Aggregator

Bij een steekpartij op een Poolse basisschool is een dode gevallen, en zijn twee anderen gewond geraakt. Volgens de politie viel een 15-jarige jongen een 37-jarige vrouw aan, die werkte op de school in Leszczydol-Nowiny, iets ten noorden van de hoofdstad Warschau. De jongen is een oud-leerling van die school. De vrouw bezweek aan haar verwondingen.

Het is niet bekend of dader en slachtoffer elkaar kenden. Na de steekpartij slaagden de directeur van de school en een leraar erin om de aanvaller te overmeesteren, waarbij zij beiden ook gestoken werden. De jongen had drie messen bij zich, meldt de lokale politie. Wat zijn motief is, is niet bekend.

Ook scholieren met messen in Ostrołęka en Sierpc

Opvallend genoeg was er gisteren ook al een steekpartij op een middelbare school, iets noordelijker in Polen: in het stadje Ostroleka stak een 19-jarige jongen met een machete in op medestudenten en docenten op de vakschool waar hij zelf ook studeert, meldt de lokale politie. Tien mensen raakten gewond, onder wie de aanvaller zelf, die zichzelf neerstak na het aanvallen van andere mensen. Niemand is nog in levensgevaar.

Na de aanval maakte de politie bekend dat er in de rugzak van de aanvaller ook nog een zelfgemaakte bom was gevonden, die tijdig onschadelijk gemaakt kon worden.

Volgens minister Kierwinski van Binnenlandse Zaken werd er vandaag ook een derde steekpartij verhinderd, ditmaal in het stadje Sierpc. Daarbij werd een 17-jarige jongen opgepakt die van plan was anderen neer te steken. In zijn rugzak werden twee messen gevonden.

Of de drie zaken met elkaar te maken hebben, is niet bekend. Geweld op scholen in Polen is zeldzaam. Premier Tusk heeft uit bezorgdheid zijn ministers bijeengeroepen voor een spoedvergadering over het geweld, berichten Poolse media.

De plaatsen waar deze zaken speelden, liggen niet ver van elkaar:

Bij Russische aanvallen op de Oost-Oekraïense stad Kramatorsk zijn dertig doden gevallen. Dat meldt de lokale gouverneur. De stad ligt nog net achter de frontlinie in de regio Donetsk. Dat gebied wil het Russische leger in handen krijgen.

Bommen kwamen neer in een straat waar twee stadsbussen reden. President Zelensky spreekt van een aanval op een bushalte. Er raakten ook achttien mensen gewond.

Gouverneur Vadym Filashkin heeft op Telegram beelden gedeeld van puin op straat. Daarop is ook een uitgebrande bus te zien. "Dit zijn mensen die door het Russische leger zijn gedood", zei hij. "Hier is geen rechtvaardiging voor, en die kan er ook niet zijn."

De gouverneur roept mensen in de Donetsk-regio op om naar veiligere gebieden in Oekraïne te vluchten. Veel burgers weigeren hun huis en bezittingen achter te laten.

Oekraïne heeft ook weer aanvallen uitgevoerd op Rusland. Het leger meldt dat Oekraïense strijdkrachten de olieraffinaderij Gazprom Neftekhim Salavat in de Russische regio Basjkirostan hebben getroffen.

Dodental Pryloeky loopt op

Gisteren waren er grootschalige aanvallen op verschillende plekken in Oekraïne, waaronder de noordelijke stad Pryloeky. Reddingswerkers hebben daar bij de zoektocht door het puin nog twee lichamen gevonden. Daarmee is het dodental van de aanvallen opgelopen tot 22, onder wie vijf kinderen.

In Gent is vandaag de rechtszaak begonnen tegen Dave De K. (39) en zijn ex-vriendin Romy W. vanwege de dood van kleuter Dean. Vier jaar geleden werd de vierjarige Dean dood gevonden bij het werkeiland Neeltje Jans in Zeeland.

De Belg De K. wordt verdacht van ontvoering en doodslag van de Belgische kleuter, zijn vriendin van medeplichtigheid bij de ontvoering, schrijft Omroep Zeeland.

De moeder van Dean Verberckmoes liet zich in die tijd vrijwillig voor een depressie behandelen in de psychiatrische afdeling van het ziekenhuis in Sint-Niklaas, in de buurt van Antwerpen. Ze had met De K. en zijn vriendin afgesproken dat zij voor Dean zouden zorgen.

Te veel gedronken

Tijdens die logeerpartij ging het mis. W. was in behandeling voor haar alcoholverslaving. Omdat ze toch te veel gedronken zou hebben, kreeg het stel ruzie. De K. zou samen met Dean boos zijn weggereden.

Toen de moeder haar zoon een paar dagen later wilde ophalen, kon dat niet, zo liet het stel weten. Een dag later schakelde de moeder de politie in. Die kwam De K. een paar dagen later op het spoor. De kleuter was niet bij hem. Na een dag van politieverhoren gaf De K. toe dat hij Dean bij Neeltje Jans had achtergelaten.

De K. kreeg in 2010 al een gevangenisstraf van tien jaar voor de dodelijke mishandeling van zijn 2-jarige stiefzoon. Die straf zat hij uit.

Volksjury

De rechtszaak zal naar verwachting acht dagen duren. Een volksjury van twaalf burgers zal zich samen met rechters buigen over de schuldvraag. In België worden burgers tussen de 28 en 65 jaar voor een volksjury geselecteerd door loting.

Vandaag wordt de tekst voorgelezen waarin staat wie waarvan beschuldigd wordt.

In Luik is vanmorgen een samenscholingsverbod ingegaan na uit de hand gelopen onderwijsprotesten. Het is niet toegestaan om met meer dan drie personen op straat te lopen.

In België werd afgelopen dagen geprotesteerd tegen geplande bezuinigingen op het onderwijs.

In Luik trokken tientallen actievoerders dinsdag langs middelbare scholen, waar ze ramen insloegen en vuilnisbakken in brand staken. De politie dreef de groep uit elkaar. Sommige winkels gingen vanwege de onrust eerder dicht. Er hebben ook vernielingen en plunderingen plaatsgevonden, schrijft de Vlaamse omroep VRT NWS.

Geweld neemt toe

Het hoofd van de politie in Luik spreekt van "een voortdurende toename van het geweld". Ook ziet hij meer relschoppers in de stad. Volgens hem gaat het om personen die niets met de scholieren te maken hebben. Gisteren werden meer dan vijftig mensen opgepakt; meerdere politieagenten raakten gewond.

Het samenscholingsverbod geldt tot 16 oktober 23.00 uur, zegt burgemeester Demeyer. Er zijn uitzonderingen voor gezinnen, politieagenten en hulpdiensten. Ook op andere plekken in België is het onrustig, maar in Luik zijn de protesten het hevigst.

Oproep tot kalmte

De onrust wordt volgens minister Quintin van Veiligheid en Binnenlandse Zaken aangewakkerd door de Antifa-beweging. Dat is een overkoepelende term voor radicaal-linkse activisten die de confrontatie zoeken met extreemrechts.

"We weten dat er een beweging, type Antifa, in Luik bezig is", zegt de minister. "Volwassenen die kinderen manipuleren om gewelddadige politieke boodschappen over te brengen. Dat is totaal onaanvaardbaar."

Overgewaaid uit Frankrijk

De protesten zijn voor een deel overgewaaid uit Frankrijk, waar sinds eind vorige maand scholieren demonstreren tegen achterstallig onderhoud van gebouwen, te grote klassen en het lerarentekort.

Ook daarbij loopt het geregeld uit op geweld. Gisteren nog zette de politie in Marseille traangas in. Volgens scholieren heeft de politie ook flitsgranaten ingezet, waarmee mensen kort verblind kunnen worden. De politie ontkent dat. Een scholier verloor deze week zijn hand doordat flitsgranaat in zijn hand ontplofte, waarna de politie aankondigde voorlopig te stoppen met het gebruik van deze granaten.

"De graven zijn af, maar nu nog leeg", vertelt de 60-jarige Mohammed, die hoop houdt dat hij op een dag zijn familieleden van onder het puin vandaan kan halen. Bij een Israëlisch bombardement verloor hij zijn vrouw, kinderen, kleinkinderen en andere familieleden. Een deel van hen heeft hij kunnen begraven, anderen zijn onvindbaar.

Nog altijd zijn vele duizenden Palestijnen vermist. Ruim drie jaar geleden begon Israël na de aanslagen van Hamas aan een verwoestende oorlog in Gaza en bombardeerde zo hevig dat tienduizenden mensen onder het puin terechtkwamen. Naar schatting zijn meer dan tienduizend mensen vermist, een groot deel van hen ligt onder gebombardeerde gebouwen.

Dagelijks proberen nabestaanden en reddingswerkers met de weinige middelen die ze hebben stoffelijke resten uit het puin te halen, om ze daarna te kunnen begraven. De slachtoffers kunnen soms nog herkend worden aan persoonlijke spullen zoals sieraden, kleding of een ID-kaart. Zij worden tijdens grote begrafenissen begraven, vaak met tientallen tegelijkertijd. Die zijn er wekelijks in Gaza.

Sporen uitgewist

Maar veel lichamen zullen nooit teruggevonden worden, omdat ze in gebied liggen waar Palestijnen en hulpverleners niet mogen komen. Israëlische militairen bezetten zeker 65 procent van het grondgebied in Gaza. De regering van premier Netanyahu verlegt die grens steeds verder, waardoor de bijna twee miljoen Palestijnen op een kluitje aan de kust moeten overleven in tentenkampen en verwoeste gebouwen.

Palestijnen die de grensmarkeringen oversteken, of volgens het leger te dicht in de buurt komen, worden neergeschoten. Op satellietbeelden is te zien dat het leger achter de zogeheten 'gele lijn' bezig is om gebouwen te vernietigen en puin op te ruimen en te verplaatsen, terwijl in die gebouwen mogelijk nog veel lichamen liggen. Het puin maakt plaats voor schoongeveegde vlaktes en militaire wegen en bases.

Dat blijkt onder meer uit de analyse van het Britse onderzoekscollectief Forensic Architecture, dat hun onderzoek 'de cartografie van genocide' noemt. Zij brengen aan de hand van gedetailleerde kaarten de vernietiging van huizen, landbouwgrond, ziekenhuizen, markten en andere infrastructuur in kaart. Alles wat nodig is voor Palestijnen om als volk te kunnen overleven.

Daarmee worden ook de sporen van mogelijke oorlogsmisdaden uitgewist, waarschuwde de VN vorige maand. De VN roept Israël al langer op om onderzoekers het gebied in te laten. En het Internationaal Gerechtshof heeft dit geëist in de lopende genocidezaak. Maar de grens blijft dicht. Toch kunnen onderzoekers ook op afstand bewijs verzamelen van verwoesting en aanvallen op burgers door gebruik te maken van onder meer satellietbeelden, video's en getuigenverklaringen.

Ook na het staakt-het-vuren van vorig jaar, dat veelvuldig geschonden wordt, blijft het leger infrastructuur verwoesten. Volgens de Israëlische regering is dat nodig voor de eigen veiligheid. Deskundigen wijzen erop dat de regering aanstuurt op het onleefbaar maken van het gebied en de verdrijving van Palestijnen.

Verlies een plek geven

Waar precies de lichamen nog onder het puin liggen is niet bekend. Alleen overgebleven familieleden kunnen de locaties aanwijzen. Bovendien is het lastig om de resten van onder de gebouwen vandaan te halen. Israël weigert om zwaar materiaal, zoals graafmachines, naar binnen te laten. Veel lichamen zijn inmiddels grotendeels vergaan.

Als puin eenmaal opgeruimd is, kan daarmee bewijs verloren zijn gegaan dat nooit meer teruggevonden kan worden, stelt Jessica Dorsey, die aan de Universiteit Utrecht juridisch onderzoek doet naar moderne oorlogsvoering. "Denk dan aan inslagsporen, fragmenten van munitie en de precieze fysieke context van een aanval. Een zaak wordt daarmee niet onmogelijk, ander bewijs kan veel reconstrueren."

Nog los van het onderzoek naar oorlogsmisdaden, is het voor nabestaanden van groot belang dat ze hun doden terugvinden en identificeren, om te kunnen rouwen en het een plek te geven. "De erkenning voor de doden is heel belangrijk in oorlogssituaties", zegt Dorsey. "Het verdwijnen van de fysieke sporen kan die mogelijkheid voor families voorgoed wegnemen."

Mohammed zal net als velen anderen in Gaza een deel van zijn familie mogelijk nooit kunnen begraven. Reddingswerkers hebben hem verteld dat ze er alles aan hebben gedaan om de lichamen van zijn familieleden te vinden, maar dat het ze niet lukt. "Ik had zo graag gewild dat ze een graf hadden", zegt Mohammed. "Dan kon ik ze tijdens feestdagen bezoeken."

Het gaat niet goed bij de overheidsinstantie LBIO, een organisatie die mensen helpt met bemiddeling bij kinder- en partneralimentatie. Dat schrijft RTL Nieuws na eigen onderzoek. Medewerkers van het LBIO spreken van een sociaal onveilige werksfeer en een "angstcultuur", waardoor steeds meer mensen zich ziekmelden. Daardoor loopt de wachttijd om ouders te helpen op.

Staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie erkent de problemen. Ze stuurde gisteravond een brief naar de Tweede Kamer. Daarin staat ook dat de Arbeidsinspectie een onderzoek is gestart. Volgens RTL werd de Kamerbrief verstuurd nadat de nieuwszender het ministerie vragen had gesteld over de chaotische situatie binnen het bedrijf.

Het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) bemiddelt kosteloos wanneer een ex-partner geen of te weinig alimentatie betaalt. In 2024 slaagde bemiddeling bij 75 procent van de verzoeken, waardoor extra kosten en verdere escalatie uitbleven. Het bedrijf hielp dat jaar zo'n zesduizend mensen, staat in het jaarrapport.

47 procent ziekteverzuim

RTL Nieuws sprak met elf huidige en voormalige medewerkers. De problemen zouden zich vooral opstapelen bij het team interventie, dat zich bezighoudt met het op gang krijgen van achterstallige alimentatie. Op de afdeling is een ziekteverzuim van 47 procent, blijkt uit verzuimcijfers die RTL heeft ingezien.

Op zijn website meldt het LBIO dat er langere wachttijden zijn dan gebruikelijk, die weken kunnen duren. Een medewerker die al langer in dienst is noemt de wachttijden "extreem". Medewerkers schetsen het beeld dat mensen die aan de bel trekken soms dringend hulp nodig hebben om hun rekeningen te kunnen betalen en door de wachttijden in de problemen komen.

"Ouders die ons om hulp vragen en misschien geen geld hebben om eten voor hun kinderen te kopen, ik krijg er zo'n buikpijn van", citeert RTL een medewerker.

Verschillende medewerkers stuurden afgelopen zomer een brandbrief aan het ministerie van Justitie en Veiligheid, om hun zorgen kenbaar te maken. De brief is in handen van RTL. De medewerkers schrijven over de hoge werkdruk, de achterstanden en het ziekteverzuim.

Ook wordt geschreven over een angstcultuur. "Wij sturen deze brief anoniem en per post, omdat wij ons niet veilig voelen om onze naam bekend te maken. (...) Collega's voelen zich genegeerd, buitengesloten, geïntimideerd en durven zich niet meer uit te spreken", staat in de brief.

Jacobine Geel

In de brandbrief staan ook stevige verwijten aan het adres van interim-directeur Jacobine Geel. De problemen zouden door haar komst zijn toegenomen. Ook stellen zij dat Geel "het team met het hoge ziekteverzuim op een harde en intimiderende wijze heeft aangesproken".

Op een bijeenkomst op 2 juli zou Geel hebben gezegd dat "de zieken snel terug moeten komen of een nieuwe baan moeten gaan zoeken". De medewerkers vragen in de brief, die op 8 juli werd verstuurd, om een nieuwe directeur.

RTL Nieuws is in het bezit van geluidsopnamen van besloten personeelsbijeenkomsten. Daarop is volgens de nieuwszender te horen dat Geel de werkdruk op de afdeling interventie "gierend hoog" noemt. Ook zou ze hebben gezegd dat de hoeveelheid achterstallig werk "eigenlijk niet meer te hanteren" is en dat er actie wordt ondernomen om de situatie "weer in de greep te krijgen en tot rust te brengen".

Het LBIO en Jacobine Geel hebben vooralsnog niet hebben gereageerd op vragen van RTL, schrijft de zender.

College voor de Rechten van de Mens

Geel raakte eerder in opspraak als voorzitter van het College voor de Rechten van de Mens. In 2024 onderzocht een onafhankelijke commissie meldingen over haar functioneren en stelde "een patroon van stelselmatig negeren en uitsluiten" vast. Ook toonde Geel "weinig sensitiviteit, empathie en begrip" tegenover twee van de melders. Een patroon van discriminatie werd niet vastgesteld.

De Nederlandse regering bood in 2021 al excuses aan voor de transgenderwet die van kracht was tussen 1985 en 2014. Nu blijkt uit het onderzoekrapport Een onmenselijke wet, uitgevoerd door onderzoekers van de Radboud Universiteit, hoe diep het leed was voor de mensen die met de wet te maken hadden.

De onderzoekers, die in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aan de slag gingen, interviewden 28 transgender en intersekse personen die een beeld schetsen van fysieke, psychologische en sociale schade die zij door de wet opliepen.

De transgenderwet omvatte de regels waaraan mensen moesten voldoen voordat zij het vastgelegde geslacht mochten veranderen.

Testikels en baarmoeder verwijderen

Zo moesten ze eerst onomkeerbaar onvruchtbaar zijn gemaakt, waardoor de baarmoeder en eierstokken of de testikels verwijderd moesten worden, en moesten ze ongehuwd zijn, waardoor sommigen zich gedwongen zagen om te scheiden. Ook moest er een deskundigenverklaring van een arts en psycholoog worden overlegd.

Marloes Hülsken, onderzoeker bij de Radboud Universiteit en één van de auteurs van het rapport, zegt dat dit alles diepe sporen heeft nagelaten, met name de eis van onomkeerbare onvruchtbaarheid.

Hülsken: "Geïnterviewden spraken over de enorme impact hiervan op hun leven: het raakte aan kinderwens en biologisch ouderschap, verplichtte tot operaties en stopte de aanmaak van lichaamseigen hormonen. Bij sommige getroffenen zorgde dit direct voor een gevoel van rouw en pijn, bij anderen kwam het besef van de impact soms pas jaren later."

'Alsof ik crimineel was'

Door de opgeworpen barrières voor geslachtsregistratiewijziging leefden mensen vaak vele jaren met onjuiste officiële documenten. Dit had volgens onderzoekers grote gevolgen voor mensen in het dagelijks leven. In het rapport wordt Carlo Weide aangehaald. Hij vertelt dat hij op een Griekse luchthaven door een bewapende marechaussee tegen de muur werd gezet om gefouilleerd te worden. "Alsof ik een crimineel was, alleen omdat mijn foto klopte met mijn kop, maar wat er in mijn paspoort stond niet, de V."

Ron de Vries vertelt over zijn ervaring: "Wat mij het meest raakte, was dat iedereen het normaal vond dat het oké is om een jong iemand te steriliseren, want die persoon mag geen nageslacht hebben. En als je daar iets van zegt, dan ben jíj degene die niet normaal is."

Man of vrouw werd bepaald

Ook schrijven de onderzoekers dat mensen die werden geboren zonder de medisch gangbare definitie van man of vrouw, en voor wie werd bepaald of ze man of een vrouw waren, in hun latere leven voor een geslachtswijziging onder de transgenderwet vielen. "En daarmee onder dezelfde ingrijpende eisen."

De regering maakte in 2021 excuses, waarna werd toegezegd dat er aanvullend onderzoek zou komen. "Dit onderzoek geeft een stem aan de transgender en intersekse mensen die door de oude wet zijn geraakt", aldus staatssecretaris Tielen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. "Hun verhalen laten zien hoeveel pijn zij hebben ervaren."

Retrocomputing is more than just hardware. It’s also a feel, a vibe, and [valkyrie0528]’s Retro Terminal Bartop Arcade Topper has it in spades. Here’s how it happened. The gorgeous device …read more

Hoewel er meer ruimte is voor woningkopers om te onderhandelen, houdt de krapte op de woningmarkt aan. Dat concludeert de makelaarsvereniging NVM.

Het afgelopen kwartaal verkochten aangesloten makelaars 41.700 bestaande woningen, ongeveer even veel als een jaar geleden. Door de zomervakantie zijn er in het derde kwartaal altijd minder transacties. Dit kwartaal was de daling groter dan normaal.

Een bestaand huis kostte gemiddeld 503.000 euro. De prijzen stijgen met bijna 2 procent per jaar.

"De markt blijft krap: bijna twee derde van de verkopen wordt nog steeds overboden", aldus Lana Goutsmits-Gerssen, voorzitter van de NVM.

Groter aanbod koop ten koste van huur

Er zijn afgelopen kwartaal 48.500 woningen in de verkoop gezet door NVM-makelaars, 5 procent meer dan een jaar eerder. De groei zit vooral in appartementen, waarbij voormalige huurwoningen in de verkoop kwamen.

"Meer aanbod geeft woningkopers iets meer lucht", zegt Goutsmits-Gerssen. "Ze kunnen vaker een tweede bezichtiging plannen en krijgen bij sommige woningen meer ruimte om te onderhandelen."

Tegelijkertijd verkleinde het aanbod voor huurders.

Nieuwbouw moeilijk verkocht

Het aanbod van nieuwbouwwoningen steeg met 17 procent ten opzichte van een jaar eerder. Hierdoor komt het aanbod van nieuwwoningen in de buurt van het hoogste niveau in meer dan tien jaar.

Het hogere aanbod vertaalde zich niet in meer verkochte woningen. De NVM laat weten dat de aangesloten makelaars dit kwartaal juist 400 woningen minder verkochten dan een jaar eerder.

"Lange bouwtijden en hoge overbruggingskosten maken de stap lastiger", zegt Goutsmits-Gerssen. "Woningen moeten aansluiten bij wat mensen zoeken en kunnen betalen."

Ook de gemiddelde prijs van een nieuwbouwwoning heeft sinds begin 2026 de grens van het half miljoen gepasseerd. Sindsdien bleef de prijs ongeveer gelijk. Omdat de prijs per vierkante meter wel oploopt, ontstaat krimpflatie: de koper krijgt voor dezelfde prijs minder oppervlakte woonruimte.

Peking is vandaag en morgen het decor van een ontmoeting tussen de Europese Unie en China. Na maanden van oplopende spanningen over de onderlinge handel, ontmoet Eurocommissaris van Handel Sefcovic daar de Chinese handelsminister Wang Wentao.

De Europese Unie wil zo snel mogelijk een oplossing voor een steeds schevere handelsbalans die inmiddels is opgelopen tot 1 miljard euro per dag. Daardoor worden de Europese industrie en werkgelegenheid hard geraakt. Sefcovic noemt deze ontmoeting "supercruciaal".

China heeft juist baat bij de status quo, omdat het veel verdient aan Europese consumenten. Een steeds groter deel van de Chinese economische groei moet het land halen uit de export, omdat thuis de economie kwakkelt.

Fellere toon

De toon van de Europese Unie is de afgelopen maanden steeds feller geworden. In haar jaarlijkse toespraak voor het Europees Parlement benadrukte commissievoorzitter Von der Leyen dat de EU-Chinadialoog concrete resultaten moet opleveren. Anders zal de EU "alle middelen die tot onze beschikking staan gebruiken om de verhouding in evenwicht te brengen".

De EU beschuldigt China van oneerlijke handelspraktijken, zoals staatssteun en het kunstmatig laag houden van de Chinese munt. Daar kunnen Europese bedrijven niet tegenop concurreren.

Mocht deze bijeenkomst in de ogen van de EU onvoldoende opleveren dan volgen mogelijk handelsmaatregelen. Die kunnen bestaan uit heffingen of zelfs restricties op de import van Chinese producten.

Niet tegemoet hoeven komen

In China is weinig sympathie voor de Europese zorgen. China wijst naar de kracht van de eigen industrie: efficiënte toeleveringsketens; moderne fabrieken en goedkope logistiek waardoor de pakketjes snel bij klanten in Europa zijn.

Maar dat is maar een deel van het verhaal. Over de gehele linie krijgen Europese bedrijven niet dezelfde toegang tot de Chinese markt als Chinese bedrijven in Europa. Chinese bedrijven kunnen ook makkelijk goedkope leningen of subsidies krijgen en de Chinese overheid helpt hen met gratis grond of bedrijfsruimte.

China denkt de EU niet tegemoet te hoeven komen. Peking ziet de EU als een zwakke en verdeelde speler en denkt zo min mogelijk concessies te kunnen doen door lidstaten tegen elkaar uit te spelen.

Dat is een strategie die China vaker gebruikt. Toen vorig jaar de Europese Commissie heffingen in wilde voeren op Chinese elektrische auto's, kwam China met heffingen op Franse cognac. Zo zette China Frankrijk onder druk om niet mee te werken aan de heffingen op elektrische auto's. Als de EU deze weken met maatregelen komt, zal China nu ook ongetwijfeld met een tegenaanval komen.

De Europese inzet

De EU hoopt met China afspraken te maken over het beperken van de export naar Europa, bijvoorbeeld van hybride auto's. Ook wil de EU betere toegang tot de Chinese markt voor Europese producenten.

Mocht China niet bereid zijn tot het sluiten van een handelsdeal dan komen er extra importheffingen in sectoren waar de Chinese dominantie te groot is, dreigt de EU. Daarnaast hebben Duitsland en Frankrijk, de machtigste landen van de EU, een verstrekkender instrument bedacht. Daarmee moet het mogelijk worden om China sneller dan nu de toegang te kunnen ontzeggen tot de interne markt van de EU.

Dat ook Duitsland zich hierachter schaart is veelzeggend. Het land was altijd voorzichtig bij het aanpakken van China, uit vrees dat de Duitse industrie getroffen zou worden door Chinese tegenmaatregelen.

Zwaartepunt ligt volgende week

Volgende week legt handelscommissaris Sefcovic de resultaten van zijn ontmoeting voor aan de EU-regeringsleiders, als die in Brussel zijn voor een EU-top. Dan moet duidelijk worden of de EU inderdaad bereid is tot harde maatregelen, ook als die in Europa pijn gaan doen doordat prijzen daardoor stijgen.

Deskundigen dringen erop aan die maatregelen te nemen, omdat de economische gevolgen van niets doen groter zijn. De komende weken moet blijken of de EU het advies opvolgt, of dat China toch gelijk krijgt en de EU te verdeeld blijft om tot harde actie te komen.

Bij aanvallen van de Houthi's gisteren op vliegvelden in Saudi-Arabië zijn drie doden gevallen, ook raakten 36 mensen gewond. Volgens de Saudische autoriteiten kwamen een Marokkaanse en een Algerijnse vrouw om het leven bij een aanval op het vliegveld van Abha, in het zuiden van het land bij de grens van Jemen. Bij een aanval op de luchthaven van Riyad werd een Sudanese man gedood.

In een reactie heeft de door Saudi-Arabië geleide militaire coalitie in Jemen 82 militaire doelen aangevallen, waaronder een lanceerplatform voor ballistische raketten. Dat platform werd gebruikt voor de aanvallen op de luchthavens.

De Houthi's in Jemen claimen dat ze een nieuwe aanval hebben uitgevoerd op het vliegveld van de Saudische hoofdstad Riyad. De groepering roept luchtvaartmaatschappijen op geen vluchten meer uit te voeren in het Saudische luchtruim. Saudi-Arabië heeft de aanval nog niet bevestigd.

Strijd in Jemen

Twee dagen geleden werden ook al aanvallen uitgevoerd op Saudische vliegvelden.

Vorige maand werd het staakt-het-vuren tussen Saudi-Arabië en de door Iran gesteunde Houthi's, dat in 2022 tot stand kwam, doorbroken door een offensief van de Houthi's. Die kregen in Jemen het hele gebied langs de Rode Zee, waaronder de belangrijke zeestraat Bab al-Mandab, in handen. Vanuit dat gebied worden militaire complexen en olie-installaties in Saudi-Arabië aangevallen.

Eerder deze week begon het Jemenitische regeringsleger een tegenoffensief. Volgens de minister van Informatie werd Bab al-Mandab heroverd.

Een woordvoerder van de Houthi's liet aan de BBC weten dat de aanvallen op de luchthavens in Saudi-Arabië een reactie zijn "op de Saudische agressie tegen ons land, dat wel zestig lucht- en raketaanvallen heeft meegemaakt in de afgelopen 24 uur".

Door de situatie in Jemen zijn zo'n 200.000 Jemenieten op de vlucht geslagen. De VN-organisatie voor migratie en hulp aan vluchtelingen (IOM) riep gisteren donorlanden op om in actie te komen.

Bouwbedrijf BAM neemt A.Hak over, een specialist op het gebied van ondergrondse infrastructuur. Het grote Nederlandse bouwbedrijf telt daarvoor 504 miljoen euro neer.

A.Hak is een grote speler op het gebied van het aanleggen van warmtenetten, het plaatsen van kilometerslange transportleidingen en het aan land brengen van energie opgewekt op zee.

Dat doet het bedrijf uit Geldermalsen vooral in Nederland, maar ook in België en het Verenigd Koninkrijk. Vorig jaar maakte het bedrijf bijna 18 miljoen euro winst.

Versterking

BAM-topman Ruud Joosten noemt de overname een grote stap in de groeistrategie van het bouwbedrijf. Volgens Joosten zorgt het ervoor dat BAM zijn werk nog beter verspreidt over heel Nederland. Ook verwacht hij veel van de groei van de onderneming in het Verenigd Koninkrijk vanwege de aanleg aan water- en energie-infrastructuur.

"We zijn blij dat A.Hak een centrale rol blijft spelen in de verdere ontwikkeling van BAM's werk op het gebied van energie en ondergrondse infrastructuur", zegt Henk Herremans, CEO van A.Hak.

De topman heeft het over nieuwe kansen voor klanten en werknemers. Er werken zo'n 900 fulltime medewerkers bij A. Hak. Het bedrijf verwacht dat alle medewerkers hard nodig zullen blijven gezien de grote opgave van de energietransitie. A.Hak blijft onder de eigen naam opereren.

Bouw

Met de overname verstevigt de Koninklijke BAM Groep B.V. haar positie als grootste bouwbedrijf van Nederland. Vorig jaar verdiende het bedrijf ruim 7 miljard euro aan bouwopdrachten en zag het de winst bijna verdrievoudigen tot 211 miljoen euro.

De bouwsector heeft de afgelopen jaren met uitdagingen te maken zoals stikstofbeperkingen, personeelstekort en onzekerheid over bouwprojecten. Relatief veel bouwbedrijven stopten ermee na de coronaperiode, maar grote aannemers als BAM, Heijmans en Dura Vermeer krijgen juist veel opdrachten binnen.

De tropische storm Isaias is in de Golf van Mexico uitgegroeid tot de eerste orkaan van het Atlantische seizoen. De verwachting van het Amerikaanse National Hurricane Center is dat de orkaan morgenavond laat of zaterdagochtend vroeg aan land komt, al is nog onduidelijk waar.

De staten die het meeste risico lopen zijn Louisiana, Mississippi, Alabama en Florida.

Het warme water van de Golf van Mexico draagt bij aan de snelle intensivering van de orkaan. Tot dusver was het Atlantische orkaanseizoen vanwege een sterke El Niño erg rustig. De winden die El Niño veroorzaakt, maakt de vorming van tropische stormen lastig. Isaias is dan ook de eerste orkaan van het seizoen.

Levensbedreigend

Het centrum van de orkaan werd gisteravond waargenomen zo'n 745 kilometer ten zuiden van Mississippi en verplaatste zich met 15 kilometer per uur, met snelheden daaromheen van 120 kilometer per uur. Samen met zware regenval kan dat plotselinge overstromingen veroorzaken.

Voor de vier zuidelijke staten aan de Golfkust heeft het National Hurricane Center een waarschuwing voor een mogelijke stormvloed afgegeven. Vooral de zuidelijke delen van Louisiana, Mississippi, Alabama en Florida lopen gevaar. Het weerinstituut spreekt van een "levensbedreigende stormvloed". In de vier staten wonen meer dan dertig miljoen mensen.

Stroomuitval en evacuaties

Deze inwoners moeten het advies van de lokale autoriteiten opvolgen, aldus het Amerikaanse orkaaninstituut. Ook moeten zij rekening houden met langdurige stroomuitval en eventuele evacuaties. Ook honderden kilometers landinwaarts worden nog zware windstoten en hevige regenval verwacht.

De vrachtprijzen voor ruwe-olietankers hebben een recordhoogte bereikt. De vraag naar tankers is groot, maar wereldwijd is er een tekort. Dat blijkt uit onderzoek van ING.

"Door de aanhoudende oorlog in Iran en verstoringen in de Straat van Hormuz moeten tankers grotere afstanden afleggen", zegt ING-econoom Rico Luman. Tankers zijn dus langer onderweg en kunnen minder vaak worden ingezet. Daarnaast beginnen de oliestromen vanuit het Midden-Oosten weer op gang te komen, wat leidt tot de extra vraag, verklaart Luman.

Aanvallen

Afgelopen week werden de meeste tankers aangevallen sinds het begin van de oorlog tegen Iran, meldt het Maritiem Informatiecentrum (JMIC), dat onder leiding van de VS staat. Daarbij zijn ook pogingen tot aanvallen meegenomen; net als intimidatie met bijvoorbeeld overvliegende drones.

Vorige week daalde het aantal schepen dat door de Straat van Hormuz voer naar het laagste niveau in twee maanden. Slechts zeven schepen maakten de oversteek. De olie-export vanuit de Straat nam daarmee ook af.

Onder de radar

De werkelijke oliestromen vanuit het Midden-Oosten zijn niet helemaal terug te zien in de officiële cijfers, vertelt econoom Luman. Een deel gebeurt onder de radar, onder bescherming van het Amerikaanse leger. "Die maken gebruik van shuttle services van tankers die door de Straat van Hormuz varen en de vracht daarna weer overladen op andere schepen."

Volgens de econoom heeft de dollar ook een effect op de recordhoogte van de vrachtprijzen. De dollar is gaan stijgen ten opzichte van de euro. "Op de wereldmarkt wordt ruwe olie standaard in Amerikaanse dollars verhandeld, daarom heb je nu meer euro's nodig."

Geld als water

Begin deze maand kostte de huur van één tanker gemiddeld 500.000 dollar per dag. Dat is tien keer het gemiddelde van vorig jaar. "Eerdere pieken, zoals in 2022 na de invasie in Oekraïne, waren boven de 100.000 dollar. Maar zoals nu, dat hebben we nooit eerder gezien", zegt econoom Luman. Volgens hem liggen die prijzen op routes vanuit of richting het Midden-Oosten nog veel hoger. En dat gaat dus ook om inkomsten van tankerrederijen. "Die verdienen nu geld als water".

Jarenlang is er weinig geïnvesteerd in ruwe-olietankers. "Vooral tijdens de coronacrisis, er werd minder gereden en gevlogen", legt econoom Luman uit. Nu de vraag weer is toegenomen, nemen de bestellingen ook weer toe. Maar veel schepen worden pas ten vroegste in 2028 geleverd. Waarschijnlijk nadat de huidige stijging voorbij is.

Ook consumenten moeten nog even geduld hebben. Hoewel de olieprijs de laatste tijd weer wat is gedaald, blijft de benzine- en dieselprijs nog hoog. "Dat komt doordat er weinig raffinagecapaciteit is, die is beschadigd in het Midden-Oosten en ook in Rusland. Daarbovenop hebben we te maken met hele hoge transportkosten van tankers. Dat houdt de brandstofprijs aan de pomp hoger dan je zou verwachten", besluit Luman.

De Rotterdamse haven moet van het 'stikstofslot' af en krijgt daarvoor 50 miljoen euro van het kabinet. Hiervan moet volgend jaar natuurherstel worden betaald, zodat er weer bouw- en andere vergunningen uitgegeven kunnen worden.

De industriële uitbreiding van een van de grootste en modernste havens ter wereld moet worden gered met onder meer het uitzetten van konijnen, het bestrijden van exotische planten en insecten, en het inperken van het aantal fietsers en wandelaars langs de kust.

Dat staat in de 'Routekaart naar natuurvergunningverlening in de Rotterdamse Haven' van onder anderen de rijksoverheid, de gemeente Rotterdam en het havenbedrijf. Het is een van de 'gebiedsgerichte plannen' waarmee minister Van Essen het stikstofprobleem wil aanpakken.

"Alles bij elkaar zorgt het ervoor dat we weer vergunning kunnen gaan verlenen", zegt Arne Weverling (VVD), gedeputeerde van de provincie Zuid-Holland. "Er zijn bedrijven die wel plannen hebben maar niet eens meer een vergunning durven aanvragen. Wij zeggen: dien je plannen weer in. Kom naar Rotterdam."

Meijendel en Westduinpark

Het gaat om natuurherstel in Natura2000-gebieden. Dat zijn Meijendel en Berkheide tussen Den Haag en Katwijk, het Haagse Westduinpark en Wapendal, Solleveld en Kapittelduinen tussen Den
Haag, Westland en Hoek van Holland en Voornes Duin op het eiland Voorne-Putten. In een deel van de gebieden wordt drinkwater gewonnen.

De gebieden worden professioneel beheerd, onder andere door duinwaterbedrijf Dunea. En stikstofneerslag is daar niet per se het grootste probleem. Waterbeheer en kustbescherming is bijvoorbeeld net zo belangrijk om de natuur in stand te houden. Het is op deze locaties daarom relatief eenvoudig om behoud van biodiversiteit en andere Natura2000-doelen te halen.

In het plan staat dat er konijnen uitgezet gaan worden voor een "robuust duin-ecosysteem dat bestand is tegen stikstofdepositie". De duinen moeten kunnen verstuiven en daarvoor is het bijhouden van de begroeiing nodig. Konijnen doen dat, maar hun populatie is door infectieziekten sterk achteruit gegaan.

Wat heeft de Rotterdamse haven met voornamelijk Haagse wandelgebieden te maken?, is de vraag aan wethouder Tim Versnel (VVD), die over de Rotterdamse haven gaat. "In zo'n klein dichtbevolkt landje heb je bijna altijd met elkaar te maken", antwoordt hij. "We zijn een team Nederland met elkaar en we moeten met elkaar zorgen dat we weer vooruitkomen."

Samenwerking natuurorganisaties

De Rotterdamse haven moet zelf ook maatregelen nemen zoals nauwere samenwerking tussen het bedrijfsleven en natuurorganisaties, meer elektrisch aangedreven apparatuur in de haven en schepen die minder uitstoten.

Versnel noemt de afspraken een belangrijke eerste stap. "We willen de duurzaamste en sterkste haven zijn in 2050. Dat lukt nu niet. Het zal nog wel wat voeten in de aarde hebben maar we gaan de goede kant op."

Het Rotterdams Havenbedrijf, de gemeente en de provincie Zuid-Holland trekken al jaren aan de bel over de stikstofproblemen die de economische activiteiten in het havengebied in gevaar brengen. Juist vergroeningsprojecten liggen stil omdat er geen vergunningen verleend kunnen worden.

Economische groei

De haven heeft niet alleen last van het stikstofprobleem. Een derde van alle duurzame projecten is vertraagd door capaciteitsproblemen op het elektriciteitsnet. Door alle vertragingen is het investeringsklimaat verslechterd.

Het havenbedrijf heeft ook gewaarschuwd voor ruimtegebrek gezien de vele projecten die gepland staan. Zoals een eigen terminal voor defensie en aanlanding van nieuwe windmolenparken. De bouw van een nieuwe kerncentrale is inmiddels van de baan. Maar de Rotterdamse haven is nog steeds in beeld voor kleine reactoren, de zogenoemde SMR's.

Het herstel van de Natura2000-gebieden is dus nog maar het begin.

In Noorwegen wordt morgen bekendgemaakt wie dit jaar de Nobelprijs voor de Vrede krijgt. Dat ligt hoogstwaarschijnlijk al vast, maar ongeacht wie de winnaar wordt, zal het wenkbrauwen doen fronsen in het Witte Huis. De Amerikaanse president zal de vredesprijs namelijk niet krijgen, is de verwachting.

Vorig jaar riep president Trump zichzelf tot rechtmatige winnaar uit. De Nobelprijs werd echter uitgereikt aan de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado voor "haar onvermoeibare inzet voor het bevorderen van democratische rechten voor de bevolking van Venezuela".

Het Witte Huis bekritiseerde het Nobelcomité omdat het "politiek boven vrede" zou hebben laten gaan. Trump beweerde dat hij "acht oorlogen" had beëindigd en dat daarom alleen hij de prijs verdiende. Later bood Machado haar prijs alsnog aan Trump aan tijdens een bezoek aan het Witte Huis, kort nadat de VS de Venezolaanse president Maduro had gevangengenomen. Het Nobelinstituut reageerde dat een Nobelprijs niet kan worden ingetrokken, gedeeld of doorgegeven aan anderen.

Oorlog met Iran

Dit jaar heeft Trump in aanloop naar de bekendmaking opvallend weinig van zich laten horen. Volgens persbureau Reuters zou hij wel zijn genomineerd door Cambodja, Israël en Pakistan. De Israëlische premier Netanyahu nomineerde Trump vorig jaar ook.

Historicus en geopolitiek analist Ivo van de Wijdeven ziet geen grote kans op de vredesprijs voor de Amerikaanse president. "Het bestand tussen Hamas en Israël dat vorig jaar werd onderhandeld heeft weliswaar standgehouden, maar er is nog niet echt vrede", zegt hij. Bovendien begon Trump begin dit jaar zelf de oorlog tegen Iran. "Een van de criteria is dat je vrede moet bevorderen."

De winnaar van de vredesprijs is wel een aantal keren zeer omstreden geweest. Zo won de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Henry Kissinger (1923-2023) de prijs in 1973 voor "het gezamenlijk onderhandelen over een staakt-het-vuren in Vietnam" samen met de Vietnamese politicus Le Duc Tho, die de prijs weigerde.

Twee leden van het comité stapten op en The New York Times noemde het de Nobel Oorlogsprijs. Kissinger was verantwoordelijk voor zware bombardementen in Noord-Vietnam en Laos en steunde in hetzelfde jaar de bloedige staatsgreep in Chili.

Hoe wordt de winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede gekozen?

De winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede wordt gekozen door het Noorse Nobelcomité. Leden daarvan worden op hun beurt geselecteerd door het Storting (het Noorse parlement) voor een termijn van zes jaar, en kunnen herkozen worden. De commissie bestaat uit Noorse staatsburgers.

Winnaars moeten worden genomineerd. Wereldwijd zijn er tienduizenden mensen die het recht hebben om mensen te nomineren, zoals rectoren van universiteiten, bepaalde hoogleraren, leiders van vredesonderzoeksinstituten en instituten voor internationale betrekkingen, parlementsleden, leden van het Internationaal Strafhof en voormalige winnaars van de vredesprijs De deadline voor nominaties is 31 januari.

Vervolgens neemt het vijfkoppige Nobelcomité alle nominaties door en maakt een selectie. Die wordt beoordeeld door onafhankelijke deskundigen. Het comité neemt een definitief besluit tijdens de laatste vergadering voorafgaand aan de bekendmaking. Dat gebeurt op basis van vier hoofdgebieden: wapenbeheersing en ontwapening, vredesonderhandelingen, democratie en mensenrechten.

Het is nog niet duidelijk wie dit jaar voor de prijs in aanmerking komen. Nominaties worden niet door het comité bekendgemaakt, de volledige lijst met namen wordt pas na vijftig jaar openbaar gemaakt.

Haakon Gjerloew, waarnemend directeur van het Vredesonderzoeksinstituut Oslo, zegt tegen persbureau Reuters dat hij verwacht dat er wordt gekozen voor iemand die de druk van Trump kan weerstaan. Hij noemt als voorbeelden paus Leo, het Internationaal Strafhof, het Internationaal Gerechtshof en Francesca Albanese, de speciale VN-rapporteur voor de bezette Palestijnse gebieden.

Historicus Van de Wijdeven ziet het niet gebeuren dat het comité de keuze door Trump laat beïnvloeden. Hij verwacht dat het comité een boodschap uitzendt om de aandacht te richten op 'vergeten' conflicten. "Toen de prijs vorig jaar aan Machado werd gegeven, was dat ook een signaal naar mensen over een conflict dat veel mensen vergeten waren. Dat zie je bij de Nobelprijsuitreikingen wel vaker."

Van de Wijdeven ziet Sudan's Emergency Response Rooms als mogelijke winnaar. Dat zijn door lokale mensen opgebouwde netwerken die humanitaire hulp bieden in de Sudanoorlog, die ook wel de grootste crisis ter wereld wordt genoemd, maar relatief weinig aandacht krijgt. Volgens Van de Wijdeven zou dat in lijn zijn met de traditie van het Nobelcomité, dat vaak kiest voor "onbekenden en onbeminden".

Het herfstweer lijkt vandaag dan echt zijn intrede te doen, maar de extreme droogte van de afgelopen maanden zal Nederland nog lang parten spelen. Ook bouwbedrijven die funderingen herstellen hebben er hun handen vol aan.

Meer mensen trekken aan de bel omdat ze na hun vakantie scheuren in de muur hebben ontdekt. Naar verwachting kunnen nog veel meer huizen de komende jaren schade krijgen door problemen met hun fundering. Extreme weersomstandigheden door klimaatverandering kunnen die problemen verergeren.

Bodemdalingsexpert Otto Levelt van kennisinstituut Deltares denkt dat mensen met een huis met een ondiepe fundering op kleigrond in deze periode wel wat schade kunnen verwachten. "Zo was 2018 erg droog en toen zagen we in die gebieden ook meer problemen ontstaan."

Door droogte krimpt de kleigrond en bij een ondiepe fundering kan dat krimpen verdergaan tot onder het huis. Hierdoor kunnen scheuren in muren ontstaan, of kan een raam of deur gaan klemmen.

Bijna half miljoen huizen

Deltares houdt op een paar plekken in Nederland in de gaten wat er in de klei gebeurt, zoals in Arnhem. Daar zijn enkele wijken met funderingsproblemen. De kosten kunnen oplopen tot tienduizenden euro's. In Arnhem en andere gemeenten zijn daarom loketten geopend om inwoners te helpen, maar preventie is nog beter, zegt Levelt.

Er zijn ook veel huizen op palen en veen- en zandgrond die te maken hebben met verzakkingen. Deltares berekende samen met onderzoeksinstituut TNO dat 425.000 huizen problemen hebben met de fundering of die binnen korte tijd kunnen krijgen. Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) verwacht dat dit aantal door klimaatverandering over zo'n dertig jaar is opgelopen tot circa 687.000 panden.

Daarmee hangt er een donkere wolk boven de woningmarkt. Sinds 1 april moeten taxatierapporten bij de verkoop van een huis een indicatie bevatten van hoe het met de fundering is gesteld. Alleen weten mensen vaak niet wat de échte staat van hun fundering is. In het rapport blijft het vaak bij die indicatie, gebaseerd op de locatie van het huis.

Veranderend klimaat

"We vinden dat huizen een soort woningpaspoort moeten krijgen", zegt directeur Frank van Lier van KCAF. "Daarmee kunnen mensen alles over hun huis te weten komen." Hij ziet dat huiseigenaren de kop in het zand steken als het gaat om funderingsproblematiek. "Terwijl 30 procent van de huizen met deze problemen te redden zou zijn met preventie."

Bodemdalingsexpert Levelt ziet dat er nog veel mogelijk is. "Alleen moeten we dan wel klimaatbestendig bouwen." Kleigrond kan bijvoorbeeld worden afgedekt om uitdroging tegen te gaan. "Ook denken we dat druppelirrigatie rondom het huis kan helpen om het vochtig te houden. Dieper funderen is natuurlijk ook heel belangrijk."

Levelt wijst erop dat langdurige droogte, afgewisseld met hevige buien, vaker te verwachten is door klimaatverandering. Voor allerlei huizen is dat een probleem. "Een ondiep gefundeerd huis zakt bij een slappe ondergrond steeds dichter naar het grondwater toe." Het kan leiden tot vochtproblemen en schimmel, of wateroverlast als er veel regen valt.

Portemonnee trekken

Als de grondwaterstand te laag wordt, kunnen huizen op palen ook te lang droog staan. Dan kan er paalrot ontstaan, wat de huizen uiteindelijk instabiel maakt. Het is alleen moeilijk om de grondwaterstand onder je huis te beïnvloeden.

Daarnaast blijven huurders afhankelijk van hun woningcorporatie of particuliere verhuurder om funderingsproblemen aan te pakken. De politiek moet dus ingrijpen, vinden KCAF en Vereniging Eigen Huis.

Vereniging Eigen Huis vindt dat huiseigenaren ondersteuning moeten krijgen. "Natuurlijk kan de overheid niet altijd de portemonnee trekken, maar de onzekerheid is nu wel erg groot door de kosten die op sommige mensen afkomen", zegt Simon Vrijsen van de belangenvereniging. "Als huiseigenaar heb je geen invloed op de oorzaken en je kunt je er ook niet tegen verzekeren."

De Autoriteit Financiële Markten heeft eerder berekend wat de totale kosten zijn als alle woningen met funderingsproblemen worden hersteld. Dat komt neer op ruim 11 miljard euro. Een deel van de huiseigenaren kan dit zelf betalen, bijvoorbeeld door de hypotheek te verhogen, maar zo'n 75.000 van hen kunnen dit niet.

Before HDMI and DVI there was VGA, and before that? TTL RGB, in which instead of analogue voltages, the connector carried TTL logic voltages. TTL monitors used to be ten …read more

Drie jaar na het begin van de verwoestende oorlog in Gaza zitten Palestijnen gevangen in een cyclus van ontheemding en geweld, met nauwelijks toegang tot voedsel, schoon drinkwater en zorg, zegt Dokters van de Wereld. De algehele gezondheid van de Palestijnse bevolking gaat gestaag achteruit met onomkeerbare schade tot gevolg.

Dokters van de Wereld verleent eerstelijnszorg in Gaza en heeft in een rapport de impact van de oorlog en de Israëlische blokkade van humanitaire hulp in kaart gebracht. De hulporganisatie spreekt van een genocide.

Zo is 97 procent van de Palestijnse bevolking ontheemd. Bijna de helft is tussen de vijf of tien keer verplaatst en een op de vijf zelfs meer dan tien keer, aldus het rapport.

Dokters van de Wereld heeft voor het onderzoek 416 weduwen, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en verzorgers van kinderen jonger dan 5 jaar ondervraagd.

Ziektes

Door de ontheemding komen Palestijnen terecht in overvolle en onveilige opvangplekken zonder toegang tot bijvoorbeeld schoon drinkwater en hygiënevoorzieningen. De bevolking is daardoor extreem kwetsbaar voor ziektes die zich snel verspreiden.

Volgens het rapport was 84 procent van de kinderen onder de 5 jaar ziek in de drie maanden voorafgaand aan het onderzoek. Zij hadden last van onder meer diarree en huidaandoeningen. Onder zwangere vrouwen was dat 57 procent. Bijna alle zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven, hadden volgens het rapport symptomen van bloedarmoede.

Aanval op zorginstellingen

Toegang tot zorg is er nauwelijks voor de Palestijnen omdat het zorgsysteem volledig is ingestort, zegt Dokters van de Wereld. De organisatie zegt dat ondanks het staakt-het-vuren dat sinds vorig jaar oktober geldt, de aanvallen op het zorgsysteem doorgaan.

Tussen januari en augustus zijn er volgens het rapport 45 aanvallen geweest op onder meer zorginstellingen. Bij die aanvallen werden tien hulpverleners gedood en raakten tientallen anderen gewond. Drie klinieken van de hulporganisatie werden de afgelopen jaren noodgedwongen verplaatst vanwege Israëlische aanvallen.

Ook veroorzaakt de Israëlische blokkade van medische hulp grote tekorten in de zorg. De bestrijding van ziektes die makkelijk te genezen zijn, is moeilijk omdat er niet of nauwelijks medicatie is.

Door de erbarmelijke situatie hebben steeds meer Palestijnen psychosociale zorg nodig. Volgens het rapport is het aantal mensen dat psychische hulp nodig heeft de afgelopen jaren meer dan verdubbeld naar een miljoen in 2025. Die hulp is er volgens de hulporganisatie nauwelijks door de verwoesting van het zorgsysteem in Gaza.

Dokters van de Wereld ziet dat de structurele voedselonzekerheid een bron van angst vormt voor bijna de hele Palestijnse bevolking. 84 procent van de Palestijnen vindt het zeer moeilijk om voedzaam voedsel te krijgen. Palestijnen zijn afhankelijk geworden van volkskeukens en gaarkeukens van hulporganisaties.

Mensen slaan maaltijden over of verkleinen hun porties om bijvoorbeeld hun kinderen te kunnen voeden, meldt het rapport. Ook de voedseldiversiteit is laag.

Israël laat voornamelijk voedsel toe met een lage voedselwaarde en weinig eiwitten, zegt Dokters van de Wereld. Daardoor hebben mensen een tekort aan ijzer, zink en essentiële vetzuren die te aanwezig zijn in vlees, vis, noten en zaden.

Een tekort aan calorieën en voedingsstoffen heeft grote gevolgen voor het herstelproces en de ontwikkeling van kinderen. Alleen al dit jaar heeft de hulporganisatie meer dan 450 kinderen en 1500 zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven behandeld wegens ondervoeding.

Wederopbouw

Dokters van de Wereld zegt dat de "bewust gecreëerde crisis" het voor de Palestijnen onmogelijk maakt om fysiek en mentaal te herstellen.

De ngo roept regeringen op om het Israëlische oorlogsgeweld in Gaza te stoppen en om ervoor te zorgen dat constante noodhulp wordt toegelaten, zodat de Palestijnen kunnen herstellen en hun levens weer kunnen opbouwen.

Goedemorgen! Vandaag maakt het Nobelcomité bekend wie de Nobelprijs voor de Literatuur wint en in Carré wordt de Gouden Televizier-Ring uitgereikt.

Eerst het weer: vandaag wisselen zonnige perioden, wolken en een paar buien elkaar af. Bij een matige tot krachtige noordwestenwind wordt het 14 tot 16 graden. Morgen staat er een stevige wind, is het bewolkt en valt er geruime tijd regen. Het weekend verloopt wisselvallig met zon, wolken en buien bij ongeveer 14 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Maricarmen Abascal, de 87-jarige vrouw die het gezicht werd van de woningprotesten in Spanje, is overleden. Dat heeft de Spaanse huurdersbond bekendgemaakt.

Abascal werd uit haar huis gezet, waar ze zeventig jaar had gewoond. Door een huurverhoging kon ze haar huis niet meer betalen. Haar uithuiszetting was de directe aanleiding voor de protesten in Spanje.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit:

In Tel Aviv werden gisteren de 1200 gedode Israëliërs herdacht die drie jaar geleden omkwamen bij de aanval van Hamas op 7 oktober. Ook op andere plekken in Israël waren ceremonies, een aantal daarvan startte om 06.29 uur lokale tijd. Op dat tijdstip begon Hamas in 2023 de terroristische aanvallen.

Fijne dag!