NOS Nieuws - Algemeen

De cacaoprijs ligt dit jaar hoog en dat plaatst fabrikanten in de aanloop naar sinterklaas voor een lastig dilemma. Krijgen de kruidnoten net zoveel chocolade als vorig jaar, maar worden ze wel een stuk duurder, of krijgen ze een dunner jasje van chocolade voor een meer betaalbare prijs.

In een jaar tijd is de prijs van chocoladekruidnoten gestegen met ruim 22 procent, blijkt uit cijfers van marktprijsanalist Circana. Er is gekeken naar de kiloprijs van de afgelopen drie maanden en die zijn vergeleken met dezelfde periode een jaar geleden.

Die flinke prijsstijging komt voor een groot deel door mislukte cacao-oogsten in West-Afrika. Die hebben de wereldwijde cacaomarkt maandenlang onder druk gezet. "In landen als Ghana en Ivoorkust werken arme cacaoboeren. En die hebben weinig middelen om zich tegen het veranderende klimaat te beschermen", zegt ING-econoom Thijs Geijer.

Inmiddels is de prijs van cacao alweer een tijdje aan het dalen. Maar het duurt nog wel even voordat dit terug te zien is in de winkels.

Smaak

Om de stevige prijsgroei van chocoladekruidnoten iets te beperken, geven sommige bakkers hun noten een dunner laagje chocolade. "Bij de bodem zie je soms het koekje er doorheen", zegt Miguel Groeneveld van Peppernuts Holland. De kruidnotenmaker zegt dat ze zelf niet hebben afgeschaald, wel hebben ze de prijzen verhoogd.

Een andere optie is minder cacao gebruiken voor de chocolade. "Maar dat heeft ook echt invloed op de smaak", zegt Groeneveld.

Van Delft Biscuits in Harderwijk is een van de grootste kruidnotenfabrikanten van Nederland. Ook hier is gekeken naar andere mogelijkheden, zegt directeur Oscar de Lange. "We hebben alternatieven onderzocht waar veel minder cacaoboter in zit. Die hebben we geproefd, maar dat smaakt heel anders. Toen hebben we besloten dat niet te doen. Ook de retailers wilden dat niet."

Duurdere kruidnoten soms in kleinere zak

De prijs van normale kruidnoten zijn ook fors gestegen, met bijna 13 procent.

Sommige fabrikanten doen de duurdere kruidnoten in een kleinere verpakking, zodat de prijsverhoging minder opvalt. Zo heeft Bolletje geen zak kruidnoten meer van 1 kilo: "We hebben nu een iets kleinere verpakking, zodat we net onder de 4 euro kunnen blijven", zegt een woordvoerder. In een zak zit nu 950 gram. Ook zijn er nieuwe kruidnoten met bijvoorbeeld mokka en stroopwafel. Die zijn duurder dan normale kruidnoten, maar goedkoper dan de choco-variant.

De chocokruidnotenmakers hopen vooral op een lagere cacaoprijs. Sinds mei gaat de prijs stapsgewijs omlaag. Toch zal het nog maanden duren voordat dat is terug te zien in de supermarkt. "De contracten voor cacao zijn vaak zes maanden of langer geleden afgesloten, toen de prijs van cacao nog hoger lag", zegt Rabobank-econoom Sebastiaan Schreijen.

"Chocolade wordt nooit meer zo goedkoop als twee jaar geleden, toen was het de helft", zegt de directeur van Van Delft. Want er speelt meer dan alleen mislukte cacao-oogsten.

Ook loonkosten spelen een rol, zegt ING-econoom Thijs Geijer. "De prijzen van cacao, suiker en zuivel kunnen nog wel een beetje schommelen, maar loonkosten dalen eigenlijk nooit." Ook de energiekosten om cacao te verwerken zijn de laatste jaren fors gestegen.

Andere producten

In andere producten wordt soms ook minder chocolade gestopt, ziet Geijer. "Het is een bredere trend." Een koekje dat eerst 'goed in de chocolade' zat, heeft nu soms alleen nog aan de bovenkant een laagje.

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft gevangenisstraffen tot vier maanden geëist tegen drie veronderstelde klanten van een minderjarig meisje dat gedwongen werd tot prostitutie. De komende week verschijnen nog eens tien anderen voor de rechter.

Het gaat om mannen die tegen betaling seks zouden hebben gehad met een meisje uit Roosendaal. Het meisje moest vanaf haar vijftiende onder dwang het bed delen met in totaal drie- tot vierhonderd mannen.

Zij betaalden via digitale betalingsverzoeken. Het OM heeft die getraceerd en degenen onderzocht die minstens twee keer geld naar haar overmaakten. Uiteindelijk worden nu dertien mensen vervolgd. Eén klant is al veroordeeld.

'Laf en leugenachtig'

Een van de mannen, een 39-jarige Rotterdammer, sprak vijf keer met de tiener af in zijn penthouse in Rotterdam. Hij betaalde daarvoor in totaal bijna 2300 euro.

Een 22-jarige verdachte uit Den Haag ontkent alle betrokkenheid en zei onder meer dat hij nog nooit van het meisje heeft gehoord. Een 24-jarige stadsgenoot zou twee keer met het meisje hebben afgesproken. Hij verklaarde onder meer dat hij een bedrag aan haar zou hebben betaald op verzoek van iemand anders.

De officier van justitie vindt dat de drie mannen een "laffe, leugenachtige en ontkennende" houding hebben, citeert Omroep Brabant. Het OM wil dat ze de inmiddels volwassen vrouw ook 750 euro smartengeld betalen.

Hoofdverdachten

Drie hoofdverdachten moesten zich al eerder voor de rechter verantwoorden. Volgens justitie zijn zij degenen die het meisje hebben geronseld en de klanten regelden. Het OM eiste tegen hen gevangenisstraffen tot 4,5 jaar.

De dertien verdachten en de drie hoofdverdachten krijgen 11 december hun straf te horen.