Aggregator

President Trump kraakt Irans tegenvoorstel voor beëindiging oorlog

2 hours 25 minutes ago

De Amerikaanse president Trump heeft het Iraanse tegenvoorstel voor beëindiging van de oorlog in het Midden-Oosten naar de prullenbak verwezen. Zonder verdere details te geven over de inhoud, noemt de president het voorstel op zijn online platform "totaal onacceptabel".

Iraanse onderhandelaars hadden vandaag een nieuw voorstel ingediend bij bemiddelaar Pakistan. Hoewel Trump niets deelde over de inhoud, meldde The Wall Street Journal via anonieme bronnen dat Irans tegenvoorstel niet inging op de eis van de VS om verregaande afspraken te maken over de toekomst van Irans nucleaire programma.

Zeeblokkade

Iran had volgens het aan de staat gelieerde persbureau Tasnim onder meer voorgesteld een onmiddellijk einde aan de oorlog te maken, inclusief het opheffen van de Amerikaanse zeeblokkade, en dat de sancties tegen het land worden opgeheven.

Volgens The Wall Street Journal had het land ook voorgesteld om een deel van het hoogverrijkte uranium dat het land heeft te verdunnen en de rest over te dragen aan een ander land. Daarmee lijkt het Witte Huis dus niet tevreden en is de impasse in het contact tussen de twee landen nog altijd niet voorbij.

Officieel is nog steeds een wapenstilstand van kracht tussen Iran en de Verenigde Staten. Desondanks worden al de hele week aanvallen over en weer gemeld tussen Iran en de Golfstaten en het Amerikaanse leger.

Letse defensieminister stapt op vanwege neergestorte Oekraïense drones

3 hours 30 minutes ago

In Letland is Andris Spruds opgestapt als minister van Defensie. Hij heeft zijn ontslag bekendgemaakt op een persconferentie. Spruds wordt verweten dat hij de verdediging van het land niet op orde had. De directe aanleiding voor zijn vertrek is het crashen van twee Oekraïense drones deze week op Lets grondgebied.

De drones waren vanuit het Russische luchtruim op lege olietanks in Oost-Letland terechtgekomen. Rusland was het doelwit van de aanval, zo heeft Oekraïne verklaard, maar de onbemande toestellen werden door stoorzenders uit koers gebracht. De inslagen veroorzaakten een korte brand en leidden niet tot gewonden.

Na het incident riepen oppositiepartijen op tot Spruds ontslag. Er was al langer onvrede over zijn werk als defensieminister, onder meer omdat er vaker drones voorbij de luchtafweersystemen waren geraakt.

Volgens de Letse publieke omroep LSM zou er volgende week een motie van wantrouwen worden ingediend tegen de minister.

Premier wil nu 'een professional'

Aan het einde van de middag maakte Spruds, lid van politieke partij de Progressieven, bekend dat hij 's avonds een persconferentie hield. Kort na dat bericht eiste premier Siliņa, van de liberaal-conservatieve partij Eenheid, in een verklaring op sociale media het vertrek van haar minister.

Siliņa zei dat hij haar vertrouwen had verspeeld en dat "de defensiesector vanaf nu moet worden geleid door een professional".

Spruds: dit is politieke campagne

Vervolgens maakte de minister van Defensie zijn vertrek bekend. Hij deed dat naar eigen zeggen om te voorkomen dat de Letse strijdkrachten het slachtoffer worden van een politieke campagne gericht tegen zijn partij. Over iets minder dan vijf maanden gaan de Letten naar de stembus voor een nieuw parlement.

Spruds erkende dat er fouten zijn gemaakt. Tegelijkertijd beschuldigde hij premier Siliņa en haar partij van het afschuiven van verantwoordelijkheden. Op X haalde hij uit naar de premier: "Het lijkt erop dat er een wens was om mijn persconferentie voor te wezen".

Silina heeft een kolonel voorgedragen om Spruds' taken voorlopig over te nemen. Dat is volgens haar nodig om het vertrouwen van de bevolking terug te winnen nu het land een recordhoeveelheid geld investeert in defensie.

Letland is NAVO-lid en deelt een grens met Rusland en Belarus. Het land is een van de meest uitgesproken bondgenoten van Oekraïne. Premier Siliņa wil dat er nauwer met Kyiv wordt samengewerkt om de bescherming tegen drones te verbeteren, en om nieuwe incidenten te voorkomen.

Nederlandse cruisepassagiers geland in Eindhoven, gaan nu in thuisquarantaine

4 hours 52 minutes ago

De acht Nederlandse passagiers die tot vanmiddag vastzaten op cruiseschip de Hondius zijn vanavond aangekomen in Eindhoven. Een toestel dat was geregeld door de Nederlandse overheid vertrok vanmiddag vanaf Tenerife en landde even voor 20.30 uur op de vliegbasis in Eindhoven.

De Nederlanders worden nu naar huis gebracht, waar zij zes weken in thuisquarantaine moeten om te voorkomen dat ze het hantavirus kunnen overdragen. Meerdere opvarenden van de Hondius raakten daarmee besmet. De cruisegangers moeten twee keer per dag hun temperatuur meten en de GGD dagelijks telefonisch op de hoogte houden over hun gezondheid.

Ambulance

Aan boord van het vliegtuig waren naast de acht Nederlanders ook achttien buitenlandse opvarenden van het cruiseschip. De meesten van hen worden in Eindhoven opgehaald en naar huis gebracht. Zo stuurt Duitsland een groep brandweermensen die vier Duitsers met een speciaal uitgeruste ambulance voor infectieziekten naar Duitsland brengen, meldt omroep WDR.

Dit zijn de nationaliteiten van de aangekomen passagiers:

Aan boord van het vliegtuig waren naast de acht Nederlanders passagiers uit tien landen:

Twee Belgen worden in Eindhoven opgehaald in een ambulance van de Belgische defensie. Zij worden onderzocht in een ziekenhuis in Antwerpen, waarna zij in thuisquarantaine moeten, ook als zij geen symptomen hebben, meldt VRT Nieuws.

Op beelden is te zien hoe de eerste Hondius-passagiers het vliegtuig verlaten:

Het cruiseschip de Hondius voer vanochtend vroeg naar de haven van Granadilla de Abona, een zuidelijke gemeente op Tenerife. Passagiers werden vanochtend bij aankomst door de Spaanse gezondheidsdiensten getest op het virus. Vervolgens werden ze in groepjes met mondkapjes op en in beschermende kleding via een bootje en een bus vervoerd naar een nabijgelegen luchthaven.

Als eerste vertrok een vliegtuig met een groep van veertien Spanjaarden, meldde de krant El País. Vervolgens vertrok ook een vlucht met vijf Franse passagiers, en een toestel met Canadezen aan boord. Daarna volgde de Nederlandse vlucht.

Mogelijke besmetting Franse passagier

Een Franse opvarende die per vliegtuig naar Frankrijk is teruggebracht vertoonde aan boord symptomen die duiden op besmetting met het hantavirus, meldde premier Lecornu. De vijf Fransen zijn "tot nader order" in isolatie geplaatst.

Het Nederlandse schip de Hondius was met ongeveer 150 mensen aan boord op weg van Argentinië naar Kaapverdië. Aan boord werden meerdere mensen ziek, naar later bleek door besmetting met het hantavirus. Drie van hen - een Nederlands echtpaar en een Duitse vrouw - overleden. Een derde persoon ligt in zorgelijke toestand in een ziekenhuis in Zuid-Afrika.

Bij drie van hen werd het hantavirus vastgesteld. Het gaat om de Andesvariant van het virus, de gevaarlijkste variant. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en het RIVM stellen echter dat er geen reden is om te denken dat de virusuitbraak op het schip leidt tot een pandemie. De kans op verspreiding van mens op mens is zeer klein.

Morgen stuurt de Nederlandse regering opnieuw een vliegtuig naar Tenerife om een deel van de bemanning van het cruiseschip op te halen. Andere crewleden varen met het schip door naar Nederland. Bij de evacuatie vanaf Kaapverdië eerder deze week vloog ook al bemanning naar Nederland.

Bulkschip bij Qatar getroffen, ook VAE en Koeweit melden droneaanvallen

6 hours 54 minutes ago

Voor de kust van Qatar is een bulkschip getroffen door een drone of projectiel. Er was een korte tijd brand aan boord. Er zijn geen gewonden gemeld. De Qatarese autoriteiten noemen de aanval een "gevaarlijke en onacceptabele escalatie" en onderzoeken wie ervoor verantwoordelijk is.

Ook in Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten zijn vandaag droneaanvallen gemeld. De VAE is de enige van de drie Golfstaten die Iran expliciet verantwoordelijk heeft gesteld. Voor zover bekend zijn alle onbemande toestellen boven Koeweit en de VAE onderschept.

Hoewel er officieel een wapenstilstand geldt, worden al heel de week relatief kleine aanvallen over en weer gemeld tussen Iran en anderzijds de Golfstaten en het Amerikaanse leger. Het lijkt de meest onrustige periode sinds de ingang van het wankele bestand tussen de VS en Iran ongeveer een maand geleden.

Iran dient nieuw voorstel in

Iraanse onderhandelaars hebben vandaag een nieuw voorstel ingediend bij bemiddelaar Pakistan. De details van het plan zijn niet bekendgemaakt. Volgens Iraanse staatsmedia is de hoofdinzet om eerst de oorlog volledig te stoppen, ook in Libanon, en de Amerikaanse zeeblokkade op te heffen.

Tot nu toe zijn de onderhandelingen steeds vastgelopen op afspraken over het nucleaire programma van het Iraanse regime. Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd op het nieuwste voorstel vanuit Teheran, dat via Pakistan is overgedragen aan de VS.

Schepen Iran en VS beschoten

Onlangs waren er beschietingen tussen het Iraanse en Amerikaanse leger. De VS stelde op maandag dat het zes kleine bootjes van de Iraanse strijdkrachten tot zinken had gebracht. Die aanvallen volgden op een reeks luchtaanvallen op de Verenigde Arabische Emiraten door Iran, waarbij een industrieterrein werd getroffen.

Een paar dagen later klonk in verschillende Iraanse steden 's avonds het luchtalarm. Er zouden drone-aanvallen zijn uitgevoerd, maar door wie blijft onduidelijk. Ook in de Emiraten klonk opnieuw het luchtalarm.

De Iraanse strijdkrachten bestookten die avond Amerikaanse marineschepen met raketten. De VS viel twee schepen aan, waaronder een olietanker, die zouden hebben geprobeerd de zeeblokkade te omzeilen.

Ondanks dit alles is het bestand overeind gebleven. De huidige beschietingen zijn een fractie van de grootschalige luchtaanvallen in het Midden-Oosten toen de oorlog nog in volle gang was.

Bestand in Libanon inmiddels een illusie

In Libanon lijkt er inmiddels helemaal geen sprake meer van een staakt-het-vuren. Ook vandaag waren er beschietingen over en weer tussen Hezbollah en het Israëlische leger. Israël is doorgegaan met de verwoesting van infrastructuur in het deel van Zuid-Libanon dat het bezet houdt. Het gaat volgens het leger om gebouwen en tunnels die door Hezbollah werden gebruikt.

Sinds de ingang van het staakt-het-vuren, halverwege april, heeft het Israëlische leger naar eigen zeggen ruim 220 Hezbollah-strijders gedood. Volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid zijn door de Israëlische bombardementen alleen al deze week meer dan 120 doden gevallen. In deze cijfers wordt geen onderscheid gemaakt tussen militanten en burgers.

Hemelvaartweek: fris en wisselvallig, dikke jas kan weer even uit de kast

7 hours 1 minute ago

Een deel van Nederland gaat de nieuwe week met code geel beginnen. In de provincies Noord-Holland, Friesland, Groningen en Flevoland en ook op de Waddeneilanden geldt er voor de maandagavond een paar uur lang een waarschuwing voor zware windstoten tot zo'n 90 km/uur. Het kan in de kuststreken dan echt even onstuimig worden.

En de 19 graden die we vandaag in het zuiden nog haalden? Staat voorlopig ook niet meer op het programma. Het gaat beduidend frisser worden en van tijd tot tijd ook wel nat.

Vanavond en vannacht

Vanavond neemt de bewolking in de zuidelijke helft van het land toe. Vooral in delen van Limburg kan in de avond wat regen vallen. Op andere plaatsen blijft het dan nog droog. In het zuidoosten is het nog een graad of 16, maar vanuit het noorden zien we de temperatuur dalen.

's Nachts is er ook kans op wat regen in het oosten van Nederland en de temperatuur is dan verder gedaald naar 2 tot 8 graden. Vooral in het binnenland is er kans op vorst aan de grond.

Maandag: dikkere jas uit de kast

In Limburg begint de dag met regen, die later wegtrekt naar het zuidoosten. Ook de rest van Nederland krijgt maandag overdag een tijdje te maken met neerslag. Vanaf een uur of 9 gaat een regengebied vanuit het noordwesten naar het zuidoosten trekken. Erachter klaart het op, maar is er ook kans op losse buien.

Bovendien moet je in de loop van de middag langs de west- en noordkust rekening gaan houden met toenemende wind. Tijdelijk gaat het hard tot soms stormachtig waaien, uit het noordwesten. In de avonduren is er dan dus ook kans op zware windstoten tot zo'n 90 km/uur. Daarvoor staat die code geel uit.

Met temperaturen tot 19 graden en veel zon was het vandaag ander weer dan er voor de komende dagen wordt verwacht:

En dan de temperatuur. Waar het vandaag in het zuiden nog richting de 19 graden ging, komt de thermometer morgen nergens boven de 10 tot 13 graden uit. De stevige noordwestenwind maakt het gevoelsmatig nog een stuk kouder. De dikke jas kan écht weer even uit de kast.

Dinsdag droger, woensdag buien

Dinsdag wordt het wat rustiger. Op de meeste plaatsen blijft het droog, al is lokaal een buitje mogelijk. De zon laat zich maar heel af en toe zien en het wordt 11 tot 14 graden. Dat is nog altijd fris, want normaal zit je in deze periode op 15 tot 19 graden.

Woensdag trekt opnieuw een klein lagedrukgebied over de Noordzee, met de kern net boven ons land. Dat brengt meerdere buien en een stevige zuidwestenwind met zich mee. Het wordt 12 tot 15 graden.

Dauwtrappen met regenjas

Al benieuwd of je donderdag lekker naar buiten kunt? Het eerlijke antwoord: reken niet op ideaal weer. In de ochtend trekken enkele buien over het land, 's middags worden het er meer. De zon is af en toe ook te zien, maar met een graad of 12, 13 blijft het fris. Wie gaat dauwtrappen, doet er goed aan een regenjas mee te nemen en ook een extra laag eronder kan geen kwaad.

Weekend: wellicht wat anders?

Na ook een frisse en buiige vrijdag lijkt het er nu op (maar dat is op deze termijn wel nog onzeker) dat de wind in het weekend meer uit de zuidhoek gaat komen. Dat betekent dat er dan ook een ander weerplaatje van toepassing wordt, met mogelijk wat meer zon, droger en ook wat minder fris. We gaan het zien.

Tientallen aanhoudingen bij azc-protest Apeldoorn, vuurwerk gegooid naar agenten

7 hours 41 minutes ago

Bij een demonstratie tegen de komst van een asielzoekerscentrum in Apeldoorn zijn gisteravond 26 mensen aangehouden, meldt de politie. Eén man is opgepakt wegens mishandeling.

De gemeente Apeldoorn had toestemming gegeven voor een demonstratie tot 20.00 uur. Na die tijd weigerde een deel van de betogers te vertrekken. Agenten werden volgens de politie bekogeld met vuurwerk en andere voorwerpen.

Noodbevel

De burgemeester kondigde daarop een noodbevel af, waarna de politie met ondersteuning van de mobiele eenheid ingreep. "De rust keerde daarop terug, maar een groep besloot later op de avond nog een keer terug te komen", zegt de politie.

Het verkeer werd toen ook gehinderd en een voertuig dat wilde doorrijden, werd belaagd. Hierop is nogmaals ingegrepen. Volgens de politie zijn toen ook de meeste van de 26 aanhoudingen verricht.

'Situatie sloeg om'

De politie benadrukt net als de gemeente "grote waarde" te hechten aan het demonstratierecht. Naar eigen zeggen probeerden agenten contact te maken en te de-escaleren, maar dat bleek gisteravond niet te helpen. "Helaas sloeg de situatie in de loop van de avond toch om."

Het grootste deel van de aanhoudingen werd verricht voor het verstoren van de openbare orde. Eén verdachte, een 58-jarige man uit Apeldoorn, werd al rond 19.30 uur aangehouden voor de mishandeling van een buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) van de gemeente. Deze boa hield hier lichte verwondingen aan over, aldus de politie.

Apeldoorn wil in een gedeeltelijk leegstaand schoolgebouw tijdelijk zo'n 240 asielzoekers opvangen. De onderwijskoepel heeft het gebouw vorige maand overgedragen aan de gemeente. Een deel van het gebouw houdt ISK Onze Wereld in gebruik, schrijft de gemeente. Daar krijgen jongeren les die nog niet goed Nederlands spreken.

De spoednoodopvang moet in de tweede helft van mei de deuren openen en uiterlijk een jaar na ingebruikname weer sluiten, meldt de gemeente.

Tegen de komst werd meermaals geprotesteerd. Bij een protest afgelopen vrijdag werden agenten ook al bekogeld met vuurwerk. De politie hield toen zes personen aan.

Leiden Marathon na overlijden 15-jarige loopster: 'Afschuwelijk nieuws'

8 hours 2 minutes ago

"Dit is het ergste wat je kan overkomen", zegt voorzitter Tjeerd Scheffer van de Leiden Marathon nadat een meisje van 15 overleed tijdens haar deelname aan de halve marathon. "Het gaat om mensen die staan te wachten op hun dochter, en die komt niet thuis."

In een verklaring spreekt de organisatie van het hardloopevenement van "afschuwelijk nieuws". "Allereerst voor het gezin waar dit meisje deel van uitmaakte. En ook voor familie, vrienden en kennissen is dit plotselinge overlijden een enorme klap."

Ook burgemeester Heijkoop van Leiden heeft zijn medeleven betuigd met de familie van het overleden meisje. "Als vader, als liefhebber van het hardlopen en ook als burgemeester leef ik enorm mee. En mijn hart gaat uit naar het gezin dat hierdoor is getroffen."

Elk uur vergaderen

In een reactie tegen Omroep West zegt Scheffer dat de organisatie tijdens het evenement ieder uur vergadert in het stadhuis. "We kijken naar hoe de situatie is, wat er gebeurt en hoeveel mensen er op verschillende locaties zijn. Toen het nieuws kwam dat er iemand werd gereanimeerd, was voor ons snel duidelijk dat we moesten stoppen."

In het reglement van de Leiden Marathon staat dat meedoen aan de halve marathon is toegestaan vanaf 16 jaar. Toch nam het 15-jarige meisje deel aan het evenement. "Ons systeem gaat uit van de leeftijd die deelnemers zelf opgeven", zegt Scheffer daarover tegen persbureau ANP.

Op de Garenmarkt in Leiden, waar veel mensen samenkomen tijdens het evenement, is de sfeer bedompt, zegt Scheffer. "Ik ben nog niet overal geweest, maar de stemming is gelaten."

Bij de start stonden nog 7000 mensen klaar om te gaan rennen, toen zij hoorden dat hun afstand werd afgelast. "We zijn gestopt met de 10 kilometer en de kidsrun; we kunnen het niet maken om nu met hardlopers in de stad een feestje te vieren." In totaal zouden vandaag zo'n 20.000 mensen meedoen aan het hardloopevenement.

"Die lopers zijn heel rustig vertrokken", zegt Scheffer. "Het overgrote deel heeft begrip en is naar huis gegaan. Als zoiets gebeurt, dan ga je ook niet hardlopen, en dat wil je ook niet."

Hitteklachten

Ook bij eerdere edities van het Leidse hardloopevenement ging het mis. In 2012 overleed een 41-jarige man nadat hij onwel was geworden tijdens het lopen van de marathon. Van het 15-jarige meisje dat vandaag overleed, is de doodsoorzaak nog niet bekend.

Vorig jaar raakten bij de marathon in Leiden ook mensen onwel; één iemand moest worden gereanimeerd. Bij de editie van 2024 werden veel mensen onwel door de hitte. Uiteindelijk werden 25 mensen naar het ziekenhuis gebracht met hitteklachten. Ook toen werd het evenement voortijdig beëindigd.

"Toen de druk op ambulances en ziekenhuizen te groot werd, werd de 10 kilometer afstand afgelast", zei Scheffer destijds tegen een lokaal nieuwsmedium. Volgens de voorzitter had de organisatie er toen alles gedaan om het evenement in goede banen te leiden.

Bij hardloopevenementen komen onwelwordingen of hitteklachten vaker voor. Vorig jaar overleed een 29-jarige deelnemer tijdens de halve marathon in Leeuwarden. In 2019 werden zeker 25 deelnemers van de Eindhovense marathon onwel, waarvan vijftien naar de spoedeisende hulp moesten worden gebracht.

Nederlandse Hondius-passagiers vanuit Tenerife vertrokken naar Eindhoven

8 hours 29 minutes ago

De acht Nederlandse passagiers die tot vandaag nog aan boord waren van het cruiseschip de Hondius zijn met het vliegtuig vertrokken vanaf Tenerife naar Eindhoven. Het toestel is om 15.52 uur lokale tijd (16.52 uur Nederlandse tijd) vertrokken en zal in de loop van de avond aankomen.

In de middag verlieten de Nederlanders het schip. Ze werden in beschermende kleding en met mondkapjes met bootjes aan wal gebracht en per bus naar een vliegveld op Tenerife gebracht. Naast de acht Nederlandse passagiers vliegen ook achttien opvarenden met andere nationaliteiten mee, onder anderen Duitsers, Belgen en een Argentijn.

Op beelden is te zien hoe passagiers die naar Eindhoven vliegen aan wal worden gebracht:

Na aankomst in Nederland zal bij de passagiers bloed worden afgenomen en moeten zij een vragenlijst invullen, meldt het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid.

De Nederlandse passagiers worden vervolgens thuisgebracht, waarna zij zes weken in thuisquarantaine moeten om te voorkomen dat zij na een eventuele besmetting het hantavirus kunnen overgedragen. De lokale GGD onderhoudt contact met hen.

"Het goede nieuws is dat niemand symptomen heeft", zegt de Nederlandse ambassadeur in Spanje Roel Nieuwenkamp. Hij sprak op Tenerife met een aantal van de Nederlanders. "Iedereen is kalm en opgelucht."

Morgen nog een vliegtuig

Morgen stuurt de Nederlandse regering nog een vliegtuig naar Tenerife om een deel van de bemanning op te halen.

Premier Jetten bedankte de Spaanse premier Sánchez voor het in Tenerife laten aanmeren van het Nederlandse schip en voor "de goede en constructieve samenwerking". Hij benadrukt dat de volksgezondheid bij het terughalen van de passagiers voorop staat.

Evacuatie

Het Nederlandse cruiseschip, dat vanuit Zuid-Amerika de Atlantische Oceaan overstak, kwam de afgelopen weken in het nieuws nadat meerdere opvarenden het hantavirus bleken te hebben opgelopen. Een echtpaar uit Friesland overleed aan de gevolgen van het virus. Ook een Duitse opvarende stierf na te zijn besmet met het hantavirus.

Eerder deze week werden drie zieke opvarenden vanuit Kaapverdië naar Nederland geëvacueerd; een Brit, Duitse en Nederlander. Vervolgens zette de Hondius koers richting de Canarische Eilanden, waar het schip ondanks aanvankelijke weerstand bij het regionale bestuur vandaag toch aanmeerde.

Volgens de passagierslijst waren tijdens de cruise dertien Nederlanders aan boord; acht gasten en vijf bemanningsleden.

Geen klachten

De Hondius kwam vanochtend vroeg aan in de haven van Granadilla de Abona, een zuidelijke gemeente op Tenerife, niet ver van een van de vliegvelden op het eiland. De passagiers zijn vanochtend bij aankomst door de Spaanse gezondheidsdiensten getest op het virus. Geen van de passagiers die nog aan boord waren van het schip had symptomen van het virus.

De evacuatie van passagiers begon vandaag met een groep van veertien Spanjaarden, meldde El País. Zij vlogen naar luchthaven Torrejó in Madrid en worden naar verwachting overgebracht naar een militaire ziekenhuis in Madrid. Daarna vertrokken groepen Franse en Canadese passagiers. In totaal waren er tijdens de cruise zo'n 150 opvarenden.

Oorlog raakt Iraniërs hard in de portemonnee: 'Prijzen stijgen binnen een dag'

9 hours 9 minutes ago

Ruim twee maanden nadat de VS en Israël de aanval openden op Iran, is het effect van de oorlog en de blokkade van de Straat van Hormuz goed voelbaar in de portemonnee van gewone Iraniërs. Zij vertellen stuk voor stuk aan de NOS dat de prijzen van basisproducten in een razend tempo stijgen.

"De voedselprijzen gaan het allersnelst", zegt een boer uit Saveh, dik 100 kilometer buiten Teheran. "Mensen zien het elke keer als ze boodschappen doen. Kip, vlees, olie, rijst: het is krankzinnig. De prijzen stijgen binnen een dag. Mobiele telefoons en elektrische apparaten zijn ook erg duur geworden. Mensen staan in overlevingsstand."

Spaargeld verdampt

Dit alles komt boven op een economie die voor deze oorlog ook al ongekend slecht draaide. Internationale sancties, corruptie en mismanagement hebben al jarenlang de nodige gevolgen voor de economie van Iran. Er wordt gesproken over inflatiecijfers tussen de 50 en 70 procent en dagelijkse verliezen die oplopen tot honderden miljoenen dollars. Salarissen worden niet uitbetaald, mensen verliezen hun baan en hun spaargeld verdampt.

"Door de jaren heen hebben mensen hier geleerd hoe ze het inflatiespel moeten spelen", zegt de man uit Saveh. "Door het kopen van goud of gesmolten zilver proberen ze de waarde van hun geld te behouden. Als ze wat geld over hebben, kopen ze meteen goud. Armbanden voor hun vrouw of gesmolten goud, dat is de laatste tijd een trend."

Maar lang niet iedereen heeft spaargeld meer, weet een automonteur uit Teheran. "Onze zaak is tot stilstand gekomen. Voor de oorlog hadden we altijd zeven of acht auto's in de werkplaats. Nu heerst het gevoel dat het elk moment weer kan escaleren. Ons werk is teruggevallen tot ongeveer een tiende van wat het was."

Alleen het hoognodige

Iran-experts beamen dit patroon. "Zeker sinds de VS de Straat van Hormuz blokkeren, is Iran er niet in geslaagd de 1,4 miljoen vaten olie te exporteren die het normaal per dag door de Straat van Hormuz stuurt", zegt Iran-expert Sanam Vakil van denktank Chatham House. "En dat beïnvloedt de inkomsten van de overheid. Uiteraard komt er ook geen import naar Iran vanuit de Perzische Golf."

En dat leidt tot alsmaar hogere prijzen van bijvoorbeeld auto's. "Een van de meest opvallende dingen is de enorme stijging van de autoprijzen", zegt de automonteur uit Teheran. "En als de prijzen van auto's stijgen, worden andere dingen ook duurder. Veel bedrijven om ons heen zijn gesloten." Hij vertelt dat mensen alleen het hoognodige kopen en nauwelijks meer uit eten gaan.

Veerkracht

Het lijkt alsof de meeste producten gewoon nog te krijgen zijn, als je ze maar kunt betalen. Bovendien zijn er veel lokale producten die in Iran worden gemaakt. "Wat me altijd opvalt als ik naar Iran ga, is de opmerkelijke creativiteit en veerkracht van de gemiddelde Iraniër", vertelt Mehran Kamrava vanuit Doha, waar hij als professor aan de universiteit van Georgetown doceert.

Hij benadrukt het effect van het afsluiten van het internet op de economie. "Iran heeft een van de meest robuuste e-economieën in de regio. Schattingen zijn dat de kosten van de internetuitval ongeveer 30 tot 40 miljoen dollar per dag bedragen. En dus is vooral de privésector zwaar getroffen. Dat is een van de belangrijkste werkgevers van de stedelijke middenklasse, waardoor die momenteel onder grote druk staat."

Zakendoen met het buitenland is door de internetblokkade ook vrijwel onmogelijk geworden. Maar Iraniërs zijn inmiddels heel wat gewend. Ze zijn weerbaar en creatief, hun uithoudingsvermogen is enorm, maar als deze economische oorlog in dit tempo doorgaat, zullen ze het niet oneindig uithouden. Zeker niet als de politieke repressie ook steeds verder toeneemt.

Protesten

Experts verwachten dan ook dat nieuwe protesten een kwestie van tijd zijn. "Het regime is zeker niet ingestort en er is geen volksopstand geweest", aldus Vakil. "Maar als de huidige politieke leiders hun invloed niet in een akkoord kunnen omzetten, zullen ze zeker geconfronteerd worden met politieke en economische crises, die ongetwijfeld tot protesten zullen leiden. In het hele land, zoals we in het verleden hebben gezien. Alleen is het onmogelijk te voorspellen wanneer precies."

De onderhandelingen over een einde aan de oorlog in het Midden-Oosten lijken muurvast te zitten en ondertussen gaat de olieprijs door het dak. Nieuwsuur besprak de stand van de oorlog onlangs met experts:

15-jarige deelneemster overleden tijdens halve marathon in Leiden

11 hours 6 minutes ago

Tijdens de halve marathon in Leiden is een 15-jarige deelneemster uit Oegstgeest overleden. Dat meldt de organisatie. De hardloopster werd tijdens het hardloopevenement onwel. Reanimatie mocht niet baten.

Rond het middaguur meldde Omroep West dat een van de deelnemers onwel was geworden en ter plekke werd gereanimeerd. Het slachtoffer werd daarop afgeschermd van het publiek en hardlopers. Er verscheen een tent van de politie op die plek.

'Afschuwelijk nieuws'

Organisator Tjeerd Scheffer van de Leiden Marathon zegt diep aangeslagen te zijn door het nieuws. "Dit is afschuwelijk nieuws, allereerst voor het gezin waar dit meisje deel van uitmaakte. En ook voor familie, vrienden en kennissen is dit plotselinge overlijden een enorme klap. In gedachten zijn we bij hen en wensen hen veel sterkte."

Ook burgemeester Heijkoop reageert ontdaan. "Dit is een ontzettend verdrietig bericht, de ontsteltenis hierover is groot."

In het reglement van het hardloopevenement staat dat meedoen aan de halve marathon mag vanaf 16 jaar. Hoe het kan dat het 15-jarige slachtoffer de afstand liep, is nog niet duidelijk. "Ons systeem gaat uit van de leeftijd die deelnemers zelf opgeven", laat organisator Scheffer aan persbureau ANP weten.

Slachtofferhulp voor getuigen

Ook omstanders reageren verslagen op het overlijden, ziet een verslaggever van Omroep West. Zo was een orkest dat langs de route speelde getuige van de onwelwording. Orkestleden speelden onder een witte partytent toen een paar meter verderop de hardloopster viel.

"Zij hebben de doeken van hun partytent gebruikt om haar privacy te bieden", zegt de verslaggever. "Een emotionele ervaring." De orkestleden is Slachtofferhulp aangeboden.

Afstanden afgelast

Om 13.00 uur zou de 10 kilometer beginnen, de laatste afstand van de hardloopwedstrijd. De start werd eerder een half uur uitgesteld, daarna werd omgeroepen dat de wedstrijd niet meer doorgaat. Ook de afstand van 2,1 kilometer voor kinderen gaat niet meer door.

Volgens Omroep West zouden zo'n 20.000 mensen vandaag meedoen aan het hardloopevenement. Alle deelnemers aan de halve marathon die nu nog op het parcours zijn, kunnen finishen in het centrum van Leiden.

Eerder deelnemer onwel geworden

Bij het hardloopevenement is vorig jaar ook een deelnemer onwel geworden. De deelnemer werd toen gereanimeerd en met spoed naar het ziekenhuis gebracht.

Ook bij een hardloopwedstrijd in Leeuwarden raakten dat jaar ook meerdere mensen onwel, één deelnemer overleefde het niet.

Britse parachutisten naar afgelegen eiland voor man met hantavirus-symptomen

11 hours 9 minutes ago

Een team van militairen en artsen is aangekomen op een afgelegen eiland in de Atlantische Oceaan om een Britse man te helpen die misschien het hantavirus heeft. De hulpverleners zijn per parachute geland op het eiland Tristan da Cunha.

De Brit was aan boord van het Nederlandse cruiseschip Hondius waar een hantavirus-uitbraak afgelopen weken enkele doden veroorzaakte. De man verliet het schip half april bij Tristan da Cunha. De Brit woont op het eiland, dat het meest afgelegen bewoonde overzeese gebied van het Verenigd Koninkrijk is en verder alleen per schip te bereiken is.

Zo zag de dropping eruit:

Twee weken nadat de man het schip had verlaten, meldde hij de eerste symptomen van het virus. Hij verkeert in stabiele toestand en zit in isolatie.

Er is een team van zes parachutisten en twee artsen aanwezig. Normaal gesproken heeft het eiland een medisch team, bestaand uit twee personen. Er wonen 220 mensen op het eiland. Daarnaast werden er gisteren zuurstoftanks gedropt vanuit een militair transportvliegtuig, omdat de voorraden op het eiland een "kritiek niveau" hadden bereikt.

Volgens het ministerie van Defensie is dit de eerste keer dat het Britse leger medisch personeel per parachute heeft ingezet voor humanitaire hulp.

De Hondius is inmiddels aangekomen in Tenerife. De eerste groepen passagiers zijn, nadat ze onderzocht waren, van boord van het Nederlandse cruiseschip gehaald en naar de luchthaven van het Spaanse eiland gebracht. Vanuit daar zullen ze terugreizen naar hun thuislanden.

Volgens het ministerie van Volkgezondheid is de medische controle van de Nederlandse opvarenden afgerond. Ze zullen naar verwachting om 14.30 uur plaatselijke tijd met het vliegtuig van Tenerife naar Eindhoven vertrekken.

In totaal zijn er zes besmettingen met het hantavirus vastgesteld, zei de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dit weekend. Er zijn nog twee vermoedelijke besmettingen.

Speech Jammer Gets Jammed Up

12 hours 21 minutes ago
This project is perhaps the single most passive-aggressive thing we’ve ever seen on this site: rather than tell someone directly to ‘shut up’, [Blytical]’s speech jammer lets you hack their …read more
Tyler August

Nieuwe beelden van begin Tweede Wereldoorlog in Zuid-Limburg opgedoken

12 hours 50 minutes ago

Nieuwe filmbeelden laten zien hoe het Duitse leger Nederland binnendrong en op verzet stuitte in Zuid-Limburg. Tot nu toe zijn er van de strijd in het uiterste zuiden van Nederland vooral foto's en maar weinig bewegende beelden opgedoken.

Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) heeft de beelden onlangs aangekocht van een verzamelaar. Ze zijn vandaag, 86 jaar na het begin van de Tweede Wereldoorlog in Nederland, te zien in de beeldbank van het instituut.

Bekijk de (geluidloze) beelden:

Wat de bewegende beelden volgens het instituut uniek maken is dat ze duidelijk laten zien dat het Nederlandse leger, met weinig militairen en verouderde bewapening, ook in Limburg weerstand bood. Van de luchtlandingen in West-Nederland en de opmars door Noord-Brabant is meer filmmateriaal beschikbaar.

"Zo ontzettend veel beeld van de strijd in Nederland is er niet. Je ziet goed hoe een opmars te werk gaat, waar de Duitsers tegenaan lopen, hoe lastig het is om in een waterrijk en heuvelrijk gebied op te rukken. We hebben er veel fotomateriaal van, maar weinig bewegend materiaal", vertelt Erwin van Loo van het NIMH.

Verwoeste bruggen

Op de beelden die op 9, 10 en 11 mei werden geschoten is te zien dat de Duitse 4e Pantserdivisie moeite had om snel op te rukken. Ze werden geconfronteerd met talloze verwoeste bruggen en bruggetjes. Zo is op de beelden te zien dat de Sint Servaasbrug, de Wilhelminabrug en de spoorbrug in Maastricht door de Nederlanders zijn opgeblazen.

Met behulp van rubberen bootjes worden de eerste militairen en voertuigen naar de overkant gebracht. Een geïmproviseerde noodbrug maakt het voor de militairen en voertuigen vervolgens makkelijker om over te steken. Ook is te zien hoe de Duitsers door verschillende doorbroken wegversperringen rijden.

Propaganda voor intern gebruik

"Pas na digitalisering hadden we door wat we in handen hadden. Ze zijn overduidelijk gemaakt door een Duitse Propaganda Kompanie. Ze zijn echter nooit vertoond in de bioscoopjournaals, vermoedelijk omdat ze niet interessant genoeg waren destijds.

Je moet niet vergeten dat de Duitsers tijdens de 'Blitzkrieg' van mei/juni 1940 enorm veel hebben gefilmd en dus genoeg keuze hadden in wat ze vertoonden aan het grote publiek", vertelt Van Loo. Mogelijk zijn de beelden wel gebruikt als interne voorlichtingsfilm.

Geen euforie bij Duitsers

Op de beelden is ook te zien hoe Duitse militairen zich op 9 mei, de vooravond van de inval in Nederland, voorbereiden. Onder een overkapping van een boerenbedrijf net over de grens brengen ze hun pantservoertuigen in gereedheid. Munitiehouders worden met patronen gevuld. Het voorbereiden op de strijd gebeurt terwijl ze worden omringd door een varken dat rondscharrelt, ook zijn er kippen te zien. Een haast vreedzaam tafereel.

Toch moet volgens Van Loo niet vergeten worden dat in Zuid-Limburg verliezen te betreuren waren. Zo beschrijft hij ook in het boek En ineens was het oorlog. 47 Nederlanders sneuvelden als gevolg van de strijd. Het aantal doden aan Duitse zijde ligt minstens zo hoog.

Hoewel de verdediging in het uiterste zuiden van Nederland razendsnel bezweek, was er bij de Duitsers van euforie geen sprake. Door de verwoeste bruggen en bruggetjes liepen ze een urenlange vertraging op. Hierdoor bereiken ze minder snel dan verwacht Belgisch grondgebied.

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier(opent in nieuw venster) op onze nieuwsbrief.

Politie vindt 340.000 euro cash en wapens in slaapkamer Zutphenaar

12 hours 56 minutes ago

De politie heeft in de woning van een 23-jarige man uit Zutphen 340.000 euro contant geld gevonden. Agenten vielen bij de man binnen in een onderzoek naar drugshandel. Ook troffen ze wapens en harddrugs aan, meldt de politie.

De zaak begon te rollen toen de politie dinsdag een verdachte situatie zag in een parkje tussen de Hobbemakade en de Graaf Ottosingel in Zutphen. Een man viel op door zijn gedrag, waarna een andere man aankwam en de twee iets aan elkaar gaven.

De politie hield vervolgens de mannen uit Zutphen aan; de 23-jarige man en een 19-jarige. Bij de jongste verdachte vonden agenten onder meer drugs, een mes, een gasalarmpistool en een stroomstootwapen.

De 23-jarige man had bijna 3000 euro contant geld op zak, evenals twee telefoons. Dat leidde tot verder onderzoek in de woningen van de verdachten, waar de grote som contant geld werd gevonden.

De politie verdenkt de 23-jarige man van witwassen, overtreding van de wet wapens en munitie en de handel in en het bezit van (hard)drugs. De 19-jarige wordt verdacht van het bezit van harddrugs en overtreding van de wet wapens en munitie.

Belgische jongen (7) overlijdt na val uit springkussen

14 hours ago

Een jongen van 7 is overleden na een ongeluk met een springkussen op een jeugdvoetbaltoernooi in het Belgische Hamme, in Oost-Vlaanderen. Een windvlaag zou het springkussen de lucht in hebben geblazen, waarna kinderen eraf vielen.

Het ongeluk gebeurde gistermiddag. De jongen kwam zwaar ten val en werd nog gereanimeerd. Hij is in kritieke toestand overgebracht naar het ziekenhuis in Gent, waar hij die avond overleed.

Drie kinderen raakten lichtgewond en werden naar het ziekenhuis gebracht ter controle.

Onderzoek naar verantwoordelijkheid

Het Belgische Openbaar Ministerie is een onderzoek gestart naar het ongeluk.

De burgemeester van Hamme, Lotte Peeters, reageerde geschokt op het bericht. "Er moet onderzocht worden wie de verantwoordelijkheid draagt en of er fouten zijn gemaakt", zegt ze tegen Belgische media.

De voetbalclub waar het jongetje speelde, deelde een emotioneel bericht over het overlijden. "Onze gedachten zijn bij de ouders, zijn broertje Louis, familie en vrienden in deze zware tijd."

De Britse premier Starmer wankelt (weer), wat kan hem het laatste zetje geven?

14 hours 34 minutes ago

Wat gebeurt er met de Britse premier Starmer? Die vraag wordt voor de zoveelste keer gesteld na de dramatische verkiezingsnederlaag bij de lokale en regionale verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk.

De positie van de premier is al geruime tijd wankel. Er is binnen de Labour-partij groeiende onvrede over zijn leiderschap. Het had niet veel gescheeld of Starmer was al gestruikeld over de affaire rond ambassadeur Peter Mandelson, een schandaal dat de premier blijft achtervolgen.

Toch is het niet eenvoudig om Starmer van zijn troon te stoten. Hoe zou een premierwissel tot stand kunnen komen? We belichten een aantal mogelijke scenario's.

1. Starmer treedt af

De premier houdt de eer aan zichzelf en stapt op. Dit zou veruit het eenvoudigste scenario zijn. Het probleem met dit scenario is alleen dat Starmer niet wil opstappen.

Hij kwam vrijdagochtend al met een reactie toen nog maar een kwart van de stemmen geteld was. Hij zei "de verantwoordelijkheid te nemen" voor de verkiezingsnederlaag, maar ook dat hij niet zou "weglopen" van het premierschap.

2. Het Blair-Brown scenario

Je kan nog niet spreken van een enorme partijrevolte, maar enkele tientallen Labour-parlementariërs hebben de premier gevraagd een einddatum te geven voor zijn vertrek. Starmer zou dan niet onmiddellijk hoeven te vertrekken, maar bijvoorbeeld binnen een half jaar.

Wat ze voorstellen is een Blair-Brown scenario. In 2006 was Tony Blair al bijna tien jaar premier, maar een deel van de Lagerhuisfractie wilde dat Blair plaatsmaakte voor Gordon Brown. Ze kwamen uiteindelijk met een compromis: Blair kondigde in 2006 aan dat hij binnen een jaar zou opstappen, wat in juni 2007 ook gebeurde.

Dat gaf Labour de kans om een soepele overhang te organiseren zonder interne partijdrama's en slepende ruzies die de partij konden beschadigen. Dat scenario heeft deze groep van Labour-parlementariërs nu voor ogen. Maar dan moet Starmer wel meewerken en vooralsnog wil hij niet van wijken weten.

3. Starmer wordt uitgedaagd

Er komt een zogeheten leadership challenge. Rivalen van Starmer dagen hem uit voor het partijleiderschap. Dit is geen gemakkelijke route. De interne partijregels van Labour werpen allerlei obstakels op om de partijleider uit te dagen. En wie daagt hem uit?

Het is niet bepaald een geheim dat verschillende Labour-kopstukken de ambitie hebben om Starmer op te volgen. Drie namen worden vaak genoemd, maar ze hebben allemaal een handicap.

Wes Streeting, de minister van Volksgezondheid, loopt zich al langer warm voor het leiderschap, maar hij is niet onverdeeld populair binnen Labour en hij is een protegé van de omstreden Peter Mandelson.

Labour-parlementariër Angela Rayner is geliefd bij de linkervleugel van de partij, maar tegen haar loopt een onderzoek van de belastingdienst naar mogelijke belastingontduiking. Ze stapte daarom vorig jaar ook op als vicepremier.

De kansrijkste kandidaat is de king of the north Andy Burnham, de populaire burgemeester van Manchester. Zijn handicap is dat hij niet in het parlement zit. Je kan alleen partijleider worden als je een Lagerhuiszetel hebt.

4. Een motie van wantrouwen

Met een motie van wantrouwen kan het Lagerhuis de premier dwingen af te treden. Maar niemand binnen de Labour-fractie heeft zin om deze nucleaire optie in te zetten tegen de premier.

De oppositie kan natuurlijk een motie van wantrouwen indienen, maar die zal dan meteen weggestemd worden door Labour, die een grote meerderheid heeft in het Lagerhuis. De Conservatieve leider Kemi Badenoch heeft Labour eerder gevraagd zo'n motie te steunen, maar ook zij heeft toegegeven dat die geen schijn van kans heeft.

5. Het kabinet loopt leeg

Dit scenario bracht Boris Johnson in 2022 ten val. Het begon met het aftreden van zijn minister van Financiën, Rishi Sunak. Die zag geen heil meer in Johnsons leiderschap na alle schandalen. Vervolgens gingen de sluisdeuren open: de ene na de andere minister stapte op. De regering klapte zo in elkaar en er zat niets anders op voor Johnson om af te treden.

Het zou een effectieve methode zijn, maar wel erg rommelig. Het is duidelijk dat er bij Labour weinig animo is voor deze optie. Na de bestuurlijke chaos en vele premierwisselingen onder de Conservatieven had Labour juist beloofd de Britse politiek in rustiger vaarwater te loodsen. Een leeglopend kabinet en een daarop volgend gevecht om het leiderschap zou wel erg lijken op de toestanden bij de Tories.

6. Starmer blijft premier

Geen van de pogingen om Starmer van zijn troon te stoten komen van de grond en een vleugellamme Starmer blijft aanmodderen als premier, in de hoop dat voor de volgende Lagerhuisverkiezingen in 2029 de economie aantrekt en de situatie op het internationale toneel tot bedaren komt. Maar de verkiezingsuitslag van deze week heeft laten zien dat de frustratie over Starmer en Labour diep zit, dus dat lijkt meer op wensdenken.