Aggregator

De Amerikaanse president Donald Trump heeft de Republikeinse senator Tom Cotton onder druk gezet door op sociale media een telefoonnummer te delen dat waarschijnlijk het persoonlijke telefoonnummer is van de senator. Aanleiding: Cottons bezwaren tegen het invoeren van zomertijd.

Trump wil al langer een einde maken aan zomer- en wintertijd en permanent de zomertijd invoeren. Een door Trumps regering opgesteld voorstel, de zogenoemde Sunshine Protection Act, werd in juli door het Huis van Afgevaardigden aangenomen, maar in de Senaat is er bij meerdere van zijn partijgenoten weerstand.

Tegenstanders van de permanente zomertijd, onder wie de uit Arkansas afkomstige Cotton, stellen dat hiermee de ochtenden in de winter donkerder worden en daarmee mogelijk gevaarlijker voor bijvoorbeeld schoolgaande kinderen. Voorstanders stellen juist dat door het consequent aanhouden van de zomertijd Amerikanen meer zonlicht krijgen op de tijden dat ze het actiefst zijn.

Meer tijd om te golfen

Zo ziet de Amerikaanse president voordelen voor golfliefhebbers, waar hij er een van is. Golfers zouden met alleen maar zomertijd langer kunnen spelen. Ook zouden tennissers, jagers en boeren profiteren van de Sunshine Protection Act.

Dat Cotton dit anders ziet en zich publiekelijk uitspreekt tegen de Sunshine Protection Act zint Trump duidelijk maar niets. Gisteren schreef hij daarom op zijn eigen platform Truth Social: "Bijna iedereen wil dat de Sunshine Protection Act wordt aangenomen, behalve Tom Cotton. Beste inwoners van Arkansas, laat uw senator weten dat dit een GEWELDIGE overwinning zou zijn voor de Verenigde Staten. Bel Tom op zijn mobiele telefoon op..."

Het nummer dat daarop volgt, met het netnummer van de staat Arkansas, is volgens The Washington Post eerder aan Cotton gekoppeld. Diverse journalisten wereldwijd namen de proef op de som en belden naar het nummer, al kreeg niemand Cotton daadwerkelijk aan de lijn. The Guardian schrijft dat zij een bericht van de provider te horen kregen: "De klant die u probeert te bereiken is niet bereikbaar. Probeer het later opnieuw."

In zijn bericht op noemt Trump de senator overigens ook "een vriend van mij".

'Te laat voor het avondeten'

Trump lijkt ondertussen geen spijt te hebben van zijn actie. Toen hij gisteren het Witte Huis verliet voor een campagnebijeenkomst in Ohio, werd hij gevraagd naar zijn beweegredenen om iemands privénummer online te zetten. "We willen af van deze belachelijke gewoonte om twee keer per jaar de klok een uur terug te zetten of een uur vooruit te zetten", zei hij. "We komen hierdoor te laat voor het avondeten en voor belangrijke vergaderingen."

Eenmaal in Ohio riep Trump zijn aanhangers op om bij de tussentijdse verkiezingen in november massaal op de Republikeinen te stemmen. Hij zei een grote overwinning te verwachten. Peilingen wijzen juist op een overwinning van de Democraten, in het Huis en mogelijk ook in de Senaat.

In een poging om mensen naar het stembureau te krijgen, drukte Trump zich plastisch uit:

Het is overigens niet voor het eerst dat Trump een telefoonnummer van een politicus openbaar maakt. In 2016 deelde hij het persoonlijke nummer van de dit jaar overleden senator Lindsey Graham uit South Carolina. De senator had Trump even daarvoor een "eikel" genoemd.

Op de begrafenis van Graham in juli zei Trump dat hij het nummer niet had moeten delen. Hij zei dat hij het nummer nog altijd uit zijn hoofd weet. Hij dreunde de cijfers op voegde eraan toe: "Als iemand het wil proberen."

Goedemorgen! Vandaag zijn er verkiezingen in Brazilië en vanavond speelt het Nederlands elftal in de Nations League tegen Servië.

Eerst het weer: Regionaal begint de dag met mist of nevel. In de middag is het zonovergoten en bij weinig wind wordt het 18 tot 22 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De rector van de Amerikaanse universiteit Cornell zegt dat hij "diep verontrust is" door beschuldigingen van een groepsverkrachting door studenten. Een anonieme vrouw zei onlangs dat ze twee jaar geleden werd misbruikt door studenten in een studentenhuis.

Ze zou vrijwillig met een van hen naar bed zijn gegaan, maar raakte later buiten bewustzijn. Daarop zouden mensen zijn uitgenodigd om haar te misbruiken. De vrouw diende een aanklacht in tegen zeven studenten en de universiteit.

De rector zegt dat de zaak hem verdriet doet; hij wil voorkomen dat zoiets opnieuw gebeurt. Excuses, concrete toezeggingen of verdere informatie over de zaak noemde Michael Kotlikoff niet in zijn videoboodschap van 8 minuten.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een museum in Berlijn heeft een bijzonder brood toegevoegd aan de selectie. Vlak na de val van de Berlijn Muur besloot Michael Hagedorn een brood te kopen en in te vriezen voor de zekerheid omdat de D-mark ook in Oost-Duitsland het wettelijke betaalmiddel werd.

Het brood werd nooit uit de vriezer gehaald. Tot de Directeur van het Duitslandmuseum aangaf het brood wel te willen hebben. Het voor zover bekend langst bewaard gebleven DDR-brood, gebakken van tarwe, rogge en zuurdesem, ligt nu in een vitrine op de Leipziger Platz bij 22 graden onder nul.

Fijne dag!

Vandaag gaat Brazilië naar de stembus. Het belooft een nek-aan-nekrace te worden tussen de linkse zittend president Lula da Silva (80) en de radicaal-rechtse kandidaat Flavio Bolsonaro (45). Hij is de zoon van ex-president Jair Bolsonaro die een gevangenisstraf uitzit van 27 jaar voor een poging tot staatsgreep in 2022.

Bolsonaro, met een radicaal-rechtse en conservatieve agenda, is voorstander van een vrije markt met weinig overheidsbemoeienis en keiharde politieoptredens tegen criminaliteit. President Lula da Silva, opgegroeid in diepe armoede, staat bekend om zijn progressieve en sociale agenda met bijvoorbeeld speciale familie-uitkeringen voor de armsten (bolsa familia).

Ook staat bescherming van de Amazone bij Lula hoog op de agenda. Beide kandidaten gaan vrijwel gelijk op in de peilingen en laten drie rechtse kandidaten ver achter zich.

Teleurgesteld in Lula

Voor de Brazilianen draait het vooral om de economie en de veiligheid. Hoewel de werkloosheid historisch laag is, stegen de kosten van het levensonderhoud en groeide de criminaliteit en de macht van de drugskartels.

In Vilar dos Teles, een buitenwijk van Rio de Janeiro, haalt Patricia Ferreira da Silva de was van de lijn en roept haar kinderen om te eten. Ze leeft van bijbaantjes. Soms levert ze flessen en blikjes in voor geld of werkt ze in een bar als toiletjuffrouw.

"Het lukt net om mijn kinderen een bord eten te geven, meer ook niet", zegt ze. Ze woont in een huisje met afgebrokkelde muren en wat lakens voor de ramen. Ferreira stemde keer op keer op zittend president Lula da Silva, in de hoop op een beter leven.

"Maar ik ben teleurgesteld in Lula want het lukt mij niet om vooruit te komen. Boodschappen zijn duurder geworden en vast werk vinden lukt me niet", zegt ze. Ze is drie keer overvallen en moest haar telefoon en geld inleveren aan de criminelen. "Ik wil een radicale verandering en daarom stem ik nu op Bolsonaro", zegt ze vastbesloten.

Links verslaan

Een paar dagen voor de verkiezingen voert Flavio Bolsonaro volop campagne in Patricia's wijk. Hij staat op een grote geluidswagen terwijl op straat honderden jongeren op scooters en vlaggen de stoet volgen. "We gaan Lula verslaan! We gaan links verslaan!", schalt Bolsonaro's stem door de luidsprekers.

Flavio Bolsonaro is nu senator. Hij heeft aangekondigd zijn vader amnestie te geven als hij de verkiezingen wint. "Als ik word geïnaugureerd op 1 januari 2027 dan staat mijn vader naast me", aldus Flavio Bolsonaro.

Voor Carmen Souza Mendes (52), die bij een bijeenkomst is ter ondersteuning van president Lula da Silva, is de terugkeer naar een regering-Bolsonaro het grote schrikbeeld. "We staan dit weekend op een kruispunt als Brazilianen. Kiezen we voor de democratie of het fascisme?", zegt ze.

Ex-president Bolsonaro werd veroordeeld voor een poging tot een staatsgreep na de verkiezingen van 2022, die hij op het nippertje verloor van Lula. Uit een lijvig dossier van honderden pagina's van de federale politie met mails en telefoongesprekken bleek dat er ook een moordplan klaarlag om onder meer president Lula uit te schakelen.

Steun van VS

Begin januari 2023 bestormden en vernielden Bolsonaro's aanhangers overheidsgebouwen en democratische instituten zoals het Hooggerechtshof. Ze werden tot hoge gevangenisstraffen veroordeeld. Als de Bolsonaro's terugkeren in de regering is de kans dat ook zij amnestie krijgen groot.

"Ik ben heel bang dat we teruggeworpen worden naar een autoritair regime en dat we deze familie Bolsonaro voorlopig niet meer weg krijgen als ze de verkiezingen winnen", zegt Souza Mendes bezorgd.

Tussen 1964 en 1985 was Brazilië een militaire dictatuur. De staatsgreep werd destijds gesteund door de VS. Sinds het aantreden van president Trump bemoeit de VS zich opnieuw volop met Latijns-Amerika. Verschillende landen in de regio kregen met steun van de VS het afgelopen jaar een rechtse regering.

Aardmetalen verkopen

President Lula da Silva zei tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties onlangs dat Brazilië "niemands achtertuin zal zijn", waarmee hij doelde op wat hij ziet als pogingen van Trump om deze verkiezingen te beïnvloeden. Trump zou vooral uit zijn op de natuurlijke hulpbronnen van Brazilië, dat het grootste en rijkste land in de regio is. Brazilië bezit na China de grootste reserves zeldzame aardmetalen. Flavio Bolsonaro heeft al aangekondigd open te staan voor de verkoop van deze aardmetalen aan de VS.

De kans dat een van beide kandidaten vandaag in de eerste ronde wint is klein. Waarschijnlijker is dat de verkiezingen in een tweede, definitieve ronde worden beslist, op 25 oktober.

Brazilië heeft een stemplicht. Voor presidentsverkiezingen geldt die ook voor Brazilianen in het buitenland. In Nederland kunnen Brazilianen sinds 08.00 uur vanochtend stemmen in een groot hotel in Amsterdam-Zuid. Daar stonden vanochtend al veel mensen in de rij.

President Trump heeft topman Jay Clayton van de Amerikaanse inlichtingendiensten benoemd tot zijn 'AI-tsaar'. Hij moet binnen 120 dagen rapporteren aan het Witte Huis over de gevaren, maar vooral ook de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie.

Met de vlucht van AI versterkt wereldwijd ook de roep om secure wet- en regelgeving over de nieuwe technologie. Zelfs de bazen van verschillende techbedrijven riepen de afgelopen weken al op tot toezicht en gedragsregels, om misstanden bij de razendsnelle ontwikkelingen te voorkomen.

Het dossier werd extra prangend door berichten dat AI-modellen op eigen houtje aan het hacken waren geslagen om bij experimenten aan hun opdrachten te voldoen.

'Koesteren, niet smoren'

President Trump deed die berichten af als paniekzaaierij, "net zo'n verzinsel als klimaatverandering". Hij ziet vooral de kansen van AI en waarschuwde dat als de VS op de rem trapt, China het land zou kunnen inhalen. "De VS verwerpt elk wereldwijde plannetje om AI te beheersen", zei hij eind vorige maand bij de Algemene Vergadering van de VN."

"We gaan helemaal niet de groei van deze fantastische industrie hinderen of smoren. We zullen het juist koesteren, helpen en bewaken terwijl het groeit", voegde hij er in een Truth Social-bericht aan toe.

Hij kondigde daarin ook aan iemand te zullen aanstellen om nauwkeurig naar het Amerikaanse beleid rond AI te gaan kijken. De keuze is nu op Clayton gevallen, die in augustus aantrad als overkoepelend topman van de Amerikaanse inlichtingendiensten. Hij was eerder voorzitter van beurswaakhond SEC.

Superintelligentie

In The Wall Street Journal zegt Clayton, die ook zal aanblijven als inlichtingenchef, dat het doel is om "leiders op het gebied van superintelligentie te blijven, en de belangen van het Amerikaanse volk op één te zetten". "De risico's zijn enorm als wij niet de eerste zijn."

Claytons werkgroep zal de Super Intelligence Force heten, naar de alternatieve benaming voor AI die Trump verordonneerd heeft. "Als we het 'kunstmatige intelligentie' noemen, klinkt het nep. Het is niet nep, het is fantastisch", legde Trump zijn redenering uit in zijn VN-toespraak. "Daarom kiest de Amerikaanse overheid - en hopelijk de wereld ook - voor de veel meer accurate term superintelligentie, SI."

Hoewel Trump zijn besluit in een presidentieel bevel voor de hele Amerikaanse overheid vastlegde, wordt de term elders nog niet breed omarmd.

Verkiezingen

AI speelt ook een belangrijke rol in de Congresverkiezingen van november, waar het hele Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaat op het spel staan. De datacentra die nodig zijn voor AI zijn omstreden onder veel kiezers: die zijn bang voor hoge water- en stroomkosten, verlies van landbouwgrond en een omgeving vol anonieme grijze servergebouwen.

Trump daarentegen is een enthousiast pleitbezorger van de datacentra. "Deze grote, machtige en bijzonder rijke bedrijven brengen grote voordelen met zich mee voor gemeenschappen", zei hij eerder al tegen journalisten.

Op een campagnebijeenkomst in Ohio waarschuwde hij gisteren het publiek opnieuw: "Je kunt ze niet zomaar uitzetten, dan gaan ze naar China". Een verslaggever van persbureau AP merkte op dat het bevlogen publiek een stuk minder enthousiast reageerde op die uitspraak.

It’s no secret that the size of webpages has been slowly — or not so slowly — creeping up over the years. Does a simple website need to span multiple …read more

De pro-Europese premier van Letland heeft de verkiezingen van gisteren gewonnen met een ruimere marge dan verwacht. De middenpartij van Andris Kulbergs heeft met 88 procent van de stemmen geteld 36,5 procent van de kiezers achter zich gekregen.

Zijn grootste rivaal, het pro-Russische Letland Eerst, staat in de voorlopige uitslag op 13 procent van de stemmen, gevolgd door het eveneens rechtse SV met 11,6 procent.

"Dit had ik niet verwacht", zei Kulbergs in een eerste reactie op de uitslag. Hij zei premier te willen blijven, maar sloot meteen samenwerking met beide pro-Russische partijen daarvoor uit.

Drones

De dreiging uit buurland Rusland was een centraal thema in de verkiezingen. Kulbergs kwam aan de macht toen de vorige coalitie in mei uiteenviel nadat Russische drones meerdere keren het luchtruim hadden geschonden.

Kulbergs pleitte in de campagne voor een betere droneverdediging en wilde de defensiebegroting op 5 procent van het nationaal inkomen houden, een van de hoogste van alle NAVO-staten.

Partijen die de stem van de Russische minderheid in het land probeerden te krijgen, bagatelliseerden de dreiging uit Moskou en zeiden dat het geld beter aan sociale voorzieningen uitgegeven kon worden. Ook pleitten ze ervoor financiële steun voor Oekraïne in de oorlog tegen Rusland te schrappen.

Bij een brand in de buurt van de beroemde ruïnestad Machu Picchu zijn een dode en twee gewonden gevallen. De brand woedt nabij een van de belangrijkste toegangsroutes tot de toeristische trekpleister.

Het vuur ontstond doordat boeren het onkruid op hun akkers verbrandden, wat gebruikelijk is in deze tijd van het jaar om het land bouwrijp te maken. Door de droogte en het warme weer verspreidden de vlammen zich verder dan de bedoeling was.

Volgens de autoriteiten is de dode een ouder persoon die omkwam door de vlammen. De twee gewonden hebben tweedegraadsbrandwonden opgelopen, over hun identiteit is verder niets bekendgemaakt.

1,5 miljoen bezoekers

De brand woedt in de buurt van Ollantaytambo, waar zich ook het treinstation richting Machu Picchu bevindt. Die stad wordt niet bedreigd door het vuur en rondleidingen lijken er ook nauwelijks last van te ondervinden.

Machu Picchu werd begin vorige eeuw herontdekt in het Andesgebergte, nadat de Inca's de stad eeuwen eerder hadden verlaten. Met meer dan anderhalf miljoen bezoekers per jaar geldt het als de belangrijkste toeristische bestemming van Peru.

Whereas PlayStation 3 and earlier were rather specialized consoles, today’s consoles like the PlayStation 5 are essentially x86-based gaming PCs in a fancy case, with custom firmware to lock it …read more

De rector van de Amerikaanse universiteit Cornell zegt diep verontrust te zijn door beschuldigingen van een groepsverkrachting door studenten daar. Hij erkent dat de reactie van de universiteit veel mensen heeft verontrust en belooft beterschap.

"Dit incident zal nog jarenlang drukken op onze gemeenschap. Het doet me verdriet om te bedenken wat deze vrouw heeft doorstaan", zegt rector Michael Kotlikoff in zijn eerste reactie op het schandaal. "Het werpt aangrijpende en moeilijke vragen op over seksueel geweld, ontmenselijking, de feestcultuur en het gebruik van alcohol en drugs."

De videoboodschap komt 2,5 week nadat een anonieme vrouw een aanklacht had ingediend tegen zeven studenten en de universiteit zelf over een incident uit oktober 2024. Ze zegt toen, na een avond vol alcohol en drugs, te zijn verkracht door meerdere leden van een studentenvereniging.

Schorsing

Er waren alcohol en drugs in het spel en een vriend zou aan de vrouw hebben voorgesteld een trio te doen met een ander lid van de vereniging. Volgens de aanklacht was ze toen al zo dronken dat van instemming geen sprake was. Rond 02.00 uur 's nachts stuurde een van de mannen in de groepschat van de studentenvereniging dat er "Free pussy" in het huis was.

Drie weken na de verkrachting stapte de vrouw naar de campuspolitie van de universiteit, maar tot een strafrechtelijk onderzoek kwam het niet. De plaatselijke aanklager zegt dat de universiteit niet het volledige verhaal van de vrouw had overgedragen en het daarom niet tot vervolging kwam. De enige straf die er daarom volgde, was volgens de advocaat van de vrouw een schorsing van enkele verdachten en strafwerk voor anderen.

"Dit is een van de moeilijkste weken van ons bestaan geweest", reageert Kotlikoff nu op de ophef. "Ik weet dat velen van jullie woedend of verdrietig zijn en hiermee worstelen." Hij zegt er alles aan te willen doen om te voorkomen dat zoiets ooit weer gebeurt.

Geen details

Tegelijkertijd laat hij weten dat hij niet te veel in detail kan treden over de zaak. "Er bestaat frustratie over dat Cornell niet voldoende gecommuniceerd heeft over wat de universiteit deed toen de verkrachting werd gemeld. Dat leidt tot wantrouwen. Hoewel we om juridische redenen en vanwege de privacy niet veel kunnen zeggen, zullen we beter ons best doen om context te geven en transparanter te zijn."

Excuses, concrete toezeggingen of verdere informatie over de zaak noemt Kotlikoff niet in zijn videoboodschap van 8 minuten. Wel zegt hij dat "dit moment niet zomaar zal passeren". "We luisteren, we leren. We willen beter communiceren. En waar het beter kan, zullen we dat doen."

Kotlikoff kondigde ook aan dat de universiteit onafhankelijk onderzoek laat doen naar de zaak. Inmiddels heeft de staat New York ook een speciaal aanklager aangesteld om de zaak strafrechtelijk te onderzoeken. Kotlikoff juicht dat toe.

Afgelast

Verder zegt Kotlikoff dat er gekeken zal moeten worden naar de rol van studentenverenigingen op de campus. Hij noemt die belangrijk voor de gemeenschapszin, "maar ook als je onderdeel bent van een groep, heb je nog je persoonlijke verantwoordelijkheden, in hoe je je gedraagt naar anderen en opkomt voor mensen die gevaar lopen".

Uit piëteit met het slachtoffer zijn dit weekend alle evenementen op de campus van Cornell afgelast.

In een basiliek in de Bulgaarse hoofdstad Sofia zijn afgelopen dag onder grote belangstelling de resten bijgezet van de middeleeuwse machthebber tsaar Samuel. President Radev, patriarch Daniil en duizenden anderen keken toe hoe de vorst zijn laatste rustplaats kreeg.

Samuel, geboren rond het jaar 950, geldt als een van de belangrijkste heersers uit de Bulgaarse geschiedenis. Hij breidde zijn land in alle windrichtingen uit en wist grote delen van de Balkan onder de duim te brengen. Een glorietijd voor de Bulgaren dus, en een van de weinige periodes dat het land niet zelf overheerst werd door een andere macht.

De strijd tegen het Byzantijnse Rijk werd hem in 1014 uiteindelijk fataal: na een verloren slag viel het belangrijkste deel van het Bulgaarse leger in handen van de vijand. Samuel schijnt te zijn bezweken bij de aanblik van 14.000 van zijn soldaten van wie de ogen waren uitgestoken.

Samuel werd begraven op een eiland dat tegenwoordig in het grensgebied van Albanië, Griekenland en Noord-Macedonië ligt. In de jaren zestig werden zijn resten daar geborgen door Griekse archeologen. Ze identificeerden Samuel aan de hand van de prominente locatie van zijn graf, dure grafgiften en botbreuken die overeenkwamen met verwondingen van Samuel.

De terugkeer van Samuel was lange tijd een wens van veel Bulgaren. De afgelopen jaren werd daarover overeenstemming bereikt in onderhandelingen met Griekenland. In ruil krijgt dat land oudheidkundige schatten terug die in de Eerste Wereldoorlog waren geroofd.

Hoewel sommigen Griekse commentatoren dat maar een schamele prijs vinden, heeft premier Mitsotakis een onderliggende agenda: met de teruggave van zo'n belangrijke historische vondst wil hij Groot-Brittannië het goede voorbeeld geven. Griekenland dringt al jaren bij de Britse regering aan op teruggave van de Parthenon-sculpturen uit het British Museum.

Militaire escorte

Samuel werd met een militair transportvliegtuig van Thessaloniki naar Sofia gevlogen, begeleid door straalvliegtuigen. Bij aankomst volgde een eresaluut van 21 schoten. Treinen reden vandaag gratis naar de hoofdstad om zoveel mogelijk belangstellenden de kans te geven de ceremonie bij te wonen.

De Bulgaarse premier Radev zei bij terugkeer van Samuel in Sofia dat de tsaar een "onmetelijke culturele, spirituele, maar ook emotionele waarde" heeft voor zijn land. Hij benoemde expliciet dat vertegenwoordigers van het hele verdeelde politieke spectrum uit Bulgarije aanwezig waren, en merkte op dat Samuel "ons kan verenigen".

In Rusland is een 28-jarige laboratoriummedewerker overleden aan de pest nadat ze een reageerbuisje had gebroken. Zo'n 200 mensen die met haar in contact zijn geweest, zijn uit voorzorg in quarantaine geplaatst, meldt de onafhankelijke Moscow Times.

De vrouw zou werkzaam zijn in het Pestbestrijdingscentrum van Siberië in het Zuid-Russische Irkoetsk. Ze zou per ongeluk een reageerbuis met pestbacteriën hebben gebroken en werd daarna met longklachten opgenomen in het ziekenhuis, waar ze donderdag overleed.

De autoriteiten spreken van een incident met een gevaarlijke stof, maar hebben niet bevestigd om welke ziekte het gaat. In Irkoetsk zijn publieke bijeenkomsten voorlopig afgelast.

Epidemie

Van de mensen met wie ze in contact is geweest is nog niemand ziek geworden, laten de autoriteiten weten. Zo'n honderd zijn ter controle opgenomen in het ziekenhuis, de anderen mogen de incubatieperiode in thuisquarantaine afwachten.

De pest was in de middeleeuwen verantwoordelijk voor een grote epidemie doordat rattenvlooien de bacterie overdroegen op mensen. Tientallen miljoenen mensen stierven. Pas in de 19e eeuw werden uitbraken van de ziekte zeldzamer door verbeteringen in hygiëne en gezondheidszorg.

Tegenwoordig raken jaarlijks nog enkele duizenden mensen besmet, vooral in landen waar de gezondheidszorg te wensen overlaat. Een vaccin is er niet, maar patiënten kunnen als de ziekte vroeg genoeg wordt ontdekt, worden behandeld met antibiotica.

In de VS is Holocaust-overlevende Irene Butter op 95-jarige leeftijd overleden, melden Duitse media op basis van haar agent. De Duits-Amerikaanse vrouw getuigde tot op hoge leeftijd over hoe ze in Nederland de Jodenvervolging meemaakte. Daarbij kwam ook vaak het lot ter sprake van haar buurtgenoot Anne Frank.

De Joodse Butter werd in 1930 geboren in Berlijn. Toen de nazi's aan de macht kwamen, verhuisde haar familie uit angst voor het groeiende antisemitisme naar Nederland. Ze kwam in 1937 in dezelfde buurt te wonen als Anne Frank, die vier jaar eerder uit Duitsland was overgekomen. Butter herinnerde zich haar als "populair en ondeugend".

Na de Duitse inval in ons land, probeerde Butters vader via de ambassade van Ecuador in Zweden paspoorten van dat Zuid-Amerikaanse land te krijgen, in de hoop dat ze daarmee mochten uitreizen. Ze werden echter opgepakt en naar Westerbork gestuurd voordat er een antwoord kwam.

Bundel kleren

Na enkele maanden in Westerbork kwam er alsnog een pakketje binnen voor het gezin: vier Ecuadoraanse paspoorten. "Dat was een ongelooflijke verrassing. Dat was misschien wel de enige keer dat ik een glimlach zag op het gezicht van mijn ouders", zei Butter ooit in een interview met Nieuwsuur.

Hoewel uitreizen inmiddels geen optie meer was en het gezin op transport naar Bergen-Belsen werd gezet, boden de paspoorten wel enige bescherming: de Duitsers hoopten de houders van buitenlandse paspoorten te kunnen ruilen tegen landgenoten uit die landen. Ze werden daarom iets beter behandeld dan veel lotgenoten.

In Bergen-Belsen kwam Butter ook weer Anne Frank tegen, die uiteindelijk zou sterven. Ze probeerde over het prikkeldraad heen een bundel kleren naar haar te gooien, maar iemand anders rende ermee weg. "Daarna heb ik haar nooit meer gezien."

Alleen naar Zuid-Amerika

Butters gezin maakte uiteindelijk onderdeel uit van een gevangenenruil en mocht het kamp verlaten om via Zwitserland de oversteek te maken. Haar vader stierf in de trein op weg naar de vrijheid aan alle ontberingen die hij had meegemaakt. "Hij had alles gedaan om ons gezin te redden. We waren vlak bij de vrijheid, maar hij redde het niet."

Omdat haar moeder en broer moesten aansterken in het ziekenhuis, moest Butter uiteindelijk alleen de overtocht maken naar Zuid-Amerika. Pas eind 1945 kon ze doorreizen naar familie in de VS, waar ze ook herenigd werd met haar moeder en broer.

Lang zweeg ze over wat ze had meegemaakt, maar vanaf de jaren 80 begon ze kinderen te vertellen over wat ze had beleefd, om te voorkomen dat zoiets zich kon herhalen. Ze schreef ook het boek Reni's reis over haar omzwervingen.

"Niet aan de zijlijn'

Ze kreeg in 2024 voor al haar werk het Bundesverdienstkreuz van Duitsland. De Nederlandse ambassade in de VS onderscheidde haar met de Anne Frank Award, voor Amerikanen die zich inspannen tegen intolerantie.

Butter zag met lede ogen aan hoe er met de Russische inval in Oekraïne opnieuw een groot internationaal conflict uitbrak in Europa. "We hebben niet geleerd de vernietiging van mensenlevens te voorkomen", verzuchtte ze in 2022.

Engagement was volgens haar de enige oplossing om een herhaling van de geschiedenis te voorkomen. "Als mensen dingen zien die verkeerd en onrechtvaardig zijn, moeten ze er iets van zeggen. Niet aan de zijlijn blijven staan. Dan zouden dingen zich misschien niet herhalen."

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Solder stencils are a fantastic way to accurately apply solder paste to a PCB. Professionally-made stencils are cut from steel, but for the home hacker, soda cans continue to be …read more

De hoogste baas van het gevangeniswezen in de Amerikaanse staat Tennessee stapt op vanwege de mislukte executie van Christa Pike. Hoewel er nog een onderzoek loopt naar wat er precies misging, legt Frank Strada alvast later deze maand zijn functie neer.

"Ik blijf erbij dat alles volgens het vastgestelde protocol is verlopen," zegt Strada in de verklaring waarmee hij zijn besluit bekendmaakte, "maar een stap opzij doen is het beste voor de inwoners van Tennessee nu een onafhankelijk onderzoek plaatsvindt."

Gouverneur Lee van de staat bedankte Strada voor zijn diensttijd. "Hij heeft integer gediend en ik ben blij dat hij het belang van Tennessee op dit moeilijke moment vooropstelt."

'Systemische probleem'

De advocaten van Pike, die bewusteloos is opgenomen in het ziekenhuis, zeggen dat het vertrek "Christa niets oplevert". Zij benadrukken dat het probleem "verder reikt dan één persoon" en hopen dat het onafhankelijke onderzoek systemische problemen bij executies in de staat kan oplossen.

De 50-jarige Pike, die op haar 18de een andere tiener martelde en vermoordde, had woensdag ter dood gebracht moeten worden, als eerste vrouw die in 200 jaar de doodstraf kreeg in Tennessee. Hoewel ze twee keer een dosis kreeg van een middel dat dodelijk had moeten zijn, bleef ze ademen. Na ruim een uur werd besloten de executie af te breken en haar naar het ziekenhuis over te brengen.

Haar advocaten zeiden vrijdag dat ze daar nog altijd aan de beademing ligt en niet meer bij kennis is geweest. Ze hebben sindsdien geen update meer gegeven over haar gezondheid, artsen zouden er nog steeds alles aan doen om haar in leven te houden.

Tweede geval in een jaar

Tennessee kondigde in de uren na de mislukte executie aan voorlopig geen doodstraffen meer uit te voeren. Ook in mei ging het al eens mis bij een executie: bij de gevangene kon toen geen ader worden gevonden om de dodelijke injectie te geven. Zijn executie werd daarom minstens een jaar uitgesteld.

Pikes advocaten lieten vrijdag weten dat ook bij haar maar moeilijk een ader gevonden kon worden, iets waarvoor ze vooraf al hadden gewaarschuwd. Ze vermoeden dat er mis geprikt is, waardoor de dodelijke injectie niet in haar bloedbaan terechtgekomen is.

[Nick Bild] evidently has a soft spot for the 6502, given that his Vectron65 Plus home computer project uses at least one of them, depending on the add-ons. You see, …read more

De politie in Amsterdam heeft een 32-jarige man aangehouden na de dodelijke schietpartij vannacht in de buurt van het Vondelpark. De man wordt verdacht van betrokkenheid bij het incident.

Afgelopen nacht werd een 34-jarige Amsterdammer neergeschoten voor de deur van bar Sao Paulo. Hulpverleners hebben de man nog geprobeerd te reanimeren. Kort na de schietpartij rende de schutter weg. Of de aangehouden man de schutter is, wil de politie niet zeggen.

Volledige beperking

De aanhouding werd verricht in een woning. De verdachte zit op het moment volledig in beperkingen, wat betekent dat hij alleen contact mag hebben met zijn advocaat.

Na het incident was de omgeving van de bar aan de Amstelveenseweg urenlang afgezet voor sporenonderzoek.

Eerder zei de politie dat de schietpartij alles weg heeft van "een gerichte actie". "Het ging de schutter om deze man. Er is niet per ongeluk op hem geschoten", aldus de politie.

Volgens Het Parool had het slachtoffer al langere tijd ruzie met de schutter. Het zou mogelijk gaan om een financieel conflict.

Hij was een schaatslegende op het natuurijs en in de jaren 70 en 80 vrijwel onverslaanbaar. Vandaag maakte zijn familie bekend dat Jan Roelof Kruithof op 89-jarige leeftijd is overleden. De schaatser won negen keer de Alternatieve Elfstedentocht.

De gloriedagen van de geboren Fries die op jonge leeftijd in Havelte kwam wonen, kwamen op latere leeftijd, schrijft RTV Drenthe. Kruithof begon pas op zijn 32ste met marathonschaatsen.

Hij was nagenoeg onoverwinnelijk op wedstrijden langer dan 100 kilometer en kreeg de bijnaam 'De diesel van Havelte':

Kruithof won vier van de vijf edities van de Oldambtrit tussen 1969 en 1980, en vestigde een werelduurrecord. In 1994 behaalde hij in het Italiaanse Baselga di Pinè het record voor de grootste afgelegde schaatsafstand in 24 uur: 655 kilometer en 600 meter.

Dit 24-uursrecord hield 31 jaar lang stand. Pas twee jaar geleden ging de titel naar de Groninger Jochem Kerssies. Hoewel Kruithof onder de indruk was van de prestatie van Kerssies, was hij ervan overtuigd dat zijn record nog stond. Volgens Kruithof was het record van Kerssies onder andere voorwaarden gereden.

Elfstedentocht

De titel van Elfstedenwinnaar ging aan Kruithof voorbij. Juist in zijn piekperiode werd er geen Elfstedentocht gereden. Hij schaatste de tocht in 1985 op 48-jarige leeftijd, maar viel tijdens het klunen en werd twaalfde. Het jaar daarop deed hij een nieuwe poging, maar eindigde op de 52ste plaats.

Bij de laatste Elfstedentocht in 1997 deed hij recreatief mee en finishte hij samen met drie anderen als eerste toerrijder. Jarenlang hoopte Kruithof om nog één keer de Elfstedentocht te schaatsen. Hij trainde er tot in zijn tachtiger jaren voor.

Architectenbureau Havelte

De schaatser werd op 16 december 1936 geboren in een boerengezin in Ouwsterhaule in Friesland. Op zijn vierde verhuisde hij met zijn ouders naar Drenthe. Hij hielp thuis mee met het melken van de koeien.

Op 12-jarige leeftijd ging Kruithof naar de ambachtsschool om timmerman te worden. Net voor zijn dertigste begon hij een architectenbureau in Havelte. Pas vanaf die tijd begon hij met intensieve schaatstraining.

Kruithof was 52 jaar getrouwd met Jantina Kruithof-Olie, die in 2013 overleed aan de gevolgen van een hersentumor. Samen kregen ze twee kinderen.

Op het Oktoberfest in München worden bij een populaire attractie gratis fietsbroekjes uitgedeeld aan vrouwen om te voorkomen dat er onder hun rokken gefotografeerd wordt.

Het gaat om de Teufelsrad, een van de oudste attracties op het feest, waarbij mensen zo lang mogelijk op een snel draaiend rad moeten zitten zonder eraf te vallen. Duitse journalisten ontdekten op sociale media duizenden video's van vrouwen op die attractie waarbij hun traditionele jurk omhoog is gekropen. Sommige video's zijn miljoenen keren bekeken.

Om te voorkomen dat er nieuwe beelden gemaakt kunnen worden, heeft de organisatie gratis fietsbroekjes uitgedeeld aan vrouwen. "Ik wil er alles aan doen om mensen een veilig gevoel te geven", zegt de organisator tegen de Britse omroep BBC.

Strafbaar

Sinds 2020 is het in Duitsland strafbaar om onder iemands rok te filmen of te fotograferen zonder toestemming. Hier staat een maximale gevangenisstraf op van twee jaar.

Rond de plek van de attractie heeft de politie borden opgehangen om bezoekers te waarschuwen tegen filmen onder rokken. De boodschap staat in het Duits en Engels. Een persoon is aangehouden vanwege filmen onder rokken. Vorig jaar waren er in totaal tien arrestaties.

Perhaps the most famous of all the software-defined radio (SDR) receivers is the RTL-SDR, a digital TV receiver on which an undocumented feature was found. Perhaps other radio-enabled chips also …read more

In Spaanse steden zijn vandaag opnieuw duizenden mensen de straat op gegaan om te protesteren tegen de woningcrisis. In totaal stonden er in het hele land meer dan vijftig demonstraties gepland.

De grootste was in hoofdstad Madrid. Vier kleinere demonstraties kwamen allemaal samen op het beroemde Plaza de Cibeles, in het centrum van de stad. Volgens de organisatie waren er meer dan 500.000 mensen aanwezig, de autoriteiten spreken van 70.000.

Gisteren haalden twee voorstellen van de regering om de crisis aan te pakken geen meerderheid in het parlement. Daarmee kwam het kabinet van premier Sánchez nog meer onder druk te staan en werd de roep om nieuwe protesten luider. Ook werd er vandaag opgeroepen tot een algemene staking.

Ongeregeldheden in Valencia

Vrijwel alle demonstraties verliepen vreedzaam. Alleen in Valencia liep het uit op ongeregeldheden en kwam het tot confrontaties tussen de demonstranten en de politie.

Zeker negen agenten raakten daar gewond toen demonstranten het Paleis voor de Kunsten wilden binnendringen. Daar werd op dat moment een congres gehouden over vastgoedinvesteringen. Een groep demonstranten brak door het politiekordon heen dat de toegang bewaakte. Uiteindelijk is één persoon aangehouden.

Een grote geplande demonstratie in Barcelona ging niet door vanwege aanhoudend noodweer. De demonstratie is verplaatst naar maandag.

Maricarmen Abascal

De grootschalige protesten begonnen vorige week nadat de 87-jarige Maricarmen Abascal uit Madrid na zeventig jaar haar huis werd uitgezet. Ze kon vanwege een huurverhoging haar huur niet meer betalen. De vrouw, die inmiddels weer thuis is, kwam symbool te staan voor de woningcrisis in Spanje.

De protesten verspreidden zich snel over het land. De demonstranten gingen de straat op uit onvrede over de macht van verhuurders, de stijgende woonlasten en uithuiszettingen zonder alternatieve huisvesting. Ze eisen hervormingen.