NOS Nieuws - Algemeen

Duitse douane vindt kilo's drugs in airfryer en koelbox

2 days 14 hours ago

Dat een airfryer niet alleen geschikt is voor snacks en friet, is al langer bekend. Maar de Duitse douane deed eerder deze maand wel een heel bijzondere vondst in een airfryer: kilo's drugs.

Op 8 november hielden douanemedewerkers rond 23.00 uur een auto met Nederlands kenteken staande ten oosten van Leipzig. In de auto van de Bulgaarse bestuurder vond de douane 6,6 kilo methamfetamine en 5,5 kilo aan grondstoffen voor de productie van verdovende middelen.

De drugs waren verdeeld over pakketten van 1 kilo per stuk en op verschillende plekken in het voertuig verstopt. Zo lagen ze onder meer in een airfryer, een koelbox en gereedschapstas.

De automobilist is gearresteerd en zit in voorlopige hechtenis. Het Openbaar Ministerie van Leipzig doet onderzoek.

Wekdienst 20/11: Strafzaak tegen Tata Steel begint • Laatste dag VN-klimaattop

2 days 14 hours ago

Goedemorgen! Vandaag begint de strafzaak tegen staalbedrijf Tata Steel, dat volgens het Openbaar Ministerie bewust de omgeving heeft vervuild met te veel schadelijke stoffen die mogelijk schadelijk zijn voor de gezondheid en in het Turkse Antalya is het officieel de laatste dag van de VN-klimaattop, al kan het uitlopen.

Eerst het weer:

Vandaag in het zuiden eerst nog regen, elders geregeld zon en een enkele bui. De maxima liggen tussen de 7 en 9 graden. Morgen wisselen opnieuw zon, stapelwolken en een enkele bui elkaar af.

De verwachting voor de komende dagen zie je in deze video:

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Sean Cairncross, de hoogste adviseur van de Amerikaanse president Trump op het gebied van cyberveiligheid, vertrekt. Dat gebeurt na een reeks van grote technische storingen in de VS, waar miljoenen mensen last van hadden.

Zo was er vorige week een grote storing bij Microsoft, waardoor diensten als Outlook niet goed functioneerden. Ook werd het vliegverkeer stilgelegd door een storing in het communicatienetwerk.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Gisteren kon 'ie voor het eerst gespeeld worden in Nederland: Grand Theft Auto VI. Zo werd die lancering beleefd:

Fijne dag!

Landen maken zich op voor eindsprint op moeizame klimaattop, EU opvallend terughoudend

2 days 15 hours ago

Moeizaam onderhandelen totdat de druk in de laatste dagen oploopt en er in blessuretijd toch een akkoord komt. Dat is het vaste stramien bij de jaarlijkse klimaattoppen. Het wegvallen van de Verenigde Staten en de verdeeldheid in de wereld hebben die tendens verder aangewakkerd.

De klimaattop in het Turkse Antalya lijkt dit jaar geen uitzondering te zijn. Deze vrijdagochtend, op papier de laatste dag, ligt er weliswaar een voorgestelde slottekst. Maar er klinkt nog felle kritiek en het is ongewis of alle landen vanmiddag akkoord zijn.

Iets wat er nadrukkelijk niet in staat, zijn plannen om afscheid te nemen van olie, steenkool en gas. Bij het verbranden van die fossiele brandstoffen komt CO2 vrij, en dat is de voornaamste oorzaak van de wereldwijde opwarming. Een paar dagen terug stonden die plannen nog wel in de slottekst, maar inmiddels zijn ze geschrapt.

Fossiel is taboe

Het is in de ruim dertig jaar dat de klimaattoppen plaatsvinden maar één keer gelukt om daarover afspraken te maken. Dat gebeurde drie jaar geleden in Dubai. Sindsdien weten olieproducerende landen, zoals Saudi-Arabië, de fossiele brandstoffen uit de slottekst te houden.

"Deze tekst is onacceptabel", zegt Maarten de Zeeuw, klimaatexpert van Greenpeace Nederland. Andere milieuorganisaties spreken van "een schande" en noemen de Australische voorzitter van de klimaattop, die de onderhandelingen leidt, "ruggengraatloos".

Toch vinden de Australische en Turkse voorzitters niet dat landen terugkomen van de afspraken die gemaakt zijn in Dubai. Dit jaar beloven ze meer energie in de vorm van stroom te gebruiken. Dat zou automatisch ten koste gaan van het gebruik van fossiele brandstoffen.

Het gebruiken van stroom is niet alleen zuiniger, het is ook makkelijker te verduurzamen - denk aan zonnepanelen of windmolens. Alleen staat nergens hoe de stroom dan moet worden opgewekt, tot ergernis van milieuorganisaties. Veel stroom wordt nu nog opgewekt in gas- of kolencentrales.

De milieuorganisatie zijn het er ook niet mee eens hoeveel aandacht er is voor het onder de grond stoppen van CO2. Het opvangen van broeikassen en opslaan in bijvoorbeeld lege gasvelden wordt steeds belangrijker in klimaatbeleid, maar gebeurt in de praktijk nog nauwelijks.

Andere opstelling EU

Wat opvalt is hoe anders de Europese Unie zich in Turkije opstelt. Bij klimaattoppen is de EU vaak een gangmaker voor ambitieus klimaatbeleid. Maar dit jaar benadrukt klimaatcommissaris Wopke Hoekstra telkens hoe belangrijk het is "nuchter" en "realistisch" te zijn.

Landen moeten volgens Hoekstra niet inzetten op nieuwe initiatieven, maar eerst de plannen uitvoeren die er zijn. "We hebben al veel ingezet op strategie", zei Hoekstra eerder deze week. "Nu is het tijd om te leveren en te doen." Daarbij zouden andere landen wat hem betreft een voorbeeld mogen nemen aan de ambitie van Europa.

Europa gaat ook zeker niet meer geld bijdragen, maakte Hoekstra duidelijk. Vorig jaar bracht de EU ruim 32 miljard euro bij elkaar. Dat is veel meer dan andere rijke landen als Canada en Australië inbrengen, benadrukte Hoekstra. En hij riep landen die de afgelopen tientallen jaren veel rijker zijn geworden, zoals de Golfstaten en Singapore, op om te gaan meebetalen.

Blokkade

Even leek het erop dat armere landen op deze top duidelijkheid zouden krijgen over de financiële steun die rijke landen hun zouden gaan bieden (120 miljard dollar), maar een dag voor het einde van de top is dat bedrag alweer geschrapt. Het wegvallen van dat concrete bedrag zal de armere landen sterken in hun onvrede.

Een van die landen die uiterst ontevreden zijn dit jaar, is Panama. Dat heeft een gepeperde brief naar het voorzitterschap gestuurd waarin het land waarschuwt iedere uitkomst te blokkeren, tenzij alle Panamese eisen worden ingewilligd. Hoewel het op een VN-top onhaalbaar is om op alle punten je zin te krijgen, zou een Panamese blokkade veel impact kunnen hebben op de uitkomst van de top. Daar moeten de landen het unaniem over eens zijn.

Daarmee zal het VN-terrein op de laatste officiële dag van de top weer het toneel zijn van een chaotische diplomatieke strijd. Achter de schermen zullen landen nog zoveel mogelijk van hun belangen in de eindtekst proberen te persen, en zal er weer over elke komma worden onderhandeld. Om dan aan het einde van de dag, of wellicht pas dit weekend, te kunnen afhameren.

Strafzaak tegen Tata Steel om 'opzettelijke luchtvervuiling' van start 

2 days 16 hours ago

Bij de rechtbank in Amsterdam begint vandaag de strafzaak tegen Tata Steel in IJmuiden. Het Openbaar Ministerie beschuldigt het staalbedrijf van "het opzettelijk en wederrechtelijk in de lucht brengen van schadelijke stoffen, met mogelijk nadelige gevolgen voor de openbare gezondheid". Het is nog niet duidelijk of leidinggevenden van Tata persoonlijk worden vervolgd.

De rechtszaak is het gevolg van de aangifte die strafrechtadvocaat Bénédicte Ficq in 2021 deed namens 1200 omwonenden van de staalfabriek. Het Openbaar Ministerie schaart zich met de dagvaarding achter de aangifte die zij namens hen deed.

Ficq, die vandaag in de rechtszaal aanwezig is, noemt het een "ontzettend belangrijke dag". "Het gaat om een ernstig misdrijf. De vervolging is een erkenning van het grote belang van mensen op een gezonde leefomgeving. Vervuilers moeten beseffen dat ziekmakende vervuiling misdadig kan zijn."

Roet op speelplaatsen

De aangifte is gedaan door omwonenden die gezondheidsklachten hebben, zorgen hebben over de gezondheid van kinderen en nabestaanden van mensen die zijn overleden aan ernstige ziektes. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) registreert een bovengemiddeld aantal gevallen van longkanker in de omgeving IJmond.

Een groot deel van de overlast die Tata veroorzaakt, is afkomstig van de cokesgasfabrieken. Daar wordt gas uit steenkool gehaald. Daarna kan van de cokes, samen met ijzererts, staal worden gemaakt in de hoogovens.

Maar er ontstaan regelmatig 'rauwe cokes' omdat de steenkool niet goed verbrandt. Die rauwe cokes veroorzaken gevaarlijke luchtverontreiniging. Grafietregens met zeer zorgwekkende stoffen laten roetlaagjes achter op vensterbanken, auto's en kinderspeelplaatsen in de directe omgeving van de staalfabriek.

Uitgebreid onderzoek

Anderhalf jaar na de aangifte betraden rechercheurs van de Inspectie Leefomgeving en Transport, de Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond en het Nederlands Forensisch Instituut het fabrieksterrein van Tata voor onderzoek. Ook werden gegevens op het hoofdkantoor in beslag genomen. Uiteindelijk duurde het bijna vijf jaar voordat het OM in juli van dit jaar besloot te vervolgen.

"Het gaat om een zware beschuldiging", zegt Ficq. "Dan heb je bewijzen nodig die ondersteunend zijn." De officier van justitie gaat bovendien niet over één nacht ijs als het gaat om de strafrechtelijke vervolging van een multinational als Tata Steel. "Het is logisch dat het Openbaar Ministerie niet met lege handen naar de strafrechter gaat."

Eerder maakten we deze uitleg over de aanhoudende dilemma's bij Tata Steel:

Hoogste cyberadviseur Trump vertrekt na reeks technische storingen

2 days 17 hours ago

De hoogste adviseur van de Amerikaanse president Trump op het gebied van cyberveiligheid vertrekt. Dat gebeurt na een reeks van grote technische storingen in de VS, waar miljoenen mensen last van hadden.

Het gaat om Sean Cairncross, die in augustus vorig jaar werd aangesteld. Hij hield toezicht op het cyberveiligheidsbeleid en de strategie van de hele federale overheid.

Cairncross wordt opgevolgd door Kirsten Davies, die nu nog verantwoordelijk is voor cyberveiligheid bij het Amerikaanse ministerie van Defensie.

De Verenigde Staten kregen de afgelopen tijd te maken met meerdere grote cyberproblemen. Zo was er vorige week een grote storing bij Microsoft, waardoor diensten als Outlook niet goed functioneerden. Ook werd het vliegverkeer stilgelegd door een storing in het communicatienetwerk.

Zo ver bekend was er bij beide grote storingen geen sprake van een aanval.

Uitgever stopt verkoop biografie oudste Deen ooit na onthullingen over naziverleden

2 days 19 hours ago

De oudste vrouw van Denemarken is in opspraak geraakt vanwege onthullingen over haar verleden bij de Deense nazipartij. Een biografie over haar leven wordt om die reden niet langer verkocht.

De 112-jarige Kirsten Schwalbe is de oudste Deen ooit en groeide uit tot een mediapersoonlijkheid. Vorige maand kwam aan het licht dat ze tijdens de Duitse bezetting lid was van de Deense nazipartij.

Deze week kwam daarbij dat ze leidinggevende functies had. Zo leidde ze de vrouwengroep van de afdeling in de stad Holstebro. Die groep steunde onder meer Deense SS-soldaten aan het oostfront, vertelt een historicus bij de Deense publieke omroep DR.

Reallifesoap

In haar biografie Je moet wat te lachen hebben staat niets over haar naziverleden. Volgens de uitgever kan het boek niet goed worden aangepast en wordt het daarom uit de verkoop gehaald.

Ook een regionale tv-zender, die Schwalbe al jaren volgde in een soort reallifesoap, stopt met uitzendingen over de 112-jarige vrouw.

Schwalbe bevestigt dat ze lid was van de Deense nazipartij. Naar eigen zeggen werd ze lid omdat haar man haar daartoe had aangespoord. Zelf was ze naar eigen zeggen niet geïnteresseerd in politiek.

Haar familie zegt "diep geraakt" te zijn door de onthullingen. Ze vragen om rust.

Town to City verkozen tot beste Nederlandse game

2 days 20 hours ago

Het bouwspel Town to City is bij de Dutch Game Awards uitgeroepen tot beste Nederlandse game van 2026. Het spel van de Utrechtse studio Galaxy Grove won ook de prijs voor beste geluid.

In Town to City bouwen spelers een negentiende-eeuws dorp uit tot een stad. Ze bepalen zelf waar huizen, winkels en parken komen. Het is een zogenoemde cozy game: spelers kunnen in hun eigen tempo bouwen, zonder tijdsdruk.

De studio achter het spel kreeg vorig jaar een investering van een miljoen dollar om het team uit te breiden en nieuwe spellen te ontwikkelen.

De andere genomineerden voor beste game waren Bonnie Bear Saves Frogtime van Bonte Avond uit Utrecht en Moonlight Peaks van Little Chicken Game Company uit Amsterdam.

Beide studio's gingen niet met lege handen naar huis. Bonnie Bear Saves Frogtime won in de categorie Best Game Design en Moonlight Peaks kreeg de prijs voor de beste vormgeving.

De prijzen werden afgelopen avond uitgereikt in het Chassé Theater in Breda. De jaarlijkse uitreiking wordt georganiseerd door de Dutch Games Association (DGA), de branchevereniging van de Nederlandse game-industrie.

DGA sloeg eind deze zomer alarm, omdat veel gamestudio's het moeilijk hebben. Zij vinden dat, net als in andere landen, de overheid moet bijspringen om de Nederlandse game-industrie overeind te houden.

Grand Theft Auto VI

Deze week zijn ook de nominaties voor de internationale game awards bekendgemaakt. Grand Theft Auto VI is acht keer genomineerd, onder meer als spel van het jaar.

Ook de James Bond-game 007 First Light en The Legend of Zelda: Ocarina of Time maken kans op de hoofdprijs. De prijzen worden op 10 december uitgereikt in Los Angeles.

Haïtiaanse politie meldt tientallen doden bij grote operatie tegen bendes

2 days 22 hours ago

De Haïtiaanse politie is een grootschalige operatie begonnen om bendes te verdrijven uit een wijk in de hoofdstad Port-au-Prince. Deze wijk ligt aan een weg die de hoofdstad verbindt met het zuidelijke deel van het land.

Bij de actie zijn zeker 34 veronderstelde bendeleden gedood, meldt de politie van Haïti. Op beelden die de politie op sociale media heeft gepubliceerd rijden gepantserde voertuigen door straten in de wijk. Ook is een explosie te zien waarna een gebouw instort.

De politie zegt bij de operatie te hebben samengewerkt met Vectus Global, het private militaire bedrijf van oud-marinier en Blackwater-oprichter Erik Prince.

Zijn bedrijf werd al eerder ingezet bij anti-bendeoperaties in Haïti. Prince is omstreden. Zo schoten medewerkers van Blackwater in 2007 ongewapende burgers dood in de Iraakse hoofdstad Bagdad.

Transportblokkades

De politieoperatie was in de wijk Martissant, in het zuidwesten van hoofdstad Port-au-Prince. Ruim vijf jaar geleden, na de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse, kregen bendes het voor het zeggen in de wijk, met transportblokkades van en naar de hoofdstad tot gevolg.

De bendes eisen tol en openen willekeurig het vuur op auto's en bussen. Sinds de wijk wordt gedomineerd door bendes, zijn bijna 5000 mensen gedood en ruim 3000 anderen ontvoerd, meldde de Haïtiaanse mensenrechtenorganisatie CARDH vorig jaar. Ook hebben ruim een miljoen mensen hun huis moeten ontvluchten.

Militairen uit El Salvador

Haïti, een land in het Caribisch gebied met bijna 12 miljoen inwoners, is al jarenlang in de greep van bendegeweld. Tussen juli en september kwamen ruim duizend mensen om het leven, bleek vorige week uit een VN-rapport. In bijna de helft van de gevallen ging het om bendegeweld

Afgelopen zomer kwamen in een stad nabij Port-au-Prince vele tientallen mensen om het leven bij een aanval van een gewapende groepering.

Vorige maand stuurde El Salvador ruim 2000 militairen naar het land vanwege de vermissing van vier Salvadoraanse leden van een veiligheidsmissie.

Ruim een week geleden maakte de autocratische Salvadoraanse president Bukele bekend dat zijn militairen in samenwerking met de Haïtiaanse politie het vermoedelijke hoofdkantoor van een van de grootste bendes in Haïti hebben verwoest.

Nijlpaard Fiona, bekend van sociale media, eet muts op en overleeft dat niet

2 days 22 hours ago

In de dierentuin van de Amerikaanse stad Cincinnati is het wereldberoemde nijlpaard Fiona op 9-jarige leeftijd doodgegaan. Elf dagen geleden at ze een gebreide muts op die door een bezoeker in de lucht was gegooid en door een plafondventilator bij haar in het verblijf was geslingerd. Dat kwam ze niet meer te boven.

Dat de muts problemen gaf bleek in de dagen na die bewuste zondag 8 november. Hoewel er aanvankelijk niets aan de hand was, begon ze toch opvallend gedrag te vertonen. Het anders zo eetgrage nijlpaard verloor haar eetlust, dronk ineens een stuk minder en ze liep snuivend door haar hok.

Na in- en uitwendig onderzoek van haar darmkanalen bleek dat de muts de boel flink verstopte.

Ruiken aan koffie

Een operatie zou alles mogelijk oplossen, maar bleek voor het 1113 kilo wegende nijlpaard te riskant. In plaats daarvan kozen de dierenverzorgers ervoor om Fiona extra te laten bewegen, snoepjes te voeren en veel te laten drinken. Ook lieten ze haar ruiken aan koffie, iets wat ze altijd al lekker vond, in de hoop dat het spijsverteringsstelsel van Fiona de rest zou doen.

Toen de muts maar niet werd uitgepoept, haalde de dierentuin een trilplaat van een paardenboerderij in huis. Door Fiona op het immense apparaat te plaatsen moest de stoelgang verder worden versneld. Ook dit hielp echter niet, al bleek woensdag uit onderzoek wel dat haar darmen nog steeds probeerden de muts erdoorheen te duwen.

'Ze heeft gevochten'

Tot donderdag werd het nijlpaard nog volop verzorgd en geholpen, dag en nacht, maar tevergeefs. De dierentuin meldt in een verklaring dat de schok groot is. "We hadden deze uitkomst niet verwacht. Ze heeft gevochten tot ze niet meer kon. Ondanks meerdere pogingen om de muts uit haar lichaam te krijgen, was het uiteindelijk te veel."

Fiona werd in 2017 zes weken te vroeg geboren en woog toen slechts 13,2 kilo; doorgaans hebben nijlpaarden een geboortegewicht rond de 45 kilo. Ze was zo klein dat ze niet bij haar moeder kon drinken en door verzorgers moest worden gevoed. De dierentuin legde haar strijd om te overleven vast op hun sociale media waardoor Fiona miljoenen fans kreeg wereldwijd.

Burgemeester bedroefd

Persbureau AP meldt dan ook dat vele Fiona-fans hun medeleven betuigen. Een van hen is de burgemeester van Cincinnati. Op sociale media schrijft hij dat zijn stad diep bedroefd is. "Maar we zijn ontzettend dankbaar dat ze deel uitmaakte van ons leven en onze gemeenschap als geheel." Bij de dierentuin worden bloemen neergelegd bij het standbeeld van Fiona.

Succesvolle eerste beursdag voor Anthropic, afwachten of optimisme doorzet

2 days 22 hours ago

De slotkoers van de grootste beursgang ooit is bekend: 97,17 dollar. Daarmee lijkt de eerste beursdag van het Amerikaanse AI-bedrijf Anthropic een succes. De introductieprijs was 83 dollar.

De belangstelling voor de 980 miljoen beschikbare aandelen was de afgelopen weken groot. Een week van tevoren was de beursgang volgens persbureau Bloomberg al zes keer overtekend.

Die interesse bleek ook uit de openingskoers, die een paar uur na het debuut van Anthropic op de Amerikaanse Nasdaq bekend werd. Die koers kwam op zo'n 111 dollar uit, 34 procent meer dan introductieprijs van het aandeel.

In de uren daarna schommelde de koers tussen de 95 en 100 dollar - nog altijd flink hoger dan de introductieprijs.

Grootste beursgang ooit

Anthropic haalt met de beursgang 81 miljard dollar (zo'n 74 miljard euro) op. Daar komt nog eens 26 miljard dollar bovenop, aan aandelen die door techbedrijven als Google, Microsoft en Nvidia werden gekocht. Daarmee overtreft het de beursgang van SpaceX eerder dit jaar, tot vandaag de grootste beursgang ooit.

Dat is goed nieuws voor Anthropic, dat de komende tijd investeringen wil doen in bijvoorbeeld de bouw van eigen datacenters. Daar is geld voor nodig, dat het bedrijf niet zomaar even heeft liggen. Anthropic heeft een miljardenschuld en draait verlies.

Onrust nog niet hersteld

Ondanks de hoge openingskoers zijn de Amerikaanse beurzen donderdag flink gedaald. De beursgang van Anthropic lijkt daarmee niet genoeg om het vertrouwen van beleggers in AI te herstellen.

Toch lijkt de beursgang wel een kleine opsteker voor een aantal tech- en chipbedrijven. Bij het sluiten van de Amsterdamse beurs stond de koers van Nederlandse chipbedrijven als Besi, ASMI en ASML bijna 3 procent hoger dan de dag ervoor.

Het is voorlopig afwachten hoe de beursgang van Anthropic uitpakt voor de rest van de de AI-sector, waar het al een tijdje onrustig is. Na het vertrek van Nvidia-topman Jensen Huang daalde de beurskoers van de chipfabrikant flink. Ook de waarde van aandelen van AI-bedrijven zakten de afgelopen tijd.

Een paar dagen voor de beursgang van Anthropic waarschuwde de Europese Centrale Bank dat het toenemende aantal beursgangen van AI-bedrijven lijkt op de dotcomzeepbel van eind jaren 90. Toen volgde na een piek een periode van sterke koersdalingen.

Politie begint onderzoek naar Achterhoekse appgroep met stiekem gemaakte foto's

2 days 23 hours ago

De politie is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar de besloten groep op WhatsApp waarin duizenden foto's werden gedeeld van benen, billen en borsten van vrouwen die stiekem waren gefotografeerd. Dat laat de politie weten in een verklaring. De politie noemt de appgroep "moreel verwerpelijk" en zegt te onderzoeken of er strafbare feiten zijn gepleegd.

Onderzoeksprogramma Pointer van KRO-NCRV onthulde afgelopen weekend dat ruim duizend mannen in appgroep 't Haviksoog zaten. Daarin werden volgens Pointer door de jaren heen zo'n 13.000 seksueel getinte foto's en video's gedeeld, vooral van vrouwen uit de Achterhoek en andere delen van Oost-Nederland.

Deelnemers van de groep reageerden op de foto's met emoji's als hartjes, perziken en opgestoken duimpjes, maar ook met kotsende smileys en varkens. De appgroep werd volgens Pointer opgericht in 2019 tijdens het festival Zwarte Cross.

Meerdere meldingen bij politie

De politie zegt de afgelopen tijd meerdere meldingen over de appgroep te hebben ontvangen. Deze worden onderzocht. Ook zegt de politie het belangrijk te vinden dat vrouwen die vermoeden dat foto's van hen zijn gedeeld in de WhatsAppgroep de politie weten te vinden, net als deelnemers aan de groepsapp.

"De verantwoordelijkheid om een melding te doen of je uit te spreken hoort niet alleen bij de slachtoffers te liggen, maar ook bij deelnemers van de groep", schrijft de politie. "Juist zij kunnen de politie van belangrijke informatie voorzien waarmee het onderzoek kan worden geholpen."

De volledige uitzending van Pointer staat sinds vandaag online. Daarin zijn de deelnemers van de appgroep onherkenbaar gemaakt, net als in de vooruitblik op de uitzending die al eerder op sociale media werd gedeeld.

Dit zegt Pointer te doen omdat politie en OM nog geen formele verdenking hebben geformuleerd of zijn overgegaan tot vervolging, en vanuit privacyoverwegingen. "Partners, kinderen en naasten van de mannen in de appgroep, die hierbij geen rol in spelen of geen weet van hebben, kunnen slachtoffer worden van publieke verontwaardiging."

Deelnemers verlaten de groep

Afgelopen maandag meldde Pointer dat steeds meer leden de appgroep verlaten. Een beheerder van de 't Haviksoog deed hier ook een oproep toe.

Hij schreef volgens het onderzoeksprogramma: "De groep moet verwijderd worden, anders worden er juridische stappen ondernomen. Alle namen en nummers zijn al bekend. Enige uitweg is de groep verlaten zodat die verwijderd kan worden."

Britse mannen schuldig bevonden aan seksueel misbruik van gedrogeerde vrouw

2 days 23 hours ago

Een Britse rechtbank heeft vier mannen schuldig bevonden aan het verkrachten en seksueel misbruiken van Joanne Young (49). Haar man drogeerde haar tussen 2010 en 2023 en bood haar vervolgens online aan vreemden aan voor seks in hun huis in de Zuid-Engelse stad Swindon.

De zaak vertoont sterke overeenkomsten met die van Gisèle Pelicot, de Franse vrouw die bijna tien jaar lang door haar echtgenoot werd gedrogeerd en op initiatief van haar man door anderen werd verkracht en misbruikt.

De Britse rechter veroordeelde de vier mannen voor verschillende seksuele misdrijven tegen de vrouw. De verdachten werden schuldig bevonden aan verkrachting, aanranding en seksueel geweld.

De mannen ontkenden allemaal: ze stelden dat zij dachten dat de vrouw met de seks had ingestemd en dat het een gedeelde fantasie was met haar toenmalige echtgenoot om seks met vreemde mannen te hebben.

Geblinddoekt op bed

De zaak kwam in februari 2023 aan het licht nadat de vrouw onverwacht bijkwam terwijl zij vastgebonden en geblinddoekt op bed in haar slaapkamer lag en voelde dat iemand seksuele handelingen bij haar verrichtte. Toen zij uiteindelijk de blinddoek van haar gezicht wist te krijgen, zag ze een vreemde man die zich nog snel probeerde te verstoppen. De vrouw verstopte zich daarop in de badkamer.

Haar man, de 50-jarige Philip Young, gaf vervolgens al snel toe dat hij iemand "als toeschouwer" had uitgenodigd. Nadat hij in juli 2024 werd gearresteerd, ontdekte de politie op zijn telefoons en computers dat hij zijn vrouw al sinds 2010 drogeerde, vreemde mannen via datingsites en apps uitnodigde voor seks met haar en honderden intieme foto's en video's online had gedeeld.

Begin dit jaar bekende Philip Young, tussen 2007 en 2010 gemeenteraadslid voor de Conservatieve Partij in Swindon, in de rechtbank schuld. Eind december wordt de strafmaat in zijn zaak uitgesproken. Ook de straf voor de vier mannen die nu schuldig zijn bevonden wordt dan bekend.

Strafmaat nog niet bekend

Net als de Franse Pelicot koos Joanne Young ervoor om uit de anonimiteit te treden en het proces niet achter gesloten deuren te voeren. De rechter prees vandaag haar moed om dit te doen.

"De uitspraak is een opluchting, en niet alleen voor mij en mijn familie, maar ook voor andere vrouwen in de toekomst", zei ze vandaag over de veroordeling.

De rechter wees het verzoek van de vier mannen af om de uitspraak van de strafmaat in vrijheid te mogen afwachten, omdat hun "een aanzienlijke vrijheidsstraf" boven het hoofd hangt. Een vijfde verdachte had eerder al schuld bekend. De politie zoekt naar nog een zesde verdachte.

Twintig jaar getrouwd

Joanne en Philip Young waren twintig jaar getrouwd en hebben samen drie kinderen. Ook runden zij samen een adviesbureau op het gebied van mentale gezondheid.

Kindervredesprijs voor gevluchte Colombiaanse klimaatactivist Francisco Vera (17)

3 days ago

De 17-jarige Colombiaan Francisco Javier Vera Manzanares heeft de Internationale Kindervredesprijs gewonnen. De klimaatactivist "stelt kinderrechten centraal in de strijd voor klimaatrechtvaardigheid", aldus de Nederlandse stichting KidsRights.

Francisco kreeg de prijs uitgereikt in het Vredespaleis in Den Haag, uit handen van Kailash Satyarthi. De 72-jarige kinderrechtenactivist uit India won in 2014 samen met Malala Yousafzai de Nobelprijs voor de Vrede. Een jaar eerder won Yousafzai al de Internationale Kindervredesprijs.

Francisco is als winnaar gekozen uit 280 nominaties uit 57 landen. De kinderprijs wordt sinds 2005 jaarlijks uitgereikt.

Met de dood bedreigd

Francisco woont tegenwoordig niet meer in Colombia. Vanwege zijn activisme werd hij met de dood bedreigd. Hij leeft daardoor in ballingschap in Spanje.

"Hoewel onze 17-jarige winnaar Francisco een voorbeeld is van vreedzaam activisme voor verdedigers van klimaatrechten overal ter wereld, is hij gedwongen te vluchten wegens gewelddadige doodsbedreigingen aan zijn adres", zegt KidsRights-voorzitter Marc Dullaert.

"Het is schokkend dat vreedzame kinderactivisten worden bedreigd en dat overheden niet in staat zijn om deze kinderen en hun recht om gehoord te worden, te beschermen."

Verwoestende bosbranden

Het klimaatactivisme van Francisco gaat terug naar 2019 toen hij op zijn negende met een paar vrienden in actie kwam na de verwoestingen door bosbranden in het Amazoneregenwoud. Datzelfde jaar sprak hij als eerste kind ooit in de geschiedenis van Colombia het congres toe.

"Alle kinderen ter wereld hebben het recht om op een gezonde, schone, waardige en vreedzame planeet te leven", zegt Francisco. De klimaatactivist is de oprichter van de beweging Guardianes por la Vida (beschermers voor het leven). Ruim 1400 kinderen en jongeren zijn hierbij aangesloten. De beweging heeft ruim 5000 bomen in Latijns-Amerika en Europa geplant.

Een van de eerdere prijswinnaars is de Zweedse activist Greta Thunberg. Zij kreeg de prijs in 2019. Thunberg kreeg in 2018 wereldbekendheid toen ze begon te spijbelen van school om aandacht te vragen voor klimaatverandering.

Met 'tegentop' hamert Europa op steun Oekraïne: 'Eisen Rusland onrealistisch'

3 days 1 hour ago

De Amerikaanse president Trump heeft na de APEC-top in China, waar hij sprak met de Chinese president Xi en Russische president Poetin, ingebeld bij de 'Europese tegentop'. In Berlijn kwam de zogenoemde coalition of the willing bijeen, een groep van ongeveer veertig landen die Oekraïne steunen. Namens Nederland was premier Jetten aanwezig.

Na het inbellen is er volgens Jetten "uitgebreid met de Amerikaanse onderhandelaars doorgepraat". De Amerikaanse gezant Jared Kushner, de schoonzoon van Trump, ging op de persconferentie in Berlijn niet in op wat Trump met de Europese leiders heeft besproken. Wel zei hij dat Rusland heeft ingestemd met een multilateraal overleg met de Europeanen.

Vredesonderhandelingen voor Oekraïne kunnen alleen slagen als Europa en Oekraïne betrokken zijn, zei bondskanselier Merz na afloop. "Een top in de stijl van Jalta zal geen vrede brengen", aldus Merz, verwijzend naar de beroemde top in de kuststad op de Krim in 1945 met de Amerikaanse president Roosevelt, de Britse premier Churchill en Sovjetleider Stalin. Ook benadrukte Merz dat de "maximalistische eisen van Rusland niet realistisch zijn".

In de wachtkamer

De APEC-top in China met Xi, Trump en Poetin was volgens Merz vooral "een fotomoment". Tegelijk was het voor Europese leiders een nachtmerriescenario dat drie mannen ver weg over Europa zouden beslissen zonder dat het continent zelf daar ook maar iets over te zeggen heeft. En dus was de Europese 'tegentop' bijna 9000 kilometer verderop niet toevallig vandaag, zeggen Duitse diplomaten.

Belangrijkste gespreksonderwerp in Berlijn was de voortzetting van de steun aan Oekraïne, zowel financieel, militair als diplomatiek. Ook NAVO-baas Mark Rutte was in de Duitse hoofdstad. Er liggen inmiddels plannen klaar het land militair bij te staan als Rusland na een bestand opnieuw zou aanvallen, al blijft onduidelijk welke landen wat zouden doen in zo'n geval.

Merz zei een "rechtvaardige en duurzame vrede voor Oekraïne" te willen en dat het land zolang als nodig steun krijgt. Maar de Europeanen zitten nog altijd in de wachtkamer tijdens gesprekken om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne. Die hervatten de Amerikanen vorige week; in Abu Dhabi kwamen delegaties van de VS, Rusland en Oekraïne bij elkaar.

Europese onderhandelaars

Europese vertegenwoordigers waren weliswaar in de buurt van het overleg, maar mochten niet aan tafel bij de besprekingen tussen de drie partijen. De VS maakte na afloop bekend dat bij nieuwe gesprekken ook Europeanen welkom zijn, iets waar ook Oekraïne al langer op aandringt.

Op een top in Dublin stelden de Europeanen onlangs een team samen dat namens hen meedoet. Veiligheidsadviseurs uit Duitsland, Frankrijk, het VK, Polen en Italië zullen samen met vertegenwoordigers van de EU hun belangen veiligstellen.

Kritiek dat de Europeanen er niet in slagen één gesprekspartner af te vaardigen, doen betrokken ambtenaren af als voorbarig. Ook de Oekraïners, de Russen en de Amerikanen sturen teams van onderhandelaars, zeggen ze. Tegen de tijd dat er echt handtekeningen worden gezet, vinden we daar heus wel een geschikt iemand voor, is hun redening.

Oekraïners klemgezet

Niemand denkt dat dit moment snel komt. De Russen zijn nog altijd niet akkoord met Europese deelname bij vervolggesprekken. EU- en NAVO-diplomaten die dicht bij de gesprekken waren, vertellen aan de NOS dat de besprekingen onder hoge druk staan. President Trump eist na de rampzalig verlopen tussentijdse verkiezingen resultaat.

Zijn gezanten Witkoff en Kushner moeten dat leveren. Daarbij zetten ze de Oekraïners klem. Volgens president Zelensky vroegen de Amerikaanse onderhandelaars of zijn land NAVO-lidmaatschap zou willen in ruil voor het opgeven van de Donbas, het oostelijke deel van Oekraïne dat de Russische president al jaren per se in handen wil krijgen. Na bijna vijf jaar vechten is dat nog altijd niet gelukt. Dat Oekraïne dat vrijwillig zou afstaan aan Rusland is moeilijk voorstelbaar.

Niet in het harnas jagen

Via internationale media komen steeds meer details naar buiten over wat in de gesprekken aan de orde kwam. The New York Times stelt dat de Russen ook de druk op Europa opvoeren: ze willen dat de NAVO niet verder mag uitbreiden, alle hulp aan Oekraïne stopt en troepen van het bondgenootschap zich uit tal van landen aan de oostflank terugtrekken.

Het zijn onderwerpen die gaan over de Europese veiligheid, en eisen die de Russen al jaren stellen. En dus zijn er maar weinigen die geloven dat president Poetin serieus wil onderhandelen. Hij doet alsof, om Trump niet tegen zich in het harnas te jagen, klinkt het. De grootschalige Russische bombardementen op Oekraïense energievoorzieningen laten zien waar de president echt op uit is: voortzetting van de oorlog en het land op de knieën krijgen.

Nederland roept Russische ambassadeur op het matje voor projectiel bij ambassade

3 days 1 hour ago

Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken laat de Russische ambassadeur ontbieden, omdat een neergekomen projectiel vandaag de Nederlandse ambassade in Kyiv heeft beschadigd.

Premier Jetten spreekt tegenover de NOS van een "escalatie aan Russische zijde" en zegt dat er "een heel grote kans is" dat de schade aan de Nederlandse ambassade in de Oekraïense hoofdstad veroorzaakt is door Rusland.

Minister Berendsen zegt dat hij de ambassadeur van Rusland ook ter verantwoording roept omdat het "onacceptabel is dat Kyiv al vele jaren wordt aangevallen".

"Nederland laat zich niet intimideren", zei premier Jetten vandaag in Berlijn bij een top van landen die Oekraïne steunen:

De drone sloeg in vlak achter de ambassade. Het bovenste deel van een wooncomplex raakte daardoor zwaar beschadigd. Bij de ambassade zijn onder meer ramen gesneuveld.

Er zijn daar geen gewonden gevallen, zegt minister Berendsen. Hij heeft het ambassadepersoneel gesproken, zegt hij. Ze zijn ongedeerd, vertelt hij, en zaten "veilig binnen" toen het projectiel buiten de ambassade neerkwam.

'Ambassade niet directe doelwit'

Een bron binnen de Oekraïense luchtafweer zegt tegen de NOS dat de schade aan de ambassade waarschijnlijk het gevolg is van een onderschepte Russische kamikazedrone. "Op dit moment is er geen bevestigde informatie die veronderstelt dat de ambassade het directe doelwit was van de aanval." Het onderzoek naar wat er is gebeurd, loopt nog.

Oekraïense media berichten dat er al de hele dag Russische drone-aanvallen plaatsvonden in Oekraïne, ook in de hoofdstad. Het luchtalarm ging meerdere keren af. Ook Oostenrijk meldt dat er schade is op het terrein van de diplomatieke post, die op een paar kilometer afstand ligt van de Nederlandse ambassade.

De schade rond en aan de Nederlandse ambassade:

De inslag komt twee dagen na een Oekraïense aanval op de Krimbrug, de brug die Rusland verbindt met het door Rusland bezette schiereiland de Krim. De in Nederland gevestigde wapenfabrikant Destinus zei daarbij betrokken te zijn. Bij de aanval zouden raketten en drones van het bedrijf zijn gebruikt. Vandaag meldt NRC daarnaast dat werknemers van Destinus zelf in Oekraïne op Russische drones hebben gejaagd.

Zolang niets zeker is, moeten we geen verband leggen tussen de rol van de Nederlandse wapenfabrikant en het ingeslagen projectiel, zegt Patrick Bolder, gepensioneerd luitenant-kolonel van de luchtmacht en strategisch adviseur van het Haags Centrum voor Strategische Studies.

Ook de premier en andere leden van het kabinet zeggen niet te willen "speculeren". "Het is duidelijk dat we binnen Europa onze defensie-industrie volop opbouwen, zodat we ons continent beter kunnen verdedigen. Dat zullen we moeten blijven doen, Europa moet voor zijn eigen veiligheid kunnen zorgen", zegt Jetten erover.

Liveblog

Het liveblog over de inslag bij de Nederlandse ambassade in Kyiv is hier terug te lezen.

Onderzoek geweld Overasselt duurt nog maanden, meer aanhoudingen verwacht

3 days 3 hours ago

Het onderzoek naar de geweldsuitbarsting in Overasselt is zo omvangrijk dat de politie nog zeker vier maanden nodig heeft om te achterhalen wat zich precies heeft afgespeeld. Ook verwacht de politie de komende tijd meer verdachten aan te houden.

In de nacht van 1 september trokken tientallen gewapende mannen door het Gelderse dorp, op zoek naar drugscrimineel Jan G. Buiten zijn woning schoten ze een beveiliger dood en werden twee agenten neergeschoten.

Uit een politiedossier dat Omroep Gelderland en de NOS hebben ingezien, blijkt dat inmiddels 39 verdachten zijn aangehouden. In de dagen en weken na de geweldsuitbarsting werden op verschillende locaties 34 vuurwapens gevonden. Daarmee zijn in de bewuste nacht en de daaropvolgende ochtend 43 kogels afgevuurd.

De politie gaat de komende maanden uitgebreider DNA-onderzoek doen, onder meer op de in beslag genomen vuurwapens. Op die manier hoopt de politie te achterhalen welke verdachten de beveiliger en de agenten hebben beschoten, schrijft Omroep Gelderland.

Jan G. schoot zelf ook

Uit de nieuwe dossierstukken blijkt dat doelwit Jan G. zelf ook heeft geschoten. Op camerabeelden van zijn chalet is te zien hoe hij met een vuurwapen in de hand naar buiten komt, op het moment dat zijn huis werd belaagd.

Volgens de recherche lijkt het erop dat hij in de lucht schiet. Kort daarna vluchtte hij met zijn vriendin en kinderen over een schutting. Onderzoek van Omroep Gelderland wees al uit dat G. zich vervolgens nog een groot deel van de dag bij familie in het dorp heeft verscholen.

Opnieuw aanhoudingen

De geweldsuitbarsting in Overasselt maakt vermoedelijk deel uit van een drugsoorlog, waarbij ook Jos Leijdekkers betrokken zou zijn. De 28-jarige Jan G. wordt verdacht van drugssmokkel en werd eerder veroordeeld in verband met een drugsconflict. Hij zit vast en werd dinsdag opnieuw aangehouden in een groot onderzoek naar georganiseerde criminaliteit.

In datzelfde onderzoek zijn volgens Omroep Gelderland gisteren ook de Nijmeegse broers Edgar en Pieter van L. gearresteerd. Zij zijn al jaren bekend als kroongetuigen tegen de Nederlandse onderwereld en getuigden in het proces tegen Willem Holleeder.

Ook in verband met het geweld in Overasselt is nog een aanhouding verricht. Gisteren werd op Rotterdam The Hague Airport een 22-jarige man uit Amsterdam aangehouden. De politie had de man al in beeld, maar hij was naar Marokko gevlucht.

Tientallen verdachten voor de rechter

Het OM ziet de 30-jarige Yusup S. als hoofdverdachte van de geweldsexplosie in Overasselt. S., afkomstig uit de Russische deelrepubliek Tsjetsjenië, bekende dat hij die nacht op de beveiliger heeft geschoten.

Op 8, 9 en 10 december moeten de tientallen verdachten voor de rechtbank in Zutphen verschijnen tijdens de eerste voorbereidende zitting. Die vormt een enorme logistieke operatie voor de rechtbank en het Openbaar Ministerie.

Een dag eerder is waarschijnlijk de eerste voorbereidende zitting over de aanhouding van Jan G., in de rechtbank in Den Bosch. G. wordt ook verdacht van betrokkenheid bij een groot drugstransport. Volgende week hoort hij of zijn voorarrest wordt verlengd.

'Onze harten zijn gevuld met hoop', Rohingya reageren op genocide-uitspraak

3 days 3 hours ago

"Vandaag zijn onze harten gevuld met hoop, vreugde en emotie", reageert een Rohingya-bewoner in het vluchtelingenkamp Cox's Bazar in Bangladesh tegen de NOS. Het Internationaal Gerechtshof bevond Myanmar vandaag schuldig aan genocide op de islamitische Rohingya-minderheid. "Deze zaak is een langverwachte stap richting gerechtigheid, erkenning en verantwoording voor het onvoorstelbare lijden dat ons volk heeft moeten doorstaan."

Met de uitspraak komt er een einde aan de zaak die al sinds 2019 liep. Twee jaar daarvoor was het overwegend boeddhistische leger uit Myanmar een terreurcampagne begonnen tegen de Rohingya. Het leger beweerde dat het optrad tegen de Royingha-verzetsbeweging ARSA. Volgens het hof werd echter geen onderscheid gemaakt tussen burgers en leden van de beweging. Ook gingen de acties gepaard met de moord, mishandeling en verkrachting van duizenden burgers, onder wie kinderen, en vernietiging van hun huizen.

'Onvoorstelbaar lijden'

In het grootste vluchtelingenkamp ter wereld in Bangladesh wordt gehuild en gejuicht. In Cox's Bazar vonden pakweg een miljoen Rohingya hun toevluchtsoord, nadat ze waren gevlucht voor het leger. Tientallen Rohingya verzamelden zich vandaag om via projectoren de uitspraak in Den Haag te volgen.

"We zijn onze huizen, ons thuisland en nog veel meer verloren, maar onze hoop op gerechtigheid zijn we nooit kwijtgeraakt", zegt een Royingha-man. "Rohingya verdienen de waarheid, rechtvaardigheid, waardigheid en het recht om veilig naar huis terug te keren."

Niet houdbaar

"Woorden kunnen niet beschrijven hoe blij ik ben op dit moment", zegt Mahmudul Hasan tegen de NOS. Hij vluchtte in 2016 samen met zijn moeder vanuit Myanmar. Sindsdien woont hij in Cox's Bazar, inmiddels met vrouw en kinderen. "Ik probeer het aan mijn moeder en vrouw uit te leggen", zegt hij. "Iedereen is superblij en vraagt wat er hierna gaat gebeuren."

Voor Hasan was de uitspraak van het hof zijn "laatste hoop" om ooit terug te kunnen keren naar zijn geboorteland. De situatie in het vluchtelingenkamp is niet houdbaar, zegt hij. "Het lukt families niet om rond te komen, ze kunnen niet werken en hebben honger."

"Op dit moment kunnen we niet dromen over een toekomst voor onze kinderen. In Bangladesh zie ik jongeren naar school en de universiteit gaan. Ik wil dat ook voor mijn kinderen." Toegang tot onderwijs is er nauwelijks in het kamp, schrijft mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch.

Hasan gelooft dat de uitspraak een direct effect zal hebben. Hij hoopt dat er nu meer aandacht komt voor de situaties van Rohingya en zal helpen om terug te keren naar hun land. "We gaan binnenkort, inshallah."

'Grote politieke gevolgen'

Terug in Den Haag vertelt Jaivet Ealom aan de NOS dat de uitspraak de verwachtingen zelfs heeft overtroffen. "Deze uitspraak erkent de Rohingya als een afzonderlijke etnische groep die een integraal onderdeel is van Myanmar, met eigen taalkundige en culturele banden met het gebied", zegt hij.

"Dat is zeer belangrijk voor de gemeenschap en heeft grote politieke gevolgen. De hele genocide op de Rohingya was gebaseerd op het idee dat wij 'illegale immigranten' zouden zijn die niet in Myanmar thuishoren."

Ealom is zelf Rohingya en zet zich in voor hun zaak. Toch verwacht hij niet dat er meteen iets verandert. "Vanuit Myanmar zelf is er niets te verwachten", zegt Ealom. Hij denkt dat het leger de uitspraak zal negeren of tegen zal spreken. "Maar buurlanden, die fungeren als enablers waardoor het staatsapparaat kan blijven draaien, worden nu wel aangesproken. Het kan niet langer business as usual zijn."

Gambia bedankt

Volgens Ealom toont de uitspraak ook voor Nederland en de internationale gemeenschap dat acties van andere landen effect kunnen hebben, ook als ze niet direct bij het conflict betrokken zijn.

In dit geval begon Gambia de zaak in 2019 toen het Myanmar beschuldigde van schending van het Genocideverdrag uit 1948. Rohingya spreken nu ook hun dank uit aan Gambia, Bangladesh en de internationale gemeenschap.

"Dit gaat niet alleen over Myanmar, het gaat over het verdedigen van onze gedeelde menselijkheid en dat we ervoor zorgen dat niemand ooit nog hoeft te ondergaan wat Rohingya hebben moeten doorstaan", zegt Ealom.

Recordbeursgang voor AI-bedrijf Anthropic, koers stijgt meteen met een derde

3 days 3 hours ago

Het aandeel van AI-bedrijf Anthropic is de eerste uren na de beursgang flink in waarde gestegen. De openingskoers van het bedrijf achter AI-model Claude stond rond 17.45 uur Nederlandse tijd op 111 dollar. Dat is ruim een derde hoger dan de introductieprijs.

Anthropic haalt met de beursgang 81 miljard dollar (zo'n 74 miljard euro) op. Een aantal zittende investeerders, waaronder Nvidia, Google en Microsoft, legt nog eens 26 miljard dollar in. Daarmee overtreft het de beursgang van SpaceX, tot vandaag de grootste beursgang ooit.

Veel belangstelling

Het bedrijf kreeg vanmiddag om 15.30 uur Nederlandse tijd een notering aan de Nasdaq, de Amerikaanse beurs waar in de belangrijkste techbedrijven wordt gehandeld. Het duurt meestal even voordat er bij nieuwe aandelen een koers bekend is.

In totaal kwamen er 980 miljoen aandelen beschikbaar. De belangstelling was groot. Een week van tevoren was de beursgang volgens persbureau Bloomberg al zes keer overtekend.

Door de grote vraag werd de introductieprijs, de prijs waarvoor een aandeel in eerste instantie wordt verkocht, woensdag nog verhoogd naar 83 dollar. Eerder werd die prijs ergens tussen de 70 en 78 dollar geschat.

Optimisme

In aanloop naar de beursgang ging het regelmatig over de risico's. In de prospectus, de papieren die een bedrijf moet inleveren voor een beursgang, waarschuwde Anthropic bijvoorbeeld voor de gevaren van AI. Ook draait het bedrijf flink verlies en heeft het een miljardenschuld.

Toch lijkt het er niet op dat beleggers zich daardoor hebben laten afschrikken. De beurs in New York begon vandaag met winst. Vooral de tech- en chipaandelen deden het goed in afwachting van de openingskoers van Anthropic.

In deze video gaan we verder in op het risico van die torenhoge verwachtingen:

De beursgang van Anthropic komt in onrustige tijden in de AI-sector. Na het vertrek van Nvidia-topman Jensen Huang daalde de beurskoers van de chipfabrikant flink. Ook de aandelen van AI-bedrijven zakten de afgelopen tijd.

Na de winst van de Democraten tijdens de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten leken beleggers zich zorgen te maken of ze de enorme AI-investering wel kunnen terugverdienen.

Nepal krijgt schadevergoeding uit klimaatfonds, maar heeft veel meer geld nodig

3 days 3 hours ago

Het is de klassieke strijd op vrijwel iedere klimaattop: armere landen willen geld om de klappen van klimaatverandering op te vangen, rijke landen willen dat geld maar mondjesmaat geven. Het resultaat daarvan zien we dit jaar: Nepal is het allereerste land dat een soort schadevergoeding krijgt van landen die veel CO2 hebben uitgestoten. Maar het is nauwelijks een doekje voor het bloeden.

"We zijn blij dat er geld komt", zegt Sanot Adhikari. Hij is namens een Nepalese jongerenorganisatie aanwezig op de klimaattop die nu in Turkije wordt gehouden. "Maar het is wel echt heel weinig in vergelijking met de schade die we hebben."

Iedere leek kan zien dat dat waar is. In augustus van dit jaar stortte in Nepal een deel van een berg naar beneden, zeer waarschijnlijk speelde klimaatverandering hierin een rol. De permafrost hoog in de bergen ontdooit bij hogere temperaturen, waardoor bergen instabiel worden. In Nepal verdwenen complete dorpen als gevolg daarvan onder de modder. Wegen, bruggen, volledige stuwmeren, alles werd vernietigd.

Klimaatschadefonds

Precies voor dit soort gebeurtenissen werd vier jaar geleden op de top in Egypte een klimaatschadefonds opgericht. In dat jaar waren er grote overstromingen in Pakistan en zetten armere landen rijke landen onder druk om een deel van de schade te vergoeden.

Maar die rijke landen wilden geen harde verplichtingen aangaan, zegt klimaatwetenschapper Pieter Pauw. "Westerse landen zijn heel bang dat ze juridisch aansprakelijk worden. Dat er na iedere klimaatramp een rekening komt van een paar miljard. Dat willen ze absoluut voorkomen." Daarom werd een bijdrage aan het fonds vrijwillig.

Nepal kan nu 20 miljoen dollar krijgen uit het schadefonds, het maximale bedrag dat het fonds uitkeert. "Ze hebben eigenlijk 230 keer zo veel nodig"", zegt Pauw. "Maar dat zit niet in het fonds. En zelfs als ze al het geld in het fonds naar Nepal zouden sturen, dan zijn er nog 120 andere landen die ook geld willen krijgen, dus dat gaat niet."

Tot nu toe hebben landen ongeveer 800 miljoen dollar aan het fonds beloofd, waarvan ongeveer de helft ook echt is overgemaakt. De Nederlandse bijdrage was zo'n 15 miljoen euro, nog geen euro per Nederlander.

Rijke landen kijken naar elkaar

Het is dus bij lange na niet genoeg om alle aanvragen voor schadevergoedingen ook echt uit te keren. Daarom wordt weer naar rijkere landen gekeken. Voor Nepalezen heel logisch. "Landen als Nederland zijn niet in hun eentje verantwoordelijk voor deze ramp," zegt Sanot Adhikari, "maar ze hebben wel veel meer bijgedragen aan de opwarming van de aarde dan wij in Nepal. Daarom hebben ze ook een verantwoordelijkheid als dit soort rampen gebeuren."

Maar als armere landen naar rijke landen kijken, kijken rijke landen naar elkaar. Want slechts een kleine groep landen betaalt daadwerkelijk voor dit soort fondsen. Dat zijn de landen, zoals Nederland, die in de jaren 90 al relatief rijk waren. De landen die sindsdien rijker zijn geworden - China en de olielanden in het Midden-Oosten bijvoorbeeld - dragen niet of nauwelijks bij.

'Oliebedrijven belasten'

Dat moet veranderen, zegt minister Van Veldhoven op de top in Turkije. "Er is meer geld nodig, maar dat kan niet altijd van dezelfde landen komen. We zullen toch echt met elkaar het gesprek aan moeten gaan over de deelname van die andere landen." Daar wordt nu ook wel over gesproken, maar tot concrete toezeggingen leidt het nog niet.

Klimaatexpert Pieter Pauw ziet nog wel een andere oplossing. "Je kunt ook naar grote oliebedrijven kijken. De zeven grootste oliebedrijven hebben in het tweede kwartaal 90 miljard dollar winst gemaakt, 700.000 dollar per minuut. Als je daar een belasting op heft voor dit soort fondsen, dan pak je het eigenlijk aan bij de bron."

Meer tijd voor moederbedrijf Bruna en Readshop om faillissement te voorkomen

3 days 4 hours ago

Audax, het moederbedrijf van Bruna en Readshop, krijgt twee maanden bescherming tegen schuldeisers. Dat heeft de rechtbank in Breda bepaald.

In de zogeheten afkoelingsperiode krijgt het bedrijf de tijd om samen met schuldeisers een oplossing te vinden voor de financiële problemen.

Audax kreeg begin deze maand ook al zo'n adempauze. Die liep toen totdat de rechtbank zich over de zaak zou buigen.

Het bedrijf had zelf om drie maanden gevraagd, maar de rechtbank besluit nu tot een kortere periode.

Audax heeft al jaren geldproblemen. Het bedrijf werd in januari 2026 overgenomen door Lector Capital. Volgens Audax is destijds afgesproken dat de nieuwe eigenaar 8,6 miljoen euro zou inbrengen. Dat bedrag is tot op heden niet ontvangen, stelt Audax.

Checked
37 minutes 15 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed