NOS Nieuws - Algemeen

Goudprijs daalt steeds verder, laagste stand sinds september vorig jaar

2 days 5 hours ago

Waar de prijs van goud begin dit jaar nog records brak, is die koers inmiddels omgezet in een flinke daling. Een troy ounce, iets meer dan 31 gram, kost nu zo'n 3550 dollar. Dat is de laagste stand van het edelmetaal sinds september vorig jaar.

In januari was de prijs van goud boven de 5000 dollar per troy ounce. Met die standaardmaat kunnen prijzen wereldwijd vergeleken worden.

De recordprijs werd vooral opgedreven door centrale banken, die vanwege de economische instabiliteit in de Verenigde Staten hun Amerikaanse staatsobligaties en dollars inruilden voor het edelmetaal. Het gevolg was dat het bezit van goud van centrale banken meer dan verdubbelde ten opzichte van 2021.

Abrupt einde

De afgelopen maanden kwam er een abrupt einde aan die alsmaar stijgende goudprijs. Dat is volgens deskundigen en beleggers te verklaren door de stijgende rentes van de afgelopen periode.

Vanwege de oorlog in het Midden-Oosten is de inflatie wereldwijd flink opgelopen. Om die stijgende prijzen te drukken, verhogen centrale banken de rentes. Zo verhoogde de Europese Centrale Bank de rente in september. De Amerikaanse Federale Bank deed dat toen ook, voor het eerst in ruim drie jaar tijd. De verwachting is dat dat binnenkort nog een keer gebeurt.

Wanneer rentes oplopen is het voor beleggers interessanter om te kijken naar andere beleggingen dan goud, zegt Teeuwe Mevissen, macrostrateeg bij Raboreseach. "Het is net zoals bij een bitcoin, je stopt een kilo goud in een kluis en over dertig jaar haal je het er weer uit. Je krijgt geen rente op goud dus je kunt niks uitkeren."

Ook de stijgende koers van de dollar speelt een rol in de dalende goudprijs. Wie goud als belegging wil kopen, rekent af in dollars. Het werd daardoor ook duurder om goud aan te schaffen waardoor de vraag naar goud minder werd.

Veilige investering?

Niet alleen veel grote beleggers, ook kleinere, particuliere beleggers stapten de afgelopen tijd over naar het goud. Een veelgehoorde reden is namelijk dat goud stabiliteit en zekerheid biedt als belegging.

Dat is ook wat Joost Schmets van de Vereniging voor Effectenbezitters ziet. "Particulieren gaan voor zekerheid. Goud kun je aanraken en dat stelt mensen gerust. Het is dan ook echt voor de lange termijn."

Schmets denkt dan ook niet dat veel particulieren hun goud nu snel van de hand gaan doen door de lagere prijzen.

Toch zegt Mevissen voorzichtig te zijn met het benoemen van goud als stabiele belegging, vooral als mensen goud zijn gaan kopen toen die prijs op recordhoogte stond. "Goud kan net zoals alle andere financiële waarden een grillig koersverloop laten zien, zowel opwaarts als neerwaarts, met alle consequenties voor particulieren van dien."

Hij benoemt daarom, net zoals Schmets, dat je goud moet zien als een langetermijnbelegging. "Je mag er op de langere termijn wel van uitgaan dat de goudprijs stijgt, maar dit gaat natuurlijk altijd met risico's gepaard."

Man uit Didam veroordeeld voor opsluiten, mishandelen en bedreigen deurwaarder

2 days 5 hours ago

Een 32-jarige man uit Didam is veroordeeld voor het opsluiten, mishandelen en bedreigen van een deurwaarder in zijn woning. De rechtbank in Zutphen heeft de man een gevangenisstraf van 2,5 jaar opgelegd, waarvan een jaar voorwaardelijk. Ook moet hij het slachtoffer ruim 1000 euro schadevergoeding betalen.

Afgelopen zomer kwam de deurwaarder vanwege zijn werk bij de woning in het Gelderse dorp. De man liet hem binnen, maar deed vervolgens de deur op slot. Daar hield hij het slachtoffer enige tijd in de woning vast, waar hij hem mishandelde en met een vuurwapen bedreigde.

Voelde zich zelf bedreigd

De man heeft tijdens de zitting zijn schuld bekend. Ook betuigde hij spijt aan het slachtoffer. Waarom hij zover ging, heeft hij zelf nauwelijks kunnen verklaren, schrijft de rechtbank. Naar eigen zeggen bevond de man zich in een moeilijke periode en voelde hij zich bedreigd.

Ook had hij de dagen ervoor veel drugs gebruikt. Volgens de rechtbank kwamen zijn spijt en zijn motivatie om zich te beteren oprecht over. Daarom is een deel van de straf voorwaardelijk opgelegd.

Deurwaarder deed gewoon zijn werk

Voor de deurwaarder heeft de gebeurtenis grote impact gehad. Hij vreesde die dag voor zijn leven, en ook na het incident voelde hij zich onveilig.

"De man maakte niet alleen inbreuk op de persoonlijke vrijheid van de deurwaarder, maar ook op zijn lichamelijke en geestelijke integriteit", verklaart de rechtbank. De deurwaarder deed gewoon zijn werk, aldus de Zutphense rechtbank, en is "geheel buiten zijn toedoen in deze situatie terechtgekomen".

Deurwaarders zijn vaker doelwit van agressie en geweld, zoals bedreiging, intimidatie of verbaal geweld. Bij een deel van hen gaat dat verder en is er sprake van fysiek geweld.

Scholieren en studenten lopen uit de les tegen toenemende militarisering

2 days 5 hours ago

Studenten en scholieren door heel Nederland zijn hun klaslokalen uit gelopen vandaag. Daarmee willen ze protesteren tegen de dienstplicht en de verdere militarisering, zoals zij dat noemen.

In zestien plaatsen hebben in totaal enkele duizenden jongeren gedemonstreerd. Het protest is een initiatief van de organisatie Stop de Oorlogkoorts en wordt gesteund door onder andere FNV Young & United en de Landelijke Studentenvakbond (LSVb).

De initiatiefnemers eisen ook een einde aan de militaire werving op scholen en campussen en eisen dat onderwijsinstellingen hun banden met defensie en de wapenindustrie openbaar maken. Ook willen ze dat het geld dat naar defensie gaat, wordt geïnvesteerd in onder meer onderwijs, zorg en sociale zekerheid.

Toekomst

Op het Domplein in Utrecht hadden enkele honderden jongeren zich verzameld voor de manifestatie. De actievoerders dragen borden bij zich met teksten als "ik sterf niet voor jou!" en "keuzevrijheid voor de jeugd!". Ook richtten sprekers op het podium zich tot minister van Defensie Yesilgöz: "Als je luistert: we don't want your fucking war".

"Ik vind dat de overheid zich richt op een soort onontkoombare oorlog waardoor de maatschappij wordt ingericht op een oorlog, in plaats van op de toekomst", zegt Anne. Ze zit op het Descart College in Utrecht en doet mee aan het protest.

Bij de Hogeschool Rotterdam kwamen zo'n honderd mensen bijeen, schrijft persbureau ANP. De actievoerders hebben spandoeken en borden bij zich met teksten als "Zullen we ons leven niet aan Yesilgöz geven?!" en "stop de militarisering".

In Amsterdam liepen studenten van de Universiteit van Amsterdam vanaf de Roeterseilandcampus naar de Stopera, het gemeentehuis. Daar hadden enkele honderden scholieren en studenten van middelbare en hogescholen zich verzameld.

Dialoog

"Demonstreren hoort bij onze vrije samenleving", zegt defensieminister Yesilgöz. "En die vrije samenleving hebben we dankzij de duizenden jongeren die zich bij defensie aansluiten om te staan voor onze vrijheid."

Minister Letschert van Onderwijs vindt dat scholen en universiteiten met hun studenten in dialoog moeten over waarom het kabinet meer investeert in defensie.

Ook in 24 andere Europese landen protesteerden jongeren tegen de toenemende militarisering, waaronder Duitsland, Spanje en Kroatië. In Italië liepen duizenden studenten in een mars door de straten van Rome tegen hogere militaire uitgaven en de stijgende kosten van het levensonderhoud. Ook vakbondsleden liepen mee met de protestmars.

Sybrand Buma begint aan klus: 'Hij begrijpt complexiteit van minderheidskabinet'

2 days 6 hours ago

Sybrand Buma kan aan zijn klus beginnen. De vicepresident van de Raad van State moet het kabinet gaan adviseren over de vraag hoe er het beste kan worden samengewerkt met "de constructieve krachten in het parlement", zegt premier Jetten. "Met name wat betreft de financiële besluitvorming."

Buma krijgt later vandaag een officiële brief van het kabinet met de vraag of hij kan onderzoeken of er een "financieel fundament" te leggen is onder de besluitvorming over begrotingen en het belastingplan, en of daarbij afspraken gemaakt kunnen worden over "de spelregels die we daarbij hanteren", zegt Jetten in zijn wekelijkse persconferentie.

Hij heeft al 'ja' gezegd. Buma is sinds begin deze week in beeld. Hij heeft al kort met Jetten over zijn taak gesproken en "staat er positief tegenover", zegt de premier. Hij krijgt een maand de tijd om advies uit te brengen.

Jetten wijst erop dat Buma als informateur bij de totstandkoming van zijn minderheidskabinet betrokken is geweest. "Dus hij begrijpt dat het complex is in een parlement met heel veel politieke fracties. Hij wil daar graag bij helpen, maar zal dat op zijn manier doen, dus hij zal er ook niet voor terugdeinzen om af en toe de vinger op de zere plek te leggen."

Volgens vicepremier Van den Brink (CDA) is Buma geknipt voor deze rol, omdat hij een lange staat van dienst heeft in de politiek. "Hij heeft in de Tweede Kamer deel uitgemaakt van zowel coalitie als oppositie en kan zich dus goed verplaatsen in de vraag die voorligt."

Oppositie zet vraagtekens

De inzet van Buma werd in het Kamerdebat over de crisis, dinsdagavond, met weinig enthousiasme ontvangen. Veel oppositiepartijen zetten er vraagtekens bij, ook vanwege zijn baan bij de Raad van State.

De Raad van State is het hoogste, onafhankelijke adviesorgaan van de regering. De vrees is dat de vicepresident nu meewerkt aan politieke afspraken die hij later zelf moet beoordelen.

Minister Heerma van Binnenlandse Zaken zegt dat Buma juist gevraagd is "vanwége zijn rol bij de Raad van State" als een van de hoogste adviseurs van het kabinet. Hij vindt dat goed, want de vraag hoe een minderheidskabinet moet omgaan met de oppositie "is nieuw". En het is de afgelopen maanden "niet vlekkeloos verlopen", geeft hij toe.

Wie is Sybrand Buma?

Sybrand van Haersma Buma is sinds juli van dit jaar vicepresident van de Raad van State en daarmee feitelijk de leider van dit belangrijkste adviesorgaan van de regering. De koning staat als voorzitter formeel boven hem, maar heeft een ceremoniële functie.

Hiervoor was hij zeven jaar burgemeester van Leeuwarden. Buma is een CDA'er. Hij was zeventien jaar lid van de Tweede Kamer (2002 - 2019), waarvan een kleine negen jaar CDA-fractievoorzitter.

Hij was eind vorig jaar informateur. Op 8 december 2025 meldde hij dat hij geen mogelijkheid zag om tot een meerderheidskabinet te komen en stelde hij voor de kabinetsformatie voort te zetten met D66, VVD en CDA.

Buma zal vandaag niet persoonlijk reageren. Hij is op werkbezoek op Curaçao. Daar sprak hij met de raad van ministers over onder meer de wetgevingscapaciteit op het eiland.

Torentjesoverleg komt terug

Er zullen naast de inzet van Buma nog een hoop andere dingen moeten gebeuren "om ervoor te zorgen dat we bij de Voorjaarsnota en volgend jaar bij Prinsjesdag in een wat overzichtelijker proces zitten", erkent premier Jetten. Zo wordt het zogenoemde 'Torentjesoverleg' in ere hersteld om de onderlinge samenwerking in de coalitie te verbeteren.

Dit betekent dat premier Jetten en de vicepremiers Yesilgöz en Van den Brink en de fractievoorzitters Paternotte (D66), Brekelmans (VVD) en Bontenbal (CDA) op maandag, buiten de ministerraad om, bij elkaar komen om over politiek gevoelige kwesties te spreken. Als dat nodig is kan bijvoorbeeld ook de minister van Financiën worden uitgenodigd.

Het Torentjesoverleg - dat allang niet meer in het Torentje van de premier plaatsvond - was ook een gewoonte onder voorgangers van Jetten als Lubbers, Kok en Rutte. Bij de start van het kabinet-Rutte IV werd het afgeschaft. Er was toen veel kritiek op de 'dichtgetimmerde' besluiten die eruit kwamen.

Podcast de Dag: Als jouw verdriet in het nieuws is

2 days 7 hours ago

Als je dochter, zoon, vader, moeder, vriend of vriendin slachtoffer wordt van een misdrijf, dan is dat moeilijk genoeg. En als er dan ook nog veel media-aandacht ontstaat, dan kan dat door de familie als een enorme extra druk worden ervaren.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Pieter van Vliet en Hans Faber hebben dit allebei meegemaakt en Hans richtte daarom zelfs de organisatie Namens de Familie op - die steeds vaker het woord voert namens families die hun diepste crisis doormaken. In deze podcast zoekt Elisabeth ze thuis op en hoor je hun verhaal.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

Brand in wooncomplex in Rotterdam, vier etages ontruimd

2 days 7 hours ago

Op de negende verdieping van een woontoren in Rotterdam heeft vanmorgen een brand gewoed. Zo'n zestig bewoners moesten daardoor hun huis uit. Twee mensen zijn naar het ziekenhuis gebracht.

De brandweer kreeg rond 11.20 uur vanmorgen een melding binnen van de brand aan de Gedempte Zalmhaven. Omdat het vuur woedde in een wooncomplex van 34 etages, werd gelijk groot opgeschaald. De brand is uiteindelijk van binnenuit geblust en was na ongeveer een uur onder controle. De oorzaak van de brand is nog onduidelijk, schrijft regionale omroep Rijnmond.

De bewoner van het appartement waar de brand uitbrak, is naar het ziekenhuis gebracht. Ook een bewoner van een ander appartement moest naar het ziekenhuis. Het is niet bekend hoe het met hen gaat.

Vier etages ontruimd

De achtste, negende, tiende en elfde verdieping van de flat zijn ontruimd. Het gaat om twintig woningen. De ongeveer zestig bewoners daarvan zijn opgevangen bij de GGD in een straat verderop, zegt een woordvoerder van de Veiligheidsregio. "Daar is ook een ambulance aanwezig waar ze zich kunnen laten nakijken, als ze dat willen."

De brand is inmiddels uit, maar in het gebouw is nog steeds veel rook. "Die trekt door de liftschacht heen", aldus de woordvoerder. De brandweer voert op dit moment metingen uit om te kijken of er gevaarlijke stoffen zijn vrijgekomen. Als dat niet het geval is, en zodra de rook is weggetrokken, mogen bewoners terug naar huis. "Maar ik denk dat we nog wel even ter plaatse zijn om te ventileren."

BBC: VK begon grote beveiligingsactie na aanvallen op koelsystemen in Europa

2 days 7 hours ago

Terwijl in Nederland, Frankrijk en andere Europese landen de afgelopen maanden temperaturen van vries- en koelsystemen werden aangepast bij cyberaanvallen, is in het Verenigd Koninkrijk een grote beveiligingsoperatie op poten gezet om een vergelijkbare aanval te voorkomen. Dat meldt de Britse omroep BBC.

Eerder leek het er nog op dat het VK ontsnapt was aan een cyberaanval, omdat daar gebruik wordt gemaakt van andere apparatuur. De omroep schrijft nu dat dit toch anders zit. Eind oktober ontdekten Britse veiligheidsdiensten na werk van ethische hackers, dat er een lek was bij een groot Brits koelsystemenbedrijf.

De hackers kwamen het lek op het spoor toen ze de beveiliging van de Britse koelsystemen onderzochten, naar aanleiding van de eerdere aanvallen in andere Europese landen. Toen ze het lek ontdekten, lichtten de hackers het bedrijf in. Daarop werd de grote beveiligingsactie georganiseerd.

'Race tegen de klok'

Bij de actie, die volgens BBC nog steeds aan de gang is en geheim werd gehouden, werken verschillende veiligheids- en voedselzekerheidsorganisaties in het VK samen om de beveiliging van koelsystemen op orde te krijgen. Zo moesten de meeste supermarkten in het land een week lang dagelijks honderden apparaten offline halen, schrijft BBC.

Ook hebben medewerkers handmatig koelsystemen bediend in plaats van deze via het internet aan te sturen. Niet alleen supermarkten werden ingelicht, ook onder meer winkels, benzinestations, (fastfood)restaurants en voedselverwerkingsbedrijven werden gewaarschuwd over de veiligheidsrisico's.

Een bron van de Britse omroep spreekt van "een race tegen de klok". Als aanvallers het lek hadden ontdekt, waren de gevolgen van een aanval "mogelijk verwoestend" geweest, zegt de bron.

Iraanse betrokkenheid

Begin deze maand en vorige maand werden in verschillende Europese landen koelsystemen ontregeld, zoals in België en Frankrijk. Vorige week meldden die landen dat ze aanwijzingen hebben dat Iran betrokken was bij de recente aanvallen.

De Franse nieuwszender BFM meldde dat het onderzoek gericht is op het hoofd van de hackersgroep Shahid Kaveh die banden heeft met de Islamitische Revolutionaire Garde, het elitekorps van de Iraanse staat.

Opnieuw problemen bij executie in VS: 'Neem me, laat me niet lijden'

2 days 8 hours ago

In de VS is opnieuw een executie niet verlopen zoals gepland. Rond middernacht Nederlandse tijd werd Reinaldo Dennes (70) door de staat Texas geëxecuteerd vanwege een moord. Het gevangenispersoneel had moeite om een geschikte ader te vinden voor de injectie van het dodelijke middel. Daardoor duurde de procedure meer dan een uur.

Na de injectie schreeuwde Dennes het uit van de pijn, schrijft persbureau AP. Hij klaagde over pijn in zijn been en richtte zich tot God. "Ik denk niet dat dit normaal is", zei hij. "Neem me mee, Vader. Laat me niet zo lijden. Kom op."

Dennes werd veroordeeld voor een moord op een diamanthandelaar in 1996. De handelaar werd met meerdere schotwonden gevonden in zijn kantoor in Houston.

Christa Pike

Vorige maand was er veel commotie in de VS over de mislukte executie van de 50-jarige Christa Pike. Zij bleef ademen hoewel ze twee keer een dosis van een dodelijk middel toegediend had gekregen. De executie werd na ruim een uur afgebroken, waarna Pike naar het ziekenhuis werd gebracht.

Ook bij Pike had het executieteam moeite om een infuus aan te leggen, zei haar advocaat later. Sommige aderen waren volgens hem door het prikken gescheurd.

Bij Dennes vond het gevangenispersoneel uiteindelijk een bruikbare ader in zijn linkervoet en zijn hals. Een woordvoerder kon niet zeggen hoeveel pogingen daarvoor nodig waren.

Twintigste keer

In de Amerikaanse staat Florida is dit jaar voor de twintigste keer de doodstraf uitgevoerd. Niet eerder kregen in Florida zoveel mensen de doodstraf in een jaar tijd.

Thomas Mitchell Overton (71) werd gisteren geëxecuteerd voor de moord op een zwangere vrouw en haar man tijdens een inbraak in 1999. Overton verkrachtte de vrouw, op dat moment acht maanden zwanger, voor hij haar om het leven bracht. Ook het ongeboren kind overleed. Overton heeft de moorden altijd ontkend.

Dit jaar zijn tot nu toe 38 doodstraffen uitgevoerd in de Verenigde Staten. Meer dan de helft daarvan gebeurde dus in Florida, onder de Republikeinse gouverneur Ron DeSantis. Hij zei eerder dat hij gerechtigheid wil voor families die al decennia wachten op de uitvoering van een doodvonnis.

ce

17 jaar cel geëist voor fatale MDMA-vergiftiging treinschoonmaker

2 days 8 hours ago

Het Openbaar Ministerie (OM) eist 17 jaar celstraf tegen de 38-jarige Fela D. Volgens justitie is hij verantwoordelijk voor drie vergiftigingen met vloeibare MDMA. Bij een van die incidenten kwam een 49-jarige treinschoonmaker om het leven.

De man werd op 9 juli 2024 onwel na een schoonmaakdienst op een opstelterrein bij Utrecht Centraal, hij overleed een dag later. Een andere schoonmaker (63) die ook onwel werd na de dienst overleefde het, maar liep blijvend letsel op.

Uit onderzoek bleek dat ze hadden gedronken uit bierflesjes met daarin vloeibaar MDMA, die ze hadden gevonden in een tas. De flesjes zagen er normaal uit en waren dichtgemaakt met een gebruikelijke bierflesdop. Uit het onderzoek kwam naar voren dat een slok uit het flesje gelijkstaat aan het innemen van dertig xtc-pillen.

Onvoldoende bewijs

Volgens justitie is er niet voldoende bewijs om de andere verdachte in de zaak, de 29-jarige Levy L., te veroordelen voor de vergiftiging van de schoonmakers. Het OM houdt hem wel mede verantwoordelijk voor het veroorzaken van ernstig blijvend letsel bij een 46-jarige man uit Capelle aan den IJssel in december 2024.

Die persoon raakte onwel toen hij in de woning van een vriend vloeibaar MDMA uit een bierflesje dronk. Tegen de 29-jarige verdachte eiste het OM 9 jaar cel.

Beide mannen ontkennen dat zij iets met de drugs te maken hebben. Verdachte D. beweerde dat hij de tas met de flesjes voor zijn huis had gevonden, en deze vervolgens in de trein van Rotterdam naar Groningen was vergeten.

Verwoestende impact

Gisteren kwamen in de rechtbank in Utrecht nabestaanden van de slachtoffers aan het woord. De ex-vrouw van de overleden schoonmaker, was te veel overmand door emoties om gebruik te maken van haar spreekrecht. Daarom werd namens haar een verklaring voorgelezen.

In de verklaring werd verteld over het overleden slachtoffer en de impact die zijn dood heeft op familie in Nederland, Duitsland en zijn thuisland Ghana. Zijn dochter was nog maar 1 jaar oud toen ze haar vader verloor. Ze is zo jong dat ze zich amper kan realiseren dat haar vader bestaan heeft, verklaarde de vrouw. Het is voor de familie niet te bevatten dat hij naar zijn werk vertrok, en niet meer terugkwam.

Ook namens de schoonmaker die overleefde, werd een verklaring voorgelezen. De 63-jarige had voor 9 juli 2024 een gewoon en fijn leven, werkte met plezier als treinschoonmaker en keek uit naar zijn pensioen. Hij moet nu leven met veel fysieke klachten, eenzaamheid en "slopende herinneringen." Hij vroeg de rechtbank in het oordeel rekening te houden met "de verwoestende impact" van het incident op zijn leven.

Voortdurend rouwproces

Het 46-jarige slachtoffer uit Capelle aan den IJssel kreeg na het drinken van het flesje een hartstilstand en liep daarbij een zuurstoftekort op. Zijn vrouw vertelde gisteren over hoe ze nooit meer samen met haar man zou zijn zoals voorheen, en dat ze hun kinderen niet samen zullen zien opgroeien.

Ze sprak van een rouwproces dat blijft voortduren, juist omdat haar man nog leeft. "Jullie hebben de levens van de slachtoffers verwoest, maar ook die van hun familie en vrienden", richtte ze zich tot de verdachten.

'Vader leeft nog, maar ben hem kwijt'

De dochter van dit slachtoffer maakte ook gebruik van haar spreekrecht. Het beeld van haar vader in het ziekenhuis zal ze nooit vergeten, vertelde ze in de rechtbank. Hij herkent zijn familie niet meer, verklaarde ze. "Ik heb mijn vader nog wel, maar ben hem eigenlijk kwijt. Zijn leven is verwoest, en dat van mij en mijn familie ook."

De familieleden van de slachtoffers claimen in totaal 1,5 miljoen euro schadevergoeding van de verdachten.

OM hackte Tata Steel in onderzoek naar mogelijk opzettelijke vervuiling omgeving

2 days 8 hours ago

Het Openbaar Ministerie heeft Tata Steel gehackt in het kader van het strafrechtelijk onderzoek naar het bedrijf. Daarbij zijn documenten uit de bedrijfssystemen gehaald, zegt de persofficier. Dat kwam naar voren tijdens de rechtszaak tegen het bedrijf uit IJmuiden die vandaag begon.

Waarom het Openbaar Ministerie is overgegaan tot het hacken van Tata Steel, wil het OM na de zitting nog niet zeggen. "Maar we gaan niet hacken als het niet nodig is."

Het OM verdenkt Tata Steel ervan dat het in ruim zeven jaar tijd bijna 600 keer met opzet schadelijke stoffen heeft laten ontsnappen. De rechtszaak tegen het bedrijf komt na de aangifte van 1200 omwonenden van de staalfabriek.

Politie en justitie mogen sinds 2019 hacken bij strafrechtelijke onderzoeken. Dat onderzoeksmiddel wordt niet vaak ingezet. Bekende voorbeelden in de afgelopen jaren zijn een onderzoek naar communicatie tussen criminelen in 2021 en een jaar later, bij een kinderpornozaak.

'Ongefundeerd wantrouwen'

In een reactie zegt de advocaat van Tata Steel dat er zware middelen zijn ingezet tijdens het onderzoek. "Er is getapt en gehackt, en die middelen zijn suggestief ingezet. Dat vinden wij heel jammer. Tata Steel heeft meegewerkt aan dit onderzoek, dus wat ons betreft was dit niet nodig."

De advocaat spreekt van "ongefundeerd wantrouwen tegen Tata" en vindt dat het strafdossier "onevenwichtig" is. "Medewerkers van Tata gaan naar hun werk om het goede te doen." De verdediging vraagt de rechter om verschillende getuigen en deskundigen te horen. Een verzoek om het OM niet-ontvankelijk te verklaren, werd eerder op de dag door de rechter verworpen.

Het onderzoek naar het bedrijf heeft behoorlijk wat tijd gekost, omdat het OM naast de hack verschillende andere onderzoeksmiddelen heeft ingezet. Zo zijn er video-opnames gemaakt en metingen gedaan van de neerslag van stoffen op de bodem. Ook zijn er getuigen verhoord, documenten gevorderd en telefoons afgeluisterd. Wat het OM precies heeft aangetroffen tijdens het onderzoek, wordt pas later tijdens de behandeling van de rechtszaak duidelijk.

Het onderzoek naar de rol van feitelijke leidinggevenden van Tata Steel is nog niet afgerond, zegt het OM. Dat zal naar verwachting in het eerste kwartaal van 2027 gebeuren. Dan zal ook pas duidelijk worden of er bestuurders van het bedrijf vervolgd gaan worden, onder wie de huidige bestuursvoorzitter, Hans van den Berg.

Kooks- en gasfabrieken

Omwonenden van de fabriek hebben zorgen over de gezondheid van kinderen die in de buurt van de fabriek opgroeien. Onder de omwonenden zijn ook nabestaanden van mensen die zijn overleden aan ernstige ziektes. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) registreert een bovengemiddeld aantal gevallen van longkanker in de omgeving IJmond.

De officier van justitie zei in de rechtbank van Amsterdam dat er specifiek onderzoek is gedaan naar de kooks- en gasfabrieken op het terrein van Tata Steel. Daar wordt voor de staalproductie gas uit steenkool gehaald. Regelmatig ontstaan er 'rauwe kooks', doordat de steenkool niet goed verbrandt. Dat leidt volgens het OM tot gevaarlijke luchtverontreiniging.

Het OM verwijt Tata Steel dat het die rauwe kooks illegaal heeft laten ontstaan, door te weinig onderhoud aan de fabrieken te verrichten. Het OM noemde als voorbeelden beschadigingen die niet werden gerepareerd en beschadigde ovens die toch werden gebruikt. Volgens de advocaat van Tata Steel is het "inherent" aan de omvangrijke en complexe productieprocessen bij het bedrijf dat rauwe kooks "incidenteel voorkomen".

Het bedrijf wordt ook verweten dat voorvallen met rauwe kooks niet zijn gemeld bij de autoriteiten, terwijl dat wel verplicht was.

De verwachting is dat de zaak nog wel een tijd in beslag zal nemen, zegt de advocaat van Tata Steel. "Dat is voor niemand prettig, niet voor het bedrijf, maar ook niet voor de omwonenden. Maar het is belangrijk dat dit onderzoek zorgvuldig wordt gedaan".

Polen: objecten uit Rusland drongen luchtruim binnen, mogelijk kruisraket

2 days 8 hours ago

Objecten vanuit Rusland zijn vandaag het Poolse luchtruim binnengedrongen. Daaronder bevond zich waarschijnlijk ook een Kh-101-kruisraket. Dat heeft de Poolse minister van Defensie Kosiniak-Kamysz gemeld.

"We zijn getuige van opnieuw een provocatie door Rusland", zei de minister. Hij voegde eraan toe dat geplande oefeningen in Polen van de Coalitie van de Bereidwilligen gewoon doorgaan. De coalitie bestaat uit ongeveer veertig landen die Oekraïne steunen.

De minister vermoedt dat de schending van het luchtruim verband houdt met de aanwezigheid van de coalitie. "Oefeningen van de coalitie, aanwezigheid van de ministers van Defensie van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de Baltische staten, acht legerchefs onder leiding van onze belangrijkste bondgenoten: het lijkt erop dat de samenloop van deze gebeurtenissen niet toevallig is", zei hij.

Beveiligingscamera's registreerden de inslag van een object in de buurt van het plaatsje Aleksandrov:

De Poolse autoriteiten zeiden eerder vandaag een schending van het Poolse luchtruim te onderzoeken. Het Poolse leger zei dat niet-geïdentificeerde objecten het Poolse luchtruim mogelijk waren binnengedrongen tijdens de grootschalige Russische aanval op Oekraïne vannacht en vanochtend. Wat voor objecten het waren, werd toen niet bekendgemaakt.

Het is niet de eerste keer dat het Poolse luchtruim wordt geschonden door een kruisraket. In juli dit jaar was dat vermoedelijk ook het geval. Toen kwam een raket terecht in het Poolse dorpje Tarnawa-Kolonia, in het oosten van het land.

Nederland werkt met 'voorlopers' op klimaattop aan afscheid fossiele brandstoffen

2 days 8 hours ago

Plannen maken om minder olie, steenkool en gas te gebruiken. Op de klimaattop in het Turkse Antalya lijkt het weer niet te gaan lukken, onder meer door hardnekkige tegenstand van olieproducerende landen. Nederland en een groep van 'voorlopers' proberen hieromheen te werken.

Vandaag beloven dertig landen een plan te maken om afscheid te gaan nemen van fossiele brandstoffen. Het gaat met name om Europese landen en kleine eilanden in de Stille Oceaan. Maar ook Brazilië, Kazachstan en Tsjaad doen mee.

Echt grote uitstoters zoals de Golfstaten of China staan er niet tussen. En de landen blijven inzetten op de 'echte' jaarlijkse klimaatonderhandelingen, niet op een nieuw los traject dat daar parallel aan loopt.

'Geen troostprijs'

Toch vindt minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven dit geen troostprijs. "Uiteindelijk gaat het om de actie die landen ondernemen", zegt zij. "Wat er op papier staat is een. Maar er is een hele grote groep landen die zeggen: wij gaan alvast aan de slag."

Op het podium straalden ook de andere landen optimisme uit. "Deze beweging gaat niet stoppen", zegt Ana Toni, de Braziliaanse klimaatvertegenwoordiger. Volgens een ander is het tijd om de "slavernij van fossiele brandstoffen" af te werpen en de "vrijheid van hernieuwbare energie te omarmen".

Nederland presenteerde al eerder een plan om olie en gas uit te faseren. Hierop kwam kritiek omdat het geen harde einddatum per fossiele brandstof bevat. Van Veldhoven wijst erop dat ons land in 2030 stopt met het gebruik van steenkool om stroom op te wekken. En ook voor cv-ketels en auto's met een verbrandingsmotor is er een einddatum.

In de praktijk is het stoppen met olie, steenkool en gas weerbarstig. Veel landen verdienen er hun geld mee en ze worden in de hele economie gebruikt. Ook Nederland loopt bij de verduurzaming tegen obstakels aan, zoals het overvolle stroomnet. En ons land gebruikt nog veel fossiele brandstoffen.

'Niet morgen voor elkaar'

"Het eerlijke verhaal is dat het voor elk land anders zal zijn", zegt Van Veldhoven. "Niemand zegt dat het makkelijk is en dat het morgen voor elkaar is." Als voorbeeld noemt ze dat regeringen soms arme inwoners steunen om brandstof te kopen. Zonder goede alternatieven zouden landen die niet zomaar kunnen afschaffen.

Eerder dit jaar organiseerde Nederland met Colombia een conferentie. Hier dachten de landen na over hoe je afstapt van fossiele brandstoffen. Die discussies lopen door en moeten concrete oplossingen gaan opleveren. Tuvalu en Ierland nemen die taak nu over van Nederland, en organiseren zelf een vervolgtop.

Hoe moeizaam de voortgang is, illustreert het voorbeeld van Colombia wel. De minister waarmee Van Veldhoven eerder dit jaar de conferentie organiseerde was op persoonlijke titel in Antalya, want haar partij verloor de verkiezingen. De nieuwe rechtse regering van Colombia zet weer in op fossiele brandstoffen.

Myanmar noemt genocide-uitspraak Internationaal Gerechtshof 'oneerlijk'

2 days 9 hours ago

De Myanmarese autoriteiten noemen de historische uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van gisteren "oneerlijk". Het hof oordeelde dat Myanmar schuldig is aan genocide op de islamitische Rohingya-minderheid.

Negen rechters stemden daar voor, zes tegen. Volgens een woordvoerder van president Min Aung Hlaing was die meerderheid onvoldoende. "Niet alle vijftien rechters waren het met het besluit eens," zei woordvoerder Khine Khine Soe tegen journalisten, schrijft persbureau AP. "Het was dus geen unaniem besluit. Ik zou zeggen dat het oneerlijk is."

Om bij het gerechtshof vast te stellen dat genocide plaatsvindt, is geen unaniem besluit nodig. Een meerderheid is daarvoor genoeg.

Genocide

Het leger van het overwegend boeddhistische Myanmar begon in 2017 een terreurcampagne tegen de Rohingya. De regering houdt vol dat het een actie was tegen de Rohingya-verzetsbeweging ARSA.

Daarbij heeft Myanmar "volgens internationale standaarden" gehandeld, beweert de woordvoerder. Het hof bestrijdt dat, onder meer omdat het leger geen onderscheid maakte tussen burgers en ARSA-strijders.

De genocide op de Rohingya-minderheid

De terreurcampagne in de Myanmarese deelstaat Rakhine ging gepaard met de moord, mishandeling en verkrachting van duizenden burgers, onder wie kinderen, en de vernietiging van hun huizen. Meer dan 700.000 Rohingya sloegen op de vlucht.

Dat gebeurde onder leiding van president Min Aung Hlaing, die toen legerleider was. Het militaire geweld vond plaats met de intentie om de religieuze en culturele minderheid in ieder geval deels te vernietigen, oordeelde het hof.

Voor het eerst in de geschiedenis van het in 1946 opgerichte hof werd een staat voor genocide veroordeeld. De uitspraak is definitief, in beroep gaan kan niet.

Eisen

Met de uitspraak stelde het hof een aantal eisen aan Myanmar. Zo moet het land onder meer de Rohingya veilig laten terugkeren, de hereniging van families op zich nemen, bezittingen teruggeven, herstelbetalingen doen en verdachten van de genocide vervolgen en straffen.

Ook moet Myanmar helpen bij het opsporen en identificeren van verdwenen en omgekomen Rohingya. Daarnaast moet het maatregelen nemen om herhaling te voorkomen.

Op die eisen ging de woordvoerder niet in. Wel zei ze dat de uitspraak, die meer dan driehonderd pagina's beslaat, eerst bekeken moet worden. "Omdat het om juridische documenten gaat, moeten we de tijd nemen om ze zorgvuldig te bestuderen."

Dolle Mina's starten protestappgroep tegen 'creepshots' in de Achterhoek 

2 days 9 hours ago

De feministische actiegroep Dolle Mina heeft protestborden geplaatst in de Achterhoek in de buurt van plekken waar creepshots zijn gemaakt. Ook is er een Whatsappgroep opgericht waarin vrouwen foto's kunnen delen van mannen die daar expliciet toestemming voor geven. De Dolle Mina's reageren met deze protestacties op de appgroep 't Haviksoog, waarin mannen jarenlang stiekem gemaakte beelden van borsten en billen van vrouwen deelden.

Onderzoeksprogramma Pointer bracht vorige week het nieuws naar buiten van de besloten groep, waarin ruim duizend mannen zaten. In de appgroep werden foto's gedeeld van nietsvermoedende vrouwen, zogeheten creepshots. Op de beelden werd gereageerd met hartjes, perziken en duimpjes omhoog, maar ook emoji's van een varken of een walvis. De fotomakers kwamen vooral uit de Achterhoek.

Strafbaarheid

De politie gaat onderzoek doen of er sprake is van strafbare feiten in de appgroep 't Haviksoog. Volgens expertisecentrum Offlimits is dat het geval. Zowel het stiekem maken van seksueel getinte beelden als het verspreiden ervan is strafbaar.

Onder die beelden vallen niet alleen blootfoto's, maar ook foto's waarop lichaamsdelen worden geseksualiseerd door bijvoorbeeld in te zoomen op billen of borsten. Ook het bezitten of opslaan van de beelden is strafbaar als duidelijk is dat het om stiekem gemaakte beelden gaat.

Als het gaat om afbeeldingen van kinderen onder de 18 jaar, weegt dat extra zwaar. In dat geval valt het materiaal onder kindermisbruik, waar zwaardere straffen op staan.

"Wij kijken niet stil toe, wij vinden dit walgelijk", zegt actievoerder Jolien tegen Omroep Gelderland. "We begrijpen het eigenlijk ook niet." Vrouwen worden door de Whatsappgroep tot lustobject gemaakt, zegt Kim. "Dit is toch geen boerenverstand?"

"We draaien het om", vertelt Kim. "We delen foto's van mannen die expliciet toestemming hebben gegeven. En we overladen hen natuurlijk met complimentjes."

Met de actie willen de Dolle Mina's duidelijk maken dat ze de vrouwen van wie beelden zijn gemaakt, steunen. "We hebben niet de illusie dat de actie het gedrag van mannen zal veranderen, maar als ook maar één vrouw zich hierdoor veiliger voelt, is ons doel bereikt."

Volgens Kim worden niet alle slachtoffers even serieus genomen. "Het wordt gesust door mannen in de regio." Er heerst volgens haar een tendens van: zeg er maar niks van. "Maar het gevoel van onveiligheid bij vrouwen wordt alleen maar erger als dit soort acties gebagatelliseerd worden. Wij zeggen tegen de vrouwen: je mag er zijn, je gevoel is terecht."

Mannen moeten elkaar aanspreken als gedrag te ver gaat, vindt ze bovendien. "Het taboe moet doorbroken worden."

Haïtianen vestigen hoop op president El Salvador, al is onduidelijk wat zijn doelen zijn

2 days 9 hours ago

"Bukele! Bukele! Bukele!". Een mensenmassa beweegt zich door de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince. Er klinkt gejuich, muziek, mensen houden pamfletten in de lucht. Duizenden Haïtianen zijn de straat op gegaan. Af en toe duikt er in de menigte een blauw-witte vlag op. Vanuit rijdende auto's worden shirts uitgedeeld, met AI-gegenereerde plaatjes van de man waar ze hun hoop op gevestigd hebben: de Salvadoraanse president Bukele.

De beelden staan niet op zichzelf. Vorige week nog scandeerden toeschouwers in het Sylvio Cator-voetbalstadion vanaf de tribunes dezelfde naam. Een ongekend tafereel, twee jaar lang was het stadion in handen van gewapende bendes totdat Salvadoraanse troepen het onlangs overnamen.

Maar ondanks de blijdschap in Haïti is nog altijd onduidelijk wat El Salvador precies wil bereiken in het straatarme land. In eerste instantie stuurde Bukele zijn troepen half oktober naar het land om vier ontvoerde Salvadoranen, als technici verbonden aan een veiligheidsmissie, te bevrijden. Inmiddels zijn zo'n 2500 Salvadoraanse militairen geland en lijkt het doel vooral het uitroeien van de bendes in Haïti.

Deze week gingen duizenden Haïtanen de straat op:

De militaire aanwezigheid is ook door de Haïtaanse overgangsregering met open armen verwelkomd. Dinsdag kondigde premier Alix Didier Fils-Aimé een samenwerkingsovereenkomst met El Salvador aan. "De bendes zullen geen oog meer dichtdoen", schreef hij daarover op X.

"Wij helpen jullie je land terug te veroveren... Eindelijk zal Haïti vrij zijn", schreef Bukele op zijn beurt op X. Zijn tijdlijn op het sociale mediaplatform wordt dagelijks gevuld met rooskleurige berichten en flitsende video's uit Haïti. Marcherende militairen, helikopters die woningen beschieten, gepantserde voertuigen: El Salvador komt het land redden. Maar of dat gaat lukken, is de vraag.

Ingewikkeld wespennest

Haïti verkeert al jaren in een uitzichtloze crisis, waar moorden, verkrachtingen, plunderingen, ontvoeringen, brandstichtingen, corruptie en totale wetteloosheid de overhand hebben. Dit jaar eiste het geweld al bijna 6000 levens, blijkt uit laatste cijfers van de Verenigde Naties.

Naar schatting sloegen al 1,5 miljoen mensen op de vlucht en ook waarschuwde de VN deze week dat de rampsituatie komend jaar verder verslechtert door de al grote voedselonzekerheid en acute ondervoeding onder de bevolking.

Ondertussen is het afwachten hoe de situatie op de grond zich ontwikkelt. Met hun komst mengen de Salvadoraanse troepen zich in een ingewikkeld wespennest van ongecoördineerde veiligheidstroepen, particuliere militaire bedrijven en bendes.

Burgerdoden

Waar in El Salvador twee bendes (MS13 en M18) de straten van het land domineerden via afpersing en intimidatie, zijn er tientallen bendes actief in Haïti, die veel zwaarder bewapend zijn en nauwe banden hebben met politici en zakenmensen in het land.

Deze bendeleden bevinden zich in de meeste wijken onder de burgers, waardoor de kans op burgerslachtoffers aanwezig is. Omdat El Salvador zonder VN-mandaat opereert en duidelijke doelstellingen en afspraken over hun missie ontbreken, zijn de Salvadoraanse militairen ook niet aan strikte regels gebonden. Daar komt bij dat El Salvador moderne wapens inzet, zoals drones en internationaal bekritiseerde killer robots, zoals Bukele zelf op X deelde.

Dat nog meer mensen slachtoffer zullen worden van het propvolle strijdtoneel, is zeer waarschijnlijk. Ook Amnesty International waarschuwt daarvoor. "De aanpak van bendegeweld mag niet leiden tot een herhaling van het misbruik en de straffeloosheid die eerdere interventies in Haïti hebben gekenmerkt", verklaarde Ana Piquer, de regionale directeur van de organisatie. Sinds de komst van de Salvadoraanse troepen zijn zo'n 7000 mensen het gebied waar zij opereren ontvlucht, schat de VN.

De militaire operatie in Haïti moet echter ook worden bekeken in het licht van de presidentsverkiezingen in El Salvador in februari. Het lijkt vrijwel zeker dat Bukele dan herkozen zal worden: de president is nog altijd immens populair onder de eigen bevolking, en heeft amper tegenstanders die een nieuwe termijn in gevaar zouden kunnen brengen, mede omdat zijn regering oppositie heeft vervolgd.

Om kritiek uit de internationale gemeenschap op mensenrechtenschendingen tijdens zijn beleid te doen verstommen, en eigen kiezers eraan te herinneren wat hij voor elkaar kan krijgen, is Bukele gebaat bij een succesvolle operatie in Haïti. De steun van een groot deel van Haïti heeft hij in ieder geval.

Eerste 'bejaardenhuis' voor tbs'ers moet druk op andere instellingen verlichten

2 days 10 hours ago

De Limburgse geestelijke gezondheidszorginstelling Mondriaan opent komende zomer in Heerlen een speciale afdeling die zich vooral richt op tbs'ers die 65 jaar of ouder zijn.

Het is voor het eerst dat er voor deze groep een afdeling wordt geopend. Het gaat om een beveiligde plek, de patiënten mogen niet naar buiten. Op deze zogeheten specialistische forensische afdeling worden ook patiënten behandeld die vanwege een veroordeling in een beveiligde omgeving zorg nodig hebben. Er is plaats voor achttien patiënten.

De tbs-instellingen en de forensische zorg kampen al langere tijd met een gebrek aan doorstroom en een tekort aan woonvoorzieningen. Behandelaren worstelen met patiënten die te maken hebben met ouderdomsklachten en aandoeningen, zoals bijvoorbeeld dementie en parkinson. Ze zijn niet opgeleid om met deze groep te werken en de juiste voorzieningen ontbreken.

Zelfde beveiliging

Het aandeel 60-plussers onder tbs-patiënten is de afgelopen jaren relatief stabiel gebleven. Toch neemt het aantal oudere patiënten toe, doordat het totale aantal tbs-patiënten groeit.

"De top van de vergrijzing is nog niet bereikt. De afdeling gaat zorg bieden die past bij zowel de leeftijd als de behandelvraag, maar blijft wel dezelfde beveiliging hebben als onze forensische kliniek", zegt Sylvia Heijnen-Kohl, zorgdirecteur ouderen bij Mondriaan.

Onderzoek

Ook wil de afdeling onderzoek gaan doen naar deze groep en dat gaan delen met andere zorginstellingen om zo de kennis over deze patiënten te verspreiden. "We weten dat deze achttien plaatsen niet voldoende zijn om direct alle problemen in de forensische zorg op te lossen, maar we hopen hiermee een start te maken en daarmee ook een voorbeeld te zijn voor andere zorginstellingen."

De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) is de afgelopen jaren bezig geweest met het opzetten van deze afdeling. "Wanneer patiënten kunnen doorstromen naar een plek die beter aansluit bij hun zorgbehoeften, ontstaat er ruimte op andere plekken in de forensische zorgketen", zegt Ellen Leistra, directeur van de DJI.

Autowrakken uit WOII opgegraven bij vliegbasis Soesterberg: 'Een unicum'

2 days 11 hours ago

Archeologen hebben twee autowrakken opgegraven op de voormalige vliegbasis Soesterberg. Vermoedelijk zijn de wagens daar in 1940 op de landingsbaan gezet om te voorkomen dat Duitse vliegtuigen er konden landen.

Op het oude militaire vliegveld wordt de bouw van zo'n 550 woningen voorbereid. Eerder dit jaar werd de grond doorzocht op bommen, maar explosievenzoekers stuitten ook op resten van vier auto's. Twee daarvan zijn nu uitgegraven, de ander volgt binnenkort. De vierde auto ligt in de bodem buiten het woningbouwterrein, dus die kan blijven liggen. "Dit is een unicum", zegt archeoloog Sebastiaan van der Gaag tegen RTV Utrecht.

Archeologen weten nog niet om wat voor wagens het gaat. Mogelijk is een van de auto's een Mercedes-Benz 630, een grote luxewagen van een eeuw geleden. "De wrakken zijn vermoedelijk in al 1940 gestript", zegt Van der Gaag. De interieurs waren leeg en er zaten geen wielen, motorblokken of zittingen in. Dat hoefde ook niet, omdat de wrakken dienden als blokkade op de landingsbaan.

Totdat Duitsland het gebied bezette, woonden er mensen rondom de vliegbasis. Mogelijk wilden zij hun leefgebied beschermen door te voorkomen dat Duitsers met vliegtuigen konden landen.

Toch namen de Duitsers het gebied in en ze wilden er één groot vliegveld van maken. Daarom werd de vliegbasis uitgebreid. Om de bodem te egaliseren maakten de Duitsers grote kuilen, voor zandwinning. De autowrakken die van de landingsbaan af moesten, zijn waarschijnlijk in die kuilen gedumpt.

Meer vondsten

Er zijn meer bijzondere vondsten gedaan in de bodem bij Soesterberg. In een afvalkuil bij een voormalig theehuis lagen metalen menuplaten, een pan, porseleinen kopjes en borden. De horecagelegenheid Soesterdal werd tot de Tweede Wereldoorlog vooral bezocht door dagjesmensen, die volgens de menukaart erwtensoep of de ijscoupe 'Soesterdal' konden bestellen.

Behalve auto's en spullen uit het voormalige theehuis, bleken in de grond ook bommen uit de Tweede Wereldoorlog te liggen. Ze waren van de Amerikaanse luchtmacht en bedoeld om het vliegveld te vernietigen, maar de bommen zijn nooit ontploft. Nu zijn ze alsnog onschadelijk gemaakt.

De Vliegbasis

In april 1945 verlieten de Duitsers het vliegveld definitief, nadat ze startbanen en een groot deel van de infrastructuur vernietigden. Tot 2008 diende Soesterberg nog als vliegbasis van de Koninklijke Luchtmacht.

Op het terrein van de oude landingsbaan wordt nu gewerkt aan nieuwbouwwijk De Vliegbasis. De bouw van de wijk begint in 2028 en in 2029 moeten de eerste woningen klaar zijn.

Nieuwsbrief Tweede Wereldoorlog

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

In steeds minder gemeenten moeten inwoners zelf hun afval scheiden

2 days 11 hours ago

Steeds meer gemeenten kiezen voor het nascheiden van afval. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Bij nascheiding hoeven mensen niet zelf thuis hun afval te scheiden. Het restafval gaat naar een installatie die dat voor hen doet.

In bijna 60 procent van de gemeenten werd vorig jaar aan nascheiding gedaan. In 2023 was dat nog een kwart van de gemeenten. Volgens het CBS kiezen gemeenten mogelijk voor nascheiding, omdat het goedkoper is of omdat inwoners hun afval niet goed genoeg scheiden.

Minder pmd

Het aantal gemeenten dat pmd gescheiden inzamelt (plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons), is iets afgenomen. Dat hangt waarschijnlijk samen met de toename van gemeenten die aan nascheiding doen, maar niet een op een, vermoedt het CBS.

Gemiddeld werd in 2025 per Nederlander 444 kilo huishoudelijk afval verzameld, waarvan 176 kilo restafval en 20 kilo pmd. Ongeveer 40 procent van het huishoudelijk afval is dus restafval. De hoeveelheid restafval per inwoner was vorig jaar het laagst sinds 1993, toen voor het eerst werd gemeten.

Tandarts die neonazistisch kooigevecht faciliteerde, zegt daardoor 'overvallen' te zijn

2 days 12 hours ago

Een tandarts uit Oeffelt in Brabant die in opspraak is geraakt door een Zembla-uitzending over neonazi's, zegt zelf dat hij was overvallen door de bijeenkomst op zijn terrein. In de uitzending is te zien dat bij zijn huis een neonazistisch vechttoernooi wordt gehouden en dat hij daar samen met zijn vrouw en 7-jarige dochter naar kijkt. Naar eigen zeggen had hij zijn terrein beschikbaar gesteld voor "jongelui uit heel Europa met een nationalistische inslag", maar was hij overvallen door wat er uiteindelijk gebeurde.

Dat is in strijd met de chatberichten die gedeeld worden in de Zembla-uitzending. Daar is te lezen dat een van de deelnemers voorafgaand aan het vechttoernooi voorstelt om een vlag op te hangen die verwijst naar de Holocaust. De tandarts reageert daarop met: "Doe maar niet. Mijn vrouw zal dat te rauw vinden en ik wil haar niet vervreemden van onze beweging nu ze steeds meer aan boord komt en stapje voor stapje nationaalsocialistische ideeën ontwikkelt. Zelf vind ik het ook niet nodig. We weten waarvoor we staan."

Aan Omroep Brabant vertelt hij dus een heel ander verhaal. Daar zegt hij dat hij op de dag zelf bedenkingen kreeg. Er kwamen veel meer mensen op het evenement af dan hij dacht. "De alarmbellen gingen pas echt af toen ze foute leuzen gingen roepen en foute gebaren maakten."

In de uitzending van Zembla is te zien dat de man, vrouw en hun dochter een bivakmuts dragen, terwijl ze kijken naar de kooigevechten. Veelvuldig klinkt de leus "Sieg Heil!". Tijdens de bijeenkomst vraagt de tandarts dat niet te hard te roepen. "Iedereen schreeuwt 'Sieg Heil'. Dat zit wel in mijn hart, maar ik wil niet dat de hele buurt het hoort", zegt hij.

Benaderd door een vriend

De man heeft een tandartspraktijk in het nabijgelegen Gelderse dorp Wijchen. Als Zembla-journalisten hem daar confronteren met de beelden, zegt hij dat hij door een vriend van een vriend was benaderd voor een bijeenkomst op zijn terrein.

Omroep Brabant is bij hem langsgegaan in zijn woning in Oeffelt. De tandarts zegt tegen de regionale omroep dat bij hem geen alarmbellen afgingen toen zijn vriend hem benaderde voor de nationalistische bijeenkomst. "Ik ben zelf conservatief, rechts en nationalistisch. Ik hou van Europa, ik hou van Nederland. Maar dat is heel wat anders dan een neonazi zijn."

Ook zijn vrouw zegt het neonazisme te verwerpen. "We stellen onze tuin wel vaker ter beschikking voor bruiloften en partijen, maar nooit voor neonazi's."

Dat het stel samen met hun dochter wel op de beelden te zien is, komt naar eigen zeggen omdat ze overdonderd waren door wat zich op het terrein afspeelde. "We kregen die bivakmuts uitgereikt en ik had op dat moment rechtsomkeert moeten maken", aldus de vrouw.

"Iemand zei dat ze een interne film maakten en je die muts beter op kon doen als je daar niet op wilde." De groep hebben ze niet weggestuurd, want dat "vond ze een beetje spannend".

Het stel is achteraf niet naar de politie gegaan om melding te maken van de gevechten, ook al zeggen ze dat wel overwogen te hebben. "Ik word gedreven door liefde, niet door haat", aldus de tandarts.

Foute praktijk

Online worden negatieve recensies achtergelaten bij de tandartspraktijk van de man.

Maar ook de enige tandartspraktijk in Oeffelt, dus niet die van de man waar het kooigevecht plaatsvond, kreeg gisteren veel kritiek over zich heen. Mensen dachten dat dat de praktijk was van de man. "Wij kennen die meneer helemaal niet", zegt tandarts Lilian Reintjes. "Sterker nog: er werken hier alleen maar vrouwen."

Zembla: verweer tandarts klopt niet

De onderzoeksjournalisten van Zembla reageren verbaasd op het verweer van de tandarts, dat volgens hen op een reeks punten in strijd is met feiten die zij boven water haalden. Het gaat met name om zijn stelling dat hij zou zijn overvallen door het gewelddadige en neonazistische karakter van de bijeenkomst.

In werkelijkheid, laat Zembla weten, was de tandarts al een maand voor de kooigevechten op zijn terrein toegevoegd aan een chatgroep waarin het evenement werd voorbereid. Daarin werden allerlei praktische zaken besproken, waaronder de risico's van de hitte voor vechters.

Uit verschillende berichten in die groep blijkt volgens Zembla ook dat hij wel degelijk zelf ook neonazistische sympathieën heeft. Zo schreef hij immers over zijn vrouw die ook in dit gedachtegoed zou groeien. Een kleine week na afloop van de bijeenkomst appte hij bovendien: "Valt me toch tegen dat er drugsgebruikers bij zaten die hun afval vergeten. In de parkeerwei. Niet erg n.s.!" (nationaalsocialistisch, red.)

Grootschalige Russische raket- en droneaanval op Oekraïne, minstens acht doden

2 days 12 hours ago

In de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn bruggen en belangrijke infrastructuur op het gebied van warmte- en watervoorzieningen geraakt door Russische aanvallen. In Kyiv zijn zes doden gevallen en vijftien gewonden gevallen.

Ook buiten Kyiv vielen er slachtoffers door Russische aanvallen. De Oekraïense premier Koretsky meldt op X dat er in heel Oekraïne acht doden en 28 gewonden zijn gemeld.

Afgelopen nacht ging op meerdere plekken in het land het luchtalarm af. Er waren explosies te horen door aanvallen met drones en raketten, meldt The Kyiv Independent. Journalisten van de krant die ter plaatse waren, melden dat de eerste explosies in Kyiv rond 01.25 uur 's nachts te horen waren. Enkele minuten daarvoor had de Oekraïense luchtmacht gewaarschuwd dat Russische ballistische raketten richting de stad vlogen.

De stad werd de hele nacht met tussenpozen bestookt door raketten en drones. Tussen 03.00 en 06.30 uur 's ochtends lokale tijd werden nog meer explosies gehoord, te midden van meldingen over inkomende raketten en drones.

Ziekenhuis geraakt

De burgemeester van Kyiv, Vitali Klitsjko, meldde dat bruggen in de stad beschadigd raakten bij de aanvallen. Klitsjko zei ook dat een "cruciale infrastructuurvoorziening" beschadigd was geraakt bij de Russische aanval. The Kyiv Independent berichtte even daarvoor over het uitvallen van verwarming, stroom en water in de wijk Petsjersky.

Beelden van de aanvallen van vannacht en de schade in Kyiv:

Ook andere plekken in Oekraïne waren doelwit van Russische aanvallen. Er werden waarschuwingen voor ballistische raketten afgegeven voor de regio's Soemy en Poltava. Ook werd in regio's, waaronder in het uiterste westen van Oekraïne, gewaarschuwd voor drones.

Rond 07.00 uur lokale tijd werden explosies gemeld in Oekraïense steden, waaronder Lviv, Ivano-Frankivsk en Dnipro. In Kryvyi Rih werd bij een grootschalige Russische droneaanval een belangrijke infrastructuur getroffen. Hierdoor werd de stroomtoevoer naar stookinstallaties, waterpompstations en ziekenhuizen platgelegd, meldt een militair bestuurder van de regio op Telegram. In Charkiv werd een ziekenhuis getroffen, met minstens vier gewonden als gevolg.

Vergelding voor Krimbrug

De Russische president Poetin had al vergeldingsaanvallen aangekondigd voor de Oekraïense aanval op de Krimbrug. "Onze vergeldingsacties zullen veel pijnlijker zijn dan wat Oekraïne met de brug heeft gedaan", zei hij. "Met de precisiewapens van tegenwoordig is dat niet zo moeilijk."

De Krimbrug, gebouwd na de Russische bezetting van het schiereiland in 2014, dient als een cruciale bevoorradings- en transportroute voor Russische troepen in bezet Oekraïens gebied. Bij de aanval van eerder deze week stortte een deel van het wegdek in.

Terwijl Oekraïne de afgelopen tijd meerdere aanvallen te verduren kreeg, voerden de leiders van Rusland en Oekraïne gisteren overleg met strategische partners. Poetin deed dat met de Amerikaanse president Trump en de Chinese leider Xi Jinping in China.

Zelensky ontmoette ondertussen in Berlijn de leiders van de Coalitie van de Bereidwilligen. Hier was het belangrijkste gespreksonderwerp de voortzetting van de steun aan Oekraïne, zowel financieel, militair als diplomatiek.

Checked
15 minutes 19 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed