Aggregator

Tientallen doden bij Pakistaanse aanvallen in Afghaans grensgebied

1 hour 7 minutes ago

Pakistan heeft opnieuw doelen aangevallen in buurland Afghanistan. Volgens de Pakistaanse minister van Informatie ging het om gerichte aanvallen in het grensgebied, waarbij onder meer schuilplaatsen en uitvalsbases van de Pakistaanse Taliban zijn geraakt.

Pakistaanse functionarissen zeggen dat bij de aanvallen 29 militanten zijn gedood, meldt persbureau AP. De aanvallen zijn veroordeeld door een woordvoerder van de Taliban-regering in Afghanistan. Volgens hem zijn er tientallen burgers gedood, onder wie vrouwen en kinderen.

De aanvallen waren volgens Pakistan een reactie op recente terreuraanslagen in Pakistan, waaronder een aanslag in de havenstad Karachi. Daarbij kwamen zaterdag drie veiligheidsfunctionarissen om het leven. Die aanval werd opgeëist door een afsplitsing van de Pakistaanse Taliban.

Sinds februari zijn er geregeld aanvallen in het grensgebied tussen beide landen. Daarbij zijn honderden mensen om het leven gekomen. Pakistan beschuldigt Afghanistan ervan leden van de Pakistaanse Taliban, die aanslagen plegen in Pakistan, onderdak te bieden. Kabul ontkent dat.

Belgisch museum gratis toegankelijk omdat stinkende 'penisplant' in bloei staat

2 hours ago

Het museum van de Universiteit van Gent is vandaag gratis en extra lang open, omdat sinds gistermiddag een bijzondere plant in bloei staat. Het gaat om de zeldzame reuzenaronskelk, beter bekend als de penisplant.

De plant staat bekend om de stinkende geur van rottend vlees. Daarmee trekt hij vliegen aan, die de plant bestuiven.

Wie een bloeiende reuzenaronskelk wil zien, moet geluk hebben. De bloeiperiode duurt maar zo'n 72 uur. De plant bloeit pas voor het eerst na ongeveer tien jaar. Daarna komt hij ongeveer eens in de drie jaar tot bloei.

De opmaat naar de bloei was te volgen via een livestream en op sociale media. De video's, waarin dagelijks de lengte van de plant werd doorgegeven, zijn tienduizenden keren bekeken. Uiteindelijk werd de plant 2,29 meter hoog.

"Ik ben zeer gelukkig", zegt Herbert Evrard, de tuinier van de kas van het universiteitsmuseum, enthousiast in een video op Instagram. "Dit is het moment waar we de voorbije week naar uitkeken, en nu is het zover. Ik zag thuis via de livestream dat er verandering was, dus ik ben snel in de auto gesprongen en naar hier gereden."

In de natuur komt de plant alleen voor in de regenwouden van West-Sumatra. In Nederland staat er een exemplaar in de Hortus Botanicus in Leiden. Toen die vorig jaar korte tijd in bloei stond, trok die veel bekijks.

Amerikaanse media: VS en Iran staken aanvallen, gesprekken gaan door

3 hours 40 minutes ago

De VS en Iran hebben afgesproken om de aanvallen op elkaar voorlopig te staken. Dat melden nieuwssite Axios en persbureau Reuters op basis van Amerikaanse functionarissen.

Ook moeten schepen vrij door de Straat van Hormuz kunnen varen. Iran heeft het nieuws nog niet bevestigd.

Het staken van de aanvallen betekent volgens de functionarissen ook dat de gesprekken tussen beide landen verdergaan. Morgen ontmoeten de VS en Iran elkaar waarschijnlijk in de Qatarese hoofdstad Doha.

Aanvallen

Bijna twee weken geleden spraken de VS en Iran af elkaar niet meer aan te vallen, maar de afgelopen dagen gebeurde dat toch. Vrijdag voerden de Verenigde Staten luchtaanvallen uit op doelen in Iran, als reactie op een Iraanse droneaanval op een vrachtschip in de Straat van Hormuz. Iran zei dat schepen die buiten de door Iran vastgestelde routes varen geen garanties krijgen op een veilige doorgang.

Iran reageerde op de Amerikaanse aanvallen door aan de VS-gelieerde militaire doelen in Bahrein aan te vallen. In de nacht van zaterdag op zondag gingen de beschietingen verder.

Hitterecords in Polen, Tsjechië en Duitsland: 'Volstrekt ongekend'

4 hours 59 minutes ago

In verschillende landen in Centraal-Europa zijn afgelopen dag temperatuurrecords verbroken. In Duitsland werd het voor de derde dag op rij op sommige plekken meer dan 40 graden.

In Neißemünde (in de deelstaat Brandenburg) werd het 41,7 graden. Het vorige record werd zaterdag behaald in Möckern-Drewitz in de deelstaat Saksen-Anhalt. Daar werd het 41,5 graden.

Ook in Polen werd het sinds het begin van de metingen niet zo warm als de afgelopen dag. In Slubice, aan de Duitse grens, werd 40,5 graden Celsius gemeten. Het vorige record stamde uit 1921: toen werd 40,2 graden gemeten bij Opole, dat destijds bij het Duitse Rijk hoorde.

Tsjechië registreerde ook opnieuw een recordtemperatuur. Zaterdag werd al 40,9 graden gemeten in Doksany, ten noorden van Praag. Zondag werd het daar nog warmer: 41,9 graden.

'Volstrekt ongekend'

Het vorige record stamde uit 2012, toen werd het 40,4 graden. Dat het record met 1,5 graad is verbroken, noemen Tsjechische meteorologen "volstrekt ongekend".

"Of we het nu leuk vinden of niet, we moeten ons aanpassen. Hoe eerder, hoe beter. Dergelijke extreme weersomstandigheden zullen de komende jaren en decennia steeds vaker voorkomen", zegt het Tsjechische meteorologische instituut.

Bekijk hieronder onze special over de hitte, met daarin de cijfers achter de hitte van nu en de zomers van straks. Klik op de afbeelding om de special te bekijken.

In Oostenrijk was het de een na warmste dag sinds het begin van de metingen. In het centrum van Wenen werd 40 graden gemeten, wat voor de stad wel een record betekende. Ook in buurland Slowakije werd het record net niet verbroken. Het werd daar 39 graden, één graad onder het record.

De hitte leidde in alle landen tot problemen. In Duitsland en Polen raakten wegen beschadigd en vielen trams en treinen uit. Aan het eind van de avond waren er, net als zaterdagavond in Nederland, zware onweers- en regenbuien. Hierdoor ontstond er op meerdere plekken schade.

Klimaatverandering

De extreme hitte in Europa hangt volgens klimaatwetenschappers samen met klimaatverandering. Zonder klimaatverandering waren deze recordtemperaturen vrijwel onmogelijk, bleek afgelopen week uit een analyse van World Weather Attribution, een internationaal netwerk van wetenschappers die onderzoeken hoe klimaatverandering extreem weer beïnvloedt.

Nederlands schip met noodhulp in Venezuela

8 hours 11 minutes ago

Een Nederlands marineschip is naar Venezuela gevaren om noodhulp te verlenen in het door aardbevingen getroffen land. De Zr. Ms. Groningen was al enige tijd in het Caribisch gebied en is op Curaçao beladen met onder meer eten, water en hulpgoederen.

"De bemanning van Zr. Ms. Groningen is klaar om ter plekke noodhulp te verlenen, in afstemming met de Venezolaanse autoriteiten en de Verenigde Naties", schrijft Defensie.

Naast hulpgoederen is er ook een waterzuiveringsinstallatie aan boord, waarmee ter plekke drinkwater kan worden gemaakt.

Nederland stuurde eerder al een reddingsteam van USAR (Urban Search and Rescue). Zij kwamen gisteren aan en zijn direct aan het werk gegaan. Volgens de Venezolaanse autoriteiten zijn er inmiddels meer dan 1600 internationale hulpverleners in het land actief.

Dodental op 1450

Vier dagen na de vernietigende aardbevingen wordt nog steeds gezocht naar overlevenden onder het puin. Interim-leider Rodríguez zegt dat er inmiddels 33 mensen levend onder het puin zijn gehaald.

Volgens het regime zijn er nog honderden vermisten, maar volgens onofficiële websites ligt dat aantal veel hoger. Tienduizenden mensen hebben al dagenlang geen contact gehad met hun geliefden. Zeker 1450 mensen zijn om het leven gekomen.

Poetin erkent dat Oekraïense aanvallen brandstoftekorten veroorzaken

8 hours 20 minutes ago

Rusland kampt met grote brandstoftekorten door de voortdurende Oekraïense aanvallen op onder meer Russische olieraffinaderijen. In bijna alle regio's zijn er inmiddels limieten ingesteld op de hoeveelheid brandstof die mensen mogen kopen. Ook in de hoofdstad Moskou staan lange wachtrijen bij benzinestations.

Zelfs president Poetin kan er dus niet meer omheen: het brandstoftekort in Rusland is een groot probleem geworden.

Crisisvergadering

Poetin hield daarom vandaag een crisisvergadering met hooggeplaatste betrokkenen over de brandstoftekorten. Hij kondigde aan dat hij een verbod op de export van diesel overweegt. Begin deze maand deed Rusland de uitvoer van kerosine en benzine al in de ban.

"Bij de tankstations staan wachtrijen, de benodigde benzinesoorten zijn niet altijd op voorraad", zei Poetin. Hij erkende ook dat dit problemen veroorzaakt voor de landbouw.

Volgens de president worden de benzinevoorraden al aangesproken en zal de productie van brandstof volgende maand weer toenemen. Prioriteit is het beperken van de gevolgen van de Oekraïense aanvallen, zei hij.

Partijcongres

Poetin sprak vandaag ook op het congres van de partij Verenigd Rusland. Daar zei hij dat het land momenteel een moeilijke tijd doormaakt, maar daar ook van leert.

"We zien problemen", zei hij. De veiligheid van het land en de burgers zal echter worden gewaarborgd, verzekerde Poetin.

De president beklaagde zich ook over de druk van westerse landen die zijn land sancties opleggen. De Verenigde Staten herstelden afgelopen week weer sancties tegen Russische olie. Die sancties waren tijdelijk opgeheven toen er door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz geen olie vervoerd kon worden. De EU versoepelde de sancties overigens niet.

Aanvallen op raffinaderijen

Poetins toespraak kwam enkele uren na een Oekraïense droneaanval in de regio Krasnodar, waarbij een persoon werd gedood en brand uitbrak in een raffinaderij. De Oekraïense president Zelensky maakte bekend dat ook een raffinaderij in de regio Jaroslavl was aangevallen.

"We zetten onze operaties voort die het vermogen van Rusland verzwakken om deze oorlog te voeren", schreef Zelensky op Telegram. "Elke langeafstandsaanval is een vermindering van de middelen die de Russische oorlogsmachine heeft en een nieuwe stap richting vrede."

Enkele dagen geleden kondigde Zelensky aan dat hij een plan voor een aanvalscampagne van veertig dagen had goedgekeurd om Rusland te dwingen de oorlog te beëindigen.

Onweer was van enorme omvang, meer dan 300.000 ontladingen

11 hours 10 minutes ago

Er zijn gisteren en vannacht uitzonderlijk veel bliksemflitsen geweest. Tussen zaterdag 02.00 uur en zondag 02.00 uur registreerde het KNMI ruim 300.000 ontladingen.

Omdat de buien van na vannacht 02.00 uur nog niet zijn meegeteld, komt het uiteindelijke aantal waarschijnlijk nog een stuk hoger uit. Daar heeft het KNMI nu nog geen cijfers over.

De afgelopen jaren is het slechts een paar keer voorgekomen dat er onweersbuien waren met meer dan 100.000 bliksemontladingen. Vorige week zaterdag was een van die dagen: toen werden er 188.000 ontladingen waargenomen.

Vannacht trokken twee forse onweersgebieden over het land. Dat is op deze kaartjes goed te zien:

Gisteren waren alle ingrediënten aanwezig voor zwaar onweer. Hoewel het vrijdag warmer was dan zaterdag, was de luchtvochtigheid gisteren wel hoger. Later op de dag draaide de wind, waardoor er nog vochtigere lucht het land binnenkwam. Dat in combinatie met de warmte was een perfecte voedingsbodem voor onweer.

Gistermiddag trok het eerste noodweer over het land, vanuit het zuidwesten. Daardoor werd onder meer Concert at Sea in Zeeland stilgelegd, werden diverse Belgische festivals en de show van Lil Kleine in Amsterdam beëindigd, en moesten bezoekers van de TT in Assen schuilen. 's Avonds vielen in de omgeving van Hilversum hagelstenen van wel vijf centimeter dik uit de lucht.

Vermoedelijk ontstond boven het westen van het land ook een supercel. Dat is het zwaarste soort onweer, waarbij de onweersbui begint te roteren. Zo kunnen hevige windstoten en de grootste hagel ontstaan.

Halverwege de nacht kwam het tweede onweersfront over, gepaard met zware windstoten. Er werd onder meer schade gemeld in Eindhoven, waar de wind tekeerging. De veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland kreeg veel meldingen binnen van wateroverlast. Ook ontstonden branden in onder meer Amsterdam, Wassenaar, Geldrop, Helmond en Beek en Donk, waarschijnlijk allemaal door blikseminslagen.

In Veldhoven werd een monumentale molen verwoest:

Het KNMI verwacht dat extreme buien door klimaatverandering in de zomer vaker zullen voorkomen. Dat heeft te maken met een toename in waterdamp in de atmosfeer. Windstoten en valwinden kunnen daarbij ook nog heviger worden. Doordat de opwaartse luchtstroom krachtiger wordt, worden hagelstenen mogelijk nog groter.

Na vandaag is de grootste hitte voorlopig het land uit. De komende dagen is de temperatuur lager dan de afgelopen dagen, al kan het kwik in Limburg en Overijssel nog wel de 27 graden aantikken.

Oud-president Biden haalt in toespraak uit naar Trump: 'Wow, wat een loser'

13 hours 22 minutes ago

In een toespraak heeft de Amerikaanse oud-president Biden zijn opvolger Trump zwaar bekritiseerd. De 83-jarige Biden noemde zijn politieke rivaal een narcist, corrupt en een loser. Hij deed de uitspraken op een evenement in Maryland waar geld werd ingezameld voor de Democratische Partij.

Biden somde een lange reeks kwesties op waar Trump volgens hem de plank misslaat. "En dat is niet alleen zijn bewuste verstoring en vernietiging van de NAVO en het feit dat hij Poetin verkiest boven Amerikaanse bondgenoten." Hij noemde verder de toekenning van amnestie aan bestormers van het Capitool en de bouw van een balzaal in het Witte Huis.

Renovatie van vijver

De mislukte renovatie van de iconische vijver naast het Lincoln Memorial werd ook benoemd door de Democratische oud-president. "Hij heeft zelfs zijn eigen pool guy ingehuurd om de vijver te repareren. Wow, wat een loser!" Biden stelde dat de huidige regering tot op het bot corrupt is. "Het is corruptie op een schaal die we nog nooit hebben gezien in de geschiedenis van de VS."

Bekijk hier een paar uithalen van Biden:

De toespraak duurde ongeveer tien minuten. Biden oogde broos. Vorig jaar werd bij hem prostaatkanker vastgesteld. De ziekte is uitgezaaid naar zijn botten, maakte zijn vrouw Jill onlangs bekend. De 83-jarige oud-president is niet meer te genezen.

"Joe zal de rest van zijn leven met kanker moeten leven, wat betekent dat hij speciale medicijnen krijgt", zei de voormalige first lady in een interview naar aanleiding van de publicatie van haar memoires. Het boek heeft geleid tot kritiek van Democratische politici.

'Biden mogelijk gedrogeerd'

In het boek beschrijft Jill het debat met Trump in 2024 dat voor haar man en de Democraten rampzalig verliep. Volgens haar kreeg Biden die avond een beroerte en had ze hem "nog nooit zo gezien". Ze speculeerde ook dat haar man mogelijk was gedrogeerd.

"Oude wonden openrijten is het laatste wat we nu kunnen gebruiken", zei een anonieme Democraat tegen CNN over Jill Bidens onthullingen. Met de tussentijdse verkiezingen op komst wil de partij zo min mogelijk worden herinnerd aan het debacle van twee jaar geleden.

Het verwarde optreden van Biden leidde destijds tot een interne crisis. Trump won uiteindelijk glansrijk de presidentsverkiezingen van de op het laatste moment naar voren geschoven Kamala Harris. In zijn tweede termijn haalt Trump nog altijd aan de lopende band uit naar Biden en alles wat er in diens vier jaar als president fout zou zijn gegaan.

Biden weinig populair

In november zijn de midterms, de verkiezingen waarin het volledige Huis van Afgevaardigden en een deel van de Senaat worden vervangen. Met optredens in meerdere staten probeert Biden de Democratische Partij een steuntje in de rug te geven. Sinds zijn aftreden heeft hij weinig toespraken gehouden, maar de laatste tijd stond hij weer een paar keer op een podium.

De ex-president geniet echter weinig populariteit. Volgens een nieuwe CNN-peiling kijkt iets minder dan een derde van de volwassen Amerikanen positief terug op Bidens prestaties in het Witte Huis. Voor oud-president Obama is dat aandeel fors hoger: 57 procent.

Restauranteigenaar waar bruiloftsfeest in water liep: 'Veertig jaar werk verloren'

14 hours 51 minutes ago

Al ruim een week staat het leven van restauranteigenaar Martin Bels uit het Twentse Mander op zijn kop. Vorige week vrijdag trad vanwege hevig noodweer een beek buiten zijn oever, waardoor grote hoeveelheden water zijn restaurant binnenstroomden. Binnen was een bruiloftsfeest aan de gang.

Een week later blijkt de schade bij restaurant Watermolen Bels gigantisch. "Ik woon hier al 58 jaar en ik heb nog nooit zoiets verschrikkelijks meegemaakt. In een half uur is alles verloren gegaan waar ik minstens veertig jaar werk en liefde in heb gestoken", zegt Bels tegen RTV Oost. "Je kunt gewoon niks meer doen."

Het water kwam tot een meter hoog te staan. De 150 bruiloftsgasten moesten door de brandweer in veiligheid worden gebracht. Niemand raakte gewond. Het restaurant blijft voorlopig dicht.

Zo werden de bruiloftsgasten verrast door het water:

"Het water kwam van alle kanten op ons af", zegt Bels, die nog snel een aantal zandzakken voor de deuren kon plaatsen. "Dan zie je hoe de deur het begeeft, hoe het water via de ramen naar binnen komt en hoe waardevolle spullen wegspoelen. De schade gaat volgens hem richting de twee miljoen euro.

"Ik heb Watermolen Bels van mijn ouders overgenomen en wil hen nog iedere dag trots maken", zegt hij. "Na deze catastrofe ben ik naar het kerkhof in Vasse gegaan. Ik wilde even bij mijn ouders zijn en daar steun zoeken."

Veel steun ontvangen

Vanuit het hele land ontvangt Bels steunbetuigingen, donaties en hulpacties. Een aannemersbedrijf leverde gratis zand, de groenteboer bracht een bestelling niet in rekening en via een crowdfundingsactie is al meer dan 32.000 euro opgehaald.

De massale steun doet de restauranteigenaar goed. "Ik krijg er kippenvel van. Als ik hier nu in het restaurant sta, begin ik te trillen. Ik ben er stil van dat zoveel mensen aan ons denken."

Bels is vastberaden om de deuren weer te openen, al weet hij nog niet precies hoe. "We moeten eerst goed nadenken hoe we dit gaan aanpakken. De vloer in het restaurant moet er sowieso uit en de muren zitten vol vocht. Het lijkt nu meer op een ruïne dan op mijn bedrijf", zegt hij.

Dochter in verwachting

Tussen de ellende door kreeg hij ook een bericht dat hem even liet glimlachen: hij wordt opa. Zijn dochter is in verwachting en dat geeft hem iets om naar uit te kijken. "Dat is het mooie nieuws waar ik me nu aan vasthoud."

​​​​​​​BBC: Infantino maakte tijdens WK 27 vluchten met privéjet

15 hours 35 minutes ago

FIFA-voorzitter Gianni Infantino heeft tijdens de groepsfase van het WK voetbal in Noord-Amerika zeker 27 vluchten gemaakt met een privéjet. Dat meldt de BBC op basis van een analyse van de vliegbewegingen van een toestel dat aan de wereldvoetbalbond wordt gelinkt.

Volgens de BBC was Infantino in zestien dagen tijd bij 24 wedstrijden in de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Daarbij zou het vliegtuig ruim 50.000 kilometer hebben afgelegd en meer dan 66 uur in de lucht zijn geweest.

De langste vlucht was van Vancouver naar Miami, een afstand van ruim 4500 kilometer. Op sommige dagen maakte het toestel drie vluchten, zodat de Zwitserse FIFA-voorzitter meerdere wedstrijden op één dag kon bezoeken.

Exacte uitstoot niet bekend

De BBC schat dat het toestel in deze periode ongeveer net zoveel CO2 heeft uitgestoten als de gemiddelde jaarlijkse uitstoot van 78 mensen wereldwijd. De berekening is gebaseerd op het geschatte brandstofverbruik van een Gulfstream G650ER, het type toestel waarvan wordt aangenomen dat Infantino ermee reisde.

De exacte uitstoot is niet vast te stellen, onder meer omdat onbekend is hoeveel passagiers aan boord waren en hoeveel brandstof het toestel daadwerkelijk heeft verbruikt.

'Efficiënt en kosteneffectief'

De FIFA bevestigde in een reactie aan de BBC niet dat Infantino met het betreffende toestel heeft gereisd. Wel laat de wereldvoetbalbond weten dat de voorzitter "regelmatig reist voor werkzaamheden en toernooigerelateerde verplichtingen". Volgens de FIFA wordt daarbij soms gebruikgemaakt van lijnvluchten en soms van een gecharterd privévliegtuig, afhankelijk van wat het meest efficiënt en kosteneffectief is.

Op aanvullende vragen van de BBC, onder meer over het aantal inzittenden en eventuele compensatie van de uitstoot, gaf de bond geen antwoord.

Grote afstanden

Klimaatorganisaties noemen het intensieve gebruik van een privéjet moeilijk te rijmen met de duurzaamheidsambities van de FIFA. De bond heeft zich ten doel gesteld de uitstoot tegen 2030 te halveren en in 2040 klimaatneutraal te zijn.

Het WK van 2026 wordt afgewerkt in zestien speelsteden verspreid over de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Daardoor zijn de reisafstanden tussen de wedstrijden veel groter dan tijdens het WK van 2022 in Qatar, waar alle stadions relatief dicht bij elkaar lagen.

Corruptiezaken stapelen zich op, partijtop houdt vast aan Spaanse premier 

16 hours 33 minutes ago

De Spaanse Socialistische Partij (PSOE) van premier Sánchez bevindt zich in zwaar weer. Onderzoeken naar mogelijke corruptie en belangenverstrengeling raken de partij en zelfs de directe omgeving van de premier. Hoewel veel zaken juridisch nog niet zijn afgerond en mogelijk niet allemaal tot rechtszaken leiden, neemt de politieke druk op Sánchez toe.

Zijn positie was dan ook het belangrijkste onderwerp tijdens de bijeenkomst van het federale comité van de PSOE dit weekend in Madrid. Daar bleek dat het grootste deel van de 'baronnen', oftewel regionale partijleiders, Sánchez blijft steunen. De premier gebruikte de bijeenkomst om zich voor te bereiden op de landelijke verkiezingen, die voorlopig in 2027 staan gepland.

Uitgedaagd

Aanleiding voor de toenemende druk op Sánchez zijn meerdere lopende corruptieonderzoeken. Het Spaanse lagerhuis riep de premier deze week in een niet-bindende motie op om, vanwege die onderzoeken, af te treden of een vertrouwensstemming aan te vragen.

De premier legde deze oproep naast zich neer en daagde de oppositie uit om een formele motie van wantrouwen in te dienen. Die is nog niet ingediend omdat de rechts-conservatieve oppositiepartij Partido Popular (PP) weet dat daarvoor onvoldoende steun is in het lagerhuis.

Oppositieleider Alberto Núñez Feijóo reageerde fel. Hij noemde de regering van Sánchez de meest corrupte in de Spaanse geschiedenis en beschuldigde hem van ongehoorzaamheid aan het parlement.

Maar volgens Sánchez zelf zijn de verschillende corruptiezaken rond zijn partij ten onrechte op een stapel gegooid. Volgens hem speelt de Partido Popular een politiek spel om hem en zijn partij te beschadigen.

Mondkapjesdeal

De grootste politieke schade komt uit de zaak rond voormalig minister van Transport José Luis Ábalos en zijn adviseur Koldo García. Deze affaire draait om dubieuze contracten voor mondkapjes tijdens de coronapandemie. Volgens de rechtbank speelde zakenman Víctor de Aldama een centrale rol bij het organiseren van betalingen en gunsten.

Ábalos werd afgelopen week veroordeeld voor onder meer corruptie en deelname aan een criminele organisatie. Volgens de rechtbank ontving hij ongeveer 448.000 euro aan voordelen en betalingen. Koldo García kreeg eveneens een lange gevangenisstraf opgelegd. De zakenman De Aldama werd ook veroordeeld, maar kreeg door zijn samenwerking met justitie een veel gunstigere behandeling.

Toen de zaak begin 2024 openbaar werd, nam Sánchez snel afstand van Ábalos. Hij vroeg hem zijn parlementszetel op te geven. Toen Ábalos weigerde, schorste de PSOE-fractie hem.

Oud-premier Zapatero

Heel anders reageerde Sánchez op het corruptieonderzoek José Luis Zapatero, premier van 2004 tot 2011. Hij is een van Sánchez' belangrijkste vertrouwelingen en de premier heeft herhaaldelijk zijn steun aan hem uitgesproken. Zapatero wordt onderzocht in verband met de omstreden staatssteun van 53 miljoen euro die luchtvaartmaatschappij Plus Ultra tijdens de coronacrisis ontving.

Zapatero zegt dat hij niets verkeerd heeft gedaan en stelt dat zijn contacten voortkwamen uit zijn rol als voormalig premier. Een deel van het bewijs in het Plus Ultra-onderzoek kwam via Amerikaanse autoriteiten. De verdediging van Zapatero stelt dat eerst moet worden vastgesteld of dit bewijs legaal en betrouwbaar is verkregen.

In de zaak ontstond ook een aparte onderzoekslijn rond dure juwelen die in het kantoor van Zapatero werden aangetroffen. De vraag is vooral waar de juwelen met een waarde van 1,3 miljoen euro vandaan komen en of ze correct zijn aangegeven. Bonnetjes of invoerdocumenten lijken te ontbreken.

Premiersvrouw

Ook de familie van Sánchez ligt onder de loep. Zijn vrouw Begoña Gómez wordt onderzocht vanwege mogelijke invloed en belangenverstrengeling rond haar zakelijke en academische activiteiten. Ze heeft geen politieke functie. De zaak wordt behandeld door een onderzoeksrechter in Madrid.

De klacht tegen Gómez werd ingediend door Manos Limpias ('Schone Handen'), een radicaal-rechtse vakbond die gebruikmaakt van het Spaanse rechtssysteem. Daarbij kunnen burgers of organisaties als aanklager optreden zonder direct slachtoffer te zijn. Sánchez noemt de zaak politiek gemotiveerd.

Broer van de premier

Manos Limpias diende ook een klacht in tegen David Sánchez, de broer van de premier. Hij wordt onderzocht vanwege zijn aanstelling bij de provinciale overheid van Badajoz als coördinator van een muziek- en operaprogramma.

De vraag is of de functie normaal tot stand kwam of speciaal voor hem werd gecreëerd. In beide gevallen is er wel genoeg bewijs gevonden om een zaak te beginnen, maar zijn er nog geen strafbare feiten bewezen.

De Partido Popular, die de verkiezingen van 2023 won maar geen regering kon vormen, profiteert politiek van de problemen bij de PSOE. In verschillende peilingen staat de partij op winst bij nieuwe verkiezingen.

Corruptiedossiers liggen er óók rond politici van de PP, dat zelf in 2018 het landsbestuur moest opgeven na een omvangrijk financieringsschandaal. Het verschil is dat de partij momenteel niet de landelijke regering leidt.

Vliegtuig vol parachutisten stort neer in Frankrijk: elf doden

16 hours 36 minutes ago

Bij de noordelijke Franse stad Nancy is een klein vliegtuig met parachutespringers neergestort. Alle elf inzittenden zijn daarbij omgekomen. Het gaat om de piloot, vijf instructeurs en vijf leerlingen.

Het toestel stortte rond 11.00 uur neer in een straat in Tomblaine, een voorstad van Nancy. Even daarvoor was het vertrokken van het nabijgelegen vliegveld Nancy-Essey.

Het vliegtuig kwam terecht op een grasveld langs een weg, dicht bij huizen. Op de grond raakte niemand gewond. Over de toedracht van het ongeluk is nog niets bekend.

Een ooggetuige zegt dat het vliegtuig plotseling neerstortte. "Ik was onderweg naar de supermarkt toen ik het toestel naar beneden zag duiken en zag neerkomen", zegt de getuige tegen de krant l'Est Républicain.

Verpleegkundigen

De voorzitter van een regionale vereniging van verpleegkundigen zegt tegen Franse media dat onder de slachtoffers verpleegkundigen waren. Ze gingen voor het eerst een parachutesprong maken.

De politie heeft de omgeving afgezet. Hulpdiensten, waaronder meerdere brandweereenheden, zijn massaal uitgerukt.

De Franse minister Nuñez van Binnenlandse Zaken heeft een bezoek gebracht aan de plaats van de crash en sprak daar de pers toe. Namens de regering en het hele land uitte hij zijn medeleven aan de nabestaanden, van wie sommigen het ongeluk zagen gebeuren. Zij zullen worden opgevangen door een noodhulpteam.

Russische ex-militair en blogger opgepakt na kritiek op leger en oproep aan Poetin

18 hours 2 minutes ago

Een Russische ex-militair en blogger is vermoedelijk opgepakt nadat hij president Poetin in een veelbekeken video had opgeroepen hem live op televisie te ontvangen. De man, Alexander Loenin, zei dat hij met Poetin wilde praten om misstanden binnen het Russische leger aan de kaak te stellen.

Het Duitse persbureau DPA meldt dat Loenin elf dagen in administratieve hechtenis is gezet. DPA baseert zich daarbij op een bericht van iemand die zich de beheerder noemt van het Telegramkanaal van Loenin. Ook zegt diegene een goede bekende van de familie van Loenin te zijn.

"Vandaag belde de vrouw van Alexander mij en vertelde hoe de situatie werkelijk is: Alexander is levend en in goede gezondheid, hij is administratief aansprakelijk gesteld en voor elf dagen vastgezet. Als er nieuws is, zal ik dat melden", klinkt het. De aanhouding van Loenin is niet officieel bevestigd.

Martelingen van militairen

Loenin, een 39-jarige veteraan uit de regio Voronezj die grenst aan Oekraïne, kreeg de afgelopen dagen veel aandacht met een video op Instagram, het socialemediakanaal dat in Rusland is geblokkeerd. De video werd miljoenen keren bekeken.

In het filmpje beschuldigt Loenin de Russische commandanten ervan militairen op "zelfmoordmissies" te sturen. Volgens de voormalige militair worden soldaten die zulke bevelen weigeren of geen geld aan hun commandanten afstaan opgesloten, gemarteld, mishandeld en soms gedood. Vervolgens zouden zij als vermist worden opgegeven om hun lot te verhullen.

Voor die beschuldigingen leverde hij geen bewijs. Wel komt wat Loenin omschrijft overeen met eerdere kritiek die uit het Russische leger naar buiten is gekomen.

Woning doorzocht en aangehouden

Loenin eiste een persoonlijk gesprek met Poetin tijdens een live-uitzending op de Russische televisie om, zoals hij zei, "de hele waarheid" over de situatie aan het front te vertellen. Daarbij dreigde hij dat "het leger zijn wapens op het Kremlin zal richten" als zo'n ontmoeting uitblijft.

Ook zei hij dat hij die boodschap namens hooggeplaatste militairen en functionarissen overbracht, maar ook daarvoor leverde hij geen bewijs.

De video leidde tot vragen aan het Kremlin. Woordvoerder Peskov zei vrijdag dat hij van het bestaan van de oproep had gehoord, maar hij zou de video nog niet hebben bekeken. Hij noemde de gebruikte bewoordingen "vreemd" en zei pas te willen reageren nadat hij de inhoud had bestudeerd.

In de nacht voorafgaand aan zijn aanhouding is bij de woning van Loenin in de regio Voronezj een huiszoeking uitgevoerd. Zijn vrouw deelde daarover een video op TikTok die ze later verwijderde.

Ze zei dat agenten onder meer computers en gegevensdragers in beslag hadden genomen en dat haar man op dat moment niet thuis was. Volgens haar was hij kort daarvoor naar Moskou vertrokken. Nadien zou hij niet meer bereikbaar zijn geweest.

Prigozjins opmars naar Moskou

Openbare kritiek op de Russische oorlogvoering is in Rusland riskant en wordt regelmatig bestraft. Dat een voormalig militair met een groot bereik zulke beschuldigingen uit en openlijk een ontmoeting met Poetin eist, is uitzonderlijk.

Een laatste bekend voorbeeld van kritiek op het Russische leger door militairen dateert van 2023. Toen kwam de Wagner-groep onder leiding van Jevgeni Prigozjin in opstand. Een gewapende colonne van het beruchte huurlingenleger trok toen richting Moskou na een open conflict met de Russische legerleiding.

Prigozjin haalde steeds steviger uit naar het Kremlin, omdat hij zich in de steek gelaten voelde. Zo zou hem munitie worden onthouden. De opmars werd gestopt na onderhandelingen, waarna Prigozjin twee maanden later omkwam bij een vliegtuigcrash.

Tabaksgigant laat AI 'publieksreacties' schrijven tegen strengere EU-regels: 'Dit is valsspelen'

18 hours 17 minutes ago

Om nieuwe, strengere tabakswetten te beïnvloeden maakt tabaksfabrikant Philip Morris op slinkse wijze gebruik van kunstmatige intelligentie. De Europese wetsvoorstellen zijn nu in publieksconsultatie en bijna driekwart van de Nederlandse reacties erop is volledig door AI geschreven. Met een tekstgenerator van Philip Morris.

De onderzoekredactie van de NOS en journalistiek platform Pointer (KRO-NCRV) legden zo'n 65.000 reacties uit vijftien EU-landen voor aan de AI-detector van Pangram. Ongeveer 30 procent blijkt te zijn geschreven met kunstmatige intelligentie. Maar in sommige landen ligt dat percentage veel hoger.

Na Portugal komt het grootste aandeel AI-reacties uit Nederland. Van de Nederlandse reacties is 71 procent vrijwel zeker volledig door AI geschreven.

Op dit moment worden twee Europese tabakswetten voorbereid in Brussel. Het gaat om de grootste aanscherpingen in vijftien jaar. De wetsherzieningen gaan vooral over alternatieven voor sigaretten, zoals vapes, e-sigaretten, verhitte tabak en nicotinezakjes (snuss). Inmiddels bestaat 40 procent van de omzet van Philip Morris uit deze producten.

Er is de fabrikant daarom veel aan gelegen om het beleid te beïnvloeden. Naast tientallen lobbyisten zet het bedrijf nu een vernuftige AI-tool in die bezorgde berichten van burgers naar het Europees Commissie stuurt, tijdens de zogeheten publieksconsultatie. In die fase voorafgaand aan het definitieve wetsvoorstel kunnen burgers hun mening kenbaar maken aan de Europese Commissie.

Op de wetsvoorstellen zijn inmiddels 80.000 reacties binnengekomen, terwijl de meeste andere Europese wetten in consultatie niet meer dan duizend reacties krijgen.

Affiches met QR-code

Philip Morris ging als het volgt te werk. In tabakszaken hingen gele affiches met een QR-code erop, onder de noemer 'Your Voice Your Choice'. Wie de code scant, wordt doorgestuurd naar een tool waarin je multiplechoicevragen krijgt over tabaksproducten en rookbeleid.

Op basis van de antwoorden schrijft de tool vervolgens een tekst in de ik-vorm, met argumenten waarom je tegen strengere wetten bent. Daarna kun je ervoor kiezen de tekst naar de EU-website te versturen. Dat gebeurde alleen al vanuit Nederland meer dan 700 keer.

Volgens Philip Morris zijn de reacties uiteindelijk allemaal afkomstig van gewone, bezorgde burgers, maar dat kunnen de NOS en Pointer niet controleren.

Verschillende experts omschrijven het als een bekende lobbytactiek, waarbij een industrie georganiseerde steun laat doorgaan voor de spontane burgerstem. AI is daarbij het nieuwe instrument, maar de strategie zelf is oud.

Het is ook niet de eerste keer dat bedrijven zulke tools gebruiken. In 2024 berichtte de krant The Mirror dat British American Tobacco bij de consultatieronde voor een Brits wetsvoorstel over vapes driekwart van de 120.000 reacties automatisch had laten genereren.

Reactie Europese Commissie:

De Europese Commissie zegt zeer bezorgd te zijn over deze ontwikkeling. "Wij veroordelen de vermeende pogingen van de tabaksindustrie", laat een woordvoerder weten.

"Het is van cruciaal belang dat de standpunten van burgers niet worden gemanipuleerd of verkeerd worden weergegeven, juist omdat de publieke participatie een belangrijke prioriteit is voor de Commissie. Het is van groot belang dat onze openbare raadplegingen de publieke opinie over een bepaald onderwerp goed weergeven."

De Commissie zegt wel rekening te houden met campagneactiviteiten (inclusief AI-campagnes) in de analyse van de inspraak.

Ook in de Tweede Kamer is de verontwaardiging over de handelswijze van Philip Morris groot. "De tabaksindustrie die de democratie kaapt is gewoon af", zegt fractievoorzitter Bikker van de ChristenUnie. "Eigenlijk is hiermee die inspraak corrupt geworden, omdat de tabaksindustrie mensen aanmoedigt om iets in te dienen wat zíj willen, niet de overtuiging van de burgers."

Volgens haar CDA-collega Bontenbal zegt het iets over de mentaliteit van het bedrijf "dat ze bereid zijn allerlei truken uit te halen". "Je speelt gewoon vals. En als je via valsspelen je zin probeert te krijgen, dan sta je bij mij sowieso op 5-0 achterstand."

Bikker zegt te begrijpen dat de industrie ruimere regels wil. "Gaan we dat doen? Vanzelfsprekend niet, want onze jongeren moeten worden beschermd."

Philip Morris zegt in een reactie gebruik te maken van standaard AI-instellingen om teksten leesbaar, coherent en relevant te maken. Het bedrijf ziet de campagne als "een legitieme bijdrage" aan het democratisch proces en ontkent dat de reacties in een bepaalde richting worden gestuurd.

Klacht longartsen

Dat ziet een groep Nederlandse artsen heel anders. Zij hebben een klacht ingediend tegen de tabaksgigant bij de Reclame Code Commissie. Volgens hen overtreedt Philip Morris met de campagne onder andere het reclameverbod op tabak en aanverwante producten. Bovendien wordt de consument misleid, stellen ze.

Gebruikers die zich verzetten tegen regulering worden door de AI-tool uitgebreid geholpen bij hun argumenten. Wie een ander geluid wil laten horen, krijgt geen tips, zeggen ze.

Een van de artsen gebruikte de tool en gaf daarbij duidelijk aan juist voor een verbod te zijn. Uiteindelijk kwam er tekst uit die vooral wijst op de alternatieven voor traditionele tabaksproducten, die "minder schadelijk" zouden zijn.

Meer weten?

Lees hier het uitgebreide artikel van Pointer.