dus wat is precies samenwerken?", ging Brekelmans verder. "Ik heb de heer Klaver ook wel eens moties zien opstellen met de heer Wilders. Als de heer Klaver dit niet meer zou mogen doen dan wens ik hem veel succes in de oppositie: dan haalt hij nooit meer een meerderheid."

Ook Paternotte vindt een "contactverbod" dat GroenLinks-PvdA-leider Klaver en de anderen volgens hem leken te eisen, te ver gaan. Hij wil de mogelijkheid openhouden om als minderheidscoalitie contact met de fractie van Markuszower te hebben over steun voor wetten en moties.

Over rechts en over links

Die fractie kan samen met bijvoorbeeld JA21 of de SGP de doorslag geven in de Tweede Kamer. Dit wordt ook wel de mogelijkheid van het kabinet 'over rechts' genoemd.

SP, Denk, PvdD, Volt en GL-PvdA willen dat als de Groep Markuszower als optie gepasseerd wordt, het minderheidskabinet vaker de mogelijkheid 'over links' opzoekt. Daardoor kunnen zij meer inhoudelijke invloed uitoefenen op de voorstellen van het kabinet.

Maar de coalitiepartijen laten zich dus niet dwingen om de optie over rechts op te geven. En als de Groep Markuszower plannen van het minderheidskabinet wil steunen, dan kan dat. Hoe de samenwerking met D66, VVD en CDA er ook uitziet.

Later Jetten aan het woord

Bij het debat, dat naar verwachting nog tot laat in de avond doorgaat, zijn premier Jetten, minister Van Weel, minister Van den Brink en minister Heerma aanwezig.

Later vanavond komt Jetten namens het kabinet aan het woord.