Aggregator

Spanje is getroffen door een dodelijke bosbrand. Eerder deze week moesten in Zuid-Frankrijk duizenden mensen worden geëvacueerd vanwege een natuurbrand. Door klimaatverandering komen dit soort branden steeds vaker voor en worden ze heftiger.

Vakantiegangers doen er verstandig aan zich goed voor te bereiden als ze naar een bosrijk gebied in Zuid-Europa gaan, vertelt Jelmer Dam, landelijk coördinator natuurbrandbeheersing van Brandweer Nederland.

Dam heeft twee decennia geleden in de natuurbrandbestrijding in Zuid-Spanje gewerkt. "Maar toen was de situatie anders dan nu", vertelt hij op NPO Radio 1. "Ze hebben nu twaalf maanden per jaar natuurbranden. Voorheen was dat veel minder, ongeveer zeven maanden per jaar."

Vandaag werd bekend dat bij een bosbrand in het plaatsje Bédar in Zuidoost-Spanje zeker twaalf mensen zijn omgekomen. Het is de dodelijkste bosbrand in Spanje sinds 2005, toen elf brandweerlieden omkwamen bij een brand in de provincie Guadalajara. Die was ontstaan door een barbecue. Na die ramp kwamen er ingrijpende veranderingen in de Spaanse systemen voor bosbrandpreventie en noodhulp.

Vaker en groter

Inmiddels zijn de branden erger dan toen, zegt Dam. "Wereldwijd zien we steeds vaker branden, en die branden worden ook steeds groter. Ook in Noordwest-Europa. Het wordt steeds lastiger die branden te bestrijden."

"Het is nu heel heet, het is al heel lang droog en ze hebben een harde wind. Bij dit soort omstandigheden heb je branden die zich heel snel verspreiden."

Een voorbeeld was deze week de grote brand bij Perpignan in Frankrijk. "Daar hebben ze heel proactief mensen weggehaald. We kunnen de branden steeds minder snel stoppen. We kunnen ze alleen bestrijden. Dat betekent dat je moet overgaan tot evacueren."

Een goede voorbereiding is essentieel, zegt hij. "Wees je goed bewust van je omstandigheden. Informeer jezelf over welke maatregelen getroffen zijn. Waar zijn de ontsnappingsroutes? Natuurbranden kunnen overal ontstaan, dus je moet meer dan één route in je hoofd hebben. Die ene kan best eens afgesloten zijn."

"De brandweer zegt het altijd al als je naar een hotel gaat: weet hoe je moet ontsnappen, kijk hoe je weg kunt komen. Dat geldt steeds vaker ook in de natuur."

In deze video proberen brandweerlieden de brand in Andalusië te blussen:

Volgens Spaanse media zijn mensen omgekomen in een auto en anderen buiten hun voertuig. "Die zijn uitgestapt en te voet verder gegaan", aldus Dam. "De slachtoffers hebben niet de standaard evacuatieroute gepakt. De lokale bevolking is goed weggekomen, maar dit waren in ieder geval voor het merendeel buitenlanders. Die kennen de omstandigheden niet goed genoeg en zijn daardoor verrast."

Burgemeester Angel Francisco Collado van Bédar zei dat sommige mensen weigerden aan het evacuatiebevel te voldoen. Onder hen ook een groep van negen, waarvan zeven mensen zijn overleden en twee met ernstige brandwonden in het ziekenhuis in Sevilla liggen.

"We gingen van deur tot deur en drongen er bij de bewoners op aan te vertrekken, maar in sommige gevallen zonder succes. Naarmate de vlammen zich uitbreidden, besloten sommigen alsnog te vluchten, terwijl het beter was geweest om binnen te blijven."

Opwarmend Europa

Door de hittegolven in mei en juni zijn grote gebieden in Europa uitgedroogd. Dat maakt ze bijzonder kwetsbaar voor bosbranden.

Europa is het snelst opwarmende continent, stelt de Copernicus Climate Change Service van de EU. De temperaturen stijgen er sinds de jaren tachtig twee keer zo snel als het wereldwijde gemiddelde. 2025 was wereldwijd het op twee na warmste jaar ooit gemeten. Europa had te maken met diverse intense hittegolven, en ook dit jaar is dat het geval.

Veertig mensen van de Nederlandse brandweer gaan een maand lang naar Catalonië. Daarbij zullen ze de lokale brandweer helpen met de bestrijding, en ook leren hoe ze daar natuurbranden blussen. Vorig jaar ging ook al een groep brandweerlieden op een soortgelijke reis naar Spanje.

In 2025 is het migratiesaldo voor het eerst in jaren onder de 100.000 gekomen. Dat is het laagste aantal sinds het coronajaar 2020, staat in de Staat van Migratie, een jaarlijks overheidsrapport dat de instroom en uitstroom van mensen in kaart brengt.

Er kwamen vorig jaar 306.550 mensen naar Nederland, 211.860 verlieten het land. Het migratiesaldo komt daarmee uit op 94.690.

Het aantal eerste asielaanvragen daalde fors: in 2025 deden 24.070 mensen voor het eerst een asielaanvraag in Nederland. Dat is een kwart minder dan in 2024, toen vroegen 31.180 mensen asiel aan in Nederland.

De daling volgt de Europese trend. In de EU als geheel daalde het aantal eerste asielaanvragen nog net iets harder, met 27 procent.

Syrië weer veilig

Er zijn ook minder eerste asielaanvragen goedgekeurd. Dit is een gevolg van het nieuwe landenbeleid voor asielzoekers uit Syrië. Zij krijgen niet meer automatisch asiel, omdat de algehele veiligheidssituatie in Syrië als minder ernstig wordt beschouwd.

Het percentage goedgekeurde eerste asielaanvragen daalde mede hierdoor in een jaar tijd met 20 procentpunt, van 54 procent in 2024 naar 34 procent in 2025.

Een gevolg hiervan is dat ook de cijfers voor gezinshereniging daalden. Het aantal mensen dat vrijwillig uit Nederland vertrok steeg dan weer met 23 procent, vooral personen uit Syrië vertrokken uit eigen beweging, aldus het rapport.

Het aantal reguliere verblijfsvergunningen, voor mensen die niet naar Nederland kwamen voor asiel of bescherming, maar voor bijvoorbeeld studie of de liefde, daalde met 6 procent en kwam uit op 79.500.

Het aantal kennismigranten dat naar Nederland kwam nam ook flink af. Deze groep slonk met 16 procent en dat is volgens minister van Asiel en Migratie Van Den Brink een rechtstreek gevolg van het kabinetsbeleid om studiemigratie te beperken.

Meer dan Staatscommissie wil

Het migratiesaldo is ondanks de daling nog altijd een stuk hoger dan het saldo van 70.000 dat de Staatscommissie Migratie adviseert. De commissie pleitte in 2024 voor "een gematigde groei". Minister Van den Brink zegt desondanks blij te zijn met de cijfers: "Dit is goed nieuws. In alle onderzoeken is te zien dat een migratiesaldo boven de honderdduizend voor Nederland niet houdbaar is."

Begin mei kondigde het kabinet-Jetten een pakket maatregelen aan om het asielbeleid verder aan te scherpen. Zo wil het kabinet dat vreemdelingen die een strafbaar feit hebben gepleegd sneller ongewenst kunnen worden verklaard en dat er meer mogelijkheden komen voor strengere controles aan de binnengrenzen. Daarnaast zijn op 12 juni de nieuwe regels uit het Europese Asiel- en Migratiepact van kracht geworden.

Dit migratiepact moet zorgen voor strengere controles aan de buitengrenzen en kortere asielprocedures. Van den Brink: "Je ziet dat het aantal mensen dat in 2025 een oversteek naar Europa maakte en dus ook in Nederland terecht kwam gedaald is. Hopelijk gaat het migratiepact nog meer grip brengen."

Zo'n 1,6 miljoen kinderen in de bezette gebieden in Oekraïne worden onderworpen aan Russisch indoctrinatie en militarisering. Dat stellen deskundigen die onderzoek deden in opdracht van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE).

Rusland heeft volgens de onderzoekers een gecoördineerd en systematisch beleid opgezet om de identiteit van Oekraïense kinderen uit te wissen. Het Russische beleid van indoctrinatie en militarisering van Oekraïense kinderen komt mogelijk neer op een misdaad tegen de menselijkheid, stellen de onderzoekers.

"Indoctrinatie vindt plaats op elke niveau van het schoolsysteem in de bezette gebieden", schrijven de onderzoekers. Zo begint al op de kleuterschool het lesprogramma 'Gesprekken over belangrijke zaken', waarin veel focus op de oorlog ligt. "De militarisering reikt verder dan het klaslokaal via door de staat gesponsorde militair-patriottische jeugdorganisaties en heropvoedingskampen."

Volgens de onderzoekers vormt het systeem een opstap naar het Russische leger, waar kinderen op termijn als dienstplichtige of vrijwilliger terecht moeten komen.

Gevlucht voor de dienstplicht

De onderzoekers baseren hun conclusies onder meer op getuigenissen van jongvolwassenen die als kind te maken hebben gehad met indoctrinatie en militarisering. De Letse onderzoeker Elina Steinerte vertelde nieuwszender France 24 dat ze bijvoorbeeld jongvolwassenen hebben geïnterviewd die hun familie hebben achtergelaten om aan de dienstplicht te ontkomen.

Volgens de OVSE bevestigt en versterkt het rapport de zorgen die al eerder zijn geuit in rapporten van de EU en de Verenigde Naties.

Een VN-commissie concludeerde in maart dat Rusland misdaden tegen de menselijkheid pleegde met het verplaatsen van kinderen uit Oekraïne naar Rusland. Volgens de onderzoekers zijn duizenden kinderen vanuit bezette gebieden in Oekraïne gedeporteerd naar Rusland. Het grootste deel is nog niet teruggekeerd.