Aggregator

Slepend conflict oud-Kamervoorzitter Arib over anonieme klachten ten einde

1 hour 29 minutes ago

Het langdurige conflict tussen het bestuur van de Tweede Kamer en oud-Kamervoorzitter Arib is opgelost via mediation. Dat heeft huidig Kamervoorzitter Van Campen namens het Presidium, het bestuur van de Kamer, bekendgemaakt.

"Het brengt rust ten aanzien van een kwestie met een lange nasleep", schrijft Van Campen. "Mediation kent een vertrouwelijk karakter, zodat hierover geen verdere mededelingen kunnen worden gedaan."

Arib en haar advocaat Geert-Jan Knoops hadden nog een hoger beroep lopen over het onderzoek naar Arib op basis van anonieme klachten in opdracht van de toenmalige Kamerleiding. Zij zijn het niet eens met de rechter dat dit onderzoek rechtmatig was.

Lekken

Lopende dit hoger beroep zijn Pro-Kamerlid Moorman en Arib met mediation begonnen om te kijken of er zonder juridische procedure een oplossing gevonden kon worden. Dat is dus gelukt, al blijft de uitkomst geheim. Moorman is sinds eind 2025 lid van het Presidium.

Eerder kwam een speciale adviesgroep van de Kamer tot de conclusie dat oud-Kamervoorzitter Bergkamp niet wordt vervolgd voor het lekken over het onderzoek naar Arib. Volgens de Kamerleden is het niet te bewijzen dat Bergkamp 'het lek' was.

Griffier van Bergkamp

De toenmalig griffier van Bergkamp en de directeur Huisvesting kregen voor hun "onacceptabele" rol wel een maatregel van toenmalig Kamervoorzitter Bosma opgelegd. Hun arbeidsovereenkomsten werden mogelijk "herzien". Daar wordt vanwege privacyoverwegingen verder niets over bekendgemaakt.

De kwestie is hiermee "in gezamenlijkheid en vertrouwelijkheid" tot een oplossing gekomen, concludeert Van Campen. "Het past bovendien bij het instituut van de Tweede Kamer, met een belangrijke voorbeeldfunctie in de maatschappij, en bij de statuur van mevrouw Arib als oud-voorzitter en Kamerlid."

G7-landen eens over steun voor Oekraïne en hulp in Straat van Hormuz

2 hours 1 minute ago

De G7-leiders hebben na ruim een dag vergaderen in Évian aan het Meer van Genève in Frankrijk hun eensgezinde steun uitsproken voor Oekraïne. Dat staat in een verklaring die het verbond van de zeven grootste westerse economieën vannacht heeft uitgegeven.

"Wij staan samen voor de niet aflatende steun aan Oekraïne om diens vrijheid, soevereiniteit en territoriale integriteit te verdedigen", is te lezen in de verklaring over de geopolitieke kwesties die de landen met elkaar hebben besproken.

Sinds gisteren vergaderen de leiders van de VS, Canada, Japan, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk en Italië en de Europese Unie over tal van onderwerpen, maar de oorlog met Iran en de Russische invasie van Oekraïne werden vooraf gezien als belangrijkste thema's. Gisteren sloot de Oekraïense president Zelensky aan en sprak hij met de Amerikaanse president Trump.

Sancties

De landen schrijven in de verklaring dat ze het momentum van Oekraïne willen steunen. Daarom gaan ze meer bijdragen aan de luchtafweersystemen van Oekraïne met onder meer langeafstandsraketten en onderscheppingsraketten. Daarnaast zeggen ze toe dat de druk op de Russische oorlogseconomie wordt verhoogd. Zo willen ze sancties tegen het land verscherpen, inclusief die aan de olie- en gassector.

Volgens de leiders kunnen deze sancties worden verzwaard, omdat raamovereenkomst van de Amerikaanse president Trump over een einde aan de oorlog met Iran zou betekenen dat de Straat van Hormuz weer wordt geopend. Daarmee moet een groot deel van de wereldwijde olie- en gastoevoer weer op gang komen.

Correspondent Europese Unie Kysia Hekster:

"Het is opvallend dat deze gezamenlijke verklaring er gekomen is. De verwachting was niet dat het zou lukken alle namen onder een stuk te zetten waarin zo duidelijk steun aan Oekraïne staat en druk op Rusland gezet wordt.

Vooral dat de verklaring ook namens Donald Trump is, springt in het oog. Vorig jaar lukte het op de G7-top in Canada niet om het eens te worden over zo'n tekst. Toen weigerde de Amerikaanse president nog zijn naam eraan te verbinden en kwam er geen gemeenschappelijk verklaring.

Voor gastheer Emmanuel Macron is dit een diplomatiek succes. Of Oekraïne er in de praktijk ook echt iets aan gaat hebben is onduidelijk, want zo'n verklaring is niet een keiharde belofte. Toch is het belangrijk voor president Zelensky dat Trump nu zo openlijk steun betuigt. Eerder riep hij vaak op dat Rusland maar ook Oekraïne de oorlog moesten beëindigen en liet hij een beetje in het midden wie de schuldige was.

Dat is in deze verklaring glashelder: dat is Rusland. In Moskou zullen ze dat ook zien en er niet blij mee zijn dat Trump nu lijkt op te schuiven richting Kyiv."

Eerder had Trump hulp geëist bij het heropenen van de smalle zeestraat. Die steun is toegezegd: Frankrijk en het VK willen het initiatief voor een missie leiden waarbij landen helpen bij de bescherming van commerciële scheepvaart door de smalle zeestraat. Daarnaast kunnen landen helpen met het verwijderen van zeemijnen in de Straat van Hormuz, mochten die er liggen.

Ook Nederland heeft een mijnenjager naar de Middellandse Zee gestuurd. Dit schip kan worden ingezet voor het verwijderen van mijnen of bijdragen aan het beveiligen van koopvaardijschepen en olietankers. Voor de missie geldt dat deze pas kan starten als het weer rustig is in de Straat van Hormuz.

De G7-landen stellen in de verklaring dat het recht om wateren zoals de Straat van Hormuz te passeren, niet gepaard zou moeten gaan met kosten en dat deze voorwaarde de basis is van internationale handel. Eerder kondigde Iran aan dat het geen tol zou rekenen, maar wel dat schepen "maritieme kosten" moeten gaan betalen voor passage door de smalle zeestraat.

Rust in de regio

De leiders zeggen dat het stuk dat net uitlekte, de aanzet voor de deal tussen de VS en Iran, moet leiden tot een langdurige vrede en veiligheid in de regio. Iran mag nooit nucleaire wapens krijgen, benadrukken de landen.

Onderdeel van dat memorandum is volgens Iran dat de Israëlische aanvallen op Hezbollah in Libanon en de Israëlische bezetting van gebieden in dat land moeten stoppen. De G7-landen onderschrijven dat en zeggen dat ze de inspanningen van de Libanese regering om Hezbollah te ontwapenen ondersteunen. Libanons territoriale integriteit en soevereiniteit moet beschermd worden.

De landen zeggen ook dat ze eraan gaan werken om de humanitaire hulp in Gaza en de wederopbouw van het gebied sneller op gang te krijgen. Ook roepen ze op tot een einde aan het geweld op de Westelijke Jordaanoever.

Naast afspraken over internationale conflicten, hebben de G7-landen toezeggingen gedaan over samenwerkingen op andere thema's, zoals het tegengaan van de handel in drugs en de ebola-uitbraak in Oost-Afrika.

Honderden huiskatten gered bij grote inval in Vietnamese handel in kattenvlees

2 hours 22 minutes ago

Bij een politieactie in de Vietnamese stad Ho Chi Minhstad zijn meer dan 400 katten aangetroffen die vermoedelijk bestemd waren voor de handel in kattenvlees. Volgens dierenwelzijnsorganisatie Humane World for Animals gaat het om een van de grootste vangsten ooit in Vietnam.

Agenten troffen 45 kooien aan met ongeveer 400 levende katten. Op een andere locatie werden nog eens 21 levende katten gevonden. Daarnaast werden vier met ijs gevulde piepschuimboxen ontdekt met daarin ongeveer 80 dode katten, melden lokale autoriteiten.

De katten werden gevonden in tientallen op elkaar gestapelde draadkooien:

De actie vond vorige week plaats in Ho Chi Minhstad, nadat de politie een onderzoek was begonnen naar een reeks meldingen van gestolen huisdieren. Dat onderzoek leidde naar een netwerk dat katten verzamelde voor de handel in kattenvlees. Volgens lokale media zijn negen verdachten aangehouden.

Veel dieren verkeerden volgens hulpverleners in slechte conditie en waren verzwakt door transport en slechte verzorging. Onder de geredde dieren bevinden zich ook drachtige katten en pasgeboren kittens die na de reddingsactie zijn geboren.

Ongeveer veertig katten zijn inmiddels herenigd met hun eigenaren. Vermoed wordt dat veel dieren waren gestolen voordat zij in de handel terechtkwamen. Ruim 260 katten verblijven nog in politieopvang.

Duizenden katten per maand

Medewerkers van Humane World for Animals brachten voedsel en ventilatoren naar het politiebureau waar de katten worden verzorgd. De organisatie spreekt van een belangrijke stap in de aanpak van de illegale handel in kattenvlees.

Phuong Pham, directeur van Humane World for Animals Vietnam, was aanwezig bij de opvang van de dieren. "Het was behoorlijk overweldigend om zoveel katten te zien die uit slechts één transport van de illegale kattenvleeshandel in Vietnam waren gehaald."

Volgens Pham laat de vangst zien hoe groot de handel nog altijd is. "De trieste waarheid over deze handel is dat elke maand duizenden katten in het hele land worden gestolen, vervoerd en geslacht voor hun vlees. Het lot van de meeste dieren is dat zij in een slachthuis of restaurant belanden om te worden gedood en opgegeten. Gelukkig zijn deze katten aan dat lot ontsnapt."

Meer aandacht voor dierenwelzijn

Het eten van katten- en hondenvlees is niet verboden in Vietnam. Handelaren moeten wel kunnen aantonen waar de dieren vandaan komen. Tegelijkertijd proberen steden, samen met dierenwelzijnsorganisaties, de consumptie van honden- en kattenvlees terug te dringen.

Vietnamese functionarissen hebben eerder gezegd dat zij willen onderzoeken hoe huisdieren en hun eigenaren beter juridisch beschermd kunnen worden.

Humane World for Animals wijst er ook op dat er in Vietnam steeds meer aandacht komt voor dierenwelzijn en de bestrijding van huisdierdiefstal. Dat blijkt volgens de organisatie ook uit de steun die de politieactie heeft gekregen.

"De inbeslagname van honderden katten door de politie van Ho Chi Minhstad is zowel een ontnuchterende herinnering aan de enorme omvang van de kattenvleeshandel in Vietnam als een zeer duidelijke aanwijzing dat de houding tegenover deze wrede en gevaarlijke handel aan het veranderen is", zegt Karanvir Kukreja, campagneleider bij de dierenwelzijnsorganisatie.

Hij wijst op de brede steun voor de reddingsactie. "De golf van steun die we zien van lokale vrijwilligers, bedrijven, ngo's en de politie is het bewijs van een maatschappelijke verschuiving in Vietnam en van de groeiende aandacht voor dierenwelzijn."

Overgebracht naar opvanglocatie

De autoriteiten onderzoeken de zaak verder. Dierenorganisaties hopen dat de katten die niet zijn meegenomen door hun eigenaren, binnenkort kunnen worden overgebracht naar een gespecialiseerde opvanglocatie.

Zoekactie naar vermiste bewoner van uitgebrande woning in Rijen

2 hours 35 minutes ago

Een specialistisch team gaat zoeken naar de bewoner van het pand in Rijen dat vannacht is afgebrand. Volgens buurtbewoners is de bewoner sinds de brand niet meer gezien.

De hulpdiensten kregen kort voor middernacht de eerste melding over de brand. Toen de brandweer aankwam, sloegen de vlammen al uit het dak. Tijdens het blussen is een deel van het huis ingestort.

Op beelden is zichtbaar hoe de brandweer probeert het vuur het blussen:

Vanwege verder instortingsgevaar kon de brandweer de woning niet veilig betreden. Er is met een drone over het huis gevlogen om een beeld te krijgen van de situatie in het pand. Dat gaf onvoldoende duidelijkheid.

Een buurvrouw vertelde vanochtend aan Omroep Brabant dat tijdens de brand medewerkers van een pizzabezorgdienst iemand uit de woning hebben gehaald, onduidelijk is wie. Volgens de buurvrouw ging het niet om de bewoner. De veiligheidsregio heeft hier niets over gezegd.

Buurtbewoners zeggen ook dat er nog twee fietsen bij de woning stonden, wat erop kan wijzen dat hij op dat moment thuis was.

Stap voor stap

Een specialistisch team gaat vandaag in het puin op zoek naar de bewoner. Dat zal vanwege het instortingsgevaar stap voor stap gebeuren. De politie staat bij de woning en houdt het gebied afgeschermd.

Omroep Brabant meldt dat de brand veel bekijks trok. De Hoofdstraat werd afgesloten en omstanders werden op afstand gehouden.

Noorse kroonprinses Mette-Marit heeft longtransplantatie gehad

3 hours 7 minutes ago

De Noorse kroonprinses Mette-Marit is herstellende van een longtransplantatie. Het koningshuis maakt vandaag bekend dat de operatie succesvol is verlopen.

De 52-jarige echtgenote van kroonprins Haakon, de troonopvolger van Noorwegen, lijdt sinds 2018 aan longfibrose. Bij die chronische aandoening ontstaat littekenweefsel in de longen, waardoor het lichaam minder zuurstof kan opnemen.

Begin deze maand maakte het Universitair Ziekenhuis van Oslo bekend dat Mette-Marit op de wachtlijst was geplaatst voor een longtransplantatie. Haar gezondheid was volgens artsen de afgelopen tijd sterk achteruitgegaan. Zonder ingreep zou haar levensverwachting waarschijnlijk nog ongeveer een jaar zijn geweest.

"Net als alle patiënten die onlangs een transplantatie hebben ondergaan, zal de kroonprinses de komende weken in het ziekenhuis blijven", zegt professor Are Holm van het Universitair Ziekenhuis van Oslo in een verklaring die door het koningshuis is verspreid.

Kabinet: Nederland moet voor veiligheid snel minder afhankelijk worden van VS

3 hours 19 minutes ago

Nederland en de rest van Europa moeten voor hun veiligheid in hoog tempo minder afhankelijk worden van de Verenigde Staten. Dat is de boodschap in de internationale veiligheidsstrategie die minister Berendsen van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer heeft gestuurd.

In 2030 moet er een plan in gang zijn gezet waardoor Europa zelf voor het grootste deel verantwoordelijk wordt voor de veiligheid op het Europese continent. "We moeten opschalen en meer verantwoordelijkheid nemen voor onze veiligheid", schrijft de minister.

Het is de bedoeling dat "strategische capaciteiten in toenemende mate in Europees verband worden opgebouwd", bijvoorbeeld als het gaat om inlichtingen en de verdediging tegen ballistische raketten,

De Europese defensie-industrie moet over vier jaar van de belangrijkste conventionele wapensystemen een "volwaardige" eigen versie kunnen maken, of die op zijn minst in ontwikkeling hebben.

Zoals eerder naar buiten kwam, verkent het kabinet al een mogelijke samenwerking met Frankrijk op het gebied van nucleaire bewapening.

Stap voor stap

Berendsen benadrukt dat het non-proliferatieverdrag, waarin 190 landen beloven de verdere verspreiding van kernwapens tegen te gaan, daarbij het "juridisch kader" vormt. "Een kernwapenvrije wereld blijft het uiteindelijke doel, maar zolang kernwapens bestaan zal de NAVO een nucleaire alliantie blijven."

Binnen het bondgenootschap beschikken naast Frankrijk ook de VS en het Verenigd Koninkrijk over nucleaire wapens.

Overname van zaken waarvoor Europa nu nog sterk leunt op de Amerikanen, gebeurt wel "in nauwe coördinatie met de VS". Voorkomen moet worden dat tussentijds gaten ontstaan. "Maar we gaan stap voor stap capaciteit overnemen."

Amerikaans leger gebruikte AI-model Grok van Musk voor aanvallen op Iran

3 hours 23 minutes ago

Bij aanvallen op Iran heeft het Amerikaanse leger gebruikgemaakt van de omstreden AI-tool Grok van techondernemer Elon Musk. Die zou hebben geholpen om "in 96 uur tijd meer dan tweeduizend munitie-eenheden in te zetten op tweeduizend verschillende doelen in Iran".

Dat heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie laten weten in een rechtszaak rond de exploitatie van datacenters van Musk. Het is de eerste officiële bevestiging dat Grok door de Amerikanen is gebruikt bij militaire operaties.

Rechtszaak tegen xAI

Tegen de datacenters van het bedrijf xAI, dat Grok heeft ontwikkeld, loopt sinds april een rechtszaak, aangespannen door burgerrechtenorganisatie NAACP. xAI exploiteert volgens NAACP, een organisatie die opkomt voor de rechten van Afro-Amerikanen, in Memphis tientallen vervuilende gasturbines om de datacenters draaiende te houden - zonder dat het daar een vergunning voor heeft.

Vooral zwarte buurten zouden lijden onder de vervuiling die vrijkomt bij het gebruik van verbrandingsmotoren voor de turbines.

Nationale veiligheid

De regering-Trump heeft een federale rechter gevraagd deze rechtszaak te blokkeren. In een brief stelt het ministerie dat xAI van cruciaal nationaal belang is voor de veiligheid en energiezekerheid. Het stilleggen van de gasturbines zou "innovaties afsnijden op het gebied van kunstmatige intelligentie die militaire operaties van het ministerie van Oorlog ondersteunen".

Als voorbeeld wordt de oorlog tegen Iran aangehaald. In de brief stelt het hoofd kunstmatige intelligentie van het Pentagon dat een door Grok afgeleid systeem, het Grok Gov Model, door het Amerikaanse leger wordt gebruikt om oorlogsdoelwitten te selecteren. Het systeem wordt door het Pentagon geprezen om zijn efficiëntie.

Daarnaast valt het gebruik van gasturbines volgens de Amerikaanse overheid binnen de wetgeving omdat ze tijdelijk in Memphis zijn geplaatst en verplaatst kunnen worden.

'Heel zorgwekkend'

Hoogleraar militaire ethiek en leiderschap Lonneke Peperkamp, verbonden aan de Defensie Academie, noemt de inzet van Grok door het Amerikaanse leger tegen de NOS problematisch. "Een privébedrijf is een kritieke schakel geworden in militaire operaties binnen een moderne strijdkracht. Helemaal als het gaat om de persoon van Musk, die ook grote politieke invloed heeft, is dat heel zorgwekkend."

Het verwerken van data en inlichtingen was eerder altijd mensenwerk, gedaan door inlichtingenofficieren. Kunstmatige intelligentie kan dit echter stukken sneller, aldus Peperkamp. "Een groot risico is de schaalvergroting die het kan veroorzaken. Het kan zorgen voor escalatie, simpelweg door de hoeveelheid aanvallen die hierdoor uitgevoerd kunnen worden." Ook bij de efficiëntie van AI bij militaire operaties plaatst zij kanttekeningen.

Ethische bezwaren

Grok is al langer onderwerp van kritiek en discussie vanwege het genereren van expliciete deepfakes, het verspreiden van antisemitische complottheorieën en het op verzoek kunnen produceren van extremistische symbolen zoals de Hitlergroet. De Europese Commissie startte begin dit jaar een onderzoek naar Grok.

Van burger tot commandant: Oleksandr vecht al sinds Maidan voor pro-Europees Oekraïne

4 hours 22 minutes ago

"Het was de hoop dat de toenadering tot Europa vreedzaam kon verlopen." Oleksandr Inytsky - in militair tenue en met plukken grijs in zijn zwarte baard - kijkt vanaf de heuvel van het Oktoberpaleis uit over het Maidanplein in Kyiv.

Toen in 2014 de revolutie uitbarstte, had zijn hulporganisatie hier een uitvalsbasis. Ze probeerden de protesten in goede banen te leiden. Om "chaos te voorkomen", zoals hij het zelf omschrijft. Tevergeefs.

Oekraïners waren woedend omdat de toenmalige president Janoekovytsj besloot een associatieverdrag met de EU tegen te houden en toch weer de banden met Moskou aan te halen. "We wilden onafhankelijk zijn en we probeerden ook onze eerste stappen te zetten voor toetreding tot de EU", blikt de nu 50-jarige Inytsky terug. Deze week mocht Oekraïne eindelijk aan de formele toetredingsgesprekken beginnen.

Slachtoffers Europese toekomst

Maidan werd een slagveld. Oproerpolitie en demonstranten gingen elkaar te lijf. Scherpschutters openden het vuur op burgers die zich verzameld hadden. Inytsky's taak veranderde: met zijn collega's voerde hij gewonden af van het plein. Meer dan honderd Oekraïners kwamen tijdens Euromaidan om het leven.

Die 'Hemelse Honderd' worden nog altijd groots gevierd in Oekraïne. Het waren de eerste slachtoffers van de strijd voor een Europese toekomst. Een van de wegen rond Maidan is naar de slachtoffers vernoemd, langs de route die Inytsky gebruikte voor het afvoeren van gewonden is een monument opgetuigd.

Onderhandelingen begonnen

Wat begon als een opstand voor een onafhankelijke toekomst vrij van Moskou en in de EU, is uitgelopen tot een oorlog die twaalf jaar later nog voortduurt. Maandag begon Oekraïne samen met Moldavië formeel met de onderhandelingen met Brussel voor lidmaatschap. Het is een belangrijk moment, al zijn er nog wel grote verschillen in de verwachtingen over wanneer dat lidmaatschap een feit is.

Want na al die jaren en al die offers, heerst in Oekraïne het gevoel dat Brussel wel mag opschieten. President Zelensky hamert er steeds op dat zijn land vorig jaar al de nodige hervormingen op bijvoorbeeld het gebied van corruptie heeft doorgevoerd.

Veel EU-landen zijn echter voorzichtig en zien als vroegst mogelijk toetredingsjaar 2032. Veel landen zijn tegen versneld lidmaatschap. Zo ook Hongarije onder het leiderschap van de nieuwe premier Magyar. Hij beëindigde weliswaar het veto van zijn voorganger Orbán waardoor de gesprekken nu formeel kunnen beginnen, maar Magyar benadrukte daarbij wel direct dat Oekraïens lidmaatschap "tien tot vijftien jaar" zal duren.

Redacteur Europese Unie Roemer Ockhuijsen: 

"EU-landen voeren op dit moment discussies over een snellere toetredingsroute voor Oekraïne, via een lidmaatschap light. Dan zou Oekraïne al lid kunnen worden voordat het alle benodigde hervormingen heeft doorgevoerd, maar krijgt het bijvoorbeeld nog geen stemrecht. Maar de EU-landen zijn het nog niet eens over zo'n spoedlidmaatschap. En het is de vraag of Oekraïne dat zelf wel wil.

Dus moeten Oekraïners vooralsnog de klassieke route bewandelen. Dat betekent dat ze nu aan de slag gaan met het eerste deel van de onderhandelingen: 'fundamentele kwesties'. Daarvoor zijn bijvoorbeeld hervormingen van de rechterlijke macht en de controle op overheidsfinanciën nodig. Na de fundamentele kwesties volgen nog vijf onderhandelingsblokken, zogeheten clusters. Die gaan onder meer over concurrentiekracht en buitenlandbeleid."

Inytsky is in zekere zin een verpersoonlijking van alles wat Oekraïne sinds Euromaidan heeft meegemaakt. Eerst verloor hij vrienden tijdens de revolutie. "We hadden intensieve gesprekken over de toekomst en over waarom we er stonden", zegt hij.

Na de revolutie vormde hij met vrienden en kennissen een vrijwilligerskorps dat ging vechten in het oosten. "Iedereen die op het Maidanplein had meegedaan, pakte de wapens op." Hij strijdt dus nu al twaalf jaar. Inmiddels is hij commandant van een drone-eenheid die vecht in de Donbas, in Oost-Oekraïne. Twee broers vechten onder zijn commando. Een andere broer is krijgsgevangen genomen door Rusland.

Voor Inytsky is duidelijk dat deze oorlog niet alleen maar om Rusland en Oekraïne gaat. Het kan veel grotere vormen aannemen, daarom is toetreding voor hem belangrijk. "We moeten onze krachten bundelen", zegt Inytsky. "Wij hebben de Europese steun hard nodig. En wij zijn in deze periode uitgegroeid tot een sterke natie, en hebben geleerd hoe we moeten vechten."

Jelte (5) overleden, hij werd door Serious Request het gezicht van metabole ziekten

4 hours 44 minutes ago

Jelte de Haan uit Leeuwarden is gisterochtend op 5-jarige leeftijd overleden. Hij werd het gezicht van meerdere acties om geld in te zamelen voor onderzoek naar metabole ziekten. Jelte overleed in het bijzijn van zijn familie.

Het ging al een poos niet goed met Jelte, schrijft Omrop Fryslân. Jelte leed aan metachromatische leukodystrofie (MLD), een zeldzame en dodelijke ziekte die leidt tot een snelle aftakeling van het zenuwstelsel.

'Hij heeft rust verdiend'

De familie meldde zijn overlijden op een Instagrampagina voor hem. "Lieve Jelte is heel vredig in mijn armen overleden", schrijft zijn moeder Sanne. "Het is heel verdrietig, maar het is heel mooi gegaan. Hij heeft zijn rust verdiend en was er echt aan toe. Het is goed zo."

Al een tijd vierde de familie De Haan iedere maand Jeltes 'vermaanddag', omdat ze wisten dat hij niet oud zou worden. Vrolijk mocht hij, opgetild door vader, dan graag de vlaggetjes aanraken.

Serious Request

Metabole ziekten zijn doodsoorzaak nummer één onder kinderen. In de meeste gevallen kunnen ze niet worden behandeld. In de hoop dat de ziekten over een aantal jaren wel behandeld kan worden, zetten de ouders van Jelte zich in om zoveel mogelijk geld op te halen voor de stichting Metakids, voor onderzoek naar de ziekten.

Zo organiseerden ze een grote sponsoractie bij de Loop Leeuwarden en werd hun zoon een van de gezichten bij Serious Request, de actie van radiozender 3FM die in 2024 in het teken van metabole ziekten stond. In het Glazen Huis van Zwolle werd meer dan 11 miljoen euro opgehaald.

Award

Op zijn vijfde ging Jelte 'met pensioen' en verdween uit de schijnwerpers. Er werd op zijn verjaardag een award naar hem vernoemd: de Jelte NextGen Award. Deze wordt uitgereikt aan jonge wetenschappers die werken aan een toekomst voor kinderen met een metabole ziekte.

Gepensioneerd stel na waarschuwingsschoten Russisch fregat: totaal onnodig

6 hours 30 minutes ago

"Totaal onnodig." Zo omschrijft een Brits gepensioneerd stel aan de BBC de waarschuwingsschoten van een Russisch oorlogsschip in het Kanaal voor hun Engelse jacht Bright Future. Gistermiddag werden de schoten afgevuurd door matrozen van het fregat Admiraal Grigorovitsj, ruim 30 kilometer ten zuiden van het eiland Wight, buiten de Britse territoriale wateren.

Rusland zegt dat het zeilschip te dicht bij hun fregat was gekomen, maar dat spreken de Britse zeilers tegen. "We voeren absoluut niet op ramkoers", zegt Jane Kelvey die samen met haar echtgenoot Alan om 04.00 uur 's ochtends lokale tijd vanuit het Britse Lymington richting de Franse stad Cherbourg was vertrokken.

Op een gegeven moment ontwaarden ze in de verte een schip en eenmaal dichterbij zagen ze dat het een Russisch oorlogsschip betrof. Het stel was naar eigen zeggen met hun jacht ongeveer 400 of 500 meter van het schip verwijderd. "Het lag stil, het dreef niet af", vertelt Jane over het Russische schip.

Vijf geluidsseinen

"Toen we dichterbij kwamen, waren er vijf geluidsseinen te horen", zegt Jane, die vertelt dat dit bedoeld was om te vragen of ze het Russische oorlogsschip hadden gezien. "We draaiden onmiddellijk twee graden naar bakboord zodat ze konden zien dat we bewust van koers waren veranderd en het schip hadden gezien."

Maar "ongeveer één minuut later" klonken er wederom vijf hoornsignalen. "Onmiddellijk gevolgd door vier of vijf geweerschoten die niet op ons waren gericht. We denken dat de waarschuwingsschoten in de lucht werden afgevuurd."

Ondanks de schoten was het stel naar eigen zeggen niet angstig. Zo vertelde Jane grappend aan de journalist dat ze was gaan hurken en haar capuchon over haar hoofd had getrokken "om zichzelf te beschermen".

Mislukte pogingen om contact te krijgen

Het Russische ministerie van Defensie zegt dat de waarschuwingsschoten werden afgevuurd toen herhaalde pogingen om radiocontact te krijgen, mislukten. Ook het Britse ministerie van Defensie zegt dat schoten werden afgevuurd toen pogingen van de Admiraal Grigorovitsj om contact te leggen met het jacht waren mislukt.

Oud-Top Gear-presentator Jeremy Clarkson heeft 'agressieve' vorm van kanker

6 hours 34 minutes ago

Jeremy Clarkson heeft bekendgemaakt dat bij hem kanker is vastgesteld. De Britse presentator deelde het nieuws in de laatste twee afleveringen van het vijfde seizoen van de populaire landbouwserie Clarkson's Farm, die vannacht in première gingen op streamingdienst Amazon Prime Video.

De 66-jarige Clarkson vertelt aan zijn collega's Charlie Ireland en Kaleb Cooper dat hij sinds mei weet dat hij kanker heeft. Volgens hem gaat het om een "agressieve" vorm van de ziekte, maar is die in een zeer vroeg stadium ontdekt.

In de serie is ook te zien hoe Clarkson in het ziekenhuis wordt behandeld. Daar zegt hij dat een deel van de behandeling niet volgens plan is verlopen. "Ik zal hier nog een tijdje zijn. Ik weet niet wat er gaat gebeuren", aldus de presentator.

Clarkson spreekt in de uitzending ook over zijn toekomst. "Als alles succesvol verloopt, zie ik jullie terug voor seizoen zes. En als dat niet zo is, dan niet. Zorg goed voor jezelf."

De presentator waarschuwde eerder deze week al dat de nieuwe afleveringen van Clarkson's Farm voor kijkers "moeilijk om te zien" zouden zijn.

Gezondheidsproblemen

Het nieuws volgt twee jaar nadat Clarkson een medische ingreep aan zijn hart moest ondergaan na een plotselinge verslechtering van zijn gezondheid. Destijds vertelde hij dat artsen vreesden dat hij zonder behandeling ernstig ziek had kunnen worden.

Clarkson verwierf wereldwijde bekendheid als presentator van het autoprogramma Top Gear. Later maakte hij samen met voormalige collega's het programma The Grand Tour. Daarnaast presenteert hij de kennisquiz Who Wants To Be A Millionaire?

Wekdienst 17/6: Trump dineert in Versailles na G7-top • Engeland begint WK tegen Kroatië

6 hours 35 minutes ago

Goedemorgen! In Evian is de laatste dag van de G7-top en op het WK spelen toplanden Engeland en Kroatië tegen elkaar.

Eerst het weer: Vanmorgen overheerst de bewolking, in het noorden valt daarbij af en toe wat regen. Vanmiddag volgt in het zuiden meer zon. Maxima liggen tussen 20 graden in het noorden tot 25 graden in het zuiden bij een matige zuidwestenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Lionel Messi heeft regerend wereldkampioen Argentinië met een historische hattrick langs Algerije geschoten: 3-0. Messi heeft dankzij zijn drie goals Miroslav Klose geëvenaard als WK-topscorer aller tijden.

Tegen Jordanië en Oostenrijk krijgt Messi de kans om de topscorerstitel alleen op zijn naam te zetten. Messi werd vannacht ook nog eens de eerste speler ooit die in actie is gekomen op zes WK's.

Bekijk de samenvatting van Argentinië tegen Algerije hier:

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Jip en Janneke zijn vanaf vrijdag op dezelfde plek als de Nachtwacht te zien: bekende illustraties van Fiep Westendorp zijn dan te bezichtigen in het Rijksmuseum. De NOS nam alvast een kijkje:

Fijne dag!

Japanse keizer in Nederland voor vriendschap en vergiffenis

6 hours 51 minutes ago

Met rustige passen daalt keizer Naruhito de stenen trappen van Paleis Het Loo af. Zijn beige vest steekt af tegen de donkere deuren. Hij loopt een kleine ronde, blijft even staan voor de tientallen Japanse journalisten die hem naar Nederland zijn gevolgd, en glimlacht. Hij zegt niets. Het is een kort fotomoment maandag, voorafgaand aan het officiële staatsbezoek van de Japanse keizer.

Vandaag begint dat driedaagse staatsbezoek van Naruhito en keizerin Masako. Op de eerste dag leggen zij een krans bij het Nationaal Monument op de Dam, waar Nederland zijn oorlogsslachtoffers herdenkt. Ook de Nederlanders die stierven door Japans oorlogsgeweld.

426 jaar betrekkingen

De relatie tussen Nederland en Japan begon al in 1600, toen het schip De Liefde de kust van Japan bereikte. Eeuwenlang mochten de Nederlanders als enige westerse mogendheid in het land zijn. Daardoor werd Nederland voor Japan een venster op Europa. Westerse kennis stond er zelfs bekend als rangaku: Hollandse studies.

Ook tussen de vorstenhuizen bestaan warme banden. Prinses Beatrix bezocht Japan in 1963; als koningin ging zij in 1991 opnieuw. Keizer Hirohito kwam in 1971 naar Nederland en zijn zoon keizer Akihito en keizerin Michiko brachten in 2000 een staatsbezoek aan Nederland. Naruhito en Masako waren toen ook aanwezig en kwamen vervolgens in 2006 zelf naar Nederland voor een privébezoek. In 2014 brachten Willem-Alexander en Máxima een staatsbezoek aan Japan.

Slachtoffers van Japans geweld

Deze lange geschiedenis kent ook zwarte bladzijden. Japan bezette voormalig Nederlands-Indië van 1942 tot 1945. Tienduizenden mensen belandden in interneringskampen. Militairen werden krijgsgevangen gemaakt en vaak als dwangarbeider ingezet. Dat ging gepaard met honger, ziekte, geweld en vernederingen. Duizenden militairen en 19.000 Nederlanders burgers kwamen om het leven. Ook werden vrouwen tot seksuele slavernij gedwongen. Voor veel families in de Indische gemeenschap blijft dit een groot trauma.

Naruhito koos in aanloop naar het staatsbezoek daarom zorgvuldig zijn woorden. In Nederland wil hij stilstaan bij mensen die "tot op de dag van vandaag pijn uit die tijd met zich meedragen". Ook zei hij "nederig van de geschiedenis" te leren en "het wederzijds begrip te verdiepen en een geest van vrede te bewaren".

Programma eerste dag staatsbezoek

Het staatsbezoek begint in de ochtend met een kranslegging bij het Nationaal Monument op de Dam. 's Middags brengen de koning en de keizer een bezoek aan kennisinstituut Deltares en de dag wordt afgesloten met een staatsbanket in het Paleis op de Dam.

Volgens historicus Ethan Mark komen de woorden van de keizer oprecht over, maar vormen ze geen excuses. "Sinds de naoorlogse grondwet van 1947 heeft de keizer ook geen politieke macht meer." Hij is "symbool van de staat". Voor officiële handelingen, zoals nationale excuses, is goedkeuring van het kabinet nodig.

"Dat komt voort uit de Amerikaanse bezetting na de oorlog", zegt Mark. Hirohito mocht op de troon blijven, uit angst dat Japan anders moeilijk bestuurbaar zou worden. "Door de schuld van alle oorlogsmisdaden bij zijn adviseurs te leggen, werd hij ook gevrijwaard van verantwoordelijkheid. Tegelijk betekent het dat de keizer nu niet meer vrijuit kan spreken."

En volgens Mark is de politiek het grootste probleem in de Japanse omgang met het oorlogsverleden. Tegen het buitenland spreekt Japan vaak verzoenend, met nadruk op vrede en geleerde lessen. Maar in eigen land bedienen conservatieve politici geregeld een achterban die vindt dat Japan genoeg excuses heeft gemaakt. "Ze paaien radicaal-rechts", concludeert Mark.

Ruim 4 jaar cel voor zoon veroordeelde Braziliaanse oud-president Bolsonaro

8 hours 54 minutes ago

Het Braziliaanse Hooggerechtshof heeft Eduardo Bolsonaro, een van de zoons van de oud-president, veroordeeld tot vier jaar en twee maanden cel. Hij heeft volgens het hof geprobeerd om de regering-Trump over te halen om Brazilië te straffen om zo de rechtszaak die tegen zijn vader liep te beïnvloeden.

Volgens het Braziliaanse Openbaar Ministerie lobbyde Bolsonaro bij de Amerikaanse overheid om sancties op te leggen aan Braziliaanse opperrechters en invoerheffingen in te stellen voor Braziliaanse goederen. De vier rechters gingen met deze aanklacht mee.

De Amerikaanse president Trump voerde vorig jaar augustus importheffingen van 50 procent in voor Brazilië om het land zo te straffen voor de vervolging van zijn politieke bondgenoot. Ook werd het visum voor de VS van opperrechter Alexandre de Moraes, die de zaak tegen oud-president Bolsonaro aanvoerde, ingetrokken.

Rechter Cármen Lúcia zegt dat Eduardo Bolsonaro bij "talrijke gelegenheden" duidelijk heeft gemaakt dat het zijn doel was om het proces tegen zijn vader te verhinderen en dat hij druk uitoefende om te voorkomen dat de zaak voor de rechter zou komen. De Moraes zei dat het niet de taak van een parlementslid is om "te lobbyen tegen het land".

'Politieke vervolging'

De 41-jarige Bolsonaro noemt de veroordeling een politieke vervolging die bedoeld is om te voorkomen dat hij in oktober mee kan doen aan de presidentsverkiezingen. Hij mag als gevolg van de veroordeling acht jaar lang geen publiek ambt bekleden. "Het werkelijke doel van dit onzinnige proces is om mijn naam van de kieslijst te halen."

Ook zegt Bolsonaro, die vorig jaar uitweek naar de Verenigde Staten, nooit een dagvaarding te hebben ontvangen. "Zonder dagvaarding kan ik geen advocaat inschakelen, kan ik onmogelijk weten waarvan ze mij beschuldigen en kan ik mezelf niet verdedigen", aldus Bolsonaro. Rechter De Moraes zegt dat Bolsonaro wel degelijk op de hoogte was.

Vorig jaar december raakte de politicus nog zijn zetel in het parlement kwijt, omdat hij volgens de Lagerhuis-voorzitter te veel zittingen had gemist.

Oud-president

De vader van Eduardo, ex-president Jair Bolsonaro, werd vorig jaar veroordeeld tot 27 jaar cel. Hij was van 2019 tot 2022 president van Brazilië en stond onder meer terecht voor het beramen van een staatsgreep na de verkiezingen van 2022, die hij nipt verloor van de huidige president Lula da Silva.

Grote brand in huis Rijen, pand deels ingestort

10 hours 26 minutes ago

In Rijen, in Noord-Brabant, is gisteravond een grote brand uitgebroken in een vrijstaand huis. Een deel van het huis is ingestort.

De hulpdiensten kregen kort voor middernacht de eerste melding over de brand. Toen de brandweer aankwam, sloegen de vlammen al uit het dak.

Op beelden is te zien hoe de brandweer probeert het vuur te blussen:

Mogelijk is er nog iemand in de woning, maar de brandweer kan voorlopig nog niet naar binnen vanwege verder instortingsgevaar. "De persoon die mogelijk nog in het pand zou zijn is nog steeds vermist", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio.

Er is met een drone over het huis gevlogen om een beeld te krijgen van de situatie in het pand. Omdat dat nog geen duidelijk beeld gaf, wordt met een specialistisch team gekeken hoe de brandweer het pand veilig kan betreden in verband met het instortingsgevaar.

"De hulpdiensten en het bouw- en woningtoezicht van de gemeente maken een plan om de woning na het blussen van de brand veilig te kunnen betreden voor nader onderzoek", laat de brandweer weten.

Omroep Brabant meldt dat de brand veel bekijks trok. De Hoofdstraat werd afgesloten en omstanders werden op afstand gehouden. De brandweer heeft onder andere een hoogwerker ingezet om de brand te bestrijden.