Aggregator

De opgepakte verdachte van de aanslag in de Parijse voorstad Trappes wilde zwarte mensen en mensen met een Arabisch uiterlijk aanvallen. Dat melden bronnen aan de Franse krant Le Monde.

Justitie ziet in de handelswijze van de verdachte, zijn keuze van slachtoffers, zijn eerste uitspraken en de resultaten van de huiszoekingen aanwijzingen dat sprake was van een racistisch gemotiveerde terroristische daad.

De bronnen melden ook dat er een kopie van Mein Kampf, Hitlers verboden boek, bij de man is aangetroffen. De 39-jarige schutter Kevin T. opende gisterochtend met een machinegeweer het vuur op voorbijgangers. Hierbij kwam een persoon om het leven, vijf anderen raakten gewond, onder wie een 12-jarig kind.

Nadat de man was aangehouden, zou hij volgens Le Monde hebben gezegd dat hij wraak had genomen voor de winkeliers wiens winkels werden geplunderd bij de rellen vorige week door "zwarten en Arabieren" aan te vallen. Deze verklaring gaf hij aan de eerste agenten ter plaatse.

Een 'eenling'

Hierdoor zijn de Franse autoriteiten aan het onderzoeken of hier sprake is van "moord en poging tot moord in verband met een terroristisch motief met als verzwarende omstandigheid dat de feiten zijn gepleegd vanwege de werkelijke of vermeende afkomst, etniciteit, nationaliteit of religie van de slachtoffers".

Kevin T. is in hechtenis genomen op het hoofdkwartier van de Franse antiterreureenheid. Onderzoekers wachten nu af of hij zijn racistische uitlatingen tijdens verhoren herhaalt, meldt Le Monde. Uit het eerste onderzoek blijkt dat T. tijdens zijn rit tussen de plaatsen Trappes en La Verrière uitsluitend niet-witte personen als doelwit koos en vanuit zijn Renault Clio op ze schoot.

Of hij banden had met extreemrechtse groeperingen wordt onderzocht aan de hand van in beslag genomen computerapparatuur. Bronnen dicht bij het onderzoek die spraken met de krant omschrijven hem voorlopig als een "eenling".

'Racistische ideologie'

Tijdens de huiszoeking werden explosievenexperts en een speciale interventie-eenheid van de Franse nationale politie ingezet nadat in het appartement een geïmproviseerd explosief werd ontdekt. Volgens de autoriteiten ging het om een constructie met drie gasflessen en elektrische draden die waren verbonden met een tijdschakelaar.

De Franse president Macron sprak gisteren bij een bezoek aan Trappes zijn afschuw uit over de intenties en daden van de verdachte: "Een man is vanochtend gedood door een van onze medeburgers op basis van een racistische ideologie." En: "Het is de eerste keer dat er een geplande terroristische aanslag is om onze landgenoten, onze kinderen, te doden vanwege hun huidskleur of het geloof dat ze aanhangen. Dit is een keerpunt in onze Republiek."

Tienduizenden Israëlische expats gaan in aanloop naar de verkiezingen op 27 oktober terug naar hun land om te stemmen. Niet alleen in Israël, maar ook daarbuiten is het gevoel dat er veel op het spel staat en dat juist nu elke stem telt om de koers van het land te bepalen.

Volgens de wet kan je alleen stemmen als je in Israël bent. Alleen voor Israëlische militairen, diplomaten en kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever, de Golanhoogten en in Oost-Jeruzalem geldt een uitzondering. Ook Israëliërs die in Nederland wonen, stappen daarom op het vliegtuig.

"Als Netanyahu aan de macht blijft is het gedaan met Israël als democratische staat", zegt Barak Oserovitz tijdens een overstap op weg naar Israël. "De kans om hem tegen te houden is nu. Die komt nooit meer terug." Hij komt voor een paar dagen over uit Nederland.

"Het wordt wel een dure stem", zegt Keren Hirsch. "De tickets en de huurauto's zijn veel duurder dan normaal." Zij zijn namelijk niet de enigen die dinsdag in het land willen zijn om te stemmen. Vooral uit de Verenigde Staten komen veel mensen.

Daar is zelfs een organisatie actief die bemiddelt bij de komst naar Israël, tot ergernis van de Israëlische regering. De organisatie is namelijk gelieerd aan de mensen die ook in Israël de vaak massale protesten tegen de regering steunen.

Netanyahu of Eisenkot

Het worden nu-of-nooitverkiezingen, hoor je bij de groepjes Amerikaanse en Franse Israëliërs die zijn overgekomen, maar ook bij de mensen die in Israël wonen.

"De overheid functioneert niet", zegt Oserovitz. "Het joods-orthodoxe en het Arabische deel van de samenleving worden niet betrokken. Ze dienen niet in het leger. Orthodoxe joden krijgen meer geld dan ze bijdragen via belastingen. Daarnaast houdt Netanyahu een onderzoek tegen naar de fouten die gemaakt zijn waardoor Hamas op 7 oktober 2023 een grote aanval op Israël kon uitvoeren."

Het zijn dingen die Netanyahu's grootste uitdager oud-generaal Gadi Eisenkot juist anders wil. Een onafhankelijk onderzoek naar 7 oktober, een onafhankelijke rechterlijke macht en dienstplicht voor iedereen. Hirsch: "Uiteindelijk krijg je onder Netanyahu een soort theocratie. En de oppositie staat voor mij - ook al zijn dat voor een deel ook rechtse partijen - voor een seculiere democratie. Dat is voor mij heel belangrijk."

Palestijnen

Netanyahu heeft de afgelopen jaren, uit eigen overtuiging of als compromis aan de radicale en/of religieuze partijen in zijn kabinet kritiek vanuit de media steeds harder aangepakt, een vrijstelling van de dienstplicht voor orthodoxe joden in stand gehouden en geweld van kolonisten op de Westelijke Jordaanoever gebagatelliseerd.

Onder zijn premierschap werden ook kolonisten bewapend en kwam het bestuur van de bezette gebieden onder radicale ministers te vallen. Omdat de Israëlische rechterlijke macht hem af en toe terugfloot, deed hij pogingen om die macht te beperken of politiek te maken.

Hirsch: "Gaza gaat me aan het hart, laat dat duidelijk zijn, maar ook op de Westelijke Jordaanoever blijft geweld van Israëlische kolonisten tegen Palestijnen te vaak onbestraft. En ja, er is ook geweld vanuit Palestijnen tegen Israëliërs, dat zal ik niet ontkennen".

Elke stem telt

Netanyahu voert campagne met de slogan "Kies je Eisenkot, dan krijg je Palestina". Toch lijkt er weinig verschil te zijn in de manier hoe beide kandidaten willen omgaan met de dreiging van Hamas en andere actoren in de regio.

Vooralsnog is er ook geen verschil tussen beide kampen in hun benadering van Palestijnse kiezers in Israël. Israëlische Arabieren vormen zo'n 20 procent van het electoraat, maar een coalitie met partijen die hen vertegenwoordigen wordt door bijna iedereen uitgesloten. "Onverstandig en racistisch", oordeelt Hirsch op weg naar Israël.

Of de stem van ingevlogen Israëliërs het verschil maakt, is nog maar de vraag. Omdat er veel op het spel staat, wordt er een hoge opkomst verwacht, zelfs bij de Arabische kiezers in Israël. Daardoor telt elke stem relatief minder zwaar. Dat weerhoudt Barak Oserovitz er niet van het vliegtuig naar Israël in te stappen. "Ik zeg niet op welke partij ik ga stemmen, maar ga er maar van uit dat het vóór verandering is!"

Vanaf 19.30 live bij de demonstratie

In Tel Aviv is vanavond een grote demonstratie van tegenstanders van de Israëlische regering van premier Netanyahu. Aanstaande dinsdag zijn er verkiezingen. Correspondent Lennard Swolfs en verslaggever Sander van Hoorn zijn er vanaf 19.30 live bij.

One of the nicest things about the Hackaday community, and the open-source hardware community at large, is the incredible generosity of one hacker to another. But it’s not purely altruism …read more

Frankrijk houdt de adem in voor de nieuwe protesten vandaag. In het hele land verzamelen zich opnieuw vele duizenden betogers voor protestmarsen. De grote vraag is of het net als vorige week zal uitlopen op massaal geweld.

In Parijs is het vooralsnog rustig. Er is een grote politiemacht op de been. Ook is de route van de protestmars verlegd van de plekken waar het vorige week uit de hand liep naar een zuidelijker deel van de stad.

Betogers worden weggehouden van centrale plekken als Place de la République en Place de la Bastille. In plaats daarvan worden ze gemaand om de route te lopen tussen de Porte d'Italie en Porte de Vincennes. Inmiddels is de eerste groep demonstranten daar aangekomen.

Verslaggever Mattijs van de Wiel is in Parijs bij de verplaatste demonstratie:

Rond het middaguur riep de politie het publiek dat toch naar Place de la Bastille was gekomen op om te vertrekken. Dat gebeurde zonder incidenten in aanwezigheid van enkele tientallen agenten.

In meerder steden, waaronder in Nice, Lyon en Lille, heeft de politie ingegrepen bij protesten met traangas of een waterkanon. Dat gebeurde zonder incidenten.

Scholieren, bonden, gele hesjes

De radicaal-linkse presidentskandidaat Jean-Luc Mélenchon, een van de drijvende krachten achter de protesten, riep deelnemers op zich aan de regels te houden. Volgens hem probeerde premier Lecornu de betogers te frustreren door de protestroute op het laatste moment 5 kilometer verderop te laten beginnen, maar hij verzocht "zijn provocaties niet te laten lukken".

De protesten in Frankrijk komen voort uit onrust in de samenleving over het beleid van president Macron. Aanhoudende protesten van scholieren afgelopen weken voor verbeteringen in het onderwijs gingen vorige week zaterdag over in een breder protest met vakbonden, boeren en oppositiebeweging gele hesjes. Honderdduizenden gingen de straat op.

Door relschoppers en plunderaars sloeg de vreedzame sfeer van de protesten toen om in wijdverspreide plunderingen, vernielingen en brandstichting. Er werd voor honderden miljoenen euro schade aangericht, honderden verdachten zijn opgepakt.

Onderweg met jeu-de-boulesballen

Om nieuw geweld te voorkomen is het demonstratierecht flink ingeperkt vandaag. Zo staat president Macron alleen betogingen van vakbonden toe en gelden op verschillende plekken in het land een avondklok en samenscholingsverboden. Jongeren mogen in het centrum van Lille niet buiten zijn tussen 20.00 uur en 06.00 uur en men mag daar vandaag tot 22.00 uur niet bijeenkomen. In steden als Montpellier, Nancy en Caen werd geen toestemming gegeven voor protest.

Door het hele land worden 70.000 agenten ingezet, ondersteund door het leger. Op verschillende plekken in het land werden vanmorgen al honderden mensen preventief gefouilleerd, "om mensen met kwade bedoelingen af te schrikken". Daarbij werden voorwerpen die als wapen gebruikt kunnen worden afgepakt: naast messen, knuppels en vuurwerk ook een samoeraizwaard en meerdere jeu-de-boulesballen.

Ook kleding die gebruikt kan worden om traangas te weerstaan, werd in beslag genomen, zoals mondmaskers met filters en duikbrillen. Aan het begin van de middag waren er door heel Frankrijk 135 arrestaties verricht. Ook waren er op dat tijdstip volgens minister Nuñez van Binnenlandse Zaken 35.000 mensen op de been in heel Frankrijk.

Veel ondernemers hebben uit voorzorg hun puien dichtgespijkerd. Musea als het Louvre en het Musée d'Orsay blijven vandaag gesloten, net als 24 Parijse metrostations. Verschillende voetbalwedstrijden zijn uitgesteld.

In Orléans ging wel het partijcongres van het radicaal-rechtse Rassemblement National door. Daar kwamen duizenden linkse betogers op af, de autoriteiten verwachtten er zeker 20.000. Ook hier wordt tot nu toe geen geweld gemeld.

In safaripark Beekse Bergen in Hilvarenbeek is vanochtend een verzorgster ernstig gewond geraakt nadat ze was aangevallen door een panter. Een woordvoerder van het park meldt dat ze aanspreekbaar is.

Het slachtoffer werd rond 11 uur gevonden in een van de binnenverblijven van het dierenpark. Wat er precies is gebeurd, is nog niet bekendgemaakt.

De vrouw is meteen medisch behandeld en naar het ziekenhuis gebracht. De familie van de verzorgster is op de hoogte gesteld.

Leden van schietvereniging Davy Crockett in Meterik reageren aangeslagen na de brand die vannacht een houten clubgebouw verwoestte. Amper één dag heeft de schietvereniging kunnen genieten van de saloon, die door de leden zelf was gebouwd.

De ochtend na de brand loopt voorzitter Jan Joosten van de schietvereniging door de smeulende resten. "Zeven maanden hebben we gebouwd, met man en macht. En nu is het weg", vertelt hij aan de regionale omroep L1 Nieuws. "Onze trots is afgebrand. Dat doet pijn."

Rook uit de wand

Het gebouw was in zeven maanden door de leden gebouwd vanwege het 60-jarige bestaan van de schietclub. Vandaag zou er een open dag worden georganiseerd om het pas opgeleverde clublokaal voor het eerst te tonen aan het publiek. Maar vannacht, tijdens het openingsfeest van de saloon, ging het mis.

"Rond 23.30 uur zagen we rook uit de wand komen", herinnert Joosten zich met tranen in de ogen. "We hebben meteen alles ontruimd. Er waren zo'n 150 mensen op de openingsavond. Leden van de club, vrienden en sponsoren. We hebben iedereen veilig naar buiten gekregen, maar het vuur zat al in de muren."

Zelf met tuinslang in de weer

Terwijl de brandweer onderweg was, probeerden de schutters met een tuinslang het vuur zelf te blussen. "We zagen al snel dat dit geen zin had. Het vuur zat in de muren, het isolatiemateriaal had vlam gevat. De hele ruimte stond ook vol rook."

Het laatste sprankje hoop dat het gebouw nog te redden was, vervloog op het moment dat de brandweer aan het werk ging. "Toen de brandweer begon met breken en slopen om bij de vlammen te komen, kon je de conclusie wel trekken. De saloon was niet meer te redden."

De schietvereniging, met een enorme voorliefde voor de Noord-Amerikaanse geschiedenis, besloot zichzelf met de houten saloon voor het jubileum een passend cadeau te geven.

Dat gebeurde geheel in stijl: een hoge houten ruimte, keurig versierd met western-schilderijen, een karrewiel aan het plafond, een doorgang naar de schietbaan en uiteraard een trap naar de ruimtes boven de bar. Alleen de klapdeurtjes ontbraken, omdat die het lastig zouden maken om er met een vol dienblad door te lopen.

Wederopbouw

De rustieke saloon stond naast de schietbaan. Dat stenen gebouw is gespaard gebleven in de vlammenzee. "Dat heeft wel waterschade, dus we moeten kijken wat we daar nog voor werk aan hebben", zegt Joosten.

Over de oorzaak wil hij niet speculeren. "Daar heb ik geen verstand van, het is voor het eerst dat we zoiets meemaken", vertelt hij. Opgelucht: "We zijn gelukkig verzekerd, dus we hopen dat alles goed komt. We wachten af wat de experts zeggen, daarna beginnen we opnieuw. Opnieuw een saloon, opnieuw van hout."

De Duitse politie denkt dat een verwarde man achter de verwoestende brand zit in Hitlers buitenverblijf het Adelaarsnest vannacht. Volgens het Duitse Openbaar Ministerie heeft de 33-jarige man die vannacht werd opgepakt psychische klachten.

Gisteravond brak er rond 21.15 uur brand uit in het Kehlsteinhaus op de Obersalzberg, in 1938 gebouwd als plek waar Adolf Hitler (buitenlandse) gasten kon ontvangen. De dictator had op dezelfde berg in de Alpen een buitenverblijf, net als veel andere hoge nazi's.

Toen de brandweer arriveerde, sloegen de vlammen al uit het gebouw. Blussen ging moeilijk vanwege het slechte weer, gebrek aan bluswater en de moeilijk te bereiken locatie op ruim 1800 meter hoogte. Het blussen, door zo'n 250 brandweerlieden uit zes gemeenten, moest zelfs enkele uren worden stilgelegd uit veiligheidsoverwegingen.

Meteen opgepakt

De verdachte kon bijna onmiddellijk worden opgepakt, omdat hij op zijn motor de brandweer en politie tegemoet reed op de smalle toegangsweg. Hij werd aangehouden omdat zijn motor geen kenteken had, maar al snel kregen agenten door dat hij mogelijk meer met de brand te maken had. Hij was gewond aan een hand, maar het is nog niet duidelijk of dat door het vuur kwam.

De aanklager zegt dat de mentale problemen van de verdachte waarschijnlijk een grote rol hebben gespeeld bij het motief. Hij spreekt daarnaast van mogelijk politieke drijfveren, maar daar moet verder onderzoek naar gedaan worden.

De man is opgenomen in een psychiatrische inrichting. Hij heeft volgens het OM "een band" met de regio, maar woont er niet. Als hij wordt veroordeeld kan hij 1 tot 10 jaar cel krijgen voor brandstichting, al houdt de aanklager er ook rekening mee dat de man ontoerekeningsvatbaar wordt verklaard.

Hoewel het vuur inmiddels onder controle is, zal het nablussen naar verwachting nog de hele middag duren. Het duurt mede zolang doordat de brandweer vanwege het risico op vallend puin het pand niet in kan. Daarom is niet duidelijk hoe groot de structurele schade is in het uitgebrande gebouw. De omgeving van het Kehlsteinhaus blijft voorlopig gesloten voor belangstellenden.

De Beierse minister van Binnenlandse Zaken Herrmann heeft al het voornemen uitgesproken om het Adelaarsnest te herbouwen. "We kunnen toch geen ruïne laten staan?", antwoordde hij toen hij gevraagd werd naar de toekomstplannen. De Duitse deelstaat is eigenaar van het pand.

Dergelijk erfgoed uit de nazitijd is niet onomstreden. Zo werd er in Braunau am Inn lang gezocht naar een juiste bestemming voor het geboortehuis van Hitler, uit angst dat het neonazi's zou aantrekken. Uiteindelijk werd besloten er een politiebureau te vestigen.

Herrmann erkent dat er ook hier "moeilijke" gesprekken gevoerd moeten worden, maar wijst erop dat het ook een plek voor herinnering was en al jarenlang een populaire toeristische uitspanning. Hij voegde er echter aan toe "slechts 12 uur na de brand" nog geen concrete plannen te kunnen presenteren, maar denkt dat er "een passende oplossing" wordt gevonden.

De uitbater van het gebouw valt de minister bij. Volgens hem is bewezen dat er door context te bieden juist respectvol met het verleden omgegaan werd. "Als bezoekers hier alleen een ruïne vinden, krijg je juist het soort toerisme dat je niet wil hebben."

Herrmann merkte verder op dat het gebouw verzekerd was en de kosten van een herbouw niet bij de belastingbetaler terecht hoeven te komen.

Het Kehlsteinhaus werd in 1952 in gebruik genomen als café-restaurant. Het geldt met jaarlijks 300.000 bezoekers nog altijd als een belangrijke toeristische trekpleister, vanwege de geschiedenis en het panoramische uitzicht over de Beierse Alpen.

Het nabijgelegen verblijf van Hitler, de Berghof, werd verwoest tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Nieuwsbrief Tweede Wereldoorlog

Geïnteresseerd in Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

There’s just something about backing way, way off the cutting edge to rediscover the simpler joys of yesteryear. We’ve got a contest about to wrap up along those lines, and …read more

In Finland is veel verontwaardiging over de illegale kap van honderdduizenden bomen. Google kapte de bomen voor de aanleg van datacenters, maar moest het werk deze maand neerleggen van de Finse toezichthouder. Het bedrijf had de noodzakelijke milieueffectrapportages niet afgerond voor de start van de kap.

De bomen werden weggehaald op twee plekken in het midden van Finland. Bij Muhos verdwenen zo'n 250.000 bomen. Bij Otanmäki, zo'n 100 kilometer zuidoostelijker, sneuvelden nog eens 150.000 bomen, schat ecologe Mari Annala in The Guardian.

Google heeft vorige week excuses aangeboden voor de ontbossing. Wel zei de landelijke directeur Antti Järvinen dat het bedrijf had gehandeld "naar beste begrip van de wetgeving die we op dat moment hadden".

Maar daarmee is de beroering niet voorbij, want in Finland staan 145 datacenters op de planning. Meer dan 93.000 mensen hebben inmiddels een petitie ondertekend voor strengere regels voor datacenters. Ook willen ze dat de getroffen gemeenschappen worden gecompenseerd.

Wolven in dorp

In Muhos zegt een bewoner tegen The Guardian dat hij wil dat Google de schade vergoedt. Hij stelt voor dat het bedrijf helpt bij het herstel van de lokale zalmpopulatie, die decennia geleden al is verdwenen door de waterkrachtcentrales.

In Otanmäki zegt een bewoner dat de kap van de bomen de natuur heeft verstoord. Sinds de bomen zijn verdwenen, komen er wolven, zegt Anni Ranta (53). "Ze zijn gevlucht."

Haar afkeer van de datacenters is zo sterk dat ze overweegt om te verhuizen. "Ik wil ze helemaal niet in Finland hebben. Ik heb een hekel aan het hele idee van AI en de wereld die verandert, en de manier waarop dat gebeurt. Het gaat te snel."

Investeren in Finland

Vorige maand werd bekend dat Google een investering van 13 miljard euro doet in nieuwe AI-datacenters en digitale infrastructuur in Finland. De Finse premier Petteri Orpo zei toen dat het aantrekken van dit soort investeringen "topprioriteit" was en dat de deal met Google "duurzame voordelen voor beide partijen" zou opleveren.

Finland is aantrekkelijk voor technologiebedrijven vanwege de vele ruimte en het koude klimaat. Daardoor is er minder energie nodig om de warmte af te voeren die datacenters produceren, wat de kosten drukt. Microsoft sloot eerder dit jaar ook al een deal over datacenterplannen in Finland.

Oekraïne meldt dat de verbinding met het Starlink weer stabiel is. Op 14 oktober meldde het Oekraïense leger dat ze plots problemen hadden met de satelliet-internetvoorziening Starlink. Dat leverde grote problemen op voor de Oekraïense defensie.

Onder meer de snelheid van aanvals-, verdedigings- en bevoorradingsdrones werd verminderd. De drones konden ineens niet harder dan 160 kilometer per uur, terwijl Russische kamikazedrones een snelheid van meer dan 500 kilometer per uur halen.

Ook kwamen waarschuwingen over lancering van raketten niet meer door, waardoor burgers niet op tijd gewaarschuwd konden worden.

De drones kunnen hun normale snelheid weer halen, zegt Oekraïense Defensieminister tegen Reuters. "De verbinding is stabiel."

Amerikaanse regering

Zelensky vermoedde dat de Amerikaanse regering achter de problemen zat. In de dagen voorafgaande aan de problemen sloot Trump een diesel-overeenkomst met Rusland, hief sancties op en eiste van Oekraïne dat het stopt met aanvallen op Russische olieraffinaderijen. Ook zei Trump tegen de pers dat het tijd is dat Oekraïne een nieuwe leider krijgt.

"Het zijn verrassingen waar je niet op rekent als je echt partners bent. Wij rekenen op onze partnerrelatie met de Verenigde Staten", reageerde de Oekraïense president tijdens een bezoek aan Londen.

Musk

Trump en Elon Musk, eigenaar van SpaceX waar Starlink onder valt, wezen naar elkaar als het gaat om de Starlink-problemen. Musk schreef op X dat Starlink beheerd wordt door de Amerikaanse defensie en uiteindelijk dus door president Trump.

Afgelopen woensdag meldde The Wall Street Journal op basis van bronnen dat Musk zelf opdracht had gegeven om de toegang van Oekraïne tot het satellietnetwerk Starlink te beperken.

Musk en Trump zouden de beperkingen vooraf hebben besproken, en ook nadat ze waren ingevoerd contact hebben gehad.

'Zorgwekkend'

De Europese Unie noemde die berichten "uiterst zorgwekkend" en eiste dat Musk de volledige gebruiksmogelijkheden onmiddellijk herstelde.

"Oekraïne heeft satellietinternet nodig voor de communicatie tussen zijn militairen, om zijn burgers te beschermen en om de drones te besturen die het voor de verdediging van zijn grondgebied nodig heeft", zei een woordvoerder van EU-Commissievoorzitter Von der Leyen.

De EU werkt aan een soortgelijk satellietnetwerk als Starlink, dat IRIS2 gaat heten. "Oekraïne kan zich daar volledig bij aansluiten", aldus Von der Leyens woordvoerder.

In deze special zie je meer over Starlink en de Oekraïense afhankelijkheid ervan:

De Amerikaanse rapper Macklemore heeft voor het eerst opgetreden sinds hij half september uit het voorprogramma van de Britse zanger Ed Sheeran werd geschrapt wegens pro-Palestijnse uitspraken. Tijdens het concert in Colorado zei hij onder meer dat "het niet moeilijk is om mens te zijn".

Aanleiding voor het weren van Macklemore uit de tour van Sheeran, waren uitspraken die hij deed tijdens het voorprogramma. Op 4 september vroeg Macklemore bij een concert in het MetLife Stadium in de Amerikaanse staat New Jersey aandacht voor de situatie van Palestijnen in Gaza.

"Een van de redenen waarom ik deze tournee wilde doen, was omdat ik hier op podia en in stadions door heel Amerika wilde staan en twee woorden wilde uitspreken die me zeer na aan het hart liggen: Free Palestine", zei hij toen.

Macklemore, wiens echte naam Ben Haggerty is, zou aanvankelijk bij tien concerten van Ed Sheeran in de VS optreden, maar na zijn uitspraken in New Jersey bleef dat aantal beperkt tot twee. De stadions waar de overige concerten zouden plaatsvinden, wilden hem geen podium meer bieden.

Volgens Macklemore werd Sheeran onder druk gezet door stadioneigenaren om hem uit zijn programma te schrappen. De Amerikaanse organisator van Sheerans concerten bevestigde later tegen muziekblad Rolling Stones dat de concertzalen Macklemore niet meer lieten optreden wegens zijn uitspraken.

Eerste optreden

Donderdagavond Amerikaanse tijd trad Macklemore voor het eerst weer op in Colorado. "Het is op dit moment niet moeilijk om mens te zijn", zei hij. "Het is niet politiek. Het is menselijk om een hart te hebben, anderen te zien lijden en dan te zeggen: dit kan niet langer doorgaan."

"Daarom zeg ik: Free Palestine." Vervolgens vroeg hij ook aandacht voor de situatie in Sudan, Congo, Libanon en Haïti. Daarnaast sprak hij zich uit voor mensen in de VS die worden getroffen door het optreden van de Amerikaanse immigratiedienst ICE en daardoor "bang zijn om hun huis te verlaten".

Uitverkochte concerten

Macklemore kondigde een maand geleden een eigen concertreeks aan onder de noemer 'Free Palestine'. De opbrengst gaat naar hulporganisaties voor Palestijnen.

Komende dinsdag, vrijdag en zaterdag treedt hij op in achtereenvolgens Dublin, Parijs en Londen. De concerten waren binnen mum van tijd uitverkocht. De rapper gaf op Instagram aan daar "diep van onder de indruk te zijn".

Volgens Macklemore laat de belangstelling voor zijn snel opgetuigde concertreeks de kracht van "collectieve actie" zien. Hij ziet die als een steunbetuiging aan artiesten die hun podium gebruiken om zich uit te spreken voor Palestijnen.

Na het vertrek van Macklemore stapten ook Sheerans begeleidingsband en drie acts uit zijn voorprogramma. In Isaac Slade, voormalig voorman van The Fray, vond de Britse zanger een vervanger voor Macklemore.

Schepen op de IJssel tussen de IJsselkop en Zutphen kunnen voorlopig weer in beide richtingen varen. Door de regen van de afgelopen dagen is de stand van de rivier gestegen en daarom is het eenrichtingsverkeer vandaag opgeheven, laat Rijkswaterstaat weten.

Het eenrichtingsverkeer werd tien dagen geleden opnieuw ingesteld, nadat de maatregel twee dagen eerder tijdelijk was opgeheven. Op sommige plekken zakte de waterstand weer onder de 1,45 meter. Daardoor was het voor schepen niet veilig om elkaar te passeren.

De maatregel had gevolgen voor de binnenvaart richting het Twentekanaal, schrijft RTV Oost. Schippers konden niet meer vanuit beide richtingen rechtstreeks naar het kanaal varen en moesten dus omvaren.

'Droogteperiode nog niet voorbij'

Door de regen van de afgelopen dagen heeft de minimaal gepeilde diepte op de Boven-IJssel de vereiste 1,45 meter bereikt. Toch waarschuwt Rijkswaterstaat dat de droogteperiode nog niet voorbij is.

De waterstanden worden daarom nauwlettend in de gaten gehouden. "Als de waterstand weer daalt, kunnen opnieuw maatregelen voor de scheepvaart worden ingesteld."

Twee musea in het Schotse Glasgow zijn gestopt met het tentoonstellen van mummies. In het ene geval zijn de menselijke resten helemaal verwijderd uit de opstelling, bij het andere is de mummie nu bedekt met een doek. Een derde museum is ook van plan aanpassingen door te voeren.

De verandering kwam aan het licht toen een bezoeker zijn dochter de mummie van priester Nekht wilde laten zien in het Kelvingrove Museum. Ze vonden echter alleen een kaartje met de boodschap dat "menselijke resten zijn verwijderd als een teken van respect". Ook een hoofd, voet en hand die gemummificeerd waren te zien, bleken verdwenen.

"We zijn van mening dat het van meer respect getuigt naar de overleden individuen om de antieke Egyptische menselijke resten niet tentoon te stellen", reageert het museum in de Britse pers. Er kan een uitzondering worden gemaakt als er "toestemming is van de overledene of zijn nabestaanden", maar dat is in dit geval uiteraard niet mogelijk.

Verborgen onder een doek

Een tweede museum in de stad blijkt al in augustus vorig jaar om dezelfde redenen wijzigingen te hebben doorgevoerd. De mummie van Sjep-En-Hor in het Hunterian was altijd tentoongesteld in haar rijkversierde sarcofaag, maar is inmiddels onzichtbaar gemaakt met doek. De grafkist is nog wel te zien voor bezoekers.

Het Hunterian zegt "ernaar te streven een meer ethische instelling te worden" en vindt daarom dat de 2600 jaar geleden gestorven vrouw "privacy verdient na haar overlijden". Sjep-En-Hor werd al sinds 1820 tentoongesteld. De mummie van Nekht, zo'n 4000 jaar oud, was begin vorige eeuw opgegraven.

Museumbeheerder Glasgow Life zegt van plan te zijn ook enkele stukken weg te halen uit religiemuseum St. Mungo. Het gaat daar om een lijkkist en enkele gemummificeerde resten.

'Geschiedenis verborgen'

De veranderingen komen voort uit aangescherpte richtlijnen van de internationale museumraad ICOM. Die schrijven voor dat er "omwille van de menselijke waardigheid" terughoudend moet worden omgegaan met het tentoonstellen van lichaamsdelen. "Besluiten daarover moeten altijd genomen worden in samenspraak met afstammelingen of de gemeenschappen waaruit ze afkomstig zijn."

Critici spreken van doorgeslagen politieke correctheid. "De geschiedenis wordt verborgen", vreest Conservatief politicus Murdo Fraser. "De musea van Glasgow zouden moeten pronken met onze geschiedenis, niet het stiekem verwijderen vanwege de nieuwste trend in politiek correctheid."

"Britse musea zijn te druk bezig de geschiedenis te censureren en filteren om tegemoet te komen aan de eisen van woke fanatiekelingen", zegt Chris McGovern, geschiedenisadviseur onder oud-premier Thatcher, tegen de Daily Mail. "Straks mag het Tapijt van Bayeux ook niet meer getoond worden omdat er te veel geweld, dood en lijken op te zien zijn."

Mummy issues

Andere musea zeggen in de Britse media niet het voorbeeld van Glasgow te volgen. National Museums Scotland, waar enkele drukbezochte instellingen in Edinburgh onder vallen, heeft geen plannen iets aan te passen. Ook het gerenommeerde British Museum heeft geen mummy issues, zoals de Daily Mail het verwoordt.

Een woordvoeder van het Londense museum zegt dat menselijke resten best "met respect, zorg en waardigheid" getoond kunnen worden, zolang er maar voldoende context bij geleverd wordt. Het museum wijst op de educatieve, historische en wetenschappelijke waarde van dergelijke stukken. Er zijn dan ook plannen om iets te wijzigen.

De musea in Glasgow hebben nog niet gezegd wat er nu met de mummies zal gebeuren. Een woordvoerder laat weten open te staan voor het terugsturen ervan naar Egypte.

'Keuzes veranderen'

Musea in Nederland kennen de discussie. Het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden zegt dat er altijd "behoedzaam gehandeld" wordt "met respect voor de menselijke waardigheid", maar "vindt het belangrijk om historische verhalen te vertellen, niet alleen over het leven, maar ook over de dood en de omgang met het dode lichaam".

Het Amsterdamse Allard Pierson heeft ervoor gekozen de mummies zo te tonen dat bezoekers ervoor kunnen kiezen niet te kijken. Het geeft daarbij toe dat de "keuzes die we vandaag (of gisteren) maakten, niet noodzakelijk de keuzes zijn die we in de toekomst maken".

[Bookmari] had a problem — working as a delivery driver, they wanted to work on various projects with Claude Code while out and about. Unfortunately, it simply wasn’t practical to …read more

Het stormachtige weer van gisteravond heeft op veel plekken geleid tot schade, vooral in het zuiden van Nederland. In de provincies Limburg en Noord-Brabant zijn er veel meldingen van omgevallen bomen en takken op weg. Voor zover bekend is niemand gewond geraakt.

De waarschuwing van het KNMI voor harde wind is inmiddels ingetrokken. Vanavond is er opnieuw kans op zware windstoten, dan in de kustgebieden.

Storm Austen leidde gisterochtend al tot overlast in Frankrijk en Engeland. In afgezwakte vorm trok het lagedrukgebied daarna over Nederland. De hardst gemeten windstoot was in Vlissingen: 91 kilometer per uur. Ook aan de kust van Zuid-Holland en in het zuiden van Limburg waren er zware windstoten.

Grotere incidenten waren er in onder meer Volkel en Amsterdam. In Volkel sloeg een omvallende boom een groot gat in het dak van een woonboerderij. Ook een serre ging aan diggelen, schrijft Omroep Brabant. In Amsterdam viel een boom op een rijdende auto. De bestuurder kwam met de schrik vrij.

Op veel plaatsen was de brandweer druk met het weghalen van bomen en takken van wegen. In Gelderland heeft de brandweer op zeker twee plekken steigerdoeken weggehaald die dreigden weg te waaien, schrijft Omroep Gelderland.

Vanavond weer code geel

Inmiddels is het minder hard gaan waaien. Er trekken nog enkele buien over het land en daarna schijnt geregeld de zon.

Vanavond neemt de wind weer toe. Vanaf 22.00 uur geldt code geel in Noord-Holland, Friesland, Groningen en het Waddengebied. Het KNMI waarschuwt voor zware windstoten, op Texel en Vlieland mogelijk tot 100 kilometer per uur. De windstoten houden de hele zondag aan.

Oud-burgemeester van Groningen Koen Schuiling gaat in cassatie tegen de veroordeling tegen hem voor masturberen in zijn auto. Dat heeft hij via een verklaring bekendgemaakt in de podcast Belleman & Van Dop.

Het gerechtshof in Zwolle veroordeelde Schuiling vorige week tot een boete van 250 euro voor wat officieel schennispleging heet. Het gerechtshof acht bewezen dat hij heeft gemasturbeerd in zijn auto in maart 2024. Schuiling heeft dat altijd ontkend. Hij stelt dat hij buikpijn had en daarom zijn broek open had en over zijn buik wreef.

Om die reden vecht hij zijn veroordeling opnieuw aan. "Ik ben vanaf het begin altijd duidelijk geweest over wat er die avond aan de hand was en waar ik last van had", zegt hij in een verklaring die werd voorgelezen door rechtbankverslaggever Saskia Belleman. "Het is voor mij onbegrijpelijk dat het hof dat niet gelooft. Het gaat in deze zaak over een relatief kleine boete, maar de gevolgen voor mij zijn immens."

Schuiling zegt dat de veroordeling onrechtvaardig voelt en dat hij nog steeds strijdbaar is om zijn recht te halen. Ook bedankt hij mensen voor "de vele steunbetuigingen".

Verklaring vrachtwagenchauffeur

De oud-burgemeester werd vorig jaar door de rechtbank van Zwolle schuldig bevonden aan schennispleging en kreeg een boete van 250 euro. Tegen die veroordeling ging hij in hoger beroep, maar ook het gerechtshof veroordeelde hem dus.

In de zaak speelt de verklaring van een vrachtwagenchauffeur een grote rol. Hij heeft verklaard dat hij op 25 maart 2024 naast Schuiling reed op de A7 tussen Groningen en Hoogezand. Daar zag hij dat Schuiling de binnenverlichting van zijn auto aan had en aan het masturberen was. De vrachtwagen en de auto reden een tijd bij elkaar in de buurt.

Zowel de rechtbank als het gerechtshof beschouwt de verklaring van de chauffeur als betrouwbaar omdat hij altijd gedetailleerd en consistent heeft verklaard. Schuiling heeft daarentegen niet altijd hetzelfde verklaard, zei het hof vorige week. Hij zei eerst dat hij moest plassen, later verklaarde hij dat hij buikpijn had.

Vroegtijdig gestopt

Schuiling was burgemeester van Groningen tussen 2019 en 2024. Hij kondigde in september 2024 voortijdig zijn vertrek aan, toen de verdenking tegen hem nog niet openbaar was.

Over dit vertrek schreef Dagblad van het Noorden later dat minister Uitermark van Binnenlandse Zaken vanwege de masturbatiezaak druk op hem had uitgeoefend. Als hij niet zelf zou stoppen, zou het ministerie hem schorsen. Het ministerie zegt tegen de NOS dat Schuiling niet onder dwang vertrok.

Voormalig CDA-Tweede Kamerlid en journalist Sytze Faber is op 89-jarige leeftijd overleden in Leeuwarden. Dat meldt zijn familie in een rouwadvertentie in NRC.

Faber groeide op in een Fries, gereformeerd milieu, studeerde politicologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en promoveerde in 1974. Na jaren in de wetenschap te hebben gewerkt, werd hij in 1977 Tweede Kamerlid.

De Fries kwam de Tweede Kamer in namens de ARP, dat in 1980 opging in het CDA. Hij gold als linkse CDA'er en had grote bezwaren tegen het tot stand komen van het kabinet-Van Agt I, bestaande uit zijn CDA en de VVD.

Onafhankelijke geest

Desondanks behoorde hij niet tot de zogeheten loyalisten, een groep van aanvankelijk zes CDA'ers uit de linkervleugel van de partij, die zich kritisch opstelden tegen het regeerakkoord met de VVD. Daardoor namen zij een belangrijke machtspositie in, aangezien het kabinet-Van Agt I met 77 zetels een krappe meerderheid had.

Faber sloot zich niet bij hen aan, passend bij zijn onafhankelijke geest om zich zo niet bij voorbaat aan groepsdenken te binden. Toch week hij geregeld af van de partijlijn. Hij speelde een belangrijke rol binnen de debatten over de grondwetsherziening en verzette zich in 1979 met negen andere CDA'ers tegen de plaatsing van Amerikaanse kruisraketten in Nederland.

Hij combineerde zijn Kamerlidmaatschap met het gedeelde hoofdredacteurschap bij het Friesch Dagblad. "Die combinatie met de politiek was toen volstrekt normaal: het was de zuilentijd en een zuilenkrant", zei Faber begin dit jaar nog in een interview met die krant.

Toen Ruud Lubbers in 1982 premier werd, volgde Bert de Vries hem op als CDA-fractievoorzitter. Binnen de partij werd sterker aangedrongen op eensgezindheid, daardoor kwam de positie van kritische Kamerleden onder druk te staan. Faber bleef tot januari 1985 Kamerlid.

Burgemeesterschap

Vervolgens werd hij benoemd tot burgemeester van het Drentse Hoogeveen. In 1988 raakte Faber betrokken bij een incident in Zwolle na een kroegbezoek. Daar kregen Faber en de burgemeester van Smallingerland, Bert Smallenbroek, ruzie met een groep jongeren. Daarbij zou Smallenbroek slaags zijn geraakt met hen.

De toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Van Dijk boog zich zelfs over de kwestie, ook wel "de Zwolse affaire" genoemd. Na onderzoek van de rijksrecherche concludeerde hij dat de burgemeesters geen strafbare feiten hadden gepleegd.

Hij vond het incident "te futiel, te miezerig" voor ontslag, maar berispte hen wel omdat ze het aanzien van hun ambt hadden geschaad. De vorig jaar overleden Smallenbroek, stapte op. Faber behield het vertrouwen van de gemeenteraad en bleef uiteindelijk tot 1998 burgemeester van Hoogeveen.

Na zijn vertrek uit Hoogeveen keerde Faber terug bij het Friesch Dagblad als politiek columnist, waar hij een wekelijkse column schreef. In 2007 schreef hij het boek De wet van de koestal. Gereformeerden in Den Haag, over de formatie van het kabinet-Balkenende IV.

Faber overleed afgelopen donderdag in Leeuwarden.

Met nog tien dagen te gaan tot de Congresverkiezingen neemt in de Verenigde Staten de spanning toe. Op het spel staat een meerderheid in de twee Kamers van het Congres: het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. De Republikeinen zetten alles op alles om hun meerderheden te behouden en de Democraten gaan op hun beurt tot het uiterste om die te veroveren. En ze zien een kans: in meerdere staten lijkt volgens de peilingen een verrassing mogelijk.

Deze verkiezingen zijn voor Democraten dé mogelijkheid om de macht in Washington weer een beetje naar zich toe te trekken. De afgelopen twee jaar hebben Donald Trump en zijn Republikeinse partij met hun meerderheden in het Congres een stempel op het land en de wereld gedrukt.

De acties van de president zijn voor veel mensen een reden om te gaan stemmen bij de midterm elections. Vaak worden tussentijdse verkiezingen gezien als indirect referendum over de president. Het lukt de partij van de president bijna nooit om het Congres in handen te houden. Met zijn lage populariteitscijfers komen deze verkiezingen ook voor Trump op een slecht moment.

Beluister onze podcasts over de midterms in de VS

In aanloop naar de midterms op 3 november maken de NOS-collega's van Bureau Washington nieuwe afleveringen van de podcast Amerika Kiest. Beluister ze via NPO Luister of via een ander audioplatform.

De Democraten hopen dus te kunnen toeslaan, maar zowel het Huis als de Senaat in handen krijgen is een uitdaging. Zeker in de Senaat is het verre van een gelopen race. De Democraten moeten in zeker vier staten een zetel van de Republikeinen afpakken, onder meer in staten waar Trump twee jaar geleden met meer dan 10 procentpunten verschil won.

Texas van rood naar blauw?

Een van die staten is Texas. Daar hopen de Democraten met de 37-jarige James Talarico een troef in handen te hebben om het altijd rode Texas blauw te laten kleuren.

De voormalige leraar probeert aan te tonen dat de huidige politiek er niet is voor de gewone Texaan, dat de splijtzwam in de politiek hem niet zit in "links of rechts, maar boven en onder". De bovenlaag van de samenleving verdient te veel en heeft te veel macht, is zijn verhaal.

Zijn tegenstander Ken Paxton is daarvan een voorbeeld, vindt Talarico. Paxton, die door Trump wordt gesteund, is de hoogste aanklager in Texas en wordt achtervolgd door schandalen. Hij overleefde ternauwernood een afzettingsprocedure vanwege verdenkingen van corruptie.

Het helpt Paxton en zijn mede-Republikeinen niet dat ze zien dat Donald Trump almaar rijker wordt van het presidentschap. Hoewel de Amerikaanse economie groeit en er bijvoorbeeld veel investeringen worden gedaan op het gebied van kunstmatige intelligentie, voelen Amerikanen de pijn in hun portemonnee. Zo startte Trump de oorlog met Iran, waardoor de brandstofprijzen enorm stegen.

Vooral diesel is duur en dat wordt met name gevoeld door boeren: hun landbouwmachines draaien op diesel. Mede daarom ogen de Republikeinen in 'rode' staten met veel landbouw, zoals Kansas, Iowa en Ohio, ineens kwetsbaar bij deze verkiezingen.

Ook de importheffingen die Trump invoerde en de daaropvolgende handelsoorlog met Canada helpen niet mee. Voor veel staten is Canada het belangrijkste exportland.

Waarover gaat het nog meer bij de verkiezingen? Onze correspondent legt het uit in deze video:

De Republikeinen hebben door dat het alle hens aan dek is. Trump geeft grote sommen geld uit om Republikeinse kandidaten in het nauw te steunen, bijvoorbeeld met extra tv-spotjes. Daarnaast reizen hij en vicepresident Vance los van elkaar het land door om kiezers te enthousiasmeren.

Trump vloog deze week naar Kansas, South Carolina, Florida, Iowa en North Carolina. Die staten won hij eerder met gemak, maar nu ziet zelfs Trump het daar somber in. Zo gaf hij op het podium in North Carolina per ongeluk toe dat de Democratische kandidaat waarschijnlijk een Senaatszetel zou gaan winnen. "En dat is bizar", zei hij. De Republikeinse kandidaat Michael Whatley moest het in de zaal aanhoren.

Democraten als schrikbeeld

Om die kwetsbaarheden te maskeren, proberen de Republikeinen hun tegenstander af te schilderen als een radicale partij met veel te liberale ideeën. Ze creëren een 'woke' schrikbeeld voor conservatieve kiezers. Daarnaast wekken ze de suggestie dat als de Democraten de macht krijgen de VS een communistische koers inzet.

Dat komt vooral tot uiting in de spannende Senaatsverkiezing in Michigan. Daar hopen de Republikeinen de progressieve Democraat Abdul El-Sayed te verslaan en zo juist een zetel van de Democraten af te pakken. De islamitische El-Sayed wordt er als zondebok gebruikt.

Dat gaat gepaard met persoonlijke, islamofobe en racistische aanvallen. Zo zou El-Sayed een terrorist zijn en een 'jihadistische dwaas' zijn. Het laat zien dat de Republikeinen geen enkele controverse schuwen en tot het uiterste gaan om de Senaat te behouden.

De Democraten denken een grote kans te maken op een of twee meerderheden in het Congres, maar het is meer dan eens voorgekomen dat een voorspelde megawinst toch uitbleef. De Republikeinen hopen dan ook dat de uitslagen er na 3 november rooskleuriger uitzien dan de huidige peilingen.

The style and sound of older video games is unique enough that they’re still copied in relatively modern games like Undertale, Celeste, or Shovel Knight. There’s also a vibrant chiptune community making music …read more

Een verhaal van Nieuwsuur over vreselijke misstanden op een Nederlandse jeugdzorglocatie in Spanje maakt veel los. Naast geschokte reacties die bij de redactie binnenkomen, melden zich ook nieuwe slachtoffers die hun verhaal willen doen. "De teller loopt op", vertelt Lune van der Meulen in de podcast. Zij werkte samen met haar collega Yoeri Vugts meer dan een jaar aan dit dossier.

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Gemeenten en jeugdbeschermers stuurden jarenlang jongeren naar dit zogenoemde gezinshuis in Spanje, Huize Soria, als het op opvangplekken in Nederland niet goed met ze ging. Wetende dat de behandelmethodes daar 'anders' waren. Maar hoe anders, dat blijkt nu.

Voor de camera van Nieuwsuur deden vier jongeren hun verhaal.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie en eindredactie: Judith van de Hulsbeek