Aggregator

Wekdienst 16/9: Algemene Beschouwingen • Rechtszaak explosie Osdorp

1 hour 54 minutes ago

Goedemorgen! In politiek Den Haag beginnen de Algemene Beschouwingen en in Amsterdam is een eerste zitting over de explosie in een kelderbox onder een flatgebouw in Osdorp, waarbij in juni zeven mensen gewond raakten.

Eerst het weer: vandaag wisselen zon, wolken en buien elkaar af. De temperatuur loopt op naar 17 tot 19 graden en er waait een stevige westenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De familie van Ben Saunders heeft bevestigd dat de zanger is overleden. Bij een recreatieplas ten zuiden van Arnhem werd gisteren het lichaam van een man gevonden. Er waren al vermoedens dat het om Saunders ging. Hoe hij om het leven is gekomen, is niet bekendgemaakt. De politie liet eerder wel weten dat een misdrijf is uitgesloten. Saunders is 43 jaar geworden.

"Mijn lieve kleine broertje is overleden. Ik heb nog nooit zo'n pijn ervaren als ik nu voel", schrijft broer Dean Saunders op Instagram. "Wat een vreselijke dag voor ons allemaal. Wij moeten hiermee leren leven en ik hoop dat hier respectvol mee wordt omgegaan. Ben had een prachtig gezin en een familie die heel veel van hem houdt. Dat zal ik ook voor altijd blijven doen. Ben zit in mijn hart en daar blijft hij voor altijd."

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Op concerten staat de muziek soms erg hard. Dan knalt het wel lekker uit de speakers, maar dat kan op lange termijn tot gehoorschade leiden. Reden voor een bijzonder optreden in Amsterdam van de zanger Blaudzun: een zacht concert:

Fijne dag!

Na bewogen Prinsjesdag is de vraag of kabinet en Kamer elkaar eindelijk weten te vinden

2 hours 5 minutes ago

Na een bewogen Prinsjesdag met brandende hooibalen langs de snelweg, besmeuring van de route van de Glazen Koets en grootschalige sabotageacties op het spoor, volgt vandaag een ongetwijfeld fel debat in de Tweede Kamer.

Het twee dagen durende Kamerdebat na Prinsjesdag, de Algemene Politieke Beschouwingen, gaat over de kabinetsplannen voor het komende jaar. Dat het minderheidskabinet kan rekenen op steun van een meerderheid in de Tweede en vervolgens Eerste Kamer is verre van een gelopen race.

Belangrijkste plannen uit de Prinsjesdagstukken

Lees hier alles over de belangrijkste voornemens uit het eerste 'koffertje' van het kabinet-Jetten.

De verschillende acties van groepen burgers zijn in toenemende mate onderwerp van gesprek in de Kamer. De snelwegacties van Extinction Rebellion, de klimaatmars van afgelopen weekend, anti-azc-demonstraties, pro-Palestijnse betogingen en boerenprotesten tegen het stikstofbeleid.

Ook van 'buiten' is er druk op de politiek. Onveiligheid door geopolitieke conflicten, stijgende energieprijzen, zorgen over AI.

Ze werpen hun schaduw over het Kamerdebat, waar partijen het via discussies met elkaar eens moeten zien te worden. Ook over de toekomst van de grote groep burgers die niet de straat op gaat en hun stem alleen bij de laatste verkiezingen heeft laten gelden.

Verenigen, niet uit elkaar spelen

"De parlementaire democratie is van iedereen, voor iedereen", zei koning Willem-Alexander in de troonrede namens het kabinet. Hij deed een oproep tot samenwerking in het parlement. "Democratie moet mensen verenigen, niet uit elkaar spelen." Maar hij zei ook: "De eerlijke boodschap bij de begroting voor 2027 is wel: niet alles kan tegelijk. Niet alles is morgen opgelost."

De inhoud van de troonrede is de verantwoordelijkheid van het kabinet. Oppositiepartijen voelden zich daarom vrij kritiek te leveren. Pro-leider Klaver sprak van "mooie woorden" van de koning, maar volgens hem "kunnen die mooie woorden niet verbloemen dat het kabinet stuurloos is". "Een klap in het gezicht", zei SP-leider Dijk. "Vooruitschuiven", noemde SGP-leider Stoffer het. En PVV-leider Wilders vindt het nog steeds tijd voor nieuwe verkiezingen.

Nog geen deal

Vandaag en morgen praten de Kamerleden waarschijnlijk vooral over wat ze missen in de plannen. Anders dan bij meerderheidskabinetten moet de coalitie van D66, VVD en CDA de oppositiepartijen zien te overtuigen om voor de rijksbegroting te stemmen.

Het is de coalitie tot nu toe niet gelukt een allesomvattende begrotingsdeal te sluiten met een deel van de oppositie die de meerderheid maakt. Met JA21 en de SGP leken de gesprekken een eind te komen. Maar door interne verdeeldheid binnen de coalitie bleek dit niet mogelijk.

Pro-leider Klaver zei afgelopen weekend nog maar een keer dat er met zijn partij te onderhandelen valt over de begrotingen van alle ministeries, maar dat eerst de bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel moeten.

Brede meerderheid

De kampen binnen de oppositie sturen aan op een keuze van de coalitie tussen 'links' of 'rechts'. Maar het is niet uitgesloten dat voor een deel van de plannen instemming komt van de partijen op links en voor een ander deel van de partijen op rechts.

Het kabinet blijft zeggen een brede meerderheid te zoeken van zoveel mogelijk partijen voor plannen die "Nederland vooruithelpen". Het is de vraag of de "uitgestoken hand" van het kabinet genoeg is.

De dossiers waar de meningen verschillen zijn wel bekend: het stikstofbeleid, het asielbeleid, meer woningen, energie en extra geld voor defensie en de veiligheid in Nederland. Daar komt de verdeling van belastingen op inkomen en op vermogen nog bij.

Te snel of te langzaam

"Ik snap dat de oppositie niet meteen met een grote bos bloemen klaarstaat", zei minister van Financiën Heinen gisteren. "Maar wij zijn bereid stappen te zetten, aan beide zijden van het parlement."

De coalitiepartijen zijn dus bereid tot compromissen. Maar een keuze voor 'links' of 'rechts' zit er niet in, maakte Heinen duidelijk.

"Wij houden niet halsstarrig vast aan ons coalitieakkoord", zei premier Jetten. Hij zei ook dat de coalitieplannen niet uit de lucht komen vallen: er zit een overtuiging achter over wat Nederland nodig heeft. "Toen we onze plannen presenteerden zeiden sommigen dat het te snel ging. Nu we op bepaalde dossiers pas op de plaats maken gaat het weer te langzaam. Laten we elkaar halverwege tegemoetkomen."

Het debat is vanaf 10.15 uur live te volgen via NOS.nl, de NOS-app en NPO Politiek en Nieuws. Op NPO Radio 1 word je regelmatig bijgepraat. Pro-leider Klaver is als fractievoorzitter van de grootste oppositiepartij de eerste spreker, daarna komen de andere fractievoorzitters aan het woord. Morgen is het de beurt aan premier Jetten namens het kabinet.

Aangetroffen lichaam in recreatieplas bij Arnhem is van zanger Ben Saunders

2 hours 32 minutes ago

De familie van Ben Saunders heeft bevestigd dat de zanger is overleden. Bij een recreatieplas ten zuiden van Arnhem werd gisteren het lichaam van een man gevonden. Er waren al vermoedens dat het om Saunders ging. Hoe hij om het leven is gekomen, is niet bekendgemaakt. De politie liet eerder wel weten dat een misdrijf is uitgesloten. Saunders is 43 jaar geworden.

"Mijn lieve kleine broertje is overleden. Ik heb nog nooit zo'n pijn ervaren als ik nu voel", schrijft broer Dean Saunders op Instagram. "Wat een vreselijke dag voor ons allemaal. Wij moeten hiermee leren leven en ik hoop dat hier respectvol mee wordt omgegaan. Ben had een prachtig gezin en een familie die heel veel van hem houdt. Dat zal ik ook voor altijd blijven doen. Ben zit in mijn hart en daar blijft hij voor altijd."

Platencontract

De in Londen geboren Saunders brak in 2011 door bij het grote publiek in het allereerste seizoen van The Voice of Holland. Met zijn uitvoering van Use Somebody van Kings of Leon wist Saunders tijdens de eerste paar seconden van blind auditions direct drie coaches voor zich te winnen. Uiteindelijk won hij de talentenjacht, waarna hij een platencontract kreeg.

Voormalig The Voice-coach Marco Borsato reageert op Instagram op het overlijden van de zanger met een foto waarop zij samen op het podium staan. Ook deelde hij een fragment waarin Saunders zijn nummer Dochters zingt. "Lieve, bijzondere man. Mijn hart huilt! Ik kan geen woorden vinden voor de leegte die je achterlaat."

Saunders grootste hit was het nummer Kill For A Broken Heart. Hij nam twee albums op, You Thought You Knew Me by Now (2011) Heart & Soul (2012).

Terwijl het muzikale succes van Saunders na 2013 wegebde, kwam hij meerdere keren in contact met justitie. In 2015 werd Ben Saunders opgepakt voor het mishandelen van een verkeersregelaar in Hoorn. Hij kreeg 180 uur taakstraf en moest een schadevergoeding betalen.

Nog geen week later kreeg hij van de rechter te horen dat hij de schade moest vergoeden van een vernieling bij een café in Landsmeer. Saunders bleef ook lid van de verboden motorclub Satudarah. Ook zijn broer Dean Saunders werd eerder veroordeeld tot acht maanden gevangenisstraf wegens brandstichting, mishandeling en wapenbezit.

In 2023 deed Saunders nog mee met het SBS-talentenjacht Avastars, dat na een seizoen stopte na lage kijkcijfers. Onlangs verhuisde hij naar een woonwagenkamp in Arnhem. In die stad opende hij eerder een tattooshop.

"De rust en de liefde hebben mij naar Arnhem gebracht", zei Saunders volgens Omroep Gelderland. "Ze hebben mij ook echt geadopteerd hier, zo voelt het echt. De mensen zijn heel relaxed, heel gemoedelijk."

Beelden van de auditie van Ben Saunders voor The Voice of Holland:

Twee Iraanse boten vernietigd na poging Amerikaans vaartuig in beslag te nemen

4 hours 44 minutes ago

Het Amerikaanse leger heeft twee Iraanse boten vernietigd die probeerden een onbemand vaartuig van de Amerikaanse marine in beslag te nemen. Dat meldt nieuwssite Axios op basis van meerdere functionarissen. Daarbij zouden meerdere opvarenden zijn omgekomen.

Een woordvoerder van de Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten (Centcom), zegt dat twee kleine Iraanse boten een mislukte poging hadden gedaan om de controle over het onbemande vaartuig over te nemen. Het Amerikaanse leger maakte het exacte tijdstip of de locatie niet bekend.

Volgens Axios wordt het onbemande vaartuig of drone ship gebruikt voor patrouilles in de Straat van Hormuz. Volgens Amerikaanse functionarissen waren de boten van de Iraanse Revolutionaire Garde. De boten zouden zijn vernietigd, waarbij de opvarenden om het leven kwamen.

Vissersboten

Iraanse staatsmedia spreken dat tegen. Volgens hen ging het om twee vissersboten die voor de kust van de havenstad Kargan en in de buurt van het eiland Larak. Daarbij zouden meerdere vissers vermist zijn geraakt. De autoriteiten zijn een zoekactie gestart.

Het incident is opnieuw een escalatie in de al zes maanden durende strijd om de controle over de Straat van Hormuz, een van de belangrijkste zeeroutes voor de wereldwijde oliehandel. Waar normaal 20 procent van de wereldwijd olie de zeestraat passeert, is het scheepvaartverkeer nu bijna volledig stilgevallen.

De gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten hebben wereldwijd geleid tot hogere olie- en benzineprijzen. Ook in de VS leidt dat tot onvrede onder kiezers. President Trump beloofde dat de prijzen zouden dalen. Dat het hem nu niet lukt om dat waar te maken, is voor veel kiezers een teleurstelling.

In november vinden in de VS de tussentijdse verkiezingen plaats. Dan kiezen de Amerikanen een nieuw Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaat. "De olieprijs zal enorm kelderen zodra het militaire conflict met Iran voorbij is, en dat zal niet lang meer duren", beweerde Trump in een bericht op Truth Social.

32 miljard euro

De oorlog tegen Iran heeft de VS tot nu toe circa 32 miljard euro gekost, blijkt uit een berekening van het onafhankelijke Congressional Budget Office (CBO), op verzoek van leden van het Amerikaanse Congres.

De oorlog heeft bovendien de Amerikaanse munitievoorraden aanzienlijk uitgeput, stelt het CBO. Vooral de voorraad Patriot-luchtverdedigingsraketten is flink geslonken. Volgens het CBO duurt het "minstens vijf jaar" voordat die voorraden weer op peil zijn, zelfs als de productie wordt opgevoerd.

De wereldwijde oliemarkt staat verder onder druk door de gevechten tussen de Houthi's, die door Iran worden gesteund, en de door Saudi-Arabië gesteunde regeringstroepen, die sinds juli weer zijn opgelaaid. Door het geweld zijn tienduizenden mensen in Jemen op de vlucht geslagen.

De Saudische luchtverdediging zegt gisteren een drone van de Houthi's te hebben onderschept die onderweg was naar de heilige stad Mekka. De Saudische autoriteiten noemen de aanval een "schandelijke daad". Het was volgens hen de tweede poging van de Houthi's sinds medio 2017 om Mekka aan te vallen.

Het nieuwe front in de oorlog in het Midden-Oosten zet ook de Saudische olie-export verder onder druk. Zo raakte enkele dagen geleden een belangrijke oliepijpleiding in Saudi-Arabië beschadigd bij een drone-aanval. Die blijft mogelijk nog weken buiten gebruik.

Zevende dode vrouw gevonden bij Johannesburg, politie waarschuwt vrouwen

6 hours 55 minutes ago

De Zuid-Afrikaanse politie roept vrouwen op extra voorzichtig te zijn, nadat vandaag opnieuw in het noordoosten van Johannesburg een dode vrouw is aangetroffen. Het gaat om het zevende vrouwenlichaam dat in twee maanden tijd in hetzelfde gebied is gevonden.

Volgens de Zuid-Afrikaanse autoriteiten lijken de zaken met elkaar verband te houden. Het is volgens hen nog te vroeg om te zeggen of er sprake is van een seriemoordenaar of van een groep daders.

"Hoewel het onderzoek nog loopt en de politie in dit stadium nog niet heeft bevestigd dat de sterfgevallen verband houden met een seriemoordenaar, zijn de overeenkomsten zorgwekkend genoeg om een openbare waarschuwing uit te vaardigen en het onderzoek op te voeren", stelt politiewoordvoerder Athlenda Mathe.

Ontbinding

De politie heeft vrouwen opgeroepen extra voorzichtig te zijn bij activiteiten zoals hardlopen. Aanleiding voor de waarschuwing is de vondst van het lichaam van een vrouw vandaag in Kwa-Thema, op ongeveer 34 kilometer van Kempton Park.

Volgens de politie werd het slachtoffer volledig naakt en in vergevorderde staat van ontbinding aangetroffen. Een dag eerder werd ook al een vrouwenlichaam gevonden in Olifantsfontein, ten noorden van Kwa-Thema.

Afgelopen zaterdag werd het lichaam gevonden van de 38-jarige Elizabeth "Tsontso" Moselakgomo. Zij verdween vorige week tijdens het hardlopen in Kempton Park. Na een zoektocht van politie en buurtbewoners werd haar halfnaakte lichaam gevonden.

Een van de hoogste femicidecijfers ter wereld

De reeks dodelijke vondsten hebben de aanhoudende zorgen over geweld tegen vrouwen en kinderen in Zuid-Afrika opnieuw aangewakkerd. Tussen april en juli dit jaar werden in het land 5427 moorden geregistreerd, gemiddeld van 45 moorden per dag.

Elke dag worden er in Zuid-Afrika gemiddeld vijftien vrouwen vermoord. Volgens VN-organisatie UN Women behoren de femicidecijfers in het land tot de hoogste ter wereld. Uit een Zuid-Afrikaans onderzoek uit 2022 blijkt dat meer dan 35 procent van de volwassen vrouwen ooit met fysiek of seksueel geweld te maken heeft gehad.

President Ramaphosa heeft de politie opgedragen prioriteit te geven aan de onderzoeken en alles op alles te zetten om de daders op te sporen. "Deze incidenten veroorzaken angst en onzekerheid in onze gemeenschappen, met name onder vrouwen", zei hij.

Straatverlichting

De Zuid-Afrikaanse Commissie voor Gendergelijkheid dringt aan op onmiddellijke maatregelen om vrouwen beter te beschermen. Een veiligheidscontrole moet duidelijk maken of onder meer straatverlichting, cameratoezicht, looproutes, politieaanwezigheid en de toegang voor hulpdiensten in de gebieden op orde zijn.

"Vrouwen zouden niet eerst vermoord hoeven te worden voordat een gebied extra aandacht krijgt", aldus commissiewoordvoerder Javu Baloyi.

Na exit Macklemore zit Ed Sheeran nu ook zonder band en supportacts 

8 hours 44 minutes ago

Ed Sheerans begeleidingsband en drie acts die in zijn voorprogramma zouden spelen, hebben zich teruggetrokken. Ze steunen daarmee de Amerikaanse rapper Macklemore, die eveneens een aantal van Sheerans shows in de Verenigde Staten zou aftrappen, maar vanwege pro-Palestijnse uitspraken op het podium uit de tour is gezet.

"Een van de redenen waarom ik deze tournee wilde doen, was omdat ik hier op podia en in stadions door heel Amerika wilde staan en twee woorden wilde uitspreken die me zeer na aan het hart liggen: "Free Palestine", schreef Macklemore gisteren op Instagram. De rapper stelt dat Sheeran onder druk was gezet door stadioneigenaren om hem uit zijn programma te schrappen.

De Ierse folkband Beoga, die als begeleidingsband met Sheeran op het podium zou staan, liet daarop weten niet meer mee te willen doen aan Sheerans tour door de VS. Ook Aaron Rowe, de Deense band Lukas Graham en Finneas, de broer van Billie Eilish, houden het voor gezien. Wat dat voor de tour van de Britse zanger betekent, is nog niet duidelijk.

Ierse geschiedenis

Rowe and Beoga, twee Ierse acts, noemen de geschiedenis van hun land als reden voor hun terugtrekking. "Wij zijn Ieren die weten wat kolonialisme inhoudt. Als oprichters van de beweging Irish Artists for Palestine zetten wij ons in als activisten voor gerechtigheid en we zullen dat ook blijven doen," aldus Beoga.

Rowe noemt Sheeran "een vriend voor het leven". "Maar als Ieren weten we maar al te goed wat genocide, opzettelijk veroorzaakte hongersnood en gewelddadige bezetting inhouden."

Finneas stelt dat "kunstenaars niet het zwijgen mag worden opgelegd wanneer ze opkomen voor de onderdrukten". Lukas Graham schrijft dat "niemands banksaldo mag bepalen wie er mag spreken of welk leed we mogen erkennen".

'Geprobeerd bruggen te bouwen'

Ed Sheeran reageerde eerder vanavond op Instagram op de commotie. Hij zegt dat het schrappen van Macklemore als voorprogramma een besluit van de organisatoren was, en niet van hem.

"Ik zou de fans die plannen hadden gemaakt nooit teleurstellen", schrijft Sheeran. "En ik zou ook de tourcrew en de andere voorprogramma's en muzikanten die op mij rekenen voor werk en hun inkomen nooit in de steek laten."

Het verzet tegen Macklemore's voorprogramma begon eerder deze maand bij concertzaaleigenaar Robert Kraft in Massachusetts. Die heeft volgens Macklemore andere stadioneigenaren tegen hem opgezet.

Sheeran zegt nu de hele week geprobeerd te hebben bruggen te bouwen en de concertzaaleigenaren op andere gedachten te brengen, inclusief Robert Kraft. "Ik heb geprobeerd een oplossing te vinden waar iedereen mee kon leven, maar de beslissing van de concertzalen en de organisator was definitief."

'Geen politiek forum'

Sheeran schrijft ook dat hij weigert mee te doen aan een publieke discussie over de oorlog in Gaza. "Ik ben geschokt door de oorlog in Gaza. Het leed en de pijn aan beide kanten zijn een menselijke tragedie", aldus de zanger.

Hij benadrukt dat hij wel een persoonlijke mening heeft "over dit verwoestende conflict", maar dat zijn publiek uit jongeren bestaat met allerlei verschillende achtergronden. "Wie naar mijn shows komt verwacht geen politiek forum."

"Ik heb respect voor Macklemore's vastberadenheid om op te komen voor waar hij in gelooft", voegt Sheeran eraan toe. "Er is echter ruimte voor verschillende manieren om hetzelfde doel te bereiken: vrede."

P!nk

Verschillende andere artiesten hebben zich uitgelaten over de kwestie. De Amerikaanse zangeres P!nk deelde na het optreden van Macklemore op 4 september al een bericht van de pro-Israëlische activistische organisatie StopAntisemitism, die fors uithaalde naar Macklemore. Daar kreeg ze zelf weer kritiek op, waarna ze uitgebreid reageerde.

Macklemore krijgt ook bijval op sociale media. Onder meer van de Spaanse acteur Javier Bardem en artiesten Hozier, Kneecap en Bob Vylan, die zelf eerder het nieuws haalde met pro-Palestijnse uitlatingen op het podium.

Branden in de berm en tientallen sabotageacties op het spoor: een overzicht van de dag

9 hours 16 minutes ago

Het was een onrustige Prinsjesdag op de weg en op het spoor: langs meerdere snelwegen staken boerenactivisten onder meer hooibalen in brand, en op het spoor veroorzaakten voorwerpen tientallen storingen. Een overzicht.

05.30 uur

Vanochtend vroeg ontdekt spoorbeheerder ProRail meerdere storingen in Midden- en Oost-Nederland. Er blijken buizen en kabels op het spoor te zijn neergelegd.

10.00 uur

Op zeker 35 plekken veroorzaken de voorwerpen storingen en op veel plekken raakt het treinverkeer ontregeld. Bij Steenwijk rijdt een trein op het sabotagemateriaal in. Dat heeft geen gevolgen omdat de trein al was gewaarschuwd, en dus niet op volle snelheid reed.

Halverwege de ochtend heeft ProRail het spoor op verschillende locaties gecontroleerd en op zeker 27 plaatsen materiaal verwijderd.

12.00 uur

Rond het middaguur steken boerenactivisten op verschillende plekken in het land voorwerpen in brand, onder meer trekkerbanden, hooibalen en pallets.

Er ontstaan brandjes bij onder andere de A2 bij Breukelen, de A28 bij Putten en Dwingeloo en de A7 bij Scheemda.

De activistische boerenorganisatie Farmers Defence Force had eerder al aangekondigd dat rond 12.00 uur acties zouden plaatsvinden om te protesteren tegen het stikstofbeleid van het kabinet.

Later wordt bevestigd dat boerenactivisten achter de branden zitten.

16.30 uur

Aan het einde van de middag spreekt premier Jetten zich uit tegen de sabotageacties op het spoor en de branden langs de snelweg. Volgens hem gingen die alle perken te buiten en leverden ze gevaarlijke situaties op.

De politie arresteert zeven mensen vanwege brandstichting bij de A2 bij Breukelen. De hooibalen die waren aangestoken veroorzaakten veel rook. Daardoor kwam de verkeersveiligheid in gevaar, aldus een politiewoordvoerder.

De personen zijn tussen de 25 en 70 jaar oud en komen uit de gemeente Stichtse Vecht, waar Breukelen onderdeel van is.

18.00 uur

Er zijn aanwijzingen dat boerenactivisten achter de sabotage op het spoor zitten, blijkt uit gesprekken die de NOS voerde met boeren en boerenorganisaties in het land.

Bronnen in agrarische kringen bevestigen dat de afgelopen dagen in online groepen is gesproken over vergaande acties op Prinsjesdag.

Als dat zo is, hebben ze met deze actie hun eigen glazen ingegooid, zegt hoogleraar terrorisme en politiek geweld Bart Schuurman. Hij verwacht dat het Openbaar Ministerie hoge straffen zal eisen tegen de daders.

Boerenprotestgroep Agractie zegt niets van de sabotageactie te weten. Ook actiegroep Farmers Defence Force zegt niet betrokken te zijn.

Aan het begin van de avond wordt opnieuw een metalen staaf op het spoor aangetroffen tussen Holten en Rijssen in Overijssel. De staaf wordt verwijderd en overhandigd aan de politie.

Een woordvoerder van de NS laat weten dat het treinverkeer hier rond 19.00 uur weer is opgestart.

19.00 uur

Later op de avond verzamelen demonstranten zich met trekkers bij het arrestantencomplex in Houten. Volgens de aanwezige persfotograaf vroegen ze om de vrijlating van de personen die zijn gearresteerd bij de A2.

Op beelden is te zien dat de demonstranten met de politie in gesprek zijn. Farmers Defence Force riep eerder op om ook in de avond te blijven protesteren.

22.00 uur

Er wordt opnieuw een staaf gevonden op het spoor bij Teuge, tussen Apeldoorn en Deventer. De spoorbeheerder gaat uit van een nieuwe sabotageactie. Het treinverkeer tussen Deventer en Apeldoorn lag tijdelijk stil.

Aankomende nacht en morgenochtend is ProRail extra alert met cameratoezicht en surveillance, laat een woordvoerder weten aan de NOS.

Rechter blokkeert naam Trump op Kennedy Center weer, gebouw per direct dicht

10 hours 5 minutes ago

Een federale rechtbank in Washington D.C. heeft opnieuw verboden om de naam van president Trump op de gevel van het Kennedy Center te zetten of het bijbehorende plein naar hem te vernoemen. Vlak na het oordeel van de rechter besloot het bestuur van het culturele instituut om het centrum per direct te sluiten, omdat het gebouw niet veilig zou zijn.

Daarmee duurt het getouwtrek om de naam van het gerenommeerde instituut in de Amerikaanse hoofdstad voort. Al eerder werd een poging van Trump om het Kennedy Center naar zichzelf te vernoemen tegengehouden door de rechtbank. Destijds was Trumps naam al aangebracht op de gevel van het gebouw. Die moest er vervolgens weer worden afgehaald.

Vorige maand besloot het Trump-gezinde bestuur om de naam van de president dan maar onder de officiële naam op de gevel te zetten. Ook dat is in strijd met de eerdere uitspraak van de rechtbank, zei de rechter vandaag. In het vonnis wordt benadrukt dat toestemming van het Congres nodig is om de naam van het instituut te veranderen.

De zaak was aangespannen door het Democratische Congreslid Joyce Beatty, die op grond van haar politieke benoeming een zetel in het bestuur van het Kennedy Center heeft.

Deel plafond naar beneden gekomen

Amerikaanse media schrijven dat het bestuur stelt dat het Kennedy Center financiële problemen heeft. Die zou het centrum niet te boven komen als Trumps naam niet op de gevel prijkt. De lezing is dat de president, die zichzelf voorzitter heeft gemaakt, zorg zal dragen voor de renovatie van het gebouw. Hij moet daar dan wel een eerbetoon voor krijgen, aldus het bestuur.

Het pand zou in zeer slechte staat verkeren en is volgens een ingehuurde consultant onveilig voor bezoekers en personeel. Eerder deze maand stemde het bestuur al voor een sluiting van twee jaar om het gebouw op te knappen. Dat gebeurde nadat een deel van het plafond in de foyer naar beneden was gekomen.

Die sluiting werd door de rechter tegengehouden; het centrum mag niet dicht zonder toestemming van het Congres. Toch stemde het bestuur er vandaag opnieuw voor om het instituut tijdelijk te sluiten. Beatty stelde eerder dat het bestuur niet heeft onderzocht of het mogelijk is om het Kennedy Center gedeeltelijk open te houden tijdens een renovatie.

Spoorsaboteurs kunnen hoge straffen tegemoetzien: 'Ze namen alle risico's voor lief'

11 hours 51 minutes ago

Er zijn nog geen verdachten opgepakt, maar aanwijzingen dat er protesterende boeren achter de landelijke sabotageacties op het spoor zitten zijn er inmiddels wel. Als dat zo is, hebben ze met deze actie hun eigen glazen ingegooid, verzekert hoogleraar terrorisme en politiek geweld Bart Schuurman.

De acties van vannacht gaan een aanklacht voor vandalisme ver voorbij, verwacht de hoogleraar aan de Universiteit Leiden. "Ik verwacht dat het Openbaar Ministerie (OM) hoog zal inzetten. De daders hebben het risico genomen dat er doden of gewonden konden vallen, al was dat misschien niet hun bedoeling."

Als er volgens het OM sprake is van overtreding van artikel 164, 'opzettelijke gevaarzetting trein- en luchtverkeer', staan daar forse straffen op, tot maximaal 15 jaar cel. Als de rechter oordeelt dat er sprake is van een terroristisch oogmerk, kan die strafmaat nog verder oplopen.

Grens overschreden

Zeker is dat deze manier van actievoeren niet veel meer met het demonstratierecht te maken heeft, zegt Ira Helsloot, emeritus hoogleraar besturen van veiligheid aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

"Dat heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heel duidelijk afgebakend. Als je ernstige hinder veroorzaakt, weegt dat zwaarder dan het recht op demonstreren. Massaal op straat lopen mag, de snelweg blokkeren, zoals Extinction Rebellion deed, of met tractoren langzaam rijden op de snelweg, mag niet."

Gewelddadig actievoeren komt in Nederland de laatste jaren niet heel vaak voor. In de jaren 80 was dat anders. Toen was er bijvoorbeeld terreurorganisatie RaRa, die veel materiële schade veroorzaakte.

De laatste tijd waren er in Duitsland aanvallen op energievoorzieningen, mogelijk door vanuit Rusland aangestuurde daders, maar ook door klimaatactivist Daniel V., die vorige week na een klopjacht werd opgepakt bij de Nederlandse grens.

Maar buizen op het spoor bevestigen waar treinen op botsen en seinen door op rood gaan, gaat een stap verder, zegt Schuurman.

"Zelfs al waren ze niet bewust uit op doden of gewonden, dan namen ze wel het risico dat er treinen zouden ontsporen of op elkaar zouden botsen, of dat er iets anders zou gebeuren wat ze niet hadden voorzien. Mogelijk is er gedacht na de acties op de snelwegen dat ze alles konden doen, dat er toch niet wordt opgetreden."

Torenhoge claim

Als de daders echt slachtoffers wilden vermijden, hadden ze vooraf moeten waarschuwen. "Nu hebben ze midden in de nacht buizen op het spoor bevestigd en het risico voor lief genomen."

Schuurman acht de kans groot dat politie en justitie er met camerabeelden en getuigen in zullen slagen verdachten op te sporen. "En dan verwacht ik dat hen stevige aanklachten staan te wachten."

Zelfs al draait het niet op jarenlange celstraffen uit, een torenhoge claim kunnen eventuele veroordeelde spoorsaboteurs sowieso verwachten. "De schade is enorm", weet Helsloot. "Dit is een paar miljoen aan kostenderving voor de spoorwegen. Die kan de NS verhalen op de daders."

Daarnaast zullen ze met dit soort acties hun doel niet bereiken, stelt Schuurman. "Ze hebben hun eigen glazen ingegooid. Wie denkt nog dat dit een goed idee is? Wie heeft hier nog sympathie voor? Dit is een actie waar ze heel veel spijt van gaan krijgen."

VS bouwde netwerk van militaire bases rond Iran, nu blijken die zelf doelwit

11 hours 59 minutes ago

De Amerikaanse marine onderzoekt of haar belangrijkste marinebasis in het Midden-Oosten nog wel moet worden hersteld. De schade die Iran heeft aangericht aan het hoofdkwartier van de Amerikaanse Vijfde Vloot in Bahrein tijdens de eerste maanden van de oorlog, is zo groot dat marineschepen er niet meer kunnen aanmeren.

"They blew the hell out of Bahrein", zei de Amerikaanse waarnemend minister van Marine Hung Cao vorige week opvallend openhartig over de Iraanse aanvallen op de Naval Support Activity Bahrein, de NSA.

De basis in hoofdstad Manama was tientallen jaren het zenuwcentrum van de Amerikaanse marine in het Midden-Oosten. Cao zei dat een speciale werkgroep nu onderzoekt wat er met de zwaar beschadigde basis moet gebeuren en of herstel nog zinvol is.

'Strategische winst'

Maar de problemen voor de Amerikanen gaan veel verder dan de fysieke schade. Volgens Andreas Krieg, docent veiligheidsstudies aan King's College London, heeft Iran vooral laten zien dat de grote Amerikaanse bases in de Golf niet langer de veilige plekken zijn die ze jarenlang waren.

"De echte strategische winst voor Teheran is dat bases die vroeger als relatief veilige achterhoede golden, nu moeten worden beschouwd als onderdeel van het strijdtoneel", zegt Krieg tegen de NOS.

Iran hoeft volgens hem niet eens een complete basis te vernietigen. "Het hoeft alleen genoeg terugkerende verstoring te veroorzaken om het gebruik van die bases duurder, en politiek moeilijker te maken." En daar is Iran goed in geslaagd.

Pentagon erkent verwoestingen

Voor het eerst heeft ook het Pentagon zelf een beeld gegeven van de omvang van de schade. De inspecteur-generaal van het Amerikaanse ministerie van Defensie schreef in een gisteren verschenen rapport dat Iran in de eerste maanden van de oorlog "honderden gebouwen en constructies" op Amerikaanse bases heeft verwoest.

Naast Bahrein zijn ook Amerikaanse bases in Qatar, Saudi-Arabië, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten, Oman, Irak en Jordanië beschadigd. Ook gingen volgens het rapport tientallen militaire vliegtuigen verloren, waaronder mogelijk zelfs dertig MQ-9-drones.

De menselijke tol onder de Amerikanen was ook aanzienlijk. Sinds het begin van de oorlog op 28 februari kwamen achttien militairen om het leven, de meeste door vijandelijk vuur. Honderden militairen raakten gewond.

'Minder bases, meer spreiding'

Het rapport legt ook de kwetsbaarheid van de Amerikaanse luchtverdediging bloot. Patriot en THAAD-raketten waarmee de bases worden beschermd zijn duur, beperkt beschikbaar en veel moeilijker te produceren dan de drones en raketten die Iran erop afvuurt. Het Pentagon erkent in het rapport dat het intensieve gebruik van de afweerrakketten "tot strategische tekorten" heeft geleid.

Dat stelt de Amerikanen voor een dilemma. Ze kunnen vliegtuigen en militairen op een kleiner aantal beveiligde bases concentreren, maar maken daarvan dan extra aantrekkelijke doelwitten. Of ze kunnen materieel verspreiden, maar dan moet ook de luchtverdediging en bijkomende logistiek over meer locaties worden verdeeld.

"De VS zullen waarschijnlijk beide doen", zegt Krieg. "Een kleiner aantal zwaar beschermde bases behouden, terwijl belangrijke middelen en cruciale functies over een groter en flexibeler netwerk worden verspreid."

Hoe zo'n toekomst eruit kan zien, is volgens Krieg al zichtbaar op Al Udeid in Qatar, de grootste Amerikaanse luchtmachtbasis in het Midden-Oosten. Meerdere Iraanse raketten raakten daar het Combined Air Operations Center, van waaruit de VS ruim twintig jaar luchtoperaties in de regio aanstuurde.

Het commandocentrum raakte zo zwaar beschadigd dat het niet meer kon worden gebruikt. Uit voorzorg hadden de Amerikanen cruciale commandofuncties al naar de VS verplaatst.

"Al Udeid blijft enorm belangrijk, maar kan niet langer worden gezien als het onaantastbare brein van de Amerikaanse luchtmacht in de regio", zegt Krieg. "Het wordt steeds meer één onderdeel van een verspreid netwerk, in plaats van het onmisbare centrum ervan."

Uitwijken, mogelijk naar Europa

Volgens Krieg zal de Amerikaanse aanwezigheid in de regio blijvend veranderen als gevolg van de oorlog. Grote bases verdwijnen niet, maar meer commandofuncties en materieel zullen worden verspreid over kleinere locaties verder weg van Iran, mogelijk zelfs in Europa.

"Washington kan gebouwen repareren, radars, vervangen en hangars herbouwen", zegt Krieg. "Veel moeilijker te herstellen is de aanname dat Amerikaanse troepen zich gemakkelijk en veilig dichtbij Iran kunnen concentreren."

Volgens Krieg wordt de Amerikaanse militaire aanwezigheid daardoor "kleiner, meer verspreid en meer afhankelijk van regionale partners". En die verandering, zegt hij, is waarschijnlijk blijvend.

Anonieme doden op Texel opgegraven in zoektocht naar vermiste vissers

13 hours 42 minutes ago

De politie op Texel gaat proberen de identiteit te achterhalen van 38 anonieme doden die in de loop der jaren zijn aangespoeld. Morgen begint de politie met het opgraven van de eerste negen stoffelijke overschotten. Daar wordt DNA van afgenomen dat wordt vergeleken met materiaal van vermiste personen.

De grote DNA-zoekactie komt na lang aandringen van de Urker gemeenschap, zegt politiewoordvoerder Erwin Sintenie tegen omroep NH. Nabestaanden van 31 vermiste vissers hopen op een DNA-match tussen de ongeïdentificeerde lichamen en hun familie. De Urker vissers zijn tussen 1922 en 1997 op de Noordzee vermist geraakt.

Grafrechten

De gemeente Texel kon lange tijd niet meewerken aan het DNA-onderzoek. De anonieme doden liggen tussen niet-anonieme doden. Op sommige graven van die laatste groep zaten grafrechten. Pas wanneer die zijn vrijgegeven, mag het graf worden gelicht.

Ook lagen sommige anonieme doden er al zo lang dat er nieuwe graven overheen werden gelegd. De gemeente wilde de grafrust van de nieuwe graven niet verstoren. De onbekende doden zijn gevonden of aangespoeld op het eiland tussen 1920 en 2010 en liggen op verschillende begraafplaatsen op Texel.

Drie migranten

Sinds 2010 is het verplicht om van alle anonieme overledenen DNA-materiaal af te nemen om te vergelijken met materiaal van vermiste personen. Hierdoor kon van drie migranten de identiteit worden achterhaald.

In 2023 spoelden op Texel lichaamsdelen aan van, naar later bleek, twee mannen van 20 en 27 jaar uit Afghanistan. In 2014 spoelde het lichaam van een migrant aan die het Kanaal had willen oversteken. Het bleek na DNA-onderzoek om een 22-jarige Syriër te gaan.

"De boodschap voor de achterblijvers is niet goed, maar we zijn blij en trots dat we ze duidelijkheid hebben kunnen geven", aldus Sintenie.

Volgens de politiewoordvoerder is de groep anonieme doden op Texel groot in vergelijking met de rest van Nederland en kan dat te maken hebben met de relatief sterke stroming rond het eiland.

'Intensieve actie'

Het onderzoek naar de identiteit van de anonieme doden kan maanden duren. "Het is een intensieve actie", zegt de politiewoordvoerder. "Er moeten graafmachines en forensische speurders naar de begraafplaats op het eiland. Ook moet alles goed worden afgezet."

Nauwkeurigheid is volgens hem vereist bij deze gevoelige zaak. "Sommige doden liggen diep en met meerderen in een graf. We gaan laagje voor laagje graven en willen dit echt in één keer goed doen."

Na het onderzoek worden de menselijke resten direct herbegraven.

AIVD: Iran breekt online in bij dissidenten om gevoelige informatie te stelen

14 hours 4 minutes ago

Iran gebruikt spionagesoftware om gevoelige informatie te verzamelen over kritische Iraniërs die in het Westen wonen. Daarvoor waarschuwt de Nederlandse inlichtingendienst AIVD, samen met de Amerikaanse FBI en het Britse cybersecuritycentrum NCSC.

Iraanse diensten proberen via sociale media contact te leggen met dissidenten, activisten en journalisten en hun vertrouwen te winnen. Daarna vragen de Iraanse "cyberactoren" hen om een bestand te downloaden en dat te openen, zeggen de diensten.

'Volledige controle'

Zodra het bestand is geopend heeft de software, Chosen Brick, volgens de AIVD "volledige controle over het apparaat". Zo kan het Iraanse regime toegang krijgen tot contactpersonen, e-mails en socialemedia-accounts van het slachtoffer.

Ook kan de software beveiligingsinstellingen aanpassen of die in- of uitschakelen en schermafbeeldingen maken. Vooral apparaten van Windows zouden het doelwit zijn.

Volgens het Britse NCSC heeft gestolen persoonlijke informatie van een aantal dissidenten op pro-Iraanse websites gestaan.

Beter beschermen

Dissidenten die de spionagesoftware hebben gedownload zijn op de hoogte gesteld, meldt de AIVD. Om hoeveel mensen het gaat, vermeldt de dienst niet.

De AIVD, FBI en NCSC adviseren critici van het Iraanse regime om hun apparaten beter te beschermen tegen de schadelijke software.

Boerenactivisten mogelijk verantwoordelijk voor sabotage op het spoor

14 hours 24 minutes ago

Er zijn aanwijzingen dat boerenactivisten achter de sabotage op het spoor zitten. Dat blijkt uit gesprekken die de NOS vandaag heeft gevoerd met boeren en boerenorganisaties in het land. Bronnen in agrarische kringen bevestigen dat de afgelopen dagen in online groepen is gesproken over vergaande acties op Prinsjesdag.

Een van deze bronnen zegt dat in een lokale 'trekkergroep' ook de sabotage van het spoor is besproken. Het ging onder meer over hoe buizen aan het spoor vastgemaakt moesten worden. In deze groep zouden radicale boeren zitten en sympathisanten met een afkeer van het beleid van de overheid.

In andere online groepen met veel boeren ging vandaag een foto rond van metalen buizen die op het spoor zijn aangebracht. Door wie precies en waar de foto is gemaakt, blijft vooralsnog onduidelijk. Volgens ProRail zijn er vandaag 35 storingen geweest doordat voorwerpen op de rails zijn gelegd. De actie is niet opgeëist.

Verschillende acties

Boerenprotestgroep Agractie zegt niets van de sabotageactie te weten. Ook actiegroep Farmers Defence Force zegt niet betrokken te zijn, al sluit voorman Mark van den Oever niet uit dat individuele boeren verantwoordelijk zijn. Volgens hem waren er vandaag "wilde acties" te verwachten.

Vanmiddag werden langs snelwegen en provinciale wegen ook onder meer hooibalen in brand gestoken. De oproep daartoe kwam wel van actievoerende boeren.

Door boeren en boerenorganisaties wordt over het algemeen afkeurend gereageerd op het plaatsen van buizen op het spoor en het veroorzaken van storingen bij spoorwegovergangen. Zij vinden sabotage te ver gaan als actiemiddel. Al durft niet iedereen vrijuit te spreken, uit angst voor reacties van anderen uit de sector.

Land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland laat weten dat vandaag grenzen zijn overschreden. "Sabotage heeft niets te maken met het demonstratierecht", zegt een woordvoerder. "Wie hierachter zit, moet zich ernstig afvragen welk belang hiermee gediend is."

'Levensgevaarlijk'

De politie wil niet ingaan op de vraag wie er verantwoordelijk lijkt voor de sabotage op het spoor. Bronnen melden aan de NOS dat betrokkenheid van boeren of hun sympathisanten zeker een scenario is dat wordt onderzocht.

ProRail zegt niet te weten wat het doel is van de "gecoördineerde actie" op het spoor. "Maar dat het levensgevaarlijk is, is zeker", zegt een woordvoerder. "Gelukkig hebben onze systemen goed gewerkt waardoor geen sprake is geweest van ongelukken."

Wel reed bij Steenwijk een trein tegen een voorwerp op de rails. De trein was al gewaarschuwd en reed niet op volle snelheid.

ProRail zegt vannacht en morgenochtend extra alert te zijn met cameratoezicht en surveillances.

Brits ziekenhuis had moord op baby's kunnen voorkomen, oordeelt commissie

14 hours 26 minutes ago

Sommige baby's die door de Britse verpleegkundige Lucy Letby om het leven zijn gebracht, hadden gered kunnen worden. Dat zegt de commissie-Thirlwall die onderzoek deed naar de sterfgevallen. Volgens het vernietigende rapport hebben de leidinggevenden van het ziekenhuis "op alle niveaus compleet gefaald" bij het beschermen van de kinderen.

De 36-jarige Letby werd in 2023 veroordeeld voor de moord op zeven baby's en poging tot moord op zeven andere baby's. Ze werkte in 2015 en 2016 op de afdeling neonatologie van het Countess of Chester Ziekenhuis, vlakbij Liverpool. Letby heeft vijftien keer levenslang opgelegd gekregen.

In de periode dat ze als verpleegkundige werkzaam was in het ziekenhuis, bracht ze de baby's om het leven op manieren die weinig sporen achterlieten, oordeelde de rechtbank. Zo vergiftigde Letby hen met insuline, spoot ze lucht in hun bloedbaan of rommelde ze met de beademingsslangen.

De verpleegkundige heeft altijd volgehouden onschuldig te zijn. Ze diende verzoeken in om tegen haar straf in beroep te mogen gaan, maar die werden afgewezen. De Britse raad die onderzoek doet naar mogelijke gerechtelijke dwalingen bekijkt op dit moment informatie die een groep medische experts namens Letby heeft ingediend.

Ouders in het ongewisse

De commissie-Thirlwall, die de Britse regering drie jaar geleden instelde om lering te trekken uit deze zaak, concludeert nu dat de dood van zeker twee baby's voorkomen hadden kunnen worden. Het ziekenhuis had eerder kunnen ingrijpen toen de toestand van de kinderen verslechterde.

"Zodra het vermoeden bestond dat Letby mogelijk opzettelijk schade toebracht, hadden er beschermende maatregelen moeten worden genomen", zegt de vooraanstaande rechter Kathryn Thirlwall, die het onderzoek leidde.

Thirlwall had ook kritiek op de manier waarop het ziekenhuis de ouders jarenlang in het ongewisse liet over wat er met hun baby's was gebeurd. Ze noemde die omgang "verwerpelijk". Ze zei dat de ziekenhuisdirectie het voorkomen van onrust bij de ouders als excuus gebruikte om de autoriteiten niet in te schakelen, schrijft de BBC.

De commissie heeft ook aanbevelingen gedaan om patiënten in het ziekenhuis beter te beschermen. Ze pleit voor camera's bij alle wiegjes en couveuses en beter gecontroleerde toegang tot insuline.

De advocaat van Letby stelt in een reactie op het rapport dat de Britse regering met het instellen van het onderzoek "te haastig heeft gehandeld". De verpleegkundige probeert immers tegen haar veroordeling in beroep te gaan, benadrukt hij. Medestanders van Letby kwamen vandaag naar het stadhuis van Liverpool, waar het rapport werd gepresenteerd.

Onderzoek naar leidinggevenden

Vorig jaar werden in de zaak-Letby drie leidinggevenden van het Countess of Chester Ziekenhuis opgepakt op verdenking van doodslag door grove nalatigheid. Het onderzoek naar hen loopt nog steeds. Een van de leidinggevenden wordt ook verdacht van belemmering van de rechtsgang.