Aggregator

Na Duitsland is nu Zwitserland in trek bij Nederlandse plofkrakers

1 day 9 hours ago

Nederlandse plofkrakers slaan steeds vaker toe in Zwitserland, ziet de politie. De criminelen kiezen minder vaak voor Duitsland. Meerdere verdachten staan inmiddels voor de rechter of wachten op uitlevering aan Zwitserland.

In Nederland zijn geldautomaten zo goed beveiligd, dat plofkrakers al enige tijd naar andere Europese landen uitwijken. Jarenlang was Duitsland voor hen het belangrijkste doelwit.

Nu geldautomaten in Duitsland net als in Nederland steeds vaker goed beveiligd zijn, worden Zwitserland, Oostenrijk en Frankrijk populairder onder Nederlandse plofkrakers.

Uit provincie Utrecht

De afgelopen maanden zijn meerdere Nederlanders gearresteerd op verdenking van het plegen van plofkraken in Zwitserland. Opvallend veel verdachten komen uit de provincie Utrecht.

Zo arresteerde de politie vorige maand nog een 19-jarige man uit Utrecht, een 25-jarige man uit Zeist en een 27-jarige man uit Hilversum vanwege een plofkraak eerder die dag in de Zwitserse stad Beringen. De drie verdachten worden binnenkort uitgeleverd aan Zwitserland.

Voor plofkraken eind vorig jaar in Neuchâtel en in februari van dit jaar in het dorp Breitenbach stonden eerder deze week vier Nederlanders voor de rechter: een 21-jarige man uit Utrecht, een man van 26 jaar uit Nieuwegein en twee mannen uit Amstelveen en het Gelderse Haaften.

Bij de eerste kraak was 48.000 euro buitgemaakt, bij de tweede is niet bekend om hoeveel geld het ging.

De verdachten uit Utrecht en Amstelveen mogen hun proces in vrijheid afwachten. De man uit Nieuwegein blijft langer vastzitten. De vierde verdachte was niet aanwezig in de rechtbank omdat er voor hem geen vervoer was geregeld vanuit de gevangenis.

Contant geld

Een politiewoordvoerder bevestigt aan RTV Utrecht dat het aantal plofkraken in Zwitserland is toegenomen. De verschuiving komt volgens hem door betere preventiemaatregelen in Duitsland, maar ook doordat Zwitsers en Oostenrijkers nog vaak met contant geld betalen.

Doordat de Nederlandse criminelen steeds vaker naar het buitenland uitwijken, is er de laatste jaren flink geïnvesteerd in de samenwerking tussen de landen, zegt de woordvoerder. "Op dit moment is de internationale samenwerking tussen Openbaar Ministerie en politiediensten goed op orde. Dat vertaalt zich in de resultaten."

80 procent door Nederlanders

In Nederland worden geen exacte cijfers bijgehouden van het aantal plofkraken door Nederlanders in het buitenland. Ook is er geen totaaloverzicht van de herkomst van de daders.

Volgens cijfers van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid uit 2024 waren Nederlanders verantwoordelijk voor 80 procent van de plofkraken in Duitsland.

Gaat een unieke gebeurtenis hoog boven de polen ons winterweer bezorgen?

1 day 9 hours ago

De wetenschappelijke wereld kijkt met grote interesse naar de poolwervel die eind vorige week is ingestort. Deze ijskoude, onzichtbare draaikolk van lucht van een paar duizend kilometer doorsnee ontstaat elke winter boven het Noordpoolgebied en valt af en toe uit elkaar. Maar zo vroeg als het nu gebeurt, is nog nooit waargenomen.

Uniek en opmerkelijk, vinden wetenschappers wereldwijd. Het kan bovendien effect hebben op het weer in het noorden van Europa en de Verenigde Staten de komende tijd. Eerdere instortingen van de poolwervel hebben in het verleden geleid tot koude perioden.

"In 2018 bijvoorbeeld. Toen konden we eind februari nog schaatsen", herinnert klimaatonderzoeker Michiel Baatsen van de Universiteit Utrecht zich. Vorige winter stortte de poolwervel begin december in. "Daardoor kregen we begin januari veel sneeuw en kou."

Toch is het te simpel om te zeggen dat de instorting van de poolwervel direct leidt tot koude periodes in Nederland. Het is voor onderzoekers en meteorologen nog erg onduidelijk wat we dit jaar kunnen verwachten. "De enige zekerheid die we hebben, is dat onze weersverwachtingen de komende tijd vrij onzeker gaan zijn", zegt Baatsen.

Daarnaast weten onderzoekers niet hoe het komt dat de poolwervel eerder is ingestort dan we ooit hebben gemeten. Het is voor Baatsen dan ook heel boeiend om te volgen. "Deze gebeurtenis zal de komende jaren nog wel onderzocht worden", denkt hij.

Trigger niet bekend

Meteoroloog Yorick de Wijs van het KNMI vindt dat het leuke aan het nieuws over de poolwervel, of de 'polaire vortex' zoals die ook wordt genoemd. "Het is heel interessant dat we nog niet de vinger erop kunnen leggen wat dit veroorzaakt."

In de nu beschikbare data ziet hij geen verband met klimaatverandering of El Niño, een fenomeen in de Grote Oceaan dat kan leiden tot weersextremen. "Het lijkt een chaotisch, maar terugkerend patroon", zegt De Wijs. "De trigger weten we gewoon nog niet."

De Wijs snapt dat het onderwerp veel aandacht krijgt en dat media de vraag oproepen of de schaatsen weer uit het vet moeten worden gehaald. "De meeste mensen vinden het leuk als we winterweer krijgen. Sneeuw zien we door klimaatverandering natuurlijk steeds minder. Dus als winterliefhebber moet je je aan elke strohalm vastklampen."

Chaotische laag

De meteoroloog legt uit waarom er zoveel onzekerheden zijn als de polaire vortex instort. "In eerste instantie moeten we zien of het effect heeft op de onderste laag van de atmosfeer." De onderste laag is de laag van ongeveer 10 kilometer waar wij als mensen in leven en waar het weer ontstaat. "Een chaotische laag", aldus De Wijs.

De polaire vortex zit in de laag daarboven: de stratosfeer. "Daar gebeuren heel spectaculaire dingen, maar dat beïnvloedt in principe niet direct het weer dat wij ervaren", zegt Baatsen. Maar die lagen staan niet helemaal los van elkaar en de instorting van de poolwervel kan zeker effect hebben op de laag eronder.

Een paar weken na het instorten van de poolwervel, hoog in de stratosfeer, zie je de gevolgen voor het weer bij ons aan het aardoppervlak. De grens tussen warme en koude lucht wordt grilliger, waardoor warme lucht heel noordelijk kan komen en koude lucht juist heel zuidelijk. Waar dat precies gaat gebeuren, hangt af van details.

"Als het hogedrukgebied bijvoorbeeld ten zuidoosten van ons komt te liggen, dan kan het ertoe leiden dat de wind uit het zuiden komt", legt De Wijs uit. "Dan wordt het weer hier dus niet per se kouder. Voor de aanvoer van koude lucht moet een hogedrukgebied langere tijd boven Noord-Europa blijven liggen."

De Wijs ziet in de weermodellen voor de komende weken mogelijk al wat verandering in de hogedrukgebieden. "Maar de windrichting en de temperatuur zijn nu nog heel onzeker."

Ook zou het kunnen dat Noord-Amerika of Scandinavië de gevolgen wel merken, maar Nederland niet. "Helaas", voegt hij daaraan toe. "Maar je weet wel dat er interessante dingen kunnen gebeuren die anders zijn dan anders. Dat is voor een meteoroloog ontzettend leuk."

Intussen is de poolwervel boven de Noordpool zich weer aan het herstellen. Dat houdt in dat die ijskoude, onzichtbare draaikolk in de stratosfeer binnenkort weer boven het Arctisch gebied hangt. Baatsen: "Het zou kunnen dat die wervel dan later deze winter weer uiteenvalt. We hebben weleens winters waarin dit vaker voorkomt."

Universiteit Leiden stopt samenwerking met Chinese universiteit na zorgen over lekken data

1 day 11 hours ago

De Universiteit Leiden heeft besloten een geplande samenwerking met de Chinese universiteit Xi'an Jiaotong niet door te laten gaan, na kritiek van het eigen personeel en zorgen over het lekken van gevoelige informatie naar de Chinese overheid.

NRC meldde afgelopen week dat het plan van de Leidse universiteit om jaarlijks 200 Chinese studenten in Leiden te laten deelnemen aan de studierichtingen wiskunde, computerwetenschappen en kunstmatige intelligentie, leidde tot zorgen en kritiek onder het personeel. Xi'an Jiaotong heeft volgens de Australische denktank ASPI nauwe banden met Chinese defensiebedrijven.

De Chinese studenten zouden een jaar studeren in Leiden en de rest van de tijd op het Chinese eiland Hainan, en in beide landen een volwaardig diploma ontvangen.

'In goed overleg'

NRC schreef op basis van interviews en interne documenten dat veel docenten vreesden dat de Chinese studenten aan de slag zouden gaan met gevoelige Europese datasets, die niet in handen van de Chinese overheid mogen vallen. Ook zeiden docenten bezorgd te zijn over extra werkdruk en het feit dat ze de kwaliteit van het onderzoek van de Chinese studenten niet goed kunnen toetsen.

In het persbericht meldt de Leidse universiteit niet waarom de samenwerking wordt stopgezet, alleen dat het besluit "in goed overleg" is genomen en dat het te maken heeft met "afgewogen keuzes die aansluiten bij onze krachten en ambities, met daarbij oog voor onze academische waarden en de veranderende wereld waarin we samenwerken".

Decennium samenwerking

De universiteiten zeggen de mogelijkheid open te houden om "in een later stadium te verkennen of onderwijssamenwerking wenselijk en haalbaar is, met oog voor de omstandigheden die dan gelden". De Universiteit Leiden was vanochtend niet bereikbaar voor nadere toelichting.

In maart van dit jaar werd een delegatie van Xi'an Jiaotong met veel egards ontvangen in Leiden, om te vieren dat de twee partijen tien jaar aan "vertrouwde wetenschappelijke samenwerking" achter de rug hadden. Tijdens dit bezoek spraken de partijen over "nieuwe mogelijkheden om de samenwerking te verstevigen".

De drijvende kracht achter het samenwerkingsprogramma in Leiden, decaan Jasper Knoester van de wiskundefaculteit, zat eerder achter een plan van de Rijksuniversiteit Groningen om een campus te openen in de Chinese stad Yantai. Dat ging toen niet door, na kritiek van studenten en docenten over de mate waarin de academische vrijheid op zo'n campus beknot zou worden, en juridische problemen over het geld dat de universiteit aan het project had uitgegeven.

Grote politieactie bij motorclub in Rijswijk, leden verdacht van wapenhandel

1 day 11 hours ago

In Rijswijk heeft gisteravond een grote politieactie plaatsgevonden. De politie viel daar een pand binnen van motorclub Brotherhood Somos Calle. Meerdere leden van de motorclub worden verdacht van handel in vuurwapens. De handel zou onder meer plaatsvinden in het pand waar de motorclub is gevestigd, zegt de politie.

Bij de inval zijn onder meer gegevensdragers en een vuurwapen in beslag genomen. Een 63-jarige man uit Den Haag is aangehouden voor het bezit van een vuurwapen.

Er was veel politie aanwezig bij het pand op het industrieterrein Plaspoelpolder, waar tientallen leden van de club bijeen waren. Ook werden auto's doorzocht. De eerste persoon die door de politie naar buiten werd gebracht, was volgens Omroep West de oprichter van de motorclub.

Pand gesloten

Het gebied rond het pand aan de Steenplaetsstraat is door de politie afgezet met zwarte schermen. Ook waren de mobiele eenheid en de Dienst Speciale Interventies (DSI) aanwezig. Het pand is door burgemeester Sahin na de politieactie direct gesloten.

De politie kwam het clubhuis van Somos Calle ('Wij zijn de straat') op het spoor in een onderzoek naar handel in vuurwapens. Dat onderzoek loopt al meer dan een jaar, schrijft Omroep West.

Kleinere clubs door verbod

Grote motorclubs als Hells Angels, Satudarah en No Surrender zijn in Nederland inmiddels verboden. De motorclubs worden door het Openbaar Ministerie aangeduid als outlaw motorcycle gangs (OMG's), omdat leden zich schuldig maakten aan het faciliteren van zware criminaliteit, zoals drugshandel, geweld en afpersing.

Door het verbod zijn er steeds meer kleine motorclubs bij gekomen in Nederland, die veel radicaler zijn dan oude clubs. Sommige zijn opgericht door oud-leden van de verboden clubs. De politie telde vorig jaar meer dan tachtig kleine OMG's.

HDMI to CSI For Anyone

1 day 11 hours ago
Digitizing an HDMI source should in theory be straightforward, but the interfaces on offer are often disappointing. But happily there’s another way, which is to transform the HDMI into CSI …read more
Jenny List

Wekdienst 21/11: Klimaattop Turkije loopt uit • Groot Dictee op NPO Radio 1

1 day 13 hours ago

Goedemorgen! Vandaag zijn landen nog steeds niet uitgepraat op de klimaattop in Turkije, hoewel die eigenlijk gisteren al afgerond had moeten zijn. En het Groot Dictee der Nederlandse Taal is weer te horen op NPO Radio 1.

Eerst het weer:

Vandaag wisselen zon, wolken en enkele buien elkaar af. Het wordt 8 tot 10 graden bij een matige westenwind. De komende dagen is het een stuk kouder, met begin volgende week maxima rond 5 graden en lichte vorst in de nachten.

De verwachting voor de komende dagen zie je in deze video:

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Tussen Leeuwarden en Meppel rijden er sinds vannacht geen treinen, vanwege werkzaamheden van ProRail. De NS zet bussen in als vervangend vervoer. In de ochtend van maandag 30 november wordt het spoor volgens de planning weer vrijgegeven.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

GTA VI heeft op de eerste verkoopdag een recordomzet van 3,79 miljard dollar gehaald, omgerekend 3,46 miljard euro. Dat zegt de ontwikkelaar van het spel Rockstar Games. Daarmee is volgens de ontwikkelaar een record gevestigd.

Rockstar baseert het cijfer op wereldwijde schattingen tot en met donderdag, toen de game werd uitgebracht. Voor de officiële lancering waren volgens het bedrijf 32,5 miljoen spellen verkocht.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In Stoke-on-Trent in het Verenigd Koningrijk stemde tien jaar geleden ruim 70 procent voor de Brexit, maar daar hebben veel inwoners nu spijt van.

Goed weekend!

'Internationaal Strafhof dreigt lege huls te worden door concessies aan VS'

1 day 14 hours ago

Experts maken zich zorgen over de toekomst van het internationaal recht als de Verenigde Staten concessies weten af te dwingen bij het Internationaal Strafhof ICC. "Als je toegeeft, reduceer je het ICC tot een lege huls", waarschuwt Iva Vukusic, historicus en genocide-deskundige aan de Universiteit Utrecht. "De Amerikaanse eisen zijn totaal niet legitiem."

De laatste dagen wordt er druk gespeculeerd over concessies die de ICC-lidstaten achter gesloten deuren bespreken, om Amerikaanse sancties af te wenden. Ook Nederland praat mee. Vorige maand kondigde de regering-Trump aan het Strafhof te zullen verlammen door vanaf april volgend jaar financiële transacties met het hof te verbieden.

Deze week kregen de Amerikanen bijval in hun campagne tegen het ICC van de Chinese en Russische presidenten Xi en Poetin. Alle drie de landen vinden dat het Strafhof zijn bevoegdheden misbruikt.

Vrijbrief voor Netanyahu en Poetin

De VS eist volledige immuniteit van strafvervolging voor staatsburgers van landen die niet zijn aangesloten. Dat zou neerkomen op een vrijbrief voor alle Amerikanen, Israëliërs, Russen, Chinezen en burgers van de tientallen andere landen die geen ICC-lid zijn.

Het ICC heeft arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen onder anderen Poetin en de Israëlische premier Netanyahu. Het hof heeft de bevoegdheid om politiek leiders, staatshoofden en militairen van niet-lidstaten te vervolgen. Dat maakt het Strafhof uniek, want normaal gesproken is zo'n leider immuun voor vervolging door een buitenlandse rechtbank.

Dat Nederland en andere lidstaten een afzwakking van deze en andere bevoegdheden van het ICC niet resoluut afwijzen, baart Vukusic zorgen. "Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken zei laatst dat er veel opties zijn. Maar sommige opties moeten expliciet van tafel", vindt ze.

"Over de basis van het ICC kunnen we niet onderhandelen, want dan stort de hele structuur waarmee je oorlogsmisdaden en genocide vervolgt in elkaar. Dan gaat het werk van drie decennia verloren."

Op veel plekken gaan stemmen op om in verzet te komen tegen de sancties: in het Europees Parlement, bij de denktanks zoals het gerespecteerde Chatham House en bij talrijke mensenrechtenorganisaties als het Netherlands Helsinki Committee.

Internationaal Strafhof

Het ICC, dat sinds 2002 bestaat, is het enige permanente internationale strafhof dat personen en organisaties kan vervolgen voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden.

Achterliggend idee is dat er een strafhof moet zijn dat tot vervolging kan overgaan als geen enkel land bereid is om iemand voor de meest ernstige misdaden te vervolgen. Het hof moet onafhankelijk kunnen opereren van individuele landen én van de VN.

Het Internationaal Strafhof staat los van het veel oudere Internationaal Gerechtshof (ICJ), in het Haagse Vredespaleis, dat alleen zaken tegen staten in behandeling kan nemen.

Een van de fundamenten die volgens Vukusic overeind moet worden gehouden, is jurisdictie. Het strafhof kan nu oordelen over misdaden in ICC-lidstaten, ook als de dader daar geen staatsburger is. "Als iemand een misdaad pleegt in de Palestijnse Gebieden, maakt het niet uit wie dat doet. Het ICC kan die persoon vervolgen."

Dat niet alleen de VS, maar ook China en Rusland stelling nemen tegen die brede jurisdictie van het ICC verbaast Vukusic niet. "Alle drie de landen zijn altijd al tegen internationaal strafrecht geweest. Poetin heeft als ICC-verdachte extra reden om bezorgd te zijn. Maar de Amerikanen verkeren met hun financiële en technologische overwicht in een unieke positie om het Strafhof te beschadigen."

Alleen al de perceptie dat ICC-landen overwegen om hoge functionarissen immuniteit te geven, vindt Vukusic gevaarlijk. "Als Nederland als gastland van het Strafhof zulke concessies niet meteen uitsluit, zullen sommige ICC-lidstaten, in Afrika bijvoorbeeld, denken dat we geen ruggengraat hebben. Waarom zouden ze lid willen blijven als andere landen hun principes zomaar aan de VS verkopen?"

Europa voorzichtig

In het Europees Parlement is er veel steun voor een robuuste verdediging van het ICC tegen de dreiging uit de VS. Ook het ICC zelf en veel ngo's dringen er bij de Europese Commissie op aan om Europese wetgeving te gebruiken om de Amerikaanse sancties te blokkeren. Maar de Commissie houdt het voorlopig bij een milde veroordeling van de sancties en stille diplomatie.

Dat de Europese Commissie voorzichtig doet, heeft waarschijnlijk te maken met het internationale politieke klimaat. In Brussel leeft het besef dat een harde opstelling tegen de VS consequenties kan hebben voor de handelsrelatie en de Amerikaanse houding ten opzichte van de NAVO en Oekraïne.

"De Commissie treuzelt", zegt genocide-expert Vukusic. "Ze noemen het inzetten van wetgeving tegen de VS de 'nucleaire optie'. Maar als Europa toestaat dat het ICC wordt lamgelegd, staat er iets veel groters op het spel. Want wat zegt dat over de technologische en financiële soevereiniteit van de Europese Unie? Dan zijn we niet soeverein. We moeten ons verdedigen."

Podcast De Dag: buitenlandse draagmoeders, de wereld achter de reclames

1 day 14 hours ago

Met getuigenissen van gelukkige wensouders met een baby op de arm, en vrolijke filmpjes van zwangere vrouwen, bieden verschillende internationale bureaus buitenlandse draagmoeders aan bij wensouders.

En die zogenoemde buitenlandroute is voor veel wensouders interessant, omdat het in eigen land vaak ingewikkeld is.

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Renee van Hest en Fleur Damen van Nieuwsuur doken in de wereld achter de reclames. En die ziet er een stuk minder mooi uit.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Eerste tweetalige verkeersbord in Friesland: uit en út

1 day 16 hours ago

Voor het eerst heeft Friesland een tweetalig verkeersbord langs de provinciale weg. Gisteren is het eerste bord vervangen, behalve 'uit' staat er nu ook 'út'.

Het nieuwe bord staat langs de N356 bij De Westereen in de gemeente Dantumadiel. Het is de bedoeling dat alle verkeersborden in Friesland tweetalig worden. Als eerste worden 33 uit-borden vervangen langs provinciale wegen.

Provinciebestuurder Eke Folkerts is blij dat na een lange tijd van overleg het Fries ook beter zichtbaar wordt langs de weg: "Het Fries hoort bij Friesland. Met deze borden geven we onze taal de plaats die ze verdient."

Volgens Folkerts is tweetaligheid op verkeersborden in een aantal andere delen van Europa al gebruikelijk. "In tweetalige regio's zoals Wales, Ierland en Schotland vindt iedereen het heel normaal dat er twee talen op de borden staan. Maar voor het Fries is het toch een hele strijd geweest om dat voor elkaar te krijgen."

Zo is er veel gesproken over de volgorde. Op advies van een verkeerspsycholoog is ervoor gekozen om de Friese tekst onder de Nederlandse tekst te plaatsen.

De wens voor het Fries op verkeersborden is er al lang. Zo liet gemeente Achtkarspelen dertien jaar geleden een volledig Friese verkeersbord maken met de tekst 'fytspaad'. Dat bord is echter nooit geplaatst, omdat het in strijd was met de wet. Tweetalig mag het wel.

Veel Friese gemeenten willen ook hun verkeersborden tweetalig maken, zodat ze niet alleen langs de provinciale wegen, maar ook langs lokale wegen komen te staan.

In 2022 begon Friesland al met de plaatsing van Friestalige borden langs de vaarwegen. Ook worden sinds die tijd omleidingsroutes op gele borden in twee talen aangegeven.

Man schuldig bevonden aan verwoestende bosbranden Los Angeles

1 day 19 hours ago

In de Verenigde Staten is een man door een rechtbankjury schuldig bevonden aan het aansteken van wat uiteindelijk een van de meest verwoestende bosbranden in de geschiedenis van Californië zou worden.

Bij de brand, die wekenlang niet de blussen was, kwamen vorig jaar twaalf mensen om het leven. Complete wijken in Los Angeles en Malibu werden verwoest, bijna 7000 gebouwen brandden af.

De 30-jarige man werd er door de aanklager van beschuldigd dat hij op 1 januari 2025 opzettelijk een bosbrand had gesticht. De brand werd in eerste instantie snel geblust, maar bleef ondergronds smeulen. Dagen later laaide de brand, aangewakkerd door de wind, opnieuw op.

'Boos en gefrustreerd'

Volgens de advocaat van de man ging het om twee afzonderlijke branden waarbij de brand op nieuwjaarsdag was veroorzaakt door vuurwerk en de enorme brand in de wijk Pacific Palisades, in het noorden van Los Angeles, was aangestoken door iemand anders.

Volgens de aanklager zijn er duizenden beelden van camera's in de buurt bekeken en was er geen vuurwerk op te zien. Ook bleek uit locatiegegevens en camerabeelden dat de man de enige was die op 1 januari in de buurt van de plek was waar de brand begon.

De man was "boos op alles en iedereen en gefrustreerd", zei de aanklager. Uit getuigenissen bleek dat hij zich in de uren voor de brand onvoorspelbaar en boos gedroeg.

Nog een verwoestende brand

De brand viel samen met een andere verwoestende brand. Bijna gelijktijdig ontstond er zo'n vijftig kilometer verderop ook een natuurbrand. Daarbij kwamen negentien mensen om het leven en werd een voorstad van Los Angeles verwoest. Volgens onderzoekers ontstond deze brand door vonken van een hoogspanningsmast.

De man kan tientallen jaren gevangenisstraf krijgen. De strafmaat volgt in maart volgend jaar.

Correspondent Rudy Bouma deed vorig jaar verslag van de verwoestingen:

Amerikaanse rechter keurt miljardenschikking Bayer over Roundup goed

1 day 20 hours ago

Een Amerikaanse rechter heeft een schikking ter waarde van 7,25 miljard dollar goedgekeurd in een zaak over het onkruidverdelgingsmiddel Roundup. Het Duitse chemieconcern Bayer schikt daarmee tienduizenden claims van Amerikaanse kankerpatiënten.

De schikking geldt voor mensen die stellen dat ze door het gebruik van Roundup non-hodgkinlymfoom, een verzamelnaam voor lymfeklierkanker, hebben gekregen. Ook mensen bij wie de ziekte in de toekomst wordt vastgesteld, kunnen aanspraak maken.

Bayer ontkent dat het werkzame middel in Roundup, glyfosaat, kanker veroorzaakt, maar heeft toch een schikking getroffen. De schikking is volgens het bedrijf onderdeel van de strategie om het aantal rechtszaken en schadeclaims rondom Roundup "aanzienlijk te verminderen".

Eerdere rechtszaken

Eerdere individuele rechtszaken in de VS hadden wisselend resultaat. Soms kregen eisers gelijk, soms Bayer. In een zaak in de staat Georgia kende een jury eisers een schadevergoeding toe van 2,1 miljard dollar.

De hoogte van de vergoedingen loopt uiteen van 10.000 tot 165.000 dollar. De vergoeding is onder meer afhankelijk van de ernst van de ziekte en hoe oud patiënten waren toen de ziekte werd vastgesteld.

De rechtbank in de Amerikaanse staat Missouri noemt de vastgestelde bedragen "eerlijk" en stelt dat het totale miljardenbedrag bij "de grootste ooit" horen in collectieve letselschadezaken.

Monsanto

Roundup is een van de meest gebruikte onkruidverdelgers in de landbouw. Glyfosaat werd ontwikkeld door het Amerikaanse bedrijf Monsanto, dat het onder de naam Roundup op de markt bracht. Dat gebeurde ruim 50 jaar geleden, in 1974. Bayer nam Monsanto in 2018 over.

Het middel is omstreden, omdat het in wetenschappelijke onderzoeken in verband wordt gebracht met de ziekte van Parkinson en andere aandoeningen. Ook zijn er zorgen over de gevolgen van glyfosaat voor milieu en natuur. Volgens Bayer is het middel veilig.

In Europa is het gebruik van het onkruidverdelgingsmiddel toegestaan, al mogen EU-lidstaten het wel verbieden. In de Roundup voor de particuliere markt zit geen glyfosaat meer, omdat dat verboden is. Akkerbouwers mogen het onder voorwaarden nog wel gebruiken.

Brand in basisschool Deurne door vuurwerk

1 day 21 hours ago

Op een basisschool in het Brabantse dorp Deurne is vrijdagavond brand ontstaan. De politie gaat ervanuit dat de brand is ontstaan door vuurwerk. Twee leslokalen en de aula zijn uitgebrand, meldt de veiligheidsregio. Er is niemand gewond geraakt.

De politie vermoedt dat het vuurwerk is afgestoken door twee kinderen. Ze zijn onder de twaalf jaar oud en daarom niet strafrechtelijk vervolgbaar, meldt een woordvoerder van de politie. De kinderen zijn dan ook niet aangehouden. Wel is er met hun ouders gesproken.

Door de brand stond de school volledig in de rook. De veiligheidsregio zegt dat de school vanwege de schade de komende dagen gesloten zal blijven en maandag nog niet open kan.

Op basisschool Zeilberg zitten volgens de site van de school zo'n 240 leerlingen. Het is nog niet duidelijk of ze maandag les krijgen.

Vanwege de rookontwikkeling zijn drie woningen ontruimd. De bewoners zijn in de buurt opgevangen, maar konden korte tijd later weer naar huis.

Franse senaat keurt wet goed die schietende politieagenten beschermt

1 day 22 hours ago

De Franse senaat heeft een wet goedgekeurd die politieagenten automatisch beschermt nadat zij hun vuurwapen hebben gebruikt. Het uitgangspunt in de nieuwe wet is dat agenten binnen de wettelijke kaders hebben gehandeld wanneer zij hun wapen trekken.

Minister Nuñez van Binnenlandse Zaken zegt dat de wet nodig is om te voorkomen dat "het veeleisende werk van de veiligheidsdiensten in twijfel wordt getrokken". De praktijk was dat een politieagent of een lid van de militaire politie die zijn wapen had gebruikt, in hechtenis werd genomen voor onderzoek. Ook werd standaard een alcohol- en drugstest afgenomen.

Onderzoek naar agenten die hun wapen gebruiken is nog wel mogelijk, maar niet meer de standaard.

'Vergunning om te doden'

Voorstanders van de wetswijziging, vooral radicaal-rechtse partijen, zijn er blij mee dat een agent nu het voordeel van de twijfel krijgt, ook wanneer er een dodelijk schot is gelost. Critici wijzen er juist op dat het nu moeilijker wordt om de veiligheidsdiensten ter verantwoording te roepen. Zij noemen de wetswijziging "een vergunning om te doden".

De wetswijziging komt op een moment dat de Franse regering wordt bekritiseerd vanwege politiegeweld tijdens de aanhoudende protesten in verschillende Franse steden. Bij demonstraties tegen het dure levensonderhoud in het land raakten zeker honderden mensen gewond, volgens activisten door excessief politiegeweld.

Oud-president Bolsonaro van Brazilië weer in het ziekenhuis

1 day 22 hours ago

Oud-president Bolsonaro van Brazilië is met ernstige pijn in zijn buik opgenomen in een ziekenhuis in Brasilia. Zijn zoon Carlos heeft dat bekendgemaakt op X.

De 71-jarige oud-president heeft huisarrest. Vorig jaar september werd hij veroordeeld tot 27 jaar cel, omdat hij probeerde een staatsgreep te plegen nadat hij de presidentsverkiezingen van 2022 had verloren van zijn tegenstander Lula. Vanwege zijn medische situatie mag hij zijn straf thuis uitzitten.

Bolsonaro werd ook veroordeeld voor het leiden van een gewapende criminele organisatie en voor een poging tot het met geweld omverwerpen van de democratische rechtsstaat.

Tijdens een campagnebijeenkomst in 2018 werd hij in zijn onderbuik gestoken en sindsdien heeft hij regelmatig in het ziekenhuis gelegen met buikproblemen.

Maker GTA VI: recordomzet na eerste verkoopdag van 3,8 miljard dollar

1 day 22 hours ago

De ontwikkelaar van GTA VI zegt dat het spel na de eerste verkoopdag een recordomzet heeft gehaald van 3,79 miljard dollar (3,46 miljard euro). Volgens Rockstar Games is daarmee een record gevestigd bij de verkoop van een nieuw computerspel.

Het bedrijf baseert het cijfer op wereldwijde schattingen tot en met donderdag, de dag waarop de populaire game werd uitgebracht. Al voor de officiële lancering waren volgens Rockstar 32,5 miljoen spellen verkocht.

Over de hele wereld werd afgeteld naar de lancering van de game:

De standaardversie van de game kost in Nederland 80 euro. Het spel kan worden gespeeld op de PlayStation 5 van Sony en de Xbox Series van Microsoft.

GTA VI is de opvolger van GTA V. Het heeft dertien jaar geduurd voordat er een nieuwe versie kwam.

In het spel staat criminaliteit centraal, maar spelers kunnen ook vrij rondlopen of rondrijden en de gigantische spelwereld verkennen, relaties aangaan of gewoon naar de sportschool gaan.

Het verhaal van GTA VI draait om het koppel Lucia en Jason, dat vooral op zoek is naar een beter leven door middel van misdaad. De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami.

Denemarken zet Russische gezant uit na verijdelde aanslag op Oekraïense rapper

1 day 23 hours ago

De Deense inlichtingendienst PET verdenkt Rusland ervan dat het een criminele organisatie in Denemarken in de arm heeft genomen om een bekende Oekraïense rapper op Deens grondgebied te liquideren. Vanwege de kwestie zet Denemarken de defensieattaché op de Russische ambassade in Kopenhagen het land uit.

De man krijgt van de Deense autoriteiten zeven dagen om het land te verlaten, zei minister Rasmussen van Buitenlandse Zaken vandaag op een persconferentie. Verder is de Russische ambassadeur in Denemarken ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Kort voordat de 34-jarige rapper Albert Vasyljev, bekend onder de artiestennaam Kyivstoner, eind september in een voorstad van Kopenhagen een optreden zou geven, hield de politie een auto staande. Drie mannen tussen de 18 en 22 jaar werden gearresteerd. In hun auto werden twee geladen pistolen en twee messen gevonden.

Later werd een vierde verdachte aangehouden. Een van de mannen had ook een toegangskaart voor het concert op zak.

Beruchte Deense misdaadbende

Twee van de mannen worden verdacht van een poging tot moord en het verlenen van hulp aan een buitenlandse inlichtingendienst. Zij waren volgens de Deense autoriteiten lid van de beruchte misdaadbende Loyal to Familia (LTF). De andere twee mannen worden alleen verdacht van wapenbezit.

Minister Wammen van Justitie noemde de situatie "zeer ernstig" en zei daarbij dat Denemarken zich niet door de Russen laat intimideren. Daaraan voegde hij toe dat er per direct meer geld gaat naar de Deense inlichtingendienst "om buitenlandse dreigingen tegen te gaan".

Het hoofd van de Deense inlichtingendienst zei dat de Russen steeds vaker Europese criminele organisaties benaderen om opdrachten voor hen uit te voeren. Hoe ze dat doen, specificeerde hij niet.

Moordaanslag in Polen

Bekend is dat de Oekraïense rapper Kyivstoner ook de Amerikaanse nationaliteit heeft. Rusland beschuldigt hem ervan dat hij afgelopen zomer achter een verijdelde drone-aanslag bij Moskou zat. Hij zou de logistiek hebben geregeld voor de smokkel van drones naar Rusland. De rapper sprak deze aantijgingen direct tegen.

In augustus werd ook al een moordpoging in Polen tegen Kyivstoner verijdeld. De Poolse premier Tusk zei toen ook al dat hij ervan uitging dat Rusland daarachter zat.

Premier Jetten schaart zich op sociale media achter de nieuwe Deense beschuldiging aan het adres van Rusland. Hij spreekt van "steeds roekelozer wordend gedrag van Rusland."

Drugshandel, wapenhandel en zwaar geweld

Volgens media uit Denemarken houdt LTF zich voornamelijk bezig met drugshandel, wapenhandel, afpersing en zwaar geweld. Ook vocht de groep de afgelopen jaren meerdere bendeoorlogen uit met andere criminele organisaties.

Vanwege de vele gewelddadige conflicten rondom LTF legde het Deense Hooggerechtshof de bende in 2021 een bestaansverbod op. Desondanks bleef LTF actief, meldt de politie.