Aggregator

De gemeente en de politie zijn kritisch op het ingrijpen door leden van Defend United op de kermis in Den Bosch. Volgens de club was er overlast door een groep jongeren en was tussenkomst nodig. De politie en de gemeente vinden het "onacceptabel" dat de groep ingreep bij vermeende problemen. Volgens de politie werd de situatie op de kermis daardoor juist gevaarlijk.

Defend United werd opgericht nadat een grote groep Syrische jongeren vorig jaar wekenlang overlast had veroorzaakt in Den Bosch. Inmiddels heeft de beweging tientallen groepen verspreid door het hele land. Ze protesteren onder meer tegen de komst van asielzoekerscentra.

Volgens Defend Den Bosch was er gisteren sprake van problemen op de kermis in het centrum van de stad. Een groep jongeren, volgens Defend zo'n tien Syrische jongeren, zou onder meer meisjes hebben lastiggevallen bij de botsauto's. Leden van Defend hebben de jongeren toen naar eigen zeggen "aangesproken en verzocht hiermee te stoppen". Volgens de gemeente veroorzaakten de jongeren geen problemen.

Jongeren weggehaald

Volgens de politie werd de situatie voor de jongeren gevaarlijk. "Om verdere escalatie te voorkomen, heeft de politie besloten de jongeren uit de binnenstad te begeleiden. Dit besluit is uitsluitend genomen in het belang van hun veiligheid", laten de politie en de gemeente in een gezamenlijke reactie weten aan Omroep Brabant. Defend zegt dat juist de jongeren de confrontatie zochten.

Een woordvoerder van de politie kan niet zeggen of er een dag later alsnog meldingen van overlast of intimidatie door de jongeren zijn binnengekomen. De gemeente en politie benadrukken dat Defend op geen enkele manier een rol heeft gespeeld bij het handhaven van de openbare orde. "De indruk dat politie, handhaving en beveiliging de acties van Defend zouden hebben ondersteund, is volstrekt onjuist."

Burgemeester Jack Mikkers van Den Bosch zegt: "Incidenten waarbij de wet wordt overtreden praten we niet goed. Tegelijkertijd moeten we ervoor waken dat mensen voor eigen rechter gaan spelen."

Delen van het Mastbos in Breda zijn bedekt met een laagje witte dons. Het heeft uiteraard niet gesneeuwd in augustus, maar er is een laagje schapenwol neergelegd dat bedoeld is om de groei van bomen te stimuleren. "We willen het bos gevarieerder maken", vertelt boswachter Egbert Eilander van Staatsbosbeheer bij Omroep Brabant.

Volgens de boswachter is het experiment met de wol als bodembedekking een primeur. "De wol beschermt jonge bomen tegen de adelaarsvaren", legt hij uit. Dat is een plant die snel woekert en hele stukken grond kan bedekken en daarmee andere planten verdringt. Door de wol krijgen boompjes kans om te groeien.

De boswachter laat zien hoe de schapenwol de vele varens onderdrukt:

Eilander: "Dit is een idee van Life Climate Forest, dat als doel heeft bossen weerbaarder te maken tegen veranderende klimaatomstandigheden". Daarvoor is meer diversiteit in het bos nodig: een bos met meerdere soorten planten en bomen is namelijk beter bestand tegen extreme weersinvloeden.

Afvalproduct

De wol is afkomstig van de 250 Drentse heideschapen van herder Sandy van der Westerlaken. In totaal zijn vijftig bigbags vol wol naar het bos gebracht. Een win-winsituatie volgens de herder. "Wol is tegenwoordig helaas vooral een afvalproduct, waar we bijna niet vanaf komen."

De wol blijft twee jaar liggen. Daarna wordt geïnventariseerd wat de winst is. Volgens de boswachter heeft het experiment nog een bijkomend voordeel: wol is van nature brandvertragend, wat bij een natuurbrand gunstig kan zijn.

In iets meer dan een week tijd zijn er in Kameroen zeker acht vrouwen gedood. Politici en beroemdheden in het land uiten hun zorgen en roepen de overheid op om meer te doen om vrouwen en meisjes te beschermen.

Het aantal vrouwen dat gedood wordt in het land stijgt al jaren. Tussen januari en april dit jaar werden zeker 50 vrouwen vermoord, volgens de officiële cijfers. In het hele jaar daarvoor waren dit er 77.

De Kameroense profvoetballer Nchout Njoya Ajara riep deze week online op om een einde te maken aan de "tragische golf" van geweld tegen vrouwen. "Een vrouw zijn in Kameroen zou nooit een risico moeten zijn."

"Stilzwijgen is medeplichtigheid", luidde haar boodschap op Facebook. "Mijn gedachten en gebeden zijn bij de families van de slachtoffers, maar vandaag moeten gebeden vergezeld worden van acties en gerechtigheid."

Ook de minister van de Bevordering van Vrouwen en het Gezin heeft gereageerd. De minister noemt het een kwestie die de hele samenleving aangaat. Ze benoemde ook dat er wetgeving in de maak is om gendergerelateerd geweld tegen te gaan.

Correspondent Afrika Maurice Lede:

"Vrouwen en meisjes in Kameroen hebben te maken met diepgewortelde ongelijkheid en discriminatie. In veel gemeenschappen worden mannen gezien als machtiger dan vrouwen, wat geweld tegen vrouwen in stand kan houden. Financiële afhankelijkheid van een partner kan het ook lastiger maken om een gewelddadige relatie te verlaten.

Discriminerende wetten en onvoldoende juridische bescherming maken het moeilijk om daders verantwoordelijk te houden. Hierdoor krijgen slachtoffers niet altijd de bescherming en hulp die zij nodig hebben.

Door aanhoudende conflicten en humanitaire crises zijn vrouwen en meisjes bovendien extra kwetsbaar voor geweld.

Kameroen werkt al jaren aan het terugdringen van geweld tegen vrouwen. Sinds 2011 heeft de regering meerdere keren het doel gesteld om dit geweld te halveren. Recente ontwikkelingen laten zien dat geweld tegen vrouwen een ernstig en structureel probleem blijft."

In juni dit jaar spraken meerdere ministers ook al hun zorgen uit over de stijging. Ze benadrukten dat het merendeel van de moorden op de vrouwen geen willekeurige geweldsincidenten waren. In de meeste gevallen werden de vrouwen vermoord door echtgenoten, familieleden en buren.

De regering kondigde toen aan noodopvanglocaties voor vrouwen en kinderen te openen en speciale balies voor vrouwen bij politiebureaus. De minister van Communicatie riep de hele samenleving op om zich in te zetten om het bewustzijn over geweld tegen vrouwen te vergroten.

Mensenrechtenorganisaties en oppositiepartijen verwijten de regering echter dat er te weinig vooruitgang wordt geboekt.

De werkzaamheden op een deel van de hogesnelheidslijn duren langer dan verwacht, meldt ProRail. Bij een aantal viaducten zijn de herstelwerkzaamheden volgens de spoorbeheerder complexer dan eerder werd gedacht.

ProRail verwacht dat het deel tussen Hoofddorp en Rotterdam in 2028 zo'n drieënhalve maand dicht blijft voor werkzaamheden bij het viaduct bij Rijpwetering. In 2029 zal het spoor nog eens vijftig dagen buiten gebruik zijn, schat ProRail in.

Eerder zei de spoorbeheerder dat het traject minstens 82 dagen dicht moest voor de herstelwerkzaamheden bij Rijpwetering. Uit onderzoek blijkt dat niet alleen schadeherstel nodig is, maar ook aanpassingen aan funderingen en landhoofden.

"De werkzaamheden hebben onvermijdelijk gevolgen voor reizigers, vervoerders en omgeving", waarschuwt ProRail. De spoorbeheerder onderzoekt of omrijdroutes mogelijk zijn voor het (internationale) treinverkeer tussen Amsterdam en Rotterdam.

Langzamer rijden

Door fouten in de constructie bij tien viaducten moeten treinen op een deel van het hsl-traject al jaren langzamer rijden. Tussen Leiderdorp en Hoofddorp mogen treinen maximaal 120 kilometer per uur rijden in plaats van 300 kilometer per uur.

De spoorbeheerder verwacht dat de treinen in 2031 over alle viaducten weer de maximumsnelheid kunnen rijden.

Uit het archeologisch museum van Villena, nabij de Spaanse stad Alicante, is een groot deel van een prehistorische gouden schat gestolen. Dieven sloegen vanochtend vroeg toe en namen onder meer ringen, armbanden en kommen mee.

De kunstroof was "supersnel en superprofessioneel", zegt een woordvoerder van de gemeenteraad van Villena tegen Spaanse media. De dieven waren slechts vier minuten in het museum.

Het lijkt erop dat zij gebruik hebben gemaakt van een afleidingsmanoeuvre. Om 05.15 uur ging het alarm af in het plaatselijke sportcentrum. Terwijl de politie met die melding bezig was, ging om 05.20 uur het alarm in het museum af. Toen agenten daar ter plaatse kwamen, waren de criminelen er al met de buit vandoor.

De gestolen voorwerpen maken deel uit van de zogenoemde schat van Villena, daterend uit de bronstijd. Die bestaat uit zo'n 10 kilo aan voornamelijk gouden artefacten, maar er zitten ook voorwerpen van zilver, ijzer en amber tussen. De schat werd in 1963 gevonden door archeoloog José María Soler nadat een gezonken schip tevoorschijn was gekomen in een drooggevallen rivierbedding bij het stadje.

De politie is nog bezig in kaart te brengen hoeveel kunstvoorwerpen gestolen zijn. Volgens de burgemeester van Villena gaat het om het "merendeel" van de schat. Het stadje "is er kapot van", zegt hij. "Ik sta te trillen op mijn benen. Deze schat is onderdeel van ons erfgoed, van onze rijkdom."

Steeds gewelddadiger

In een rapport concludeert Europol deze week dat diefstallen uit Europese musea steeds gewelddadiger worden. Een nieuw soort kunstdieven, soms door criminele organisaties gerekruteerd via sociale media, gebruikt bijvoorbeeld explosieven en vuurwapens om in te breken.

Ook is de aandacht van de kunstdieven verschoven van schilderijen naar edelmetalen, edelstenen en voorwerpen met grote cultuurhistorische waarde.

In het rapport wordt onder meer verwezen naar de juwelenroof in het Louvre in Parijs en de diefstal van Roemeense kunstschatten uit het Drents Museum vorig jaar. In Assen werd de buitendeur van het museum met een explosief opgeblazen. Binnen sloegen de dieven met sloophamers vitrines kapot.

Vandaag werd het in het oosten en zuiden van ons land nog ruim 30 graden, maar het zal de laatste keer deze maand zijn dat het zo warm werd. De recordwarme zomer van 2026 zal eindigen met lagere temperaturen, en af en toe flinke buien.

Dat begint vanavond al. Er zijn al onweersbuien ontstaan boven Frankrijk, en die worden de komende uren groter en trekken naar ons land. Vanavond en vannacht onweert het waarschijnlijk op veel plaatsen, met het zwaartepunt in een lijn van Noord-Brabant naar Friesland.

Maar dat is niet honderd procent zeker, de koers van onweersbuien is lastig te voorspellen en het zou ook op andere plaatsen flink kunnen gaan onweren.

Op de natste plaatsen valt 20 tot 40 millimeter regen, genoeg voor lokale wateroverlast. Bovendien zijn er mogelijk windstoten waardoor takken van bomen af kunnen breken.

Warme nacht

Ondanks de buien wordt het vannacht niet koud. De minimumtemperatuur ligt op een vrij hoge 16 tot 18 graden. Morgen wordt het wel een stuk minder warm dan vandaag, dan is het in het noorden maximaal 22 graden en in het zuiden 23 of 24.

Vroeg in de ochtend is er af en toe nog wat zon, vooral in het westen en zuidwesten. In de loop van de middag is er opnieuw kans op flink onweer, overal in het land maar waarschijnlijk het meest in het oosten en noordoosten.

Dan is er ook weer kans op hagel en zware windstoten. Op zee en op het IJsselmeer is het oppassen, er is een grote kans op een snelle weersomslag op het water, met windstoten tot 75 kilometer per uur.

Opgewarmd zeewater

In het weekend is het waarschijnlijk voorbij met het onweer, maar regen kan er nog steeds vallen. Vanwege het uitzonderlijk warme zeewater in de Noordzee valt de meeste regen waarschijnlijk in de westelijke kustprovincies en op de Wadden.

De laatste dagen van deze zomer verlopen qua temperatuur heel gemiddeld: het wordt 21 tot 23 graden. Voor het record van deze warme zomer maakt dat allemaal niet meer uit: dat blijft hoe dan ook staan.

De enorme ravage in Nepal en Tibet lijkt het gevolg van een tikkende tijdbom die onopgemerkt is gebleven totdat het te laat was. Dat is de eerste inschatting die deskundigen amper een dag later maken over de afgebroken gletsjer in de Himalaya. Hoewel de komende dagen en weken meer duidelijk moet worden over wat zich heeft voltrokken, is het mogelijk dat die tijdbom mede aan het tikken is gebracht door de opwarming van de aarde.

"Op nieuw satellietbeeld van vanochtend kun je heel duidelijk zien dat een deel van een gletsjer is afgebroken. Het gaat om een afmeting van ongeveer 1,5 bij 1 kilometer", vertelt hoogleraar berghydrologie Walter Immerzeel van de Universiteit Utrecht. "Hoe dik precies weet ik niet, maar denk aan 100 of 200 meter. Die massa is door een steile vallei naar beneden gekomen en is toen in de grensrivier tussen Tibet en Nepal gekomen."

Een dag na de dodelijke vloedgolf die door Nepal stroomde, wordt de impact zichtbaar. In dit verhaal laten ze zien welke natuurkracht het gebied trof:

Over de verdere omstandigheden zijn nog vragen. "Inwoners hebben aangegeven dat de rivierstroming een tijdje eerst wat minder werd", vertelt aardwetenschapper Tjalling de Haas van de Universiteit Utrecht. "Dat kan erop duiden dat de rivier geblokkeerd is door een verschuiving. Dan ontstaat er een soort dam, waarachter rivierwater zich begint op te hopen." Dat wordt een tijdelijk meer.

Vaker natuurgeweld

Maar die natuurlijke dam kan doorbreken, bijvoorbeeld door de steeds verder stijgende druk van de groeiende hoeveelheid water, of doordat er in één keer een flinke massa in terechtkomt. "Hoe dat nu precies is gebeurd, dat is niet duidelijk. Er kan bijvoorbeeld nog meer zijn afgebroken dat in dat opgehoopte rivierwater terecht is gekomen." Toch zijn er ook nog andere scenario's. Hoe dan ook: er is een gigantische vloedstroom ontstaan.

Zeker Immerzeel kent de Langtang-vallei goed. Hij bezocht de regio sinds 2012 zo'n twintig keer en deed jarenlang onderzoek in een zijvallei op enkele kilometers van de grenspost waar gisteren de verwoestende stortvloed overheen kwam. Het is een gebied dat wel bekend is met natuurgeweld: in 2015 was er een zware aardbeving waarbij duizenden doden vielen. Ook in zijn onderzoeksvallei kwamen mensen om.

Toch zag ook Immerzeel een ramp van deze omvang op deze specifieke plek niet aankomen. "Dit soort super-extreme gebeurtenissen kun je niet echt voorspellen of zien aankomen." Ook zijn collega-wetenschapper De Haas denkt er zo over. "Die berggebieden zijn heel groot en er zitten overal en nergens rotswanden die kunnen instorten. Waar precies is moeilijk te voorspellen."

Minutenwerk

Zelfs als je het in de gaten hebt, is het minutenwerk, vertelt overstromingsrisico-onderzoeker Tim Busker van de Vrije Universiteit in Amsterdam. "Tussen het afbreken van de gletsjer en het moment dat de vloedgolf de grensovergang bereikte zaten zeven minuten. Dat is te weinig. Dan zouden mensen dus heel snel in actie moeten komen. Ik heb wel gelezen dat er levens zijn gered met waarschuwingen van de overstromingsdienst, maar dat was meer benedenstrooms."

Of na de ramp van gisteren het gevaar definitief geweken is, is nog niet duidelijk. In theorie kan er op een ander punt door alle verschuivingen opnieuw een grote ophoping van water ontstaan, en kan hetzelfde proces zich opnieuw voltrekken, al is de schaal dan waarschijnlijk kleiner dan gisteren. China en Nepal waarschuwen dat er inmiddels een nieuw stuwmeer is ontstaan, wat mogelijk tot een nieuwe overstroming kan leiden.

Meer opwarming, meer instabiele bergen

Dit probleem kan zich in een veranderend klimaat vaker voordoen. Hoogleraar Immerzeel: "Het is nu natuurlijk een enorme samenloop van omstandigheden die het tot zo'n grote ramp maakt." Het is een heel smalle vallei, de bebouwing is dicht langs de rivier en het regenseizoen valt samen met het smeltseizoen.

Maar ook zonder al die factoren die het tot een grote ramp maken, zal het proces dat hieraan ten grondslag ligt zich op een warmer wordende planeet vaker voordoen. "Ik denk dat die kans groot is door opwarming. De permafrost hoog in de bergen houdt de rotsen bij elkaar. Die smelt steeds verder. En dan heb je nog het smeltwater: als dat tussen de gletsjer en de rotsen in komt, dan kan het geheel gaan glijden."

Verdere opwarming van de aarde staat in berggebieden wereldwijd gelijk aan verdere ontdooiing en afsmelt. Zelfs als de verdere opwarming stopt, blijven de gletsjers nog eeuwen smelten, stelden wetenschappers vorig jaar nog vast. Daarmee zal het probleem zich vaker voordoen, op even grote of kleinere schaal.

De beelden van de grenspost tussen Nepal en Tibet gingen gisteren de wereld over:

Ook dit jaar worden minder statiegeldflessen- en blikjes ingezameld dan wettelijk is vereist. Dat verwacht producentenorganisatie Verpact. Hoewel het inzamelpercentage is gestegen, wordt de wettelijke doelstelling van 90 procent waarschijnlijk niet gehaald, staat in een jaarverslag.

Volgens een prognose wordt dit jaar tussen 77 en 81 procent van de statiegeldflessen ingezameld. Bij blikjes is dat tussen de 85 en 89 procent. De percentages zijn gebaseerd op basis van resultaten in het eerste halfjaar.

Sinds de invoering van het statiegeld op plastic flesjes en blikjes zijn de inzamelnormen nog nooit gehaald. Producenten en importeurs zijn sinds 2021 wettelijk verplicht om 90 procent van alle plastic flessen en blikjes in te zamelen en te recyclen. Verpact houdt zich daar namens het bedrijfsleven mee bezig.

Vorig jaar stond de teller op 78 procent voor flessen en 86 procent voor blikjes. Volgens Verpact is 129 miljoen euro aan statiegeld daardoor niet geïnd. Het niet-geïnde bedrag wordt besteed aan het statiegeldsysteem, zoals nieuwe inleverautomaten.

Dwangsommen

Nadat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) had gedreigd met dwangsommen, kwam Verpact dit jaar met een extra beloningssysteem. Zo liep er van mei tot en met juli een landelijke winactie waarbij deelnemers bij inlevering van statiegeldflessen- of blikjes een geldprijs konden winnen.

Ook begon de organisatie deze maand een loterij om mensen te stimuleren statiegeldverpakkingen in te leveren.

Daarnaast zijn er dit jaar 2500 extra inleverpunten bijgekomen. Verpact verwacht te kunnen voldoen aan de eis van de ILT om 5400 extra inzamelpunten neer te zetten voor 1 januari 2027.

Anyone whose first computing experience came in the form of an 8-bit home computer will tell you about booting straight into a BASIC interpreter. The machine invited you to program …read more

De politie heeft eerder deze maand een 58-jarige man uit Breda opgepakt op verdenking van meerdere verkrachtingen tussen 2001 en 2011 rond Breda. De arrestatie is vandaag pas bekendgemaakt.

De man zit sinds 11 augustus vast. Deze week bepaalde de rechtbank dat hij zeker 90 dagen langer vast blijft zitten.

Hij wordt verdacht van zowel verkrachtingen als pogingen daartoe. Verdere details zijn niet bekendgemaakt. Ook is niet bekendgemaakt om hoeveel zaken het precies gaat.

DNA

De politie kwam hem op het spoor via DNA-verwantschapsonderzoek. Een directe match in de DNA-databank was er niet, maar uiteindelijk kon de man via DNA van een familielid toch worden geïdentificeerd.

Wethouder Tom de Nooijer (26) van de Gelderse gemeente Oldebroek heeft zijn excuses aangeboden voor een foto die hij deze week deelde. Daarop poseert hij in Transnistrië met een kalasjnikov.

Transnistrië is een zelfverklaarde, niet-erkende pro-Russische republiek die zich heeft afgescheiden van Moldavië. De wethouder noemt zijn bezoek aan de regio en het maken van de foto achteraf "onverstandig".

De Nooijer, wethouder voor de partij Christelijk Verbond Oldebroek (CVO), laat in een verklaring weten dat hij onlangs op vakantie was in Moldavië en vanuit zijn "historische interesse voor het Sovjetverleden" ook Transnistrië bezocht.

Daar schoot hij op een schietbaan. Volgens hem was het een privévakantie die losstaat van zijn werk als bestuurder in Oldebroek. De Nooijer zegt dat de foto niet was bedoeld "om een politiek statement af te geven".

'Onaangenaam verrast'

De wethouder deelde de foto deze week op zijn Instagrampagina. De Volkskrant berichtte daar gisteren over.

Burgemeester Tanja Haseloop-Amsing zei vandaag tegen Omroep Gelderland dat het college van Oldebroek onaangenaam verrast was door de foto. De wethouder wilde gisteren en vanochtend niet inhoudelijk reageren en geen excuses maken.

Oppositieleden uit de Oldebroekse gemeenteraad namen daar geen genoegen mee. Frank van 't Ende, fractievoorzitter van Sociaal & Duurzaam Oldebroek: "We vangen in Oldebroek tweehonderd Oekraïense vluchtelingen op. Zij zijn gevlucht voor het geweld dat hij voor een pro-Russische vlag staat te verheerlijken. Hier moet een reactie op komen."

Geerco André, voorzitter van de ChristenUnie-fractie in Oldebroek, noemde de foto "schokkend". "Het is vakantie, het is privé, maar er zijn grenzen. Het reisadvies voor deze regio is rood, deze foto heeft een militaristische uitstraling en Transnistrië onderhoudt nauwe banden met Rusland."

Aanblijven

De Nooijer kwam vanmiddag dus alsnog met excuses in een schriftelijke verklaring. Hij distantieert zich van de vlag met hamer en sikkel die op de foto te zien is en zegt dat hij graag wil aanblijven als wethouder.

Volgens de wethouder wordt de foto anders uitgelegd dan hij had bedoeld. Hij erkent dat zijn bezoek en de foto aanleiding hebben gegeven tot de ontstane ophef. "Dat is ongewild, ongewenst, en - zeker met de kennis, suggesties en vragen van nu - ook onverstandig geweest, in het licht van mijn verantwoordelijkheid in deze functie."

De Nooijer schrijft verder: "Hiermee wil ik dan ook een ieder die zich gekwetst voelt of die ik naar aanleiding van deze foto in een ongemakkelijke positie heb gebracht, mijn excuses aanbieden. Dit heb ik vanmorgen ook gedaan tijdens de vergadering van het college."

De Nooijer was voor zijn wethouderschap presentator bij het NPO 1-programma Ongehoord Nieuws.

Op een school in de buurt van Berlijn zijn twee mensen gedood, melden Duitse media. De slachtoffers zijn volgens de lokale nieuwssite MAZ een leerling van 18 en een man van 30 jaar oud. Het is niet duidelijk of er ook gewonden gevallen zijn.

De dader zou een 19-jarige man zijn. MAZ schrijft dat hij vermoedelijk de ex is van het 18-jarige slachtoffer. De 30-jarige man zou zijn gedood toen hij de dader wilde tegenhouden.

Het is niet duidelijk of de dader ook een leerling van de school in Gosen-Neu Zittau was. De gemeente ligt zo'n 8 kilometer ten zuidoosten van Berlijn.

De politie meldt dat ze rond 13.45 samen met de hulpdiensten arriveerde. Het gebied rond de school is afgezet en er is een verdachte aangehouden, meldt de politie.

Geen lessen

De directeur van de school heeft laten weten dat er morgen geen lessen zijn op school, maar dat de school wel open zal zijn voor leerlingen.

"Samen met onze medewerkers en professionele begeleiders willen we hen een veilige plek bieden waar ze samen kunnen komen, met elkaar kunnen praten en kunnen verwerken wat er is gebeurd", citeert MAZ de directeur.

Een recordaantal arrestaties in juli van de Amerikaanse immigratiedienst ICE. In een maand werden 50.000 mensen opgepakt. Tienduizenden van die mensen belandden niet buiten de landsgrenzen, zoals president Trump beloofde, maar in detentiecentra. Gevangenissen van ICE vol met immigranten. De omstandigheden daar zijn zo'n slecht dat er tientallen mensen zijn omgekomen volgens Human Rights Watch.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Correspondent Sjoerd den Daas ging naar zo'n detentiecentrum net onder New York waar elke week een wake wordt gehouden van vrijwilligers. Ze vertelden hem de verhalen van de mensen binnen. Wormen in hun eten, schimmel, met 10 man op een cel en geen zicht op medicijnen die de mensen zouden moeten slikken. Wat zegt dit over de koers van de Amerikaanse president trump met immigratiedienst ICE?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra & Lisa Konings

The phones! They were one of the basic utilities of the 20th century, and were just about as reliable as death and taxes. Even when then power grid went down, …read more

De Amerikaanse chipmaker Nvidia, het meest waardevolle bedrijf ter wereld, is met iets opvallends bezig: ervoor zorgen dat zijn klanten genoeg geld hebben, zodat ze (nog meer) Nvidia-chips kunnen kopen.

Nvidia's computerchips hebben het bedrijf enorm groot gemaakt, omdat ze nodig zijn voor de ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI).

De AI-chips die Nvidia ontwerpt, worden gekocht door grote techbedrijven. Zij gebruiken de rekenkracht om zelf AI-programma's te ontwikkelen, of verhuren de rekenkracht aan kleinere bedrijven die de chips niet zelf kunnen of willen kopen.

Nvidia is erg afhankelijk van die grote klanten, zegt Dennis Vink, hoogleraar ondernemingsfinanciering aan de Nyenrode Business Universiteit en bezitter van Nvidia-aandelen. "Als een van die grote klanten wegvalt, verliest Nvidia gelijk een groot deel van zijn omzet. Daarom willen ze ervoor zorgen dat meer klanten hun chips kunnen kopen."

Om dat te bereiken, laat Nvidia investeringsbedrijven 500 miljard dollar (429 miljard euro) verzamelen, zo kondigde het onlangs aan. Dat geld is bedoeld voor Nvidia-klanten: bedrijven die óók AI-chips willen gebruiken, maar minder geld hebben dan de grote techbedrijven.

Tienduizenden euro's per chip

"Nvidia wil dat de markt voor AI-chips groeit", zegt Arnout Boot, hoogleraar ondernemingsfinanciering aan de Universiteit van Amsterdam. "Dus zorgen ze ervoor dat hun klanten het geld hebben om te investeren in Nvidia-chips. Dat zijn niet de Googles en Amazons van deze wereld, maar de bedrijven die computercapaciteit gebruiken. Dat zijn wel duizenden bedrijven."

Reson8 is zo'n bedrijf. "Wij bouwen AI-toepassingen die spraak omzetten naar tekst, bijvoorbeeld tussen een arts en een patiënt", zegt oprichter Thomas Kluiters. De Nvidia-chips zijn nodig om dit soort programma te ontwikkelen: de AI-industrie noemt dat het 'trainen' van het programma.

"Op dit moment kosten die chips tussen de 20.000 en 60.000 dollar per stuk", zegt hij. "Je hebt vele tientallen van dit soort chips nodig, plus nog andere apparatuur. Dat betekent dat we behoorlijk afhankelijk zijn van Nvidia. Zij maken ook gewoon de beste chips. Daar kunnen we niet zo snel een alternatief voor vinden."

Door deze rol in de AI-industrie is Nvidia de laatste jaren zeer sterk gegroeid en verdient het enorm veel geld. Gisteravond maakte het bedrijf bekend dat het de afgelopen drie maanden 59,7 miljard dollar (ruim 51 miljard euro) winst maakte. Sinds 2024 boekte het een winst van in totaal meer dan 300 miljard dollar.

Concurrentie is risico voor NVIDIA

Toch gaat Nvidia niet zélf zijn klanten voorschieten met die pot van 500 miljard dollar, als die er komt. Het zijn de investeringsbedrijven die het geld bij elkaar verzamelen en vervolgens uitlenen aan bedrijven die de AI-chips willen kopen.

Een slimme manier om het zo te doen, vindt Vink van de Nyenrode-universiteit. "Op korte termijn zijn de risico's voor Nvidia zelf beperkt", zegt hij. "Dat ligt bij de investeringsbedrijven. Die zijn ook niet gek: ze zullen goed kijken hoe zo'n bedrijf ervoor staat. Een bank leent jou ook niet zomaar geld uit zonder naar jouw situatie te kijken."

Nvidia kan wel een rol spelen in de afspraken die een investeringsbedrijf met zo'n bedrijf maakt, door voor een deel van de lening garant te staan. Dat betekent dat Nvidia een deel van het risico op zich neemt, waardoor de investeerders iets meer zekerheid hebben dat zij in ieder geval een deel van hun geld terugzien als er iets misgaat, zegt UvA-hoogleraar Boot. "Nvidia kan dit doen omdat ze een buitengewoon sterke positie hebben."

Ondanks de miljarden die het verdient is er toch nog een risico, zegt Boot. "De ontwikkelingen op het gebied van AI zijn heel onzeker. De Nvidia-chips zijn nu nog heel belangrijk, maar wat brengt de toekomst precies? Wat doet de concurrentie? In deze riskante wereld is niets uitgesloten."

"Het is een serieus risico voor Nvidia als concurrenten net zulke goede AI-chips ontwikkelen", zegt ook Vink. Ook dat is een reden waarom het bedrijf geld regelt om nieuwe klanten te krijgen, zeg hij. "Ze proberen die afhankelijk te maken van Nvidia-chips, want ze willen de allergrootste blijven in deze markt."

Een man is deze week door een groep van tien verdachten toegetakeld en beroofd in een flat in Zoetermeer.

De groep wachtte hem op toen hij maandagavond rond 22.00 uur samen met een vrouw uit de lift stapte van een flat aan de Dunantstraat, meldt Omroep West.

Direct nadat hij was uitgestapt, werd hij meermalen geslagen en geschopt. Ook probeerde iemand hem met een mes te steken.

Tijdens de mishandeling werd de man bestolen. Na de mishandeling renden de verdachten via de vijfde verdieping naar de brandgangen.

Getuigen

De politie roept de hulp in van getuigen om de verdachten te achterhalen. De groep was geheel in het zwart gekleed en droeg gezichtbedekkende kleding.

Waarom de groep het specifiek op de man had voorzien, is niet bekendgemaakt. Ook over zijn verwondingen zegt de politie niets. De vrouw bleef ongedeerd.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) kreeg vorig jaar vijf keer zoveel meldingen over mislukte en slecht uitgevoerde botox- en fillerbehandelingen als in 2024. Het aantal steeg naar 175. Voor de inspectiedienst is het reden om bij het begin van het studiejaar studenten te wijzen op de gevaren van dergelijke ingrepen.

Volgens de IGJ zijn het vooral jongvolwassenen die hun rimpels willen verminderen of gaan voor vollere lippen.

Het risico zit hem volgens de inspectie vooral in het flink toegenomen aantal aanbieders van botox- en fillerklinieken. Uit de meldingen die de inspectie kreeg, blijkt dat een hoop nieuwe behandelaars niet over de juiste diploma's beschikken en onvoldoende kennis hebben om behandelingen uit te voeren.

De cliënten liepen hierdoor zwellingen op of kregen te maken met hangende ogen en ontstekingen rond de lippen. Er kwam zelfs iemand met een ernstige allergische reactie in het ziekenhuis te liggen.

Lage prijzen als lokkertje

Vaak werden de jongeren gelokt door extreem aantrekkelijke prijzen die fors lager waren dan wat gangbaar is, zegt Rosemarie Jansen, inspecteur bij de IGJ. "Wat dan weer voor jongeren de drempel verlaagt, omdat juist zij niet zoveel te besteden hebben." Ook wijst zij erop dat er vaak geen arts aanwezig is bij een behandeling. In Nederland is dat wel verplicht wanneer een injectie wordt gezet.

Zij adviseert jongeren en andere gebruikers om te vragen of er bij een ingreep een arts aanwezig is met een BIG-registratie, het bewijs dat iemand medische ingrepen mag uitvoeren. Mocht dat niet zo zijn, dan is dat volgens Jansen een duidelijke rode vlag.

"Uit onderzoek is gebleken dat jongvolwassenen zich lang niet altijd goed voorbereiden op een behandeling, terwijl het toch medische ingrepen zijn."

Extreem populair

Uit onderzoek van het Rotterdamse Erasmus MC uit 2024 bleek al dat botox-behandelingen extreem populair zijn. In 2019 werden in Nederland 250.000 behandelingen met botox uitgevoerd, in 2022 was dat gestegen tot 550.000. Het aantal filler-behandelingen steeg van 162.000 in 2019 naar 294.000 in 2022.

De inspectie zal in Nijmegen, Amsterdam, Zwolle en Breda met een pop-upkliniek aandacht vragen voor de risico's van dergelijke ingrepen.

De naam van Ratko Mladić zal voor altijd verbonden blijven met de val van de moslimenclave Srebrenica. In juli 1995 vielen zijn Bosnisch-Servische troepen de beschermde enclave binnen en in de dagen daarna werden bijna 8400 Bosnische moslimjongens en -mannen vermoord. Het was de grootste massamoord in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.

De voormalige Bosnisch-Servische generaal, die vandaag op 84-jarige leeftijd overleed, verbleef sinds 2011 in de gevangenis in Scheveningen. In 2017 werd hij door het Joegoslaviëtribunaal veroordeeld tot levenslang. Hij werd schuldig bevonden aan genocide en misdaden tegen de menselijkheid in de Bosnische burgeroorlog van 1992 tot 1995.

Op 11 juli 1995 reed Mladić het stadje Srebrenica binnen en verklaarde dat het nu "Servisch Srebrenica" was. Hij sprak van "een geschenk aan ons volk". "Eindelijk krijgen we onze wraak op de Turken in deze regio", zei hij voor de camera, verwijzend naar de 15de eeuw, toen Bosnië onderdeel werd van het Ottomaanse rijk.

De strijd tegen de Turks-Ottomaanse overheersers, die al voor de Eerste Wereldoorlog van de Balkan werden verdreven, vormde de basis van het Servische nationalisme van Mladić. Ook de Tweede Wereldoorlog speelde mee, toen de Duitse bezetter hulp kreeg van Kroatische fascisten, die honderdduizenden Serviërs vermoordden.

Schemerlamp

Van de Bosnische moslims in Srebrenica hadden velen hun toevlucht gezocht op de basis van de Nederlandse blauwhelmen, die namens de VN de enclave moesten beschermen. Mladić zei tegen commandant Karremans dat ze daar weg moesten. Met Nederlandse hulp werden de vrouwen en kinderen gescheiden van de mannen en in bussen naar moslimgebied gebracht. De meesten zouden hun man of vader nooit meer terugzien.

Het beeld van Mladić die Karremans naar huis stuurt met een schemerlamp voor zijn vrouw is een van de gênantste uit de Nederlandse geschiedenis.

25 jaar na de val van Srebrenica, in 2020, maakte de NOS er een serie over:

De 'slager van Bosnië', zoals Mladić ook wel werd genoemd, groeide op in Bosnië toen dat nog deel uitmaakte van Joegoslavië. Zijn vader, een communist, kwam in de Tweede Wereldoorlog om in de strijd van de partizanen tegen de Kroatische fascisten. Zijn moeder voedde Ratko en zijn broer en zus alleen op.

Mladić werd op zijn 19de beroepsmilitair in het Joegoslavische leger, waar hij in 1991 de rang van generaal bereikte, juist toen het land uiteenviel. Hij werd beschreven als iemand met een sterk karakter die geen tegenspraak duldde.

Hij werd militair commandant van de Bosnische Serviërs en werkte nauw samen met Radovan Karadžić, hun politiek leider.

De twee waren ervan overtuigd dat zij historisch in hun recht stonden. In 1992 riepen ze in Bosnië een eigen staat uit, de Republika Srpska. Ze wilden een zo groot mogelijk deel van Bosnië-Herzegovina veroveren in hun streven naar een 'Groot-Servië'.

Etnische zuivering

Gevoed door nationalisme werden de haatgevoelens tussen de bevolkingsgroepen aangewakkerd. Na de Tweede Wereldoorlog hadden Serviërs, Kroaten en Bosniakken (Bosnische moslims) - onder het ijzeren bewind van Tito - jarenlang vreedzaam samengeleefd. Er waren gemengde huwelijken gesloten en etniciteit was van ondergeschikt belang.

Maar plotseling werden moslims en Kroaten gedwongen hun dorpen te verlaten en waren marteling en verkrachting aan de orde van de dag. Bosnisch-Kroatische en moslimmannen werden opgesloten in concentratiekampen, waar ze werden gemarteld en uitgehongerd. Velen overleefden dat niet en hun lichamen werden gedumpt in massagraven.

Vrouwen, kinderen en ouderen kwamen terecht in vluchtelingenkampen in binnen- en buitenland. Hun dorpen waren etnisch gezuiverd en hun huizen ingenomen door Serviërs die uit andere gebieden in Bosnië waren gevlucht.

Mladić had ook de leiding over het beleg van Sarajevo, waar burgers continu onder vuur lagen van artillerie en sluipschutters. De belegering van de stad begon na het uitroepen van de onafhankelijkheid van Bosnië in april 1992 en duurde ruim 3,5 jaar.

Het leger van de Bosnische Serviërs - dat 180.000 manschappen telde - bestookte de stad vanuit de omringende bergen. Bijna 14.000 mensen in Sarajevo werden gedood, onder wie bijna 5500 burgers.

Persoonlijk drama

In 1994 beroofde Mladić' dochter Ana, een 23-jarige geneeskundestudent, zichzelf van het leven met het favoriete pistool van haar vader. Sommige media schreven dat zij depressief was en niet langer kon leven met de beschuldigingen van wreedheden aan het adres van haar vader. Andere media zeiden dat ze de rol die haar vader speelde niet meer aankon. Zelf hield Mladić vol dat ze door zijn tegenstanders was vermoord, maar daarvoor zijn geen aanwijzingen gevonden.

Zoon Darko zei in 2019 over zijn vader dat die het belangrijk vond dat je alles goed deed en dat je nooit mocht liegen, ook al was de waarheid nog zo moeilijk. Hij vertelde ook dat zijn vader een opvliegend karakter had. Darko bleef altijd geloven in zijn onschuld.

Held

Na de burgeroorlog wist Mladić met hulp van het Servische leger lang uit handen te blijven van de rechters van het Joegoslaviëtribunaal. Belgrado voelde er ook weinig voor de man die in de ogen van veel Serviërs een held was, uit te leveren. Maar Servië wilde lid worden van de Europese Unie en de druk om Mladić uit te leveren nam toe.

Servische troepen arresteerden hem uiteindelijk op 26 mei 2011 in Lazarevo, een dorp in het noorden van Servië, waar hij bij familie woonde. Hij had toen net zijn eerste hersenbloeding gehad. Een paar dagen later werd hij op het vliegtuig naar Den Haag gezet.

Hersenbloedingen

Het proces tegen Mladić werd verschillende keren uitgesteld. Eerst om hem de tijd te geven zijn dossier door te nemen, later omdat hij een andere advocaat eiste of te ziek was om in de rechtszaal te verschijnen.

Pas in 2012 ging het proces van start om in 2013 opnieuw te worden geschorst. Hij was toen vanwege nieuwe hersenbloedingen te ziek om terecht te staan.

Tijdens het proces hield de oud-legerleider vol dat hij slechts het Servische volk had gediend. "Net als mijn voorouders. Wij overleven altijd." Hij ontkende de genocide in Srebrenica en sprak van "een humanitaire evacuatie waarover alle partijen het eens waren".

Uit de rechtszaal verwijderd

Mladić werd op 22 november 2017 door het tribunaal in Den Haag veroordeeld tot levenslang wegens genocide en misdaden tegen de menselijkheid.

Halverwege de uitspraak wilde hij dat de uitspraak werd geschorst of versneld, vanwege zijn hoge bloeddruk. Toen de rechter dat afwees, schreeuwde hij: "Alles wat jullie zeggen is gelogen, vuile leugenaars, NAVO-tuig." Daarop liet de rechter hem uit de zaal verwijderen en moest hij de uitspraak in een andere ruimte volgen.

Gedurende het proces heeft hij geen enkel teken van berouw getoond voor zijn daden.

In 2021 werd het vonnis in hoger beroep bekrachtigd. Met de definitieve veroordeling van Ratko Mladić sloot het Joegoslaviëtribunaal zijn laatste zaak af.

In 2025 vroeg Mladić om medische redenen te worden vrijgelaten. Het VN-oorlogstribunaal oordeelde echter dat zijn toestand "broos, maar stabiel" was en dat daarmee geen noodzaak was ontstaan om hem vrij te laten.

(Telecompaper) Xiaomi announced the global launch of its Redmi Note 17 series, the latest generation of its best-selling mid-range smartphone lineup, made up of...

(Telecompaper) Samsung has unveiled the Galaxy S26 FE smartphone, a cheaper version of its flagship S26 series launched in March...