Aggregator

The Rolling Stones zijn de tachtig gepasseerd maar deze week kondigden ze een nieuw album aan. Ook Paul McCartney (83) komt met een nieuwe plaat. En Paul Simon (84) is bezig met een internationale tournee.

De oude rockers, rocken dus nog even door. Hoe krijgen ze dat voor elkaar? Hoe blijf je goed zingen? Of helpt zingen juist om gezond oud te worden?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In de podcast vertelt zangcoach Ingrid Stijsiger wat zij ziet gebeuren bij haar leerlingen op leeftijd. Zingen maakt gelukkig zegt ze, en ze legt uit waarom. Rebecca Schaefer is als neuropsycholoog gespecialiseerd in muziek en gezondheid. Zij vertelt wat muziek doet met je hersenen. En de Nederlandse rock-legende Peter Koelewijn (85) treedt ook nog geregeld op. Hij vertelt hoe lang je nog door kunt gaan, en wanneer je moet stoppen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel
Redactie: Lisa Konings
Eindredactie: Rosanne Sies

Met 26 huiszoekingen en 18 aanhoudingen denkt de Belgische politie een netwerk van de Turkse maffia te hebben opgerold. De bende zou op grote schaal geld hebben verdiend met bedreiging, afpersing en witwassen. Wie niet betaalde, werd geconfronteerd met zwaar geweld. De politie vermoedt dat jonge mannen met de Turkse nationaliteit een knokploeg vormden.

Bij de huiszoekingen werden naast stapels contant geld meerdere vuurwapens gevonden, waaronder een kalasjnikov. Daarnaast zijn er auto's en dure horloges in beslag genomen.

Veel van de afpersingen vonden plaats in Belgisch Limburg. De hoofdofficier van justitie die het onderzoek leidt, zegt hierover: "We wisten al dat we te maken hebben met de aanwezigheid van Italiaanse maffia, maar nu blijkt duidelijk dat we ook te maken hebben met de aanwezigheid van Turkse maffia binnen onze provincie."

Het Belgische Openbaar Ministerie meldt dat het onderzoek vorig jaar is begonnen naar aanleiding van meerdere gewelddadige incidenten in het "Turkse milieu".

De aangehouden personen, allen mannen, zijn tussen de 22 en 40 jaar oud.

De gijzeling in een bank in de Duitse plaats Sinzig, zo'n 25 kilometer ten zuiden van Bonn, is voorbij. De politie is het bankgebouw binnengegaan en heeft het doorzocht. Daarbij zijn twee mensen die waren opgesloten in een afgesloten ruimte vrijgelaten. Zij zijn ongedeerd, meldt de politie.

De daders lijken te zijn ontkomen. De politie heeft ze niet gesproken en denkt dat ze zijn gevlucht. Via welke route is nog niet duidelijk. Ook over hun identiteit is nog niets bekend, evenmin als over de vraag of ze iets hebben buitgemaakt.

Vanochtend rond 09.00 uur kwam er een melding dat er een gijzeling gaande was en werd vermoed dat het ging om meerdere gijzelaars en gijzelnemers. Een van de gegijzelden is de chauffeur van een geldtransport.

De binnenstad van Sinzig werd direct afgesloten en ook werd een helikopter ingezet om de situatie vanuit de lucht in de gaten te houden. Omdat de gijzelnemers zelf het nieuws ook volgden deelde de politie tijdens de operatie beperkt informatie. Het centrum van de stad blijft afgesloten totdat de hulpdiensten daar weg zijn.

Joost Vullings en Marleen de Rooy bespreken de explosie die donderdagavond plaatsvond bij het partijkantoor van D66 in Den Haag. Hoe gaat de politiek hiermee om?

Verder aandacht voor de dagelijkse demonstraties in verschillende gemeentes tegen azc's en spoednoodopvanglocaties,

En intussen liepen de spanningen op tussen Amerika en Duitsland, nadat bondskanselier Merz bij een bijeenkomst op een middelbare school kritiek had op de Amerikaanse strategie van in de oorlog met Iran. Hoe kritisch zijn Nederlandse bewindslieden op het beleid van Trump?

De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren bij NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

Bij de grote brand in een datacentrum gisteren in Almere zijn geen data verloren gegaan. Dat denkt het bedrijf van het datacentrum, NorthC. Maar ze weten het pas zeker als de stroomvoorziening is hersteld.

Gisteravond laat, nadat het vuur was geblust, konden medewerkers van het bedrijf op inspectie. Het lijkt erop dat het vuur alleen heeft gewoed in de stroomvoorziening en de koeling van het datacentrum. Die zaten in een gebouw dat losstond van de servers, juist om te voorkomen dat brand kan overslaan.

Het bedrijf probeert nu met noodkoelingen en aggregaten het datacentrum weer op te starten en verwacht dat klanten binnen 72 uur weer bij hun gegevens kunnen.

"Een bijzonder object"

Intussen is aan de buitenkant van het complex de schade goed te zien. Van de koeling en stroomvoorziening, verdeeld over drie verdiepingen, is niks meer over.

Brandweerwoordvoerder Wim van Eck sprak bij Omroep Flevoland van een uitzonderlijke brand. "Ik heb zelf nog nooit eerder zo'n brand meegemaakt en ik denk dat dat voor veel collega's van mij gold. We konden er moeilijk bij komen en het betreft een datacentrum, een bijzonder object."

De brandweer kon de elektriciteitsruimtes niet betreden, waardoor het lang duurde voordat het vuur onder controle was. Het pand is alleen van buitenaf geblust. Dat maakte de bestrijding lastig, zegt Van Eck.

Gaten in de muur

Brandweerlieden hebben gaten gemaakt in de muren van de technische ruimte, zodat de situatie binnen verkend kon worden met een drone. Ook werden zogenoemde crashtenders, speciale blusvoertuigen met schuim, ingezet. De laatste brandhaarden zijn daar vannacht mee geblust.

Het datacenter in Almere is 26.000 vierkante meter groot. Dat maakt de brand voor Nederland 'ongekend', zegt Stijn Grove, directeur van de Dutch Data Center Association.

Poortjes

In het datacentrum staan de servers van verschillende grote instellingen, bedrijven en gemeenten. Door de brand zijn veel websites en andere diensten uitgevallen.

Een dag later werken bij Rederij Doeksen in Harlingen de toegangspoortjes en handscanners nog altijd niet als gevolg van de brand. De apparatuur draait op servers die zijn uitgevallen door de brand. De rederij verzorgt de overtochten van Harlingen naar Terschelling en Vlieland.

Het bedrijf moet passagiers nu handmatig controleren en inchecken:

"Dit kost meer tijd dan je van ons gewend bent, waardoor het inchecken langer zal duren." Over de oorzaak van de brand is nog altijd niets bekend.

Zo werd het vuur gisteren bestreden:

Afgelopen nacht hebben Rusland en Oekraïne over en weer honderden drone-aanvallen uitgevoerd, ondanks een staakt-het-vuren dat was aangekondigd. Dat melden beide landen op sociale media.

Het staakt-het-vuren was afgekondigd door Rusland naar aanleiding van 9 mei, de dag waarop het land de overwinning op de nazi's herdenkt. Het bestand raakte afgelopen week steeds verder uit het zicht toen beide partijen de aanvallen op elkaar niet stopten.

Honderden drones

De Oekraïense president Zelensky schrijft op X dat Rusland vannacht meer dan 850 drones op Oekraïne afstuurde. "Dit alles laat duidelijk zien dat er aan Russische zijde zelfs geen symbolische poging is gedaan om het vuren aan het front te staken", schrijft Zelensky. "Net als de afgelopen 24 uur zal Oekraïne ook vandaag op dezelfde manier reageren."

Volgens de Oekraïense autoriteiten woedt er een grote brand in een bos vlak bij Tsjernobyl.

Het Russische ministerie van Defensie meldde op Telegram dat meer dan 260 Oekraïense drones zijn neergehaald. Een grote olieraffinaderij in Jaroslavl, 700 kilometer van de Oekraïense grens, werd geraakt en vloog in brand.

Vergelding

Morgen viert Rusland zijn belangrijkste feestdag, de Dag van de Overwinning, waarop altijd een grote militaire parade in Moskou wordt gehouden. Maar dit jaar zullen er voor het eerst in bijna twintig jaar geen militaire voertuigen door de straten rijden vanwege de veiligheidssituatie.

Rusland heeft Oekraïne gewaarschuwd om geen aanvallen uit te voeren op 9 mei en dreigt met vergelding als dit wel gebeurt. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het personeel van ambassades in Kiev opgeroepen om de Oekraïense hoofdstad te verlaten.

Met het sneller ongewenst verklaren van vreemdelingen en meer mogelijkheden om binnengrenzen strenger te controleren wil het kabinet alsnog een aantal maatregelen doorvoeren om het asielbeleid aan te scherpen. Premier Jetten kondigde het al aan en twee en een halve week na het stranden van de asielnoodmaatregelenwet in de Eerste Kamer zet het kabinet nu een eerste stap.

Daarbij wil het kabinet via een zogenoemde nota van wijziging, het aanpassen van een bestaand wetsvoorstel, de mogelijkheden verruimen om personen sneller als ongewenst te verklaren, aldus minister Van den Brink (CDA) van Asiel. Hij wijst erop dat dat sneller gaat dan nieuwe wetgeving doorvoeren.

Het gaat om mensen die in ons land asiel hebben aangevraagd, maar ook strafbare feiten hebben gepleegd. Zij moeten sneller dan nu ongewenst verklaard kunnen worden. Wie dan ondanks zo'n ongewenstverklaring niet vertrekt kan voor een jaar in de gevangenis belanden. Het gaat straks ook om mensen die van buiten Europa komen.

Meerdere misdaden

Van den Brink denkt dat de maatregel kan helpen, hoewel hij niet kan niet zeggen om hoeveel mensen het zou gaan. "We willen wel mensen asiel bieden, maar niet als je een misdaad pleegt". Het gaat om misdrijven waar een gevangenisstraf van twee jaar op staat, of meerdere misdaden die daartoe optellen.

Verder wil het kabinet het toezicht op de binnengrenzen aanscherpen en de Koninklijke Marechaussee meer mogelijkheden geven om effectiever op te treden. Het gaat niet zozeer om controles aan de grenzen zelf, zegt Van den Brink, maar om meer gerichte controles op wegen achter de grenzen. Of daar ook meer geld voor komt is niet duidelijk.

Afschaffen van dwangsommen

Van den Brink, die een paar weken geleden de wetten van zijn voorganger Faber door de Eerste Kamer moest loodsen -waarvan één het niet redde- heeft goede hoop dat een Kamermeerderheid deze maatregelen wel zal steunen.

De norm is straks heel duidelijk, stelt Van den Brink: "Iemand die strafbare feiten pleegt en ondanks een ongewenstheidverklaring terugkeert naar ons land gaat de cel in".

Het strafbaar stellen van alle mensen zonder verblijfsrecht ligt politiek gevoelig, niet alleen voor oppositiepartijen GroenLinks-PvdA en SGP, maar ook voor coalitiepartijen D66 en CDA. Dat onderdeel van de verworpen asielnoodmaatregelenwet, over 'terugkeerfrustreerders' zoals Van den Brink het noemt, komt later. Ook voor het afschaffen van dwangsommen voor de Immigratie- en Naturalisatiedienst, die nu kunnen worden opgelegd als de overheid te laat beslist over aanvragen, komt nog een voorstel.

Politiek verslaggever Jorn Jonker:

"Het kabinet wil uitstralen dat het op dit terrein wel kan leveren. In dit dossier gaat het veel over beeldvorming. Via Europese afspraken wordt binnenkort al veel geregeld wat in de weggestemde wetten stond.

Maar wat die wetten daarbovenop zouden regelen, willen ze alsnog in maatregelen gieten en zo het wegstemmen in de Eerste Kamer 'repareren'. Dit is politiek het makkelijkste gedeelte daarvan en daarom kan het ook zo snel aangekondigd worden.

De regeringspartijen hebben zich ook voorgenomen om mensen die niet meewerken aan hun vertrek strafbaar te stellen, maar hoe ze dat gaan doen is politiek veel lastiger. D66 wil bijvoorbeeld niet dat het te veel lijkt op het strafbaar stellen illegaliteit".

Van den Brink

De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Grande-Marlaska noemde het maandag al "een van de belangrijkste drugsvangsten, zowel nationaal als internationaal". Vandaag meldde hij op een persconferentie dat de vangst na telling inderdaad de grootste ooit blijkt: het schip dat vorige week werd onderschept vervoerde 30.215 kilo cocaïne, verspreid over 1279 pakketten.

Zo ziet dat eruit:

Maandag werd bekend dat de Guardia Civil afgelopen vrijdag een grote hoeveelheid cocaïne had aangetroffen op een schip. Ook werd aan boord 42.000 liter benzine vervoerd. Deze brandstof was bedoeld voor speedboten die de drugs verder naar het vasteland moesten vervoeren, meldt de minister.

Daarnaast trof de politie bijna dertig mobiele telefoons, vier simkaarten een usb-stick en een harde schijf aan. De inhoud daarvan wordt geanalyseerd, schrijft de Spaanse krant El País.

Het schip Arconian voer onder de vlag van de Comoren, een eilandengroep bij Oost-Afrika. Het schip was op 22 april vertrokken uit de hoofdstad van Sierra Leone, Freetown. De Arconian is begin februari aangeschaft door een bedrijf dat daar gevestigd is.

Omdat het schip vanuit Sierra Leone kwam, werd de link al snel gelegd met de in Nederland en België veroordeelde drugscrimineel Jos Leijdekkers, ook wel bekend als 'Bolle Jos', houdt zich naar verluidt in dat land op.

Vorig jaar werd bekend dat hij zich daar beweegt in kringen van hoogwaardigheidsbekleders, onder wie het hoofd van de antidrugsbrigade. Ook zou hij mogelijk een relatie hebben met de dochter van president Bio.

Nederlandse bewakers met machinegeweren

De politie kwam het schip op het spoor na een tip van de Nederlandse opsporingsdiensten, die waren ingelicht door een criminele informant. Die wist te vertellen dat de Arconian vol met drugs onderweg was naar Benghazi in Libië. Het schip werd vervolgens onderschept voor de kust van Dakhla in de Westelijke Sahara en door de maritieme politie naar Gran Canaria begeleid.

Daar werden de 23 bemanningsleden gearresteerd. Onder hen waren vijf Nederlanders en een Surinamer, blijkt uit documenten die het AD heeft ingezien. Zij waren verantwoordelijk voor het bewaken van de drugs.

Volgens El País trof de Guardia Civil eerst alleen Filipijnse bemanningsleden aan en hielden de bewakers zich tijdens de inval schuil in de boeg van het schip. Zij waren bewapend met drie machinegeweren, twee pistolen en een grote hoeveelheid munitie, schrijft de Spaanse krant.

De verdachten zouden al langer bekend zijn bij de politie. Zo werd de 36-jarige Nederlander die aan boord zat in 2010 veroordeeld tot een celstraf van 7 jaar nadat hij iemand in zijn nek had geschoten. Een ander, een man van 22, is in 2023 aangehouden in de haven van Rotterdam toen hij mogelijk drugs wilde uithalen.

Een 33-jarige Groninger die eveneens op het schip was om de drugs te bewaken stond volgens AD in februari voor de rechter voor het witwassen van gestolen waar.

Omdat het om een drugsvangst van ongekende omvang gaat, worden de bemanningsleden aangeklaagd voor het "schade aanbrengen aan de volksgezondheid" en het gebruik van het schip voor drugshandel.

'Drugssnelweg ontregeld'

Naast de ruim 30.000 kilo drugs die de Guardia Civil vorige week aantrof, hebben internationale acties in de week tussen 13 en 26 april ook tot grote drugsvangsten geleid. Bij verschillende acties van Europol is een "belangrijke snelweg voor de transport van cocaïne in de Atlantische Oceaan ontregeld", schrijft de Europese opsporingsorganisatie.

De operaties werden geleid door de Guardia Civil en leidden tot 545 arrestaties in verschillende Spaanse plaatsen en havens. Bij deze acties werd ruim 8000 kilo hasj, bijna 11.000 kilo cocaïne en 21 kilo marihuana in beslag genomen.

Gebruikers van Instagram kunnen vanaf vandaag hun privéberichten niet meer extra versleuteld versturen. Zoals in maart al duidelijk werd, heeft het socialemediaplatform de mogelijkheid uitgezet om DM's te voorzien van zogeheten end-to-end-encryptie.

Met die versleuteling kunnen alleen de verzender en de ontvanger de inhoud van de berichten zien en kan een website, internetprovider of socialemediaplatform dus niet meekijken. Volgens Instagrams moederbedrijf Meta werd de mogelijkheid maar heel weinig gebruikt. Dat had er vermoedelijk mee te maken dat gebruikers de optie zelf moesten aanvinken.

Een woordvoerder van Meta zei in maart tegen de Britse krant The Guardian dat mensen die end-to-end willen blijven gebruiken, dat kunnen doen op WhatsApp, ook van Meta. Ook andere berichtenapps, zoals Signal en de apps van Apple (iMessage) en Google (Messages), gebruiken standaard deze extra versleuteling.

Voors en tegens

Opsporingsdiensten en anti-misbruikorganisaties wereldwijd probeerden Meta al langer ervan te overtuigen om de versleuteling te verwijderen in Instagram. Zij betoogden dat criminelen door de encryptie ongezien hun gang konden gaan.

Privacygroepen wijzen daarentegen op het belang om te voorkomen dat bepaalde privé-informatie in de verkeerde handen terechtkomt.

A couple weeks back we brought you news of KernelUNO, a command line shell and very simple operating system for the Arduino Uno. It’s a neat idea, so it’s hardly …read more

De verontreiniging van het drinkwater in de regio Amersfoort rond de jaarwisseling is ontstaan door schade aan het beton van een drinkwaterkelder. Dat heeft waterbedrijf Vitens vastgesteld na eigen onderzoek.

De verontreiniging, met de enterokokbacterie, leidde ertoe dat flink wat mensen in Amersfoort en omgeving tijdens twee periodes hun water voor consumptie moesten koken. De eerste keer, in december 2025, duurde dat een week. De tweede keer was in januari 2026 en duurde langer: bijna twee weken.

Zo'n 85.000 huishoudens hadden er in totaal last van. Het leidde tot een run op supermarkten, de flessen water waren binnen de kortste keren uitverkocht.

Uit het onderzoek blijkt dat de verontreiniging is terug te voeren op een zogeheten reinwaterkelder, aan de oostkant van Amersfoort. Vitens heeft ongeveer 500 van die kelders, waar drinkwater wordt opgeslagen. In de Amersfoortse kelder was op een aantal plaatsen het beton verouderd. Daardoor ontstond er een lekkage en kon het drinkwater vervuild raken.

De kelder, die ongeveer vijftig jaar oud is, wordt nu gerenoveerd en zal totdat het werk klaar is niet worden gebruikt.

Ook in Utrecht

Het was de tweede keer in korte tijd dat er problemen waren met een drinkwaterkelder van Vitens. In november vorig jaar werd drinkwater in Utrecht vervuild door een scheur in het dak van een drinkwateropslag.

Daar bleken de problemen te zijn ontstaan door bomen die op het drinkwaterreservoir stonden. Die waren zo zwaar dat er scheuren in het beton ontstonden. De ruim honderd bomen zijn inmiddels gekapt.

Iedere acht jaar

Een woordvoerder van Vitens zegt dat alle kelders iedere acht jaar worden geïnspecteerd. De problemen in Amersfoort zijn voor het bedrijf wel reden om te kijken of het onderzoek anders moet. Of dat betekent dat er vaker zal worden gecontroleerd, kan hij nog niet zeggen.

Vitens heeft ook gekeken naar hoe het bedrijf heeft gecommuniceerd over de problemen met het drinkwater. Dat verliep niet vlekkeloos, zegt Vitens daar zelf over. Zo werden de media eerder geïnformeerd dan de klanten.

Ook wilden zoveel mensen tegelijk checken of het kookadvies ook voor hen gold, dat de website het niet aankon. Door het inzetten van een noodsite moet dat in de toekomst worden voorkomen.

De kunstwerken van Indiase kunstenaar Amrita Sher-Gil zijn na twee maanden wachten aangekomen in het Drents Museum. Het transport van de stukken werd uitgesteld door het Indiase ministerie van Cultuur vanwege de "huidige geopolitieke spanningen". De expositie zou oorspronkelijk op 22 maart van start gaan.

De werken zijn onderdeel van de tentoonstelling Europa is van Picasso, India is van mij, van Hongaars-Indiase schilder Amrita Sher-Gil (1913-1941). Het gaat om ongeveer zestig tekeningen en schilderijen uit de collectie van de National Gallery of Modern Art in de Indiase stad New Delhi.

Het Drents museum reageert verheugd. "Het is een groot moment dat deze langverwachte primeur in Nederland alsnog kan plaatsvinden en we Nederlanders kennis kunnen laten maken met de fantastische kunstenaar Amrita Sher-Gil", zegt directeur Robert van Langh.

Sher-Gil wordt gezien als de grondlegger van de moderne Indiase kunst. Ze is een "bruggenbouwer tussen twee werelden en een van de meest intrigerende, rebelse kunstenaars van de twintigste eeuw", schrijft het Drents Museum.

Haar kunst maakt deel uit van het Indiase erfgoed en haar werken verlaten het land zelden. Het is de eerste keer dat er in Nederland een groot overzicht van de kunstenaar te zien is.

Het Drents Museum heeft zes jaar gewerkt om de expositie van Sher-Gil naar Nederland te krijgen. Toen de kunst begin dit jaar ineens vertraagd bleek, sprongen 23 Nederlandse musea bij om een alternatieve tentoonstelling mogelijk te maken. De nu gearriveerde kunstwerken zijn te zien vanaf 14 mei tot en met 20 september.

In de Duitse plaats Sinzig, zo'n 25 kilometer ten zuiden van Bonn, is in een bank een gijzeling gaande. Volgens de regionale omroep SWR kreeg de politie om 09.00 uur de eerste melding binnen.

De binnenstad van Sinzig werd onmiddellijk afgezet en er steeg een helikopter op om de situatie vanuit de lucht in de gaten te houden.

In de loop van de ochtend werd duidelijk dat het vermoedelijk om meerdere gijzelaars en gijzelnemers gaat. Een van de gijzelaars is de chauffeur van een geldtransport.

De politie zegt aan te nemen dat de gijzelnemers het nieuws ook volgen en dat ze daarom terughoudend zijn met informatie.

Bekijk hier de eerste beelden uit Sinzig:

Het dodental van de explosie maandag in een vuurwerkfabriek in China is opgelopen naar 37. De dag na de ramp spraken staatsmedia nog over 26 doden. Naar één persoon wordt nog gezocht. Ongeveer 60 mensen raakten gewond.

De oorzaak van de ramp in de vuurwerkstad Liuyang is nog niet bekend. Het werk in alle vuurwerkfabrieken daar is voorlopig stilgelegd. In Liuyang staan honderden vuurwerkfabrieken. Die worden nu allemaal geïnspecteerd.

De schade rond de getroffen fabriek is enorm. Fabriekshallen zijn met de grond gelijk gemaakt en in de wijde omgeving zijn ruiten van huizen vernield. "Het was als een regen van glas," vertelde een buurtbewoner eerder.

In Liuyang werken zo'n 300.000 mensen in de vuurwerkindustrie. Dat is meer dan 20 procent van de bevolking. Het getroffen bedrijf kreeg in januari een boete omdat werknemers onzorgvuldig met explosieve stoffen omgingen. Ook moesten medewerkers een cursus veilig werken volgen.

Beelden van de explosie en de verwoesting kort na de ramp:

Het bedrijf achter taxi-app Yango krijgt een boete van 100 miljoen euro omdat het data van bestuurders en klanten op Russische servers heeft bewaard. Daarmee heeft het bedrijf de Europese privacyregels overtreden, concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).

De AP begon in 2023 een onderzoek, samen met de privacytoezichthouders van Finland en Noorwegen, de landen in de EU waar Yango actief is. Uit dat onderzoek bleek dat het scans van onder meer rijbewijzen, woonadressen en rekeningnummers in Rusland opsloeg.

Volgens de AP ontbreekt het in Rusland aan de juiste waarborgen om dit soort data op te slaan. Zo is er in dat land geen onafhankelijke toezichthouder, en de overheid vormt volgens de AP zelf een gevaar voor de privacy: "In Rusland zijn persoonsgegevens niet zo goed beschermd als in Europa. Zo kan de Russische overheid mogelijk toegang krijgen tot deze gegevens."

Het moederbedrijf van Yango is MLU BV dat op papier in Amsterdam is gevestigd. Daarom legt de Nederlandse toezichthouder de boete op.

Onmiddellijk stoppen

Het bedrijf moet onmiddellijk stoppen met het opslaan van de data in Rusland. Doet het dat niet, dan kan de AP nieuwe boetes opleggen.

De boete van 100 miljoen euro is berekend op basis van de omzet van het concern waar MLU onderdeel van is. Dat is Yandex, een van oorsprong Russisch bedrijf dat ook jarenlang in Nederland stond ingeschreven. Sinds 2024 is het weer gevestigd in Rusland. Het had in dat jaar wereldwijd een omzet van ruim 12 miljard euro.

De app Yango is al enkele jaren actief in Noorwegen en Finland, maar is in beide landen niet erg succesvol. Andere taxidiensten, zoals Uber en Bolt, zijn daar een stuk groter.

Buiten de EU

Yango biedt in Europa ook nog diensten aan in Servië en Moldavië. Daarbuiten is het actief in meerdere landen in Afrika, het Midden-Oosten en Azië.

De AP legde in 2024 een boete van 290 miljoen euro op aan Uber vanwege een vergelijkbare overtreding van de Europese privacyregels. Uber bewaarde gegevens van gebruikers en bestuurders op servers in de Verenigde Staten.

Een middelbare school in Antwerpen heeft een strip van de Nederlandse tekenaar Sam Peeters van de leeslijst geschrapt omdat er tekeningen met agressieve seksuele handelingen tegen een vrouw in staan.

"Ik vraag me af of deze inhoud geschikt is voor een 14-jarige", zegt een ouder tegen de VRT. "Mijn kinderen stellen me er vragen over, en ik wil andere ouders waarschuwen." Deze ouder diende een klacht in bij de school.

De advocaat van de school zegt tegen de VRT dat de lijst al drie jaar in gebruik was, maar dat er nooit eerder een klacht was binnengekomen. De directie en het bestuur waren niet op de hoogte van de inhoud. "Naar aanleiding van de klacht hebben ze geoordeeld dat de beelden niet gepast zijn."

De school heeft de klagende ouder excuses aangeboden en de strip wordt niet meer gebruikt.

Mooi boek

De strip Iedereen op Claudia stond op een leeslijst met zestig strips, ook wel graphic novels genoemd. Leerlingen van ongeveer 14 jaar oud moesten er daar een uit kiezen en er een spreekbeurt over houden.

Nederlands Stripmaker des Vaderlands Margreet de Heer stelde de lijst in in 2018 met anderen samen. "Er was voor het onderwijs toen geen lijst met graphic novels die zich kunnen meten met een goed boek. Andere dan de Donald Duck of Suske en Wiske", zegt ze tegen de NOS.

Iedereen op Claudia hoorde volgens de makers ook thuis op die lijst. Het gaat over iemand die terugkijkt op zijn jeugdobsessie: de mooie en lieve maar ook onbereikbare Claudia. "Een mooi boek", zegt De Heer. Ze denkt dat sommige pubers zich hier in zullen herkennen.

De Heer vindt dat de docenten van de school niet als excuus kunnen aanvoeren dat ze niet wisten waar de strip over gaat. In de bij de lijst horende gids staat duidelijk vermeld dat obsessie en seks belangrijke thema's zijn. Een van de vragen die de leerlingen zich moeten stellen is: hoe merk je aan het verhaal wanneer de werkelijkheid overgaat in fantasie?

Auteur Sam Peeters begrijpt dat de school het album van de leeslijst heeft gehaald. Hij vindt het geweldig dat het op de Graphic Novels-leeslijst staat, maar zou het niet door leerlingen onder de 17, 18 jaar laten lezen. Volgens hem is er ook een zorgvuldige begeleiding nodig van iemand die uitlegt wat de auteur bedoelt. "Dat geldt voor alles wat je op school laat zien, ook voor film."

Peeters is docent comic design aan de kunstacademie Artez in Zwolle. Zelfs bij die studenten wil hij eerst context geven aan het boek, voordat het door hen gelezen wordt. De hoofdpersoon in Iedereen op Claudia wordt verliefd op een meisje dat bij hem in de klas komt. Zijn verliefdheid wordt obsessief en zijn fantasieën "gruwelijk toxisch" en gewelddadig. "Het is heel treurig", zegt hij.

Hij vindt de tekeningen over agressieve seksuele handelingen niet pornografisch, zoals de VRT ze noemt. "Het zijn geen tekeningen waar je opgewonden van wordt. Ze geven overduidelijk een extreme en over the top-versie van de frustratie van de hoofdfiguur, een heel zieke geest."

Meerdere Nederlandse onderwijsinstellingen hebben de studie-app Canvas geblokkeerd voor hun studenten en medewerkers. De app werd gisteravond opnieuw gekraakt door hackersgroep ShinyHunters. Door systemen van Canvas los te koppelen hopen onderwijsinstellingen dat de toegang tot gegevens van studenten en medewerkers beperkt blijft.

De hackersgroep meldde maandag dat het de gegevens van miljoenen studenten, docenten en onderwijsmedewerkers in handen hadden gekregen via Canvas. Studenten gebruiken Canvas om onder meer opdrachten in te leveren en lesmateriaal of cijfers in te zien.

Gisteravond kraakte de hackgroep de studie-app dus opnieuw, ondanks extra beveiligingsmaatregelen van moederbedrijf Instructure. De hackers plaatsten een bericht in Canvas, waarop een nieuw ultimatum van 12 mei werd gegeven om contact op te nemen en te onderhandelen, anders dreigt de organisatie de buitgemaakte gegevens openbaar te maken.

Tweede hack

Jochem Vreeman, woordvoerder van de Universiteit Twente zegt dat de universiteit vanmorgen alle studenten en medewerkers heeft geïnformeerd dat Canvas voorlopig niet beschikbaar is. Het onderwijs op de universiteit gaat wel door, maar via alternatieve wegen. Ook wordt er een onderzoek naar het lek ingesteld.

Ook de Erasmus Universiteit in Rotterdam, de Fontys Hogeschool, en de Vrije Universiteit Amsterdam haalden Canvas uit voorzorg offline. "We zijn de mogelijke gevolgen aan het inventariseren, en kijken of er eventuele maatregelen genomen moeten worden", zegt Wim Pleunis, woordvoerder van Fontys Hogeschool.

Mbo-instelling Deltion heeft het Canvas-systeem sinds 09.00 uur vanmorgen wel weer online gezet. Volgens een woordvoerder is het systeem weer veilig te gebruiken, "maar die afweging is voor iedere school anders".

De woordvoerder van Universiteit Twente zegt dat ze na de vorige hack een crisisorganisatie hebben opgetuigd. "Maar we hadden niet verwacht dat het Canvas-systeem meteen weer gehackt zou worden."

Wereldwijd getroffen

Niet alleen Nederlandse onderwijsinstellingen zijn de dupe van de hack. Volgens moederbedrijf Instructure heeft Canvas wereldwijd meer dan 30 miljoen gebruikers. Amerikaanse universiteiten zijn gehackt, zoals de prestigieuze Harvard- en Columbia-universiteit, evenals middelbare scholen.

De hack komt voor vele Amerikaanse studenten midden in een tentamenweek, waardoor sommige universiteiten de tentamens hebben uitgesteld.

Hoe nu verder?

Welke aanvullende maatregelen Nederlandse onderwijsinstellingen zullen treffen, is nog niet duidelijk. Veel Nederlandse universiteiten en hogescholen zitten in crisisoverleg en doen nog onderzoek.

De universiteiten waarschuwen studenten en medewerkers voor mogelijke phishingmails naar aanleiding van het datalek. Dit zijn mails die van een officiële instantie lijken te zijn, maar zijn nagemaakt zijn door criminelen. Daarmee proberen ze de ontvanger te overtuigen om online gegevens in te voeren, waarmee diegene vervolgens opgelicht kan worden.

Hoe herken ik een phishingmail?

Bron: Digital Trust Center van ministerie van Economische Zaken en Klimaat

De pornosite Motherless, waar beelden van vrouwen te vinden waren die werden misbruikt of stiekem werden gefilmd, is gisteravond laat uit de lucht gehaald. "Het OM heeft actie ondernomen naar aanleiding van berichtgeving van de NOS", laat een woordvoerder weten. Momenteel doet het OM verkennend onderzoek.

Uit onderzoek van de NOS en Nieuwsuur blijkt dat de IP-adressen van Motherless sinds gisteravond 22.30 uur onbereikbaar zijn. Eerder zag het bedrijf Nforce, dat Motherless in de lucht houdt, geen aanleiding om de site uit de lucht te halen.

Nforce bevestigt tegenover de NOS dat de site offline is als gevolg van "bepaalde acties in samenwerking met de autoriteiten". "Daarna hebben we vernomen dat de dienstverlening mag worden hervat, maar we hebben besloten eerst een interne evaluatie uit te voeren", laat directeur Simon Elimeleh weten.

"Daarvoor hebben we ook de klant om opheldering gevraagd. De site zal onbereikbaar blijven zolang deze evaluatie loopt." Het OM wil niet ingaan op de vraag of de website weer online kan komen.

Op de site, die al zeker sinds 2024 op Nederlandse servers staat, waren op grote schaal video's te vinden in rubrieken als "incest". De site kwam vorige maand in het nieuws doordat CNN er 20.000 video's vond waarop te zien waren hoe mannen hun vrouwen in hun slaap misbruiken. De zender deed onderzoek naar dergelijk materiaal naar aanleiding van de Franse zaak rond Gisèle Pelicot.

12.000 video's

Expertisebureau online misbruik Offlimits kreeg alleen al dit jaar bijna 142 meldingen binnen over maar liefst 12.000 video's op Motherless. Van die 142 meldingen ging het in 25 gevallen om kinderporno. De site reageerde niet op vragen om commentaar, wel werd in de gevallen van kinderporno de informatie snel verwijderd.

"Dit is precies wat nodig is met een site als deze", laat Offlimits-directeur Robbert Hoving weten in een schriftelijke reactie. "Ik vind dit een hele goede actie van het OM. Want we moeten niet tolereren dat de wet overtreden mag worden, ook niet online."

Publiciteit

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid noemt het "hartstikke goed" dat het OM de site offline heeft gehaald. Dat dat pas gebeurde na publiciteit van zowel de NOS en Nieuwsuur als NRC, noemt Van Weel "niet erg". "De triggerfunctie van de media is soms belangrijk."

Gisteren zei de directeur van Nforce nog dat hoewel er veel klachten over Motherless zijn, dat niet betekent dat de site niet deugt. "Het toont slechts aan dat het nodig is om die informatie op te merken, te verwijderen en ervoor te zorgen dat dat gebeurt."

Wel vroeg Nforce Motherless om uitleg en wilde het maatregelen, blijkt uit een brief aan Motherless die Nforce op zijn website publiceerde.

Populairste categorie

Uit onderzoek van de NOS bleek dat de tag "incest" in de afgelopen week na "teen" en "amateur" de populairste categorie was, met ruim 1000 video's die samen 60 miljoen keer werden bekeken.

De meest bekeken video in de afgelopen week, met 4,2 miljoen views, is ondergebracht in de categorieën "incest" en "rape", in combinatie met "school girl" en "sister".

Weer online

Overigens is de kans aanwezig dat Motherless via een andere weg weer online komt. De domeinnaam van de website is niet in Nederland geregistreerd, en zou aan nieuwe servers kunnen worden gekoppeld.

Bij een tankstation langs de A16 ter hoogte van Hendrik-Ido-Ambacht heeft vanochtend brand gewoed in een vrachtwagen en een bestelbusje, meldt de regionale omroep Rijnmond. De brand is inmiddels meester.

De brand brak rond 09.30 uur door nog onbekende oorzaak uit. Voor zover bekend raakte niemand gewond. Volgens een aanwezige persfotograaf waren meerdere knallen te horen.

Bij de brand kwam veel zwarte rook vrij. De brandweer heeft metingen verricht, maar er zijn geen gevaarlijke stoffen aangetroffen.

Het vuur ontstond waarschijnlijk in de cabine van de vrachtwagen:

De brandende voertuigen stonden op de parkeerplaats zo'n 20 meter van de benzinepompen. Het tankstation sloot de toevoer naar de pompen uit voorzorg af.

Vanwege de brand ging de afrit Hendrik-Ido-Ambacht enkele uren dicht. Vanaf knooppunt Ridderkerk waren ook twee rijstroken in de richting van Dordrecht afgesloten. Dat veroorzaakte file, maar inmiddels de weg weer open.

Een brand in een Mexicaans pretpark heeft aan zeker vijf mensen het leven gekost. Het vuur brak uit in een grote evenementenhal tijdens een concert.

Het is nog onduidelijk waardoor het vuur ontstond. Op beelden van de brand is te zien dat de vlammen al snel metershoog uit het dak sloegen. De menigte probeerde zich in paniek in veiligheid te brengen.

De brand vond plaats in het Parque Tabasco in de stad Villahermosa, in het zuiden van het land. Daar was op dat moment een drukbezocht optreden aan de gang tijdens een jaarlijks festival. Tienduizenden mensen waren aanwezig.

De brandweer kon het vuur onder controle krijgen, maar niet voordat delen van de hal instortten. Een gespecialiseerd team gaat nu de restanten van de hal opruimen.

In de hal gingen ongeveer 200 kraampjes van kleine ondernemers in het park verloren. De plaatselijke gouverneur heeft een steunprogramma voor hen aangekondigd. Hij bood de familie van de slachtoffers ook condoleances aan.