Aggregator

Gevechtsvliegtuig stort neer in noordoosten van Frankrijk, zeker één dode

1 hour 22 minutes ago

In Frankrijk, ten noorden van Nancy, is het lichaam geborgen van een militaire vlieger, nadat gisteravond zijn gevechtsvliegtuig was neergestort. Aan boord waren twee inzittenden. Naar de ander wordt nog gezocht, meldt de Franse luchtmacht. Die spreekt van een "uitzonderlijk ongeluk".

Het vliegtuig kwam neer bij het dorp Rogéville, op enkele tientallen kilometers van de luchtmachtbasis bij Nancy. Aan boord waren een ervaren wapensysteemofficier en een jonge piloot in opleiding, zegt een woordvoerder van de luchtmacht.

Het neergestorte jachtvliegtuig is een Mirage 2000D, een tweezitter die is ontworpen om luchtmissies te ondersteunen. Het vliegtuig keerde terug van een gewone trainingsmissie en naderde de militaire basis toen het radiocontact en vervolgens ook het radarcontact verloren ging, schrijven Franse media.

Zoekacties in gang

Vervolgens stortte het toestel neer. Omwonenden zouden een explosie hebben gehoord en een vuurbal hebben gezien.

Er werden onmiddellijk zoekacties gestart. Volgens de prefect van Meurthe-et-Moselle, de hoogste bestuurder in de regio, was er sprake van "moeilijke weersomstandigheden". Zo was vanwege het duister en de mist de inzet van helikopters onmogelijk.

De eerste wrakstukken van het toestel werden rond 04.00 uur ontdekt. Het is niet duidelijk wie van de beide inzittenden nu is gevonden, de officier of de piloot.

Bij de reddingsactie voor het tweede slachtoffer is inmiddels wel een helikopter ingezet. De oorzaak van de crash is nog niet duidelijk en wordt onderzocht.

Christina Applegate heeft toch geen MS: 'Ik ben terug bij af'

2 hours 13 minutes ago

Actrice Christina Applegate heeft toch geen MS. Dat vertelt de 54-jarige Amerikaanse in een podcast. Applegate zegt dat ze volgens haar dokter niet de goede diagnose heeft gehad.

"Ik ben terug bij af", zegt Applegate in de podcast "MeSsy", die ze samen met co-host Jamie-Lynn Sigler maakt over leven met MS. Sigler, ook een Amerikaanse actrice, bekend van onder meer The Sopranos, heeft al 25 jaar MS.

Applegate maakte in 2021 bekend dat ze gediagnosticeerd was met de auto-immuunziekte. Ze zegt dat ze nog steeds "alle symptomen van iemand met MS" vertoont. "Ik sta weer helemaal aan het begin en weet niet wat er met me aan de hand is."

MS is een chronische aandoening aan het centrale zenuwstelsel, waarbij ontstekingen ontstaan op verschillende plekken in de hersenen en het ruggenmerg. Door de ontstekingen kunnen hersengebieden minder goed met elkaar communiceren en kan het lichaam niet goed worden aangestuurd. Mensen met MS kunnen problemen krijgen met hun zicht, beweging, praten en het geheugen. De ziekte is in principe niet te genezen.

Verkeerde diagnoses

Over MS is bekend dat de ziekte moeilijk te herkennen is, omdat de klachten zich per persoon anders uiten en er verschillende soorten MS bestaan. Volgens de Hersenstichting wordt de diagnose vaak pas jaren na de eerste klachten gesteld.

Onderzoek wijst uit dat misdiagnoses wel vaker voorkomen. Dat bevestigt in de podcast ook onderzoeker Marwa Kaisey bij de afdeling neurologie van een ziekenhuis in Los Angeles.

"Het is vreemd, want ik heb het gevoel dat ik iedereen teleurstel", zei Applegate. "Het is erg verontrustend en voor mij ook heel verwarrend."

MS in Nederland

In Nederland waren volgens de Hersenstichting in 2023 zo'n 38.600 mensen met MS bekend bij een huisarts. De ziekte komt 2,5 keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Meer dan 75 procent van de mensen die een MS-diagnose krijgen, is jonger dan 65 jaar. In 2021 overleden 258 mensen aan de gevolgen van de ziekte.

Opvissen van miljoenen kilo's afval levert Boyan Slat Qatarese prijs op

2 hours 30 minutes ago

Bankstellen, etalagepoppen en zelfs menselijke resten. De Nederlandse uitvinder Boyan Slat komt de gekste dingen tegen bij zijn strijd tegen plasticvervuiling. Zijn organisatie The Ocean Cleanup heeft naar eigen zeggen al 65 miljoen kilo afval uit zee en rivieren gevist.

Gisteravond ontving Slat (32) in Qatar een prijs voor zijn werk: in de hoofdstad Doha kreeg hij de International Young Energy Leader Award.

Dat gebeurde bij de uitreiking van de Abdullah bin Hamad Al-Attiyah International Energy Awards, prijzen op het gebied van energie en duurzaamheid, vernoemd naar de godfather van de Qatarese gasindustrie. In de balzaal van het luxueuze Sheraton Hotel sprak die vanaf het podium zo'n 400 hoogwaardigheidsbekleders uit de olie- en gasindustrie toe.

Niet onmogelijk

De tegenstrijdigheid ontgaat Slat niet: Qatar geldt als een van de grootste exporteurs van fossiele brandstoffen ter wereld die ook de belangrijkste grondstoffen leveren voor de productie van plastic. Tegelijkertijd is het steenrijke land juist de plek om fondsen te werven.

In zijn dankwoord blikte Slat terug op het begin van zijn avontuur. "Toen ik 16 was en met dit idee kwam, dachten de meeste mensen dat het onmogelijk was, maar inmiddels doen we het."

Een van zijn opmerkelijkste vondsten van Slat en zijn organisatie was een drinkfles van het Amerikaanse leger uit de Vietnamoorlog. "Die was nog steeds intact", zegt Slat in gesprek met de NOS in Doha. "Dat laat zien hoelang die troep blijft ronddrijven als je het niet weghaalt."

Op zee worden geregeld bijzondere voorwerpen gevonden, van golfballen tot etalagepoppen. In rivieren stuiten medewerkers soms op lugubere vondsten. "Ook lijken", zegt Slat. "Helaas is dat iets waar we af en toe mee te maken hebben, vooral in landen met veel criminaliteit."

Kilo plastic per seconde

The Ocean Cleanup, gevestigd in Rotterdam, is inmiddels actief in twaalf landen en telt zo'n 350 werknemers. Volgens Slat onderschept de organisatie momenteel bijna een kilo afval per seconde en voorkomt daarmee tot 5 procent van de wereldwijde instroom van plastic in de oceanen.

Slat werd bekend met zijn plannen om de plasticsoep in de Grote Oceaan op te ruimen, maar zijn bedrijf concentreert zich tegenwoordig op rivieren. Onderzoek van The Ocean Cleanup wees uit dat slechts 1 procent van alle rivieren verantwoordelijk is voor ongeveer 80 procent van het plastic dat in zee belandt.

Daarom ontwikkelde het bedrijf speciale installaties, interceptors, die afval onderscheppen voordat het de oceaan bereikt. "Als je kunt kiezen tussen plastic opruimen op zee of het onderscheppen voordat het daar terechtkomt, dan is dat laatste natuurlijk veel goedkoper", zegt Slat.

De komende drie jaar wil hij de vervuiling in zo'n 250 rivieren in dertig steden aanpakken. Daarmee zou tot een derde van de wereldwijde instroom van plastic in zee voorkomen kunnen worden.

Goedkoper dan Halloweenversiering

Daar is veel geld voor nodig. The Ocean Cleanup kreeg dit jaar 121 miljoen dollar toegezegd van The Audacious Project, een filantropische club waartoe onder andere Bill Gates en MacKenzie Scott, de ex van Jeff Bezos, behoren.

Toch is er nog altijd een tekort van 40 miljoen dollar per jaar, zegt Slat. "Het is het goedkoopste wereldprobleem om op te lossen", zegt hij. "Die 40 miljoen is slechts 2 procent van wat Amerikanen jaarlijks aan Halloweenversiering uitgeven."

Voor 22 nieuwe interceptors ontbreekt nog de nodige financiering. Als dat geld er niet voor het einde van het jaar komt, dreigt het project vertraging op te lopen.

In Doha deed Slat een beroep op de vermogende bestuurders in de zaal: "Qatar heeft de wereld laten zien wat mogelijk is wanneer ambitie samengaat met investeringen en een langetermijnvisie. Dat is een kans om diezelfde mentaliteit toe te passen op een van de grootste milieuproblemen van onze tijd."

'Geen milieuactivist'

Slat beschouwt zichzelf niet als milieuactivist, maar eerder als uitvinder en ondernemer. "Voor mij is het gewoon een technisch probleem. Wat is de snelste en meest effectieve manier op het op te lossen?"

Hij heeft weinig op met het idee dat milieuproblemen vooral moeten aangepakt door minder te consumeren. Volgens hem ligt de oplossing in technologische innovatie. "Mensen hebben nu eenmaal behoeften en wensen. De vraag is hoe we onze samenleving zo kunnen vormgeven dat die vervuld kunnen worden zonder schade aan het milieu."

Of hij zich nooit kwaad maakt over de rommel die hij tegenkomt? "Voor mij is een probleem gewoon iets om opgelost te worden. Boos worden helpt niet."

Meer werknemers werken door na AOW-leeftijd, vooral in vastgoedsector

2 hours 58 minutes ago

Een groeiend deel van alle Nederlandse werknemers is ouder dan de AOW-leeftijd, meldt het CBS.

In het tweede kwartaal van 2026 was 1,7 procent van de werknemers ouder dan de leeftijd waarop zij recht hebben op AOW. Het CBS heeft dit percentage gemeten over de afgelopen jaren. In het eerste kwartaal van 2018 werkte 1,2 procent van de werknemers door na hun AOW.

Naar verhouding werken de meeste mensen door na hun AOW-leeftijd in de sector verhuur en handel van onroerend goed: 4,3 procent. Daarop volgt de sector vervoer en opslag met 3,6 procent.

In de bedrijfstak openbaar bestuur en overheidsdiensten is het percentage met 0,6 procent het laagst. Bij de overheid stopt het dienstverband vaak automatisch als mensen de AOW-leeftijd bereiken.

Mannen werken vaker door na hun AOW-leeftijd dan vrouwen. Van alle mannelijke werknemers was in het tweede kwartaal 2,3 procent ouder dan de AOW-leeftijd. Bij de vrouwelijke werknemers was dit 1,1 procent.

Verveling bezweren

Vorig jaar werd al duidelijk dat mensen vaker doorwerken na hun AOW. Het CBS berichtte toen dat van alle werkenden een kwart miljoen AOW'er is.

Redenen om door te werken zijn volgens het demografisch instituut NIDI onder andere plezier in het werk, het bezweren van verveling en je nuttig voelen. In mindere mate speelt geld verdienen ook een rol, bleek uit onderzoek van dat instituut. Voor 10 procent van de mensen is dat erg belangrijk.

VS-gezant Witkoff in Sint-Petersburg met voorstellen voor einde aan oorlog

3 hours 55 minutes ago

De Amerikaanse gezant Steve Witkoff is aangekomen in Sint-Petersburg. Vanuit de Noorse hoofdstad Oslo vloog hij naar Rusland om met president Poetin voorstellen te bespreken voor een einde aan de oorlog in Oekraïne.

Witkoff zal onder meer een voorstel doen voor een ontmoeting tussen de presidenten Poetin, Trump en Zelensky. Hij werd op het vliegveld van Sint-Petersburg ontvangen door een vertrouweling van president Poetin, de zakenman Kirill Dmitriev.

Wittkoff spreekt later vandaag met Poetin. Trump's schoonzoon en adviseur Jared Kushner neemt deel aan de gesprekken via een videoverbinding, omdat hij ziek is.

Wittkoffs missie is gisteren besproken op een overleg in Oslo met Zelensky, Witkoff en Kushner. Ook de Noorse premier Jonas Gahr Støre en de Finse president Alexander Stubb waren daarbij.

"Je kunt niet over de toekomst van Oekraïne praten, zonder dat Oekraïne aan tafel zit", zei Zelensky op een persconferentie na afloop. Premier Store zei dat ook Europa aan tafel zal moet zitten "als je een blijvende en eerlijke vrede wil".

'Inspanningen op prijs gesteld'

Een woordvoerder van het Kremlin zei gisteren dat het de vredesinspanningen van de Amerikanen "zeer op prijs stelt", maar dat "een definitieve regeling onmogelijk is zonder de deelname van iemand uit Kyiv die bereid is de verantwoordelijkheid op zich te nemen".

De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio zei vandaag tegen verslaggevers in India dat de ontmoeting tussen Witkoff en Zelensky positief is verlopen. "Laten we kijken of we enige vooruitgang kunnen boeken", voegde hij daaraan toe.

Russische aanvallen

De Russische aanvallen gaan sinds gisteravond onafgebroken door, schrijft de Oekraïense premier Sergii Koretskyi op Telegram. In Kyiv trof een drone een flatgebouw van 24 verdiepingen, waarbij twee mensen om het leven kwamen. En in Charkiv zijn twee mensen overleden bij aanvallen op woonhuizen. Elf anderen raakten gewond, onder wie twee kinderen.

Wat vind jij van de app en website van de NOS?

Wat doen we goed? Wat kan er beter? We zijn benieuwd naar jouw mening. Vul de enquête in via deze link.

Colombia onderschept 7600 kilo cocaïne die onderweg was naar Nederland

4 hours 26 minutes ago

In Colombia heeft de politie zo'n 7600 kilo cocaïne in beslag genomen die bestemd was voor Nederland. In de haven van de Colombiaanse stad Cartagena werd volgens de autoriteiten de grootste partij cocaïne van de afgelopen tien jaar in beslag genomen.

De drugs werden ontdekt tijdens een controle. Op beelden zijn verpakkingen met poedersuiker te zien waar de cocaïne in verstopt zat.

De president van Colombia, Abelardo de la Espriella, spreekt van een "historische klap voor het drugsterrorisme". Volgens de president heeft de politie zo'n 75 miljoen lijntjes of puntjes cocaïne van de straat gehaald.

De Colombiaanse politie werkte samen met de Amerikaanse drugsopsporingsdienst DEA. De president zegt dat zijn land streng blijft optreden tegen criminele en gewapende groepen.

Brand in drie woningen in historische binnenstad Gouda, drie gewonden

4 hours 32 minutes ago

Bij een brand in de binnenstad van Gouda zijn drie mensen gewond geraakt. Het vuur woedde in drie woningen. De omliggende huizen zijn ontruimd.

Rond 03.45 uur brak er brand uit in een woning aan de Regulierenhof. Die sloeg over naar twee naastgelegen woningen. Volgens Omroep West ontstond het vuur in een ruim 120 jaar oude woning. Waardoor de brand is ontstaan, is nog niet bekend. De woning waar de brand uitbrak, is compleet verwoest, zegt de brandweer.

De drie gewonden zijn met onbekende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. Rond 05.30 uur was het vuur onder controle, aldus de Veiligheidsregio Hollands Midden. De brandweer verricht nog sloopwerkzaamheden en blust na.

Er worden metingen naar koolmonoxide gedaan. Als de waarden negatief zijn, mogen de bewoners van de omliggende huizen terug naar huis. Om hoeveel mensen het gaat, is niet bekendgemaakt.

VN-rapport: opwarming van meer dan 1,5 graad Celsius onvermijdelijk

5 hours 9 minutes ago

Het is onvermijdelijk dat de aarde meer dan 1,5 graad Celsius opwarmt. Dat concludeert de VN in een jaarlijks rapport. Het getal staat al meer dan tien jaar centraal in de aanpak van klimaatverandering. Het doorbreken van de grens van 1,5 graad illustreert hoe weerbarstig het tegengaan van klimaatverandering is.

Er zijn meerdere redenen waarom het niet is gelukt onder de grens te blijven. De afgelopen jaren had minder olie, steenkool en aardgas verbrand moeten worden, want de broeikasgassen die daarbij vrijkomen warmen de aarde op.

In de praktijk gebeurde het tegenoverstelde. "De uitstoot is blijven stijgen en we hebben weer een aantal jaar verloren", zegt Michel den Elzen, onderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving en de Vrije Universiteit, die meewerkte aan het VN-rapport.

Gewijzigde plannen

Het klimaatdoel valt ook niet meer te halen doordat verschillende landen minder deden dan werd verwacht. Zo schrapten de Verenigde Staten onder president Trump vrijwel al hun klimaatbeleid en bleken nieuwe klimaatplannen van andere landen maar mondjesmaat de uitstoot te drukken.

Bijna alle landen spraken tien jaar geleden in Parijs af de opwarming ruim onder de 2 graden Celsius te houden, en liever nog onder de 1,5 graad. De afgelopen jaren verwachtten steeds minder experts dat dit laatste nog haalbaar was.

Dit najaar erkennen ook de Verenigde Naties dat de wereld door de 1,5 graad zal schieten. Dat schreven ze in september en nu opnieuw in het jaarlijkse rapport over de voortgang van de aanpak van klimaatverandering. In november praten landen hierover op de klimaattop in de Turkse stad Antalya.

Tijdelijk overschrijding?

Het hoogst haalbare, stelt de VN, is nu om de overschrijding zo beperkt en kort mogelijk te maken. Daar zijn ingrijpende stappen voor nodig. Het gaat niet alleen om het gebruiken van minder steenkool, aardgas en olie, want zelfs als mensen stoppen met die uitstoot zitten er al meer broeikasgassen in de lucht dan voorheen. Die zou je deels uit de lucht moeten halen om de aarde af te koelen, zodat de opwarming weer onder de 1,5 graad komt.

"Dat kan met technologie om CO2 op te slaan of ook door meer herbebossing", zegt Den Elzen. Technisch is dat mogelijk, maar dat zou op een zeer grote schaal moeten. Je zou enorm veel land moeten beplanten of er zijn enorme aantallen 'CO2-stofzuigers' nodig. Het is de vraag of hier draagvlak, ruimte en geld voor is te vinden.

Hoezo 1,5 graad?

Een groep eilanden in de Stille Oceaan lanceerde in 2009 op de klimaattop in Kopenhagen het doel om de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad Celsius te houden. Een sterke zeespiegelstijging is een bedreiging voor het voortbestaan voor deze laaggelegen landen; ze wilden daarom meer actie tegen klimaatverandering.

De top in Kopenhagen werd een mislukking. Maar zes jaar later spraken bijna alle landen in Parijs toch af de opwarming ruim onder de 2 graden Celsius en liever onder de 1,5 graad te houden. Ook toen klonken twijfels over de haalbaarheid.

De top in Parijs vroeg om een onderzoek naar het verschil in gevolgen tussen 1,5 en 2 graden opwarming. Drie jaar later publiceerde klimaatpanel IPCC de uitkomst. Hieruit bleek dat er flinke verschillen zijn.

Zo blijft bij 1,5 graad opwarming bijvoorbeeld een deel van de koraalriffen behouden, terwijl ze bij meer opwarming vrijwel geheel verdwijnen. Ook beperkt een stijging onder de 1,5 graad de zeespiegelstijging en de kans op extreme hitte die ook gevaarlijk voor mensen kan zijn.

Ook voor het beperkt houden van de overschrijding dringt de tijd. "De kans bestaat dat we ook van deze scenario's afscheid moeten nemen", zegt onderzoeker Den Elzen. Als de uitstoot de komende jaren stijgt of hoog blijft, dan gaat de wereldwijde opwarming verder. "Het is nu of nooit."

Groeiende technieken

Om onder de 2 graden Celsius opwarming te blijven, moeten landen de komende jaren alle zeilen bijzetten. Met het huidige beleid ligt de wereld op koers voor meer opwarming. Veel landen beloofden hun uitstoot terug te brengen naar nul, maar concrete plannen over hoe dit moet gebeuren, ontbreken vaak.

Opvallend genoeg zijn wind- en zonne-energie sneller gegroeid dan de onderzoekers hadden verwacht. Net als andere technologieën, zoals elektrische auto's en batterijen, die bij gebruik geen CO2 uitstoten. "Dat gaat inderdaad sneller dan verwacht", zegt Den Elzen. Maar het is tot dusver niet genoeg om het gebruik van olie, steenkool en gas te doen dalen.

Bekijk in deze video hoe 'Nederlandse' CO2 in Noorwegen ondergronds wordt gestopt:

5 GHz Drone Video, With An ESP32

5 hours 14 minutes ago
With the ESP32 series of microcontrollers having had hidden software-defined radio (SDR) facility revealed, we’re now moving on from the announcement into projects making use of the finding. [Twotoz] has …read more
Jenny List

Wekdienst 21/10: DSW maakt zorgpremie bekend • ADE begint in Amsterdam

5 hours 20 minutes ago

Goedemorgen! Traditiegetrouw heeft verzekeraar DSW de primeur wat betreft de hoogte van de nieuwe zorgpremie en het is de eerste dag van het Amsterdam Dance Event.

Eerst het weer: het is vandaag op veel plekken bewolkt met hier en daar wat regen. De wind komt vanuit het zuiden en zuidwesten. Het wordt zo'n 13 tot 15 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bij de Duitse politieke partij AfD zijn mogelijk ruim 420.000 e-mails buitgemaakt door een hack. Daarover schrijven Duitse media. Ook de mails van partijprominenten zijn vermoedelijk in de handen van de hackers. In de mails zouden nazistische uitspraken zijn gedaan, waaronder "Heil Hitler".

De AfD zelf bevestigt de hack. Volgens een woordvoerder hebben de onbekende daders bij een hostingprovider data van een beperkt aantal e-mailaccounts gekopieerd. De meeste daarvan zouden al jaren niet meer in gebruik zijn. De partij onderzoekt nog wat er precies aan data is ontvreemd.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Er komt een enorm nieuw Beatles-museum in Liverpool, de Engelse havenstad waar de band in 1960 ontstond. Het huidige Beatles Story-museum verhuist in 2028 naar een voormalig winkelcentrum. Ook een leegstaande toren wordt in gebruik genomen, dat wordt een speciale Yellow Submarine-attractie.

De twee nog levende Beatles, Ringo Starr en Paul McCartney, brachten de plannen gisteren naar buiten. "Ik vind het ongelooflijk en voel me vereerd dat mensen nog steeds geïnteresseerd zijn in ons verhaal", zei McCartney. "Liverpool was dé muziekstad en is dat nog steeds", aldus Starr.

Fijne dag!

'Ook veel van wat er in de Tweede Kamer wordt gezegd, komt van AI'

6 hours 13 minutes ago

Dat politici AI gebruiken voor hun socialemediaberichten of voor het stellen van Kamervragen was al bekend, maar nu blijkt dat ook veel van wat Kamerleden in de Tweede Kamer zeggen, is bedacht met behulp van chatbots. Opinieweekblad De Groene Amsterdammer en platform Investico schrijven dat 68 Kamerleden het afgelopen jaar teksten uitspraken die werden gemaakt met kunstmatige intelligentietools als ChatGPT en Claude.

De onderzoeksjournalisten haalden alle spreekteksten van de 150 Tweede Kamerleden door Pangram, een programma dat teksten kan scannen op het gebruik van AI. Vrijwel zeker maakten nog meer Kamerleden gebruik van chatbots, want teksten die voor minder dan 50 procent met AI waren geschreven zijn in het onderzoek buiten beschouwing gelaten.

Het gaat om de teksten waar Kamerleden hun bijdragen in de Kamer mee beginnen. Interrupties en moties tellen niet mee. Dat leverde uiteindelijk een lijst op van 68 Kamerleden. Bovenaan staat voormalig Kamerlid Lahlah van Pro, die inmiddels wethouder is in Amsterdam. Na haar volgen Van Meetelen (PVV), Belhirch (D66) en Van Eijk (VVD).

Kamerbreed populair

Uit die top 4 blijkt al dat het gebruik van chatbots over de hele breedte van de Tweede Kamer populair is. Volgens De Groene Amsterdammer en Investico zijn uiterst rechtse fracties als de PVV en Groep Markuszower wel oververtegenwoordigd. Alleen de SP, Partij voor de Dieren en Volt maken er helemaal geen gebruik van.

Voormalig Kamerlid Lahlah deed afgelopen jaar aan vijf debatten mee over onder meer armoedebeleid en de Participatiewet. Bij vier daarvan raadpleegde ze chatbots.

In een schriftelijk reactie laat ze weten dat haar bijdragen aan debatten altijd waren gebaseerd op gesprekken met burgers tijdens werkbezoeken. "Die verhalen laten zich soms moeilijk vatten in enkele minuten spreektijd, dus gebruikte ik AI."

Uit het onderzoek blijkt dat sommige Kamerleden ook AI gebruikten voor hun maidenspeech. Dat is de eerste keer dat ze in de Kamer spreken en meestal een persoonlijk getint verhaal houden. Verder valt op dat in de top van de lijst vooral backbenchers staan en minder prominente volksvertegenwoordigers die ook vaak pas kort in de Kamer zitten.

Bij de grote debatten waar fractievoorzitters het woord voeren, bijvoorbeeld bij de Algemene Politieke Beschouwingen na Prinsjesdag, zijn nauwelijks of geen AI-teksten te horen. Bij commissiedebatten in achterafzaaltjes is soms meer dan de helft van de spreekteksten opgesteld met de digitale hulpmiddelen.

Betoog inkorten

Alle 'betrapte' Kamerleden geven toe dat ze kunstmatige intelligentie gebruiken voor hun spreekteksten. Ze zeggen er wel bij dat ze het alleen inzetten als hulpmiddel, om zinnen beter te laten lopen of hun betoog in te korten. "Ik zal nooit een tekst uitspreken waar ik niet achter sta", zegt PVV-Kamerlid Van Meetelen.

Van de bijdragen van de drie Kamerleden van BBB komt ongeveer 30 procent grotendeels uit ChatGPT of Claude, blijkt uit de analyse. Volgens fractievoorzitter Vermeer is dat voor een kleine fractie met veel werk niet vreemd. "We gebruiken ook rekenmachines, mobiele telefoons en zelfs koffiezetapparaten."

CDA'er Krul is geschrokken dat hij in de lijst op nummer 5 staat. Hij erkent dat hij AI soms gebruikt om teksten in te korten, terwijl de inhoud behouden moet blijven. "Ik zou het heel erg vinden als nu het beeld ontstaat: zijn bijdragen rollen volledig uit Chat."

Kruls partijleider Bontenbal hecht juist erg aan authenticiteit. Volgens hem werkt de CDA-fractie aan richtlijnen voor AI-gebruik. "Ik zou het heel erg vinden als mijn fractieleden zoekopdrachten zouden hanteren als 'verzin drie christendemocratische ideeën over onderwerp X, Y, of Z'."

Jetten op sociale media

Eerder bleek dat premier Jetten regelmatig AI gebruikt voor het opstellen van berichten op sociale media. En onderzoek van de NOS wees vorige maand uit dat een kwart van de schriftelijke vragen van Kamerleden is opgesteld met hulp van AI.

AI-detectieprogramma Pangram let bij de analyses vooral op zinsconstructies die chatbots graag gebruiken, zoals tegenstellingen, argumenten in drieën (de zogeheten drieslag) en het gedachtestreepje dat vaak een wending in een zin aankondigt.

Guatemalteek krijgt in VS 30 jaar cel voor rol in dramatische mensensmokkelzaak

7 hours 2 minutes ago

Een man uit Guatemala is in de VS veroordeeld tot 30 jaar cel voor zijn rol in een mensensmokkelzaak. Daarbij kwamen in 2022 53 migranten om het leven; ze stikten in een trailer tijdens een reis van drie uur tussen de Mexicaanse grensstad Nuevo Laredo en de Texaanse stad San Antonio.

De Guatemalteek (50) had bekend dat hij reisdocumenten en accommodatie had geregeld voor twee van de migranten die omkwamen, evenals voor twee migranten die zwaar letsel opliepen. De migranten, uit Guatemala maar ook uit andere Midden- en Zuid-Amerikaanse landen, betaalden tot 15.000 dollar voor de oversteek.

De aanklager in de zaak zei dat de migranten in de trailer in hun laatste uren ongekend hebben geleden. Afgaande op sporen in de trailer werd duidelijk dat mensen "geprobeerd hebben zich eruit te klauwen". In de trailer functioneerde de airconditioning niet waardoor het bloedheet was geworden.

Toen de achtergelaten trailer op een verlaten weg in San Antonio werd geopend, lagen er 48 lichamen in. Zestien migranten werden naar ziekenhuizen gebracht, van wie er vijf alsnog overleden.

'Erg zwaar'

In de zaak wachten nog meer verdachten op hun vonnis. Vorig jaar kregen twee betrokkenen levenslang en 83 jaar cel voor hun aandeel in de mensensmokkelzaak.

Afgelopen decennia zijn duizenden migranten omgekomen in hun pogingen om de Mexicaans-Amerikaanse grens over te steken.

De advocaat van de Guatemalteek noemde de straf die zijn cliënt heeft gekregen "erg zwaar". Hij benadrukte dat de man destijds zelf in Guatemala verbleef en daarom geen invloed had op het type voertuig dat werd gebruikt; daardoor zou hij ook niet hebben geweten dat de airconditioning niet werkte. Volgens de advocaat hebben hoge straffen geen zin maar zijn immigratiehervormingen nodig.

Pakistaan opgepakt voor grootschalige oplichting Amerikaanse postdienst

9 hours 7 minutes ago

In Pakistan is een man opgepakt in een fraudezaak die de Amerikaanse postdienst meer dan 126 miljoen dollar zou hebben gekost. De 33-jarige Faheem Akram werd na een intensieve klopjacht van een week aangehouden, aldus de Pakistaanse autoriteiten.

Akram is in Florida aangeklaagd, zo werd eind september duidelijk. De man runde een website waarop hij valse labels voor postpakketjes verkocht aan duizenden klanten. Daarvoor betaalden ze meestal 2 dollar, ongeacht het gewicht van een pakket, de omvang of de bestemming. Met de vervalste labels konden Akrams klanten poststukken ver beneden de reguliere prijs van de U.S. Postal Service versturen.

De website van de Pakistaan was volgens Amerikaanse onderzoekers in de lucht van augustus 2023 tot september van dit jaar. Akram gebruikte voor de malafide praktijken naar verluidt zestien verschillende bankrekeningen. Sommige daarvan stonden op naam van zijn broer, zijn vrouw en een tante.

Het Amerikaanse persbureau AP schrijft dat onduidelijk is of de Pakistaan wordt uitgeleverd aan de Verenigde Staten of dat hij in Pakistan zal worden berecht.

WSJ: Musk achter Starlink-beperkingen voor Oekraïne

10 hours 41 minutes ago

Elon Musk heeft zelf opdracht gegeven om de toegang van Oekraïne tot satellietnetwerk Starlink te beperken. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van Amerikaanse functionarissen en andere bronnen "die bekend zijn met de zaak".

Volgens de Amerikaanse krant leidde Musks ingreep niet alleen tot paniek in Kyiv, maar ook tot verwarring binnen de regering van president Trump.

Door de beperkingen die Oekraïne ondervond, konden drones alleen nog met een veel lagere snelheid worden ingezet aan het front, wat ze kwetsbaar maakte. Dat geldt voor drones om mee aan te vallen, maar ook voor drones om het land mee te verdedigen. Het satellietsysteem is cruciaal voor de communicatie binnen het Oekraïense leger.

Musk en Trump zouden de ingreep vooraf hebben besproken en ook nadat de beperkingen waren ingesteld, hebben ze overleg gehad, schrijft de krant. Toch hebben beiden publiekelijk verkondigd dat ze er niets mee te maken hebben. Musk zei dat alleen het Amerikaanse leger of president Trump zo'n besluit kan nemen.

Verraad

Gisteren had de Oekraïense president Zelensky in Oslo een ontmoeting met de Amerikaanse gezant Witkoff. De Noorse premier Store en de Finse president Stubb waren daar ook bij, in een poging "de dialoog tussen Oekraïne en de VS maar ook met Rusland te stimuleren".

Afgelopen dagen uitte Zelensky kritiek op de VS en Trump. De Amerikaanse president sloot een diesel-overeenkomst met Rusland, hief sancties op en eiste van Oekraïne dat het stopt met aanvallen op Russische olieraffinaderijen.

Trump merkte ook op dat het tijd wordt dat de Oekraïners een andere leider krijgen en beweerde valselijk dat Rusland de afgelopen tijd "niet zoveel heeft gedaan" tegen Oekraïne. In werkelijkheid heeft Rusland zijn aanvallen op Oekraïne opgevoerd, vallen er nog altijd vele burgerslachtoffers en raakt het de Oekraïense energie-infrastructuur in aanloop naar de winter doelbewust hard.

Zelensky zei in een reactie op de Amerikaanse toenadering tot Rusland dat het voelde als verraad.

Witkoff gaat vandaag naar Sint-Petersburg, naar verluidt met voorstellen om een einde te maken aan de oorlog. Die begon in februari 2022 met een grootschalige invasie van Oekraïne door Rusland.