Aggregator

De griepepidemie is voorbij, meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het aantal mensen dat afgelopen week met acute luchtwegklachten naar de huisarts ging is opnieuw gedaald. Ook het aantal afgenomen monsters waarin het griepvirus is aangetroffen, lag een stuk lager dan een week eerder.

Huisartsen namen afgelopen week bij negentien mensen met griepachtige klachten monsters af en in één van die monsters (5 procent) werd het griepvirus aangetroffen. De week ervoor was dat nog in 30 procent van de monsters het geval. Ook in de keel- en neusmonsters van deelnemers aan Infectieradar en in andere monsters zat minder vaak griepvirus dan vorige week.

Ander type influenza

De griepepidemie begon dit jaar medio februari, een paar weken later dan het jaar ervoor. Toen begon de epidemie eind januari en was die eind maart voorbij. De griepepidemie duurde dit jaar dus ook wat korter dan vorig jaar.

Er ging dit jaar ook een ander type influenza rond dan vorig jaar, vooral type A. Vorig jaar hadden de meeste mensen met griepklachten te maken met influenzavirus type B.

Hoewel de griepvarianten dit jaar iets verschillen van de virussen waar het griepvaccin van dit seizoen op is gemaakt, werkte het vaccin toch ongeveer even goed als in andere jaren, aldus het RIVM.

Het Belgische Openbaar Ministerie (OM) heeft in hoger beroep vijf jaar cel geëist tegen de eigenaren van de website Funcaps, vanwege de handel in illegale medicijnen. De twee verdachten kregen eerder een werkstraf van 120 uur en een boete van 80.000 euro opgelegd, maar zowel het OM als de verdachten gingen daartegen in beroep.

Volgens justitie maakten de Nederlanders Jord van W. (31) en Stefan P. (30) zich schuldig aan grootschalige invoer van designerdrugs, met een "desastreuze invloed" op de gebruikers. Het OM wil dat het gerechtshof in de overweging rekening houdt met de dood van een 44-jarige man, die in 2021 overleed na een overdosis van een designerdrug die hij via Funcaps kocht.

De verdachten zeggen dat ze geen "criminele intenties" hadden. "Als we dit allemaal hadden geweten, hadden we het nooit gedaan", aldus van W.

Ook in Nederland een strafzaak

De twee begonnen tijdens de coronaperiode met de verkoop van neppillen in België. Volgens justitie waren ze niet goed op de hoogte van de wetgeving in België en wisten ze ook niet precies wat ze verkochten. De gezondheidsrisico's rond het gebruik legden ze vervolgens bij de klanten neer. Hun activiteiten waren "een gok", aldus de aanklager.

Ook in Nederland loopt er een zaak tegen Funcaps, waarbij de verdachten ook illegale handel in medicijnen en designerdrugs wordt verweten. In die zaak gaat het om 58 sterfgevallen die mogelijk in verband gebracht kunnen worden met middelen van de website Funcaps.

In de eerste inleidende zitting werd volgens het OM duidelijk dat de sterfgevallen weinig indruk maakten op de twee verdachten. "Weer een dooje", stond in een bericht dat ze naar elkaar stuurden, gevolgd door een verdrietige emoji en een lachende emoji.

Op 20 april is de tweede inleidende zitting in de rechtbank van Zwolle.

Er gaan nog altijd mondjesmaat schepen door de 'afgesloten' Straat van Hormuz, de enige zeeverbinding tussen de Perzische Golf en de rest van de wereld. Iran dreigt schepen in die smalle zeestraat aan te vallen als ze erdoorheen varen.

Voordat de oorlog tussen Iran en de VS en Israël begon, gingen er dagelijks gemiddeld zo'n 20 miljoen vaten olie door dat stuk zee. Dat is zo'n 20 procent van wat we wereldwijd dagelijks verbruiken. Nu gaan er dagelijks nog rond de 2 miljoen vaten door de Straat van Hormuz, schat databedrijf Kpler. Dat volgt met dochterbedrijf MarineTraffic wereldwijd de bewegingen van schepen.

Voor de oorlog kostte olie zo'n 70 dollar per vat. Sindsdien is de prijs hard gestegen; vandaag kost een vat zo'n 110 dollar. Dat is een stijging van zo'n 57 procent.

'Dramatisch minder'

"Normaliter zagen we dagelijks zo'n 110 tot 130 schepen de Straat van Hormuz in- of uitvaren", zegt Naveen Das van Kpler tegen de NOS. "De afgelopen dagen zijn dat er maximaal zo'n vier of vijf. Dat is dramatisch veel minder."

De schepen die er doorheen gaan, vervoeren volgens Das vooral Iraanse olie. Soms lijkt Iran ook toestemming te geven voor de vaart van schepen met olie of gas uit andere Golfstaten. "We zien dat er overleg is met landen als Turkije, Irak, Pakistan en India om de doorvaart van sommige schepen te regelen."

Onconventionele routes

Das schat dat er dagelijks zo'n 1 miljoen tot 1,5 miljoen vaten Iraanse olie door de straat gaan en zo'n 500.000 vaten niet-Iraanse olie. "We zien dat deze schepen ook onconventionele routes nemen. Ze gaan dicht langs de Iraanse kust. Wellicht zodat de Iraniërs ze in de gaten kunnen houden, maar wellicht ook omdat er verderop in de straat mogelijk mijnen zijn neergelegd. Het is een verraderlijke zee."

Een voorbeeld is de Pakistaanse olietanker Karachi. Die had olie opgehaald in de Verenigde Arabische Emiraten, voer een paar dagen geleden dicht langs Iran en komt vandaag aan in Pakistan.

Das denkt dat Iran niet veel meer buitenlandse oliedoorvoer zal toestaan dan nu. "Het zal blijven bij dit beperkte aantal dagelijkse passages. Want een grote groei past niet bij de strategie van Iran. Hoe meer schepen er zullen varen, hoe lager de energieprijzen. Met de hoge prijzen wil Iran juist druk uitoefenen op de VS."

De uitvoer van Iraanse olie ligt volgens Das op ongeveer hetzelfde niveau als voor de oorlog. Amerika heeft al jaren geleden sancties ingesteld tegen Iran; landen mogen van de VS geen Iraanse olie kopen. Alleen trekt China zich daar weinig van aan, bijna alle Iraanse olie gaat dan ook naar China.

Schaduwvloot

"De schepen die deze olie vervoeren noemen we de schaduwvloot", zegt Das. "Zij kunnen de Iraanse vlag voeren, maar ook die van andere landen en ze opereren buiten de conventionele markt." Het wordt wel steeds moeilijker om nog zicht te houden op deze schepen, zegt hij. "Ze blokkeren steeds vaker hun transponder of vervalsen hun signalen."

Niemand weet hoelang Iran de doorvoer van olie nog blijft bemoeilijken. "Maar als deze situatie nog maanden zo blijft, dan zullen de olieprijzen nog veel verder oplopen en er zal wereldwijd een olietekort ontstaan", zegt Das.

"Europa en Nederland hebben daarbij wel een betere uitgangspositie dan sommige landen in Azië. Hier hebben we grotere voorraden van olieproducten als benzine, diesel en kerosine. Daarnaast zijn we ook minder afhankelijk van olie uit het Midden-Oosten."

Podcast De Dag: varen door een onveilige Straat van Hormuz

Wat is ervoor nodig om veilig door de zee-engte tussen Iran en Oman te varen? Bart Gonnissen was jarenlang stuurman van olietankers in de straat van Hormuz, ook in gevaarlijke periodes, en vertelt daarover in podcast De Dag. Ook John Wayne, kapitein ter zee buiten dienst, komt aan het woord. Hij heeft tanks helpen beschermen in de Straat van Hormuz.

De Europese Commissie wil dat Europese bedrijven sneller en makkelijker kunnen groeien binnen de EU. Volgens de commissie gaat dat nu nog stroef doordat start-ups tegen tal van verschillende regels aanlopen in verschillende EU-landen.

"Het kan in Europa vandaag de dag nog weken tot maanden duren om een bedrijf op te richten. Of om met je bedrijf in een ander EU-land aan de slag te gaan", zegt voorzitter Von der Leyen. "De tijd en het geld die in papierwerk zitten, kunnen niet worden besteed aan innovatie of creatie."

De commissie stelt nu voor dat een bedrijf zich straks kan registreren als een Europese onderneming (EU inc.). Daarmee hoeft het straks niet in elk EU-land opnieuw het registratieproces te doorlopen. Zo kunnen Europese bedrijven sneller doorgroeien tot concurrenten van Chinese en Amerikaanse bedrijven op de wereldmarkt, is de hoop.

In de praktijk zou dit moeten betekenen dat bedrijven voor maximaal 100 euro online en binnen 48 uur een bedrijf kunnen oprichten dat direct in de hele EU kan werken. Het moet de administratieve lasten drastisch verlagen.

27 verschillende systemen

"Europese ondernemingen hadden te maken met de complexiteit van 27 verschillende systemen en besturen. Ze hebben te lang tijd en geld verloren aan advocaten, notarissen en het vertalen van teksten" zegt Eurocommissaris Séjourné voor Welvaart en Industrie. "EU Inc. gaat dat stoppen."

Het is aan ondernemers zelf of ze voor zo'n Europese bedrijfsvorm kiezen. Het wordt een optie naast nationale bedrijfsvormen. Qua arbeidsrecht en fiscaal recht blijven de regels gelden van het EU-land waar een bedrijf gevestigd is en een werknemer werkt.

Minder notarissen

De afgelopen maanden pleitten veel EU-leiders voor het wegnemen van nationale obstakels om bedrijven te helpen. Toch ligt het vooral aan de individuele lidstaten zelf dat die nationale barrières nog altijd bestaan.

Dat komt doordat lidstaten ook baat hebben bij de verschillende regels. Zo kunnen ze daarmee hun nationale markten beschermen. Dat geldt bijvoorbeeld voor landen die hun notarissen willen beschermen, zegt Daniel Gros, directeur van het Instituut voor Europese Beleidsvorming aan de Bocconi Universiteit in Milaan.

Een ondernemer die over de grens aan de slag wil, krijgt te maken met lokale notarissen die volgens nationale regels werken. Daar wil de commissie nu voor een deel van af.

"Het klinkt heel logisch om daar iets aan te doen", zegt Gros. Maar dan reken je volgens hem buiten de krachtige lobby van de notarissen die er bij de nationale politiek op zullen aandringen om hun rol niet te verkleinen. En dus is het de vraag of lidstaten overstag gaan.

Vaak is het voor EU-landen ook politiek moeilijk te verkopen om nationale regels op te geven in het Europees belang, ziet Gros. "Veel politici zitten er niet om Europa een gunst te bewijzen. Die politici zijn nationaal gekozen. Ze moeten naar hun achterban luisteren."

Ten slotte werken niet alle lidstaten hetzelfde en is het dus ook niet vanzelfsprekend overal dezelfde regels te hanteren. "Italië zou bijvoorbeeld het Nederlandse belastingsysteem kunnen overnemen", zegt Gros. "Maar het is Italië. Zij hebben andere politieke prioriteiten en andere sociale voorzieningen."

Te hoge energieprijzen

Morgen komen alle EU-regeringsleiders naar Brussel voor een top, waar de concurrentiekracht van de EU hoog op de agenda staat. Naast de barrières op de interne markt komen dan ook de hoge energieprijzen aan bod. De oorlog in het Midden-Oosten heeft dat probleem nog urgenter gemaakt: de energieprijzen stijgen fors en snel.

Op kortere termijn dringt de Europese Commissie aan op het verlagen van belastingen op elektriciteit door de lidstaten zelf. Daarnaast zullen de EU-leiders spreken over ETS, het systeem dat industrie laat betalen voor de hoeveelheid CO2 die ze uitstoten. Dat systeem zorgt ervoor dat de CO2-uitstoot van bedrijven langzaamaan afneemt, maar verschillende lidstaten vinden dat het op dit moment te veel bijdraagt aan de hoge energiekosten. De commissie wil daarom kijken of er extra schokdempers kunnen komen voor als de prijs te ver oploopt.

Op lange termijn wil de Europese Commissie vooral inzetten op groene energie en op kernenergie om minder afhankelijk te worden van de import van gas en olie.

Nederland gaat met onmiddellijke ingang weer asielzoekers uitzetten naar België. Door een uitspraak van de Raad van State over de gebrekkige opvang daar mocht dat sinds vorig jaar niet meer. Maar Nederland heeft van België de verzekering gekregen dat de opvang is verbeterd, schrijft het kabinet aan de Tweede Kamer.

Het gaat om "niet-kwetsbare alleenstaande mannelijke asielzoekers" die na hun aankomst in België naar Nederland zijn doorgereisd. In het zogenoemde Dublin-verdrag hebben Europese landen afgesproken dat het eerste land waar iemand aankomt verantwoordelijk is voor de opvang en procedures.

De zaak was aangespannen door een man met de Afghaanse nationaliteit. Hij kwam in België aan, maar vroeg daarna in Nederland een verblijfsvergunning aan. Sinds de rechterlijke uitspraak heeft Nederland nauw contact gehad met België om tot een verbetering van de situatie te komen.

Die situatie is inmiddels zo dat "de asielzoeker na terugkeer in België kan worden voorzien in zijn meest elementaire behoeften", schrijven de ministers.

Tekort aan opvangplekken

In België is al jaren een tekort aan opvangplekken voor asielzoekers. Vrouwen, kinderen en kwetsbare personen krijgen voorrang in de reguliere opvang. Niet als kwetsbaar beoordeelde, alleenstaande mannen krijgen zelden een plek. De Raad van State sprak in de uitspraak van vorig jaar van "onverschilligheid van de Belgische autoriteiten om de tekortkomingen in de opvang en rechtsbescherming op te lossen".

Hoeveel personen vanuit Nederland worden uitgezet naar België kunnen de betrokken ministeries niet zeggen. Volgens cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) van vorig jaar gaat het om bijna 500 asielzoekers in een soortgelijke situatie als de Afghaanse man.

How often have you pulled out old MCU-based project that still works fine, but you have no idea where the original source code has gone? Having the binary image and …read more

De politie heeft vier verdachten opgepakt na de ongeregeldheden in de Utrechtse wijk Overvecht, vorige week in de nacht van dinsdag op woensdag. Daarbij werd de politie bekogeld met zwaar vuurwerk, stenen en glas. Twee agenten raakten gewond. Een stadsbus die door de politie werd ingezet als buffer, raakte zwaar beschadigd.

De rellen ontstonden vorige week dinsdagavond laat, nadat de politie een jongen op een motorscooter hadden klemgereden. Een groep van ongeveer vijftig jongeren viel vrijwel direct de agenten aan.

Na het incident riep de politie getuigen op om zich te melden en beeldmateriaal te delen. Maandagochtend is een verdachte aangehouden op verdenking van openlijke geweldpleging, laat de politie nu weten bij RTV Utrecht. Vanochtend hield de politie nog eens drie verdachten aan.

"We willen vanwege het nog lopende onderzoek nog niets delen over leeftijden en of woonplaatsen van de verdachten", zegt een woordvoerder. "Of zij deel uitmaken van een (vaste) groep valt nog niet te zeggen. Ze waren in ieder geval aanwezig op deze bewuste avond."

Digitale wijkagenten

De politie wijst erop dat sociale media een rol spelen bij dit soort incidenten. "Niet voor niets hebben we al eerder enkele digitale wijkagenten aangesteld, die online de verbinding aangaan met (wijk)bewoners", aldus de woordvoerder. "Dat is een kwetsbaar proces. Socialemediagroepen poppen net zo snel op als ze weer verdwijnen."

De politie zegt ook zichtbaar aanwezig te zijn in de wijk Overvecht. "Wijkagenten proberen met jongeren in gesprek te gaan."

Bizar

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid kwam deze week naar Utrecht om met burgemeester Dijksma en de politie te praten over de geweldsexplosie. "Ik heb bodycambeelden bekeken", zei Van Weel. "Bizar om te zien hoe snel een groep ontstaat die de politie belaagt. Agenten vertelden hoe zij werden uitgescholden, gefilmd en bedreigd. Eén van hen zei: 'We voelden ons echt in de minderheid, ik dacht zelfs, kom ik wel thuis vannacht?'"

Een dag na de ongeregeldheden werd in Overvecht ook een PowNed-journalist mishandeld terwijl hij verslag deed van de situatie. De politie doet onderzoek naar de verdachte die vol in beeld was.

Beelden van de groep die politie en een bus bekogelt na de aanhouding van een verdachte:

De onrust rondom hoge brandstofprijzen blijft aanhouden. In zowel Nederland als buurland België zijn er zorgen onder tankstationhouders nu de adviesprijzen voor diesel en benzine maar door blijven stijgen. Inmiddels ligt die prijs in Nederland voor beide brandstoffen boven de 2,50 euro.

Op lang niet alle plekken is de prijs daadwerkelijk zo hoog, maar voor veel automobilisten is de prijs in België het omrijden waard. Ook in België zijn de prijzen flink toegenomen, maar het verschil met Nederland kan desondanks oplopen tot zo'n 60 cent per liter.

Het grootste pijnpunt zit hem in de dieselprijs. Die is zodanig hard gestegen dat het voor vrachtwagens loont om over de grens te tanken. Voorheen was het voordeliger om de tank in Nederland met diesel te vullen. Gevolg: er staan lange rijen bij de tankstations in ons buurland.

Afrit afsluiten

Dat valt niet goed bij Raf Terwingen, de burgemeester van Maasmechelen, net over de grens bij Geleen. Terwingen wil het liefst de afrit naar zijn grensdorp afzetten, omdat het verkeer vastloopt. "Op het industrieterrein willen we eenrichtingsverkeer creëren. Voorheen was er al tanktoerisme maar sinds de oorlog en de gestegen dieselprijs in Nederland is het gewoon echt problematisch geworden."

Door de onrust in de Golfregio is de prijs van brandstof flink gestegen. De scheepvaart in de Straat van Hormuz ligt grotendeels stil en juist door die zeestraat in het Midden-Oosten gaat veel olieverkeer. Nu er veel minder wordt vervoerd, stijgen de prijzen aan de pomp.

'Verkopen onder de prijs'

Een van de tankstationketens in de grensregio, Bruno Group, merkt dat hard in de inkomsten. In België speelt namelijk ook mee dat er een maximale verkoopprijs zit op brandstoffen, vanuit de overheid opgelegd.

Daarnaast heeft Bruno Group langdurige afspraken met transporteurs, die als grootafnemer 8 cent korting krijgen op een liter. Daardoor heeft het bedrijf afgelopen weken een verlies geleden van ongeveer 100.000 euro, zegt eigenaar Angelo Bruno. "We verkopen nu onder de prijs."

Hij overweegt serieus om binnen een paar dagen zijn tankstations te sluiten. "Mijn collega's gaan ook volgen", zegt hij. De Belgische overheid moet de maximumprijs snel verhogen volgens Bruno.

Minder omzet

Ook in Nederland merken pomphouders dat de inkomsten teruglopen. Dat zegt Martin van Eijk, voorzitter van de Nederlandse brancheorganisatie van tankstations Drive. Volgens hem is de gemiddelde omzet van een tankstation met zo'n 10 tot 20 procent gedaald.

Bij locaties in de grensstreek is het nog rustiger en is de omzet wel tot 50 procent teruggelopen.

Net als de burgemeester van Maasmechelen ziet Van Eijk dat de Belgen het Nederlandse tanktoerisme zat worden. Net als de Belgische tankhouder wil ook zijn branchevereniging actie vanuit de overheid. Volgens Drive zou het kabinet moeten kijken naar het verhogen van de korting op brandstof. Vooralsnog ziet het kabinet nog geen noodzaak voor zulke maatregelen.

In the early days of the Internet, having a high-speed IP connection in your home or even a small business was, if not impossible, certainly a rarity. Connecting to a …read more

In Nederland worden nog altijd hoogdrachtige melkkoeien vervoerd naar de slacht, terwijl dit verboden is. Dat blijkt uit cijfers van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die door actiegroep Wakker Dier zijn opgevraagd.

Tussen januari 2025 en nu trof de NVWA 227 keer een hoogzwangere melkkoe aan. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of de koeien daadwerkelijk in het laatste deel van hun dracht zaten. Europese wetgeving verbiedt het vervoer van dieren in de laatste maand van de zwangerschap.

Veehouders in Nederland riskeren bij overtreding een boete van 1500 euro.

'Slappe maatregel'

Waarom veehouders de fout ingaan, is nog onduidelijk. Daar doet de NVWA onderzoek naar. "Veehouders hebben de sleutel in handen om dit te voorkomen", zegt een woordvoerder van de toezichthouder. "Zo kun je kijken naar uiterlijke kenmerken van een koe en naar inseminatiedata." Veehouders zijn niet verplicht om die data bij te houden.

Wakker Dier wil strengere handhaving door de toezichthouder en zwaardere straffen bij overtredingen. Volgens de actiegroep schrikt de boete van 1500 euro te weinig af.

Volgens Wakker Dier veroorzaakt het vervoeren van hoogzwangere koeien veel leed. "Het is extra zwaar en als de koe wordt geslacht, stikt haar volgroeide kalf al schoppend in de baarmoeder", zegt Anne Hilhorst van de actiegroep. Volgens de NVWA is het transport voor een zwangere koe stressvol, omdat zwangere dieren extra kwetsbaar zijn.

Fractievoorzitter Ouwehand van de Partij voor de Dieren (PvdD) noemt het nieuws "gruwelijk". "Kalfje stikt in de baarmoeder, terwijl de moeder na lange lijdensweg wordt gedood", schrijft ze op Instagram.

Dierenarts

Net als mensen zijn koeien negen maanden zwanger. In 2022 besloot de NVWA om het vervoeren van hoogdrachtige koeien voortaan aan te merken als dierenmishandeling. Overtreders riskeerden een strafblad.

In 2024 is de maatregel teruggedraaid. Boeren kunnen bij een overtreding van de regels nu alleen een boete krijgen.

Bij veelplegers kan nog steeds het strafrecht worden ingezet, maar dat is volgens de toezichthouder de afgelopen jaren niet voorgekomen.

Overtreders zeggen vaak niet precies te weten hoe ver de zwangerschap al gevorderd is. "Als er twijfel is, kun je een drachtcontrole laten doen bij een dierenarts", zegt de NVWA-woordvoerder. Volgens hem is dat voordeliger dan een boete betalen.

Onnodig en ernstig lijden

Omdat een koe ieder jaar een kalf moet krijgen om de melkproductie op gang te houden, zijn op een melkveehouderij standaard de meeste koeien zwanger. Wanneer de melkproductie terugloopt en een koe niet langer rendabel is, gaat ze naar de slacht.

Wakker Dier wil dat het vervoer en de slacht van dieren in het laatste trimester van de zwangerschap worden verboden, in plaats van pas in de laatste 10 procent van de drachttijd.

De Partij voor de Dieren (PvdD) heeft vorig jaar een breder wetsvoorstel ingediend om onnodig en ernstig lijden van dieren bij de slacht te beperken. Dat voorstel moet de Tweede Kamer nog behandelen.

In het Zwitserse skigebied Engelberg is een gondel van een skilift neergestort. Daarbij is een 61-jarige vrouw om het leven gekomen. Op beelden die rondgaan, is te zien dat de gondel van de berg rolt.

De Zwitserse politie heeft een persconferentie gegeven, waarin duidelijk werd dat de vrouw alleen in de gondel zat. Een traumahelikopter kwam ter plaatse en heeft de vrouw nog gereanimeerd, maar die hulp mocht niet meer baten.

Norbert Patt, directeur van de Titlis-kabelbaan, bevestigde het ongeluk eerder aan de Zwitserse omroep SRF. De cabine stortte neer door harde wind, verklaarden getuigen aan tabloid Blick. Dat gebeurde kort na de eerste stop bij een middenstation, waarna de cabine van de helling rolde en meerdere keren over de kop sloeg.

Hoe het kon dat de lift wel gewoon ging, ondanks de harde wind, wordt onderzocht. De exploitant van de Titlis-kabelbaan heeft zijn medeleven aan de nabestaanden van de vrouw betuigd. De kabelbaan zou volgens hem 'hypermodern' zijn. Hij werd in 2014 gebouwd en kreeg september nog een volledige onderhoudsbeurt, zoals elke zes maanden gebeurt.

Dit zijn opnames die Zwitserse media hebben gepubliceerd:

Door de harde windstoten zou de kabel van de gondellift hebben bewogen en los zijn gekomen. Alle liften in het skigebied zijn gesloten, is te zien op de site van het skigebied. Ook zijn de livewebcams in het gebied offline gehaald.

De weerdienst MeteoSwiss waarschuwde al eerder voor harde windstoten. In het skigebied werden snelheden van meer dan 80 kilometer per uur gemeten.

Het skigebied Engelberg, gelegen in het midden van Zwitserland, reikt tot 3000 meter en is geliefd bij gevorderde wintersporters. Het dalstation van de skilift bevindt zich op 1000 meter.

De politie heeft drie minderjarige verdachten aangehouden voor betrokkenheid bij een mishandeling in Enkhuizen, eerder deze maand. Het gaat om jongens van 14, 15 en 16 jaar uit Enkhuizen.

De mishandeling was vorige week maandag. Het slachtoffer werd gedwongen om te vechten, waarna meerdere personen hem mishandelden. Dit werd gefilmd en op sociale media geplaatst. Het slachtoffer moest uiteindelijk naar het ziekenhuis.

De minderjarige verdachten zijn vanochtend aangehouden en overgebracht naar het politiebureau voor verhoor. De politie onderzoekt wat hun rol was bij de mishandeling.

Hoelang ze nog vastzitten, hangt af van het onderzoek, schrijft de regionale omroep NH.

'Schokkende beelden'

De politie noemt de beelden van de mishandeling zeer schokkend. "Het is zorgwekkend en verschrikkelijk dat verdachten op deze manier slachtoffers angst aanjagen, vernederen en mishandelen."

De afgelopen maanden zijn er in de IJmond vaker zogenoemde 'vernedervideo's' op sociale media gedeeld. Hierbij is te zien hoe jongeren op hun knieën worden gedwongen en "sorry" moeten zeggen.

Snapchat

Eerder deze maand hield de politie vijf jongens aan voor een zware mishandeling in Beverwijk en poging tot doodslag in Heemskerk. Het gaat om tieners van tussen de 12 en 15 jaar uit Castricum, Beverwijk, Heemskerk en Uitgeest. De tieners filmden het geweld en plaatsten het op Snapchat.

Volgens de woordvoerder van de politie is de video in Enkhuizen niet een-op-een hetzelfde als die in de IJmond, maar er is wel een gemene deler. Ook deze mishandeling is op sociale media gedeeld.

NOS Stories sprak in 2024 met een slachtoffer dat door een grote groep jongeren werd gedwongen om te knielen en 'sorry' te zeggen. Daar werd een video van gemaakt, die online werd gedeeld.

Landen als Rusland en Iran rekruteren steeds vaker gewone burgers om te spioneren en sabotage-acties uit te voeren. Dat zegt het hoofd Operatiën van de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies Youssef Ait Daoud tegen de site Politico.

De eenheid, die twee jaar geleden is opgericht, probeert onder meer deze moderne spionnen op te sporen. Het zijn mensen zonder enige band met vreemde mogendheden. Ze krijgen geld aangeboden of ze doen het omdat ze het spannend vinden. En niet vanwege een ideologie, zoals de traditionele dubbelspionnen uit het verleden.

Diensten rekruteren deze wegwerpspionnen, zoals ze wel worden genoemd, vaak op internet. De buitenlandse diensten houden daarbij hun ware bedoelingen geheim. "Het is niet alsof ze een briefje schrijven met daarop 'groeten uit Rusland', of 'groeten uit Iran'", zegt Ait Daoud tegen Politico.

Vuile klusjes opknappen

Ook andere landen hebben last van dit nieuwe fenomeen. Daarom is de Duitse overheid een campagne begonnen om mensen te waarschuwen. "Ze willen ons land destabiliseren met hulp van Duitsers. Op die manier hoeven ze zelf geen vuile handen te maken. Ga niet op hun verzoeken in!"

Sinds de invasie van Oekraïne vier jaar geleden zijn veel Russische diplomaten en spionnen door Europese landen uitgewezen. Vervolgens zijn de Russen actief op zoek gegaan naar burgers in Europa om klusjes voor ze op te knappen.

Een voorbeeld daarvan is de zaak tegen drie Nederlandse jongens van 17 jaar, die volgens justitie vermoedelijk door een Russische hackersgroep werden gerekruteerd. Ze kregen de opdracht om in Den Haag wifi-netwerken in kaart te brengen.

Dat zouden ze volgens De Telegraaf hebben gedaan bij Europol, Eurojust en de Canadese ambassade in Den Haag. De drie zijn in het najaar vrijgekomen in afwachting van hun proces. Het is niet bekend welke beloning deze jongens kregen voor hun speurwerk.

In Nederland is vorig jaar de wet aangepast waardoor ook dit soort spionage strafbaar is geworden. Als iemand gevoelige informatie naar een buitenlandse overheid lekt die niet staatsgeheim is, of in het geheim handelingen uitvoert voor een buitenlandse overheid, is dat strafbaar. Er staat een gevangenisstraf van acht jaar op, of zelfs twaalf jaar als er mensen door om het leven komen.

Iran

En er is dus een eenheid opgericht om de amateurspionnen te stoppen. Hoe groot die is kan Ait Daoud om veiligheidsredenen niet zeggen, maar ze hebben in ieder geval ook een cyberteam dat zich met online opsporing bezighoudt.

Na de recente aanslagen op een synagoge in Rotterdam en een joodse school in Amsterdam wordt Iran genoemd als vermoedelijke opdrachtgever. De vier jonge verdachten van de aanslag in Rotterdam zijn waarschijnlijk geronseld, zegt minister Van Weel van Justitie en Veiligheid. Volgens hem wordt mogelijke betrokkenheid van Iran bij de antisemitische aanslag "nadrukkelijk onderzocht".

Het interview van Politico met Ait Daoud van de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies is volgens de politie al afgenomen voordat joodse instellingen in Nederland werden belaagd met explosieven. De politie laat aan de NOS weten nu niet te willen reageren op het interview.

Met een vlaggenceremonie, toespraken en een bezoek van koning Willem-Alexander viert Aruba vandaag veertig jaar status aparte. De autonome status binnen het Koninkrijk der Nederlanden markeert een kantelpunt in de geschiedenis van het eiland. Wat begon als een zoektocht naar zelfbestuur groeide uit tot een economisch succesverhaal, maar ook tot een model dat steeds meer onder spanning staat.

De koning woont de centrale herdenkingsplechtigheid bij en spreekt met politici en inwoners over de toekomst van Aruba en het Koninkrijk. Die toekomst is onlosmakelijk verbonden met de keuzes die in de jaren 80 van de vorige eeuw zijn gemaakt.

Breuk met de Antillen

Aruba werd op 1 januari 1986 een zelfstandig land binnen het Koninkrijk, los van de Nederlandse Antillen. De drijfveer was vooral bestuurlijk en economisch: het gevoel dat beslissingen op Curaçao werden genomen, terwijl Aruba zelf weinig invloed had.

Jurist Lincoln Gomez herinnert zich hoe dat sentiment leefde. Volgens hem ging het niet alleen om politiek, maar ook om praktische zaken. "Alles werd centraal geregeld. Zelfs voor een typemachine moest toestemming worden gevraagd, waarna Aruba het afgedankte exemplaar ontving terwijl het nieuw gekochte apparaat in Willemstad achterbleef."

De wens was niet per se onafhankelijkheid van Nederland, maar vooral autonomie binnen de Antillen. Die keuze bleek cruciaal toen Aruba kort na de status aparte werd geconfronteerd met een economische crisis door de sluiting van de Lago-raffinaderij op het eiland. "Het eiland stond in 1985 op de rand van de afgrond", aldus antropoloog en historicus Luc Alofs. "Dat we ons daaruit hebben gered, is te danken aan de status aparte."

De oplossing werd gevonden in toerisme. De overheid zette de deur open voor buitenlandse investeerders, wat leidde tot een snelle groei van hotels en infrastructuur. In veertig jaar tijd ontwikkelde Aruba zich tot een van de meest welvarende eilanden in de regio, met een stabiele politieke structuur en relatief weinig regeringswisselingen.

Ook het opleidingsniveau van de bevolking steeg sterk. Volgens Gomez is het zogeheten menselijk kapitaal - de kennis en vaardigheden van de bevolking - een van de belangrijkste opbrengsten van veertig jaar zelfbestuur.

Keerzijde van succes

Maar dat succes heeft een prijs. Zowel Alofs als Gomez wijzen op de gevolgen van massatoerisme. Wat ooit de redding was van de economie, dreigt nu het eiland te overvleugelen.

Alofs spreekt van een eiland dat "kapot dreigt te gaan aan zijn eigen succes", waarbij het toerisme steeds moeilijker te beheersen is. Gomez gaat nog een stap verder en noemt het fenomeen overtoerisme: een situatie waarin toerisme zo dominant wordt, dat het het dagelijks leven van inwoners verdringt.

Daarnaast blijven sociale problemen bestaan, zoals ongelijkheid en armoede. Die zijn volgens Alofs te weinig aangepakt in de afgelopen decennia.

Gelijk op papier, ongelijk in praktijk

Veertig jaar na de status aparte is ook de verhouding binnen het Koninkrijk onderwerp van discussie. Formeel zijn Aruba, Curaçao, Sint-Maarten en Nederland gelijkwaardige landen. In de praktijk ligt de macht vaak bij Den Haag.

Alofs noemt die verhouding "asymmetrisch". Nederland neemt regelmatig de regie, terwijl lokale kennis en context onvoldoende worden benut, zegt hij. Tegelijkertijd erkent hij dat ook de Caribische landen zelf kansen hebben laten liggen, bijvoorbeeld in het versterken van hun instituties.

Alofs wijst erop dat die spanning structureel is. Rijkswetten en financiële afspraken worden niet altijd op basis van echte consensus gemaakt, maar weerspiegelen machtsverhoudingen binnen het Koninkrijk.

Tussen trots en frictie

Het bestuurlijke systeem kampt ook met hardnekkige kwetsbaarheden. Volgens Gomez is het ambtelijk apparaat in de loop der jaren gegroeid door politieke benoemingen, waarbij niet altijd deskundigheid maar loyaliteit doorslaggevend was. Nepotisme en patronage zijn daarmee geen randverschijnselen, maar structurele risico's binnen het bestuur.

Ook schuurt de relatie met Nederland. Aruba is autonoom, maar financieel en bestuurlijk afhankelijk. Nederland stuurt, Aruba onderhandelt en die verhouding is niet gelijkwaardig, hoe het op papier ook staat geformuleerd.

Beide partijen zien de toekomst niet als een nieuwe breuklijn zoals in 1986, maar als een tweede fase: van opbouw naar volwassenheid.

De vraag is daarom niet of Aruba succesvol is geweest. Dat is het. De vraag is of het eiland de volgende fase aankan: minder afhankelijk worden van toerisme, beter bestuurd en steviger gepositioneerd binnen het Koninkrijk.

Al ruim twee weken vallen Israëlische bommen op Libanon. In de schaduw van de oorlog in Iran en de Golfstaten is een tweede front ontstaan. Israël breidt de grondoperaties in het zuiden van Libanon uit en wil Hezbollah daar verwijderen. Met verwoesting, doden en inmiddels 1 miljoen vluchtende Libanezen tot gevolg. Het land heeft 5 miljoen inwoners.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Ook afgelopen nacht was weer onrustig, vertelt correspondent Daisy Mohr. Opnieuw explosies, opnieuw een ingestort flatgebouw in Beiroet. Gevluchte Libanezen verblijven in tentjes op parkeerplaatsen in het centrum en eten maaltijden die vrijwilligers maken in gaarkeukens.

Mohr merkt dat meer en meer Libanezen klaar zijn met Hezbollah, want al veertig jaar af en aan oorlog is teveel. En toch moeten inwoners van Libanon doorgaan.

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

In Kenia zijn twee mannen aangeklaagd voor de smokkel van meer dan 2000 levende mieren. De insecten zaten verstopt in kleine buisjes en verpakt in zakdoekjes.

Het gaat om de Afrikaanse oogstmier (Messor cephalotes) die alleen voorkomt in Ethiopië, Tanzania en Kenia. De mieren zijn gewild bij verzamelaars vanwege hun gedrag. Ze kunnen complexe kolonies bouwen en zijn goede ongediertebestrijders in bijvoorbeeld de kas.

De insecten kunnen zo'n 100 euro per stuk opleveren als ze in het buitenland worden verkocht.

Koffer vol mieren

Het tweetal, een Chinees en een Keniaan, werd vorige week opgepakt nadat de autoriteiten op de luchthaven van Nairobi de koninginnen in de koffer van de Chinese verdachte hadden ontdekt.

In de woning van de Keniaanse verdachte vond de politie nog eens ruim duizend mieren en honderden reageerbuizen.

Volgens Keniaanse aanklagers betaalde de Chinese man voor de eerste partij van 1300 mieren ruim duizend dollar aan de Keniaan.

De Keniaanse man wordt ook verdacht van de smokkel van een partij mieren die op 10 maart in de Thaise hoofdstad Bangkok in beslag werd genomen en vanuit de Keniaanse havenstad Mombassa werd verzonden.

'Brood verdienen'

Volgens de advocaat van een de verdachten wisten de mannen niet dat ze de wet overtraden. "Ze dachten dat ze de insecten in het buitenland konden verkopen om daarmee hun brood te verdienen", zegt de advocaat tegen persbureau AP.

Dierenwelzijnsorganisaties in Kenia zien al langer dat de illegale handel in wilde dieren en exotische producten, zoals ivoor, toeneemt.

Vorig jaar kregen twee Belgische mannen, een Vietnamees en een Keniaan elk een boete van bijna 7000 euro voor het smokkelen van 5000 Afrikaanse oogstmieren. De insecten waren volgens de Keniaanse autoriteiten bestemd voor de Europese en Aziatische markt en de waarde werd geschat op ongeveer een miljoen euro.

In Noorwegen is zeven jaar en zeven maanden celstraf geëist tegen Marius Borg Høiby. De zoon van de Noorse kroonprinses Mette-Marit staat terecht voor onder meer verkrachtingen en mishandeling. Verder eist het OM dat Høiby geen contact meer mag zoeken met een ex-vriendin.

De aanklager wil dat Høiby voor 39 van de 40 aanklachten veroordeeld wordt. De zwaarste aanklachten betreffen vier verkrachtingen. Hij wordt ervan beschuldigd dat hij vier vrouwen verkrachtte nadat ze aanvankelijk vrijwillige seks met hem hadden gehad. Maar toen ze daarna sliepen of onder invloed waren, verkrachtte hij ze volgens justitie. Sommige slachtoffers zouden diep in slaap zijn geweest.

Hij wordt er ook van beschuldigd dat hij dit filmde. Foto's en video's op de mobiele telefoon van Høiby speelden tijdens het proces een belangrijke rol.

Hij is ook aangeklaagd voor huiselijk geweld, ernstige drugsdelicten, mishandeling, bedreiging en verkeersovertredingen. De 29-jarige Høiby zegt dat hij onschuldig is aan de zwaarste aanklachten. Minder zware feiten geeft hij wel toe, zoals rijden zonder geldig rijbewijs en het overtreden van de maximumsnelheid.

Monster

De 29-jarige Høiby moest vorige week huilen toen hij een verklaring in de rechtbank aflegde. De media zouden een "haatobject" van hem gemaakt hebben en hem als "een monster" hebben afgeschilderd. Daardoor zou hij last hebben van angsten en in een depressie zijn geraakt. Hij zei dat hij het erg zwaar had gevonden om als kind al in de openbaarheid te komen. Hij was nog maar klein toen zijn moeder met de Noorse kroonprins Haakon trouwde.

Openbaar aanklager Sturla Henriksbø zei in zijn slotpleidooi dat Høiby geen monster was: "We zijn allemaal mensen met goede en slechte kanten." Hij vindt dat Høiby niet veroordeeld moet worden voor wie hij is, maar voor wat hij heeft gedaan. Hij zou als elke Noor beoordeeld moeten worden, niet strenger maar ook niet milder. Høiby hoort als zoon van kroonprinses Mette-Marit bij de Noorse koninklijke familie, maar is geen lid van het koninklijk huis.

De aanklager beschreef hem als een man met een agressieprobleem. Als hij dronken of jaloers is, kan hij de controle verliezen. Hij zou dan volledig door het lint gaan, schreeuwen, met mobiele telefoons gooien, gaten in de muur slaan en ook nog eens wurgen, slaan en spugen.

Morgen volgt het slotpleidooi van de verdediging. Wanneer de rechtbank uitspraak doet is nog niet bekend.

Correspondent Rolien Creton:

"Veel Noren vinden dit zeer pijnlijk. Normaal gesproken zijn de Noren dol op het koningshuis, maar die populariteit is natuurlijk flink gedaald. De voornaamste vraag die ze zich nu stellen is of de moeder van Høiby, kroonprinses Mette-Marit, nog wel koningin kan worden.

Mette-Marit is ook niet alleen vanwege haar zoon in opspraak geraakt, maar ook vanwege haar hechte vriendschap met Jeffrey Epstein. Dus vragen de Noren zich af: willen we wel zo'n koningshuis?"

You may not have noticed, but so-called “artificial intelligence” is slightly controversial in the arts world. Illustrators, graphics artists, visual effects (VFX) professionals — anybody who pushes pixels around are …read more

Het wordt duurder om geld te lenen voor het kopen van een woning. De afgelopen twee weken steeg de rente op hypotheken met een rentevaste periode van 10 jaar gemiddeld van 3,7 procent naar 3,85 procent. Dat blijkt uit cijfers van hypotheekadviesketen Van Bruggen. De rentestijging wordt veroorzaakt door de oorlog in Iran.

De afgelopen weken was al te zien dat de hoge olieprijzen ook leiden tot hogere prijzen aan de tankstations. Maar de onrust rond de Perzische golf begint nu dus ook zichtbaar te worden in de rentes op leningen.

De gestegen brandstofprijzen zullen uiteindelijk ook leiden tot hogere prijzen in het algemeen. Beleggers houden hier rekening mee en vragen dus meer rente. Hypotheekverstrekkers zijn vaak afhankelijk van beleggers om de hypotheken te kunnen financieren.

Een stijging van 0,15 procent lijkt heel weinig maar het is zeker al wel te merken voor huizenkopers. De stijgende hypotheekrente is vooral vervelend voor starters. Volgens berekeningen van Van Bruggen kunnen zij door de rentestijging van de afgelopen weken maandelijks zo'n 30 euro meer kwijt zijn.

De rentestijging leidt er ook toe dat er minder geleend kan worden. "Voor gemiddelde starters die een huis kopen van 365.000 euro betekent dat dat ze nu al zo'n 6000 à 7000 euro minder kunnen lenen", zegt Oscar Noorlag van Van Bruggen.

Ook voor mensen wier rentevaste periode afloopt de komende tijd is het vervelend nieuws. De rente staat namelijk sowieso al een stuk hoger dan in 2016. Toen betaalde je voor een rentevaste periode van 10 jaar nog 1,6 procent.

Voor mensen die al een woning hebben en willen verhuizen verwacht Van Bruggen dat de impact iets minder groot zal zijn. Deze doorstromers kunnen ook besluiten de koop van een nieuwe woning even uit te stellen totdat de rente weer wat lager is.

Stijging valt mee

Toch valt de stijging tot nu toe mee. Op dit moment is de rente op een hypotheek met een rentevaste periode van 10 jaar op hetzelfde niveau als begin dit jaar. Alleen daalde de rente de afgelopen maanden. Tot twee weken geleden: de oorlog in Iran leidt tot zorgen over algehele prijsstijging nu brandstof in korte tijd zo snel gestegen is.

De zorgen onder beleggers zijn nog niet zo groot als toen de oorlog in Oekraïne begon. Toen steeg de hypotheekrente in 7 weken tijd van 1,2 procent naar ruim 2 procent. De rente zou blijven stijgen tot uiteindelijk 4 procent in 2022. De gestegen hypotheekrente zorgde er toen ook voor dat van de zomer van 2022 tot en met de zomer 2023 de huizenprijzen in Nederland iets daalden.

Het blijft voorlopig nog koffiedik kijken in hoeverre de rente nog verder oploopt. Noorlag verwacht niet dat de hypotheekrente net als in 2022 in korte tijd met 3 procentpunt zal stijgen. Wel is de verwachting dat die de komende tijd blijft oplopen zolang de oorlog in het Midden-Oosten doorgaat.

(Telecompaper) Orange Business is presenting new offerings and a dozen "breakthrough innovations" at its annual summit, a two-day event ending on 18 March during...