Aggregator

In Parijs hebben honderdduizenden mensen zich verzameld voor een openluchtmis van paus Leo. Volgens de organisatie hebben 600.000 mensen zich ervoor aangemeld. Ook wonen 2400 priesters en zo'n 100 bisschoppen de mis bij.

De mis wordt gehouden op de Place de la Concorde, waar de paus in zijn pausmobiel naartoe reed, door een juichende mensenmassa op de Champs-Élysées.

Livestream

De openluchtmis van de paus is live te volgen bij de NOS. Kijk hier naar de stream.

De organisatie van de mis was een enorme operatie. Een gebied van drie kilometer van de Place de la Concorde tot voorbij de Arc de Triomphe is afgezet. Boven de Place de la Concorde hangt een vier meter hoog goudkleurig kruis.

Voor de operatie zijn 14.500 politiemensen, militairen en brandweermensen ingezet. De kosten worden geraamd op 27 miljoen euro.

Het is de tweede dag van het vierdaagse pausbezoek aan Frankrijk. Gisteren was er een rijtour en bezocht de paus de kathedraal de Notre-Dame. 's Avonds sprak hij 80.000 gelovigen toe in een uitverkocht stadion.

Vanavond reist de paus verder naar het bedevaartsoord Lourdes.

Op nieuwe beelden van kort na de moord op een vol terras gistermiddag op het NDSM-terrein in Amsterdam-Noord, is te zien hoe de verdachte vermoedelijk het vlak daarvoor gebruikte vuurwapen in het water gooit. Ook is te horen hoe de man schreeuwt richting het terras.

Voordat de man begint met schreeuwen, maakt hij zijn hond vast aan een klein boompje bij een plantenbak. Het Parool meldde gisteren dat voorafgaand aan de dodelijke schietpartij er een ruzie plaatsvond over de loslopende hond. De politie wil daar nog niets over kwijt.

Bekijk hier de video:

Het is moeilijk te verstaan wat de man precies roept, maar na het weggooien van het vuurwapen lijkt hij te roepen: "ik word uitgemoord daar binnen". Ook roept hij iets over het niet krijgen van medicatie, en later "gewetenloze smeerlappen".

Uit de beelden is niet op te maken naar wie hij dit roept en of hij ook binnen in het restaurant is geweest. Ook is niet te zien hoeveel mensen zich in het restaurant schuilhouden. Het wapen is een paar uur na de arrestatie teruggevonden door duikers.

Medewerker gevangenis

Gisteren werd duidelijk dat het slachtoffer een medewerker was van het Justitieel Complex Zaanstad. Hij zou daar werkzaam zijn geweest als afdelingshoofd.

Volgens Het Parool heeft de vermoedelijke schutter in het verleden in Zaanstad vastgezeten, al is niet bekend wanneer en hoelang. Ook is niet bekend of de twee mannen elkaar kenden en of dat een rol heeft gespeeld bij de schietpartij.

Het is ook niet duidelijk of het schreeuwen van de man na de schietpartij iets te maken heeft met zijn verleden in de gevangenis.

Bij de gevangenis hangen vandaag meerdere vlaggen halfstok. Volgens de website Crimestation was er vanochtend een bijeenkomst voor het personeel van het Justitieel Complex Zaanstad. Ook zouden gedetineerden voorlopig geen bezoek mogen ontvangen.

De verdachte werd gisteren vlak na de schietpartij opgepakt. De politie meldt dat hij in volledige beperking zit en alleen contact mag hebben met zijn advocaat.

Een politieagent heeft afgelopen nacht tijdens een aanhouding in het Brabantse Someren geschoten op een verdachte die op hem inreed. Niemand raakte hierbij gewond. Uiteindelijk hield de politie twee mannen aan op verdenking van bedreiging van iemand in Asten en poging tot doodslag van de agent.

Gisteravond kreeg de politie een melding dat er in Asten iemand was bedreigd met een vuurwapen, meldt Omroep Brabant. Een van de verdachte zou een bekende van het slachtoffer zijn. De verdachten zijn na het incident met een auto gevlucht.

Meerdere schoten

De mannen werden in het nabijgelegen Someren in de auto aangetroffen in een woonwijk. De politie beval hen om uit de auto te stappen en loste een waarschuwingsschot. De twee mannen kwamen hierna uit de auto en renden er onmiddellijk vandoor. De agenten zetten te voet de achtervolging in.

Een van de verdachten kon vrijwel meteen worden aangehouden. De ander ontsnapte, stapte later opnieuw in de auto en ging ervandoor. Daarbij reed hij volgens de politie met hoge snelheid in de richting van een agent. Die kon maar net voorkomen dat hij werd geraakt en loste gericht meerdere schoten op de vluchtende auto. De verdachte reed door.

Later werd de auto in Someren met een kapotte voorruit teruggevonden. In een geparkeerde auto werd een kogelgat ontdekt. Of dat gat is veroorzaakt door een politiekogel wordt onderzocht.

Geen vaste woonplaats

De tweede verdachte werd na een zoektocht in de buurt van de auto gevonden en opgepakt. Beide verdachten komen uit Polen. De mannen van 24 en 41 jaar oud hebben geen vaste woon- of verblijfplaats in Nederland.

De Dienst Speciale Interventies (DSI) deed nog een inval in een woning, omdat de gevluchte verdachte daar mogelijk binnen zou zijn geweest, maar trof daar niemand aan. Er werden ook geen vuurwapens gevonden.

De agent op wie de verdachte inreed, heeft aangifte gedaan van poging tot doodslag.

Bij een vliegtuigongeluk in Congo zijn alle zeventien inzittenden om het leven gekomen. Er was een militaire delegatie aan boord. Onder hen waren twee hoge militairen: het hoofd van de militaire rechtbank en een procureur-generaal van het militaire hof. Er waren ook vier burgers aan boord, onder wie een kind, melden lokale media.

Het toestel was op de terugweg van Kikwit, in het zuidwesten van het land, naar de hoofdstad Kinshasa, toen het door een technische storing in de problemen kwam.

De piloot probeerde een noodlanding te maken in Kenge, zo'n 260 kilometer ten oosten van de hoofdstad, maar daar was geen landingsbaan. Het toestel stortte neer op een bouwterrein. Op de grond zijn geen slachtoffers gevallen.

De Congolese luchtvaartautoriteit heeft een onderzoek ingesteld.

Vanwege de grote afstanden en het slechte wegennet in Congo is het vliegverkeer van groot belang.

Aanhoudend zware regenval heeft in de Thaise hoofdstad Bangkok geleid tot overstromingen op tal van plekken. De situatie is gestabiliseerd, nadat eerder op de dag de noodtoestand werd uitgeroepen door de gouverneur.

In alle 50 districten van Bangkok riep de gouverneur de noodtoestand uit, hoewel niet alle delen van Bangkok onder water stonden. Sinds donderdag kampt de miljoenenstad met zware regenval en wijdverspreide overstromingen.

Er viel volgens de lokale autoriteiten in de afgelopen 48 uur meer dan 300 millimeter neerslag. Daardoor kwamen straten en huizen onder water te staan. "Ik denk dat het wel 10 of 15 jaar geleden is dat we zulke zware regenval hebben gehad," zegt een inwoner van Bangkok tegen persbureau AP.

Het water stond op sommige plekken zo hoog dat mensen met bootjes door de straten voeren:

Veel bedrijven zijn dicht vanwege de overstromingen. Het vliegverkeer is niet ontregeld, hoewel sommige vluchten vertraging kunnen oplopen door omleidingen door het weer. Het kan nog wel drie dagen duren voordat al het water weg is, zegt de gouverneur. Er zijn geen berichten over slachtoffers.

Lagedrukgebied

De buien worden veroorzaakt door een krachtig lagedrukgebied rond Bangkok. Ook neemt de zuidwestelijke moesson in kracht toe, zegt de Thaise meteorologische dienst. Tot morgen kan het hevig regenen, waarschuwt het instituut.

Een woordvoerder van het Nederlandse reisbureau Riksja Travel laat aan persbureau ANP weten de routes voor een "paar honderd reizigers" die nu in Thailand zijn of daarnaartoe gaan iets aangepast te hebben. Een aantal reizen is omgeboekt naar delen van de hoofdstad die niet overstroomd zijn.

Pro-leider Klaver ziet bij het minderheidskabinet "bereidheid" om zijn zijn partij tegemoet te komen en wil daarom verder praten met de coalitie over steun aan de plannen voor volgend jaar. Dat zei hij na een gesprek met premier Jetten (D66) en minister Heinen (VVD) van Financiën.

Met name op het gebied van de sociale zekerheid en de bezuinigingen daarop - die Pro van tafel wil - ziet Klaver stappen van het kabinet. Maar er moet ook "nog echt onderhandeld worden".

Op het gebied van de vermogensbelasting ziet hij bijvoorbeeld nog geen beweging. Hoe Klaver het totaal zal wegen als dat niet zijn kant op komt laat hij in het midden. Maar er zijn voldoende aanknopingspunten om verder te praten, zo zei hij.

'Devil in details'

Ook Volt-leider Dassen, met wie Pro sinds gisteren samen optrekt, is voorzichtig positief. Hij mist net als Klaver nog wel concrete plannen om vermogenden meer te belasten. Zowel Klaver als Dassen zegt dat de "devil in the details" is.

Jetten en Heinen praten vandaag met meerdere partijen in de hoop alsnog meerderheden voor de begrotingsplannen voor komend jaar te vinden. Dat lukte de afgelopen maanden niet, ook niet bij de Algemene Politieke Beschouwingen.

Gisteren sprak Jetten al over een "nieuw en aantrekkelijk aanbod" aan de oppositie om zowel de linker- als de rechterkant van de oppositie" over de streep te trekken. Hij zei dat het om voorstellen met betrekking op koopkracht, de toekomst van het sociale stelsel en belasting op inkomen uit vermogen (box 3).

ChristenUnie leider Bikker en Kamerlid Grinwis schoven vanmorgen als eerste aan. Zonder op details in te gaan zei Bikker na afloop dat het kabinet "goed geluisterd" heeft. Ze sprak van "beweging" en "eenheid" bij het kabinet.

Voor de ChristenUnie is het van belang dat mensen deze winter goed doorkomen en de energie en boodschappen betaalbaar zijn. Bikker leek daar positief over, maar "moet het natuurlijk nog wel op papier uitgewerkt zien".

'Hoog tijd'

Ook richting de sociale partners als vakbonden en werkgevers heeft het kabinet stappen gezet, ziet Bikker, maar "het is aan de polder om dat te beoordelen".

Al met al ziet Bikker nu een kabinet dat de "urgentie voelt" maar dat was wat haar betreft ook "hoog tijd". Uiteindelijk zijn er wel "meer mensen nodig voor een goede dans" waarschuwt ze ook.

Ook Jetten was na afloop positief. en sprak zijn vertrouwen uit er met de ChristenUnie te kunnen uitkomen. Hij herhaalde evenwel dat een breed draagvlak bij de grote hervormingen van belang is en het kabinet daar nog steeds mee bezig is.

Later vandaag volgen SGP en JA21. Na het weekend 50Plus en BBB.

Een schade-expert die schades door gaswinning in Drenthe en Groningen beoordeelt, is niet onafhankelijk. Dat oordeelt de rechtbank Noord-Nederland in een zaak over de schade-afhandeling van een gedupeerde inwoner van het Drentse dorp Norg.

Dit oordeel kan verstrekkende gevolgen hebben voor een groot aantal mensen met aardbevingsschade, schrijven de regionale omroepen RTV Drenthe en RTV Noord.

De rechtszaak werd aangespannen door Sietze de Jong, inwoner van Norg. Hij was het niet eens met de afwijzing van zijn schadeclaim door het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Dit instituut is verantwoordelijk voor de afhandeling van schades door aardbeving en baseert de vergoeding op basis van het oordeel van ingehuurde deskundigen.

Nog voordat de zaak bij de rechtbank behandeld werd, erkende het IMG dat de afwijzing niet terecht was en stelde aan De Jong een schadevergoeding voor. De zaak leek daarmee afgedaan, maar de rechter besloot om de zaak toch inhoudelijk te behandelen, als 'een principiële zaak'. Daarin stond vooral de onafhankelijkheid van de adviseur centraal.

Miljoenen eigen vermogen

De rechter oordeelde uiteindelijk dat de afwijzing van de schadeclaim onterecht was omdat de ingehuurde deskundige niet onafhankelijk was. De man was niet alleen schadebeoordelaar, maar ook mede-eigenaar en aandeelhouder van zijn schadebureau uit Groningen.

Als beoordelaar had hij invloed op het beoordelingsproces, en hiermee ook op hoeveel geld het schadebureau bij het IMG kon declareren. Hoe meer het bureau verdient, hoe meer voordeel dat voor de eigenaar en aandeelhouders oplevert.

Uit een eerder gezamenlijk onderzoek van RTV Noord, RTV Drenthe en Follow the Money bleek dat met de schadebeoordelingen miljoenen kunnen worden verdiend. Het eigen vermogen van de betreffende deskundige steeg tussen 2017 en 2024 van 1 miljoen naar 61 miljoen euro.

Geen details prijsgegeven

De man zei dat zijn vermogen uit andere activiteiten komt, maar wilde tegenover de rechter geen verdere details vertellen. In de verplichte onafhankelijkheidsverklaring voor het IMG verzuimde hij zijn rol als aandeelhouder en mede-eigenaar te benoemen. Ook het IMG gaf geen inzicht in de processen.

De rechter oordeelde daarom dat niet valt uit te sluiten dat de deskundige een eigen belang heeft bij het beoordelen van aardbevingsschades. Daarom staat niet vast of hij wel onafhankelijk was.

"Als er een persoonlijk belang speelt, dan kan de rechtbank niet goed beoordelen of hij eerlijk rapporteert", zegt persrechter Marion de Jonge. De rechtbank keek bij het oordeel naar het onderzoek van RTV Drenthe, RTV Noord en Follow the Money en naar de antwoorden die de deskundige op vragen op de zitting heeft gegeven. "Alles bij elkaar genomen zegt de rechter: deze deskundige is niet onafhankelijk."

De rechtbank heeft alleen naar dit specifieke geval gekeken en deed geen onderzoek naar alle andere schadebeoordelaars. De uitspraak geldt daarom alleen voor de betreffende deskundige en niet voor het hele bedrijf.

Gevolgen voor gedupeerden

Hoogleraar bestuursrecht Herman Bröring van de Rijksuniversiteit Groningen denkt dat de uitspraak gevolgen kan hebben voor gedupeerden van wie de schade in de toekomst wordt beoordeeld door de deskundige.

Die beoordelingen gaan er waarschijnlijk komen, want het bedrijf zegt in een reactie zijn werkwijze niet aan te passen naar aanleiding van de uitspraak. De deskundige is bovendien niet de enige aandeelhouder die daar schade beoordeelt. Ook zal het vonnis doorwerken op beoordelingsrapporten van andere aandeelhouders bij andere schadebureaus.

IMG twijfelt niet aan onafhankelijkheid

Het bedrijf laat weten geen zicht te hebben op het aantal rapporten dat de aandeelhouders of bestuurders hebben afgehandeld. Ook het IMG geeft geen inzicht in hoeveel bestuurders als deskundigen hebben bijgedragen aan schadebeoordelingen.

Het IMG ziet geen reden om te twijfelen aan de onafhankelijkheid van zijn deskundigen. Volgens het instituut zijn de externe bureaus via een openbare aanbesteding geselecteerd, krijgen ze marktconforme tarieven en wordt de onafhankelijkheid vastgelegd met een verklaring en opname in het deskundigenregister.

Het IMG verwijst ook naar eerdere uitspraken van de rechtbank en de Raad van State waaruit volgens het instituut blijkt dat de onafhankelijkheid op deze manier goed is geregeld.

Ondertussen heeft SP-Kamerlid Sandra Beckerman Kamervragen gesteld aan minister Heerma van Binnenlandse Zaken. Ze wil onder andere weten of de minister overweegt in te grijpen als het IMG en het schadebureau inderdaad geen aanpassingen doen, ondanks het oordeel van de rechter.

Het is hard doorwerken bij wijndomein Sint-Catharinadal in Oosterhout. Ruim vijftig vrijwilligers zijn druk in de weer met het afknippen van trossen druiven.

Met 10 hectare aan wijnranken (zo'n vijftien voetbalvelden) doet het kloosterlandgoed bijna on-Nederlands aan. Nog niets vergeleken met een Franse wijngaard, maar dat Nederlandse wijn aan terrein wint, is duidelijk.

Ook dit jaar profiteerden de druiven van de bloedhete zomer. Maar, zagen de zusters en vrijwilligers, de laatste weken werd het toch nog spannend.

Wijn is verbinding

Al bijna 500 jaar wonen de zusters in het klooster, de priorij. Jarenlang brachten kalligrafie en leerbewerking geld in het laatje. Toen die inkomsten vijftien jaar geleden hard terugliepen, moest er een nieuw plan komen.

"Door de eeuwen heen hebben onze zusters een weg naar de toekomst gevonden", vertelt zuster Maria Magdalena, de leidster van de orde. "In het idee van een wijngaarde zagen we onze spiritualiteit terug. Christus de wijnstok, wijnranken, verbinding leggen".

En dus wordt er vanaf 2014 op het landgoed wijn gemaakt. Van deze druiven wordt vooral witte wijn gemaakt, maar ook rosé en rood.

Niet alleen in het zuiden van het land komen er wijngaarden bij, maar ook in het midden en noorden. Twintig jaar geleden telde Nederland 70 hectare aan wijngaarden, inmiddels is dat ruim 240 hectare. Vorig jaar werd een recordaantal van bijna 1,6 miljoen flessen Nederlandse wijn gemaakt, blijkt uit cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Hoewel de groei overduidelijk is, kan het succes wel per jaar flink verschillen. "Het is niet helemaal zonder risico", zegt zuster Maria Magdalena. "In die paar jaar hebben we alles al meegemaakt. Van een prachtige oogst met 50.000 flessen tot een oogst van maar 700 flessen."

Een nieuw record ligt dit jaar niet voor de hand, denkt Joep Speet. Speet is Magister Vini, wat betekent dat hij het hoogste Nederlandse professionele wijndiploma heeft. "De verwachting is dat de oogst iets kleiner is dan vorig jaar, doordat er weinig sap in de druiven aanwezig zal zijn. Aan de andere kant is de kwaliteit wel goed."

Suiker en alcohol

De droge Nederlandse zomers van de afgelopen jaren zijn gunstig voor de druivenoogst. Veel zon helpt bij de groei en rijping van de druiven. Daarnaast betekent een droger seizoen minder kans op schimmelziekten.

Niet alleen de warmte, maar ook de tijd speelt een rol bij de kwaliteit van de Nederlandse wijn. "De kennis en ervaring van wijnmakers is vergroot. Ook zijn de wijnstokken ouder geworden en beter gedijd", zegt Speet, die ook voorzitter is van de Vereniging Vinologen Nederland (VVN).

Toch is een zonnig jaar geen garantie voor goede wijn. "Vroegrijpe, vooral witte druivenrassen kunnen slecht tegen de droogte. Het suikerniveau in de druif en daarmee het potentieel alcoholgehalte stijgt dan te snel", zegt Speet, "Tegelijkertijd zijn de aroma's in de wijn nog niet genoeg vrijgekomen, waardoor het vrij smakeloos is."

Mist en regen

Dat hitte geen garantie geeft voor goede wijn, weten ze in Oosterhout. "Het valt of staat met die laatste weken. Dan wil je dat ze in het zonnetje hangen, want dan komen pas die suikers in die druiven", zegt Ramona Mimpen, die de vrijwilligers aanstuurt.

"De afgelopen weken hebben we regen en mist gezien. Ze hebben naar mijn zin te weinig zon gehad", zegt Mimpen. De vrijwilligers komen veel trossen tegen, maar moeten er ook heel wat beschimmelde druiven uitknippen.

Dat ziet ook de wijnmaker van het domein, Suzanne de Roo. "2025 was echt een topjaar. Dit jaar begon veelbelovend, maar de laatste paar weken zijn wel wat moeilijker geweest. Maar ja, dat hoort erbij als je in Nederland wijn maakt."

AI-systemen van het Amerikaanse bedrijf OpenAI hebben de afgelopen maanden beveiligingsmaatregelen van diverse Amerikaanse overheidswebsites omzeild. OpenAI zegt dat er geen sprake was van kwaadaardige inbreuken, al toont onafhankelijk onderzoek wel aan dat AI-systemen van het bedrijf op grote schaal restricties negeerden.

Het non-profit AI-onderzoeksbureau Transluce meldt dat OpenAI-bots onder meer hebben geprobeerd de Amerikaanse website van het ministerie van Onderwijs te hacken. Die poging mislukte. Een woordvoerder van het ministerie zei tegen persbureau AP dat er "geen impact op de website of databases" was.

Bij andere overheidsinstanties, waaronder het Amerikaanse ministerie van Handel, had de AI-software wel succes: er werden data vergaard met behulp van inloggegevens die online waren gevonden, aldus The New York Times. De bots deelden ook openbare informatie van beurswaakhond SEC op een Duits online forum.

'Honderdduizenden pogingen'

"Deze incidenten maken deel uit van een breder patroon waarbij deze agents minstens honderdduizenden keren proberen toegang te krijgen tot deze websites", zegt Transluce-topman Conrad Stosz tegen de krant. "Kennelijk omzeilden ze de beperkingen die door de ontwikkelaars zijn opgelegd."

OpenAI meldt dat tientallen organisaties wereldwijd, waaronder overheden, universiteiten en andere instellingen, zijn ingelicht over ongeoorloofde activiteiten van zijn software. Volgens het AI-bedrijf zijn de betrokken organisaties op de hoogte gesteld en zijn de "tot nu toe geïdentificeerde gevallen van geringe ernst".

Sam Altman, topman van het bedrijf, zegt in een afzonderlijk bericht op sociale media dat OpenAI te traag is geweest met het informeren van gedupeerden. Volgens hem loopt er inmiddels een onderzoek.

Australië

Eerder deze week zei premier Albanese van Australië dat OpenAI in juni een AI-programma had laten binnendringen op een Australische overheidswebsite. Daarbij werden uit het Australische zorgverzekeringssysteem Medicare ook gegevens opgevraagd die niet openbaar zijn.

Dit was voor zover bekend de eerste keer dat een AI-computerprogramma zich toegang verschafte tot een overheidswebsite. Kopstukken van de grote westerse AI-bedrijven waarschuwden twee weken geleden dat kunstmatige intelligentie dusdanig snel groeit dat het lastig wordt om de veiligheid te waarborgen.

Rammelende testomgevingen

Het ongewenste gedrag ontstaat tijdens testfases waarbij de bots een gerichte opdracht krijgen, zoals het opzoeken van specifieke statistieken over bijvoorbeeld medicijnkosten in Australië, schrijft technologiewebsite TechCrunch. Vervolgens gaan de AI-agents op zoek naar manieren om informatie te garen en delen, waarbij ook beveiligde databases - tegen de richtlijnen - gekraakt kunnen worden. Volgens Transluce doen modellen van OpenAI dit zeker al sinds maart van dit jaar.

Dat die ongeoorloofde activiteiten kunnen plaatsvinden, heeft alles te maken met rammelende testomgevingen, legt AI-kenner en auteur Laurens Vreekamp uit. "Techbedrijven zeggen wel dat een model niet naar buiten mag in een testomgeving, maar in de praktijk houden ze toch een deur of raam open", illustreert hij. "De testomgeving is simpelweg niet goed genoeg doordacht."

Dat AI-modellen vervolgens ongewenst gedrag vertonen, komt ook door een structureel gebrek aan toezicht, zegt hij. "OpenAI blijft maar tests uitvoeren, ondanks interne veiligheidsprocedures die niet adequaat zijn." Onder meer de AI-race die gaande is tussen de verschillende techbedrijven speelt volgens hem een rol.

Schaal en snelheid

Als AI-modellen eenmaal uit de testomgeving breken, gaan de AI-agenten als het ware een rollenspel spelen om hun taak te voltooien. "In hun trainingsmateriaal zitten duizenden sciencefictionverhalen, cyberboeken, data uit hackersfora en IT-handleidingen. Daar putten die agenten uit. Ze baseren hun acties op patronen die ze uit die verhalen kennen en combineren dat met feitelijke kennis."

Hoewel de AI-modellen geen eigen wil of intentie hebben, schuilt het gevaar volgens Vreekamp vooral in schaal en snelheid. "Als een mens een wachtwoord moet raden door er telkens een letter of cijfer achter te plakken, ontbreekt daar de tijd voor. Machines hebben die tijd wel en kunnen razendsnel alle opties proberen. Dat wordt ook wel brute force genoemd. AI kan dan wel dom zijn, maar als overheidssystemen of banken door dat soort brute rekenkracht worden platgelegd, heb je alsnog een enorm probleem."

De techkenner benadrukt dat toezicht van buitenaf hoognodig is en wijst op eerdere incidenten, waarbij onafhankelijke veiligheidsinstituten door AI-bedrijven de deur werden gewezen. "De angst is reëel en legitiem, omdat de veiligheidsprotocollen er niet zijn", meent hij. "We hebben toezichthouders en strikte wet- en regelgeving voor speelgoed, medicijnen, voertuigen en voedsel; het is helemaal niet raar om dat ook voor AI te hebben."

[Ryan Walker] may have written up his observations a few years ago, but the lessons are just as relevant today as they were back then. He shares five easy ways …read more

Bij een ongeluk op de A76 tussen het Limburgse Heerlen en Geleen, ter hoogte van het dorpje Schinnen, is afgelopen nacht een persoon om het leven gekomen. Het slachtoffer bevond zich op de snelweg en werd geraakt door meerdere voertuigen.

De persoon overleed ter plaatse, meldt de politie. Dit gebeurde rond 03.00 uur.

Het is nog onduidelijk wat er precies is gebeurd en hoe de persoon op de snelweg terechtkwam.

De A76 is in noordelijke richting afgesloten voor onderzoek door de dienst Forensische Opsporing Verkeer. De politie zegt met meerdere scenario's rekening te houden. Over de identiteit van het slachtoffer is nog niets bekend.

De politie roept automobilisten die dashcambeelden hebben van het ongeval op om contact op te nemen met de politie.

De regeringscoalitie in Jemen, die wordt geleid door Saudi-Arabië, zegt twee raketten en twee drones te hebben onderschept die door Houthi-rebellen waren afgevuurd op buurland Saudi-Arabië.

Volgens de regering waren de raketten gericht op de stad Khamis Mushait in het zuidwesten van het land. De drones zouden op weg zijn geweest naar de Saudische hoofdstad Riyad.

Volgens persbureau AP werd één raket afgevuurd, die door Saudi-Arabië is neergehaald. Mensen zouden zijn gewaarschuwd in Khamis Mushait en Abha, maar niet in Riyad.

Zeeblokkade

De aanval is nog niet opgeëist, maar de door Iran gesteunde Houthi's wachten soms dagen voor ze met een verklaring komen. De Samenwerkingsraad van Arabische Golfstaten heeft de aanval veroordeeld en noemt die een "zware escalatie en een bedreiging van de regionale veiligheid". De raad vraagt om een reactie van de internationale gemeenschap.

De Houthi's voeren aanvallen uit op Saudi-Arabië sinds ze in juli een zeeblokkade tegen het buurland hebben afgekondigd. Daarbij worden Saudische schepen in de Rode Zee doelwit, maar worden ook steden en de energievoorziening aangevallen.

Daardoor wordt de druk op de wereldwijde olieleveranties vergroot. Die staan al onder druk door de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran.

Bewoners van een huis in Doesburg zijn voor de tweede keer in één jaar tijd opgeschrikt doordat een auto tegen hun woning reed.

In december was het voor het eerst raak. Toen sloeg een auto over de kop nadat die tegen hun tuinmuur was gereden. De bestuurder kwam met de schrik vrij, maar de glazen voordeur en de gevel van de woning raakten beschadigd.

Afgelopen nacht gebeurde het opnieuw, meldt Omroep Gelderland. Rond 00.45 uur verloor een automobilist de macht over het stuur, waarna de auto van de weg schoot en tegen de pui van de woning tot stilstand kwam.

Deze keer lijkt de schade groter. Een deel van de gevel van de woning is ingestort. Het gat is zo groot, dat de binnenkant van de woning vanaf de straat te zien is.

Wonder boven wonder kwam ook vannacht de automobilist met de schrik vrij. De bestuurder kon zelfstandig en zonder verwondingen de auto verlaten.

De Amerikaanse nieuwszender CNN mag opnieuw niet in de buurt komen van president Trump: de zender wordt niet toegelaten aan boord van de Air Force One.

Trump woont vandaag een American football-wedstrijd bij tussen universiteitsteams uit Tennessee en Texas. CNN is voor Trumps bezoek aan Knoxville in Tennessee vandaag vervangen door journalisten van de conservatieve zender Real America's Voice News. Dat heeft het Witte Huis bekendgemaakt.

Donderdag stelde de rechter CNN, Politico en MS Now in het gelijk toen ze bezwaar maakten tegen de ban die het Witte Huis hen eerder oplegde. Gisteren gingen enkele journalisten er weer aan het werk. In de tijdelijke uitspraak, in afwachting van een rechtszaak, werd het presidentiële vliegtuig niet specifiek genoemd. De uitspraak had betrekking op de permanente toegangspassen voor het Witte Huis-complex.

CNN maakt deel uit van de pool van vijf grote zenders, de 'press pool', die om de beurt verslag doen vanuit het Witte Huis. De plek die voor CNN was bestemd in de Air Force One werd aanvankelijk vrijgehouden voor een andere zender uit de pool, maar Real America's Voice News, dat de plek kreeg toegewezen, maakt daarvan geen deel uit.

Trump is het geregeld niet eens met berichtgeving van een aantal media en verwijt ze nepnieuws over hem te verspreiden, zonder concrete voorbeelden te geven.

Als steunbetuiging aan de drie zenders zonden andere zenders uit de pool, zoals Fox News, donderdag geen live beeld uit van de ontmoeting van Trump met de Chinese president Xi Jinping.

In het dorp Heeten is gisteravond een jongen door een lichtkoepel gezakt op het dak van een basisschool. Hij is gewond naar het ziekenhuis gebracht, meldt RTV Oost.

Het incident gebeurde bij een school naast het terrein waar een dorpsfeest aan de gang was. De jongen zou onderdeel zijn van een groep die het dak van het gebouw had beklommen.

Over hun identiteit is niets bekendgemaakt. Het is daarom ook niet duidelijk of hij bijvoorbeeld ging om (oud-)leerlingen van de school.

Bekijks

Nadat het was misgegaan, moest de politie een ruit van de schooldeur inslaan om bij het slachtoffer te komen. De politie-inzet, met onder meer een traumahelikopter, trok veel bekijks van feestgangers.

Volgens de politie heeft het publiek het incident zelf niet kunnen zien.

"Mijn vrouw en ik zaten in het restaurant te eten en ineens hoorden we twee harde knallen", zegt een getuige van de moord op een terras in Amsterdam-Noord gistermiddag tegen AT5. "Mensen kwamen het gebouw in rennen en toen hoorden we dat het schoten waren geweest."

Veel terrasbezoekers waren gisteren getuige van de schietpartij op de NDSM-werf in Amsterdam. Op een zonnige vrijdagmiddag werd daar kort na 15.00 uur een man doodgeschoten op een vol terras.

"We zaten rustig in het restaurant toen we de schoten hoorden", vertelt de echtgenote. "Mijn man zei dat ik me moest verbergen, dus dook ik onder de tafel. Daarna pakte hij mijn hand en we renden met iedereen de hoek om."

Haar man noemt het spannende momenten. "Het is beangstigend, het ging allemaal zo snel. Je weet nooit wanneer zoiets gebeurt en dan moet je snel handelen. Gelukkig konden we wegkomen."

Andere terrasbezoekers vertellen aan Het Parool dat een woordenwisseling over een loslopende hond voorafging aan het geweld. "Het slachtoffer sprak de man aan, omdat zijn hond losliep en hard aan het blaffen was. Hij liep een paar keer heen en weer. We dachten dat er klappen zouden vallen, maar toen werd er geschoten."

De politie doet nog onderzoek naar de precieze omstandigheden, maar bevestigt dat de twee mannen ruzieden op het terras. "Het slachtoffer zat op het terras en daar is die woordenwisseling ontstaan. De verdachte is toen weggegaan en kort daarna teruggekeerd. Toen heeft het fatale schot plaatsgevonden."

Getuigen zagen dat de man na het schot met zijn hond bleef rondhangen bij het terras. "Hij is gewillig meegegaan. Hij heeft zich helemaal overgegeven aan de politie." De man had volgens getuigen nog wel zijn wapen in het IJ gegooid. Dat kon snel door politieduikers worden teruggevonden.

De arrestatie van de verdachte:

Vanwege het mooie weer waren er veel getuigen van de moord. "Ja, het is hier altijd druk bij de NDSM-kade, want er gaat hier ook een pont en met dit weer zitten veel mensen op het terras", zegt de politiewoordvoerder. "Dit is natuurlijk verschrikkelijk om mee te maken. Die mensen willen gewoon genieten en moeten dan dit zien."

De politie heeft ooggetuigen verzameld en met een stadsbus naar het politiebureau gebracht om hun verklaring af te nemen. Spullen die door het vluchtende publiek werden achtergelaten, zijn naar het bureau aan de Rode Kruisstraat in Amsterdam-Noord gebracht om opgehaald te worden.

Gevangenismedewerker

Al kort na de schietpartij werd duidelijk dat het slachtoffer werkzaam was in de gevangenis van Zaanstad. Ingewijden zeggen tegen Het Parool dat de verdachte daar heeft vastgezeten. Of de mannen elkaar kenden en of dat heeft meegespeeld, is niet bekend. De politie zal dat meenemen in het onderzoek.

Vanwege het politieonderzoek werden de veerponten tussen de NDSM-werf en de overkant van het IJ urenlang stilgelegd. Pas om 18.30 uur kon een deel van de kade weer worden vrijgegeven en werd de dienstregeling weer opgestart. Vanwege het uitvallen van de ponten was het op de alternatieve route vanaf de Buiksloterweg aanzienlijk drukker.

Rusland zat achter een van de bekendste sabotageacties, zo concludeert Polen. Door brandstichting twee jaar geleden is het grootste winkelcentrum van Warschau er niet meer. Die actie geeft een uniek kijkje in hoe de Russen Europa proberen te raken met de zogenoemde hybride aanvallen. Met wegwerpspionnen en tussenpersonen deelt Rusland prikken uit, zonder dat de daders weten dat ze het namens Rusland doen.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Correspondent Christiaan Paauwe ging voor Nieuwsuur terug naar de plek van de brand. Experts vertelden hem dat dit soort aanvallen alleen maar meer gaan voorkomen met waarschijnlijk nog grotere gevolgen. De waarschuwingen over sabotageacties die deze week door heel Europa klonken, zijn dus al realiteit in Polen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

Most laypeople who encounter SQL think of it purely as a tool for managing large datasets. While that is certainly what it was designed for, SQL is still a programming …read more

Berlijn krijgt hoogstwaarschijnlijk voor het eerst een burgemeester van Die Linke. De socialistische partij won afgelopen week de deelstaatverkiezingen en wil een coalitie vormen met de Groenen en de SPD. Die Linke voerde campagne met een opvallende belofte in de strijd tegen hoge huren: het onteigenen van grote vastgoedbedrijven.

Het plan is om bedrijven met meer dan 3000 woningen onder controle van de stad te brengen. In totaal gaat het om 240.000 woningen, die in een nieuwe organisatie worden ondergebracht. Samen met de bestaande sociale huurwoningen krijgt de stad dan zeggenschap over 30 procent van de huurmarkt.

De huren zullen worden bevroren of zelfs dalen, omdat er geen winst meer wordt gemaakt. Dat heeft ook effect op de private huursector, omdat contracten zijn gebonden aan een huurindex, op basis van het gemiddelde van een wijk.

Die Linke wil de onteigende bedrijven een schadevergoeding uitkeren die veel lager ligt dan de marktwaarde. Volgens de Berlijnse rekenkamer is dit mogelijk, maar zijn er tegelijk grote juridische risico's. De partij schat het bedrag op 10 tot 17 miljard euro. Dat wordt betaald uit leningen, die over tientallen jaren worden terugbetaald met de huuropbrengsten.

Schimmelwoning

Het was in Berlijn, waar 84 procent huurder is, voor velen de reden om Die Linke te stemmen. "Het zal lang duren, maar ik ben hoopvol", vertelt Daniel Ahl in zijn flat in de wijk Kreuzberg. Zojuist is de elektriciteit uitgevallen, als gevolg van lekkage. "Ik woon hier sinds 2019 en het is al de zesde keer."

Ahl huurt bij Vonovia, met 130.000 woningen de grootste verhuurder van Berlijn, en is zeer ontevreden. "In plaats van rotte leidingen te vervangen, laten ze het lekken zodat het uiteindelijk een verzekeringskwestie voor de huurder wordt." Contact krijgen met de multinational is nauwelijks mogelijk, zegt hij.

Hij hoopt dat zijn huis wordt opgeknapt zodra Vonovia wordt onteigend. "Vorig jaar keerde het bedrijf 1 miljard aan dividend aan aandeelhouders uit. Dat geld kan beter besteed worden aan de huurders."

Onteigening is niet radicaal, vindt Ahl, omdat het bedrijf "mensenrechten schendt" door huurders in schimmelwoningen te laten wonen.

Kritiek

Economen zijn sceptisch over het plan. Woningmarktonderzoeker Konstantin Kholodilin van denktank DIW spreekt van een dure en riskante operatie. Hij schat de kosten hoger, op zo'n 50 miljard. "Als je de huren wil laten dalen, is het maar de vraag of de lening terugbetaald kan worden." De stad moet garant staan, waardoor de rekening uiteindelijk bij de burger kan belanden.

Daarnaast zal het investeerders afschrikken. "Het is dan niet erg aantrekkelijk meer om te investeren in Berlijn, terwijl de stad behoefte heeft aan 20.000 nieuwe woningen per jaar", zegt Kholodilin. "Met onteigening komt er geen een woning bij, maar wel een berg schulden."

Bondskanselier Merz wil de onteigeningen op federaal niveau blokkeren, zo kondigde hij een dag na de Berlijnse verkiezingen aan. Ook de sociaaldemocratische SPD, met wie Die Linke wil regeren, is tegen. Voor de socialisten is het echter een breekpunt in de coalitieonderhandelingen.

Beschuldigingen van antisemitisme

Die Linke kampt met nog een kwestie die coalitievorming in de weg staat. Het gaat om uitspraken van aanhangers die door tegenstanders als antisemitisch worden gezien. Het gaat om teksten als 'dood aan het Israëlische leger' en 'yallah, yallah, intifada'. In de Duitse politiek en media wordt een zeer brede definitie van antisemitisme gehanteerd, waaronder ook kritiek op Israël valt.

Politici van de SPD en de Groenen willen dat Die Linke antisemitisme in de partij aanpakt. De partijtop heeft inmiddels een aantal leden op een zijspoor gezet.

De onteigeningen hebben een lange voorgeschiedenis. Begin deze eeuw verkocht de toenmalige linkse stadsregering uit geldnood tienduizenden woningen. Zo kreeg een handvol bedrijven in één klap een deel van de huurmarkt in handen.

In 2021 stemde in een referendum een meerderheid van de Berlijners voor het onteigenen van deze bedrijven, maar dat werd niet uitgevoerd.

De Berlijnse huurdersvereniging twijfelt aan de haalbaarheid en oppert alternatieven. "Denk aan het dwingen van private verhuurders om een deel van de woningen als sociale huur te verhuren", zegt Sebastian Bartels van de Mieterverein. Ook is meer personeel nodig om misstanden aan te pakken. "Wij zien talloze overtredingen van huurregels, maar die worden niet aangepakt."

Huurder Daniel Ahl wil vooral dat zijn woning weer bewoonbaar wordt. Over twee dagen komt een monteur langs, tot die tijd zit hij in het donker. Ondertussen vreest hij de volgende huurverhoging. "Weggaan is geen optie, dan moet ik naar de stadsrand. En deze wijk is mijn thuis."

Goedemorgen! In Montreal rijden Demi Vollering en haar wielercollega's de wegwedstrijd van de WK Wielrennen. En Paus Leo XIV zet het centrum van Parijs op stelten.

Eerst het weer: vandaag zijn er wolkenvelden, maar ook nu en dan zon. De maxima liggen tussen 19 en 22 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

TikTok heeft een schikking getroffen in een rechtszaak in de Amerikaanse staat Alabama over de veiligheid van kinderen op het platform. TikTok stemt in met beperkingen voor kinderen die het platform gebruiken en zal minstens 100 miljoen dollar betalen aan de staat Alabama.

De rechtszaak die maandag zou beginnen is daarmee van de baan. Ze hebben onder meer afgesproken dat het sociale-mediaplatform voor kinderen en tieners een dagelijkse tijdslimiet van twee uur instelt en ook krijgen jonge gebruikers voortaan een niet-gepersonaliseerde feed.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De Amerikaan Ashlin Barry won gisteren bij het WK wielrennen in Montreal de wegwedstrijd bij de junioren (onder 19 jaar). Die wedstrijd wordt een stuk minder goed bekeken dan het 'echte' WK voor mannen en vrouwen, maar toch is die winst interessant: Barry is met zijn 1,92 meter, en circa 77 kilo vrij zwaar en groot voor een wielrenner en won door vroeg in de aanval te gaan.

En wie zijn er ook zwaarder en langer dan veel renners die gespecialiseerde klimmers zijn? De Nederlandse Mathieu van der Poel (1,84 meter, circa 75 kilo) en zijn Belgische rivaal Wout van Aeart (1,90 meter, circa 78 kilo). Zij rijden zondag de wegwedstrijd van het WK. "Zij kunnen waarschijnlijk zondag ook wel winnen", zei een blije Barry voor de camera's van NOS.

Fijne zaterdag!