NOS Nieuws - Algemeen

Waymo stopt na incidenten voorlopig met zelfrijdende taxi's op snelwegen VS

4 days 10 hours ago

Zelfrijdende taxi's van het bedrijf Waymo rijden voorlopig niet meer op snelwegen in de Verenigde Staten. Vorige week besloot Californië na incidenten dat de auto's zonder bestuurders niet langer gebruik mogen maken van snelwegen in die staat. Nu heeft Waymo, zusterbedrijf van Google, besloten per direct alle zelfrijdende voertuigen van de Amerikaanse snelwegen te halen.

Tot voor kort reden de zelfrijdende auto's op snelwegen in vijf van de dertien gebieden waar het bedrijf actief is, schrijft nieuwszender CNN. Na ongelukken en andere incidenten werden de zelfrijdende auto's door de Californische verkeersdienst als "direct gevaar voor de openbare veiligheid" bestempeld.

Tegen het verkeer in

Zo vonden er verkeersongelukken plaats waarbij Waymo-voertuigen betrokken waren. Ook zijn er voorbeelden waarbij zelfrijdende taxi's een bouwgebied in reden.

CNN beschrijft ook andere incidenten. Zo zou er een voorval zijn geweest waarbij een zelfrijdende auto van Waymo bij een controle politiewagens probeerde in te halen, terwijl het voertuig juist gesommeerd werd te stoppen.

Ook zijn er voorbeelden van Waymo-voertuigen die wegafsluitingen negeerden of mensen op een haar na aanreden doordat de voertuigen te laat stopten voor voetgangers. Op beelden is te zien dat een Waymo-voertuig inrijdt op een overstroomde straat en vast komt te zitten, waarna de passagier uit de auto moet klimmen.

Uit een eerdere analyse van de nieuwszender kwam naar voren dat incidenten met zelfrijdende Waymo-taxi's geregeld voorkomen. CNN ontdekte honderden gevallen van taxi's die gevaarlijke capriolen uithaalden, zoals het door rood rijden en spookrijden. Situaties waarin een menselijke bestuurder wel adequaat had gereageerd.

Van de weg gehaald

Het is niet voor het eerst dat Waymo beperkingen van de Californië kreeg opgelegd. In mei werden de zelfrijdende taxi's in de steden San Francisco en Los Angeles van de weg gehaald na verkeersincidenten. Dit gebeurde recent ook in Miami, Florida.

Een woordvoerder van het bedrijf zegt dat het merendeel van de ritten van Waymo-voertuigen wel soepel verloopt. Totdat de problemen zijn verholpen, blijft het verbod in Californië van kracht. Waymo werkt nauw samen met de autoriteiten om de voertuigen weer de weg op te krijgen, zegt de woordvoerder.

Voorzichtige beursgang AI-maker Anthropic om de stemming rond AI positief te houden

4 days 10 hours ago

Nog geen zes jaar oud, en vermoedelijk is Anthropic morgen op de beurs al een van de meest waardevolle bedrijven ter wereld. Hoewel: "Niemand kan dat nu met zekerheid zeggen, maar de signalen vooraf zijn overwegend positief", antwoordt Anthropics chatbot Claude met enige reserve.

Het afgelopen jaar braken de aandelenbeurzen record op record door kunstmatige intelligentie. Maar wel vooral door de belofte wat AI kan doen voor bedrijven. De laatste maanden neemt de onzekerheid wat toe.

Met Anthropic gaat nu het eerste bedrijf dat AI-modellen maakt naar de beurs. De entree van de maker van Claude en Mythos moet aantonen hoe groot het vertrouwen van beleggers in AI is.

AI-thermometer

Bob Homan, hoofd investment office bij ING, is vooral benieuwd of beleggers het aandurven nóg meer AI-gerelateerde aandelen te kopen: "Steken beleggers nieuw geld in Anthropic? Of verkopen zij andere AI-aandelen om die van Anthropic te kopen, omdat ze hun blootstelling aan AI anders te groot vinden?"

Feit is dat beleggers donderdag 70 tot 78 dollar neertellen voor een aandeel van een bedrijf dat zwaar verlies maakt. Vorig jaar was dat verlies bijna 42 miljard dollar, op een omzet van 4,5 miljard dollar.

"We hebben een geschiedenis van nettoverliezen en maken in de toekomst mogelijk niet voldoende omzet om winstgevendheid te realiseren of te behouden", zo schrijft het concern in de prospectus waarin onder meer de toekomstverwachtingen en ook de risico's duidelijk moeten worden beschreven.

Datzelfde schreef Elon Musks ruimtevaartbedrijf SpaceX in juni in de papieren van de beursgang. Ook SpaceX heeft met Grok een belangrijke AI-belofte. Met een opbrengst van 75 miljard dollar voor de naar de beurs gebrachte aandelen, deerde de waarschuwing over verliezen beleggers klaarblijkelijk niet.

Zeepbel

Toch groeien langzaam wel de zorgen over de vele miljarden die naar alle verlieslatende AI-bedrijven op de beurs stromen. Zo waarschuwt de Europese Centrale Bank (ECB) vandaag in een nieuw rapport over de financiële stabiliteit in de eurozone dat de AI-hype een zeepbel kan worden.

De hoge waardering van AI-bedrijven op de beurs kan tot grote verliezen lijden als de verwachte grote winsten uitblijven. Zoiets gebeurde rond de eeuwwisseling met de internetzeepbel. De ECB maakt zich vooral zorgen omdat de investeringen worden gedaan met geleend geld.

ING'er Homan wil de vergelijking met de internetzeepbel nu nog niet trekken: "Een technologiebedrijf als Spotify bleef lang na de beursgang verlies lijden. Maar dat kwam doordat extra omzet daar leidde tot meer kosten aan royalties. Natuurlijk heeft Anthropic ook meer datacenters nodig, maar de techniek is veel schaalbaarder."

Homan wijst op de snelgroeiende omzet bij Anthropic. De ruim 33 miljard dollar uit de eerste negen maanden van dit jaar is al zeker zeven keer meer dan de 4,5 miljard dollar aan omzet uit vorig jaar. "Ik denk dat Anthropic volgend jaar echt wel winst zal maken", verwacht hij daarom. Wel denkt Homan dat Anthropic meer voor zijn AI-modellen gaat vragen.

Toch een record?

Opvallend was dat vorige week bleek dat Anthropic morgen niet voor de hoofdprijs gaat. De in totaal 825 miljoen aandelen die worden verkocht krijgen een introductieprijs van 70 tot 78 dollar per stuk. Vooraf werd nog verwacht dat hier 80 tot 100 dollar voor zou worden gevraagd.

Door die lagere prijs zal Anthropic het record van SpaceX met de opbrengst van een beursgang niet breken. Met de aandelenprijs wordt minimaal 57,75 miljard tot maximaal 64,35 miljard dollar opgehaald. Space X verdiende in juni 75 miljard dollar.

Toch kan Anthropic ondanks de voorzichtigheid nog best een verrassing worden. Naast de 825 miljoen gewone aandelen, worden er voor nog eens 26 miljard dollar aan extra stukken onderhands verkocht aan onder meer Google, Microsoft en Nvidia. Dat kan Anthropic morgen nog over het record van SpaceX heen tillen.

Of de beursgang een succes wordt, hangt af van een goede eerste beursdag, maar vooral of het aandeel op de lange termijn wat oplevert. "Het eerste is waarschijnlijker dan het tweede, omdat de verwachtingen al zo hoog liggen", zegt Claude zelf. Om daaraan toe te voegen: "Ik ben geen financieel adviseur, dus zie dit niet als koopadvies."

Japans krachtigste 'supercomputer' stilgelegd na hack

4 days 10 hours ago

Japan heeft zijn krachtigste supercomputer Fugaku stilgelegd nadat hackers via een openbare statuspagina het interne beheernetwerk waren binnengedrongen. Mogelijk hebben de hackers daarbij gevoelige onderzoeksgegevens en persoonlijke gegevens van gebruikers gestolen.

Met gestolen toegangsgegevens probeerden de aanvallers ook andere computersystemen binnen te komen. De hack van Fugaku is de nieuwste in een golf van cyberaanvallen die Japan al weken in zijn greep houdt. Bedrijven die nieuwe technologie ontwikkelen worden geraakt door de nieuwe stillegging. Daarnaast komt onderzoek naar de bescherming van Japan en zijn kritieke infrastructuur tegen natuurrampen stil te liggen.

In Japanse media wordt gespeculeerd over wie er achter de hack zitten. Onder meer de Russische hackersgroep Qilin wordt genoemd, maar er zijn ook verhalen dat hackers uit China achter de hack zitten. De Japanse overheid heeft daarover nog niets bekendgemaakt.

Computer van de toekomst

Fugaku staat in een streng beveiligd gebouw op een kunstmatig eiland in de westelijke havenstad Kobe. De supercomputer werd door onderzoeksinstituut Riken samen met Fujitsu ontwikkeld en werd in 2021 volledig in gebruik genomen. Het is een van de snelste computers ter wereld en de ontwikkeling kostte ongeveer 130 miljard yen (circa 743 miljoen euro). De overheid betaalde ongeveer 85 procent.

Met bijna 159.000 processors kan Fugaku ingewikkelde processen nabootsen die met gewone computers of fysieke experimenten moeilijk te onderzoeken zijn. Die rekenkracht helpt Japan zich beter voor te bereiden op natuurrampen. Het meteorologische agentschap JMA gebruikt de machine om extreme regenval nauwkeuriger te voorspellen.

Onderzoekers rekenen ermee door hoe kerncentrales op aardbevingen reageren. Tsunamisimulaties leveren bovendien de gegevens waarmee AI-modellen leren voorspellen welke gebieden onder water komen te staan.

Ook ontwikkelen bedrijven er nieuwe technologie mee. Zo worden moleculen voor geneesmiddelen bestudeerd en werken onderzoekers met onder meer de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA aan vliegtuigontwikkeling. Die informatie kan waardevolle ontwerpen en bedrijfsgeheimen bevatten.

Beloften over beveiliging

Onderzoeksinstituut Riken benadrukte dat de supercomputer goed beveiligd was. Firewalls en gescheiden netwerken moesten indringers buitenhouden. Het systeem werd regelmatig op kwetsbaarheden gecontroleerd en medewerkers zouden dagelijks de logbestanden hebben bekeken om verdachte activiteiten te signaleren.

Verbindingen waren daarbij versleuteld en belangrijke beveiligingsupdates zouden snel worden geïnstalleerd. Het gebouw wordt ook nog eens dag en nacht beschermd met bewakers, toegangspassen en camera's.

Een onderzoeksrapport uit 2023 wees desondanks al op kwetsbaarheden in de beveiliging. Systeembeheerders konden bijvoorbeeld gebruikersbestanden inzien en opgeslagen gegevens waren niet versleuteld. Bij gevoelige informatie moesten beheerders daarom afspreken dat zij de bestanden niet zouden bekijken. Versleuteling bleef volgens het rapport achterwege om de rekenprestaties hoog en de kosten laag te houden.

Vier dagen actief

De recente inbraak roept daarom opnieuw vragen op over de bescherming van die gevoelige gegevens. Aanvallers bereikten het interne netwerk via een simpele openbare webpagina die liet zien hoe de supercomputer draaide. Hoe zij binnendrongen, wordt nog onderzocht.

De hackers hadden dagenlang toegang tot interne gegevens op de supercomputer. Pas op de derde dag werd het verdachte netwerkverkeer opgemerkt. Vier dagen geleden werd Fugaku uit voorzorg stilgelegd. Gebruikers kregen een dag later per e-mail bericht. De inbraak werd deze week publiekelijk erkend.

Bij de hack werden servers aangepast en ongeoorloofde programma's geïnstalleerd. Meer dan 4000 Fugaku-gebruikers en 375 gebruikers van Rikyu, een AI-supercomputer van hetzelfde onderzoekscentrum, zijn mogelijk getroffen. Namen, e-mailadressen en toegangssleutels zijn mogelijk gestolen. Riken onderzoekt welke andere informatie of onderzoeksresultaten zijn buitgemaakt.

De mogelijke gevolgen reiken ver. Fugaku vormt de kern van HPCI, dat supercomputers en opslagsystemen van Japanse onderzoeksinstellingen door het hele land verbindt. Onderzoekers gebruiken verschillende voorzieningen met een gemeenschappelijk account. Buitgemaakte sleutels kunnen dus ook toegang tot externe diensten geven.

Een landelijke aanvalsgolf

Japan wordt al maanden geteisterd door cyberaanvallen. Bij maildienst Arara zijn ruim 81 miljoen e-mailadressen buitgemaakt. Meubelketen Nitori vreest dat 37,6 miljoen klantgegevens zijn uitgelekt. Rakuten Securities meldde een mogelijk lek van informatie over 4,47 miljoen beleggingsrekeningen, waaronder inkomen en vermogen. Elders kwamen ook creditcardgegevens en kopieën van rijbewijzen in handen van hackers.

Bij internetbedrijf GMO hebben aanvallers via gestolen klantaccounts opzettelijk verliesgevende valutatransacties uitgevoerd. Voor bijna 3000 rekeningen zijn compensatieclaims ingediend ter waarde van bijna 3 miljard yen (17 miljoen euro). De nationale politie heeft een onderzoek aangekondigd.

233 cyberincidenten

Beveiligingsbedrijf Trend Micro telde in oktober 233 openbaar gemaakte cyberincidenten, een maandrecord. Naar schatting gaat het om 185 miljoen gelekte persoonsgegevens. Daarin kunnen dezelfde personen meerdere keren voorkomen.

Het kabinet vroeg dinsdag dringend om opheldering over de supercomputer Fugaku. Riken heeft de mogelijk gestolen toegangssleutels geblokkeerd en gaat de getroffen servers opnieuw installeren. Ook wordt de netwerkbeveiliging herzien. Wanneer de supercomputer weer kan draaien, is nog onbekend.

Veiling Van Gogh kan toch doorgaan na akkoord erfgenamen, recordbedrag verwacht

4 days 10 hours ago

De veiling van het schilderij Châtaigniers en fleurs van Vincent van Gogh kan toch doorgaan zoals gepland. Veilinghuis Sotheby's laat weten dat er een akkoord is bereikt met de familie van de voormalige eigenaar van het schilderij, Samuel Fischer.

De nazaten van de Joodse Fischer hadden geëist dat het doek uit de veiling zou worden gehaald omdat het werk destijds onder druk van de nazi's is verkocht. Sotheby's gaf aan dat het de kwestie had onderzocht en dat het niet onder dergelijke druk van de hand was gedaan. Toch stuurde het veilinghuis aan op een overeenkomst tussen de nazaten van Fischer en de huidige eigenaren.

Sotheby's bevestigt in een verklaring in kunsttijdschrift The Art Newspaper dat er een overeenkomst is gesloten tussen de familie Blaquier-Arrieta, die het doek sinds 1975 in het bezit had, en de erfgenamen van Fischer. Er zijn verder geen details bekendgemaakt over de inhoud van de overeenkomst.

Recordbedrag Van Gogh

Er wordt een recordbedrag verwacht voor het beroemde schilderij, dat een geschatte waarde heeft van ruim 163 miljoen euro. Op basis van gegevens van The Art Newspaper staat het record voor een Van Gogh momenteel op ruim 117 miljoen dollar, omgerekend ruim 100 miljoen euro. In 2022 werd dat bedrag neergelegd bij veilinghuis Christie's voor Verger avec cyprès (Boomgaard met cipressen).

"We zijn dankbaar voor de samenwerking met Sotheby's en de familie Blaquier-Arrieta. Hiermee wordt het leed erkend dat de familie Fischer is aangedaan tijdens het nazitijdperk", reageert de familie Fischer in de verklaring. Ook de familie Blaquier-Arrieta reageert verheugd op de overeenkomst tussen de families.

Het olieverfschilderij, in Nederland bekend onder de naam Bloeiende Kastanjebomen, staat vandaag gepland om geveild te worden in New York. Het doek is op de veiling onderdeel van een serie genaamd de Blaquier-Arrieta-collectie. Op de website van Sotheby's is te zien dat het doek als vijfde veilingobject gepland staat.

Vrouw midden op de weg in Rotterdam in haar auto neergestoken

4 days 11 hours ago

In het centrum van Rotterdam is vanochtend een 46-jarige vrouw in haar auto neergestoken. Ze raakte hierbij ernstig gewond en is met spoed naar het ziekenhuis gebracht. Een man van 46 is aangehouden.

Rond 06.45 uur zagen omstanders de vrouw midden op de rijbaan aan de Boompjes zwaargewond uit de auto stappen en op het wegdek vallen, meldt regionale omroep Rijnmond.

Of de man al bij de vrouw in de auto zat en wie achter het stuur zat, zegt de politie niet. Waarom ze werd aangevallen, is ook nog onduidelijk. Volgens de politie is er mogelijk sprake van een conflict in de relationele sfeer.

Het slachtoffer is buiten levensgevaar. De weg richting de Erasmusbrug was deels afgesloten voor onderzoek, maar is nu weer vrijgegeven.

Aantal schuldeisers cryptobedrijf Knaken loopt op naar 1100, geld nog altijd zoek

4 days 11 hours ago

Ruim 1100 schuldeisers hebben zich gemeld om geld terug te krijgen van cryptoplatform Knaken. Bij elkaar willen ze ruim 26 miljoen euro terug van het failliete bedrijf. Dat blijkt uit het nieuwe verslag van de curator.

In augustus hadden nog bijna 700 schuldeisers zich gemeld. In het nieuwe verslag verwacht de curator dat het aantal de komende tijd nog verder zal oplopen. Of en hoeveel geld zij nog terugkrijgen, kan de curator pas beoordelen als alle stukken en financiën boven water zijn.

Knaken ging deze zomer kopje onder nadat het Openbaar Ministerie (OM) het faillissement van het cryptobedrijf had aangevraagd. Het OM rook onraad toen klanten niet meer konden inloggen. Dit gebeurde nadat Knaken had gemeld te stoppen omdat het geen cryptovergunning kon krijgen.

Het OM vermoedde dat 7 miljoen euro van vermoedelijk 30.000 klanten van Knaken was verdwenen. Er werd vervolgens beslag gelegd op ruim 2,2 miljoen euro aan cryptomunten die Knaken en een aparte stichting nog bewaarde. Deze munten zijn inmiddels verkocht en overgemaakt naar de boedelrekening die de curator beheert.

2,3 miljoen gevonden

Samen met ruim 20.000 euro op verschillende bankrekeningen is vooralsnog 2,3 miljoen euro teruggevonden. Ondertussen onderzoeken de curator en het OM waar de rest van het geld is gebleven.

Opmerkelijk is dat de curator in de administratie een vordering van 2,3 miljoen euro op Meier Media terugvond. Dit bedrijf in markt- en opinieonderzoek blijkt in handen van Ronald Jonkers, oprichter en eigenaar van Knaken. Hij was ook bestuurder bij de stichting die het geld van klanten apart van zijn bedrijf moest bewaren, om te voorkomen dat die het bij een faillissement zouden kwijtraken.

De curator kon nergens in de administratie terugvinden waar de vordering voor is. Meier Media ontkent dat het deze schuld aan Knaken heeft. Daarom gaat de curator het geld "op dit moment" niet innen.

Voetbalsponsor

In het nieuwe curatorverslag staan verdere updates over het onderzoek dat justitie doet naar Knaken en de oprichters. Bij het in 2017 opgerichte Knaken konden klanten euro's omzetten in cryptomunten, zoals bitcoin of ethereum. Ook konden klanten op het platform handelen.

Knaken werd in 2021 als 'cryptopartner' sponsor bij enkele eredivisieclubs, waaronder Ajax en Feyenoord. Het bedrijf kon alleen niet aan een nieuwe vergunning komen om als cryptoplatform verder te mogen gaan.

Inmiddels heeft de curator ontdekt dat Knaken in 2024 nog een kleine winst maakte van ruim 28.000 euro. Vervolgens zakte het bedrijf in de rode cijfers, vorig jaar zelfs voor meer dan 220.000 euro. Omdat de jaarrekeningen van 2025 en 2026 ontbreken, heeft de curator deze informatie uit de grootboekadministratie gehaald.

Man krijgt 27 jaar cel voor beramen van moordaanslag op Trump

4 days 11 hours ago

In de VS heeft een man 27 jaar celstraf gekregen voor het beramen van een moordaanslag op Donald Trump. Het gaat om de 48-jarige Pakistaanse zakenman Asif Merchant. Hij beweert dat de Iraanse Revolutionaire Garde hem instructies gaf en hij enkel familieleden in buurland Iran probeerde te beschermen.

Merchant probeerde volgens de aanklagers in 2024 mensen te rekruteren om een aanslag te plegen op Trump, die toen presidentskandidaat was. Ook toenmalig president Joe Biden en VN-ambassadeur Nikki Haley behoorden tot mogelijke doelwitten.

Het zou om een vergelding gaan voor de liquidatie van de Iraanse generaal Qassem Soleimani in 2020. Dat gebeurde tijdens de eerste ambtstermijn van Trump.

Aangehouden

Op 12 juli 2024 werd Merchant in Texas gearresteerd. Hij had onderzoek gedaan naar locaties van verkiezingsbijeenkomsten van Trump en huurmoordenaars bij elkaar gebracht en betaald. Dat bleken undercoveragenten van de FBI te zijn.

Merchant reisde regelmatig naar de VS voor zijn werk. Hij werkte eerder voor Pakistaanse banken en handelde vervolgens in auto's en bananen. Merchant reisde ook naar Iran voor sjiitische bedevaarten en familiebezoeken.

Inheems volk in Brazilië treedt uit isolement, 'historische ontmoeting'

4 days 12 hours ago

Een groep van zo'n twintig inheemse mensen die in isolement leven in het Amazonegebied in het noordoosten van Brazilië, heeft contact gezocht met de buitenwereld. Het zijn leden van de groep Awá, die maandag een dorp van de gemeenschap Guajajara binnentrokken.

De Awá-leden werden voor het eerst opgemerkt bij een controlepost in het dorp Tawari. De ngo Survival International zegt dat de groep dinsdag in het dorp aankwam en spreekt van "een historische ontmoeting", schrijft de Britse krant The Guardian.

Naar schatting leven zo'n honderd mensen van het Awá-volk in isolement. De groep wordt door de ngo gezien als het meest bedreigde volk ter wereld.

Dit zijn de eerste bewegende beelden van een afstand gemaakt:

Op beelden is te zien hoe de groep mannen, vrouwen en kinderen aan de rand van het bos staat. Ze dragen geen kleren en hebben bogen en speren bij zich. Nadat ze eten hadden gekregen van de dorpelingen, trokken ze weer terug het bos in.

Coapima, een organisatie die inheemse groepen vertegenwoordigt, is geschrokken van de vermagerde toestand van met name kinderen en oudere Awá-leden. Ook vindt Survival International het "verontrustend" dat de groep uit zijn isolement is getrokken.

Leefstijl onder druk

Volgens Survival International vroegen de Awá-leden om yams, eetbare wortelknollen, waarna ze zich weer in het bos terugtrokken. De directeur van de ngo stelt dat het een indicatie is dat de inheemse gemeenschappen onder druk staan.

Normaal gesproken leeft het Awá-volk van de visserij, jacht en voedselverzameling. Door onder meer (illegale) houtkap, mijnbouw en landbouw kunnen inheemse volken minder goed voor zichzelf zorgen.

Coapima wijst daarnaast op de risico's van het uit het isolement treden van dit soort inheemse gemeenschappen. Zij zijn niet bestand tegen ziektes, doordat ze daar geen immuniteit tegen hebben opgebouwd. Bij blootstelling aan ziektes, kunnen ze snel besmet raken.

Kabinet is na afwenden crisis 'terug bij af', weeffout niet hersteld

4 days 12 hours ago

'Aan de slag' was de titel van het coalitieakkoord waarmee het minderheidskabinet van premier Jetten begon. Dat het hard werken zou worden, hadden de bewindslieden vooraf wel bedacht. Er zouden sloten koffie nodig zijn om de oppositie mee te krijgen. Maar ze gingen ervoor.

Nog geen negen maanden na de start van het kabinet noemde VVD-leider Yesilgöz het experiment alweer "mislukt". Het kabinet dat Nederland weer vooruit wilde helpen, belandde na een chaotische periode in een diepe crisis, die gisteren op het nippertje werd bezworen.

Aanleiding was het belastingplan voor het komende jaar, dat normaal gesproken zonder grote problemen wordt aangenomen. Of eigenlijk vooral het gedoe tussen de drie coalitiepartijen; de onderlinge verhoudingen waren nooit goed.

Weeffout

Nog voor deze coalitie begon, kwam de weeffout al naar voren waar het gisteren in het debat over de crisis ook veel over ging. De formatie, die zo'n vier maanden duurde, verliep moeizaam. Eerst vonden D66 en CDA elkaar, daarna kwam de VVD erbij. Meteen was er die tweedeling, die het kabinet nu bijna de kop kostte.

Want wie moest erbij worden gehaald om tot een meerderheidskabinet te komen? Was dat de grootste oppositiepartij Pro (toen nog GroenLinks-PvdA)? Moest JA21 erbij? Met die partij alleen werd net geen meerderheid in de Tweede Kamer gehaald.

Keuze 'links' of 'rechts'

Er moest toen al een keuze 'over links' of 'over rechts' worden gemaakt. Alleen wilde de VVD zeker niet met Pro, terwijl D66 niet veel voelde voor een samenwerking met JA21. Ze besloten het met zijn drieën te proberen, met een coalitie die tien zetels tekortkwam in de Tweede Kamer en zestien in de Eerste.

Zo stond er op 23 februari 2026 een minderheidskabinet op het bordes van de koning, dat voortdurend op zoek moest naar steun van de oppositie. Maar de niet-coalitiepartijen wilden alleen meewerken als het kabinet eerst een politieke richting koos. Want Pro wilde geen deal sluiten waar JA21 bij betrokken was en vice versa.

De coalitiepartijen zijn het tot de dag van vandaag niet eens over de weg naar een meerderheid. Gaan ze linksaf, rechtsaf, door het midden? Die vraag is nooit beantwoord. Ze hielden het er tot nu op dat ze een zo breed mogelijke meerderheid wilden (van ruim honderd zetels in de Tweede Kamer), maar daar vielen van tevoren geen afspraken over te maken.

'Terug bij af'

Jetten gaf gisteren toe dat hij er te gemakkelijk over heeft gedacht. Hij was "te lief", "te optimistisch" geweest. Voortaan moet er worden gekozen voor samenwerking met "een blok van partijen", zoals Pro en Volt, JA21, SGP en BBB of ChristenUnie en 50Plus, zei hij. Yesilgöz voegde hieraan toe dat het haar oprecht niet uitmaakt of het met links of met rechts is. Maar de vraag wie het wordt, is dus weer vooruitgeschoven.

"We zijn weer terug bij af", concludeerde partijleider Teunissen van de Partij voor de Dieren gisteravond. "Het enige wat er is gebeurd, is dat een kabinetsval is voorkomen", vond Pro-leider Klaver.

Minister Heinen

Het ging gisteren in de Tweede Kamer ook veel over de rol van minister Heinen van Financiën. Het was zijn belastingplan waar de afgelopen maanden veel gedoe over is geweest en waar zijn eigen partij, de VVD, uiteindelijk tegen stemde, nadat D66 en CDA een deal hadden gesloten met Pro en Volt over een wijziging. Die houdt in dat de meest vermogenden meer belasting gaan betalen.

De rol van Heinen was al niet onbesproken in de coalitie. Heinen leek vaak zijn eigen plan te trekken en kwam in augustus met een conceptbegroting die volgens D66 en CDA veel te rechts was. Met dit verhaal zou hij de deur naar Pro, de grootste oppositiepartij in Tweede en Eerste Kamer, definitief dichtslaan. Ook toen liep het hoog op en kwam het kabinet al even aan het wankelen.

Nu gaat het verhaal dat Heinen geprobeerd heeft partijen als Denk over te halen om tegen zijn 'eigen' belastingplan te stemmen.

'Verdeeld huis'

Hoe het verder moet, is nog niet duidelijk. Het kabinet heeft vicepresident van de Raad van State Sybrand Buma gevraagd om te helpen. Wat zijn rol precies inhoudt, is nog niet duidelijk. De keuze voor een specifiek blok van partijen is nog niet gemaakt.

De Kamer heeft er weinig vertrouwen in dat het weer koek en ei is binnen de coalitie. De onderlinge verhoudingen zijn beschadigd, gaven fractieleiders van de coalitie zelf ook toe. Veel oppositiepartijen denken dat het kabinet alsnog binnen afzienbare tijd kan vallen. "Een verdeeld huis houdt geen stand", concludeerde ChristenUnie-leider Bikker.

Klimaattop blijft uitdijen: top in Turkije kan drukste ooit worden

4 days 13 hours ago

Zelfs in de tram op weg naar de klimaattop is het al druk. Diplomaten in pak, activisten en hier en daar een gewone Turk staan tegen elkaar aangedrukt in een rijtuig dat met elk station warmer wordt. Bij het eindpunt stroomt een lange stoet mensen richting het congrescentrum.

De afgelopen jaren namen landen op klimaattoppen steeds minder grote beslissingen, maar het aantal deelnemers blijft maar stijgen. Nog nooit meldden zich zo veel deelnemers aan als voor deze editie in Antalya. Hoeveel er echt komen, wordt achteraf pas duidelijk, maar in principe hebben 93.000 mensen toegang.

"Dat is echt idioot veel", zegt Hilde Stroot, klimaatexpert bij Oxfam Novib. Zij bezocht al vijf toppen om toe te zien op de onderhandelingen. "Ik heb ook gehoord dat er een hele hoop uit Turkije zelf komen. De president van de klimaattop heeft veel mensen uit Turkije uitgenodigd."

Uitdijende toppen

In de wandelgangen tref inderdaad je veel Turken. Zonder die lokale gasten breekt aantal bezoekers weliswaar geen record, maar gaat het nog steeds om een relatief grote klimaattop. Dat is best opvallend. In het begin kwamen er maar een paar duizend mensen om te onderhandelen. Plus wat toezichthouders en pers.

Deels is de groei volgens Stroot begrijpelijk. De onderhandelingen zijn ingewikkelder geworden. "Wat ik zie is dat het aantal onderwerpen waarover wordt gesproken veel groter is geworden", zegt ze. "Dat raakt alle hoeken van de samenleving: het gaat hier ook over gezondheid, landbouw, noem maar op. En dus worden de delegaties groter."

Maar rond de onderhandelingen dijden de toppen ook uit. Ook dit jaar is er weer een grote hal waar landen en organisaties paviljoens inrichten. Daar zijn bijvoorbeeld bijeenkomsten over klimaat en energie. Veel bezoekers zijn er om kennis op te doen of andere experts te ontmoeten. Maar er is ook een paviljoen dat in een daar ingerichte kapsalon een energiezuinige haardroger demonstreert.

Bij de paviljoens is het een drukte van jewelste:

Tussen de diplomaten en activisten tref je ook allerlei andere mensen. "Ik wil gesprekken volgen die relevant zijn voor de energietransitie", zegt Liz, een masterstudent uit Canada. Naast haar staat de Frans-Britse Emma. Na een opleiding hernieuwbare energie werkt ze nu als stemcoach. Zij gaat naar de zogenaamde 'Groene Zone' waar vooral bedrijven op afkomen.

Veel van die mensen komen met het vliegtuig en stoten dus ook een hoop CO2 uit. Zolang de top wat oplevert, vinden bezoekers dat vaak de moeite waard. "Je moet een beetje opofferen om grote beslissingen te kunnen nemen", zegt de Turkse student Bartu.

Ook Stroot denkt dat het onvermijdelijk is dat er gevlogen wordt om klimaatverandering aan te pakken. "Geen enkel land kan de klimaatcrisis in zijn eentje aanpakken", zegt ze. "Nederland kan dat ook niet op zichzelf."

Afslanken

Twee jaar geleden werd al eens gepleit de klimaattoppen af te slanken. Volgens een groep internationale diplomaten, onder wie oud VN-secretaris-generaal Ban-Ki moon, zijn er inmiddels al behoorlijk wat afspraken gemaakt over klimaat. Jaarlijks bijeenkomen met een kleine groep onderhandelaars, misschien op een vaste plek, zou nu genoeg zijn.

In de overvolle gangen van de klimaattop Antalya is duidelijk dat deze oproep aan dovemansoren is gericht. Ook Hilde Stroot van Oxfam Novib denkt dat de balans een beetje zoek is. "Veel mensen komen puur om te netwerken", zegt ze. "Ga lekker thuis netwerken, denk ik dan."

Stadhuis Amsterdam heeft nu ligtoilet voor mensen met ernstige handicap

4 days 13 hours ago

Het stadhuis van Amsterdam heeft sinds vandaag een ligtoilet, speciaal voor kinderen en volwassenen met een ernstige lichamelijke beperking die liggend verschoond moeten worden. Amsterdam is naar eigen zeggen de eerste gemeente met zo'n ruim en aangepast toilet op het stadhuis.

Het ligtoilet heeft een plafondlift, een in hoogte verstelbare ligtafel en wastafel, en een wc met beugels. Er is genoeg ruimte voor een begeleider of familielid. De wethouder Zorg heeft 200.000 euro uitgetrokken voor het ligtoilet.

Volgens de gemeente is gekozen voor het stadhuis vanwege de centrale ligging in het centrum en de ruime openingstijden. Het stadhuis is vijf dagen per week vanaf 07.00 uur geopend. In het weekend is het stadhuis dicht.

Ieder gezin een dagje uit

De gemeente heeft het toilet samen met Stichting het Gehandicapte Kind ingericht. Die stichting zet zich in voor goede toiletvoorzieningen voor kinderen en volwassenen met een ernstige handicap, zodat "ieder gezin een dagje uit kan".

Daardoor zijn er inmiddels liggende toiletvoorzieningen in safaripark Beekse Bergen, Paleis Het Loo, de Efteling, Oorlogsmuseum Overloon en het Chassé Theater in Breda.

'Trambestuurders Amsterdam kampen met gehoorschade door harde geluiden'

4 days 14 hours ago

Amsterdamse trambestuurders hebben geregeld last van plotselinge harde geluiden tijdens het rijden. Bij sommige bestuurders heeft dat geleid tot gehoorschade, meldt Het Parool.

Volgens de krant is vervoersbedrijf GVB op de hoogte van de problemen, maar de bestuurders zeggen dat er te weinig wordt gedaan om ze op te lossen.

De geluidsoverlast kan verschillende oorzaken hebben, zoals verouderd materiaal. Het kan hierbij gaan om zowel de trams als de rails. Bij hoge snelheden en bij bochten maakt dat versleten materiaal veel geluid. Volgens de bestuurders gaat het niet om constante harde geluiden, maar om geluidspieken.

Uitschieters tot 92 decibel

Volgens de wet moet een werkgever gehoorbescherming aanbieden bij een dagelijkse blootstelling aan 80 decibel. Boven de 85 decibel is het dragen ervan verplicht en de grens van 87 decibel mag niet worden overschreden. In dat geval moet de werkgever er alles aan doen om het geluid te verminderen. Trambestuurders hebben zelf metingen gedaan en zagen daarbij uitschieters van 87 tot 92 decibel.

In een reactie aan Het Parool wijst het GVB naar een eerder onderzoek uit 2022 waaruit bleek dat geluidsnormen niet werden overschreden. Het vervoersbedrijf ziet daarom geen aanleiding om trambestuurders standaard gehoorbescherming te geven. Ook hebben trambestuurders hun gehoor nodig om verkeerssituaties goed in te schatten en veilig deel te nemen aan het verkeer, aldus het GVB.

Vakbond CNV zegt de klachten van de trambestuurders te herkennen. Volgens het CNV liggen er al langere tijd vragen bij het management van het GVB over nieuwe geluidsmetingen in de trams.

Einde salderen leidt tot run op thuisbatterijen, 'hoofd koel houden'

4 days 14 hours ago

Het aantal huishoudens met een thuisbatterij is dit jaar meer dan verdubbeld, naar bijna 430.000. Dat blijkt uit de nieuwste editie van het trendrapport Storage & Solar van onderzoeksbureau Dutch New Energy.

Belangrijkste oorzaak van de toename is het afschaffen van de zogenoemde salderingsregeling. Voor de ruim drie miljoen Nederlandse huishoudens met zonnepanelen lijkt een thuisbatterij de oplossing nu het per 1 januari minder voordelig wordt om stroom terug te leveren aan het net.

Die toegenomen vraag merkt installatiebedrijf Lokaal Verduurzamen. "Wij installeren er nu gemiddeld tussen de zeven en tien per week", zegt Nick Bretveld. "Maar door het einde van de salderingsregeling loopt de agenda vol en kijken we of we verder kunnen opschalen."

Een van de klanten die ook de vlucht naar voren hebben genomen is de 78-jarige Gert Simon. Hij wist dat de salderingsregeling zou verdwijnen, las dat het uitzetten van zijn zonnepanelen niet de beste optie is en besloot daarom een batterij aan te schaffen. "Misschien heb ik er niet zoveel meer aan, maar ik hoop ooit dat degene die hierna in mijn huis komt er wel wat aan heeft."

Met Simon zijn er steeds meer die om verschillende redenen kiezen voor een thuisbatterij. Al moet de opmars ook in perspectief worden geplaatst: eind dit jaar is de batterijcapaciteit op papier genoeg om Nederland ongeveer een half uur van stroom te voorzien. Afhankelijk van het tijdstip op de dag en hoeveel energie er wordt opgewekt kan dat langer of korter zijn.

Hoewel een deel van de mensen nu al handelt, voorziet Dutch New Energy voorlopig nog groei. "Volgend jaar zullen de mensen reageren die op de rekening zien dat er iets gebeurt", zegt hoofdonderzoeker Hrvoje Medarac. "Als mensen eind volgend jaar zien dat de jaarlijkse besparingen op hun energierekening uit zonnestroom daalt, zullen ook in 2028 weer mensen een nieuwe batterij kiezen."

Batterij-aanbieders spelen met reclame in op de toegenomen interesse. Experts roepen bezitters van zonnepanelen op het hoofd koel te houden. "Je moet goed onderzoek doen en niet over een nacht ijs gaan", waarschuwt Joyce Donat van de Consumentenbond. Niet elke verkoper kan zijn beloftes nakomen, zegt ze. Bovendien zijn er oplichters actief die mensen aan de deur of per telefoon benaderen.

De Consumentenbond adviseert mensen om te kijken naar hoeveel panelen je hebt en hoeveel stroom je gebruikt. "Voor de meeste mensen is het helemaal niet zo aantrekkelijk", zegt Donat. "Onze berekening is dat een gemiddeld huishouden met een thuisbatterij er ongeveer vijftien jaar over doet voordat deze is terugverdiend. Dat is ongeveer de levensduur van een batterij."

Toch kunnen sommigen hun batterij sneller terugverdienen. "Het ligt aan je situatie", zegt Donat. Maar in de praktijk is dat vooral weggelegd voor mensen met veel kennis en motivatie. "Als het jou lukt om je stroomgebruik heel erg te sturen, dan kan het interessant zijn."

Een deel van de kopers vindt het ook niet erg de batterij niet terug te verdienen. Zij beschouwen het als een uitdaging om zoveel mogelijk eigen zonnestroom te gebruiken.

Batterijen aan het net

Naast de thuisbatterijen winnen ook grotere batterijen terrein. Door het overvolle stroomnet sluiten steeds meer bedrijven een contract waarbij ze op sommige momenten geen garantie hebben op stroom. Batterijen helpen dit te overbruggen.

Ook hangen er steeds meer 'reuzebatterijen' aan het stroomnet. Zonnepanelen en windturbines wekken nu vaak grote hoeveelheden stroom tegelijkertijd op. Soms ook als er weinig vraag is. Dat leidt tot lage stroomprijzen en soms wordt stroom 'weggegooid'. Om die stroom op te slaan, krijgen nieuwe zonne- en windparken steeds vaker direct een batterij.

Het kabinet lanceerde begin november een visie om de batterijcapaciteit de komende vijftien jaar enorm te laten groeien om zo ruimte te maken op het overvolle stroomnet. Ook krijgen mensen de mogelijkheid om, tegen vergoeding, netbeheerders de controle te geven over hun batterij. Daarmee kan drukte op het stroomnet worden verlicht.

Wekdienst 18/11: Hilversum en Wijdemeren naar stembus • Opiniepeiler Maurice de Hond staat terecht

4 days 15 hours ago

Goedemorgen! Inwoners van Hilversum en Wijdemeren gaan naar de stembus om de nieuwe gemeenteraad te kiezen en tot middernacht kunnen kandidaten voor het voorzitterschap van wereldvoetbalbond FIFA zich melden.

Eerst het weer:

Vandaag trekken van west naar oost buien over het land. Vooral in het noorden schijnt ook zo nu en dan de zon. Bij een vrij stevige westenwind wordt het ongeveer 11 graden. Morgen blijft het wisselvallig en zacht. Vanaf vrijdag gaan de temperaturen geleidelijk weer wat omlaag en blijft het vaak droog.

De verwachting voor de komende dagen zie je in deze video:

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De inzet van Sybrand Buma, de vicepresident van de Raad van State, is bij veel oppositiepartijen met weinig enthousiasme ontvangen. Dit bleek afgelopen avond en nacht tijdens een ruim acht uur durend debat over de 'ontstane politieke situatie'.

Onder meer Pro, SP, PVV, Partij voor de Dieren, BBB en ChristenUnie zetten vraagtekens bij de inzet van Buma. Pro en de Partij voor de Dieren vinden dat het kabinet de keuze voor samenwerking met oppositiepartijen opnieuw vooruit schuift. Wel is er opluchting dat er voorlopig geen nieuwe verkiezingen komen.

Premier Jetten is ervan overtuigd dat door het inroepen van de hulp van Buma het minderheidskabinet beter zal gaan functioneren. Buma moet "mogelijke vormen schetsen" waarin het minderheidskabinet beter kan samenwerken rond "financiële besluitvormingsmomenten".

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

"Als ik niks doe, gaan die mensen het waarschijnlijk niet overleven", dacht de 18-jarige Jorn Kappert. Hij sprong gisteren in het ijskoude water in Harlingen om een man en een vrouw uit een te water geraakte auto te redden.

Toen Kappert naast de auto lag, was het nog niet zo makkelijk om de deuren open te krijgen, vertelt hij:

Fijne dag!

Datacenters verbruikten vorig jaar 5 procent van alle stroom

4 days 15 hours ago

Het elektriciteitsverbruik van datacenters in Nederland blijft toenemen. Uit nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat datacenters vorig jaar verantwoordelijk waren voor 5 procent van het totale stroomverbruik.

In 2024 was dat nog 4,6 procent. Het gaat nog wel om een verwachting, het definitieve cijfer voor 2025 kan nog omhoog of omlaag worden bijgesteld. Sinds de start van de meting van het CBS in 2017 is het aandeel van stroomverbruik door datacenters meer dan verdrievoudigd.

Volgens het CBS is binnen de Europese Unie alleen Ierland een groter deel van de totale elektriciteit kwijt aan datacenters. Daar gaat ruim 21 procent van het energieverbruik naar datacenters.

In Nederland staan ongeveer 200 datacenters, waarvan er ongeveer 50 tot de categorie 'groot datacenter' worden beschouwd door het statistiekbureau. Die gebruiken meer dan 10 gigawattuur (GWh) aan energie per jaar en zijn goed voor meer dan 90 procent van de geleverde elektriciteit aan datacenters.

Datacenters in ons land zijn bijvoorbeeld van techbedrijven en bedrijven die clouddiensten aanbieden.

In de berekening van het CBS zijn bedrijven en instellingen die een eigen voorziening hebben voor dataopslag niet meegenomen, zoals universiteiten en ziekenhuizen.

De grote datacenters zijn de afgelopen jaren in aantal niet erg gegroeid ziet het CBS, maar het elektriciteitsverbruik van die groep is wel gestegen.

Wat de voor- en nadelen van datacentra zijn, belichtten we al eerder in deze video:

In datacenters staan computerservers, voor het draaiende houden van programma's of het opwekken van rekenkracht voor kunstmatige intelligentie. Die servers worden door het vele stroomgebruik ook warm en daarom gebruiken datacenters ook systemen om de ruimtes te koelen. Die verbruiken op hun beurt ook weer stroom.

Op veel plekken in ons land is het stroomnet vol en zijn nieuwe aansluitingen lastig. Het kabinet-Rutte IV stelde om die schaarse ruimte in 2022 een landelijk verbod in op de bouw van grote datacenters. De komende jaren worden er nog wel meerdere nieuwe grote datacenters gebouwd, omdat de vergunningen daarvoor al waren afgegeven.

Dat speelt ook bij een al gepland datacenter in Amsterdam. In de zomer was daar een groot protest tegen de bouw. Bewoners vinden dat het gebouw een te groot deel opeist van voorzieningen als drinkwater en elektriciteit. Volgens tegenstanders zit het datacenter woningbouw in de weg. Dat ontkent netbeheerder Liander.

Het bedrijf achter het datacenter in Amsterdam zegt dat meerdere bedrijven en de overheid gebruik gaan maken van de servercapaciteit die vrijkomt. Het datacenter draagt daarmee bij aan de economie, zeggen ze.

Ook laatste Senaatszetel nu definitief naar Democraten: winst Peltola in Alaska

4 days 17 hours ago

Bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen is ook de laatste strijd om Senaatszetels, in de staat Alaska, beslecht in het voordeel van de Democraten. Mary Peltola haalde ruim 12.000 stemmen meer dan haar Republikeinse tegenstander, Dan S. Sullivan. In een eerste reactie laat Peltola weten "zeer vereerd" te zijn.

Daarmee leveren de Democraten 56 van de 100 senatoren, een flinke winst ten opzichte van de situatie hiervoor. De Democraten hebben het voor elkaar gekregen om maar liefst negen staten te veroveren op de Republikeinen, waarvan ook enkele die te boek staan als dieprood. Zo werden er historische overwinningen geboekt in Mississippi, Texas en Kansas, staten waar vele tientallen jaren Democraten achter het net visten.

Ook Alaska geldt als traditioneel Republikeins, al werd daar tussen 2009 en 2015 al eens een keer een Democraat verkozen. Aankomend senator Peltola, die tot de gematigde vleugel van de partij behoort, kan terugkijken op een uiterst succesvolle campagne. Met haar slogan 'Fish, Family, Freedom' wist ze veel Alaskanen te bereiken die niet snel op de Democraten zouden stemmen.

'Stemverwarring' door Democraten

In aanloop naar de midterms ontstond er wel commotie over de strategie van de Democraten in de meest noordelijke staat van de VS. In Alaska mogen in tegenstelling tot veel andere staten meerdere kandidaten op het stembiljet staan. The New York Times onthulde dat Peltola en de Democratische Senaatscommissie bewust op zoek waren gegaan naar kandidaten die ook de naam Dan Sullivan hadden, zoals de Republikeinse kandidaat heet.

Het idee daarbij was om verwarring te zaaien en te hopen dat mensen per ongeluk op de verkeerde kandidaat zouden stemmen. Een gepensioneerde leraar, Dan J. Sullivan, werd door de Democraten overgehaald om zich als onafhankelijke kandidaat verkiesbaar te stellen en het zo op te nemen tegen de Republikein Dan S. Sullivan.

De Democraten ontkennen de aantijgingen, maar de krant zegt zich te baseren op sms-berichten, documenten en verklaringen waaruit blijkt dat de partijtop er wel degelijk weet van had. Deze strategie is niet illegaal, maar wel omstreden. President Trump reageerde woedend en probeerde tevergeefs Peltola van de kieslijst te laten schrappen.

Nu alle stemmen geteld zijn, blijkt dat de potentiële stemmenverwarring geen effect heeft gehad op de uitslag. Het aantal stemmen voor Dan J. Sullivan was niet genoeg geweest om het gat tussen Dan S. Sullivan en Peltola te overbruggen.

Bekijk hier zelf de uitslagen:

Dat het tellen van de stemmen in Alaska zo veel langer duurde dan in andere staten, heeft meerdere oorzaken. Enerzijds is Alaska een staat waar veel mensen in afgelegen gebieden wonen. Er is een ingewikkelde logistieke operatie opgezet om alle poststemmen én alle normale stemformulieren per vliegtuig op te halen. Die operatie heeft dus wel twee weken in beslag genomen. Alle stemmen worden naar de hoofdstad Juneau gebracht, een stad die enkel makkelijk per boot of vliegtuig te bereiken is.

Daarnaast is het maken van een definitieve call door media als persbureau AP, waar de NOS op leunt, ook nog eens extra precair in Alaska vanwege het ingewikkelde kiessysteem daar. Die staat heeft zoals gezegd meerdere kandidaten op het stembiljet, maar kiezers mogen ook nog eens hun favoriete kandidaten rangschikken.

Wanneer geen enkele kandidaat meer dan 50 procent van de stemmen krijgt, wordt er gekeken naar de rangschikking. De deelnemer met de minste stemmen valt af. De stemmen voor deze kandidaat worden verdeeld over de andere kandidaten, afhankelijk van de voorkeursrangschikking van de kiezers. Met andere woorden: de nummer 2 van die kiezers krijgt dan hun stem. Dat gaat zo door tot er twee kandidaten over zijn, waarna er een winnaar wordt uitgeroepen.

Congres in januari van start

Nu er een uitslag is in Alaska, zijn alle Senaatszetels verdeeld. Dat geldt ook voor de gouverneursposten. Er moeten alleen nog een paar zetels in het Huis van Afgevaardigden verdeeld worden. Ook daar hebben de Democraten een meerderheid. Alle nieuwe volksvertegenwoordigers leggen op 3 januari de eed af, waarna het nieuwe Congres zitting neemt.

Voordat de Democraten in de Senaat aan de slag kunnen, moeten ze nog eerst hun leider kiezen. Voor het eerst in tientallen jaren komt er een stemming over wie de fractie moet leiden.

Oppositie kritisch op inzet Buma: keuze tussen links en rechts opnieuw uitgesteld

4 days 19 hours ago

De inzet van Sybrand Buma, de vicepresident van de Raad van State, is bij veel oppositiepartijen met weinig enthousiasme ontvangen. Dit bleek dinsdagavond tijdens een ruim acht uur durend debat over de 'ontstane politieke situatie', dat tot in de nacht doorging.

Onder meer Pro, SP, PVV, Partij voor de Dieren, BBB en ChristenUnie zetten vraagtekens bij de inzet van Buma. Pro en de Partij voor de Dieren vinden dat het kabinet de keuze voor samenwerking met oppositiepartijen opnieuw vooruitschuift. "We zijn weer terug bij af", concludeerde partijleider Teunissen van de Partij voor de Dieren. "Het enige wat er is gebeurd, is dat een kabinetsval is voorkomen", vond Pro-leider Klaver. Wel is er opluchting dat er voorlopig geen nieuwe verkiezingen komen.

Premier Jetten is ervan overtuigd dat door het inroepen van de hulp van Buma het minderheidskabinet beter zal gaan functioneren. Buma moet "mogelijke vormen schetsen" waarin het minderheidskabinet beter kan samenwerken rond "financiële besluitvormingsmomenten". Ook kan Buma een opzet leveren voor toekomstige minderheidskabinetten, zo is de gedachte.

Jetten kreeg tijdens het debat veel vragen over het hulpverzoek. Want wat gaat hij nu precies doen? Wordt het lastige werk niet uitbesteed en moet premier Jetten niet zelf aan de slag? Ook wordt gevreesd dat Buma in een politieke rol terechtkomt als er financiële keuzes gemaakt worden. "Wordt hij niet voor een karretje gespannen?", wil Volt-leider Dassen bijvoorbeeld weten.

Geen overtuigend antwoord

Het waren vragen waar de fractievoorzitters Paternotte (D66), Brekelmans (VVD) en Bontenbal (CDA) in het debat niet per se een overtuigend antwoord op hadden. Paternotte zei dat het niet de bedoeling is dat Buma het coalitieakkoord gaat herschrijven.

Brekelmans sprak de hoop uit op een "stevig financieel fundament" en op langdurige afspraken over bijvoorbeeld defensie, maar weet niet of het lukt. "We kunnen niet van de heer Buma verwachten dat hij dit even fikst. Want het is razend ingewikkeld."

Kijk hier hoe enkele oppositiepartijen aankijken tegen de keuze voor Buma:

In het debat stond opnieuw de vraag centraal: kiest dit minderheidskabinet voor links of voor rechts? Met de inzet van Buma, belandt die keuze opnieuw op de lange baan.

Pro-leider Klaver hoopt dat het kabinet-Jetten er nog eens goed over nadenkt. "Om keuzes te maken, heb je Buma niet nodig", aldus Klaver. "We kunnen morgen beginnen met onderhandelen."

Maar Jetten is niet van plan om zich op korte termijn uit te spreken met welke oppositiepartijen ze de onderhandelingen starten over het eerstvolgende grote financiële onderwerp, de Voorjaarsnota.

"Nee, we gaan niet als een kip zonder kop doorrennen", is het antwoord van premier Jetten. "Dat hebben we de afgelopen weken en maanden gedaan." Wel belooft hij dat het kabinet die keuzes na het rapport-Buma wel zal maken.

De appjes tussen VVD en Denk

In het debat speelde nog een andere heikele kwestie: de appjes, de telefoontjes en de gesprekken tussen de coalitiepartij VVD en oppositiepartij Denk. Duidelijk is dat verschillende VVD'ers op de dag van de stemmingen over het belastingplan contact hadden met de Kamerleden van Denk.

PVV, Pro, Volt en andere oppositiepartijen wilden vooral weten of de VVD heeft geprobeerd om het eigen belastingplan te laten sneuvelen in de Tweede Kamer. Dat ontkent de VVD met klem, volgens de partij is alleen contact geweest over moties en amendementen.

Oppositiepartijen PVV en Pro riepen minister Heinen (Financiën) op om in de Kamer uitleg te geven over zijn contact met Denk. Daar gaf de minister geen gehoor aan. Volgens premier Jetten was dat ook niet nodig, omdat hij namens het volledige kabinet sprak.

Ook een verzoek om de communicatie tussen Heinen en Denk-Kamerleden te openbaren, werd niet ingewilligd. Volgens Heinen gaat dit om "vertrouwelijke politieke contacten" die "noodzakelijk zijn voor het goed functioneren van het parlementaire proces".

'Klip-en-klare brief'

Komende weken moet duidelijk worden hoe het minderheidskabinet verdergaat. Jetten gaat eerst een "klip-en-klare" brief aan Buma schrijven over diens nieuwe opdracht. Daarin zegt hij ook de zorgen en kritiek van de oppositiepartijen mee te nemen. Daarna krijgt Buma een maand de tijd om het minderheidskabinet een zetje vooruit te geven.

Het is nog onbekend op welke manier Buma met zijn opdracht aan de slag gaat. Het is dus ook nog niet duidelijk met wie en waar hij zijn gesprekken zal voeren.

Inwoners van Hilversum en Wijdemeren naar de stembus

4 days 20 hours ago

Inwoners van Hilversum en Wijdemeren kiezen vandaag een nieuwe gemeenteraad. De twee gemeenten deden afgelopen maart niet mee met de gemeenteraadsverkiezingen vanwege een gemeentelijke herindeling. Hilversum en de zes dorpen van Wijdemeren gaan vanaf 1 januari samen de gemeente Hilversum vormen.

Inwoners van Hilversum en Wijdemeren kunnen op zestig plekken hun stem uitbrengen. Onder andere in het Instituut voor Beeld en Geluid op het Mediapark. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022 was de opkomst in Hilversum 51 procent. In Wijdemeren was die bijna 59 procent.

In Hilversum wonen bijna 95.000 mensen. In Wijdemeren, dat uit de dorpen Ankeveen, Breukeleveen, 's-Graveland, Kortenhoef, Loosdrecht en Nederhorst den Berg bestaat, iets minder dan 25.000.

Nederland telt sinds 1 januari 2023 in totaal 342 gemeenten. Dat zijn er een stuk minder dan dertig jaar geleden: toen waren het er nog 774. Vooral in de jaren 90 en de jaren 00 gingen tal van gemeenten samen. De belangrijkste reden was meestal dat het goedkoper is om bepaalde taken samen te voegen. Dat geldt nu ook voor de fusie tussen Wijdemeren en Hilversum.

Nvidia verwacht omzetstijging ondanks ophef over topman Huang

4 days 21 hours ago

De Amerikaanse chipfabrikant Nvidia heeft het derde kwartaal de omzet meer dan verdubbeld. Het bedrijf blijft profiteren van de enorme vraag naar chips voor AI. En dat is een meevaller voor de chipmaker: de afgelopen weken is het concern verwikkeld geraakt in een schandaal rond de voormalige topman Jensen Huang.

De totale omzet steeg met 103 procent naar 115,8 miljard dollar, de nettowinst steeg naar 65,3 miljard. Het bedrijf denkt dat de omzet in het komende kwartaal naar 130 miljard zal stijgen.

Vertrek Huang

Topman Jensen Huang trad vorige week af na onthullingen over meerdere affaires. Hij zou onder andere een buitenechtelijke relatie hebben gehad met een vermeende Chinese spion. De cijfers van vandaag gaan over het derde kwartaal, tot eind oktober. Het vertrek van Huang heeft daar dus geen invloed op gehad.

Sinds het vertrek van Huang staat financieel directeur Colette Kress tijdelijk aan het roer. Zij is onderdeel van een kleine kring van topmensen om Huang heen en werkt dertien jaar bij het bedrijf. De presentatie van de kwartaalcijfers waren haar vuurdoop.

Lobby om terug te keren

Huang zei dinsdag in zijn eerste verklaring sinds zijn aftreden open te staan voor een terugkeer. "Sinds mijn vertrek heb ik talloze oproepen gezien van medewerkers, investeerders, zakenpartners en klanten van Nvidia om als CEO terug te keren".

Een online petitie waarin de raad van bestuur van Nvidia wordt opgeroepen Huang terug te laten keren is bijna 200.000 keer ondertekend, waaronder door zo'n 10.000 werknemers van Nvidia. De voorzitter van de raad van bestuur liet weten niets te zien in een terugkeer van Jensen Huang.

Getuigen voor Senaat

Ook werd bekend dat Jensen Huang gaat getuigen voor de Amerikaanse Senaatscommissie voor Bankzaken. En ook verschillende commissies van het Huis van Afgevaardigden willen met de voormalig topman in gesprek over zijn affaires. Dat zou achter gesloten deuren plaatsvinden. De commissies houden zich bezig met inlichtingen in het buitenland, waaronder China.

De Amerikaanse minister Lutnick van Handel is eveneens opgeroepen om te getuigen voor de Senaatscommissie. Zijn handelen wordt onderzocht vanwege de export van AI-chips van Nvidia naar China. Anonieme functionarissen binnen de regering-Trump meldden aan Amerikaanse media dat Lutnick pogingen heeft tegengehouden om de exportbeperkingen op AI-chips naar China aan te scherpen.

Volgens een woordvoerder van zijn ministerie zal Lutnick op eigen initiatief voor de commissie verschijnen.

Wat is Nvidia?

Het Amerikaanse technologiebedrijf Nvidia is een van de belangrijkste spelers op het gebied van kunstmatige intelligentie. Het bedrijf ontwerpt geavanceerde chips, die onder meer worden gebruikt om AI-systemen te ontwikkelen. Doordat de vraag naar deze chips enorm is gestegen, is Nvidia uitgegroeid tot een van de waardevolste bedrijven ter wereld.

Ier in VS aangeklaagd voor vernielen militair vliegtuig

4 days 22 hours ago

Een 48-jarige man uit Ierland is in de VS aangeklaagd voor het vernielen van een Amerikaans militair vliegtuig. De man drong in april het beveiligde terrein van Shannon Airport in Ierland binnen en zou het toestel zo zwaar hebben beschadigd dat het niet meer kan vliegen.

Het gaat om een C-130 Hercules, een militair transportvliegtuig met een waarde van ongeveer 60 miljoen dollar volgens Amerikaanse autoriteiten. Volgens de aanklagers drong Daithi O'Corrain de luchthaven binnen en liep hij naar het toestel, dat op een afgelegen taxibaan geparkeerd stond.

Vervolgens brak hij het slot van een deur aan de achterkant van het vliegtuig open en sloot zichzelf op in het toestel. Daar zou hij onder meer kabels en hydraulische leidingen hebben doorgesneden. Ook zou hij alle meters in de cockpit hebben vernield en beschadigde hij de luchtkanalen van het vliegtuig.

Gallium

De man had ook capsules met gallium meegenomen. Dat is een metaal dat al bij ongeveer dertig graden smelt en aluminium ernstig kan aantasten. Het vliegtuig is grotendeels van aluminium gemaakt.

Enkele uren nadat O'Corrain het toestel was binnengedrongen, kwam de bemanning aan om ermee te vertrekken. Zij zagen hem door een raam van de cockpit en waarschuwden de beveiliging. De 48-jarige Ier klom vervolgens via een luik op het dak naar buiten. Daar sloeg hij met een bijl tegen de buitenkant van het vliegtuig.

Ook goot hij volgens de aanklagers onbekende vloeistoffen in de brandstoftanks. Kort daarna hield de Ierse politie de man aan.

Uit protest

De Amerikaanse autoriteiten maken niet bekend wat de beweegredenen van O'Corrain waren. Volgens mensen om hem heen is hij een fanatieke vredesactivist en handelde hij uit protest tegen de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Ierland en tegen de Amerikaanse betrokkenheid bij oorlogen in het Midden-Oosten.

Shannon Airport is vanwege de strategische ligging belangrijk voor het Amerikaanse leger. De luchthaven in het westen van Ierland is een belangrijke tussenstop voor Amerikaanse militairen en militair materieel dat de Atlantische Oceaan oversteekt.

Volgens de aanklagers zou de man zijn actie maandenlang hebben voorbereid. Zo zocht hij op internet naar informatie over de bouw van het vliegtuig en bestelde hij online het gallium. Ook onderzocht hij hoe hij het beveiligde terrein kon binnendringen en gebruikte hij een app om de bewegingen van militaire vliegtuigen te volgen.

O'Corrain wordt aangeklaagd voor het vernielen van overheidseigendommen. Daarop staat in de VS een gevangenisstraf van maximaal tien jaar.

Checked
51 minutes 33 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed