Iraanse arts helpt gewonde demonstranten op afstand: 'Ik krijg gruwelijke berichten'
Nu Iran grotendeels is afgesloten van de rest van de wereld is het onmogelijk te verifiëren hoeveel doden en gewonden er sinds het begin van de massale demonstraties zijn. Duidelijk is wel dat er keihard wordt ingegrepen door de autoriteiten. De in de VS gevestigde mensenrechtenorganisatie HRANA zegt dat al ruim 500 mensen zijn omgekomen.
De Iraanse arts Kayvan Mirhadi helpt gewonde demonstranten op afstand en heeft unieke toegang tot zijn collega's in Iran. "Ik denk dat het werkelijke aantal doden en gewonden veel hoger is, ziekenhuizen kunnen de toestroom niet aan. Ik krijg gruwelijke berichten over mensen die worden neergeschoten terwijl ze vreedzaam demonstreren. Ik heb beelden gezien van zeer gerichte sluipschutterschoten. Ze schieten mensen direct in hun hoofd, hart en ogen, vaak jonge mensen", vertelt Mirhadi vanuit de Verenigde Staten.
Ook hij hoort dat het er sinds dit weekend veel heftiger aan toegaat. "Ik denk dat ze dit weekend groen licht hebben gegeven om mensen gewoon neer te schieten. Ik hoor van verschillende bronnen dat er met AK-47's en pistolen op demonstranten is geschoten."
Mirhadi heeft contact met collega-artsen in Iran die hem dit weekend vertelden dat de wonden veel groter zijn en de sterfgevallen snel oplopen. "Ze sturen me cijfers vanuit ziekenhuizen in het hele land waaruit blijkt dat elk ziekenhuis 's nachts minstens twintig tot veertig overledenen rapporteerde. Velen waren bij aankomst al overleden. Ook is er een tekort aan chirurgen."
Hij doet zijn best om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van de medische situatie en geeft demontranten tips en advies. "Het klinkt misschien raar, maar ik heb de afgelopen jaren creatieve manieren gevonden om mensen te helpen via Instagram", zegt Mirhadi. hoofd interne geneeskunde in het Clifton Spring Hospital in de staat New York.
Op sociale media is hij, met ruim 1,3 miljoen volgers, beter bekend als dokter K. Hij heeft stapsgewijze instructies over wat je moet doen bij kogelwonden of brandwonden. Er staan behandelsuggesties op zijn Instagrampagina voor hoe je schotwonden in de borst en ogen thuis kunt behandelen.
Dit deed hij ook tijdens de protestgolf in 2022 en de afgelopen week kreeg hij plotseling weer een vloedgolf aan berichten. "Sinds begin vorige week kreeg ik dagelijks ongeveer honderd tot 200 berichten. Maar donderdag werd het snel veel serieuzer. Binnen een uur kwamen er ruim 200 berichten binnen en toen ging plotseling alles op zwart. Ik maak me zorgen over de mensen die ik niet heb kunnen helpen."
'Bedenk een smoes'Het is vanuit Iran wel vaker moeilijk om video's en foto's te versturen vanwege de slechte internetverbinding. Regelmatig werkt Mirhadi met geschreven berichten vol gruwelijke details. "Er zijn dingen die je zelf kan verplegen, maar ook ontvang ik foto's van zware verwondingen waarmee je echt naar het ziekenhuis moet. Waar mogelijk verwijs ik ze door naar betrouwbare artsen in de buurt en anders zeg ik: verzin maar een verhaal, bedenk een smoes."
Want dat is het probleem: in Iran kunnen demonstranten niet zomaar naar het ziekenhuis. "Ze doen alles om niet naar het ziekenhuis te gaan. Dus proberen ze eerst contact te zoeken met elke zorgprofessional binnen hun omgeving. Als je buurvrouw een schoonheidskliniek heeft, ga je daarnaartoe. Alleen als het echt kritiek is, ga je naar een ziekenhuis."
Hij vertelt dat niet elke arts of zorgverlener begrip heeft voor de demonstranten. "Ze kunnen banden met de overheid hebben. Het kan heel gevaarlijk zijn in ziekenhuizen. De veiligheidsdiensten komen daar gewoon zomaar binnen om mensen te identificeren. Elk detail wordt genoteerd zodat gewonden later alsnog gearresteerd kunnen worden." Gewonden zijn volgens hem terughoudend om hun gezicht in het openbaar te laten zien, naar het ziekenhuis gaan is hun grootste angst.
Privékliniek in huizenEn dus worden er nu in huizen privéklinieken opgezet. "Er zijn medische initiatieven in huiskamers op geheime plekken met betrouwbare artsen, waar ze nu ook operaties uitvoeren." Mirhadi vertelt dat er ook onder medisch personeel grote angst is. Ook zij kunnen gearresteerd worden als duidelijk wordt dat ze demonstranten helpen.
Ondanks de black-out heeft hij veel contact met demonstranten en artsen. Zodra mensen manieren vinden om verbinding te maken met de buitenwereld, wordt die mogelijkheid snel weer ingeperkt, merkt hij. "Velen proberen het via VPN's en Starlink, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. En ook dat is gevaarlijk omdat het een strafbaar feit is. Dus zelfs als mensen me bereiken zeggen ze: deel dit alsjeblieft niet. Het is meteen verdacht als je wel online bent."
Nu zit hij aan zijn telefoon gekluisterd, voor als straks de berichten van demonstranten weer massaal doorkomen. "Ik ben een simpele vader. Een dokter die mensen probeert te helpen. Dit zijn moedige mensen in een heel lastige situatie die steun van buitenaf echt nodig hebben."